diff --git "a/10/10630.json" "b/10/10630.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/10/10630.json" @@ -0,0 +1,3474 @@ +{ + "letter_id": "10630", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/10630", + "dominant_topic": 1, + "topic_dist": [ + 0.058883, + 0.060742, + 0.050562, + 0.059689, + 0.04993, + 0.044256, + 0.045973, + 0.050258, + 0.044685, + 0.048688, + 0.045365, + 0.046763, + 0.043253, + 0.048163, + 0.052673, + 0.051393, + 0.051773, + 0.045755, + 0.055747, + 0.045451 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "075_Gregorius-I_Moralia", + "max_score": 0.720509, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13_15", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo . incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1241", + "psc_text": "Vet. XXV. ] Spiritus multiplex sermonis oris tui. 271 Qui enim multiplicitatem sermonis ori tribuit, profecto cordis inopiam reprehendit. Ac si aperte dicat: Abundantia spiritus in sermone oris attolleris, sed sensus indigentia coangustaris. [ Vet. XXV. ] Pravi autem, cum recta reprehendunt, ne ipsi quae justa sunt nescire videantur, nota omnibus bona, quae audiendo didicerunt, quasi incognita proferunt. Unde et Baldad protinus adjungit: CAPUT XXXVI. VERS. 3.-- Nunquid Deus supplantat judicium et Omnipotens subvertit quod justum est? 59. Pravi doctrinae laudem aucupantur. Justitiam Dei laudant ubi eis bene est, ubi male damnant. Haec beatus Job nec loquens negaverat, nec reticens ignorabat. Sed procaces quique, ut diximus, etiam nota jactanter proferunt, ut loquendo docti videantur: contemnunt moderate conticescere, ne credantur ex imperitia tacuisse. Sciendum vero est quia tunc divinae justitiae rectitudinem laudant, cum se ad gaudium incolumitas sublevat, et alios flagella castigant; cum se conspiciunt rerum prosperitate perfrui, alios adversitate fatigari.", + "candidate_score": 0.720509, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13_15", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo . incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2280", + "psc_text": "frangit; et nec illata percussio mentem humiliat, quam in deliberatione contra Dominum obstinatio obdurat. Et notandum quam gravis culpae reatus sit, et poenam pro culpa menti proponere, et tamen nec tormenti metu sub jugo conditoris cervicem cordis inclinare. [ Vet. XXIV, Rec. XXXII. ] Sed ecce cum haec audimus, cordi nostro quaestio oritur, cur omnipotens et misericors Deus in tantam caecitatem cadere rationem mentis humanae permiserit? Ne vero quisquam ultra quam debet occulta Dei judicia discutere praesumat, recte subjungitur: CAPUT LIV. VERS. 22.-- Nunquid Deum quispiam docebit scientiam, qui excelsos judicat? 61. Occulta Dei judicia curiosius non scrutanda. -- Cum in his quae de nobis aguntur ambigimus, debemus alia quae nobis sunt certa conspicere, et eam quae de nostra nobis incertitudine surrexerat cogitationis querelam placare. Ecce enim quod electos ad vitam flagella revocant, et a malis actibus reprobos nec flagella compescunt, omnipotentis Dei judicia super nos valde occulta sunt, et", + "candidate_score": 0.698729, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_754", + "psc_text": "Ac si aperte diceretur: Subtilitatis intimae arcana percipiens, unde me apud me fortem credidi, ante conspectum judicis inde titubavi. Districtionem quippe divinae justitiae contemplantes, etiam de ipsis operibus jure pertimescimus, quae nos fortia egisse putabamus. Ducta namque ad internam regulam nostra rectitudo, si 165 districtum judicium invenit, multis tortitudinum suarum sinibus in intimam rectitudinem impingit. Unde bene Paulus cum et virtutum ossa habere se cerneret, et tamen sub districto examine haec eadem ejus ossa trepidarent, ait: Mihi pro minimo est, ut a vobis judicer, aut ab humano die. Sed neque me ipsum judico; nihil enim mihi conscius sum (I Cor. IV, 3) . Sed quia auditis venis divini susurrii, haec eadem ejus ossa contremuerunt, illico adjunxit: Sed non in hoc justificatus sum: qui autem judicat me, Dominus est. Ac si diceret: recta egisse me recolo, et tamen de meritis non praesumo, quia ad ejus examen vita nostra ducitur, sub quo", + "candidate_score": 0.697725, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13_15", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo . incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1066", + "psc_text": "Domini benedictum (Ibid., 21) . Sed indiscretae mentes hanc vivendi regulam nesciunt, et quo vias Dei dissolute appetunt, eo ad mundi itinera stulte replicantur. 44. Teporis damna in aliis visa pius movere solent. --Recte igitur sanctus vir post Theman semitas, Saba itinera memorat, quia quos Auster reprobi teporis solverit, hos nimirum rete implicationis tenet. Bene autem pravorum facta describens considerare haec admonet, quia perversa agendo diligimus, sed haec visa in aliis dijudicamus; et quae in nobis minus dijudicanda credimus, quam sint turpia in aliorum actione cognoscimus; sicque fit ut ad semetipsam mens redeat, et agere quod reprehendit erubescat. Quasi enim a speculo foeda facies displicet, cum mens a vita simili in se ipsa quod aversetur videt. Ait ergo: Considerate semitas Theman, itinera Saba, et exspectate paulisper. Ac si aperte diceret: Damna alieni teporis attendite, et tunc spem de aeternis firmius sumetis, si recto cordis oculo quod in aliis displiceat videtis.", + "candidate_score": 0.696833, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2280", + "psc_text": "frangit; et nec illata percussio mentem humiliat, quam in deliberatione contra Dominum obstinatio obdurat. Et notandum quam gravis culpae reatus sit, et poenam pro culpa menti proponere, et tamen nec tormenti metu sub jugo conditoris cervicem cordis inclinare. [ Vet. XXIV, Rec. XXXII. ] Sed ecce cum haec audimus, cordi nostro quaestio oritur, cur omnipotens et misericors Deus in tantam caecitatem cadere rationem mentis humanae permiserit? Ne vero quisquam ultra quam debet occulta Dei judicia discutere praesumat, recte subjungitur: CAPUT LIV. VERS. 22.-- Nunquid Deum quispiam docebit scientiam, qui excelsos judicat? 61. Occulta Dei judicia curiosius non scrutanda. -- Cum in his quae de nobis aguntur ambigimus, debemus alia quae nobis sunt certa conspicere, et eam quae de nostra nobis incertitudine surrexerat cogitationis querelam placare. Ecce enim quod electos ad vitam flagella revocant, et a malis actibus reprobos nec flagella compescunt, omnipotentis Dei judicia super nos valde occulta sunt, et", + "candidate_score": 0.692193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2341", + "psc_text": "malitiam nec dona vicerunt. Sequitur: IBID.-- Quorum sententia procul sit a me. Aliud sententia, aliud consilium. --Hoc etiam per beatum Job dictum est. Ait namque: Quorum consilium longe sit a me (Job. XXI, 16) , quamvis aliud sententia, atque aliud consilium possit intelligi. Sententia quippe in ore est, consilium in cogitatione. Dum ergo Eliphaz longe se a malorum sententia, beatus vero Job a consilio optavit, constat nimirum quia iste malorum verbis, ille vero etiam cogitationi desiderat esse dissimilis. Sequitur: CAPUT XIII [ Rec. VI. ] VERS. 19.-- Videbunt justi, et laetabuntur, et innocens subsannabit eos. 18. Justi de iniquorum peccatis nunc tabescunt, de eorum interitu quandoque laetaturi. --Justi cum hic injustos errare conspiciunt, de errore pereuntium laetari non possunt. Si enim gaudent erroribus, justi non sunt. Rursum si per insultationem laetantur eo quod tales non sunt quales alios esse conspiciunt, omnino superbi sunt. Unde et pharisaeus justificationem perdidit, quia publicani", + "candidate_score": 0.679798, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2162", + "psc_text": "cum necdum judicium exercet, cum diu sustinet, cum mala adhuc tolerat quae videt, ne cum semel manum in retributione ultionis excusserit, tanto in judicio districtius feriat, quanto ante judicium diutius exspectavit. LIBER DECIMUS QUINTUS. In quo XX et XXI capitum libri Job explicatio brevis absolvitur. 469 [ Vet. et Rec. I. ] Quia amici beati Job nequaquam perversi esse potuerunt, Sophar Naamathitis verba testantur, qui de ore ejus terrorem venturi judicii audiens, protinus adjungit: CAPUT PRIMUM. CAP. XX, VERS. 2.-- Idcirco cogitationes meae varie succedunt sibi, et mens in diversa rapitur. 1. Quanto terrore ex assidua ejus consideratione affici debeamus. --Ac si apertis vocibus dicat: Quia extremi judicii terrorem considero, idcirco cogitationum tumultibus in timore confundor. Tanto se quippe animus amplius, in cogitatione dilatat, quanto illud esse terribile, quod imminet, pensat. Et in diversa mens rapitur, quando modo mala quae egit, modo bona quae agere neglexit, modo reprehensibilia in quibus", + "candidate_score": 0.678499, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_971", + "psc_text": "Ab aeterno enim judice nec casurus laudari potuit, nec lapsus praeferri. Si igitur in ambiguitatis tempestate deprehensi, prima hujus historiae et postrema conspicimus, navis cordis considerationis suae funibus, quasi a prora et puppi, restringitur, ne in erroris saxa perducatur. Nullis ergo ignorantiae nostrae procellis obruimur, si tranquillum supernae sententiae littus tenemus. Ecce enim dicit quod quaestione non modica lectoris animum moveat. Sed quis hoc non rectum dicere audeat, quod in Dei auribus rectum sonat? CAPUT II [ Rec. II ]. CAP. VI. VERS. 2, 3.-- Utinam appenderentur peccata mea, quibus iram merui, et calamitas quam patior, in statera: quasi arena maris haec gravior appareret. SENSUS TYPICUS. 2. Christus libra est in qua et quod meremur, et quod pro nobis passus est, pensantur. Poenae nostrae gravitatem nobis notam fecit. --Quis alius staterae nomine, nisi Dei et hominum mediator exprimitur? qui ad pensandum vitae nostrae meritum venit, ac secum justitiam simul et", + "candidate_score": 0.678092, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_28_30", + "bdc_text": "autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores . Itaque dubito , num moderationis nomen huc congruat etiam non vitiato sęculo . Sed plus satis de hoc metu . Tu judica , quod solidum est .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1173", + "psc_text": "sufficit. 32. Justi se perituros sciunt, si remota pietate a Deo judicentur. --Quamvis hoc etiam justorum voci congruit, quorum mens semper sollicita venturo examini intendit. Omne enim quod agunt metuunt, dum caute considerant qui ante quantum judicem stabunt. Intuentur potentiam illius magnitudinis, et pensant quanto reatu constricti sunt propriae infirmitatis. Enumerant mala proprii operis, et contra haec exaggerant bona conditoris. Considerant prava quam districte judicet, bona opera quam subtiliter penset, et perituros se absque ambiguitate praesciunt, si remota pietate judicentur, quia hoc ipsum quoque quod juste videmur vivere culpa est, si vitam nostram cum judicat, hanc apud se divina misericordia non excusat. Hinc enim in hoc eodem libro scriptum est: Astra non sunt munda in conspectu ejus (Job. XXV, 5) , quia apud eum districte judicati, ipsi quoque maculas inquinationis habent, qui per munditiam sanctitatis lucent. Bene ergo dicitur: Oculi tui in me, et non subsistam. Ac si aperte justi", + "candidate_score": 0.671663, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_43_45", + "bdc_text": "\"Faciamus , inquiunt di\" [ Gen 1 , 26 ] , nescio , num facias exemplo . Quicquid est , videtur vulgo offendiculum posse oriri ex istiusmodi sermonibus . Parce , obsecro , mi Boulingere , quod tam libere aut potius fortassis inepte meas cogitationes effutio .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_15", + "psc_text": "exspectare feci; si comedi buccellam meam solus, et non comedit pupillus ex ea; si despexi praetereuntem, eo quod non habuerit indumentum, et absque operimento pauperem; si non benedixerunt mihi latera ejus, et de velleribus ovium mearum calefactus est (Job. XXXI, 16 et seq.) . Quae videlicet si ad allegoriae sensum violenter inflectimus, cuncta ejus misericordiae facta vacuamus. Divinus etenim sermo sicut mysteriis prudentes exercet, sic plerumque superficie simplices refovet. Habet in publico unde parvulos nutriat, servat in secreto unde mentes sublimium in admiratione suspendat. Quasi quidam quippe est 6 fluvius, ut ita dixerim, planus et altus, in quo et agnus ambulet, et elephas natet. Ut ergo uniuscujusque loci opportunitas postulat, ita se per studium expositionis ordo immutat; quatenus tanto verius sensum divinae locutionis inveniat, quanto ut res quaeque exegerit, per causarum species alternat. CAPUT V. Gregorius aegritudine laborans opus sequens perfecit. Artem loquendi neglexit. Quibus utatur Scripturae versionibus. --Quam videlicet", + "candidate_score": 0.660652, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_24_26", + "bdc_text": "abesse vocabula moderationum et limitationum Der Begriff \"moderatio \" kommt in Bullingers Rede wiederholt vor ; vgl . außer dem Titel z. B. Hottinger VIII 765. 774. 776f. 826. . Quid enim , quod apertas scripturarum sententias depravant abusu mali , num ideo sententiae moderandae ?", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1098", + "psc_text": "(Prov. XVIII, 4) . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat (Prov. XXVI, 10) . [ Vet. XXV.] 58. Multiloquii mala. Otiosum verbum. --Quia autem multiloquio quisque serviens rectitudinem justitiae tenere non possit, testatur Propheta, quia ait: Vir linguosus non dirigetur super terram (Psal. CXXXIX, 12) . Hinc Salomon iterum ait: In multiloquio 240 peccatum non deerit (Prov. X, 19) . Hinc Isaias dicit: Cultus justitiae silentium (Isai. XXXII, 17) , videlicet indicans quia mentis justitia desolatur, quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus dicit: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio (Jac. I, 26) . Hinc rursum ait: Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum (Ibid., 19) . Hinc iterum adjungit: Lingua inquietum malum, plena", + "candidate_score": 0.655939, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_28_30", + "bdc_text": "autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores . Itaque dubito , num moderationis nomen huc congruat etiam non vitiato sęculo . Sed plus satis de hoc metu . Tu judica , quod solidum est .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1113", + "psc_text": "prius debet examinare quod dicit, quatenus inter cor et linguam aequus quidam discretusque arbiter sedeat, subtiliter pensans, si recta verba cor offerat, quae, utiliter suscipiens, ad auditorum judicium lingua perducat. Beatus igitur Job sua contra amicos agens, sed contra haereticos nostra denuntians, praecipitationem loquentium reprehendat, atque ad eorum mentem verba colligat, dicens: Loquentes id quod justum est, judicate. Ac si aperte diceret: Si in eo quod ad nos egressum locutionis exitis, reprehendi non vultis, intus justitiae libram tenete, ut tanto foris quod dicitur ex veritatis pondere placeat, quanto hoc interius trutina discretionis pensat. Et quia hi erga aliena dicta rectum judicium exerunt, qui judicare prius propria sciunt, postquam dixit, Loquentes id quod justum est, judicate, apte mox subdit: CAPUT V. VERS. 30.-- Et non invenietis in lingua mea iniquitatem, nec in faucibus meis stultitia personabit. 6. Dictorum suorum censor rectius judicat de alienis. Prius falsa refellenda, quam vera doceantur. --", + "candidate_score": 0.655424, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_14_16", + "bdc_text": "incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis . Verum tractandi modus ( quoniam importuna sunt tempora ) nonvor non gestrichenes ob id mihi .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1241", + "psc_text": "Vet. XXV. ] Spiritus multiplex sermonis oris tui. 271 Qui enim multiplicitatem sermonis ori tribuit, profecto cordis inopiam reprehendit. Ac si aperte dicat: Abundantia spiritus in sermone oris attolleris, sed sensus indigentia coangustaris. [ Vet. XXV. ] Pravi autem, cum recta reprehendunt, ne ipsi quae justa sunt nescire videantur, nota omnibus bona, quae audiendo didicerunt, quasi incognita proferunt. Unde et Baldad protinus adjungit: CAPUT XXXVI. VERS. 3.-- Nunquid Deus supplantat judicium et Omnipotens subvertit quod justum est? 59. Pravi doctrinae laudem aucupantur. Justitiam Dei laudant ubi eis bene est, ubi male damnant. Haec beatus Job nec loquens negaverat, nec reticens ignorabat. Sed procaces quique, ut diximus, etiam nota jactanter proferunt, ut loquendo docti videantur: contemnunt moderate conticescere, ne credantur ex imperitia tacuisse. Sciendum vero est quia tunc divinae justitiae rectitudinem laudant, cum se ad gaudium incolumitas sublevat, et alios flagella castigant; cum se conspiciunt rerum prosperitate perfrui, alios adversitate fatigari.", + "candidate_score": 0.651721, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_37", + "bdc_text": "Mox enim obtento alicuius doctoris sano iudicio in aliquo dictato petitur et in aliis .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1114", + "psc_text": "judicium exerunt, qui judicare prius propria sciunt, postquam dixit, Loquentes id quod justum est, judicate, apte mox subdit: CAPUT V. VERS. 30.-- Et non invenietis in lingua mea iniquitatem, nec in faucibus meis stultitia personabit. 6. Dictorum suorum censor rectius judicat de alienis. Prius falsa refellenda, quam vera doceantur. -- Ac si aperte diceret: Si subtilius vestra perpenditis, verius aliena pensatis, et cum rectum coeperit esse quod dicitis, justum cognoscetis quod auditis. Nequaquam quippe mea vobis lingua stultitiam resonat, si a vestra conscientia non procedat. Sic sancta Ecclesia studet prius assertiones hostium falsas ostendere, et tunc praedicamenta veritatis aperire, quia cum recta se tenere aestimant, recta quae audiunt contumaciter impugnant. Ante ergo necesse est ut errorem suum haeretici sentiant, ne auditae veritati contradicant, quia et camporum sentes si arator vomeris scissione non eruit, terra accepta semina in segetem non producit; et cum putredinem medicus vulneris apertione non ejicit, nequaquam in", + "candidate_score": 0.647136, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_15_17", + "bdc_text": "Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis . Verum tractandi modus ( quoniam importuna sunt tempora ) nonvor non gestrichenes ob id mihi . admodum nobis probatur , non quod res ferre ipsa non possit , sed , ut dixi , temporum conditiones .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1066", + "psc_text": "Domini benedictum (Ibid., 21) . Sed indiscretae mentes hanc vivendi regulam nesciunt, et quo vias Dei dissolute appetunt, eo ad mundi itinera stulte replicantur. 44. Teporis damna in aliis visa pius movere solent. --Recte igitur sanctus vir post Theman semitas, Saba itinera memorat, quia quos Auster reprobi teporis solverit, hos nimirum rete implicationis tenet. Bene autem pravorum facta describens considerare haec admonet, quia perversa agendo diligimus, sed haec visa in aliis dijudicamus; et quae in nobis minus dijudicanda credimus, quam sint turpia in aliorum actione cognoscimus; sicque fit ut ad semetipsam mens redeat, et agere quod reprehendit erubescat. Quasi enim a speculo foeda facies displicet, cum mens a vita simili in se ipsa quod aversetur videt. Ait ergo: Considerate semitas Theman, itinera Saba, et exspectate paulisper. Ac si aperte diceret: Damna alieni teporis attendite, et tunc spem de aeternis firmius sumetis, si recto cordis oculo quod in aliis displiceat videtis.", + "candidate_score": 0.642763, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_24_26", + "bdc_text": "abesse vocabula moderationum et limitationum Der Begriff \"moderatio \" kommt in Bullingers Rede wiederholt vor ; vgl . außer dem Titel z. B. Hottinger VIII 765. 774. 776f. 826. . Quid enim , quod apertas scripturarum sententias depravant abusu mali , num ideo sententiae moderandae ?", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1097", + "psc_text": "compescitur, ad temeritatem quoque stultae increpationis effrenatur. Quibusdam enim ruinae suae gradibus desidiosa mens in foveam lapsus impellitur. Nam dum otiosa verba cavere negligimus, ad noxia pervenimus, ut prius loqui aliena libeat, et postmodum detractionibus eorum vitam, de quibus loquitur, lingua mordeat, quandoque autem usque ad apertas contumelias erumpat. Hinc irarum seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax tota exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam caput est jurgiorum (Prov. XVII, 14) . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra et in bonam partem asserit, dicens: Aqua profunda, verba ex ore viri (Prov. XVIII, 4) . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat (Prov. XXVI, 10) . [ Vet. XXV.] 58. Multiloquii mala. Otiosum verbum. --Quia autem multiloquio quisque serviens rectitudinem justitiae tenere non", + "candidate_score": 0.641739, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_24_26", + "bdc_text": "abesse vocabula moderationum et limitationum Der Begriff \"moderatio \" kommt in Bullingers Rede wiederholt vor ; vgl . außer dem Titel z. B. Hottinger VIII 765. 774. 776f. 826. . Quid enim , quod apertas scripturarum sententias depravant abusu mali , num ideo sententiae moderandae ?", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1104", + "psc_text": "retineatur, et ex necessitate laxetur. --Quid ergo inter haec, nisi studiose lingua sub magni moderaminis libratione frenanda est, non insolubiliter obliganda, ne aut laxata in vitium defluat, aut restricta etiam ab utilitate torpescat? Hinc namque per quemdam dicitur: Sapiens tacebit usque ad tempus (Eccli. XX, 7) , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura silentii, loquendo quae congruunt, in usum se utilitatis impendat. Hinc Salomon ait: Tempus tacendi, et tempus loquendi (Eccle. III, 7) . Discrete quippe vicissitudinum pensanda sunt tempora, ne aut cum restringi 242 lingua debet, per verba se inutiliter solvat; aut cum loqui utiliter potest, semetipsam pigre restringat. Quod bene Psalmista considerans brevi postulatione complexus est dicens: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis (Psal. CXLIX, 3) . Ostium namque aperitur et clauditur. Qui ergo ori suo nequaquam poni obstaculum, sed ostium petiit, aperte docuit quod et per disciplinam retineri lingua debeat, et ex", + "candidate_score": 0.639888, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_22_24", + "bdc_text": "Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen . velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes . abesse vocabula moderationum et limitationum Der Begriff \"moderatio \" kommt in Bullingers Rede wiederholt vor ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_914", + "psc_text": "18.-- Quia ipse vulnerat, et medetur; percutit, et manus ejus sanabunt. 42. Duobus modis Deus ad salutem vulnerat. Menti ad Deum redeunti, ad tentationem vertitur, quidquia prius in saeculo blandum. --Duobus modis omnipotens Deus vulnerat, quos reducere ad salutem curat. Aliquando enim carnem percutit, et mentis duritiam suo pavore tabefacit. Vulnerando ergo ad salutem revocat, cum electos suos affligit exterius, ut interius vivant. Unde per Moysen quoque loquitur, dicens: Ego occidam, et vivere faciam: percutiam, et ego sanabo (Deut. XXXII, 39). Occidit enim ut vivificet, percutit ut sanet; quia idcirco foras verbera admovet, ut intus vulnera delictorum curet. Aliquando autem etiam si flagella exterius cessare videantur, intus vulnera infligit, quia mentis nostrae duritiam suo desiderio percutit. Sed percutiendo sanat, quia terroris sui jaculo transfixos ad sensum nos rectitudinis revocat. Corda enim nostra male sana sunt, cum nullo Dei amore sauciantur, cum peregrinationis suae aerumnam non sentiunt, cum erga infirmitatem proximi", + "candidate_score": 0.638264, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_36", + "bdc_text": "Quod lucidum est ex verbo domini , talium testimoniis non eget , quę tamen confirmabant nostra et reiiciebant subsequentis seculi impudentiam , nisi et hoc loco hec etas nostra offenderetur his calculis .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_488", + "psc_text": "Sequitur: CAPUT II. VERS. 4.-- Dies ille vertatur in tenebras. 7. Vertitur in tenebras, cum quae promittit prospera, intelliguntur adversa. --Quasi lucet dies iste mentibus hominum, cum pravitatis ejus persuasio prospera creditur, et qualis sit intrinsecus non videtur. Sed cum iniquitas illius, sicut est, agnoscitur, dies falsae promissionis quasi quibusdam ante judicii nostri oculos tenebris obscuratur; quia videlicet qualis est ex merito, talis perspicitur in blandimento. In tenebras ergo dies vertitur, quando adversa intelligimus, etiam quae prospera suadendo pollicetur. In tenebras dies vertitur, quando antiquus hostis qualis est saeviens, talis a nobis perspicitur etiam sub blandimentis latens; ne fictis prosperitatibus quasi ex diei lumine illudat, et veris miseriis ad 108 peccati tenebras pertrahat. Sequitur: CAPUT III [ Vet. IX ]. IBID.-- Non requirat eum Deus desuper, et non illustret lumine. 8. Cur humana natura reparata, non angelica. --Omnipotens Deus sicut ex nihilo bona facere potuit, ita, cum voluit, per incarnationis", + "candidate_score": 0.638208, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_27_29", + "bdc_text": "Si sunt excessus in utrumque la[tus ] Textverlust durch Beschädigung des Randes. , excessus perquam graphice describantur et fortissime etiam confutentur , sed illesa tamen maiestate verę et integraevor integrae gestrichenes inge . autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores . Itaque dubito , num moderationis nomen huc congruat etiam non vitiato sęculo .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_19", + "psc_text": "studiose compescitur, dum in templo Dei nemus plantari prohibetur (Deut. XVI, 21). Et cuncti procul dubio scimus, quia quoties in foliis male laetae segetis culmi proficiunt, minori plenitudine spicarum grana turgescunt. Unde et ipsam loquendi artem, quam magisteria disciplinae exterioris insinuant, servare despexi. Nam sicut hujus quoque epistolae tenor enuntiat, non metacismi collisionem fugio, non barbarismi confusionem devito, situs motusque et praepositionum casus servare contemno, quia indignum (Dist. 38, c. Indignum) vehementer existimo, ut verba coelestis oraculi restringam sub regulis Donati. Neque enim haec ab ulus interpretibus, in Scripturae sacrae auctoritate servata sunt. Ex qua nimirum quia nostra expositio oritur, dignum profecto est ut quasi edita soboles speciem suae matris imitetur. Novam vero translationem dissero; sed cum probationis causa exigit, nunc novam, nunc veterem per testimonia assumo; ut quia sedes apostolica, cui Deo auctore praesideo, utraque utitur, mei quoque labor studii ex utraque fulciatur. Praefatio In qua quae toto opere", + "candidate_score": 0.637589, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_22_24", + "bdc_text": "Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen . velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes . abesse vocabula moderationum et limitationum Der Begriff \"moderatio \" kommt in Bullingers Rede wiederholt vor ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_536", + "psc_text": "ita confusio perturbatis cogitationibus obnubilat mentem. De qua per quemdam dicitur: Est confusio adducens gloriam (Eccli. IV, 25) . Cum enim ad mentem male gesta poenitendo reducimus, gravi mox moerore confundimur, perstrepit in animo turba cogitationum, moeror conterit, anxietas devastat, in aerumnam mens vertitur, et quasi quodam nubilo caliginis obscuratur. Haec namque caligo confusionis eorum mentem salubriter oppresserat; quibus Paulus dicebat: Quem enim fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis (Rom. VI, 21) ? Hunc ergo peccati diem caligo occupet, id est, blandimentum nequitiae afflictio poenitentiae digno moerore perturbet. Unde et apte subjungitur: CAPUT XVIII. IBID.-- Involvatur amaritudine. 33. Salubris moeror de prava delectatione. --Dies enim amaritudine involvitur, cum ad cognitionem mente redeunte, peccati blandimenta 118 cruciatus poenitentiae sequuntur. Diem amaritudine involvimus, cum pravae delectationis gaudium, quae supplicia sequantur aspicimus, et asperis hoc fletibus circumdamus. Quia enim hoc quod involvitur, ex latere omnis partis operitur, involvi dies amaritudine", + "candidate_score": 0.637211, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_24", + "bdc_text": "abesse vocabula moderationum et limitationum Der Begriff \"moderatio \" kommt in Bullingers Rede wiederholt vor ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1104", + "psc_text": "retineatur, et ex necessitate laxetur. --Quid ergo inter haec, nisi studiose lingua sub magni moderaminis libratione frenanda est, non insolubiliter obliganda, ne aut laxata in vitium defluat, aut restricta etiam ab utilitate torpescat? Hinc namque per quemdam dicitur: Sapiens tacebit usque ad tempus (Eccli. XX, 7) , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura silentii, loquendo quae congruunt, in usum se utilitatis impendat. Hinc Salomon ait: Tempus tacendi, et tempus loquendi (Eccle. III, 7) . Discrete quippe vicissitudinum pensanda sunt tempora, ne aut cum restringi 242 lingua debet, per verba se inutiliter solvat; aut cum loqui utiliter potest, semetipsam pigre restringat. Quod bene Psalmista considerans brevi postulatione complexus est dicens: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis (Psal. CXLIX, 3) . Ostium namque aperitur et clauditur. Qui ergo ori suo nequaquam poni obstaculum, sed ostium petiit, aperte docuit quod et per disciplinam retineri lingua debeat, et ex", + "candidate_score": 0.635956, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_26", + "bdc_text": "Quid enim , quod apertas scripturarum sententias depravant abusu mali , num ideo sententiae moderandae ?", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1549", + "psc_text": "(Isai. XXXII, 17) . Hinc Salomon ait: Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum (Prov. XXV, 28) . Hinc rursum dicit: In multiloquio peccatum non deerit (Prov. X, 19) . Hinc Psalmista testatur, dicens: Vir verbosus non dirigetur super terram (Psal. CXXXIX, 12) . Sed virtus verae sententiae perditur, quae sub discretionis custodia non profertur. Certum itaque est quod verbosus justificari vir nequeat. Sed bonum bene non dicitur, quia non intenditur cui dicatur. Vera quippe contra malos 338 sententia, si bonorum rectitudinem impetit, suam perdit, et eo retusa resilit, quo illud est forte quod ferit. [ Vet. et Rec. III. ]? Quia autem pravi audire bona patienter nequeunt, et cum vitae emendationem negligunt, ad verba se responsionis accingunt, aperte Sophar insinuat, qui subjungit: CAPUT III. VERS. 3.-- Tibi soli tacebunt homines, et cum caeteros irriseris, a nullo confutaberis? 3. Ad", + "candidate_score": 0.635039, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_26", + "bdc_text": "Quid enim , quod apertas scripturarum sententias depravant abusu mali , num ideo sententiae moderandae ?", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_70", + "psc_text": "IBID.-- Timens Deum, et recedens a malo. 3. Deum timere quid sit. Bona malis admista reprobantur. --Deum timere est nulla, quae facienda sunt bona praeterire. Unde per Salomonem dicitur: Qui Deum timet, nihil negligit (Eccle. VII, 19) . Sed quia nonnulli sic bona quaedam faciunt, ut tamen a quibusdam malis minime suspendantur, bene postquam timens Deum dicitur, recedens quoque a malo perhibetur. Scriptum quippe est: Declina a malo, et fac bonum (Psal. XXXVI, 27) . Neque enim bona Deo accepta sunt, 19 quae ante ejus oculos malorum admistione maculantur. Hinc namque per Salomonem dicitur: Qui in uno offenderit, multa bona perdet (Eccle. IX, 18) . Hinc Jacobus attestatur dicens: Quicunque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus (Jac. II, 10) . Hinc Paulus ait: Modicum fermentum totam massam corrumpit (I Cor. V, 6) . [ Vet. III. ] Beatus igitur Job, ut ostendatur quam mundus in", + "candidate_score": 0.634578, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_24_26", + "bdc_text": "abesse vocabula moderationum et limitationum Der Begriff \"moderatio \" kommt in Bullingers Rede wiederholt vor ; vgl . außer dem Titel z. B. Hottinger VIII 765. 774. 776f. 826. . Quid enim , quod apertas scripturarum sententias depravant abusu mali , num ideo sententiae moderandae ?", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_473", + "psc_text": "SENSUS.-- Job ex impatientia maledictum non protulit. --Non est neglecte disserendum quod dicitur, Aperuit os suum. Scriptura enim sacra ex his quae tenuiter praemittit, reverenter exspectanda indicat quae subjungit. Sicut enim clausa vascula quid intus habeant ignoramus, aperto vero ore vasculorum quid intrinsecus contineatur agnoscimus; ita sanctorum corda, quae clauso ore occulta sunt, aperto ore deteguntur; et cum cogitationes detegunt, os aperire referuntur, ut intenta mente, quasi apertis vasculis, quid intus contineant festinemus cognoscere, ac nosmetipsos eorum intimo odore recreare. Unde et sublimia praecepta Domino in monte dicturo praemittitur: Aperiens os suum dixit (Matth. V, 2); quamvis illic et hoc accipi debeat, quia tunc os suum in praeceptis aperuit, in quibus dudum aperuerat ora prophetarum. Valde autem solerter intuendum est quod dicitur, Post haec, ut nimirum rei virtus quae agitur veraciter ex tempore sentiatur. Prius enim vastitas rerum, exstinctio pignorum, 105 dolor vulnerum, persuasio conjugis, adventus amicorum describitur, qui scidisse", + "candidate_score": 0.63396, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_23_25", + "bdc_text": "velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes . abesse vocabula moderationum et limitationum Der Begriff \"moderatio \" kommt in Bullingers Rede wiederholt vor ; vgl . außer dem Titel z. B. Hottinger VIII 765. 774. 776f. 826. .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1098", + "psc_text": "(Prov. XVIII, 4) . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat (Prov. XXVI, 10) . [ Vet. XXV.] 58. Multiloquii mala. Otiosum verbum. --Quia autem multiloquio quisque serviens rectitudinem justitiae tenere non possit, testatur Propheta, quia ait: Vir linguosus non dirigetur super terram (Psal. CXXXIX, 12) . Hinc Salomon iterum ait: In multiloquio 240 peccatum non deerit (Prov. X, 19) . Hinc Isaias dicit: Cultus justitiae silentium (Isai. XXXII, 17) , videlicet indicans quia mentis justitia desolatur, quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus dicit: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio (Jac. I, 26) . Hinc rursum ait: Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum (Ibid., 19) . Hinc iterum adjungit: Lingua inquietum malum, plena", + "candidate_score": 0.633695, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_23_25", + "bdc_text": "velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes . abesse vocabula moderationum et limitationum Der Begriff \"moderatio \" kommt in Bullingers Rede wiederholt vor ; vgl . außer dem Titel z. B. Hottinger VIII 765. 774. 776f. 826. .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1104", + "psc_text": "retineatur, et ex necessitate laxetur. --Quid ergo inter haec, nisi studiose lingua sub magni moderaminis libratione frenanda est, non insolubiliter obliganda, ne aut laxata in vitium defluat, aut restricta etiam ab utilitate torpescat? Hinc namque per quemdam dicitur: Sapiens tacebit usque ad tempus (Eccli. XX, 7) , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura silentii, loquendo quae congruunt, in usum se utilitatis impendat. Hinc Salomon ait: Tempus tacendi, et tempus loquendi (Eccle. III, 7) . Discrete quippe vicissitudinum pensanda sunt tempora, ne aut cum restringi 242 lingua debet, per verba se inutiliter solvat; aut cum loqui utiliter potest, semetipsam pigre restringat. Quod bene Psalmista considerans brevi postulatione complexus est dicens: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis (Psal. CXLIX, 3) . Ostium namque aperitur et clauditur. Qui ergo ori suo nequaquam poni obstaculum, sed ostium petiit, aperte docuit quod et per disciplinam retineri lingua debeat, et ex", + "candidate_score": 0.633661, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_67", + "bdc_text": "] Domino Henricho Bullingero , amico suo singulariter observando .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1213", + "psc_text": "jam diximus, sancti viri quo verius summa cognoscunt, eo sublimius terrena despiciunt; et idcirco praesentis vitae dies nihil esse conspiciunt, quia illuminatae mentis oculos in consideratione 265 aeternitatis figunt. De qua dum ad se redeunt, quid se esse nisi pulverem agnoscunt, et infirmitatis suae conscii, districte judicari metuunt? Cumque vim tanti vigoris aspiciunt, trepidant examinari quod sunt. Unde et adhuc apte subjungitur: CAPUT XXVIII. VERS. 17.-- Quid est homo quia magnificas eum? aut quid apponis erga eum cor tuum? 47. Sancti suam vilitatem, ac Dei munera et judicia semper considerant. --Hominem Deus magnificat, quia largitate rationis ditat, infusione gratiae visitat, honore collatae virtutis exaltat. Cumque per semetipsum nihil sit, esse tamen eum cognitionis suae participem, benignitatis munere concedit. Sed erga eumdem magnificatum hominem cor suum Dominus apponit, quia post dona judicium exerit, merita subtiliter pensat, vitae pondera vehementer examinat, et tanto ab eo post districtius poenas exigit, quanto hunc impenso", + "candidate_score": 0.632571, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_29", + "bdc_text": "Itaque dubito , num moderationis nomen huc congruat etiam non vitiato sęculo .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_416", + "psc_text": "calore immoderatae sapientiae mentes fidelium. Paulus temperare curaverat, cum dicebat: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem (Rom. XII, 3) . Hinc est quod David valles salinarum percutit (II Reg. VIII, 13), quia videlicet Redemptor noster suae districtionis examine in his qui de illo prava sentiunt stultitiam immoderati saporis exstinguit. Suhi autem dicitur loquens. Calorem quippe non ut bene vivant, sed 92 ut elate loquantur, habere desiderant. A Thema igitur et Suhi, id est, a calore et loquacitate venire referuntur, quia per hoc quod Scripturarum se studiosos exhibent, solius verbis loquacitatis, non autem visceribus charitatis carent. Naama vero interpretatur decor. Quia enim docti non esse, sed videri appetunt, ex eruditionis verbis speciem bene viventium sumunt; et per calorem loquacitatis in se imaginem ostendunt decoris, ut eo per decorem linguae perversa facile persuadeant, quo foeditatem vitae sensus callide occultant. Sed neque ipsa locorum nomina inordinata sunt narratione distincta.", + "candidate_score": 0.630877, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_67", + "bdc_text": "] Domino Henricho Bullingero , amico suo singulariter observando .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1215", + "psc_text": "Quid est homo, quia magnificas eum? aut quid apponis erga eum cor tuum? Ac si aperte exclamet, dicens: Magnificatur homo spiritali munere, sed tamen caro est; et vias ejus post munera districte consideras, sed tamen si remota pietate judicetur, pondus quod de tua subtilitate imminet, ferre nec sublevatus ad justitiam spiritus valet, quia etsi hunc ultra se tua dona dilatant, ad inquisitionem tamen tui districti examinis sua infirmitas angustat. Unde et adhuc apte subjungitur: CAPUT XXIX [ Rec. XVII ]. VERS. 18.-- Visitas eum diluculo, et subito probas illum. 48. Quos donis ditavit Deus, tentationibus probat. Ut quid ex Deo, quid ex se sint, discant. Ideo tunc lubricis cogitationibus turbantur. --Quis nostrum nesciat quia diluculum dicitur cum jam nocturna tempora in claritatem lucis mutantur? Nos itaque noctis tenebris premimur cum perpetratione iniquitatis obscuramur. Sed nox in lucem vertitur cum erroris nostri obscuritas veritatis cognitione irradiatui Nox in lucem vertitur cum", + "candidate_score": 0.630201, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_23_25", + "bdc_text": "velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes . abesse vocabula moderationum et limitationum Der Begriff \"moderatio \" kommt in Bullingers Rede wiederholt vor ; vgl . außer dem Titel z. B. Hottinger VIII 765. 774. 776f. 826. .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1100", + "psc_text": "sermone exigitur, pensandum valde est quae poena illud multiloquium sequatur, in quo etiam per superbiae verba peccatur. 59. Sine silentii censura mens tota patet hosti. --Sciendum quoque est quod ab omni rectitudinis statu depereunt, qui per noxia verba dilabuntur. Humana etenim mens, aquae more, et circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit; et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium exterius sparsa, vim intimae considerationis amittit. Totam se igitur insidiantis hostis vulneribus detegit, quia nulla se munitione custodiae circumcludit. Unde scriptum est: Sicut urbs patens, et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum (Prov. XXV, 28) . Quia enim murum silentii non habet, patet inimici jaculis civitas mentis; et cum se per verba extra", + "candidate_score": 0.629923, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_24", + "bdc_text": "abesse vocabula moderationum et limitationum Der Begriff \"moderatio \" kommt in Bullingers Rede wiederholt vor ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1100", + "psc_text": "sermone exigitur, pensandum valde est quae poena illud multiloquium sequatur, in quo etiam per superbiae verba peccatur. 59. Sine silentii censura mens tota patet hosti. --Sciendum quoque est quod ab omni rectitudinis statu depereunt, qui per noxia verba dilabuntur. Humana etenim mens, aquae more, et circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit; et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium exterius sparsa, vim intimae considerationis amittit. Totam se igitur insidiantis hostis vulneribus detegit, quia nulla se munitione custodiae circumcludit. Unde scriptum est: Sicut urbs patens, et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum (Prov. XXV, 28) . Quia enim murum silentii non habet, patet inimici jaculis civitas mentis; et cum se per verba extra", + "candidate_score": 0.629675, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_23_25", + "bdc_text": "velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes . abesse vocabula moderationum et limitationum Der Begriff \"moderatio \" kommt in Bullingers Rede wiederholt vor ; vgl . außer dem Titel z. B. Hottinger VIII 765. 774. 776f. 826. .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1097", + "psc_text": "compescitur, ad temeritatem quoque stultae increpationis effrenatur. Quibusdam enim ruinae suae gradibus desidiosa mens in foveam lapsus impellitur. Nam dum otiosa verba cavere negligimus, ad noxia pervenimus, ut prius loqui aliena libeat, et postmodum detractionibus eorum vitam, de quibus loquitur, lingua mordeat, quandoque autem usque ad apertas contumelias erumpat. Hinc irarum seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax tota exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam caput est jurgiorum (Prov. XVII, 14) . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra et in bonam partem asserit, dicens: Aqua profunda, verba ex ore viri (Prov. XVIII, 4) . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat (Prov. XXVI, 10) . [ Vet. XXV.] 58. Multiloquii mala. Otiosum verbum. --Quia autem multiloquio quisque serviens rectitudinem justitiae tenere non", + "candidate_score": 0.629216, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_24", + "bdc_text": "abesse vocabula moderationum et limitationum Der Begriff \"moderatio \" kommt in Bullingers Rede wiederholt vor ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1097", + "psc_text": "compescitur, ad temeritatem quoque stultae increpationis effrenatur. Quibusdam enim ruinae suae gradibus desidiosa mens in foveam lapsus impellitur. Nam dum otiosa verba cavere negligimus, ad noxia pervenimus, ut prius loqui aliena libeat, et postmodum detractionibus eorum vitam, de quibus loquitur, lingua mordeat, quandoque autem usque ad apertas contumelias erumpat. Hinc irarum seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax tota exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam caput est jurgiorum (Prov. XVII, 14) . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra et in bonam partem asserit, dicens: Aqua profunda, verba ex ore viri (Prov. XVIII, 4) . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat (Prov. XXVI, 10) . [ Vet. XXV.] 58. Multiloquii mala. Otiosum verbum. --Quia autem multiloquio quisque serviens rectitudinem justitiae tenere non", + "candidate_score": 0.623233, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_23_25", + "bdc_text": "velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes . abesse vocabula moderationum et limitationum Der Begriff \"moderatio \" kommt in Bullingers Rede wiederholt vor ; vgl . außer dem Titel z. B. Hottinger VIII 765. 774. 776f. 826. .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1102", + "psc_text": "linguae vitia incaute fugimus, occulte deterioribus implicamur. Nam saepe dum ab eloquio immoderate compescimur, grave multiloquium in corde toleramus, ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii angustat; et plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securiores aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde mens nonnunquam in superbiam tollitur, eosque quos loquentes audit quasi infirmos conspicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, cogitationem erigit; et cum se per negligentiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et secretius accusat. [ Vet. XXVI. ] Plerumque autem nimis taciti cum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias lingua tranquille diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant, quia cum putredo, quae intrinsecus fervet, ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Plerumque nimis taciti dum quorumdam mala", + "candidate_score": 0.622964, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_24", + "bdc_text": "abesse vocabula moderationum et limitationum Der Begriff \"moderatio \" kommt in Bullingers Rede wiederholt vor ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1098", + "psc_text": "(Prov. XVIII, 4) . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat (Prov. XXVI, 10) . [ Vet. XXV.] 58. Multiloquii mala. Otiosum verbum. --Quia autem multiloquio quisque serviens rectitudinem justitiae tenere non possit, testatur Propheta, quia ait: Vir linguosus non dirigetur super terram (Psal. CXXXIX, 12) . Hinc Salomon iterum ait: In multiloquio 240 peccatum non deerit (Prov. X, 19) . Hinc Isaias dicit: Cultus justitiae silentium (Isai. XXXII, 17) , videlicet indicans quia mentis justitia desolatur, quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus dicit: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio (Jac. I, 26) . Hinc rursum ait: Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum (Ibid., 19) . Hinc iterum adjungit: Lingua inquietum malum, plena", + "candidate_score": 0.622578, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_67", + "bdc_text": "] Domino Henricho Bullingero , amico suo singulariter observando .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1022", + "psc_text": "Nam cum derelictum se asserit, protinus ad sententiam erumpit, dicens: CAPUT XXIV [ Rec. X ]. VERS. 14.-- Qui tollit ab amico suo misericordiam, timorem Domini derelinquit. 28. Amor Dei et amor proximi quid sibi invicem praestent. --Quis hoc loco amici nomine nisi quilibet proximus designatur, qui eo nobis fideliter jungitur, quo, percepto nunc a nobis bono opere, ad obtinendam post aeternam patriam veraciter auxiliatur? Quia autem duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor et proximi, per amorem Dei amor proximi gignitur, et per amorem proximi amor Dei nutritur. Nam qui amare Deum negligit, profecto diligere proximum nescit; et tunc plenius in Dei dilectione proficimus, si in ejusdem dilectionis gremio prius proximi charitate lactamur. Quia enim amor Dei amorem proximi generat, dicturus per legem Dominus, Diliges proximum tuum (Deut. VI, 5; X, 12) , praemisit, dicens: Diliges Dominum Deum tuum (Matth. XXII, 37, 39) : ut scilicet in terra pectoris", + "candidate_score": 0.621859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_16", + "bdc_text": "Verum tractandi modus ( quoniam importuna sunt tempora ) nonvor non gestrichenes ob id mihi .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1539", + "psc_text": "evadere? Tota ergo intentione curandum est ut, cum vacationis tempus accipimus, bene vivendi studio, malorum ultricia tormenta fugiamus. Hinc quippe per Salomonem dicitur: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec ratio, nec scientia, nec sapientia erit apud inferos, quo tu properas (Eccle. IX, 10) . Hinc Isaias ait: Quaerite Dominum dum inveniri potest, invocate eum dum prope est (Isai. LV, 6) . Hinc Paulus ait: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis (II Cor. VI, 2) . Hinc rursum ait: Dum tempus habemus, operemur bonum ad omnes (Galat. VI, 10) . [ Vet. LI.] 105. Animo ad id nitenti obstat cura carnis. --Sed plerumque se ad viam rectitudinis animus accingit, torporem discutit; tantoque in coelestibus desiderio rapitur, ut pene nil ex eo inferius remansisse videatur. Et tamen cum ad carnis curam reducitur, sine qua praesentis vitae via nullo modo expletur, ita hunc inferius depressum tenet,", + "candidate_score": 0.621388, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_20", + "bdc_text": "moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1231", + "psc_text": "ignorantiam superat, sed erudita, gravius contra scientiae gloriam pugnat. Vix carnis suae sibi tyrannidem subjicit, sed tamen adhuc intus culpae imagines tolerat, cujus jam foris opera vincendo restrinxit. In auctoris sui inquisitione se erigit, sed reverberatam hanc, corporearum rerum amica caligo confundit. Semetipsam qualiter incorporea corpus regat intueri vult, et non valet. Requirit mire quod sibi respondere non sufficit, et sub eo ignara deficit, quod prudenter requirit. 269 Amplam se simul et angustam considerans, qualem se veraciter aestimet, ignorat, quia si ampla non esset, nequaquam tam investiganda requireret, et rursum si angusta non esset, hoc ipsum saltem quod ipsa requirit inveniret. 55. Homo dum relicto Deo, se sibi sufficere credidit, nihil in se nisi tumultum perturbationis invenit. Hoc pressus Job misericordiam Dei postulat. --Bene ergo dicitur: Posuisti me contrarium tibi, et factus sum mihimetipsi gravis, quia dum repulsus homo, et a carne molestias, et a mente quaestiones tolerat, grave nimirum", + "candidate_score": 0.6061, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_20", + "bdc_text": "moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1228", + "psc_text": "carnis, et post pondera mentis exprimamus. 53. Quot modis homo sibi gravis sit, propter corpus. Et propter mentem. Mens nostra ampla et angusta. --Ut enim taceamus hoc, quod dolores tolerat, quod febribus anhelat, sua quadam aegritudine constringitur ipsa haec nostri corporis quae salus vocatur. Nam otio tabescit, opere deficit; inedia deficiens, cibo reficitur ut subsistat; refectione lassescens, abstinentia relevatur ut vigeat; aqua perfunditur, ne arescat; linteis tergitur, ne ipsa nimis perfusione liquefiat; labore vegetatur, ne quiete torpeat; quiete refovetur, ne laboris exercitatione succumbat; fatigata vigiliis, somno reparatur; oppressa somno, vigiliis excutitur, ne sua pejus quiete lassetur; vestibus tegitur, ne frigoris adversitate penetretur; quaesito calore deficiens, aurarum flatu refovetur. Cumque inde molestias invenit, unde vitare molestias quaesivit, male sauciata, ut ita dixerim, de ipso suo medicamine languescit. Remotis ergo febribus, cessantibusque doloribus, ipsa nostra salus aegritudo est, cui curandi necessitas nunquam deest. Quot enim solatia ad vivendi usum quaerimus, quasi tot", + "candidate_score": 0.605435, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_20", + "bdc_text": "moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2280", + "psc_text": "frangit; et nec illata percussio mentem humiliat, quam in deliberatione contra Dominum obstinatio obdurat. Et notandum quam gravis culpae reatus sit, et poenam pro culpa menti proponere, et tamen nec tormenti metu sub jugo conditoris cervicem cordis inclinare. [ Vet. XXIV, Rec. XXXII. ] Sed ecce cum haec audimus, cordi nostro quaestio oritur, cur omnipotens et misericors Deus in tantam caecitatem cadere rationem mentis humanae permiserit? Ne vero quisquam ultra quam debet occulta Dei judicia discutere praesumat, recte subjungitur: CAPUT LIV. VERS. 22.-- Nunquid Deum quispiam docebit scientiam, qui excelsos judicat? 61. Occulta Dei judicia curiosius non scrutanda. -- Cum in his quae de nobis aguntur ambigimus, debemus alia quae nobis sunt certa conspicere, et eam quae de nostra nobis incertitudine surrexerat cogitationis querelam placare. Ecce enim quod electos ad vitam flagella revocant, et a malis actibus reprobos nec flagella compescunt, omnipotentis Dei judicia super nos valde occulta sunt, et", + "candidate_score": 0.604584, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_20", + "bdc_text": "moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1097", + "psc_text": "compescitur, ad temeritatem quoque stultae increpationis effrenatur. Quibusdam enim ruinae suae gradibus desidiosa mens in foveam lapsus impellitur. Nam dum otiosa verba cavere negligimus, ad noxia pervenimus, ut prius loqui aliena libeat, et postmodum detractionibus eorum vitam, de quibus loquitur, lingua mordeat, quandoque autem usque ad apertas contumelias erumpat. Hinc irarum seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax tota exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam caput est jurgiorum (Prov. XVII, 14) . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra et in bonam partem asserit, dicens: Aqua profunda, verba ex ore viri (Prov. XVIII, 4) . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat (Prov. XXVI, 10) . [ Vet. XXV.] 58. Multiloquii mala. Otiosum verbum. --Quia autem multiloquio quisque serviens rectitudinem justitiae tenere non", + "candidate_score": 0.603551, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_23", + "bdc_text": "velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1950", + "psc_text": "Unde et praedicator egregius cum persecutionum mala toleraret, atque sub persecutione adversariorum gemeret, teneram discipulorum mentem de suis afflictionibus consolans, ait: Ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus (I Thess. III, 3) . Ac si eis aperte dicat: Quid in hoc tempore vulnera nostra miramini, qui si aeterna gaudia quaerimus, huc ad hoc venimus, ut feriamur? Sequitur: CAPUT XVI. VERS. 14.-- Circumdedit me lanceis suis, convulneravit lumbos meos, non pepercit, et effudit in terram viscera mea. 19. Hostis tentationum jaculis ab omni parte nos impetit. --Haec juxta litteram beato Job congruere posse videbantur, per hoc quod dicitur: Circumdedit me lanceis suis, convulneravit lumbos meos, non pepercit, nisi subderetur quod de eo minime scriptum legitur: Effudit in terram viscera mea. Ex qua re necesse est ut dum hoc juxta litteram invenire non possumus, ea quae in verbis ejus secundum historiam sonant juxta spiritum inquiramus. Sancta Ecclesia lanceis ab hoste suo", + "candidate_score": 0.597111, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_23", + "bdc_text": "velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_826", + "psc_text": "signare. Unde et idem beatus Job latino eloquio dolens dicitur, ut per ejus et nomen et vulnera, Redemptoris nostri passio designetur, de quo propheta ait: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit (Isai. LIII, 4) . Cui tentator, ablatis omnibus, et servos et filios occidit; quia non solum Judaicum populum ex timore servientem, sed ipsos quoque apostolos in suo amore regeneratos, passionis ejus tempore telo perfidiae perculit. Vulnere beati Job corpus atteritur, quia Redemptor noster configi clavis in crucis patibulo non dedignatur. A planta autem pedis usque ad verticem vulnera suscepit, quia sanctam Ecclesiam, quae corpus ejus est, non solum per extrema et ultima, sed usque ad summa membra persecutione saeviens tentator affligit. Unde etiam Paulus dixit: Compleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea (Coloss. I, 24) . Cui suadere uxor ad maledicendum nititur, quia carnales quique intra sanctam Ecclesiam adjutores callidi tentatoris existunt. Quae", + "candidate_score": 0.594252, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae", + "max_score": 0.714748, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_20_22", + "bdc_text": "moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco . Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum . Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_202", + "psc_text": "Mihi enim videtur exitiosissime credi, aliquod in Libris sanctis haberi mendacium; id est eos homines, per quos nobis illa Scriptura ministrata est atque conscripta, aliquid in libris suis fuisse mentitos. Alia quippe quaestio est, sitne aliquando mentiri viri boni; et alia quaestio est, utrum scriptorem sanctarum Scripturarum mentiri oportuerit: imo vero non alia, sed nulla quaestio est. Admisso enim semel in tantum auctoritatis fastigium officioso aliquo mendacio, nulla illorum librorum particula remanebit, quae non ut cuique videbitur vel ad mores difficilis vel ad fidem incredibilis, eadem perniciosissima regula ad mentientis auctoris consilium officiumque referatur. 4. Si enim mentiebatur apostolus Paulus cum apostolum Petrum objurgans diceret, Si tu cum sis Judaeus, gentiliter et non judaice vivis, quemadmodum gentes cogis judaizare? et recte illi videbatur Petrus fecisse, quem non recte fecisse et dixit et scripsit, ut quasi animos tumultuantium deliniret (Gal. II, 11-14); quid respondebimus, cum exsurrexerint perversi homines, prohibentes nuptias, quos", + "candidate_score": 0.714748, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_19_21", + "bdc_text": "aus quam . moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco . Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_202", + "psc_text": "Mihi enim videtur exitiosissime credi, aliquod in Libris sanctis haberi mendacium; id est eos homines, per quos nobis illa Scriptura ministrata est atque conscripta, aliquid in libris suis fuisse mentitos. Alia quippe quaestio est, sitne aliquando mentiri viri boni; et alia quaestio est, utrum scriptorem sanctarum Scripturarum mentiri oportuerit: imo vero non alia, sed nulla quaestio est. Admisso enim semel in tantum auctoritatis fastigium officioso aliquo mendacio, nulla illorum librorum particula remanebit, quae non ut cuique videbitur vel ad mores difficilis vel ad fidem incredibilis, eadem perniciosissima regula ad mentientis auctoris consilium officiumque referatur. 4. Si enim mentiebatur apostolus Paulus cum apostolum Petrum objurgans diceret, Si tu cum sis Judaeus, gentiliter et non judaice vivis, quemadmodum gentes cogis judaizare? et recte illi videbatur Petrus fecisse, quem non recte fecisse et dixit et scripsit, ut quasi animos tumultuantium deliniret (Gal. II, 11-14); quid respondebimus, cum exsurrexerint perversi homines, prohibentes nuptias, quos", + "candidate_score": 0.707981, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_21_23", + "bdc_text": "Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum . Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen . velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_202", + "psc_text": "Mihi enim videtur exitiosissime credi, aliquod in Libris sanctis haberi mendacium; id est eos homines, per quos nobis illa Scriptura ministrata est atque conscripta, aliquid in libris suis fuisse mentitos. Alia quippe quaestio est, sitne aliquando mentiri viri boni; et alia quaestio est, utrum scriptorem sanctarum Scripturarum mentiri oportuerit: imo vero non alia, sed nulla quaestio est. Admisso enim semel in tantum auctoritatis fastigium officioso aliquo mendacio, nulla illorum librorum particula remanebit, quae non ut cuique videbitur vel ad mores difficilis vel ad fidem incredibilis, eadem perniciosissima regula ad mentientis auctoris consilium officiumque referatur. 4. Si enim mentiebatur apostolus Paulus cum apostolum Petrum objurgans diceret, Si tu cum sis Judaeus, gentiliter et non judaice vivis, quemadmodum gentes cogis judaizare? et recte illi videbatur Petrus fecisse, quem non recte fecisse et dixit et scripsit, ut quasi animos tumultuantium deliniret (Gal. II, 11-14); quid respondebimus, cum exsurrexerint perversi homines, prohibentes nuptias, quos", + "candidate_score": 0.689739, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_17_19", + "bdc_text": "admodum nobis probatur , non quod res ferre ipsa non possit , sed , ut dixi , temporum conditiones . Vides enim , charissime Boulingere Diese Schreibweise ist eine Anspielung auf griech. βουλή ( Wille , Ratschluß ). , quosdam in omni argumento tractando hodie nescio quasquas korr. aus quam .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3456", + "psc_text": "Nemo potest cognoscere tempora, quae Pater posuit in sua potestate (Act. I, 7). 2. Quod enim in alio loco ait, De die autem illa et hora nemo scit (Matth. XXIV, 36), sunt qui sic accipiunt, ut putent se posse computare tempora; diem vero tantummodo ipsum et horam neminem scire: ubi omitto dicere quemadmodum soleant Scripturae diem vel horam etiam pro tempore ponere. Sed certe illud de ignorantia temporum apertissime dictum est. Nam cum hinc Dominus interrogatus esset a discipulis suis: Nemo, inquit, potest cognoscere tempora, quae Pater posuit in sua potestate. Non enim dixit, Diem, vel, Horam, sed, tempora; quae in brevi spatio non solent diei, sicut dies vel hora, maxime si graecum intueamur eloquium, ex qua lingua in nostram eumdem librum, ubi hoc scriptum est, scimus esse translatum; quamvis latine satis exprimi non potuerit. Ibi enim graece legitur, χρόνους ἢ καιρούς. Nostri autem utrumque hoc verbum tempora appellant, sive", + "candidate_score": 0.6889, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_17_19", + "bdc_text": "admodum nobis probatur , non quod res ferre ipsa non possit , sed , ut dixi , temporum conditiones . Vides enim , charissime Boulingere Diese Schreibweise ist eine Anspielung auf griech. βουλή ( Wille , Ratschluß ). , quosdam in omni argumento tractando hodie nescio quasquas korr. aus quam .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3457", + "psc_text": "in brevi spatio non solent diei, sicut dies vel hora, maxime si graecum intueamur eloquium, ex qua lingua in nostram eumdem librum, ubi hoc scriptum est, scimus esse translatum; quamvis latine satis exprimi non potuerit. Ibi enim graece legitur, χρόνους ἢ καιρούς. Nostri autem utrumque hoc verbum tempora appellant, sive χρόνους, sive καιροὺς, cum habeant haec duo inter se non negligendam differentiam. Καιροὺς quippe appellant Graeci tempora quaedam, non tamen quae in spatiorum voluminibus transeunt, sed quae in rebus ad aliquid opportunis vel importunis sentiuntur; sicut messis, vindemia, calor, frigus, pax, bellum, et si qua similia: χρόνους autem ipsa spatia temporum vocant. 3. Et hoc certe ipsi Apostoli non ita quaesierunt, quasi unum novissimum diem vel horam, id est exiguam diei partem scire voluissent; sed utrum jam esset opportunum tempus quo regnum repraesentaretur Israel. Tunc audierunt, Nemo potest cognoscere tempora, quae Pater posuit in sua potestate, id est χρόνους ἢ", + "candidate_score": 0.684847, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_19_21", + "bdc_text": "aus quam . moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco . Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3496", + "psc_text": "docet nos Antichristum manifestum futurum: siquidem ipsum videtur aliquanto evidentiori significatione tetigisse interficiendum spiritu oris Domini Jesu Christi; sed post quantum temporis istud erit, nec saltem obscure locutus est. Quisnam sit enim qui modo tenet, vel quid teneat, vel quid sibi velit quod ait, de medio fiat, potest quisque se coarctare ut intelligat, vel aliquatenus suspicetur, quoniam quoquo modo scriptum legit: quamdiu autem teneat, et post quanta temporum spatia de medio fiat, hic omnino tacetur. CAPUT IV. 12. Item Dominus, inquis, in Evangelio increpat Judaeos, dicens: « Et tu, si cognovisses tempus visitationis tuae, forsitan permansisses; nunc autem abscondita sunt de oculis tuis » (Luc. XIX, 42). Sed hoc ad tempus primi adventus Domini pertinet, non secundi, de quo nunc quaestio est. De secundo quippe adventu suo dixit, Non est vestrum scire tempora, non de primo: de illo enim ab eo quaesierunt Discipuli quem sperabant, non de isto quem jam", + "candidate_score": 0.67851, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_190", + "psc_text": "Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet venerabili studio tuo: nam nescio me aliquid, sive ad eorum qui extra Ecclesiam Dei sunt, sive ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. Sed tu cum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiant quae per nostram infirmitatem veritas loquitur, ut ea quae ipse loquor minus diligenter advertas; ne dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est", + "candidate_score": 0.676931, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_21", + "bdc_text": "Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_202", + "psc_text": "Mihi enim videtur exitiosissime credi, aliquod in Libris sanctis haberi mendacium; id est eos homines, per quos nobis illa Scriptura ministrata est atque conscripta, aliquid in libris suis fuisse mentitos. Alia quippe quaestio est, sitne aliquando mentiri viri boni; et alia quaestio est, utrum scriptorem sanctarum Scripturarum mentiri oportuerit: imo vero non alia, sed nulla quaestio est. Admisso enim semel in tantum auctoritatis fastigium officioso aliquo mendacio, nulla illorum librorum particula remanebit, quae non ut cuique videbitur vel ad mores difficilis vel ad fidem incredibilis, eadem perniciosissima regula ad mentientis auctoris consilium officiumque referatur. 4. Si enim mentiebatur apostolus Paulus cum apostolum Petrum objurgans diceret, Si tu cum sis Judaeus, gentiliter et non judaice vivis, quemadmodum gentes cogis judaizare? et recte illi videbatur Petrus fecisse, quem non recte fecisse et dixit et scripsit, ut quasi animos tumultuantium deliniret (Gal. II, 11-14); quid respondebimus, cum exsurrexerint perversi homines, prohibentes nuptias, quos", + "candidate_score": 0.674859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_20_22", + "bdc_text": "moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco . Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum . Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1822", + "psc_text": "potest insinuasset ambiguum. Sed tamen satis, sicut etiam ipse probare dignaberis, culto accuratoque sermone, et Romanae eloquentiae nitore perspicuo, aliqua sibi exsolvi impendio postulavit. Quae quidem quaestio usquequaque detrita est, et eorum super hac parte satis nota calliditas, qui dispensationem dominicae incarnationis infamant. Sed tamen etiam ego in hac parte, quia plurimis quidquid rescripseris profuturum esse confido, precator accesserim, ut ad ea vigilantius respondere digneris, in quibus nihil amplius Dominum, quam alii homines facere potuerunt, gessisse mentiuntur. Apollonium siquidem suum nobis et Apuleium, aliosque magicae artis homines in medium proferunt, quorum majora contendunt extitisse miracula. 2. Ipse autem vir illustris superius memoratus, multa esse dixit praesentibus aliquantis, quae huic possent jungi non immerito quaestioni, si, ut ante dixi, non ab ejus partibus epistolaris considerata brevitas fuisset. Quae tamen licet scribere noluerit, tacere non est passus. Dicebat enim quod etsi sibi hodie incarnationis dominicae ratio redderetur, reddi vix ad liquidum possit", + "candidate_score": 0.674231, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_20_22", + "bdc_text": "moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco . Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum . Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_797", + "psc_text": "editioni nostrae praeposuimus, explicant; ad illasque prudentem lectorem remittendum puto. Et si me, ut dicis in Novi Testamenti emendatione suscipis, exponisque causam cur suscipias; quia plurimi linguae graecae habentes scientiam, de meo possint opere judicare: eamdem integritatem debueras etiam in Veteri credere Testamento, quod non nostra confinximus, sed ut apud Hebraeos invenimus, divina transtulimus. Sicubi dubitas, Hebraeos interroga. 21. Sed forte dices: Quid si Hebraei aut respondere noluerint, aut mentiri voluerint? Tota frequentia Judaeorum in mea interpretatione reticebit, nullusque invenire poterit, qui hebraeae linguae habeat notionem; aut omnes imitabuntur illos Judaeos, quos dicis in Africae repertos oppidulo in meam conspirasse calumniam? Hujuscemodi enim in epistola tua texis fabulam: « Quidam frater noster episcopus, cum lectitari instituisset in Ecclesia cui praeest, interpretationem tuam, movit quiddam longe aliter a te positam apud Jonam prophetam, quam erat omnium sensibus memoriaeque inveteratum, et tot aetatum successionibus decantatum. Factus est tantus tumultus in plebe, maxime", + "candidate_score": 0.674106, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_20_22", + "bdc_text": "moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco . Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum . Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_200", + "psc_text": "quorum est gravissima auctoritas, interpretationem distet, appareat. Satis autem nequeo mirari, si aliquid adhuc in hebraeis exemplaribus invenitur, quod tot interpretes illius linguae peritissimos fugerit. Omitto enim Septuaginta, de quorum vel consilii vel spiritus majore concordia, quam si unus homo esset, non audeo in aliquam partem certam ferre sententiam, nisi quod eis praeeminentem auctoritatem in hoc munere sine controversia tribuendam existimo. Illi me plus movent, qui cum posteriores interpretarentur, et verborum locutionumque hebraearum viam atque regulas mordicus, ut fertur, tenerent, non solum inter se non consenserunt, sed etiam reliquerunt multa, quae tanto post eruenda et prodenda remanerent. Et aut obscura sunt, aut manifesta: si enim obscura sunt, te quoque in eis falli potuisse creditur; si manifesta, illos in eis falli potuisse non creditur. Hujus igitur rei pro tua charitate, expositis causis, certum me facias obsecraverim. CAPUT III.-- Perniciosa simulatio. 3. Legi etiam quaedam scripta, quae tua dicerentur, in Epistolas apostoli", + "candidate_score": 0.673814, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_15_17", + "bdc_text": "Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis . Verum tractandi modus ( quoniam importuna sunt tempora ) nonvor non gestrichenes ob id mihi . admodum nobis probatur , non quod res ferre ipsa non possit , sed , ut dixi , temporum conditiones .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_587", + "psc_text": "nobis tantummodo intelligenda traduntur. Non itaque dies observamus et annos et menses et tempora, ne audiamus ab Apostolo: Timeo vos ne forte sine causa laboraverim in vos (Gal. IV, 11). Eos enim culpat qui dicunt: Non proficiscar hodie, quia posterus dies est, aut quia luna sic fertur; vel, Proficiscar ut prospera cedant, quia ita se habet positio siderum: Non agam hoc mense commercium, quia illa stella mihi agit mensem; vel, Agam, quia suscepit mensem: Non plantem hoc anno vineam, quia bissextus est. Non autem quisquam sapiens arbitretur observatores temporum reprehendendos, qui dicunt, Non proficiscar hodie, quia tempestas exorta est; aut, Non navigem, quia adhuc sunt hibernae reliquiae; aut, Tempus seminandi est, quia imbribus autumnalibus terra satiata est; vel si qui forte alii naturales effectus circa motum aeris et humores ad variandas temporum qualitates in siderum ordinatissima conversione notati sunt, de quibus dictum est cum conderentur: Et sint in signis et", + "candidate_score": 0.673568, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_16_18", + "bdc_text": "Verum tractandi modus ( quoniam importuna sunt tempora ) nonvor non gestrichenes ob id mihi . admodum nobis probatur , non quod res ferre ipsa non possit , sed , ut dixi , temporum conditiones . Vides enim , charissime Boulingere Diese Schreibweise ist eine Anspielung auf griech. βουλή ( Wille , Ratschluß ). , quosdam in omni argumento tractando hodie nescio quasquas korr.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3456", + "psc_text": "Nemo potest cognoscere tempora, quae Pater posuit in sua potestate (Act. I, 7). 2. Quod enim in alio loco ait, De die autem illa et hora nemo scit (Matth. XXIV, 36), sunt qui sic accipiunt, ut putent se posse computare tempora; diem vero tantummodo ipsum et horam neminem scire: ubi omitto dicere quemadmodum soleant Scripturae diem vel horam etiam pro tempore ponere. Sed certe illud de ignorantia temporum apertissime dictum est. Nam cum hinc Dominus interrogatus esset a discipulis suis: Nemo, inquit, potest cognoscere tempora, quae Pater posuit in sua potestate. Non enim dixit, Diem, vel, Horam, sed, tempora; quae in brevi spatio non solent diei, sicut dies vel hora, maxime si graecum intueamur eloquium, ex qua lingua in nostram eumdem librum, ubi hoc scriptum est, scimus esse translatum; quamvis latine satis exprimi non potuerit. Ibi enim graece legitur, χρόνους ἢ καιρούς. Nostri autem utrumque hoc verbum tempora appellant, sive", + "candidate_score": 0.671495, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_19_21", + "bdc_text": "aus quam . moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco . Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3240", + "psc_text": "licet nos Apostolus non solum opportune, verum etiam importune praedicando verbo instare praecipiat (II Tim. IV, 2); non tamen in eorum hominum numero vos habemus, quibus sermo vel pagina nostra importuna videatur, quando id quod ad sanam doctrinam non pertinet, vos ut vigilanter evitetis alloquimur. Hinc ergo est quod admonitionem nostram tam grato animo suscepistis, ut in epistola tua ad quam nunc rescribimus, diceres: Sane quod me hortatur Reverentia vestra, ne aures indulgeam his hominibus qui pravis tractatibus venerandam fidem saepe corrumpunt, gratias uberes ago tam piae admonitioni. 3. Quod itaque adjungis et dicis, Sed noverit sacerdotium vestrum, longe me ac domunculam meam ab hujusmodi personis esse discretam: omnisque familia nostra adeo catholicam sequitur fidem, ut in nullam haeresim aliquando deviaverit, nec unquam lapsa sit; non dico in eas sectas quae vix expiantur, sed nec in eas quae parvos habere videntur errores; hoc est quod nos magis magisque compellit non", + "candidate_score": 0.669379, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_19_21", + "bdc_text": "aus quam . moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco . Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_200", + "psc_text": "quorum est gravissima auctoritas, interpretationem distet, appareat. Satis autem nequeo mirari, si aliquid adhuc in hebraeis exemplaribus invenitur, quod tot interpretes illius linguae peritissimos fugerit. Omitto enim Septuaginta, de quorum vel consilii vel spiritus majore concordia, quam si unus homo esset, non audeo in aliquam partem certam ferre sententiam, nisi quod eis praeeminentem auctoritatem in hoc munere sine controversia tribuendam existimo. Illi me plus movent, qui cum posteriores interpretarentur, et verborum locutionumque hebraearum viam atque regulas mordicus, ut fertur, tenerent, non solum inter se non consenserunt, sed etiam reliquerunt multa, quae tanto post eruenda et prodenda remanerent. Et aut obscura sunt, aut manifesta: si enim obscura sunt, te quoque in eis falli potuisse creditur; si manifesta, illos in eis falli potuisse non creditur. Hujus igitur rei pro tua charitate, expositis causis, certum me facias obsecraverim. CAPUT III.-- Perniciosa simulatio. 3. Legi etiam quaedam scripta, quae tua dicerentur, in Epistolas apostoli", + "candidate_score": 0.669006, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_16_18", + "bdc_text": "Verum tractandi modus ( quoniam importuna sunt tempora ) nonvor non gestrichenes ob id mihi . admodum nobis probatur , non quod res ferre ipsa non possit , sed , ut dixi , temporum conditiones . Vides enim , charissime Boulingere Diese Schreibweise ist eine Anspielung auf griech. βουλή ( Wille , Ratschluß ). , quosdam in omni argumento tractando hodie nescio quasquas korr.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3457", + "psc_text": "in brevi spatio non solent diei, sicut dies vel hora, maxime si graecum intueamur eloquium, ex qua lingua in nostram eumdem librum, ubi hoc scriptum est, scimus esse translatum; quamvis latine satis exprimi non potuerit. Ibi enim graece legitur, χρόνους ἢ καιρούς. Nostri autem utrumque hoc verbum tempora appellant, sive χρόνους, sive καιροὺς, cum habeant haec duo inter se non negligendam differentiam. Καιροὺς quippe appellant Graeci tempora quaedam, non tamen quae in spatiorum voluminibus transeunt, sed quae in rebus ad aliquid opportunis vel importunis sentiuntur; sicut messis, vindemia, calor, frigus, pax, bellum, et si qua similia: χρόνους autem ipsa spatia temporum vocant. 3. Et hoc certe ipsi Apostoli non ita quaesierunt, quasi unum novissimum diem vel horam, id est exiguam diei partem scire voluissent; sed utrum jam esset opportunum tempus quo regnum repraesentaretur Israel. Tunc audierunt, Nemo potest cognoscere tempora, quae Pater posuit in sua potestate, id est χρόνους ἢ", + "candidate_score": 0.668325, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_21_23", + "bdc_text": "Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum . Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen . velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3496", + "psc_text": "docet nos Antichristum manifestum futurum: siquidem ipsum videtur aliquanto evidentiori significatione tetigisse interficiendum spiritu oris Domini Jesu Christi; sed post quantum temporis istud erit, nec saltem obscure locutus est. Quisnam sit enim qui modo tenet, vel quid teneat, vel quid sibi velit quod ait, de medio fiat, potest quisque se coarctare ut intelligat, vel aliquatenus suspicetur, quoniam quoquo modo scriptum legit: quamdiu autem teneat, et post quanta temporum spatia de medio fiat, hic omnino tacetur. CAPUT IV. 12. Item Dominus, inquis, in Evangelio increpat Judaeos, dicens: « Et tu, si cognovisses tempus visitationis tuae, forsitan permansisses; nunc autem abscondita sunt de oculis tuis » (Luc. XIX, 42). Sed hoc ad tempus primi adventus Domini pertinet, non secundi, de quo nunc quaestio est. De secundo quippe adventu suo dixit, Non est vestrum scire tempora, non de primo: de illo enim ab eo quaesierunt Discipuli quem sperabant, non de isto quem jam", + "candidate_score": 0.665927, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_35_37", + "bdc_text": "istiusmodi doctorum suffragia , tu quoque idem quesisse videaris . Quod lucidum est ex verbo domini , talium testimoniis non eget , quę tamen confirmabant nostra et reiiciebant subsequentis seculi impudentiam , nisi et hoc loco hec etas nostra offenderetur his calculis . Mox enim obtento alicuius doctoris sano iudicio in aliquo dictato petitur et in aliis .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3771", + "psc_text": "rogavimus, et ipsius Sanctitas librum cum liquidis interpretationibus legit; nec sic anima sauciata curata est. Quibus propter ipsam pietatem sumptus dedimus, ne vulnera ipsorum cumularemus, quae posset sanare libri hujus gratia, in qua refulget tua sancta praesentia. Quibus profectis, quies et pax per omnes fratres exsultavit in Domino. Quinque enim, vel amplius fratrum animositate ista est innata contentio. 4. Sed quia interdum, domine papa, provenit gaudium ex tristitia, non adeo maestificamur, quia per ignaros et curiosos suavissimis monitionibus tuae Sanctitatis illuminari meruimus. Nam et dubitatio beati Thomae apostoli foramina clavorum quaerentis (Idem. XX, 25), confirmatio fuit Ecclesiae universalis. Accepimus igitur, domine papa, medicamentum pie curantium tuarum cum gratia litterarum, et contudimus pectora nostra, ut saltem sic sanetur conscientia nostra, quam per liberum arbitrium nostrum, quod donat misericordia, curat et vivificat gratia; sed in hoc tempore, quando adhuc misericordiam cum dilatione cantamus. Nam cum coeperimus judicium cantare Domino, reportaturi sumus mercedem", + "candidate_score": 0.665834, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_21_23", + "bdc_text": "Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum . Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen . velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_873", + "psc_text": "malum dicere non audeo, quod Deum praecepisse ipsa christiana fide negare non possum, qua didici non eo me justificari, sed gratia Dei per Jesum Christum Dominum nostrum? 15. Dico ergo circumcisionem praeputii et caetera hujusmodi, priori populo per Testamentum quod Vetus dicitur, divinitus data ad significationem futurorum quae per Christum oportebat impleri: quibus advenientibus, remansisse illa Christianis legenda tantum, ad intelligentiam praemissae prophetiae; non autem necessario facienda, quasi adhuc exspectandum esset, ut veniret fidei revelatio quae his significabatur esse ventura. Sed quamvis Gentibus imponenda non essent, non tamen sic debuisse auferri a consuetudine Judaeorum, tanquam detestanda atque damnanda. Sensim proinde atque paulatim fervente sana praedicatione gratiae Christi, qua sola nossent credentes se justificari, salvosque fieri, non illis umbris rerum antea futurarum, tunc jam venientium atque praesentium, ut in illorum Judaeorum vocatione, quos praesentia carnis Domini, et apostolica tempora sic invenerant, omnis illa actio consumeretur umbrarum: hoc eis suffecisse ad commendationem,", + "candidate_score": 0.66514, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_47_49", + "bdc_text": "Um sich ganz den Bedürftigen und Kranken widmen zu können , verzichtete sie freiwillig auf die Ehe . Mit Martin Bucer pflegte sie einen ausgedehnten , freundschaftlichen Briefwechsel in lateinischer Sprache ; im Februar 1535 bat er sie um Vermittlung in seinem Konflikt mit den Konstanzern. Als sie 1537 einen großen Vermögensverlust erlitt , erhielt sie Unterstützung von ihrem Bruder Ambrosius .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_123", + "psc_text": "mihi auferre non possum. 9. Haec propterea scripsi, ut si tuae Sanctitati jam non sunt necessaria, sive quod plura hujusmodi ipse cogites atque utiliora, sive quod tuae Sanctitati medicina ista non opus sit, mala tamen mea nota sint tibi, sciasque unde pro mea infirmitate Deum rogare digneris: quod ut impensissime facias, obsecro per humanitatem illius qui praeceptum dedit ut invicem onera nostra portemus. Multa sunt quae de vita nostra et conversatione deflerem, quae nollem per litteras ad te venire, si inter cor meum et cor tuum ulla essent ministeria praeter os meum et aures tuas. Si autem venerabilis nobis omniumque nostrum tota sinceritate charissimus, cujus in te vere fraternam cum praesens essem benignitatem studiumque perspexi, senex Saturninus dignatus fuerit, quando opportunum videbitur, ad nos venire, quidquid cum ejus Sanctitate, et spirituali affectu colloqui potuerimus, aut nihil, aut non multum distabit, ac si cum tua Dignatione id ageremus. Quod ut nobiscum", + "candidate_score": 0.659352, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_47_49", + "bdc_text": "Um sich ganz den Bedürftigen und Kranken widmen zu können , verzichtete sie freiwillig auf die Ehe . Mit Martin Bucer pflegte sie einen ausgedehnten , freundschaftlichen Briefwechsel in lateinischer Sprache ; im Februar 1535 bat er sie um Vermittlung in seinem Konflikt mit den Konstanzern. Als sie 1537 einen großen Vermögensverlust erlitt , erhielt sie Unterstützung von ihrem Bruder Ambrosius .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2387", + "psc_text": "necesse commendandi alicujus gratia, cui hoc negare non possem intercessionis officio; quae solet nostra esse omnibus concedendi consuetudo, et quaedam, etiam importuna, non tamen improbanda, professio. Itaque feci: nam amicum meum commendavi benignitati tuae; a quo etiam sua rescripta jam sumpsi, agente gratias, quas et ipse ago. 3. Si quid autem de te mali existimarem, praesertim in ea causa quam etiam non expressam, tamen mihi tua epistola redolebat; absit ut ad te tale aliquid scriberem, ubi ullum vel mihi vel cuiquam beneficium postularem. Aut enim conticescerem, observans tempus ubi te possem habere praesentem; aut si litteris agendum putarem, illud potius agerem, et sic agerem, ut dolorem manifestare vix posses. Nam ideo post illius impiam crudelemque perfidiam (cui etiam per tuam nobiscum participatam sollicitudinem frustra vehementer institimus, ne illo cor nostrum dolore percelleret, suam vero conscientiam tanto scelere trucidaret), continuo sum a Carthagine profectus, occultato abscessu meo, ne tot ac tanti", + "candidate_score": 0.658714, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_47", + "bdc_text": "Um sich ganz den Bedürftigen und Kranken widmen zu können , verzichtete sie freiwillig auf die Ehe .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1791", + "psc_text": "sanctorum, cum adhuc infans esset, agnovit. Oravit et conjugata in dolore animi et afflictione cordis, quia filios non habebat: tunc ipsum Samuelem impetravit, et acceptum Deo reddidit, quia cum posceret, vovit (I Reg. 1). Sed oratio ejus quomodo ad orationem illam dominicam pertineat, non facile reperitur, nisi quia in eo quod ibi positum est, Libera nos a malo, non parvum malum videbatur, et nuptam esse, et fructu carere nuptiarum, cum sola excuset nuptias procreandorum causa filiorum. De illa vero Anna vidua vide quid scriptum sit: Quia non discedebat de templo, jejuniis et obsecrationibus serviens nocte ac die (Luc. II, 36, 37). Nec aliunde Apostolus, quod et supra commemoravi: Quae autem vere vidua est, inquit, et desolata, speravit in Domino, et persistit in orationibus nocte ac die (I Tim. V, 5): et Dominus cum semper ad orandum, et non deficiendum nos hortaretur, viduam commemoravit, quae licet iniquum et impium judicem, ac", + "candidate_score": 0.658359, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_33_35", + "bdc_text": "Tantum vitetur , ne , ut novi quidam ex nost[ris ] Textverlust durch Beschädigung des Randes . vix aliquid porro concedunt , nisi adsintvor adsint gestrichenes accedente . istiusmodi doctorum suffragia , tu quoque idem quesisse videaris .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3715", + "psc_text": "Nec vos judicetis esse malevolas, quando hoc indicatis. Magis quippe innocentes non estis, si sorores vestras, quas indicando corrigere potestis, tacendo perire permittitis. Si enim soror tua vulnus haberet in corpore, quod vellet occultari, dum timeret secari, nonne crudeliter abs te sileretur, et misericorditer indicaretur? Quanto ergo potius eam debes manifestare, ne perniciosius putrescat in corde? Sed antequam aliis demonstretur, per quas convincenda est si negaverit, praepositae debet ostendi, si admonita neglexerit corrigi, ne forte possit secretius correpta non innotescere caeteris. Si autem negaverit, tunc neganti adhibendae sunt aliae, ut jam coram omnibus possit, non ab una teste argui, sed a duabus tribusve convinci. Convicta vero, secundum praepositae vel presbyteri arbitrium debet emendatoriam sustinere vindictam: quam si ferre recusaverit, et si ipsa non abscesserit, de vestra societate projiciatur. Non enim et hoc fit crudeliter, sed misericorditer, ne contagione pestifera plurimas perdat. Et hoc quod dixi de oculo non figendo, etiam", + "candidate_score": 0.657197, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_30_32", + "bdc_text": "Sed plus satis de hoc metu . Tu judica , quod solidum est . Quod argumentis tuis accedunt Augustini et aliorum dicta Bullinger beruft sich an mehreren Stellen auf Augustin und Ambrosius ; vgl. z. B . Hottinger VIII 802-804. 821-826 . , non displicet .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1808", + "psc_text": "AUGUSTINUS. 1. Non dubito in hac potestate quam tibi Deus homini in homines dedit, cogitare te divinum judicium, ubi et judices stabunt rationem de suo judicio reddituri. Christiana quippe fide te imbutum scio; unde mihi ad Excellentiam tuam major fiducia tribuitur, non solum petendi, verum etiam monendi propter illum Dominum, in cujus familia nobiscum coelesti jure censeris, in quo spem vitae aeternae pariter habemus, et quem pro vobis in sacrosanctis mysteriis invocamus. Proinde, domine insignis et merito sublimis, ac praestantissime fili, primum quaeso ut non tibi videar importunus irruere actibus tuis, ea sollicitudine quam me praecipue gerere oportet pro Ecclesia mihi credita, cujus utilitatibus servio, cui non tam praeesse quam prodesse desidero: deinde obsecro ut quod moneo vel rogo, non dedigneris accipere, non cuncteris acquiescere. 2. Circumcelliones quosdam et clericos donatistas, cura eorum qui disciplinae publicae inserviunt, praemissa Notoria, ad judicia legesque perduxit. Hi cum audirentur a viro clarissimo et", + "candidate_score": 0.65414, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_30_32", + "bdc_text": "Sed plus satis de hoc metu . Tu judica , quod solidum est . Quod argumentis tuis accedunt Augustini et aliorum dicta Bullinger beruft sich an mehreren Stellen auf Augustin und Ambrosius ; vgl. z. B . Hottinger VIII 802-804. 821-826 . , non displicet .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3740", + "psc_text": "Judicio tuo gratias agimus; dictum tredecies. Exaudi, Christe, Eraclium conserva; dictum octies decies. 7. Cumque reticeretur, Augustinus episcopus dixit: Bene habet ut ea quae Dei sunt, circa sacrificium ejus agere valeamus; in qua hora supplicationis nostrae maxime commendo Charitati vestrae ut omnes vestras causas et negotia intermittatis, et pro ista Ecclesia, et pro me, et pro presbytero Eraclio, Domino precem fundatis. EPISTOLA CCXIV. Augustinus Valentino Abbati et Monachis Adrumetinis, oborta inter eos dissensione de libero arbitrio et justitia Dei, ex prava interpretatione epistolae prolixioris ad Sixtum, docet fidem catholicam in illa epistola propugnatam hanc esse, quae neque liberum arbitrium neget, neque tantum ei tribuat, ut sine gratia Dei valeat quidquam ad bonum. Domino dilectissimo, et in Christi membris honorando fratri VALENTINO, et fratribus qui tecum sunt, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Venerunt ad nos duo juvenes, Cresconius et Felix, de vestra congregatione se esse dicentes, qui nobis retulerunt monasterium vestrum", + "candidate_score": 0.653048, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_14_16", + "bdc_text": "incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis . Verum tractandi modus ( quoniam importuna sunt tempora ) nonvor non gestrichenes ob id mihi .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1736", + "psc_text": "1. Et petisse te et promisisse me recolens, ut de orando Deo ad te aliquid scriberem, ubi tribuente ipso quem oramus, tempus facultasque concessa est, oportuit ut debitum meum jam jamque persolverem, et pio studio tuo in Christi charitate servirem. Quam me autem laetificaverit ipsa petitio tua, in qua cognovi quantam rei tantae curam geris, verbis explicare non possum. Quod enim majus oportuit esse negotium viduitatis tuae, quam persistere in oratione nocte ac die, secundum Apostoli admonitionem? ille quippe ait: Quae autem vere vidua est et desolata speravit in Domino, et persistit in oratione nocte ac die (I Tim. V, 5). Unde mirum videri potest, cum sis secundum hoc saeculum nobilis, dives, tantaeque familiae mater, et in eo licet vidua, non tamen desolata, quomodo occupaverit cor tuum praecipueque sibi vindicaverit orandi cura; nisi quia prudenter intelligis quod in hoc mundo et in hac vita nulla anima possit esse secura. 2.", + "candidate_score": 0.652045, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_37_39", + "bdc_text": "Mox enim obtento alicuius doctoris sano iudicio in aliquo dictato petitur et in aliis . De aliis scribendi non est ocium . Puto tamen libellilibelli korr. aus libellum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2121", + "psc_text": "sed meis, quos scripsi de Libero Arbitrio. In talibus autem quaestionibus non multum laboro: quia etsi defendi sententia mea liquida ratione non potest, mea est; non ejus auctoris cujus sensum improbare fas non est, etiam cum, eo non intellecto, hoc inde sentitur quod improbandum est. Ego proinde fateor me ex eorum numero esse conari, qui proficiendo scribunt, et scribendo proficiunt. Unde si aliquid vel incautius, vel indoctius a me positum est, quod non solum ab aliis qui videre id possunt, merito reprehendatur, verum etiam a meipso, quia et ego saltem postea videre debeo, si proficio; nec mirandum est, nec dolendum: sed potius ignoscendum atque gratulandum; non quia erratum est, sed quia improbatum. Nam nimis perverse seipsum amat qui et alios vult errare, ut error suus lateat. Quanto enim melius et utilius, ut ubi ipse erravit, alii non errent, quorum admonitu errore careat! quod si noluerit, saltem comites erroris non habeat.", + "candidate_score": 0.651969, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_47_49", + "bdc_text": "Um sich ganz den Bedürftigen und Kranken widmen zu können , verzichtete sie freiwillig auf die Ehe . Mit Martin Bucer pflegte sie einen ausgedehnten , freundschaftlichen Briefwechsel in lateinischer Sprache ; im Februar 1535 bat er sie um Vermittlung in seinem Konflikt mit den Konstanzern. Als sie 1537 einen großen Vermögensverlust erlitt , erhielt sie Unterstützung von ihrem Bruder Ambrosius .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1183", + "psc_text": "ab episcopo suo venerabili fratre meo Severo, qui tuam mecum sincerissimam Dilectionem multum salutat, per Hipponem-Regium, ubi ego sum, transire jussus est; quia cum forte simul essemus in magnis Ecclesiae tribulationibus et perturbationibus, quaerebamus occasionem scribendi ad Eximietatem tuam, et non inveniebamus. Jam quidem unam epistolam miseram in negotio sancti fratris et collegae mei Bonifacii episcopi Cataquensis; sed nondum ad nos pervenerant graviora, quae nos vehementius agitarent: quibus comprimendis vel corrigendis quemadmodum meliore secundum Christi viam consilio succurratur, commodius episcopi qui propterea navigaverunt, cum tanta benignitate tui cordis acturi sunt, qui potuerunt communi consilio diligentius deliberatum aliquid ferre, quantum temporis permittebat angustia. Illud tamen quo animum clementissimi et religiosissimi principis erga Ecclesiam provincia noverit, nullo modo esse differendum, sed etiam antequam episcopos qui profecti sunt, videas, quamprimum tua praestantissima pro Christi membris in tribulatione maxima constitutis vigilantia potuerit, accelerandum suggero, peto, obsecro, flagito. Neque enim parvum in his malis solatium", + "candidate_score": 0.648977, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_29_31", + "bdc_text": "Itaque dubito , num moderationis nomen huc congruat etiam non vitiato sęculo . Sed plus satis de hoc metu . Tu judica , quod solidum est . Quod argumentis tuis accedunt Augustini et aliorum dicta Bullinger beruft sich an mehreren Stellen auf Augustin und Ambrosius ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3740", + "psc_text": "Judicio tuo gratias agimus; dictum tredecies. Exaudi, Christe, Eraclium conserva; dictum octies decies. 7. Cumque reticeretur, Augustinus episcopus dixit: Bene habet ut ea quae Dei sunt, circa sacrificium ejus agere valeamus; in qua hora supplicationis nostrae maxime commendo Charitati vestrae ut omnes vestras causas et negotia intermittatis, et pro ista Ecclesia, et pro me, et pro presbytero Eraclio, Domino precem fundatis. EPISTOLA CCXIV. Augustinus Valentino Abbati et Monachis Adrumetinis, oborta inter eos dissensione de libero arbitrio et justitia Dei, ex prava interpretatione epistolae prolixioris ad Sixtum, docet fidem catholicam in illa epistola propugnatam hanc esse, quae neque liberum arbitrium neget, neque tantum ei tribuat, ut sine gratia Dei valeat quidquam ad bonum. Domino dilectissimo, et in Christi membris honorando fratri VALENTINO, et fratribus qui tecum sunt, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Venerunt ad nos duo juvenes, Cresconius et Felix, de vestra congregatione se esse dicentes, qui nobis retulerunt monasterium vestrum", + "candidate_score": 0.647641, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_2", + "bdc_text": "Ein Gespräch mit den Zürcher Theologen hatte ungefähr am 18 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_807", + "psc_text": "Ipse dixit, Messis est finis saeculi; non dixit, messis est tempus Donati. Ipse dixit, Messores Angeli sunt (Matth. XIII, 30, 38, 39); non dixit, Messores principes Circumcellionum sunt. Sed quia pro zizaniis triticum accusastis, vos esse zizania demonstrastis, et quod est gravius, ante tempus vos a tritico separastis. Majores enim vestri in quorum sacrilega praecisione perseveratis, quidam Gestis municipalibus Codices sanctos et instrumenta Ecclesiae persecutoribus tradiderunt, quidam eos fatentes dimiserunt et eis communicaverunt, et utrique Carthaginem furiosa factione convenerunt, de crimine traditionis de quo ipsi inter se jam consenserant, inauditos damnaverunt, episcopum contra episcopum ordinaverunt, altare contra altare erexerunt. Postea litteras ad imperatorem Constantinum, ut inter Afros episcopi transmarini judicarent, miserunt; datis judicibus quos postulaverant et Romae judicantibus non obtemperaverunt, episcopos apud Imperatorem tanquam male judicaverint arguerunt. Ab aliis rursus episcopis ad Arelatum missis ad ipsum Imperatorem appellaverunt; ab ipso auditi et calumniatores inventi, in eodem scelere permanserunt. Evigilate ad", + "candidate_score": 0.645543, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_15_17", + "bdc_text": "Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis . Verum tractandi modus ( quoniam importuna sunt tempora ) nonvor non gestrichenes ob id mihi . admodum nobis probatur , non quod res ferre ipsa non possit , sed , ut dixi , temporum conditiones .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3486", + "psc_text": "Non est vestrum praedicare tempora; sed, Non est vestrum nosse: verum si ita vis intelligi quod ait, Non est vestrum scire, ac si diceret, Non est vestrum scientes facere, id est, non est vestrum hoc docere; quis nostrum docere audeat, vel se scire praesumat quod Deus ille magister nec eos discipulos docuit, a quibus praesentibus interrogatus est praesens, nec illi tam sancti magnique doctores Ecclesiam docere potuerunt? 5. An respondebitur, haec non docuisse Apostolos, sed Prophetas? Hoc enim aisti, et verum est, quod ea quae futura sunt, sanctorum Prophetarum vocibus cognoscuntur, qui priusquam fierent, inquis, ea quae futura erant, voluntate divina hominibus sunt locuti. Sed si venratio tua satis admiratione plenum esse dicit, si ea Deus quae praedici voluit, ad hominum sensus penitus non posse pervenire constituit; quanto majore admiratione plenam est, si ea quae Prophetae hominibus sunt locuti, haec Apostoli vel scire sunt prohibiti vel docere! Quomodo autem Prophetae", + "candidate_score": 0.6451, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_30_32", + "bdc_text": "Sed plus satis de hoc metu . Tu judica , quod solidum est . Quod argumentis tuis accedunt Augustini et aliorum dicta Bullinger beruft sich an mehreren Stellen auf Augustin und Ambrosius ; vgl. z. B . Hottinger VIII 802-804. 821-826 . , non displicet .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_471", + "psc_text": "testimonium perhibere. Rogat per nos Sanctimonium vestrum, ut eum commendare dignemini cum quibus ei negotium est, et apud quos ne bona causa ejus opprimatur, timet. Quid in re agatur commodius ipse narrabit: quid etiam ad singula, quae forte animum moverint inter. .. gratissimum habemus, et apud Dominum Deum nostrum sincerissimae vestrae benignitati gratias agimus, si per vestram operam de christiani fratris securitate gaudeamus. EPISTOLA XLVI. Publicola Augustino proponit multas quaestiones. Dilecto et venerabili patri AUGUSTINO episcopo, PUBLICOLA. Scriptum est: « Interroga patrem tuum, et indicabit tibi; seniores tuos, et dicent tibi » (Deut. XXXII, 7). Unde et mihi exquirendam legem de ore sacerdotis judicavi in causa tali: quae qualis sit, per litteras expono; simul etiam ut et ego instruar in diversis causis. Singulas autem quaestiones et diversas, per capitula designari feci, ad quas singillatim dignare respondere.--In Arzugibus, ut audivi, decurioni qui limiti praeest vel tribuno solent jurare barbari, jurantes per", + "candidate_score": 0.645057, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_30_32", + "bdc_text": "Sed plus satis de hoc metu . Tu judica , quod solidum est . Quod argumentis tuis accedunt Augustini et aliorum dicta Bullinger beruft sich an mehreren Stellen auf Augustin und Ambrosius ; vgl. z. B . Hottinger VIII 802-804. 821-826 . , non displicet .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2755", + "psc_text": "quem sic credimus, ut si aliqua nobis non aperiat etiam pulsantibus, nullo modo adversus eum murmurare debeamus. Memini prius ipsis Apostolis dictum, Multa habeo vobis dicere; sed non potestis illa portare modo (Joan. XVI, 12). In his, quantum ad me attinet, etiam hoc deputem: neque qui hoc sciam me indigner indignum, ne hoc ipso etiam convincar indignior. Multa enim alia similiter nescio, quae commemorare vel enumerare non possum: et hoc tolerabiliter ignorarem, nisi metuerem ne aliqua istarum opinionum contra illud quod firmissima retinemus fide, incautis obreperet mentibus. Sed antequam sciam quaenam earum potius eligenda sit, hoc me non temere sentire profiteor, eam quae vera est non adversari robustissimae ac fundatissimae fidei, qua Christi Ecclesia nec parvulos homines recentissime natos a damnatione credit, nisi per gratiam nominis Christi, quam in suis Sacramentis commendavit, posse liberari. DE SENTENTIA JACOBI LIBER, SEU EPISTOLA CLXVII . Augustinus Hieronymo, de loco qui est Jacobi II,", + "candidate_score": 0.644984, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_9_11", + "bdc_text": "Hottinger VIII 763-827 . Vgl . HBBibl I 721 ; Alexander Schweizer , Die protestantischen Centraldogmen in ihrer Entwicklung innerhalb der reformirten Kirche , Bd. I , Zürich 1854 , S. 258-265 ( mit Teilübersetzung ) ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_794", + "psc_text": "falli potuisse credendum est: si manifesta, illos in eis falli non potuisse, perspicuum est: » tuo tibi sermone respondeo. Omnes veteres tractatores qui nos in Domino praecesserunt, et qui Scripturas sanctas interpretati sunt, aut obscura interpretati sunt, aut manifesta. Si obscura, quomodo tu post eos ausus es disserere, quod illi explanare non potuerunt? si manifesta, superfluum est te voluisse disserere quod illos latere non potuit, maxime in explanatione Psalmorum quos apud Graecos interpretati sunt multis voluminibus, primus Origenes, secundus Eusebius Caesariensis, tertius Theodorus Heracleotes, quartus Asterius Scythopolitanus, quintus Apollinaris Laodicenus, sextus Didymus Alexandrinus. Feruntur et diversorum in paucos psalmos opuscula; sed nunc de integro Psalmorum corpore dicimus. Apud Latinos autem Hilarius Pictaviensis et Eusebius Vercellensis episcopi, Origenem et Eusebium transtulerunt: quorum priorem et noster Ambrosius in quibusdam secutus est. Respondeat mihi prudentia tua, quare tu post tantos et tales interpretes in explanatione Psalmorum diversa senseris? Si enim obscuri sunt Psalmi,", + "candidate_score": 0.64451, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_48_50", + "bdc_text": "Mit Martin Bucer pflegte sie einen ausgedehnten , freundschaftlichen Briefwechsel in lateinischer Sprache ; im Februar 1535 bat er sie um Vermittlung in seinem Konflikt mit den Konstanzern. Als sie 1537 einen großen Vermögensverlust erlitt , erhielt sie Unterstützung von ihrem Bruder Ambrosius . Die \"archidiaconissa\" der Konstanzer Kirche starb bei der Pflege Pestkranker ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1183", + "psc_text": "ab episcopo suo venerabili fratre meo Severo, qui tuam mecum sincerissimam Dilectionem multum salutat, per Hipponem-Regium, ubi ego sum, transire jussus est; quia cum forte simul essemus in magnis Ecclesiae tribulationibus et perturbationibus, quaerebamus occasionem scribendi ad Eximietatem tuam, et non inveniebamus. Jam quidem unam epistolam miseram in negotio sancti fratris et collegae mei Bonifacii episcopi Cataquensis; sed nondum ad nos pervenerant graviora, quae nos vehementius agitarent: quibus comprimendis vel corrigendis quemadmodum meliore secundum Christi viam consilio succurratur, commodius episcopi qui propterea navigaverunt, cum tanta benignitate tui cordis acturi sunt, qui potuerunt communi consilio diligentius deliberatum aliquid ferre, quantum temporis permittebat angustia. Illud tamen quo animum clementissimi et religiosissimi principis erga Ecclesiam provincia noverit, nullo modo esse differendum, sed etiam antequam episcopos qui profecti sunt, videas, quamprimum tua praestantissima pro Christi membris in tribulatione maxima constitutis vigilantia potuerit, accelerandum suggero, peto, obsecro, flagito. Neque enim parvum in his malis solatium", + "candidate_score": 0.642995, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_31_33", + "bdc_text": "Quod argumentis tuis accedunt Augustini et aliorum dicta Bullinger beruft sich an mehreren Stellen auf Augustin und Ambrosius ; vgl. z. B . Hottinger VIII 802-804. 821-826 . , non displicet . Tantum vitetur , ne , ut novi quidam ex nost[ris ] Textverlust durch Beschädigung des Randes .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4234", + "psc_text": "in quibus eis ostendendum est quam non recte intelligant Litteras sacras conscriptas ad fidelium salutem; tanquam si quisquam se medicinalibus ferramentis graviter vexet, quae utique non ad vulnerandum, sed ad sanandum sunt instituta. Multum autem laboravimus et laboramus, quantum Dominus donat, contra diversos errores arguendos. Sed laborum nostrorum opuscula si forte habere desideras, mitte qui tibi describant. Voluit enim Deus ut hoc facillime possis, qui tibi dedit unde possis. EPISTOLA CCLXV. Augustinus Seleucianae, de baptismo et poenitentia Petri, contra quemdam novatianum. Religiosissimae et in Christi dilectione honorandae famulae Dei SELEUCIANAE, AUGUSTINUS episcopus, in Domino salutem. 1. Lectis litteris tuis de salute vestra laetatus, ad ea quae scripsisti, repondere non distuli. Et primum miratus sum quomodo dicat novatianus iste Petrum baptizatum non fuisse, cum paulo superius scripseris eum dixisse quod Apostoli fuerint baptizati. Unde illi videatur quod inter Apostolos baptizatos Petrus non fuerit baptizatus, ignoro: et ideo exemplum epistolae tuae, ne", + "candidate_score": 0.642564, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_48_50", + "bdc_text": "Mit Martin Bucer pflegte sie einen ausgedehnten , freundschaftlichen Briefwechsel in lateinischer Sprache ; im Februar 1535 bat er sie um Vermittlung in seinem Konflikt mit den Konstanzern. Als sie 1537 einen großen Vermögensverlust erlitt , erhielt sie Unterstützung von ihrem Bruder Ambrosius . Die \"archidiaconissa\" der Konstanzer Kirche starb bei der Pflege Pestkranker ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_123", + "psc_text": "mihi auferre non possum. 9. Haec propterea scripsi, ut si tuae Sanctitati jam non sunt necessaria, sive quod plura hujusmodi ipse cogites atque utiliora, sive quod tuae Sanctitati medicina ista non opus sit, mala tamen mea nota sint tibi, sciasque unde pro mea infirmitate Deum rogare digneris: quod ut impensissime facias, obsecro per humanitatem illius qui praeceptum dedit ut invicem onera nostra portemus. Multa sunt quae de vita nostra et conversatione deflerem, quae nollem per litteras ad te venire, si inter cor meum et cor tuum ulla essent ministeria praeter os meum et aures tuas. Si autem venerabilis nobis omniumque nostrum tota sinceritate charissimus, cujus in te vere fraternam cum praesens essem benignitatem studiumque perspexi, senex Saturninus dignatus fuerit, quando opportunum videbitur, ad nos venire, quidquid cum ejus Sanctitate, et spirituali affectu colloqui potuerimus, aut nihil, aut non multum distabit, ac si cum tua Dignatione id ageremus. Quod ut nobiscum", + "candidate_score": 0.641715, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_31_33", + "bdc_text": "Quod argumentis tuis accedunt Augustini et aliorum dicta Bullinger beruft sich an mehreren Stellen auf Augustin und Ambrosius ; vgl. z. B . Hottinger VIII 802-804. 821-826 . , non displicet . Tantum vitetur , ne , ut novi quidam ex nost[ris ] Textverlust durch Beschädigung des Randes .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_722", + "psc_text": "a recti linea discrepare videantur? Et hoc dico, non quod in operibus tuis quaedam reprehendenda jam censeam. Neque enim lectioni eorum unquam operam dedi: nec horum exemplariorum apud nos copia est, praeter Soliloquiorum tuorum libros, et quosdam Commentarios in Psalmos; quos si vellem discutere, non dicam a me, qui nihil sum, sed a veterum Graecorum docerem interpretationibus discrepare. Vale, mi amice, charissime, aetate fili, dignitate parens: et hoc a me rogatus observa, ut quidquid mihi scripseris, ad me primum facias pervenire. EPISTOLA LXXIII. Hieronymum litteris suis nonnihil offensum demulcere studet Augustinus. Apologiam illius contra Ruffinum accepisse se testatur, deplorans tantos inter viros quondam amicissimos tam amarulentam discordiam incidisse. Domino venerando et desideratissimo fratri, compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAP. PRIMUM. 1. Quamvis existimem, antequam istas sumeres, venisse in manus tua, litteras meas, quas per Dei servum, filium nostrum, Cyprianum diaconum misi; quibus certissime agnosceres meam esse epistolam, cujus exemplaria", + "candidate_score": 0.640703, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_36", + "bdc_text": "Quod lucidum est ex verbo domini , talium testimoniis non eget , quę tamen confirmabant nostra et reiiciebant subsequentis seculi impudentiam , nisi et hoc loco hec etas nostra offenderetur his calculis .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3535", + "psc_text": "Non est vestrum scire tempora, quae Pater in sua potestate posuit; quoniam tempora quae per Danielis prophetiam scire poterant, non ad finem saeculi, de quo quaesierant, pertinebant. CAPUT X. 34. Signa vero de coelo et terra, numquid majora nos vidimus, quam qui fuerunt ante nos? Nonne si gentium legatur historia, tanta mira reperiuntur extitisse de coelo terraque, ut aliqua etiam non credantur? Sed, ut multa omittam quae persequi longum est, duos soles quando nos vidimus? quos visos litteris mandaverunt qui tunc fuerunt, antequam Dominus venisset in carne. Quando nos vidimus solem sic obscuratum, quemadmodum obscuratus est, cum Lumen mundi penderet in ligno? nisi forte defectus solis et lunae, quos consueverunt computatores siderum annotare atque praedicere, inter coelestia prodigia numerabimus, quia lunam saepius in sua plenitudine, solem vero rarius, sed tamen vidimus in fine lunae secundum eorum computum defecisse. Non erat talis solis ille defectus, quando crucifixus est Christus, et ideo", + "candidate_score": 0.63973, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_30_32", + "bdc_text": "Sed plus satis de hoc metu . Tu judica , quod solidum est . Quod argumentis tuis accedunt Augustini et aliorum dicta Bullinger beruft sich an mehreren Stellen auf Augustin und Ambrosius ; vgl. z. B . Hottinger VIII 802-804. 821-826 . , non displicet .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1162", + "psc_text": "(I Tim. V, 20); et quod scriptum est, Corripe eum inter te et ipsum solum (Matth. XVIII, 15); et quod scriptum est, Nolite ante tempus judicare, ut non judicemini (I Cor. IV, 5), neque enim hic addidit ante tempus; et quod scriptum est, Tu quis es, qui judicas alienum servum? Suo domino stat aut cadit: stabit autem; potens est enim Deus statuere illum (Rom. XIV, 4); unde confirmat de his se dicere, qui intus sunt: et rursus eos judicari jubet, cum dicit, Quid enim mihi de his, qui foris sunt judicare? Nonne de his, qui intus sunt, vos judicatis? Auferte malum ex vobis ipsis (I Cor. V, 12, 13). Quod cum etiam faciendum videtur, quatenus fiat, quantae curae ac timoris est? ne forte contingat quod de illo ipso intelligitur in secunda ad eosdem Epistola cavendum admonere, ne majore tristitia absorbeatur qui ejusmodi est. Et ne quisquam hoc non multum curandum", + "candidate_score": 0.639165, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_35", + "bdc_text": "istiusmodi doctorum suffragia , tu quoque idem quesisse videaris .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2211", + "psc_text": "referendum est: restat inquirere quomodo Angeli Deum videant, propter illud quod ex Evangelio commemoravi, Angeli eorum semper vident faciem Patris mei (Matth. XVIII, 10). Si enim et ipsis non sicuti est, sed latente sua natura, in specie qua voluerit apparet; magis magisque requirendum est quomodo eum nos videbimus sicuti est, et sicut Moyses desideravit, cum peteret ut Deus, qui in conspectu ejus erat, ostenderet illi semetipsum. Hoc enim nobis summum praemium in resurrectione promittitur, quod erimus aequales Angelis Dei (Luc. XX, 36): ac per hoc si nec ipsi eum vident sicuti est, quomodo nos ita visuri sumus, cum eis aequales in resurrectione facti fuerimus? Sed vide quid consequenter dicat noster Ambrosius: Denique, inquit, cum additur, « Unigenitus Filius ipse narravit; » mentium magis quam oculorum visio declaratur. Species enim videtur; virtus vero narratur: illa oculis, haec mente comprehenditur. Qui paulo ante dixerat visionem ad utrumque referendam, nunc eam non menti,", + "candidate_score": 0.638889, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_37_39", + "bdc_text": "Mox enim obtento alicuius doctoris sano iudicio in aliquo dictato petitur et in aliis . De aliis scribendi non est ocium . Puto tamen libellilibelli korr. aus libellum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2514", + "psc_text": "illum (Sap. VIII, 21). Numquid dixit, Et cum scirem quia nemo potest esse continens, nisi per proprium liberum arbitrium, et hoc ipsum erat sapientiae, scire a meipso esse hoc bonum? Non plane hoc dixit, quod quidam in sua vanitate dicunt; sed quod fuit in sanctae Scripturae veritate dicendum: Cum scirem, inquit, quia nemo esse potest continens, nisi Deus det. Jubet ergo Deus continentiam, et dat continentiam; jubet per legem, dat per gratiam; jubet per litteram, dat per Spiritum: lex enim sine gratia facit abundare delictum, et littera sine Spiritu occidit (II Cor. III, 6). Jubet ideo, ut facere jussa conati, et nostra infirmitate sub lege fatigati, adjutorium gratiae poscere noverimus; et si quid facere potuerimus operis boni, ei qui adjuvat non simus ingrati: hoc et iste fecit; id enim eum sapientia docuit, cujus esset hoc donum. 10. Neque enim voluntatis arbitrium ideo tollitur, quia juvatur; sed ideo juvatur, quia non", + "candidate_score": 0.635641, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_17", + "bdc_text": "admodum nobis probatur , non quod res ferre ipsa non possit , sed , ut dixi , temporum conditiones .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1265", + "psc_text": "Istam quaestionem a qualicumque philosopho esse objectam atque propositam, difficile est credere: quippe qui ait, Omnis mensura circumscribitur tempore, quasi non soleat nisi temporum esse mensura, sicut horarum et dierum et annorum; vel sicut dicimus brevem syllabam simplum habere temporis, ad syllabam longam. Puto enim modios et rabones, urnas et amphoras, non temporum esse mensuras. Quomodo ergo omnis mensura circumscribitur tempore? Nonne ipsi dicunt, solem istum sempiternum esse? qui tamen quantus sit ad terram, mensuris geometricis perscrutari audent et renuntiare. Quod sive possint, sive non possint, constat eum tamen propriam sui orbis habere mensuram. Quia et si comprehendunt quantus sit, mensuram ejus comprehendunt; et si hoc non assequuntur, mensuram ejus utique non comprehendunt: nec ideo nulla est, quia homines eam nosse non possunt. Potest igitur aliquid et sempiternum esse, et certam sui modi habere mensuram. Secundum ipsos enim de solis aeternitate locutus sum, ut sua sententia convincantur, atque concedant esse", + "candidate_score": 0.634681, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_35", + "bdc_text": "istiusmodi doctorum suffragia , tu quoque idem quesisse videaris .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2245", + "psc_text": "incorporaliter adhaerere. CAPUT XVI 38. Puto jam non esse in quaestione quam proposuisti, amplius quod requiras. Sed in hac tota nostra disputatione considera quid videris, quid credideris; quid adhuc nescias, sive quia non dixi, sive quia non intellexisti, sive quia non judicasti esse credendum. Et ea quae vera esse vidisti, adhuc discerne unde videris: utrum recolendo illa te vidisse per corpus, sicut corpora coelestia vel terrestria; an vero nunquam corporalibus ea attigeris visibus, sed sola mente intuens, vera et certa esse perspexeris, sicut voluntatem tuam, de qua ego tibi credere loquenti possum, eam vero, ut abs te videtur, videre ipse non possum. Et cum haec utraque discreveris, etiam id attende unde discernas. Quamvis enim alia corpore, alia mente videamus; horum tamen duorum generum ipsa discretio videtur mente, non corpore; et ea quae mente conspiciuntur, non indigent ullo corporis sensu, ut ea vera esse noverimus. Quae autem per corpus videntur, nisi", + "candidate_score": 0.633823, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_49", + "bdc_text": "im Februar 1535 bat er sie um Vermittlung in seinem Konflikt mit den Konstanzern. Als sie 1537 einen großen Vermögensverlust erlitt , erhielt sie Unterstützung von ihrem Bruder Ambrosius .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1183", + "psc_text": "ab episcopo suo venerabili fratre meo Severo, qui tuam mecum sincerissimam Dilectionem multum salutat, per Hipponem-Regium, ubi ego sum, transire jussus est; quia cum forte simul essemus in magnis Ecclesiae tribulationibus et perturbationibus, quaerebamus occasionem scribendi ad Eximietatem tuam, et non inveniebamus. Jam quidem unam epistolam miseram in negotio sancti fratris et collegae mei Bonifacii episcopi Cataquensis; sed nondum ad nos pervenerant graviora, quae nos vehementius agitarent: quibus comprimendis vel corrigendis quemadmodum meliore secundum Christi viam consilio succurratur, commodius episcopi qui propterea navigaverunt, cum tanta benignitate tui cordis acturi sunt, qui potuerunt communi consilio diligentius deliberatum aliquid ferre, quantum temporis permittebat angustia. Illud tamen quo animum clementissimi et religiosissimi principis erga Ecclesiam provincia noverit, nullo modo esse differendum, sed etiam antequam episcopos qui profecti sunt, videas, quamprimum tua praestantissima pro Christi membris in tribulatione maxima constitutis vigilantia potuerit, accelerandum suggero, peto, obsecro, flagito. Neque enim parvum in his malis solatium", + "candidate_score": 0.633704, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_31", + "bdc_text": "Quod argumentis tuis accedunt Augustini et aliorum dicta Bullinger beruft sich an mehreren Stellen auf Augustin und Ambrosius ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_471", + "psc_text": "testimonium perhibere. Rogat per nos Sanctimonium vestrum, ut eum commendare dignemini cum quibus ei negotium est, et apud quos ne bona causa ejus opprimatur, timet. Quid in re agatur commodius ipse narrabit: quid etiam ad singula, quae forte animum moverint inter. .. gratissimum habemus, et apud Dominum Deum nostrum sincerissimae vestrae benignitati gratias agimus, si per vestram operam de christiani fratris securitate gaudeamus. EPISTOLA XLVI. Publicola Augustino proponit multas quaestiones. Dilecto et venerabili patri AUGUSTINO episcopo, PUBLICOLA. Scriptum est: « Interroga patrem tuum, et indicabit tibi; seniores tuos, et dicent tibi » (Deut. XXXII, 7). Unde et mihi exquirendam legem de ore sacerdotis judicavi in causa tali: quae qualis sit, per litteras expono; simul etiam ut et ego instruar in diversis causis. Singulas autem quaestiones et diversas, per capitula designari feci, ad quas singillatim dignare respondere.--In Arzugibus, ut audivi, decurioni qui limiti praeest vel tribuno solent jurare barbari, jurantes per", + "candidate_score": 0.633434, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_48", + "bdc_text": "Mit Martin Bucer pflegte sie einen ausgedehnten , freundschaftlichen Briefwechsel in lateinischer Sprache ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4176", + "psc_text": "Christo dilectissimo ac desiderantissimo fratri MARTIANO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Abripui, vel potius obripui, et quodammodo furatus sum memetipsum multis occupationibus meis, ut tibi scriberem antiquissimo amico, quem tamen non habebam, quamdiu in Christo non tenebam. Nosti quippe ut definierit amicitiam Romani, ut ait quidam, maximus auctor Tullius eloquii (Lucanus, lib. 7). Dixit enim, et verissime dixit: Amicitia est rerum humanarum et divinarum cum benevolentia et charitate consensio (Cicero, Lael. 20). Tu autem, mi charissime, aliquando mihi consentiebas in rebus humanis, cum eis more vulgi frui cuperem; et mihi ad ea capessenda quorum me poenitet, favendo velificabas, imo vero vela cupiditatum mearum, cum caeteris tunc dilectoribus meis, inter praecipuos aura laudis inflabas. Porro in rebus divinis, quarum mihi illo tempore nulla eluxerat veritas, utique in majore illius definitionis parte nostra amicitia claudicabat: erat enim rerum tantummodo humanarum, non etiam divinarum, quamvis cum benevolentia et charitate consensio. 2. Et posteaquam", + "candidate_score": 0.633132, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_17", + "bdc_text": "admodum nobis probatur , non quod res ferre ipsa non possit , sed , ut dixi , temporum conditiones .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_587", + "psc_text": "nobis tantummodo intelligenda traduntur. Non itaque dies observamus et annos et menses et tempora, ne audiamus ab Apostolo: Timeo vos ne forte sine causa laboraverim in vos (Gal. IV, 11). Eos enim culpat qui dicunt: Non proficiscar hodie, quia posterus dies est, aut quia luna sic fertur; vel, Proficiscar ut prospera cedant, quia ita se habet positio siderum: Non agam hoc mense commercium, quia illa stella mihi agit mensem; vel, Agam, quia suscepit mensem: Non plantem hoc anno vineam, quia bissextus est. Non autem quisquam sapiens arbitretur observatores temporum reprehendendos, qui dicunt, Non proficiscar hodie, quia tempestas exorta est; aut, Non navigem, quia adhuc sunt hibernae reliquiae; aut, Tempus seminandi est, quia imbribus autumnalibus terra satiata est; vel si qui forte alii naturales effectus circa motum aeris et humores ad variandas temporum qualitates in siderum ordinatissima conversione notati sunt, de quibus dictum est cum conderentur: Et sint in signis et", + "candidate_score": 0.63215, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_27_29", + "bdc_text": "Si sunt excessus in utrumque la[tus ] Textverlust durch Beschädigung des Randes. , excessus perquam graphice describantur et fortissime etiam confutentur , sed illesa tamen maiestate verę et integraevor integrae gestrichenes inge . autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores . Itaque dubito , num moderationis nomen huc congruat etiam non vitiato sęculo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_200", + "psc_text": "quorum est gravissima auctoritas, interpretationem distet, appareat. Satis autem nequeo mirari, si aliquid adhuc in hebraeis exemplaribus invenitur, quod tot interpretes illius linguae peritissimos fugerit. Omitto enim Septuaginta, de quorum vel consilii vel spiritus majore concordia, quam si unus homo esset, non audeo in aliquam partem certam ferre sententiam, nisi quod eis praeeminentem auctoritatem in hoc munere sine controversia tribuendam existimo. Illi me plus movent, qui cum posteriores interpretarentur, et verborum locutionumque hebraearum viam atque regulas mordicus, ut fertur, tenerent, non solum inter se non consenserunt, sed etiam reliquerunt multa, quae tanto post eruenda et prodenda remanerent. Et aut obscura sunt, aut manifesta: si enim obscura sunt, te quoque in eis falli potuisse creditur; si manifesta, illos in eis falli potuisse non creditur. Hujus igitur rei pro tua charitate, expositis causis, certum me facias obsecraverim. CAPUT III.-- Perniciosa simulatio. 3. Legi etiam quaedam scripta, quae tua dicerentur, in Epistolas apostoli", + "candidate_score": 0.632065, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_53", + "bdc_text": "aufgrund von Bemerkungen in anderen Briefen ist ein sporadischer Briefwechsel anzunehmen , von dem aber nichts erhalten ist. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_731", + "psc_text": "collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus! Ego autem dico: Utinam saltem propinquis terrarum locis habitaremus; ut, si non possent misceri nostra colloquia, litterae possent esse crebriores! Nunc vero tanto locorum intervallo absumus a sensibus nostris, ut de illis verbis Apostoli ad Galatas, juvenem me ad tuam Sanctitatem scripsisse meminerim, et ecce jam senex, necdum rescripta meruerim, faciliusque ad te exemplaria epistolae meae pervenerint, nescio qua occasione praeveniente, quam ipsa epistola me curante. Homo enim qui eam tunc acceperat, nec ad te pertulerit, nec ad me retulerit. Tantae autem mihi in litteris tuis, quae in manus nostras venire potuerunt, apparent res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae Scripturarum divinarum est, aut esse jam poterit, quantum", + "candidate_score": 0.630942, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_65_67", + "bdc_text": "Thomas Blaurerus tuus . [ Adresse darunter : ] Domino Henricho Bullingero , amico suo singulariter observando .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_197", + "psc_text": "de suscepto hinc patrocinio mendacii officiosi. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo charitatis obsequendo atque amplectendo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. CAPUT PRIMUM. 1. Nunquam aeque quisquam tam facie cuilibet innotuit, quam mihi tuorum in Domino studiorum quieta, laeta, et vere exercitatio liberalis. Quanquam ergo percupiam omnino te nosse; tamen exiguum quiddam tui minus habeo, praesentiam videlicet corporis: quam ipsam etiam posteaquam te beatissimus nunc episcopus, tum vero jam episcopatu dignus, frater Alypius vidit, remeansque a me visus est, negare non possum magna ex parte mihi esse relatu ejus impressam; et ante reditum, cum te ille ibi videbat, ego videbam, sed oculis ejus. Non enim animo me atque illum, sed corpore duos, qui noverit, dixerit, concordia duntaxat et familiaritate fidissima, non meritis quibus ille antecellit. Quia ergo me primitus communione spiritus quo in unum nectimur, deinde illius ex ore jam diligis; nequaquam impudenter quasi aliquis ignotus commendo Germanitati tuae fratrem Profuturum,", + "candidate_score": 0.628891, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_48", + "bdc_text": "Mit Martin Bucer pflegte sie einen ausgedehnten , freundschaftlichen Briefwechsel in lateinischer Sprache ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2387", + "psc_text": "necesse commendandi alicujus gratia, cui hoc negare non possem intercessionis officio; quae solet nostra esse omnibus concedendi consuetudo, et quaedam, etiam importuna, non tamen improbanda, professio. Itaque feci: nam amicum meum commendavi benignitati tuae; a quo etiam sua rescripta jam sumpsi, agente gratias, quas et ipse ago. 3. Si quid autem de te mali existimarem, praesertim in ea causa quam etiam non expressam, tamen mihi tua epistola redolebat; absit ut ad te tale aliquid scriberem, ubi ullum vel mihi vel cuiquam beneficium postularem. Aut enim conticescerem, observans tempus ubi te possem habere praesentem; aut si litteris agendum putarem, illud potius agerem, et sic agerem, ut dolorem manifestare vix posses. Nam ideo post illius impiam crudelemque perfidiam (cui etiam per tuam nobiscum participatam sollicitudinem frustra vehementer institimus, ne illo cor nostrum dolore percelleret, suam vero conscientiam tanto scelere trucidaret), continuo sum a Carthagine profectus, occultato abscessu meo, ne tot ac tanti", + "candidate_score": 0.627387, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_17", + "bdc_text": "admodum nobis probatur , non quod res ferre ipsa non possit , sed , ut dixi , temporum conditiones .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3491", + "psc_text": "Rursus eumdem apostolum dixisse commemoras: De temporibus autem et momentis non necesse habemus scribere vobis: vos enim ipsi diligenter scitis quia dies Domini sicut fur in nocte, ita veniet; et cum dixerint, Pax et securitas, tunc subitaneus illis apparebit interitus, quomodo dolores parturientis, et non effugient (I Thess. V, 1-3). Et hic non dixit post quantum temporis hoc futurum sit, sed quomodo futurum sit; id est, non quanta erit aetatis brevitas vel prolixitas, sed quantumlibet intervallum sit spatiumque temporis, non tamen eis hoc veniet malum novissimum, nisi cum dixerint, Pax et securitas. Quibus verbis videtur Apostolus hujus novissimi diei vel spem vel timorem ab hoc nostro tempore removisse: non enim videmus ipsos amatores hujus saeculi, quibus subitaneus apparebit interitus, jam dicere, Pax et securitas. 9. Quid ergo scire sufficiat, satis ipse demonstrat Apostolus, dicendo, De temporibus et momentis non opus habemus vobis scribere; vel sicut alii codices habent, Non opus", + "candidate_score": 0.627277, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_30", + "bdc_text": "Sed plus satis de hoc metu . Tu judica , quod solidum est .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1162", + "psc_text": "(I Tim. V, 20); et quod scriptum est, Corripe eum inter te et ipsum solum (Matth. XVIII, 15); et quod scriptum est, Nolite ante tempus judicare, ut non judicemini (I Cor. IV, 5), neque enim hic addidit ante tempus; et quod scriptum est, Tu quis es, qui judicas alienum servum? Suo domino stat aut cadit: stabit autem; potens est enim Deus statuere illum (Rom. XIV, 4); unde confirmat de his se dicere, qui intus sunt: et rursus eos judicari jubet, cum dicit, Quid enim mihi de his, qui foris sunt judicare? Nonne de his, qui intus sunt, vos judicatis? Auferte malum ex vobis ipsis (I Cor. V, 12, 13). Quod cum etiam faciendum videtur, quatenus fiat, quantae curae ac timoris est? ne forte contingat quod de illo ipso intelligitur in secunda ad eosdem Epistola cavendum admonere, ne majore tristitia absorbeatur qui ejusmodi est. Et ne quisquam hoc non multum curandum", + "candidate_score": 0.626623, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_48", + "bdc_text": "Mit Martin Bucer pflegte sie einen ausgedehnten , freundschaftlichen Briefwechsel in lateinischer Sprache ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_904", + "psc_text": "habes conscripta, relege verba tua in illa Epistola quam mihi per fratrem nostrum jam collegam meum Cyprianum, breviorem misisti, quam veraci, quam germano, quam pleno charitatis affectu, cum quaedam me in te commisisse expostulasses graviter, subjunxisti: In hoc laeditur amicitia, in hoc necessitudinis jura violantur, ne videamur certare pueriliter, et fautoribus invicem, vel detractoribus nostris tribuere materiam contendendi. Haec abs te verba non solum ex animo dicta sentio, verum etiam benigno animo ad consulendum mihi. Denique addis, quod etiamsi non adderes, appareret, et dicis: Haec scribo, quia pure et christiane diligere te cupio, nec quidquam in mea mente retinere, quod distet a labiis. O vir sancte, mihique, ut Deus videt animam meam, veraci, corde dilecte, hoc ipsum quod posuisti in litteris tuis, quod te mihi exhibuisse non dubito, hoc ipsum omnino apostolum Paulum credo exhibuisse in Litteris suis, non unicuilibet homini, sed Judaeis, et Graecis, et omnibus Gentibus filiis suis,", + "candidate_score": 0.62624, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_53", + "bdc_text": "aufgrund von Bemerkungen in anderen Briefen ist ein sporadischer Briefwechsel anzunehmen , von dem aber nichts erhalten ist. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_513", + "psc_text": "epistolam praenotavi; quod in tuam contumeliam fecisse videar, si non ita mihi abs te ut rescribatur exspecto. De Carthaginensi promissione tua vel nostra instantia, quid multa commemorem? Quomodolibet ea gesserimus, transierint, ne quod restat impediant. Nunc excusatio, nisi fallor, nulla est adjuvante Domino; ambo in Numidia sumus, et nobis loco terrarum invicem propinquamus. Rumor ad me detulit, adhuc te velle mecum disputando experiri de quaestione, quae nostram dirimit communionem. Vide quam breviter omnes auferantur ambages, ad hanc epistolam responde, si placet, et fortasse sufficiet, non solum nobis, sed et eis qui nos audire desiderant; aut si non sufficiet, scripta atque rescripta, donec sufficiant, repetantur. Quid enim nobis commodius poterit exhibere urbium, quas incolimus, tanta vicinitas? Ego enim statui nihil de hac re agere vobiscum, nisi per litteras, vel ne cui nostrum de memoria, quod dicitur elabatur, vel ne fraudentur talium studiosi, qui forte interesse non possunt. Soletis de praeteritis rebus", + "candidate_score": 0.625773, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_46", + "bdc_text": "Salutat te soror mea MargarethaMargaretha Blarer , geb. um 1494 , gest. 1541 , stand wegen ihrer Bildung und Wohltätigkeit in hohem Ansehen .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1799", + "psc_text": "quorum cordibus per fidem habitat Christus, me dilectioni orationique commendo. Et alia manu: Deus verus et verax veraciter consoletur cor tuum, et protegat salutem tuam, domina insignis et merito illustris, ac praestantissima filia. EPISTOLA CXXXII. Augustinus Volusiano, exhortans illum ut sacrarum scripturarum lectioni vacet, sibique rescribat si quid in eis difficultatis legenti occurrerit. Domino illustri et merito praestantissimo filio VOLUSIANO, AUGUSTINUS episcopus. De salute tua, quam et in hoc saeculo, et in Christo esse cupio, sanctae matris tuae votis sum fortasse etiam ipse non impar. Unde meritis tuis reddens salutationis obsequium, hortor, ut valeo, ut Litterarum vere certeque sanctarum studio te curam non pigeat impendere. Sincera enim et solida res est, nec fucatis eloquiis ambit ad animum, nec ullo linguae tectorio inane aliquid ac pendulum crepitat. Multum movet, non verborum, sed rerum avidum; et multum terret, factura securum. Praecipue Apostolorum linguas exhortor ut legas; ex his enim ad cognoscendos Prophetas", + "candidate_score": 0.625018, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_51_53", + "bdc_text": "Ambrosius Blarer widmete ihr eine ergreifende Totenklage . Bullinger kannte und schätzte sie seit seinem Besuch in Konstanz im Oktober 1533 ; aufgrund von Bemerkungen in anderen Briefen ist ein sporadischer Briefwechsel anzunehmen , von dem aber nichts erhalten ist. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_690", + "psc_text": "noveris; Deum nostrum testor, hoc me non fecisse. Sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur a me scriptum esse, puto te debere cognoscere; aut si cognosci non potest, credere. Ita sane hoc dixerim, ut ego non tantum paratissimus sim, si quid te in meis scriptis moverit, fraterne accipere quid contra sentias, aut de correctione mea, aut de ipsa tua benevolentia gavisurus; verum etiam hoc a te postulem, et flagitem. 3. O si licuisset, etsi non cohabitante, saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino", + "candidate_score": 0.624866, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_48", + "bdc_text": "Mit Martin Bucer pflegte sie einen ausgedehnten , freundschaftlichen Briefwechsel in lateinischer Sprache ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_189", + "psc_text": "qualem me esse arbitraris, eum tamen pro quo, ut talis esse merear deprecaris. Hoc enim magis jam peto facias, ne minus optes mihi adjici ad id quod sum, dum me existimas jam esse quod non sum. 4. Ecce charissimus meus est, et ab ineunte adolescentia mihi familiariter amicissimus qui hanc Eximietati tuae ac praestantissimae Charitati epistolam apportat. Hujus nomen est in libro de Religione, quem tua Sanctitas, quantum litteris indicas, libentissime legit: factus est enim tibi etiam tanti viri, qui tibi eum misit, commendatione jucundior. Neque tamen huic tam familiari amico meo velim credas, quae de me forte laudans dixerit. Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet", + "candidate_score": 0.623497, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_48", + "bdc_text": "Mit Martin Bucer pflegte sie einen ausgedehnten , freundschaftlichen Briefwechsel in lateinischer Sprache ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3576", + "psc_text": "plura et testatiora cognovimus. 3. Porro autem de pudicitia conjugali, ut eam quoque in te laudare et amare possimus, numquid audiremus, nisi ab aliquo interiore familiari tuo, qui vitam tuam, non in superficie, sed penitus nosset? De hoc itaque tuo bono, Dei dono, me quoque delectat familiarius et aliquanto diutius loqui tecum. Scio me non esse oneri tibi, si aliquid prolixum mitto, quod legendo, diutius sis nobiscum. Nam et hoc comperi, quod inter tuas multas magnasque curas, facile ac libenter legas, nostrisque opusculis, etiam quae ad alios conscripsimus, si qua in manus tuas venire potuerunt, admodum delecteris; quanto magis quod ad te scribitur, ubi tanquam praesenti loquar, et advertere dignaberis attentius, et accipere gratius? Ab hac ergo epistola perge ad librum quem simul misi, qui tuae Reverentiae et cur conscriptus sit, et cur ad te potissimum missus, ipse suo principio commodius intimabit. EPISTOLA CCI. Imperatores nova in Pelagianos eorumque fautores", + "candidate_score": 0.622878, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_48", + "bdc_text": "Mit Martin Bucer pflegte sie einen ausgedehnten , freundschaftlichen Briefwechsel in lateinischer Sprache ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4175", + "psc_text": "quod rescripta exiguitatis meae jure praerogatae benevolentiae reposcendo addidisti, dicens, Si tamen id de tanta sanctitate possumus promereri; nullo modo audeo desperare, sanctitatis ejusdem, cujus haustu pro nostro modulo aliquid sumus, ipsum fontem non solum laudandum, verum etiam nobiscum participandum, et tuae prudentiae placiturum; ut Deus incomparabiliter atque incommutabiliter bonus, qui per suam potentiam tam bonae tuae mentis est institutor, sit etiam per gratiam restitutor. Incolumen te Deus omnipotens felicioremque tueatur, domine eximie meritoque honorabilis, ac suscipiende fili. EPISTOLA CCLVIII. Augustinus Martiano veteri amico, gratulatur quod catechumenus sit factus, hortans illum ut fidelium Sacramenta percipiat. Domino merito suscipiendo, et in Christo dilectissimo ac desiderantissimo fratri MARTIANO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Abripui, vel potius obripui, et quodammodo furatus sum memetipsum multis occupationibus meis, ut tibi scriberem antiquissimo amico, quem tamen non habebam, quamdiu in Christo non tenebam. Nosti quippe ut definierit amicitiam Romani, ut ait quidam, maximus auctor Tullius eloquii", + "candidate_score": 0.621952, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_65_67", + "bdc_text": "Thomas Blaurerus tuus . [ Adresse darunter : ] Domino Henricho Bullingero , amico suo singulariter observando .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_231", + "psc_text": "Domino fratri sancto et unanimo AUGUSTINO, PAULINUS et THERASIA peccatores. 1. Jamdudum, frater in Christo Domino mi unanime, ut te in sanctis et piis laboribus tuis nescientem agnovi, absentemque vidi, tota mente complexus, alloquio quoque familiari atque fraterno per litteras audire properavi. Et credo in manu, et in gratia Domini sermonem meum ad te fuisse perlatum; sed morante adhuc puero quem ad te aliosque dilectos aeque Deo salutandos, ante hiemem miseramus, non potuimus ultra et officium nostrum suspendere, et desiderium sermonis tui cupidissimum temperare. Scripsimus itaque iterato nunc, si priores ad te litterae nostrae pervenire meruerunt; aut primo, si illis in manus tuas perveniendi felicitas non fuit. 2. Sed tu, frater spiritualis omnia judicans, amorem in te nostrum ne pendas officio solo, aut tempore litterarum. Dominus enim testis est, qui unus atque idem operatur in suis ubique charitatem suam, jam abinde nobis, ex quo te beneficio venerabilium episcoporum Aurelii et", + "candidate_score": 0.62116, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_48", + "bdc_text": "Mit Martin Bucer pflegte sie einen ausgedehnten , freundschaftlichen Briefwechsel in lateinischer Sprache ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4109", + "psc_text": "breviter scribere: sed quia institutione veterum te excusare dignatus es, non tibi absurdus videbor, si modum quarumdam epistolarum Ciceronis, quia ejus quoque in litteris tuis mentionem fecisti, non te pigeat recordari. EPISTOLA CCXLIII. Augustinus Laeto, qui perfectum mundi contemptum aggressus, videbatur sollicitari per satanam ad repetenda quae reliquerat. Hunc animat, ut contemptis cognatorum affectibus fortiter pergat. Domino dilectissimo et desiderantissimo fratri LAETO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Legi epistolam quam misisti fratribus, consolari te cupiens quod multis tentationibus tua tirocinia quatiantur; in qua etiam insinuasti desiderare te litteras meas. Condolui, frater, et cessare ab scribendo non potui, ne non solum tuo, sed etiam meo desiderio negarem quod me videbam officio debere charitatis. Si te igitur tironem Christi profiteris, castra ne deseras; in quibus tibi etiam aedificanda turris est illa, de qua in Evangelio Dominus loquitur. In ea quippe stantem, et sub armis verbi Dei militantem, nulla ex parte penetrare ullae", + "candidate_score": 0.620893, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_48", + "bdc_text": "Mit Martin Bucer pflegte sie einen ausgedehnten , freundschaftlichen Briefwechsel in lateinischer Sprache ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_123", + "psc_text": "mihi auferre non possum. 9. Haec propterea scripsi, ut si tuae Sanctitati jam non sunt necessaria, sive quod plura hujusmodi ipse cogites atque utiliora, sive quod tuae Sanctitati medicina ista non opus sit, mala tamen mea nota sint tibi, sciasque unde pro mea infirmitate Deum rogare digneris: quod ut impensissime facias, obsecro per humanitatem illius qui praeceptum dedit ut invicem onera nostra portemus. Multa sunt quae de vita nostra et conversatione deflerem, quae nollem per litteras ad te venire, si inter cor meum et cor tuum ulla essent ministeria praeter os meum et aures tuas. Si autem venerabilis nobis omniumque nostrum tota sinceritate charissimus, cujus in te vere fraternam cum praesens essem benignitatem studiumque perspexi, senex Saturninus dignatus fuerit, quando opportunum videbitur, ad nos venire, quidquid cum ejus Sanctitate, et spirituali affectu colloqui potuerimus, aut nihil, aut non multum distabit, ac si cum tua Dignatione id ageremus. Quod ut nobiscum", + "candidate_score": 0.619921, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_48", + "bdc_text": "Mit Martin Bucer pflegte sie einen ausgedehnten , freundschaftlichen Briefwechsel in lateinischer Sprache ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_690", + "psc_text": "noveris; Deum nostrum testor, hoc me non fecisse. Sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur a me scriptum esse, puto te debere cognoscere; aut si cognosci non potest, credere. Ita sane hoc dixerim, ut ego non tantum paratissimus sim, si quid te in meis scriptis moverit, fraterne accipere quid contra sentias, aut de correctione mea, aut de ipsa tua benevolentia gavisurus; verum etiam hoc a te postulem, et flagitem. 3. O si licuisset, etsi non cohabitante, saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino", + "candidate_score": 0.619884, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_48", + "bdc_text": "Mit Martin Bucer pflegte sie einen ausgedehnten , freundschaftlichen Briefwechsel in lateinischer Sprache ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_96", + "psc_text": "Quapropter fertilius tecum fortasse colloquor, quam si coram adessem, cum et epistolam meam legis, et eum audis in cujus pectore me habitare optime nosti. Cum magno gaudio litteras Sanctitatis tuae consideravi atque digessi, quod et christianum animum tuum sine ullo fuco iniqui temporis, et in nos amicissimum prae se gerunt. 2. Gratulor tibi, et gratias ago Deo et Domino nostro de spe et fide et charitate tua tibique apud eum, quod de nobis tam bene existimas ut fideles Dei servos esse credas, idque ipsum in nobis corde purissimo diligas: quanquam hinc etiam gratulandum benevolentiae tuae potius, quam gratiae tibi agendae sint. Tibi enim prodest ipsam diligere bonitatem, quam profecto diligit qui eum diligit quem credit bonum, sive ille se ita, sive aliter quam creditur habeat. Unus tantum in hac re cavendus est error, ne quisquam non de homine, sed de ipso hominis bono aliter sentiat, quam veritas postulat. Tu vero,", + "candidate_score": 0.619756, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_22", + "bdc_text": "Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1248", + "psc_text": "paucissimis eadem sentientibus, non tamen eodem ritu viventibus fortasse latitabat: sed utrum illi dii, veri, aut colendi sint, et utrum illa philosophia animarum saluti aliquid prosit; hoc cum eis agimus, hoc in quaestionem vocamus, hoc disputando convellimus. Desinant igitur objicere nobis quod omni sectae, et omni nomini religionis objici potest. Cum enim non fortuito labi, sed divina providentia tempora ordinari fateantur, quid cuique tempori aptum et opportunum sit, humanum consilium praetergreditur, et illinc dispertitur, unde ipsa providentia rebus consulit. 14. Si enim dixerint propterea non semper nec ubique fuisse Pythagoricam disciplinam, quia Pythagoras homo fuit, neque hoc in potestate habere potuit; numquid hoc etiam dicere possunt, eo ipso tempore quando fuit, et in his terrarum locis ubi illa philosophia viguit, omnes qui eum audire potuerunt, etiam credere sectarique voluisse? Ac per hoc magis si tantae potestatis fuisset Pythagoras, ut ubi vellet, et quando vellet, sua dogmata praedicaret, etsi haberet etiam", + "candidate_score": 0.618512, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_22", + "bdc_text": "Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1781", + "psc_text": "Deum perducunt orantem, hoc est credentem, sperantem, desiderantem, et quae petat a Domino in dominica oratione considerantem. Jejunia et ab aliis voluptatibus sine salutis neglectu carnalis concupiscentiae refrenatio, maxime que eleemosynae multum adjuvant orationem, ut possimus dicere: In die tribulationis meae Deum exquisivi, manibus meis, nocte coram eo; et non sum deceptus (Psal. LXXVI, 3). Quomodo enim Deus incorporalis et impalpabilis manibus exquiritur, nisi operibus exquiratur? CAPUT XIV. 25. Adhuc est fortasse quod quaeras, cur Apostolus dixerit, Quid enim oremus sicut oportet, nescimus (Rom. VIII, 26): neque enim ullo modo credendum est vel ipsum, vel quibus ista dicebat, dominicam nescisse orationem. Cur ergo putamus hoc eum dixisse quod nec temere potuit nec mendaciter dicere, nisi quia molestiae tribulationesque temporales plerumque prosunt, vel ad sanandum tumorem superbiae, vel ad probandam exercendamve patientiam, cui probatae et exercitatae clarior merces uberiorque servatur, vel ad quaecumque flagellanda et abolenda peccata; tamen nos nescientes quid", + "candidate_score": 0.616223, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_27", + "bdc_text": "Si sunt excessus in utrumque la[tus ] Textverlust durch Beschädigung des Randes. , excessus perquam graphice describantur et fortissime etiam confutentur , sed illesa tamen maiestate verę et integraevor integrae gestrichenes inge .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3185", + "psc_text": "tota vel tanta; sed amplior est quantitas in amplioribus partibus, brevior in brevioribus, et in nulla parte tanta quanta per totum: qualitas vero corporis, quae sanitas dicitur, cum sanum corpus est totum, tanta est in majoribus, quanta in minoribus partibus; non enim quae minus magnae sunt, ideo minus sanae sunt, aut quae ampliores ideo saniores. Absit ergo ut quod potest in corpore qualitas creati corporis, non possit in seipsa substantia Creatoris. 14. Est ergo Deus per cuncta diffusus. Ipse quippe ait per prophetam, Coelum et terram ego impleo (Jer. XXIII, 24); et quod paulo ante posui de sapientia ejus, Attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter (Sap. VIII, 1); itemque scriptum est, Spiritus Domini replevit orbem terrarum (Id. I, 7); eique dicitur in quodam psalmo, Quo abibo a spiritu tuo, et a facie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, tu ibi es; si descendero ad", + "candidate_score": 0.606921, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-utilitate-credendi", + "max_score": 0.706709, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_21_23", + "bdc_text": "Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum . Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen . velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-utilitate-credendi_window_15", + "psc_text": "Hic enim causa reddita est cur illud a Moyse pro tempore bene permissum sit; ut hoc quod Christus praecipiebat, alia jam tempora demonstrare videretur. Horum autem temporum vices, atque ordinem mira quadam divinae providentiae dispositione digestum atque compositum, longum est explanare. 7. Jam porro analogiam, qua utriusque Testamenti congruentia perspicitur, quid ego dicam usos fuisse omnes quorum auctoritati illi cedunt; cum secum ipsi considerare possint, quam multa soleant dicere immissa esse Scripturis divinis a nescio quibus corruptoribus veritatis? Quae vox mihi semper quidem, etiam cum eos audirem, invalidissima visa est: nec mihi soli, sed etiam tibi (nam bene memini) et nobis omnibus, qui paulo majorem diligentiam in judicando habere conabamur, quam turba credentium. Nunc vero posteaquam mihi sunt exposita atque enodata multa, quae me maxime movebant, ea scilicet in quibus illorum plerumque se jactat, et quo securius sine adversario, eo effusius exsultat oratio; nihil mihi videtur ab eis impudentius dici,", + "candidate_score": 0.706709, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_20_22", + "bdc_text": "moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco . Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum . Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-utilitate-credendi_window_15", + "psc_text": "Hic enim causa reddita est cur illud a Moyse pro tempore bene permissum sit; ut hoc quod Christus praecipiebat, alia jam tempora demonstrare videretur. Horum autem temporum vices, atque ordinem mira quadam divinae providentiae dispositione digestum atque compositum, longum est explanare. 7. Jam porro analogiam, qua utriusque Testamenti congruentia perspicitur, quid ego dicam usos fuisse omnes quorum auctoritati illi cedunt; cum secum ipsi considerare possint, quam multa soleant dicere immissa esse Scripturis divinis a nescio quibus corruptoribus veritatis? Quae vox mihi semper quidem, etiam cum eos audirem, invalidissima visa est: nec mihi soli, sed etiam tibi (nam bene memini) et nobis omnibus, qui paulo majorem diligentiam in judicando habere conabamur, quam turba credentium. Nunc vero posteaquam mihi sunt exposita atque enodata multa, quae me maxime movebant, ea scilicet in quibus illorum plerumque se jactat, et quo securius sine adversario, eo effusius exsultat oratio; nihil mihi videtur ab eis impudentius dici,", + "candidate_score": 0.693824, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_19_21", + "bdc_text": "aus quam . moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco . Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-utilitate-credendi_window_15", + "psc_text": "Hic enim causa reddita est cur illud a Moyse pro tempore bene permissum sit; ut hoc quod Christus praecipiebat, alia jam tempora demonstrare videretur. Horum autem temporum vices, atque ordinem mira quadam divinae providentiae dispositione digestum atque compositum, longum est explanare. 7. Jam porro analogiam, qua utriusque Testamenti congruentia perspicitur, quid ego dicam usos fuisse omnes quorum auctoritati illi cedunt; cum secum ipsi considerare possint, quam multa soleant dicere immissa esse Scripturis divinis a nescio quibus corruptoribus veritatis? Quae vox mihi semper quidem, etiam cum eos audirem, invalidissima visa est: nec mihi soli, sed etiam tibi (nam bene memini) et nobis omnibus, qui paulo majorem diligentiam in judicando habere conabamur, quam turba credentium. Nunc vero posteaquam mihi sunt exposita atque enodata multa, quae me maxime movebant, ea scilicet in quibus illorum plerumque se jactat, et quo securius sine adversario, eo effusius exsultat oratio; nihil mihi videtur ab eis impudentius dici,", + "candidate_score": 0.683569, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_20_22", + "bdc_text": "moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco . Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum . Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-utilitate-credendi_window_39", + "psc_text": "Scripturis illis, altum et divinum est: inest omnino veritas, et reficiendis instaurandisque animis accommodatissima disciplina; et plane ita modificata, ut nemo inde haurire non possit quod sibi satis est, si modo ad hauriendum devote ac pie, ut vera religio poscit, accedat. Quod ut tibi probem, multis rationibus et longiore oratione opus est. Agendum enim tecum prius est, ut auctores ipsos non oderis, deinde ut ames: et hoc agendum quovis alio modo potius, quam exponendis eorum sententiis et litteris. Propterea quia si Virgilium odissemus, imo si non eum, priusquam intellectus esset, majorum nostrorum commendatione diligeremus, nunquam nobis satis fieret de illis ejus quaestionibus innumerabilibus, quibus grammatici agitari et perturbari solent: nec audiremus libenter, qui cum ejus laude illas expediret; sed ei faveremus, qui per eas illum errasse ac delirasse conaretur ostendere. Nunc vero cum eas multi ac varie pro suo quisque captu aperire conentur, his potissimum plauditur, per quorum expositionem melior", + "candidate_score": 0.67623, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_21", + "bdc_text": "Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-utilitate-credendi_window_15", + "psc_text": "Hic enim causa reddita est cur illud a Moyse pro tempore bene permissum sit; ut hoc quod Christus praecipiebat, alia jam tempora demonstrare videretur. Horum autem temporum vices, atque ordinem mira quadam divinae providentiae dispositione digestum atque compositum, longum est explanare. 7. Jam porro analogiam, qua utriusque Testamenti congruentia perspicitur, quid ego dicam usos fuisse omnes quorum auctoritati illi cedunt; cum secum ipsi considerare possint, quam multa soleant dicere immissa esse Scripturis divinis a nescio quibus corruptoribus veritatis? Quae vox mihi semper quidem, etiam cum eos audirem, invalidissima visa est: nec mihi soli, sed etiam tibi (nam bene memini) et nobis omnibus, qui paulo majorem diligentiam in judicando habere conabamur, quam turba credentium. Nunc vero posteaquam mihi sunt exposita atque enodata multa, quae me maxime movebant, ea scilicet in quibus illorum plerumque se jactat, et quo securius sine adversario, eo effusius exsultat oratio; nihil mihi videtur ab eis impudentius dici,", + "candidate_score": 0.674206, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_19_21", + "bdc_text": "aus quam . moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco . Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-utilitate-credendi_window_16", + "psc_text": "nobis omnibus, qui paulo majorem diligentiam in judicando habere conabamur, quam turba credentium. Nunc vero posteaquam mihi sunt exposita atque enodata multa, quae me maxime movebant, ea scilicet in quibus illorum plerumque se jactat, et quo securius sine adversario, eo effusius exsultat oratio; nihil mihi videtur ab eis impudentius dici, vel ut mitius loquar, incuriosius et imbecillius, quam Scripturas divinas esse corruptas: cum id nullis in tam recenti memoria exstantibus exemplaribus possint convincere. Si enim dicerent eas sibi penitus accipiendas non putasse, quod ab his essent conscriptae, quos verum scripsisse non arbitrarentur; esset utcumque tergiversatio eorum rectior, vel error humanior. Hoc enim de illo libro fecerunt, qui Actus Apostolorum inscribitur. Quod eorum consilium, cum mecum ipse pertracto, nequeo satis mirari. Non enim sapientiam hominum in hac re, sed cor mediocre desidero. Tanta enim liber iste habet, quae similia sint his quae accipiunt, ut magnae stultitiae mihi videatur, non et hunc", + "candidate_score": 0.669771, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_21_23", + "bdc_text": "Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum . Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen . velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-utilitate-credendi_window_16", + "psc_text": "nobis omnibus, qui paulo majorem diligentiam in judicando habere conabamur, quam turba credentium. Nunc vero posteaquam mihi sunt exposita atque enodata multa, quae me maxime movebant, ea scilicet in quibus illorum plerumque se jactat, et quo securius sine adversario, eo effusius exsultat oratio; nihil mihi videtur ab eis impudentius dici, vel ut mitius loquar, incuriosius et imbecillius, quam Scripturas divinas esse corruptas: cum id nullis in tam recenti memoria exstantibus exemplaribus possint convincere. Si enim dicerent eas sibi penitus accipiendas non putasse, quod ab his essent conscriptae, quos verum scripsisse non arbitrarentur; esset utcumque tergiversatio eorum rectior, vel error humanior. Hoc enim de illo libro fecerunt, qui Actus Apostolorum inscribitur. Quod eorum consilium, cum mecum ipse pertracto, nequeo satis mirari. Non enim sapientiam hominum in hac re, sed cor mediocre desidero. Tanta enim liber iste habet, quae similia sint his quae accipiunt, ut magnae stultitiae mihi videatur, non et hunc", + "candidate_score": 0.668146, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_26_28", + "bdc_text": "Quid enim , quod apertas scripturarum sententias depravant abusu mali , num ideo sententiae moderandae ? Si sunt excessus in utrumque la[tus ] Textverlust durch Beschädigung des Randes. , excessus perquam graphice describantur et fortissime etiam confutentur , sed illesa tamen maiestate verę et integraevor integrae gestrichenes inge . autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-utilitate-credendi_window_15", + "psc_text": "Hic enim causa reddita est cur illud a Moyse pro tempore bene permissum sit; ut hoc quod Christus praecipiebat, alia jam tempora demonstrare videretur. Horum autem temporum vices, atque ordinem mira quadam divinae providentiae dispositione digestum atque compositum, longum est explanare. 7. Jam porro analogiam, qua utriusque Testamenti congruentia perspicitur, quid ego dicam usos fuisse omnes quorum auctoritati illi cedunt; cum secum ipsi considerare possint, quam multa soleant dicere immissa esse Scripturis divinis a nescio quibus corruptoribus veritatis? Quae vox mihi semper quidem, etiam cum eos audirem, invalidissima visa est: nec mihi soli, sed etiam tibi (nam bene memini) et nobis omnibus, qui paulo majorem diligentiam in judicando habere conabamur, quam turba credentium. Nunc vero posteaquam mihi sunt exposita atque enodata multa, quae me maxime movebant, ea scilicet in quibus illorum plerumque se jactat, et quo securius sine adversario, eo effusius exsultat oratio; nihil mihi videtur ab eis impudentius dici,", + "candidate_score": 0.649326, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_26_28", + "bdc_text": "Quid enim , quod apertas scripturarum sententias depravant abusu mali , num ideo sententiae moderandae ? Si sunt excessus in utrumque la[tus ] Textverlust durch Beschädigung des Randes. , excessus perquam graphice describantur et fortissime etiam confutentur , sed illesa tamen maiestate verę et integraevor integrae gestrichenes inge . autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-utilitate-credendi_window_39", + "psc_text": "Scripturis illis, altum et divinum est: inest omnino veritas, et reficiendis instaurandisque animis accommodatissima disciplina; et plane ita modificata, ut nemo inde haurire non possit quod sibi satis est, si modo ad hauriendum devote ac pie, ut vera religio poscit, accedat. Quod ut tibi probem, multis rationibus et longiore oratione opus est. Agendum enim tecum prius est, ut auctores ipsos non oderis, deinde ut ames: et hoc agendum quovis alio modo potius, quam exponendis eorum sententiis et litteris. Propterea quia si Virgilium odissemus, imo si non eum, priusquam intellectus esset, majorum nostrorum commendatione diligeremus, nunquam nobis satis fieret de illis ejus quaestionibus innumerabilibus, quibus grammatici agitari et perturbari solent: nec audiremus libenter, qui cum ejus laude illas expediret; sed ei faveremus, qui per eas illum errasse ac delirasse conaretur ostendere. Nunc vero cum eas multi ac varie pro suo quisque captu aperire conentur, his potissimum plauditur, per quorum expositionem melior", + "candidate_score": 0.640689, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos", + "max_score": 0.704131, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13_15", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo . incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_302", + "psc_text": "Absit ergo terrenus, remansit coelestis. Ideoque in tempora Redemptoris referens Propheta, meditabitur, dixit: licet unus e pluribus, meditatur, scripserit. Nec abhorret a sensu; quia prophetarum spiritui futura pro praesentibus sunt. Alii putant os pro mente dictum. Pulchre autem istud exposuit nobis Salomon dicens: Narratio justi semper sapientia: stultus autem sicut luna mutatur (Eccli. XXVII, 12) ; id est quod saepe varietur, nec in sua perseveret sententia, et tamquam in tenebris lumen videatur offundere, nec tenere. 65. Sit ergo tibi semper in corde et ore meditatio sapientiae, et lingua tua loquatur judicium, lex Dei tui in corde tuo sit. Ideo tibi dicit Scriptura: Loqueris in illis sedens in domo, ambulans in via, dormitans, resurgens (Deut. VI, 7) . Loquamur ergo Dominum Jesum; quia ipse est Sapientia, ipse est Verbum et Verbum Dei. Nam et hoc scriptum est: Aperi os tuum verbo Dei. Ipsum spirat, qui sermones ejus resonat, et verba meditatur.", + "candidate_score": 0.704131, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_28_30", + "bdc_text": "autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores . Itaque dubito , num moderationis nomen huc congruat etiam non vitiato sęculo . Sed plus satis de hoc metu . Tu judica , quod solidum est .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_566", + "psc_text": "Ideo alii bene habent: In medio cordis; alii: In medio ventris; ut interioris hominis ventrem intelligas, qui in medio esse cordis accipitur: in quo naturalis legis praescripta servamus; quae non solum custoditur, sed etiam fit in cordibus nostris. Unde et scriptum est, quia non solum auditores legis justi sunt apud Deum; sed etiam factores legis justificabuntur (Rom. II, 13) . Sunt enim qui naturaliter ea quae legis sunt, faciunt; sicut gentes quae legem non audiunt et sibi lex sunt, qui cognita sibi legis praecepta conservant. Ergo quasi gentilis populi congregator, personam nostram suscepit hoc loco Christus; ut diceret facere se legem in medio cordis sui. Siquidem populus nationum legem quam non audivit, implevit; ut agnosceret Christum quem populus Judaeorum qui legem acceperat, non recepit, nec cognoscendum putavit; quia scriptum est: Agnovit bos possessorem suunt, et asinus praesepe domini sui: Israel autem me non cognovit (Esai. I, 3) . Hic ergo", + "candidate_score": 0.664779, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_28_30", + "bdc_text": "autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores . Itaque dubito , num moderationis nomen huc congruat etiam non vitiato sęculo . Sed plus satis de hoc metu . Tu judica , quod solidum est .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_302", + "psc_text": "Absit ergo terrenus, remansit coelestis. Ideoque in tempora Redemptoris referens Propheta, meditabitur, dixit: licet unus e pluribus, meditatur, scripserit. Nec abhorret a sensu; quia prophetarum spiritui futura pro praesentibus sunt. Alii putant os pro mente dictum. Pulchre autem istud exposuit nobis Salomon dicens: Narratio justi semper sapientia: stultus autem sicut luna mutatur (Eccli. XXVII, 12) ; id est quod saepe varietur, nec in sua perseveret sententia, et tamquam in tenebris lumen videatur offundere, nec tenere. 65. Sit ergo tibi semper in corde et ore meditatio sapientiae, et lingua tua loquatur judicium, lex Dei tui in corde tuo sit. Ideo tibi dicit Scriptura: Loqueris in illis sedens in domo, ambulans in via, dormitans, resurgens (Deut. VI, 7) . Loquamur ergo Dominum Jesum; quia ipse est Sapientia, ipse est Verbum et Verbum Dei. Nam et hoc scriptum est: Aperi os tuum verbo Dei. Ipsum spirat, qui sermones ejus resonat, et verba meditatur.", + "candidate_score": 0.659639, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_14_16", + "bdc_text": "incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis . Verum tractandi modus ( quoniam importuna sunt tempora ) nonvor non gestrichenes ob id mihi .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_302", + "psc_text": "Absit ergo terrenus, remansit coelestis. Ideoque in tempora Redemptoris referens Propheta, meditabitur, dixit: licet unus e pluribus, meditatur, scripserit. Nec abhorret a sensu; quia prophetarum spiritui futura pro praesentibus sunt. Alii putant os pro mente dictum. Pulchre autem istud exposuit nobis Salomon dicens: Narratio justi semper sapientia: stultus autem sicut luna mutatur (Eccli. XXVII, 12) ; id est quod saepe varietur, nec in sua perseveret sententia, et tamquam in tenebris lumen videatur offundere, nec tenere. 65. Sit ergo tibi semper in corde et ore meditatio sapientiae, et lingua tua loquatur judicium, lex Dei tui in corde tuo sit. Ideo tibi dicit Scriptura: Loqueris in illis sedens in domo, ambulans in via, dormitans, resurgens (Deut. VI, 7) . Loquamur ergo Dominum Jesum; quia ipse est Sapientia, ipse est Verbum et Verbum Dei. Nam et hoc scriptum est: Aperi os tuum verbo Dei. Ipsum spirat, qui sermones ejus resonat, et verba meditatur.", + "candidate_score": 0.659474, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_24_26", + "bdc_text": "abesse vocabula moderationum et limitationum Der Begriff \"moderatio \" kommt in Bullingers Rede wiederholt vor ; vgl . außer dem Titel z. B. Hottinger VIII 765. 774. 776f. 826. . Quid enim , quod apertas scripturarum sententias depravant abusu mali , num ideo sententiae moderandae ?", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_302", + "psc_text": "Absit ergo terrenus, remansit coelestis. Ideoque in tempora Redemptoris referens Propheta, meditabitur, dixit: licet unus e pluribus, meditatur, scripserit. Nec abhorret a sensu; quia prophetarum spiritui futura pro praesentibus sunt. Alii putant os pro mente dictum. Pulchre autem istud exposuit nobis Salomon dicens: Narratio justi semper sapientia: stultus autem sicut luna mutatur (Eccli. XXVII, 12) ; id est quod saepe varietur, nec in sua perseveret sententia, et tamquam in tenebris lumen videatur offundere, nec tenere. 65. Sit ergo tibi semper in corde et ore meditatio sapientiae, et lingua tua loquatur judicium, lex Dei tui in corde tuo sit. Ideo tibi dicit Scriptura: Loqueris in illis sedens in domo, ambulans in via, dormitans, resurgens (Deut. VI, 7) . Loquamur ergo Dominum Jesum; quia ipse est Sapientia, ipse est Verbum et Verbum Dei. Nam et hoc scriptum est: Aperi os tuum verbo Dei. Ipsum spirat, qui sermones ejus resonat, et verba meditatur.", + "candidate_score": 0.658922, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_10_12", + "bdc_text": "Vgl . HBBibl I 721 ; Alexander Schweizer , Die protestantischen Centraldogmen in ihrer Entwicklung innerhalb der reformirten Kirche , Bd. I , Zürich 1854 , S. 258-265 ( mit Teilübersetzung ) ; Peter Walser , Die Prädestination bei Heinrich Bullinger im Zusammenhang mit seiner Gotteslehre , Zürich 1957 .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_640", + "psc_text": "(Matth. XXVI, 13) . Et Apostolus: Miror quod sic tam cito transferimini in aliud Evangelium, quod non est aliud; nisi aliqui sunt qui vos pervertunt (Galat. I, 6 et 7). Et alibi: Notum enim facio vobis, fratres, Evangelium (I Cor. XV, 1) . Nec usquam habes aliter de corpore isto quatuor librorum, nisi Evangelium significatum. Denique quia unum corpus est etiam psalmorum, Scriptura dixit: In decachordo psalterio, cum cantico in cythara (Psal. XCI, 4) . Sed iterum quia quinque libri sunt, dixit alibi: In vasis psalmorum (Psal. LXX, 22) . 36. Pulchre autem quinque libri et unum Psalterium; quoniam quinque sensibus homo exterior vivificatur: et rursus quinque spiritalibus sensibus ille absconditus cordis homo noster consummatur interior, qui solus ante Deum locuples Petri apostoli testimonio reperitur (I Pet. III, 4). Qui habet, inquit, aures audiendi, audiat (Luc. VIII, 8) . Habes unum sensum. Et sicut sunt qui oculos habent, et non", + "candidate_score": 0.657283, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_29_31", + "bdc_text": "Itaque dubito , num moderationis nomen huc congruat etiam non vitiato sęculo . Sed plus satis de hoc metu . Tu judica , quod solidum est . Quod argumentis tuis accedunt Augustini et aliorum dicta Bullinger beruft sich an mehreren Stellen auf Augustin und Ambrosius ;", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_302", + "psc_text": "Absit ergo terrenus, remansit coelestis. Ideoque in tempora Redemptoris referens Propheta, meditabitur, dixit: licet unus e pluribus, meditatur, scripserit. Nec abhorret a sensu; quia prophetarum spiritui futura pro praesentibus sunt. Alii putant os pro mente dictum. Pulchre autem istud exposuit nobis Salomon dicens: Narratio justi semper sapientia: stultus autem sicut luna mutatur (Eccli. XXVII, 12) ; id est quod saepe varietur, nec in sua perseveret sententia, et tamquam in tenebris lumen videatur offundere, nec tenere. 65. Sit ergo tibi semper in corde et ore meditatio sapientiae, et lingua tua loquatur judicium, lex Dei tui in corde tuo sit. Ideo tibi dicit Scriptura: Loqueris in illis sedens in domo, ambulans in via, dormitans, resurgens (Deut. VI, 7) . Loquamur ergo Dominum Jesum; quia ipse est Sapientia, ipse est Verbum et Verbum Dei. Nam et hoc scriptum est: Aperi os tuum verbo Dei. Ipsum spirat, qui sermones ejus resonat, et verba meditatur.", + "candidate_score": 0.652803, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_9_11", + "bdc_text": "Hottinger VIII 763-827 . Vgl . HBBibl I 721 ; Alexander Schweizer , Die protestantischen Centraldogmen in ihrer Entwicklung innerhalb der reformirten Kirche , Bd. I , Zürich 1854 , S. 258-265 ( mit Teilübersetzung ) ;", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_640", + "psc_text": "(Matth. XXVI, 13) . Et Apostolus: Miror quod sic tam cito transferimini in aliud Evangelium, quod non est aliud; nisi aliqui sunt qui vos pervertunt (Galat. I, 6 et 7). Et alibi: Notum enim facio vobis, fratres, Evangelium (I Cor. XV, 1) . Nec usquam habes aliter de corpore isto quatuor librorum, nisi Evangelium significatum. Denique quia unum corpus est etiam psalmorum, Scriptura dixit: In decachordo psalterio, cum cantico in cythara (Psal. XCI, 4) . Sed iterum quia quinque libri sunt, dixit alibi: In vasis psalmorum (Psal. LXX, 22) . 36. Pulchre autem quinque libri et unum Psalterium; quoniam quinque sensibus homo exterior vivificatur: et rursus quinque spiritalibus sensibus ille absconditus cordis homo noster consummatur interior, qui solus ante Deum locuples Petri apostoli testimonio reperitur (I Pet. III, 4). Qui habet, inquit, aures audiendi, audiat (Luc. VIII, 8) . Habes unum sensum. Et sicut sunt qui oculos habent, et non", + "candidate_score": 0.650598, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_11", + "bdc_text": "Alexander Schweizer , Die protestantischen Centraldogmen in ihrer Entwicklung innerhalb der reformirten Kirche , Bd. I , Zürich 1854 , S. 258-265 ( mit Teilübersetzung ) ;", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_640", + "psc_text": "(Matth. XXVI, 13) . Et Apostolus: Miror quod sic tam cito transferimini in aliud Evangelium, quod non est aliud; nisi aliqui sunt qui vos pervertunt (Galat. I, 6 et 7). Et alibi: Notum enim facio vobis, fratres, Evangelium (I Cor. XV, 1) . Nec usquam habes aliter de corpore isto quatuor librorum, nisi Evangelium significatum. Denique quia unum corpus est etiam psalmorum, Scriptura dixit: In decachordo psalterio, cum cantico in cythara (Psal. XCI, 4) . Sed iterum quia quinque libri sunt, dixit alibi: In vasis psalmorum (Psal. LXX, 22) . 36. Pulchre autem quinque libri et unum Psalterium; quoniam quinque sensibus homo exterior vivificatur: et rursus quinque spiritalibus sensibus ille absconditus cordis homo noster consummatur interior, qui solus ante Deum locuples Petri apostoli testimonio reperitur (I Pet. III, 4). Qui habet, inquit, aures audiendi, audiat (Luc. VIII, 8) . Habes unum sensum. Et sicut sunt qui oculos habent, et non", + "candidate_score": 0.642251, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_28", + "bdc_text": "autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_566", + "psc_text": "Ideo alii bene habent: In medio cordis; alii: In medio ventris; ut interioris hominis ventrem intelligas, qui in medio esse cordis accipitur: in quo naturalis legis praescripta servamus; quae non solum custoditur, sed etiam fit in cordibus nostris. Unde et scriptum est, quia non solum auditores legis justi sunt apud Deum; sed etiam factores legis justificabuntur (Rom. II, 13) . Sunt enim qui naturaliter ea quae legis sunt, faciunt; sicut gentes quae legem non audiunt et sibi lex sunt, qui cognita sibi legis praecepta conservant. Ergo quasi gentilis populi congregator, personam nostram suscepit hoc loco Christus; ut diceret facere se legem in medio cordis sui. Siquidem populus nationum legem quam non audivit, implevit; ut agnosceret Christum quem populus Judaeorum qui legem acceperat, non recepit, nec cognoscendum putavit; quia scriptum est: Agnovit bos possessorem suunt, et asinus praesepe domini sui: Israel autem me non cognovit (Esai. I, 3) . Hic ergo", + "candidate_score": 0.635552, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_26", + "bdc_text": "Quid enim , quod apertas scripturarum sententias depravant abusu mali , num ideo sententiae moderandae ?", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_104", + "psc_text": "vile sit aestimare quasi humani simile judicii. Aliud est Christi judicium, ubi conscientia ipsa se prodit, quae latere non potest occultorum arbitrum: ubi cogitationes lucent apud eum, qui adhuc cogitantibus dicebat: Quid cogitatis mala in cordibus vestris (Matth. IX, 4) ? Cum Judaeis diceret, dicebat omnibus; ne quis putaret quod occulta possent esse quae eum fallerent, ne quis putaret quod parietibus clausis testem occulti erroris effugeret. Ideoque et Evangelista testatur dicens: Jesus autem sciebat cogitationes eorum (Luc. VI, 8) . Quomodo ergo ait: Libri aperti sunt? Non utique atramento scripti, sed vestigiis delictorum, et flagitiorum inquinamento. Aperietur liber conscientiae tuae, aperietur liber cordis tui, culpa nostra recitabitur. Est ibi liber, ubi est tabula; immo sunt libri inscripti, ubi sunt inscriptae tabulae, quas inscribit Spiritu sancto Apostolica doctrina, sicut legimus, dicente Paulo: Epistola nostra vos estis. . . . inscripta non atramento, sed Spiritu Dei vivi: non in tabulis lapideis, sed", + "candidate_score": 0.635036, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_24", + "bdc_text": "abesse vocabula moderationum et limitationum Der Begriff \"moderatio \" kommt in Bullingers Rede wiederholt vor ;", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_302", + "psc_text": "Absit ergo terrenus, remansit coelestis. Ideoque in tempora Redemptoris referens Propheta, meditabitur, dixit: licet unus e pluribus, meditatur, scripserit. Nec abhorret a sensu; quia prophetarum spiritui futura pro praesentibus sunt. Alii putant os pro mente dictum. Pulchre autem istud exposuit nobis Salomon dicens: Narratio justi semper sapientia: stultus autem sicut luna mutatur (Eccli. XXVII, 12) ; id est quod saepe varietur, nec in sua perseveret sententia, et tamquam in tenebris lumen videatur offundere, nec tenere. 65. Sit ergo tibi semper in corde et ore meditatio sapientiae, et lingua tua loquatur judicium, lex Dei tui in corde tuo sit. Ideo tibi dicit Scriptura: Loqueris in illis sedens in domo, ambulans in via, dormitans, resurgens (Deut. VI, 7) . Loquamur ergo Dominum Jesum; quia ipse est Sapientia, ipse est Verbum et Verbum Dei. Nam et hoc scriptum est: Aperi os tuum verbo Dei. Ipsum spirat, qui sermones ejus resonat, et verba meditatur.", + "candidate_score": 0.631847, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_28", + "bdc_text": "autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_302", + "psc_text": "Absit ergo terrenus, remansit coelestis. Ideoque in tempora Redemptoris referens Propheta, meditabitur, dixit: licet unus e pluribus, meditatur, scripserit. Nec abhorret a sensu; quia prophetarum spiritui futura pro praesentibus sunt. Alii putant os pro mente dictum. Pulchre autem istud exposuit nobis Salomon dicens: Narratio justi semper sapientia: stultus autem sicut luna mutatur (Eccli. XXVII, 12) ; id est quod saepe varietur, nec in sua perseveret sententia, et tamquam in tenebris lumen videatur offundere, nec tenere. 65. Sit ergo tibi semper in corde et ore meditatio sapientiae, et lingua tua loquatur judicium, lex Dei tui in corde tuo sit. Ideo tibi dicit Scriptura: Loqueris in illis sedens in domo, ambulans in via, dormitans, resurgens (Deut. VI, 7) . Loquamur ergo Dominum Jesum; quia ipse est Sapientia, ipse est Verbum et Verbum Dei. Nam et hoc scriptum est: Aperi os tuum verbo Dei. Ipsum spirat, qui sermones ejus resonat, et verba meditatur.", + "candidate_score": 0.624336, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_20", + "bdc_text": "moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_406", + "psc_text": "alibi habes: Non cognovi verbum nequam; et: Declinantes a me malignos non cognoscebam (Ps. C, 3 et 4) . Denique cum omnia noverit Christus, peccatum non cognovit; cognoscit enim quae sua sunt, id est, quae virtutum sunt, non quae flagitiorum. Ideoque Scriptura tibi dicit: Cognovit Dominus qui sunt ipsius (II Tim. II, 19) . Iniquis autem dicit: Discedite a me, quia non novi vos (Luc. XIII, 27) . Et per Hieremiam locutus est dicens: Sicut agnus ductus sum ad immolandum, et nescivi (Jerem. XI, 19) . Quomodo nesciebat quod futurum ante praedixerat? Sed nescivi, inquit, cogitationes eorum, malitiam eorum. Nolo scire quae sanguinis sunt. Denique non congregabo conventicula eorum de sanguinibus (Ps. XV, 4) ; et: Deleo iniquitates eorum, et memor non sum (Esai., XLIII, 25) . Nolo scire quae remissurus adveni. Non cognovi ligna quae ardeant, nec quae in acervo lignorum sunt posita, vel stipulam, vel fenum, ut citius", + "candidate_score": 0.607708, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_23", + "bdc_text": "velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_48", + "psc_text": "ac permanet, donec omne quod corripuit, absumat: ita vel exigua scintilla peccati, si quo vitiorum fomite fuerit excitata, incendium grande excitat. Noli ergo stare in peccato. Postremo posuisti vestigium supra voraginem culpae, cito aufer pedem; ne supra plantam tibi ascendat pollutio, 750 et lapsu faciliore deceptus, supra lutum resideas. 28. Cavenda ergo prima sunt vitia, ne in plura deinde graviora proserpant. Etenim sicut ii qui se in luto versant, quo magis volutantur, eo amplius inquinantur: ita qui semel se luto improbitatis asperserit, nisi ab eo velociter exsiliat, gravius sibi dedecoris sui coenum per singulos dies lutulentae conversationis obducit. Itaque gravi odore terrae illius ac flagitiosae voraginis contrahitur quaedam animarum pestilentia, corruptoque salubrium cogitationum spiramine, lues aestuantium passionum miseranda grassatur. Hinc lethale se mentibus virus infundit, hinc subrepit aegritudo corporibus, languores animis. Est enim malus languor, erroris languor, avaritiae languor, inexplebilis cupiditatis languor. Istae divitiae sunt, ut ait Ecclesiastes: Est languor", + "candidate_score": 0.599151, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II", + "max_score": 0.70179, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13_15", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo . incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2782", + "psc_text": "mens sentiat agnoscis. Neque enim possumus eorum nos dicta reprehendere, quos defensioni tuae cognoscimus deservire. Sed ecce assistunt partes, exspectant sententiam; profer ergo, Domine, ex invisibili regula subtilissimum tuae discretionis examen, et quis in contentione ista sit rectius locutus ostende. Sequitur: VERS.---Postquam autem locutus est Dominus verba haec ad Job, dixit ad Eliphaz Themanitem: Iratus est furor meus in te, et in duos amicos tuos, quoniam non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job. 9. Ille absolvitur, condemnantur illi. Cur?---O Domine, judicii tui sententia indicat quantum a luce tuae rectitudinis caecitas nostra discordat. Ecce te judice beatum Job victorem esse cognoscimus, quem in te peccasse loquendo credebamus. Te judice addicti sunt, qui beati Job se merita transcendere pro te loquendo crediderunt. Quia igitur ex divina sententia quid de partibus aestimemus agnovimus, nunc ejusdem sententiae paulo subtilius verba pensemus. Quomodo enim superius beatus Job reprehenditur, si in comparatione ejus", + "candidate_score": 0.70179, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13_15", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo . incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1351", + "psc_text": "et insolenter ea quae dixerint replicant, non quo auditorum cordibus insinuare res appetant, sed quo eorum judicio videri eloquentes volunt. Unde Eliu subjungens ait: VERS. 3.---Repetam scientiam meam a principio. Sed quia nominata scientia, tumor cordis in voce claruerat; arrogans aperte cognoscitur, si non citius aliquo velamine pallietur. Unde mox in occultatione suae arrogantiae Domini justitiam subinferens, ait: IBID.---Et operatorem meum probabo justum. Ut dum quasi pro Dei justitia loquitur, apud humana judicia quidquid arroganter effluit excusetur. Sequitur: CAPUT XXIV. VERS. 4.---Vere enim absque mendacio sermones mei. 42. Testimonium a Deo non habentes, ab hominibus quaerunt.---Cum ab infirmis auditoribus se intelligi non posse conspiciunt, solent plerumque etiam justi laudare bona quae dicunt, non quo ipsi suis laudibus inhient, sed quo auditores suos ad audiendi sollicitudinem accendant, ut dum eorum voce proferuntur, ab illorum cordibus ardentiori affectu rapiantur. Unde Paulus cum mira Corinthiis et multa dixisset: adjunxit Os nostrum patet ad", + "candidate_score": 0.695218, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_713", + "psc_text": "faciam cum surrexerit ad judicandum Deus? et cum quaesierit, quid respondebo illi? 21. Qui aliis praesunt, Deo se subesse semper attendant.---Qui venturum judicem cogitat, indesinenter quotidie rationum suarum in melius causas parat; qui aeternum Dominum tremore cordis intuetur, jura temporalis dominii super subjectos moderari compellitur. Perpendit enim nil esse quod temporaliter praeest caeteris, quando illi ad reddendam rationem subest qui sine fine dominatur. Saepe namque transitoria potestas animum per abrupta elationis rapit. Et quia eo quisque extollitur, quo se esse super aliquos videt, illum oportet qui super se est semper aspiciat, ut ejus metu qui supra omnia est crescentem intrinsecus animi tumorem premat. Intuetur enim qui sub ipso sint, sed consideret sub quo ipse sit, ut ex consideratione veri domini, decrescat tumor falsae dominationis. Unde beatus Job, quia ejus judicium qui super omnia est metuit, hic ad temporale judicium famulis aequalis venit, dicens: Si contempsi judicium subire cum servo meo", + "candidate_score": 0.686334, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1351", + "psc_text": "et insolenter ea quae dixerint replicant, non quo auditorum cordibus insinuare res appetant, sed quo eorum judicio videri eloquentes volunt. Unde Eliu subjungens ait: VERS. 3.---Repetam scientiam meam a principio. Sed quia nominata scientia, tumor cordis in voce claruerat; arrogans aperte cognoscitur, si non citius aliquo velamine pallietur. Unde mox in occultatione suae arrogantiae Domini justitiam subinferens, ait: IBID.---Et operatorem meum probabo justum. Ut dum quasi pro Dei justitia loquitur, apud humana judicia quidquid arroganter effluit excusetur. Sequitur: CAPUT XXIV. VERS. 4.---Vere enim absque mendacio sermones mei. 42. Testimonium a Deo non habentes, ab hominibus quaerunt.---Cum ab infirmis auditoribus se intelligi non posse conspiciunt, solent plerumque etiam justi laudare bona quae dicunt, non quo ipsi suis laudibus inhient, sed quo auditores suos ad audiendi sollicitudinem accendant, ut dum eorum voce proferuntur, ab illorum cordibus ardentiori affectu rapiantur. Unde Paulus cum mira Corinthiis et multa dixisset: adjunxit Os nostrum patet ad", + "candidate_score": 0.680602, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1096", + "psc_text": "potest ad petrectae gaudia libertatis, nisi prius debitum solverit humanae conditionis. Conversus autem quisque sibi caute sollicitus, tacite secum considerare non cessat, aeternus judex quam districtus adveniat, suumque terminum quotidie prospicit, et ante severitatem tantae justitiae quas rationes vitae suae sit positurus attendit. Etsi cuncta prava opera, quae intelligere potuit, devitavit, venturus tamen coram districto judice, illa magis quae in semetipso non intelligit, pertimescit. Quis enim considerare valeat quanta mala per momenta temporum ipsis inconstantibus cogitationum motibus perpetramus? Facile est enim opera perversa vitare, sed nimis difficile est ab illicita cogitatione cor tergere. Et tamen scriptum est: Vae vobis qui cogitatis inutile (Mich. II, 1). Et rursum: In die cum judicabit Dominus occulta hominum (Rom. II, 16) . Qui etiam praemisit: Inter se invicem cogitationum accusantium, aut etiam defendentium (Ibid., 15) . Et rursum: Labia dolosa in corde, et corde locuti sunt mala (Psal. XI, 3) . Et rursum: Etenim", + "candidate_score": 0.678352, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1176", + "psc_text": "judicium quod quandoque etiam a damnatis ac reprobis desideretur. Et quod est illud, nisi hoc, de quo Paulus apostolus dicit: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur (I Cor. XI, 31) ? et de quo per prophetam dicitur: Non est judicium in gressibus eorum (Isai. LIX, 8) ; et de quo David ait: Honor regis judicium diligit (Psal. XCVIII, 4) ; videlicet qui jam Deum honorat ex fide, sollicite judicet quid ei debeat in operatione. Unde rursum scriptum est: Judicare coram Domino, et exspecta eum (Job. XXXV, 14) . Coram Domino scilicet judicatur, qui corde Dominum conspicit, et actus suos sub ejus praesentia, sollicita inquisitione discernit. Quem tanto quis securius exspectat, quanto quotidie vitam suam suspectus examinat. Qui enim ad extremum ejus judicium venit, non jam coram illo, sed ab illo judicatur. De hoc quoque mentis judicio obliviscenti animae per prophetam Dominus dicit: Reduc me in memoriam, ut judicemur simul; narra", + "candidate_score": 0.677931, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_714", + "psc_text": "animi tumorem premat. Intuetur enim qui sub ipso sint, sed consideret sub quo ipse sit, ut ex consideratione veri domini, decrescat tumor falsae dominationis. Unde beatus Job, quia ejus judicium qui super omnia est metuit, hic ad temporale judicium famulis aequalis venit, dicens: Si contempsi judicium subire cum servo meo et ancilla mea, cum disceptarent adversum me. Quid enim faciam cum surrexerit ad judicandum Deus? et cum quaesierit, quid respondebo illi? Qui ut semper cor in humilitate deprimat, nequaquam in eisdem famulis conspicit, quod sibi status est dispar, sed quod natura communis. Unde etiam subdit: CAPUT XV [Vet. XI]. VERS. 15.---Nunquid non in utero fecit me, qui et illum operatus est, et formavit in vulva unus? 22. Cogitent aequalitatem conditionis, non potestatem ordinis? et plus prodesse quam praeesse studeant.---Potentibus viris magna est virtus humilitatis, considerata aequalitas conditionis. Omnes namque homines natura aequales sumus; sed accessit dispensatorio ordine, ut quibusdam praelati", + "candidate_score": 0.676953, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_12_14", + "bdc_text": "Peter Walser , Die Prädestination bei Heinrich Bullinger im Zusammenhang mit seiner Gotteslehre , Zürich 1957 . - Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo . incidit , tibi significare .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_713", + "psc_text": "faciam cum surrexerit ad judicandum Deus? et cum quaesierit, quid respondebo illi? 21. Qui aliis praesunt, Deo se subesse semper attendant.---Qui venturum judicem cogitat, indesinenter quotidie rationum suarum in melius causas parat; qui aeternum Dominum tremore cordis intuetur, jura temporalis dominii super subjectos moderari compellitur. Perpendit enim nil esse quod temporaliter praeest caeteris, quando illi ad reddendam rationem subest qui sine fine dominatur. Saepe namque transitoria potestas animum per abrupta elationis rapit. Et quia eo quisque extollitur, quo se esse super aliquos videt, illum oportet qui super se est semper aspiciat, ut ejus metu qui supra omnia est crescentem intrinsecus animi tumorem premat. Intuetur enim qui sub ipso sint, sed consideret sub quo ipse sit, ut ex consideratione veri domini, decrescat tumor falsae dominationis. Unde beatus Job, quia ejus judicium qui super omnia est metuit, hic ad temporale judicium famulis aequalis venit, dicens: Si contempsi judicium subire cum servo meo", + "candidate_score": 0.674038, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_12_14", + "bdc_text": "Peter Walser , Die Prädestination bei Heinrich Bullinger im Zusammenhang mit seiner Gotteslehre , Zürich 1957 . - Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo . incidit , tibi significare .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_261", + "psc_text": "Deo soli vacare cupiendum est, et curis externis ex Dei voluntate serviendum.---Sic itaque aliquando contingit ut qui solam coelestem patriam diligunt, terrenae patriae curis subjacere videantur. Quorum tamen ministerium a pravorum operibus plerumque in actu, nonnunquam vero ante supernum judicem in sola cogitatione discernitur. Pleni quippe superna sapientia discernunt qualiter debeant et ad aliud vacare intrinsecus, et ad aliud extrinsecus occupari ut si forte occulta Dei ordinatione aliquid eis non appetentibus de hujus saeculi curis imponitur, cedant Deo quem diligunt, et prae amore ejus intrinsecus solam illius desiderent visionem; prae timore vero ejus impositam sibi extrinsecus humiliter expleant actionem, ut et vacare Deo appetant ex gratia dilectionis, et rursum curas superimpositas ex conditione expleant servitutis. Cumque occupationes extrinsecus perstrepunt, intrinsecus in amore pacatissima quies tenetur; atque occupationum tumultus exterius perstrepentes dispensat interius praesidens judex ratio, et tranquillo moderamine ea quae circa se minus sunt tranquilla disponit. Sicut enim vigor mentis", + "candidate_score": 0.671368, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_35_37", + "bdc_text": "istiusmodi doctorum suffragia , tu quoque idem quesisse videaris . Quod lucidum est ex verbo domini , talium testimoniis non eget , quę tamen confirmabant nostra et reiiciebant subsequentis seculi impudentiam , nisi et hoc loco hec etas nostra offenderetur his calculis . Mox enim obtento alicuius doctoris sano iudicio in aliquo dictato petitur et in aliis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1218", + "psc_text": "propheta ait: Non resurgent impii in judicio (Psal. I, 5) . [Vet. XIV.] Locus autem videntium sancta Ecclesia vocatur. In ipsa enim recte consistitur, ut lumen verum, quod Deus est, videatur. Unde ad Moysen dicitur: Est locus penes me, et stabis supra petram cum transeat mea majestas (Exod. XXXIII, 21) . Et post paululum: Auferam manum meam et videbis posteriora mea (Ibid., 23) . Per locum quippe Ecclesia, per petram Dominus, per Moysen vero multitudo plebis Israeliticae figuratur, quae Domino in terra praedicante non credidit. Ipsa ergo in petra stetit, terga Domini transeuntis aspiciens, quia videlicet post passionem ascensionemque dominicam, intra sanctam Ecclesiam deducta, fidem Christi percipere meruit; et cujus praesentiam non vidit, ejus posteriora cognovit. Dicatur ergo de his, quos intra sanctam Ecclesiam divina ultio invenit in iniquitatibus perdurantes, dicatur de his quorum vitam Paulus apostolus notat, Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant (Tit. I, 16) :", + "candidate_score": 0.67017, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_35_37", + "bdc_text": "istiusmodi doctorum suffragia , tu quoque idem quesisse videaris . Quod lucidum est ex verbo domini , talium testimoniis non eget , quę tamen confirmabant nostra et reiiciebant subsequentis seculi impudentiam , nisi et hoc loco hec etas nostra offenderetur his calculis . Mox enim obtento alicuius doctoris sano iudicio in aliquo dictato petitur et in aliis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1457", + "psc_text": "ei similis in legislatoribus. Sed is videlicet per infirmitatem carnis nostris obtutibus apparens, dum alios reprobat, alios vocat, mira judicia exhibuit, quae a nobis et cogitari possint, et comprehendi non possint. Ait 855 namque: In judicium ego in hunc mundum veni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant (Joan. IX, 39) . Et rursum: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis (Matth. XI, 25) . In quibus nimirum judiciis Judaea repellitur, gentilitas aggregatur. Quod videlicet factum mirari possumus, sed perscrutari nullatenus valemus. Unde et bene nunc ab Eliu subditur: CAPUT III. VERS. 23.---Quis poterit scrutari vias ejus? aut quis audet ei dicere: Operatus es iniquitatem? 5. Judicia ejus scrutam, multo minus reprehendere non debemus.---Ac si dicat: Cujus perscrutari actio non potest, quo pacto reprehendi potest? Nemo enim bene judicat quod ignorat. Tanto ergo debemus sub ejus", + "candidate_score": 0.669742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_36_38", + "bdc_text": "Quod lucidum est ex verbo domini , talium testimoniis non eget , quę tamen confirmabant nostra et reiiciebant subsequentis seculi impudentiam , nisi et hoc loco hec etas nostra offenderetur his calculis . Mox enim obtento alicuius doctoris sano iudicio in aliquo dictato petitur et in aliis . De aliis scribendi non est ocium .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_426", + "psc_text": "ignorantia aut infirmitate perpetratur, ut vel nesciat homo quid velle debeat, vel non omne quod voluerit possit. Quo contra recte per Psalmistam dicitur: Dominus illuminatio mea et salus mea (Psal. XXVI, 1) . Quia enim Dominus et scientiam et virtutem praebet, et contra ignorantiam illuminatio, et contra infirmitatem salus vocatur. Hinc etiam de iniquis dicitur: Fiant viae illorum tenebrae, et lubricum (Psal. XXXIV, 6) , ut scilicet per tenebras quo ire debent non videant, qui etsi recta viderent, in eis tamen per lubricum stare non possent. Isti itaque per lubricum inter bona claudicant, illi per tenebras quae bona sequantur ignorant. Sancta itaque Ecclesia extremis tribulationibus deprehensa, antiquorum reminiscitur temporum, quando et docendo illuminare consueverat, et adjuvando firmare, et praecedentis membri sui ore loquitur, dicens: Oculus fui caeco, et pes claudo. [Vet. XXI.] 40. Caeci sunt gentiles, claudi vero Judaei.---Quae quia duos in se populos collegit, Judaicum scilicet atque gentilem, recte", + "candidate_score": 0.66944, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_34_36", + "bdc_text": "vix aliquid porro concedunt , nisi adsintvor adsint gestrichenes accedente . istiusmodi doctorum suffragia , tu quoque idem quesisse videaris . Quod lucidum est ex verbo domini , talium testimoniis non eget , quę tamen confirmabant nostra et reiiciebant subsequentis seculi impudentiam , nisi et hoc loco hec etas nostra offenderetur his calculis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_231", + "psc_text": "in eis interna spiritalia quaerimus, eorum profunda rimamur. Quod ipse Dominus facere dicitur, quia id nos agere ipso donante praevalemus. Per nos ergo qui non litteram quae occidit, sed spiritum qui vivificat sequimur, profunda fluviorum Dominus scrutatur, et abscondita in lucem producit, quia dicta legis, quae caliginosa nimis historia obscurat, nunc expositio spiritalis illuminat. Unde et loquens in parabolis per Evangelium Veritas discipulis praecepit, dicens: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta (Matth. X, 27) . Aperte namque dicta exponentium fecerunt nobis esse jam conspicuas sententias antiquorum Patrum. Unde Isaias propheta plana sanctae Ecclesiae expositionis verba conspiciens, et non allegoriarum tenebris obscura, exclamavit dicens: Locus fluviorum rivi latissimi et patentes. (Isai. XXXIII. 21) . Testamenti enim veteris dicta quasi angusti et clausi rivi fuerant, qui immensas 584 scientiae suae sententias collectione obscurissima constringebant. At contra doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati", + "candidate_score": 0.668775, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_36_38", + "bdc_text": "Quod lucidum est ex verbo domini , talium testimoniis non eget , quę tamen confirmabant nostra et reiiciebant subsequentis seculi impudentiam , nisi et hoc loco hec etas nostra offenderetur his calculis . Mox enim obtento alicuius doctoris sano iudicio in aliquo dictato petitur et in aliis . De aliis scribendi non est ocium .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1350", + "psc_text": "brevitate constringant. Tanto enim semetipsos credunt doctiores ostendere, quanto se potuerint multiplicitate loquacitatis aperire. Sed quia saepe sibi sentiunt silentii reverentiam non deferri, Domini nonnunquam potentiam de quo quasi loquuntur insinuant, ac sub praetextu illius sibi silentium exigunt, quod minime merentur; et dum specietenus Deum proferunt, auditum sibi ex reverentia ejus exigentes, se student magis ostendere quam illius facta praedicare. Unde et Eliu subjungit, dicens: IBID.---Adhuc enim habeo quod pro Deo loquar. 831 Quia vero nonnunquam doctores sancti crebro repetunt si qua obscurius dicunt, ut quae occulta praedicant auditorum cordibus voce haec iterationis infundant, plerumque hoc appetunt etiam arrogantes imitari, et insolenter ea quae dixerint replicant, non quo auditorum cordibus insinuare res appetant, sed quo eorum judicio videri eloquentes volunt. Unde Eliu subjungens ait: VERS. 3.---Repetam scientiam meam a principio. Sed quia nominata scientia, tumor cordis in voce claruerat; arrogans aperte cognoscitur, si non citius aliquo velamine pallietur. Unde mox", + "candidate_score": 0.66519, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_34_36", + "bdc_text": "vix aliquid porro concedunt , nisi adsintvor adsint gestrichenes accedente . istiusmodi doctorum suffragia , tu quoque idem quesisse videaris . Quod lucidum est ex verbo domini , talium testimoniis non eget , quę tamen confirmabant nostra et reiiciebant subsequentis seculi impudentiam , nisi et hoc loco hec etas nostra offenderetur his calculis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2805", + "psc_text": "stultitia. Ac si haereticis redeuntibus aperte diceretur: Universali vos Ecclesiae per humilitatem poenitentiae jungite, atque eam qua per vosmetipsos digni non estis veniam ejus a me precibus obtinete, qui cum per hanc veraciter sapere discitis, priores apud me vestrae sapientiae stultitiam deletis. Sequitur: CAPUT IX [Vet. VIII]. VERS. 8.---Neque enim locuti estis coram me rectum, sicut servus meus Job. 19. Sententiae iteratio in sacris litteris ejus immutabilitatis est argumentum.---Haec paulo ante jam Dominus protulit, et tamen haec eadem iterando subjungit. Quid est hoc, nisi quod sententiam, quam semel judicando dixerat, iterum replicando confirmat? atque ut manifestius beati Job justitia amicorumque ejus injustitia demonstretur, ejus laus illorumque reprehensio iterata voce depromitur, ut replicata foris appareant quam fixa intus habeantur. Namque 1152 cum rex Aegypti metuenda venturae famis tempora sub boum spicarumque specie gemina visione cognovisset, voce sancti interpretis audivit: Quod vidisti secundo ad eamdem rem pertinens somnium, firmitatis indicium est (Genes.", + "candidate_score": 0.662052, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_33_35", + "bdc_text": "Tantum vitetur , ne , ut novi quidam ex nost[ris ] Textverlust durch Beschädigung des Randes . vix aliquid porro concedunt , nisi adsintvor adsint gestrichenes accedente . istiusmodi doctorum suffragia , tu quoque idem quesisse videaris .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1448", + "psc_text": "plerumque ab auditorum suorum cordibus ea vitia quae necdum prolata sunt manu correptionis eradicant, sed jam illa subsequi conspiciunt ex aliis quae praecedunt. Sicut enim corporales medici quasdam aegritudines jam venisse inveniunt, quasdam vero ne veniant medentur, ita doctores sancti aliquando inventa vulnera saluti restituunt, aliquando vero agunt in mentibus ne vulnerentur. In quibus solerter intuendum est, quia sicut certa plerumque cum asperitate redarguunt, ita incertis vitiis et cum tranquillitate contradicunt; certa ferientes increpant, incerta praemunientes devitant. Quam quia arrogantes viri discretionis regulam nesciunt, sententiarum suarum jaculis sicut nota, sic incognita; sicut certa, sic etiam incerta configunt. Unde nunc ab Eliu dicitur: Cave ne declines ad iniquitatem; hanc enim coepisti sequi post miseriam. Quia vero ea quae subnexa sunt longiori allegatione protrahuntur, istum libellum hoc fine constringimus, ne immoderatius extendatur. LIBER VIGESIMUS SEPTIMUS. Duodecim ultimi versus capitis XXXVI exponuntur, cum integro capite XXXVII, ingeniose quaesitis ad astruendam, tum doctrinam, tum", + "candidate_score": 0.65574, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_14_16", + "bdc_text": "incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis . Verum tractandi modus ( quoniam importuna sunt tempora ) nonvor non gestrichenes ob id mihi .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1842", + "psc_text": "Dei non est alligatum (II Tim. II, 9) . De hoc imbre alias dicitur: Mandabo nubibus ne pluant super eam imbrem (Isai. V, 6) . De hoc cursu imbris qui in electorum cordibus agitur Psalmista testatur, dicens: Velociter currit sermo ejus (Psal. CXLVII, 15) . Plerumque vero imber est, et cursum non habet, quia praedicatio ad aures venit, sed, cessante interna gratia, ad corda audientium non pertransit. De cujus praedicationis verbis propter electos dicitur: Etenim sagittae tuae pertransierunt (Psal. LXXVI, 19) . Sagittae quippe Dei pertranseunt quando verba praedicationis ejus ab auribus ad corda descendunt. Quod quia solo divino munere agitur, imbri cursum Dominus se dedisse testatur. 48. Verbi divini efficacia persuadentis omnia relinquere, omnia tolerare.---Sed notandum video quod eumdem imbrem non vehementem, sed vehementissimum vocat. Imber vehemens est vis magna, imber vero vehementissimus vis immensa praedicationis. Vehemens namque imber erat cum praedicatores sancti credere gaudia aeterna suadebant. Imber autem", + "candidate_score": 0.655295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_14_16", + "bdc_text": "incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis . Verum tractandi modus ( quoniam importuna sunt tempora ) nonvor non gestrichenes ob id mihi .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2012", + "psc_text": ". Sancti igitur viri, cum se ad praedicandum parant, prius se interius virtutibus innovant, ut ad hoc quod loquendo docent, vivendo concordent. Prius sua interna considerant, atque a cunctis se vitiorum sordibus emundant, curantes summopere ut contra iram patientiae luce resplendeant, contra carnis luxuriam etiam cordis munditia fulgescant, 977 contra torporem zelo candeant, contra confusos praecipitationis motus serena gravitate rutilent, contra superbiam vera humilitate luceant, contra timorem radiis auctoritatis clarescant. Quia ergo tanta in se prius studia congerunt, quasi in conceptu sanctae praedicationis menses virtutum fiunt. Quos menses Dominus solus dinumerat, quia eadem bona in eorum cordibus non nisi qui dedit pensat. Et quia juxta mensuram virtutum effectus etiam subsequitur fructuum, recte subjungitur: CAPUT XII. IBID.---Et scisti tempus partus earum? 46. Virtutum mensuram fructus ratio sequitur.---Subaudis, Ut ego, qui dum in cogitatione virtutum menses dinumero, quando hoc quod implere appelunt parere valeant scio, quia nimirum dum cordis occulta conspicio, futurum", + "candidate_score": 0.65404, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_45_47", + "bdc_text": "Parce , obsecro , mi Boulingere , quod tam libere aut potius fortassis inepte meas cogitationes effutio . Salutat te soror mea MargarethaMargaretha Blarer , geb. um 1494 , gest. 1541 , stand wegen ihrer Bildung und Wohltätigkeit in hohem Ansehen . Um sich ganz den Bedürftigen und Kranken widmen zu können , verzichtete sie freiwillig auf die Ehe .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_934", + "psc_text": "si ostenderet scientiam quam habebat? Quasi enim vas sine operculo, vel ligatura, polluitur, qui per studium ostentationis patens, nullo velamine taciturnitatis operitur. [Vet. X.] Praedicatores autem sancti partem suam reputant, si intus quidem ipsi de sapientia sua gaudeant, foris autem alios ab errore compescant; neque a se ipsis ita loquendo exeunt, ut gaudium mentis in ostensione ponant disertae locutionis, sed bonum scientiae in cordis secreto meditantur, et ibi gaudent ubi hoc percipiunt, non ubi inter tot tentationum laqueos innotescere compelluntur, quamvis cum bonum quod accipiunt innotescunt, media interveniente charitate, ex profectu audientium, et non ex propria ostensione gratulantur. Arrogantes enim cum scientiam accipiunt, nihil se accepisse aestimant, si hanc eos occultam habere contingat. Nusquam quippe suum gaudium, nisi in ore hominum ponunt. Unde et fatuae virgines in vasis suis oleum non sumpsisse referuntur (Matth. XXV, 3) , quia arrogantes omnes cum se ab aliquibus fortasse vitiis continent, bonum gloriae intra", + "candidate_score": 0.652868, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_28_30", + "bdc_text": "autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores . Itaque dubito , num moderationis nomen huc congruat etiam non vitiato sęculo . Sed plus satis de hoc metu . Tu judica , quod solidum est .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_479", + "psc_text": "qui praeest ea se circa subditos mensura moderetur, quatenus et arridens timeri debeat, et iratus amari? ut eum nec nimia laetitia vilem reddat, nec immoderata severitas odiosum. Saepe enim subjectos frangimus, dum plus justo vigorem justitiae tenemus. Qui profecto vigor jam justitiae non erit, si se sub justo moderamine non custodit. Et saepe a disciplinae metu resolvimus subditos, si nostro regimini hilaritatis frena laxamus, quia dum nos quasi licenter laetos aspiciunt, audacter ipsi ad illicita resolvuntur. [Vet. III.] Sed ut rectoris vultus etiam laetus debeat timeri, necesse est ut ipse vultum sui conditoris sine cessatione timeat. Illi etenim menti difficile de laetitia creditur, quae quod se pro amore Domini continue affligat a subditis scitur. Qui enim incessanti aestu spiritalis desiderii superna appetit, valde de eo in dubium venit hoc, quod aliquando ante homines hilarescit. Unde et isdem beatus Job non longe post dicturus: Semper enim quasi tumentes super me fluctus", + "candidate_score": 0.652824, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_28_30", + "bdc_text": "autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores . Itaque dubito , num moderationis nomen huc congruat etiam non vitiato sęculo . Sed plus satis de hoc metu . Tu judica , quod solidum est .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1669", + "psc_text": "promittit, et repellitur: alius relaxandum se postulat, et retinetur. Unde hoc, nisi quia super occulta cordis spatia 901 supernorum judiciorum lineae tendebantur, ut et hunc intus incomprehensibiles mensurae constringerent, et ille foris non injuste remaneret? Sed cum nullus nesciat quia Deus has occultorum judiciorum lineas tendat, cur ad Job dicitur: Indica mihi, si habes intelligentiam, quis posuit mensuras ejus, si nosti, vel quis tetendit super eam lineam? An idcirco requiritur, ut quod nosse, sed tamen praetermittere poterat, memoretur, quatenus pondus secretorum Dei sollicitius penset, dispositionem videlicet hominis non in humanis viribus, sed in manu consistere conditoris, ut dum considerat invisibiliter ista quis agat, suae virtuti nihil tribuat, nec jam de se audeat aliquid, cum Dei judicia occulta formidat; sed perpendens desuper mensuras et lineas incomprehensibiliter tensas, tanto magis in humilitate formidinis consistat, quanto pendere videt omnia in potestate mensoris. Sequitur CAPUT VII. VERS. 6.---Super quo bases illius solidatae sunt? 17.", + "candidate_score": 0.652179, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_28_30", + "bdc_text": "autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores . Itaque dubito , num moderationis nomen huc congruat etiam non vitiato sęculo . Sed plus satis de hoc metu . Tu judica , quod solidum est .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1691", + "psc_text": "mirabilibus super me (Psal. CXXX, 1) . Super se quippe in mirabilibus ambularet, si apparere magnus ultra quam poterat quaereret. Super se namque in mirabilibus attollitur qui et in his ad quae non sufficit videri idoneus conatur. Bene intra has mensuras etiam in ipsa Paulus praedicationis suae se latitudine coarctabat, cum diceret: Non enim audeo aliquid loqui eorum quae per me non efficit Christus (Rom. XV, 18) . Tunc autem recte accepta mensura servatur, cum anteposita oculis virorum spiritualium vita respicitur. Unde et sequitur: CAPUT XI. VERS. 5.---Vel quis tetendit super eam lineam? 26. A sanctis sumenda est vivendi regula.---Super hanc enim terram linea tenditur, quando electae unicuique animae ad sumendam vivendi regulam patrum praecedentium exempla monstrantur, ut ex illorum vita consideret quid in suis actibus servet, quatenus respecto justi limitis tramite, nec infra minima negligens deficiat, nec ultra maxima 906 superbiens tendat, nec minus conetur explere quam sufficit, nec", + "candidate_score": 0.651885, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_28_30", + "bdc_text": "autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores . Itaque dubito , num moderationis nomen huc congruat etiam non vitiato sęculo . Sed plus satis de hoc metu . Tu judica , quod solidum est .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_414", + "psc_text": "Bene ergo dicitur: Cogitationes justorum judicia, quia ipse eorum intimus motus cordis, quasi quaedam libra est judiciariae potestatis. Quibus peractis, quia retributionem inferius non requirunt, recte eorum judicia diademati comparantur. Diadema quippe in superiori parte corporis ponitur. Justorum ergo judicium diadema dicitur, quia per hoc non in terrenis et infimis, sed sursum remunerari concupiscunt. Sequitur CAPUT XXIII [Rec. XIV]. VERS. 15, 16.---Oculus fui caeco, et pes claudo. Pater eram pauperum, et causam quam nesciebam, diligentissime investigabam. 36. Bona opera etsi humilitate occultanda, necessitate tamen aliquando publicanda.---Inter haec lectoris animus forsitan quaerat cur beatus Job suas tam subtiliter virtutes enumeret. 623 Sanctorum quippe virorum est bona quae fecerint occultare, ne contingat eos lapsum elationis incurrere. Unde per semetipsam Veritas dicit: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis (Matth. VI, 1) . Hinc est etiam quod duos caecos juxta viam sedentes illuminans, praecepit dicens: Videte ne quis sciat", + "candidate_score": 0.651576, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_22_24", + "bdc_text": "Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen . velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes . abesse vocabula moderationum et limitationum Der Begriff \"moderatio \" kommt in Bullingers Rede wiederholt vor ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2148", + "psc_text": "Ista namque etiam non rapta morientes amittimus, cum illis vero et nunc conditionis ordine, etsi corrigi studeant, post perceptionem muneris, unum sumus. Quis autem nesciat quia minus ea quibus utimur, et plus debemus amare quod sumus? Si ergo et pro sua utilitate raptoribus loquimur, non jam solum nobis quae temporalia, sed ipsis etiam quae sunt aeterna vindicamus. 23. Qua moderatione litigandum.---Qua in re illud est solerter intuendum, ne per necessitatis metum cupiditas subrepat rerum, et zelo succensa prohibitio, impetus immoderatione distensa, usque ad odiosae turpitudinem contentionis erumpat. Dumque pro terrena re pax a corde cum proximo scinditur, liquido apparet quia plus res quam proximus amatur. Si enim charitatis viscera etiam circa raptorem proximum non habemus, nosmetipsos pejus ipso raptore persequimur, graviusque nos quam alter poterat devastamus, quia dilectionis bonum sponte deserentes, a nobis ipsis intus est quod amittimus, qui ab illo sola exteriora perdebamus. Sed hanc hypocrita formam charitatis ignorat,", + "candidate_score": 0.650727, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_43_45", + "bdc_text": "\"Faciamus , inquiunt di\" [ Gen 1 , 26 ] , nescio , num facias exemplo . Quicquid est , videtur vulgo offendiculum posse oriri ex istiusmodi sermonibus . Parce , obsecro , mi Boulingere , quod tam libere aut potius fortassis inepte meas cogitationes effutio .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1111", + "psc_text": "arrogantes solent? Cum quodam enim fastu proferunt hoc quod singulariter intellexisse se credunt; et fortasse tunc humilitatem praedicant, cum per elationis typhum exempla superbiae ostentant. Unde fit ut eorum praedicatio concors sibi manere non possit, quia id quod rectum loquentes seminant, perverse tumentes impugnant. Humilibus namque auditoribus verba sua non compatiendo, sed vix dedignando largiuntur. Longe quippe se in altum positos aestimant, et super eosdem auditores suos quasi praecedentes doctrinae respectum vix de summo dignanter inclinant. At contra verba justorum ex radice veniunt humilitatis, ut fructum valeant ferre pietatis: et quidquid salubre potuerint, non tumendo, sed compatiendo subministrant. Per verba quippe charitatis vel se in auditoribus suis, vel auditores suos in se ita transformant, ac si et illi per istos hoc quod audiunt doceant, et isti per illos hoc quod docendo proferunt discant. Eliu ergo typum arrogantium tenens, et cum pronuntiationis ostentatione inchoans, quid dicat audiamus. Sequitur: CAPUT XV. VERS.", + "candidate_score": 0.64975, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_43_45", + "bdc_text": "\"Faciamus , inquiunt di\" [ Gen 1 , 26 ] , nescio , num facias exemplo . Quicquid est , videtur vulgo offendiculum posse oriri ex istiusmodi sermonibus . Parce , obsecro , mi Boulingere , quod tam libere aut potius fortassis inepte meas cogitationes effutio .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1946", + "psc_text": "aliter qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur; aliter qui bona nec inchoant, aliter qui inchoata minime consummant; aliter qui mala occulte agunt, et bona publice, aliter qui bona quae faciunt abscondunt, et tamen quibusdam factis publice mala de se opinari permittunt. Et quidem de singulis quis sit admonitionis ordo subtiliter insinuare debuimus, sed formidata locutionis prolixitate praepedimur. Auctore autem Deo in alio opere id explere appetit animus, si tamen laboriosae hujus vitae adhuc aliquantulum tempus restaverit. [Vet. VII.] 14. Iniqui altis et magnis vocibus increpandi, lenibus et blandis admonendi qui ab iniquitate recesserunt.---Habemus vero aliud quod de galli hujus intelligentia considerare debeamus, quia profundioribus horis noctis valentiores ac productiores edere cantus solet, cum vero matutinum jam tempus appropinquat, leniores et minutiores omnimodo voces format. In quibus galli hujus intelligentia quid nobis innuat considerata praedicatorum discretio demonstrat. Qui cum iniquis adhuc mentibus praedicant, altis et magnis vocibus", + "candidate_score": 0.647349, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_25_27", + "bdc_text": "vgl . außer dem Titel z. B. Hottinger VIII 765. 774. 776f. 826. . Quid enim , quod apertas scripturarum sententias depravant abusu mali , num ideo sententiae moderandae ? Si sunt excessus in utrumque la[tus ] Textverlust durch Beschädigung des Randes. , excessus perquam graphice describantur et fortissime etiam confutentur , sed illesa tamen maiestate verę et integraevor integrae gestrichenes inge .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_902", + "psc_text": "septem viris loquentibus sententias (Prov. XXVI, 16) . Quod vero dicitur, quia ejus sententiae imperitis sermonibus involvuntur, hoc summopere ostenditur, quia ab eo cum elationis fatuitate proferuntur. Magna quippe in eo imperitia est humiliter dicere nescire quod dicit, et veritatis sensibus elationis verba miscere. [Vet. III.] 5. Aliquando mala bene, et bona male dicuntur.---Omne enim quod dicitur quadripartita potest qualitate distingui: si aut mala male, aut bona bene, aut mala bene, aut bona male dicantur. Male enim malum dicitur, cum res perversa suadetur, sicut scriptum est: Benedic Deo, et morere (Job. II, 9) . Bonum bene dicitur, cum recte recta praedicantur, sicut Joannes ait: Agite poenitentiam, appropinquavit enim regnum coelorum (Matth. III, 2) . Malum bene dicitur, quando per os dicentis idcirco vitium exprimitur, ut reprobetur, sicut Paulus ait: Feminae eorum immutaverunt naturalem usum in eum qui est contra naturam (Rom. I, 26) . Quo loco exsecranda quoque virorum facinora", + "candidate_score": 0.646747, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_25_27", + "bdc_text": "vgl . außer dem Titel z. B. Hottinger VIII 765. 774. 776f. 826. . Quid enim , quod apertas scripturarum sententias depravant abusu mali , num ideo sententiae moderandae ? Si sunt excessus in utrumque la[tus ] Textverlust durch Beschädigung des Randes. , excessus perquam graphice describantur et fortissime etiam confutentur , sed illesa tamen maiestate verę et integraevor integrae gestrichenes inge .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1784", + "psc_text": "dicitur: Extollens se supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur (II Thess. II, 4) , aperte monstratur quia appetendo dudum Dei similitudinem, quasi juxta Deum erigere se voluit, sed in superbiae culpa crescendo, jam se supra omne quod Deus dicitur et colitur extollit. Quia ergo haec ejus superbia districti judicis erit adventu ferienda, sicut scriptum est: Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, 926 et destruet illustratione adventus sui (Ibid., 8) , recte dicitur: Et brachium excelsum conteretur. 9. Verbi divini, quo plus teritur, virtus magis augetur.---Cuncta tamen haec, quae bis discussa sunt, adhuc intelligi et aliter possunt. Verba enim Dei quasi pigmenta quaedam nostri sunt adjutorii. Et sicut pigmentum quanto plus teritur, tanto plus in poculo ejus virtus augetur, ita divina eloquia quo magis exponendo conterimus, eo audientes amplius quasi bibentes juvamus. [Vet. V.] Quia igitur misericors Deus diu peccata hominum tolerat, et cum jam vicinum finem respicit,", + "candidate_score": 0.646531, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_15_17", + "bdc_text": "Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis . Verum tractandi modus ( quoniam importuna sunt tempora ) nonvor non gestrichenes ob id mihi . admodum nobis probatur , non quod res ferre ipsa non possit , sed , ut dixi , temporum conditiones .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_18", + "psc_text": "Ac sic aperte spondeat, dicens: Quae mea sunt, jam videre refugio, quia per imitationis tuae viam pergere conversationis gressibus inardesco. Qui enim praesenti jam mundo contradicit, amoris excitatione continua Redemptoris sui vias cordis oculis objicit, ut mens prospera fugiat, ad adversa praeparetur; nihil quod demulcet appetat, nihil quod deterrere creditur pertimescat; moerorem gaudium deputet; praesentis vitae gaudia damna moeroris penset; abjectionis detrimenta non timeat, sed per haec manentis gloriae locum quaerat. Has etenim vias sequentium monstrabat oculis Veritas, cum dicebat: Si quis mihi ministrat, me sequatur (Joan. XII, 26) . Ad has vias tumentia discipulorum corda revocabat, cum locum jam gloriae quaererent, sed ejusdem gloriae iter ignorarent, dicens: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum (Matth. XX, 22) ? Confessionis quippe illius celsitudinem a dextris sinistrisque quaesierant, sed quanta ad hanc esset itineris angustia non videbant. Unde et eorum mox oculis imitandus passionis calix objicitur, ut videlicet si ad sublimitatis", + "candidate_score": 0.645388, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_36", + "bdc_text": "Quod lucidum est ex verbo domini , talium testimoniis non eget , quę tamen confirmabant nostra et reiiciebant subsequentis seculi impudentiam , nisi et hoc loco hec etas nostra offenderetur his calculis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_426", + "psc_text": "ignorantia aut infirmitate perpetratur, ut vel nesciat homo quid velle debeat, vel non omne quod voluerit possit. Quo contra recte per Psalmistam dicitur: Dominus illuminatio mea et salus mea (Psal. XXVI, 1) . Quia enim Dominus et scientiam et virtutem praebet, et contra ignorantiam illuminatio, et contra infirmitatem salus vocatur. Hinc etiam de iniquis dicitur: Fiant viae illorum tenebrae, et lubricum (Psal. XXXIV, 6) , ut scilicet per tenebras quo ire debent non videant, qui etsi recta viderent, in eis tamen per lubricum stare non possent. Isti itaque per lubricum inter bona claudicant, illi per tenebras quae bona sequantur ignorant. Sancta itaque Ecclesia extremis tribulationibus deprehensa, antiquorum reminiscitur temporum, quando et docendo illuminare consueverat, et adjuvando firmare, et praecedentis membri sui ore loquitur, dicens: Oculus fui caeco, et pes claudo. [Vet. XXI.] 40. Caeci sunt gentiles, claudi vero Judaei.---Quae quia duos in se populos collegit, Judaicum scilicet atque gentilem, recte", + "candidate_score": 0.644674, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_37", + "bdc_text": "Mox enim obtento alicuius doctoris sano iudicio in aliquo dictato petitur et in aliis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1003", + "psc_text": "mox de eisdem studiis in quibus quiescendo se exerit, de ipsis virtutibus quibus multiplicari nititur, dum proficere se sentit, elevatur. Unde pio rectoris nostri moderamine, impulsu tentationis afficitur, ut in eo ipsa profectus sui elatio comprimatur. Quapropter postquam dixit: Increpat quoque per dolorem in lectulo, apte subjunxit [Rec. XVI]: Et omnia ossa ejus marcescere facit. 48. Per tentationem cognoscimus, quid ex viribus propriis, quid divino ex munere possimus.---Ossa in Scriptura sacra virtutes accipimus, sicut scriptum est. Dominus custodit omnia ossa eorum, unum ex eis non conteretur (Psal. XXXIII, 21) . Quod utique non de ossibus corporis, sed de viribus dicitur mentis. Nam certe novimus quod et multorum martyrum corporaliter ossa confracta sunt, et persecutores Domini, latronis illius, cui dictum est, Hodie mecum eris in paradiso (Luc. XXIII, 43) , sicut latronis alterius in cruce crura fregerunt. Cum ergo increpat per dolorem in lectulo, omnia ossa facit marcescere, quia cum in", + "candidate_score": 0.644369, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_36", + "bdc_text": "Quod lucidum est ex verbo domini , talium testimoniis non eget , quę tamen confirmabant nostra et reiiciebant subsequentis seculi impudentiam , nisi et hoc loco hec etas nostra offenderetur his calculis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_427", + "psc_text": "Sancta itaque Ecclesia extremis tribulationibus deprehensa, antiquorum reminiscitur temporum, quando et docendo illuminare consueverat, et adjuvando firmare, et praecedentis membri sui ore loquitur, dicens: Oculus fui caeco, et pes claudo. [Vet. XXI.] 40. Caeci sunt gentiles, claudi vero Judaei.---Quae quia duos in se populos collegit, Judaicum scilicet atque gentilem, recte etiam potest caeco gentilis, claudo autem Judaicus populus designari. Gentilis quippe quasi oculos non habuit, quia non accepta lege non vidit quo ire debuisset. At contra Judaicus habens oculos, claudus fuit, quia legem quidem sciendo tenuit, sed in ea gressum recti operis non tetendit. Si enim gentilis populus caecus minime fuisset, propheta non diceret: Populus qui sedebat in tenebris, vidit lucem magnam (Isai. IX, 2) . Rursum si Israeliticus populus a bono opere minime claudicasset, nequaquam voce Domini Psalmista dixisset: Filii alieni mentiti sunt mihi, filii alieni inveterati sunt, et claudicaverunt a semitis suis (Psal. XVII, 46) . Qui nimirum", + "candidate_score": 0.644149, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_24_26", + "bdc_text": "abesse vocabula moderationum et limitationum Der Begriff \"moderatio \" kommt in Bullingers Rede wiederholt vor ; vgl . außer dem Titel z. B. Hottinger VIII 765. 774. 776f. 826. . Quid enim , quod apertas scripturarum sententias depravant abusu mali , num ideo sententiae moderandae ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_902", + "psc_text": "septem viris loquentibus sententias (Prov. XXVI, 16) . Quod vero dicitur, quia ejus sententiae imperitis sermonibus involvuntur, hoc summopere ostenditur, quia ab eo cum elationis fatuitate proferuntur. Magna quippe in eo imperitia est humiliter dicere nescire quod dicit, et veritatis sensibus elationis verba miscere. [Vet. III.] 5. Aliquando mala bene, et bona male dicuntur.---Omne enim quod dicitur quadripartita potest qualitate distingui: si aut mala male, aut bona bene, aut mala bene, aut bona male dicantur. Male enim malum dicitur, cum res perversa suadetur, sicut scriptum est: Benedic Deo, et morere (Job. II, 9) . Bonum bene dicitur, cum recte recta praedicantur, sicut Joannes ait: Agite poenitentiam, appropinquavit enim regnum coelorum (Matth. III, 2) . Malum bene dicitur, quando per os dicentis idcirco vitium exprimitur, ut reprobetur, sicut Paulus ait: Feminae eorum immutaverunt naturalem usum in eum qui est contra naturam (Rom. I, 26) . Quo loco exsecranda quoque virorum facinora", + "candidate_score": 0.642144, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_15", + "bdc_text": "Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_231", + "psc_text": "in eis interna spiritalia quaerimus, eorum profunda rimamur. Quod ipse Dominus facere dicitur, quia id nos agere ipso donante praevalemus. Per nos ergo qui non litteram quae occidit, sed spiritum qui vivificat sequimur, profunda fluviorum Dominus scrutatur, et abscondita in lucem producit, quia dicta legis, quae caliginosa nimis historia obscurat, nunc expositio spiritalis illuminat. Unde et loquens in parabolis per Evangelium Veritas discipulis praecepit, dicens: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta (Matth. X, 27) . Aperte namque dicta exponentium fecerunt nobis esse jam conspicuas sententias antiquorum Patrum. Unde Isaias propheta plana sanctae Ecclesiae expositionis verba conspiciens, et non allegoriarum tenebris obscura, exclamavit dicens: Locus fluviorum rivi latissimi et patentes. (Isai. XXXIII. 21) . Testamenti enim veteris dicta quasi angusti et clausi rivi fuerant, qui immensas 584 scientiae suae sententias collectione obscurissima constringebant. At contra doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati", + "candidate_score": 0.640984, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_26", + "bdc_text": "Quid enim , quod apertas scripturarum sententias depravant abusu mali , num ideo sententiae moderandae ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1804", + "psc_text": "Quas etiam non confessas intuetur, sed confessas ingreditur. Tunc quippe viam sibi in portis mortis aperit, quando, solutis pravis cogitationibus, ad nos post confessionem venit. Quae portae mortis idcirco vocatae sunt, quia profecto via ad interitum per iniquas semper cogitationes aperitur. Quod adhuc replicatur, cum subditur: IBID.---Et ostia tenebrosa vidisti? 30. Tenebrosa namque ostia sunt latentia mentis mala.---Tenebrosa namque ostia sunt latentia mentis mala, quae et haberi intrinsecus possunt, et tamen ab altero videri non possunt. Quae tamen Dominus cernit, quando ea occulto respectu gratiae destruit. Scriptum quippe est: Rex qui sedet in solio judicii, dissipat omne malum intuitu suo (Prov. XX, 8) . Et quia omne vitium angustat, omnis vero virtus animum dilatat, post destructa vitia recte subjungitur: Nunquid considerasti latitudinem terrae? Nisi enim virtus animum dilataret, nequaquam Paulus Corinthiis diceret: Dilatamini et vos, et nolite jugum ducere cum infidelibus (II Cor. VI, 13) . Solerter vero intuendum est", + "candidate_score": 0.639942, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_15", + "bdc_text": "Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_232", + "psc_text": "plana sanctae Ecclesiae expositionis verba conspiciens, et non allegoriarum tenebris obscura, exclamavit dicens: Locus fluviorum rivi latissimi et patentes. (Isai. XXXIII. 21) . Testamenti enim veteris dicta quasi angusti et clausi rivi fuerant, qui immensas 584 scientiae suae sententias collectione obscurissima constringebant. At contra doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati et patentes sunt, quia ejus dicta et invenientibus multa sunt et quaerentibus plana. Ait ergo: Profunda fluviorum scrutatus est, et abscondita produxit in lucem. Quia dum suis expositoribus intelligentiae spiritum infudit, antiquas prophetantium obscuritates aperuit. Et hoc jam sancta Ecclesia per spiritum agnoscit, quod Synagoga prius per litteram intelligere omnino non valuit. Unde et Moyses cum populo loqueretur (Exod. XXXIV, 33) , faciem velabat, ut videlicet designaret quod ille Judaeorum populus legis verba cognosceret, sed ejusdem claritatem legis omnimodo non videret. Unde recte et per Paulum dicitur: Usque in hodiernum enim diem cum legitur Moyses, velamen est positum super eor", + "candidate_score": 0.638727, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_26", + "bdc_text": "Quid enim , quod apertas scripturarum sententias depravant abusu mali , num ideo sententiae moderandae ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_902", + "psc_text": "septem viris loquentibus sententias (Prov. XXVI, 16) . Quod vero dicitur, quia ejus sententiae imperitis sermonibus involvuntur, hoc summopere ostenditur, quia ab eo cum elationis fatuitate proferuntur. Magna quippe in eo imperitia est humiliter dicere nescire quod dicit, et veritatis sensibus elationis verba miscere. [Vet. III.] 5. Aliquando mala bene, et bona male dicuntur.---Omne enim quod dicitur quadripartita potest qualitate distingui: si aut mala male, aut bona bene, aut mala bene, aut bona male dicantur. Male enim malum dicitur, cum res perversa suadetur, sicut scriptum est: Benedic Deo, et morere (Job. II, 9) . Bonum bene dicitur, cum recte recta praedicantur, sicut Joannes ait: Agite poenitentiam, appropinquavit enim regnum coelorum (Matth. III, 2) . Malum bene dicitur, quando per os dicentis idcirco vitium exprimitur, ut reprobetur, sicut Paulus ait: Feminae eorum immutaverunt naturalem usum in eum qui est contra naturam (Rom. I, 26) . Quo loco exsecranda quoque virorum facinora", + "candidate_score": 0.638575, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_36", + "bdc_text": "Quod lucidum est ex verbo domini , talium testimoniis non eget , quę tamen confirmabant nostra et reiiciebant subsequentis seculi impudentiam , nisi et hoc loco hec etas nostra offenderetur his calculis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_231", + "psc_text": "in eis interna spiritalia quaerimus, eorum profunda rimamur. Quod ipse Dominus facere dicitur, quia id nos agere ipso donante praevalemus. Per nos ergo qui non litteram quae occidit, sed spiritum qui vivificat sequimur, profunda fluviorum Dominus scrutatur, et abscondita in lucem producit, quia dicta legis, quae caliginosa nimis historia obscurat, nunc expositio spiritalis illuminat. Unde et loquens in parabolis per Evangelium Veritas discipulis praecepit, dicens: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta (Matth. X, 27) . Aperte namque dicta exponentium fecerunt nobis esse jam conspicuas sententias antiquorum Patrum. Unde Isaias propheta plana sanctae Ecclesiae expositionis verba conspiciens, et non allegoriarum tenebris obscura, exclamavit dicens: Locus fluviorum rivi latissimi et patentes. (Isai. XXXIII. 21) . Testamenti enim veteris dicta quasi angusti et clausi rivi fuerant, qui immensas 584 scientiae suae sententias collectione obscurissima constringebant. At contra doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati", + "candidate_score": 0.638316, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_26_28", + "bdc_text": "Quid enim , quod apertas scripturarum sententias depravant abusu mali , num ideo sententiae moderandae ? Si sunt excessus in utrumque la[tus ] Textverlust durch Beschädigung des Randes. , excessus perquam graphice describantur et fortissime etiam confutentur , sed illesa tamen maiestate verę et integraevor integrae gestrichenes inge . autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1419", + "psc_text": "autem bonis mala sentire non cessant. Nam dum propriam gloriam quaerunt, perniciose student ut quidquid virtutis ab aliis agitur iniquitatis nota laceretur, et bonae pondus actionis vertunt in maculam criminis. Saepe enim cum vident ab Ecclesia districte pravos corrigi, quasi queruntur injuste innocentes affligi, et nitorem disciplinae ejus commutant appellatione nequitiae. Unde Eliu figuram 846 arrogantium servans, beatum Job quasi admonens, ait: Non te ergo superet ira, ut aliquem opprimas. [Vet. XXXIV.] Arrogantes enim irae motum deputant, quidquid a sancta Ecclesia geritur censura disciplinae. Et quia humanae laudis appetitu benigni student semper apparere, nullos censent districtione severitatis corrigendos. Unde et a bonis rectoribus, sicut superius dictum est, opprimi aestimant quos invitos cernunt a vitiis coerceri. 73. Ecclesiae in cunctis mundi partibus potentia temporalis. Hanc immerito Ecclesiae hostes ei exprobrant. Etsi quidam intra ejus sinum sint qui de ipsius gloria superbiant.---Auctore autem Domino, quia in cunctis mundi partibus sancta Ecclesia culmine", + "candidate_score": 0.637616, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_15", + "bdc_text": "Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1636", + "psc_text": "Ex ore suo loquebatur quasi legens, et ego scribebam (Jerem. XXXVI, 18) . Qui enim legens loquitur, alio intendit, sed alio verbum facit, quia 894 quod videt dicit. Prophetae ergo Dei, quia ejus verba vident potius in corde quam audiunt, quasi legentes loquuntur. 3. Quomodo per angelos loqui soleat. Aliquando verbis utendo; aliquando rebus; aliquando simul verbis et rebus; aliquando imaginibus cordis aut corporis oculis ostensis.---Cum vero per angelum voluntatem suam Dominus indicat, aliquando eam verbis, aliquando rebus demonstrat, aliquando simul verbis et rebus, aliquando imaginibus cordis oculis ostensis, aliquando imaginibus et ante corporeos oculos ad tempus ex aere assumptis, aliquando coelestibus substantiis, aliquando terrenis; aliquando simul terrerenis et coelestibus. Nonnunquam vero etiam per angelum humanis cordibus ita loquitur Deus, ut ipse quoque angelus mentis obtutibus praesentetur 4. Verbis namque per angelum loquitur Deus, cum nil in imagine ostenditur, sed supernae verba locutionis audiuntur, sicut dicente Domino: Pater, clarifica filium", + "candidate_score": 0.636298, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_20", + "bdc_text": "moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2567", + "psc_text": "mox subditur: CAPUT XIX. IBID.---Memento belli, nec ultra addas loqui. 35. Quam alta dispensatione Deus famulos suos vel minis, vel etiam flagellis premat.---Alta dispensatio judiciorum Dei idcirco saepe bene merentes famulos vel minis impetit, vel flagellis premit, vel quibusdam superimpositis oneribus gravat, vel laboriosis occupationibus implicat, quia mira potentia praevidet quod si quieti ac liberi in tranquillitate persisterent, tentationes ferre adversarii non valentes, mentis prostrati vulneribus jacerent. Dum ergo eos foris tolerandis flagellis vel oneribus occupat, a suscipiendis intus tentationum jaculis occultat. Moris quippe medicinalis est, ut saepe fervorem viscerum in pruriginem cutis trahat, et plerumque inde interius curat, unde exterius sauciat. Ita nonnunquam divinae dispensationis medicamine agitur ut exterioribus doloribus internum vulnus adimatur, et flagellorum sectionibus repellatur ea quae occupare mentem poterat interior putredo vitiorum; et tamen saepe dum patentis culpae sibi homines conscii non sunt, et aut doloribus cruciantur, aut laboribus deprimuntur, contra justum atque omnipotentem judicem in", + "candidate_score": 0.632683, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_22", + "bdc_text": "Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1339", + "psc_text": "Adjutor in opportunitatibus, in tribulatione (Psal. IX, 10) . Tribulationem quippe dicturus, opportunitates praemisit, quia saepe et tribulatione conterimur, et tamen opportunum nondum est ut ad desiderium ereptionis adjuvemur. Dicatur ergo: Neque enim frustra audiet Deus, et Omnipotens singulorum causas intuebitur. [Vet. XVII.] Sed quia plerumque nonnulli et ipsa adjutorii tarditate franguntur, apte subjungit: CAPUT. XX [Rec. XVI]. VERS. 14.---Etiam cum dixeris: Non considerat, judicare coram illo, et exspecta eum. 35. Desperationis procella ingruente, ad memoriam revocanda sunt Dei beneficia.---Fortasse enim dum clamor noster quasi negligitur, spes quae cordi inerat infirmatur; et superna adjutoria defutura credimus, quia tardius impetramus; ac pene inconsiderata Deo esse ingemiscimus, quae inulta toleramus. Sed cum ista nos desperationis procella conturbat, concussa mens citius in portum spei se collocat, si causas suas cum Domino subtiliter pensat, si bona ejus ad memoriam revocat, si mala quae bonis ejus reddidit apud semetipsam callide non excusat, si perpendit quid", + "candidate_score": 0.632119, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_55_57", + "bdc_text": "Maria Heinsius , Das unüber windliche Wort. Frauen der Reformationszeit , München 1953 , S. 37-67 ; Alice Zimmerli-Witschi , Frauen der Reformationszeit , Diss .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_301", + "psc_text": "nuntiante angelo, et adveniente Spiritu, mox Verbum in utero, mox intra uterum Verbum caro, et manente incommutabili essentia, quae ei est cum Patre et cum sancto Spritu coaeterna, assumpsit intra virginea viscera unde et impassibilis pati, et immortalis mori, et aeternus ante saecula temporalis posset esse in fine saeculorum, ut per ineffabile sacramentum, conceptu sancto, et partu inviolabili, secundum veritatem utriusque naturae, eadem virgo et ancilla Domini esset et mater. Sic quippe ei ab Elisabeth dicitur: Unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me (Luc. I, 43) ? Et ipsa Virgo concipiens dixit: Ecce ancilla Domini; fiat mihi secundum verbum tuum (Ibid., I, 38) . Et quamvis ipse aliud ex Patre, aliud ex Virgine, non tamen alius ex Patre, alius ex Virgine, sed ipse est aeternus ex Patre, ipse temporalis ex matre; ipse qui fecit, ipse qui factus est; ipse speciosus forma prae filiis hominum per divinitatem, et", + "candidate_score": 0.630799, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_37", + "bdc_text": "Mox enim obtento alicuius doctoris sano iudicio in aliquo dictato petitur et in aliis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2089", + "psc_text": "doctori. In his ergo quae ubertim praedicat doctor, nulla elatione se efferat, ne fortasse 994 non pro sua, sed pro auditoris gratia ejus repleatur lingua; et in his quae doctor steriliter dicit, auditor non succenseat, ne fortasse doctoris lingua non pro sua, sed pro auditoris reprobatione torpescat. Pro auditoris namque gratia boni, datur etiam malis sermo doctoribus, sicut potuerunt Pharisaeis suppetere verba praedicationis, de quibus scriptum est: Omnia ergo quaecunque dixerint vobis, servate et facite; secundum vero opera eorum nolite facere (Matth. XXIII, 3) . Propter auditorum vero reprobationem bonis etiam doctoribus sermo subtrahitur, sicut ad Ezechielem contra Israel dicitur: Linguam tuam adhaerere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est (Ezech. III, 26) . 83. Aliquando pro doctoris et auditorum merito vel culpa, datur aut negatur. De accepto nemo extollatur. Spem comitetur timor.---Aliquando autem sermo praedicationis propter utrosque datur, aliquando propter utrosque subtrahitur.", + "candidate_score": 0.629791, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_37", + "bdc_text": "Mox enim obtento alicuius doctoris sano iudicio in aliquo dictato petitur et in aliis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1261", + "psc_text": "ne justus omnium rector eo post in tribulatione preces non audiat, quod ipsa quoque ejus, de quo tribulatio oritur, exordia honoris ignorat. LIBER VIGESIMUS SEXTUS. Exponit sanctus Doctor septem ultimos versus cap. XXXIV, et caput XXXV ex integro, cum uno et viginti prioribus versibus cap. XXXVI. Ubi latissime in sensus tum allegoricos tum morales excurrit. CAPUT PRIMUM. 1. 811 Fictae ac verae humilitatis indicia.---In locutionibus suis hoc arrogantes viri habere inter alia proprium solent, quod ab auditoribus suis ne quid fortasse inordinatum dixerint tunc requirunt, cum se laudabiliter aliquid dixisse cognoscunt. Haec videlicet faciunt, non quod de dictis suis ambigant, sed quod ab audientium judicio favores quaerant. Nam inveniri facile poterit quo animo percunctantur, si quisquam cum eorum bona laudat, etiam mala reprehendat. Certum quippe est quia sicut inflantur laudibus, ita correptionibus inflammantur; et cum a quolibet se vel juste reprehendi conspiciunt, mox in malis suis fomitem defensionis exquirunt. Quomodo", + "candidate_score": 0.627845, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_16", + "bdc_text": "Verum tractandi modus ( quoniam importuna sunt tempora ) nonvor non gestrichenes ob id mihi .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_18", + "psc_text": "Ac sic aperte spondeat, dicens: Quae mea sunt, jam videre refugio, quia per imitationis tuae viam pergere conversationis gressibus inardesco. Qui enim praesenti jam mundo contradicit, amoris excitatione continua Redemptoris sui vias cordis oculis objicit, ut mens prospera fugiat, ad adversa praeparetur; nihil quod demulcet appetat, nihil quod deterrere creditur pertimescat; moerorem gaudium deputet; praesentis vitae gaudia damna moeroris penset; abjectionis detrimenta non timeat, sed per haec manentis gloriae locum quaerat. Has etenim vias sequentium monstrabat oculis Veritas, cum dicebat: Si quis mihi ministrat, me sequatur (Joan. XII, 26) . Ad has vias tumentia discipulorum corda revocabat, cum locum jam gloriae quaererent, sed ejusdem gloriae iter ignorarent, dicens: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum (Matth. XX, 22) ? Confessionis quippe illius celsitudinem a dextris sinistrisque quaesierant, sed quanta ad hanc esset itineris angustia non videbant. Unde et eorum mox oculis imitandus passionis calix objicitur, ut videlicet si ad sublimitatis", + "candidate_score": 0.626072, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_28", + "bdc_text": "autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_978", + "psc_text": "autem homo vigilat, quando eum saecularium negotiorum aestus insolenter inquietat. Aurem quippe cordis terrenarum cogitationum turba dum perstrepit claudit, atque in secretario mentis, quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto amplius vox praesidentis judicis non auditur. Neque enim perfecte homo sufficit ad utraque divisus, sed dum sic interius erudiri appetit, ut tamen exterius implicetur, unde exterius auditum aperit, inde interius obsurdescit. Moyses admistus Aegyptiis quasi vigilabat, et idcirco vocem Domini in Aegypto positus non audiebat (Exod. II, 11, 12, seq.) . Sed exstincto Aegyptio, postquam in desertum fugit, illic dum quadraginta annis deguit, quasi ab inquietis terrenorum desideriorum tumultibus obdormivit; atque idcirco divinam vocem percipere meruit, quia per supernam gratiam quanto magis ab appetendis exterioribus torpuit, tanto verius ad cognoscenda interiora vigilavit. Rursus Israelitici populi turbis praelatus, ut legis praecepta percipiat, in montem ducitur, atque ut interna penetret, ab externis tumultibus occultatur (Exod. XIX, 3) . [Vet. XXI.] 38. Qui", + "candidate_score": 0.624415, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_22", + "bdc_text": "Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1340", + "psc_text": "pene inconsiderata Deo esse ingemiscimus, quae inulta toleramus. Sed cum ista nos desperationis procella conturbat, concussa mens citius in portum spei se collocat, si causas suas cum Domino subtiliter pensat, si bona ejus ad memoriam revocat, si mala quae bonis ejus reddidit apud semetipsam callide non excusat, si perpendit quid ab eo juste meruit et quid clementer accepit, si vitam suam vivaciter discutit, si ante Dei oculos omne quod agit examinans semetipsam sibimet non abscondit, si factam se quae non erat meminit, si illuminatam se atque sublevatam quae in tenebris jacebat agnoscit. Haec ergo in semetipsa cuncta recolligens, dum bona accepta considerat, adversa quae tolerat non accusat; nec desperatione frangitur, quae tantorum munerum consolatione roboratur, quia spem de futuris recipit, dum transacta beneficia recognoscit. Dicat itaque: Etiam cum dixeris: Non considerat, judicare coram illo, et exspecta eum. Ac si diceret: Cum idcirco Deus considerare non creditur, quia tarde miseretur, intima", + "candidate_score": 0.614254, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_20", + "bdc_text": "moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_980", + "psc_text": "quod idem Moyses crebro de rebus dubiis ad tabernaculum redit, ibique secreto Dominum consulit, et quid certi decernat agnoscit. Relictis quippe turbis ad tabernaculum redire, est, postpositis exteriorum tumultibus, secretum mentis intrare. Ibi enim Dominus consulitur, et quod foris agendum est publice, intus silenter auditur. Hoc quotidie boni rectores faciunt, cum se res dubias discernere non posse cognoscunt, ad secretum mentis, velut ad quoddam tabernaculum revertuntur; divina lege perspecta, quasi coram posita arca, Dominum consulunt, et quod prius intus tacentes audiunt, hoc foris postmodum agentes innotescunt. Ut enim exterioribus officiis inoffense deserviant, ad secreta cordis recurrere incessabiliter curant; et sic vocem Dei quasi per somnium audiunt, dum in meditatione mentis 750 a carnalibus motibus abstrahuntur. Hinc est quod sponsa in Canticis canticorum sponsi vocem quasi per somnium audierat, quae dicebat: Ego dormio, et cor meum vigilat (Cant. V, 2) . Ac si diceret: Dum exteriores sensus ab hujus vitae sollicitudinibus", + "candidate_score": 0.606242, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_20", + "bdc_text": "moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1669", + "psc_text": "promittit, et repellitur: alius relaxandum se postulat, et retinetur. Unde hoc, nisi quia super occulta cordis spatia 901 supernorum judiciorum lineae tendebantur, ut et hunc intus incomprehensibiles mensurae constringerent, et ille foris non injuste remaneret? Sed cum nullus nesciat quia Deus has occultorum judiciorum lineas tendat, cur ad Job dicitur: Indica mihi, si habes intelligentiam, quis posuit mensuras ejus, si nosti, vel quis tetendit super eam lineam? An idcirco requiritur, ut quod nosse, sed tamen praetermittere poterat, memoretur, quatenus pondus secretorum Dei sollicitius penset, dispositionem videlicet hominis non in humanis viribus, sed in manu consistere conditoris, ut dum considerat invisibiliter ista quis agat, suae virtuti nihil tribuat, nec jam de se audeat aliquid, cum Dei judicia occulta formidat; sed perpendens desuper mensuras et lineas incomprehensibiliter tensas, tanto magis in humilitate formidinis consistat, quanto pendere videt omnia in potestate mensoris. Sequitur CAPUT VII. VERS. 6.---Super quo bases illius solidatae sunt? 17.", + "candidate_score": 0.600333, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten", + "max_score": 0.700574, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13_15", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo . incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_128", + "psc_text": "(Osee VI, 6) . (Cap. V.) Noli festinare in ore tuo, et cor tuum non festinet ad proferendum verbum in conspectu Dei, quia Deus in coelo, et tu super terram. Propter hoc sint verba tua pauca, quia veniet somnium in multitudine sollicitudinis, et vox insipientis in multiplicatione sermonum. Plerique arbitrantur hoc in praesenti loco praecipi, ne coram Deo facile aliquid promittamus, et sine consideratione 427 virium voveamus ea quae explere non possumus. Adesse quippe praesentem Deum, et licet ille in coelo, nos esse videamur in terra: tamen audire, quae loquimur, et insipientiam nostram argui ex multiplicatione sermonum. Alii vero melius intelligentes, hoc praecipi affirmant, ne aut loquentes, aut cogitantes plus de Deo quam possumus, opinemur; sed sciamus imbecillitatem nostram, quod, quantum distat coelum a terra, tantum nostra opinatio a natura illius separetur: et idcirco debere verba nostra esse moderata. Sicut enim qui in multis cogitationibus est, ea somniat frequenter, de", + "candidate_score": 0.700574, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_14_16", + "bdc_text": "incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis . Verum tractandi modus ( quoniam importuna sunt tempora ) nonvor non gestrichenes ob id mihi .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_128", + "psc_text": "(Osee VI, 6) . (Cap. V.) Noli festinare in ore tuo, et cor tuum non festinet ad proferendum verbum in conspectu Dei, quia Deus in coelo, et tu super terram. Propter hoc sint verba tua pauca, quia veniet somnium in multitudine sollicitudinis, et vox insipientis in multiplicatione sermonum. Plerique arbitrantur hoc in praesenti loco praecipi, ne coram Deo facile aliquid promittamus, et sine consideratione 427 virium voveamus ea quae explere non possumus. Adesse quippe praesentem Deum, et licet ille in coelo, nos esse videamur in terra: tamen audire, quae loquimur, et insipientiam nostram argui ex multiplicatione sermonum. Alii vero melius intelligentes, hoc praecipi affirmant, ne aut loquentes, aut cogitantes plus de Deo quam possumus, opinemur; sed sciamus imbecillitatem nostram, quod, quantum distat coelum a terra, tantum nostra opinatio a natura illius separetur: et idcirco debere verba nostra esse moderata. Sicut enim qui in multis cogitationibus est, ea somniat frequenter, de", + "candidate_score": 0.678034, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_15_17", + "bdc_text": "Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis . Verum tractandi modus ( quoniam importuna sunt tempora ) nonvor non gestrichenes ob id mihi . admodum nobis probatur , non quod res ferre ipsa non possit , sed , ut dixi , temporum conditiones .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_128", + "psc_text": "(Osee VI, 6) . (Cap. V.) Noli festinare in ore tuo, et cor tuum non festinet ad proferendum verbum in conspectu Dei, quia Deus in coelo, et tu super terram. Propter hoc sint verba tua pauca, quia veniet somnium in multitudine sollicitudinis, et vox insipientis in multiplicatione sermonum. Plerique arbitrantur hoc in praesenti loco praecipi, ne coram Deo facile aliquid promittamus, et sine consideratione 427 virium voveamus ea quae explere non possumus. Adesse quippe praesentem Deum, et licet ille in coelo, nos esse videamur in terra: tamen audire, quae loquimur, et insipientiam nostram argui ex multiplicatione sermonum. Alii vero melius intelligentes, hoc praecipi affirmant, ne aut loquentes, aut cogitantes plus de Deo quam possumus, opinemur; sed sciamus imbecillitatem nostram, quod, quantum distat coelum a terra, tantum nostra opinatio a natura illius separetur: et idcirco debere verba nostra esse moderata. Sicut enim qui in multis cogitationibus est, ea somniat frequenter, de", + "candidate_score": 0.665929, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_43_45", + "bdc_text": "\"Faciamus , inquiunt di\" [ Gen 1 , 26 ] , nescio , num facias exemplo . Quicquid est , videtur vulgo offendiculum posse oriri ex istiusmodi sermonibus . Parce , obsecro , mi Boulingere , quod tam libere aut potius fortassis inepte meas cogitationes effutio .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_128", + "psc_text": "(Osee VI, 6) . (Cap. V.) Noli festinare in ore tuo, et cor tuum non festinet ad proferendum verbum in conspectu Dei, quia Deus in coelo, et tu super terram. Propter hoc sint verba tua pauca, quia veniet somnium in multitudine sollicitudinis, et vox insipientis in multiplicatione sermonum. Plerique arbitrantur hoc in praesenti loco praecipi, ne coram Deo facile aliquid promittamus, et sine consideratione 427 virium voveamus ea quae explere non possumus. Adesse quippe praesentem Deum, et licet ille in coelo, nos esse videamur in terra: tamen audire, quae loquimur, et insipientiam nostram argui ex multiplicatione sermonum. Alii vero melius intelligentes, hoc praecipi affirmant, ne aut loquentes, aut cogitantes plus de Deo quam possumus, opinemur; sed sciamus imbecillitatem nostram, quod, quantum distat coelum a terra, tantum nostra opinatio a natura illius separetur: et idcirco debere verba nostra esse moderata. Sicut enim qui in multis cogitationibus est, ea somniat frequenter, de", + "candidate_score": 0.653675, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-anima-et-ejus-origine", + "max_score": 0.696607, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13_15", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo . incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-anima-et-ejus-origine_window_148", + "psc_text": "facile ad veriora transduci; ita improbi obstinatique judicii est, nolle citius ad tramitem rationis inflecti. » Haec quippe ille si veraciter dixit, atque ut locutus est sentit, magnae profecto spei animum gerit. Item in fine libri secundi: « Nec putes, » inquit, « ad invidiam tuam forsitan revocandum, quod in tua dictorum meorum constituam potestate judicium. Ac ne forte cujusquam curiosi lectoris obtutus, inter illitas fibras elementorum vestigia remanentia sollicitent et offendant, contextam paginae seriem pollice severo discerpe: meque hujus censionis experte, puni, atramenta quae indigna eloquia signaverunt; ne hac occasione et tuum erga me judicium, quo mihi vehementer indulges, et meae quae latebant ineptiae rideantur. » CAPUT XVII. 23. Isto igitur cum ille suos libros et initio praemuniverit, et termino communiverit, atque tuis humeris imposuerit onus religiosum correctionis et emendationis suae: hoc apud te inveniat quod petivit, ut emendes eum justus in misericordia, et arguas eum; oleum autem peccatoris", + "candidate_score": 0.696607, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo .", + "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-anima-et-ejus-origine_window_147", + "psc_text": "Christi esse censebit. CAPUT XVI. 22. Absit a te, frater, ut haec tibi placeant, absit ut ista vel didicisse gaudeas, vel docere praesumas: alioquin longe melior invenietur ipse quam tu. Quia in exordio primi sui libri modeste atque humiliter praelocutus est, dicens: « Cum tibi parere desidero, notam praesumptionis incurro. » Et paulo post: « Quandoquidem, » inquit, « nec mihi ipse sim credulus, ea quae dixero posse probari; studeamque semper etiam propriam sententiam non tueri, si improbabilis detegatur; et sit mihi cordi, proprio judicio damnato, meliora magis et quae sint veriora sectari. Nam ut est optimi propositi laudandique consilii, facile ad veriora transduci; ita improbi obstinatique judicii est, nolle citius ad tramitem rationis inflecti. » Haec quippe ille si veraciter dixit, atque ut locutus est sentit, magnae profecto spei animum gerit. Item in fine libri secundi: « Nec putes, » inquit, « ad invidiam tuam forsitan revocandum, quod in", + "candidate_score": 0.680135, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_12_14", + "bdc_text": "Peter Walser , Die Prädestination bei Heinrich Bullinger im Zusammenhang mit seiner Gotteslehre , Zürich 1957 . - Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo . incidit , tibi significare .", + "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-anima-et-ejus-origine_window_147", + "psc_text": "Christi esse censebit. CAPUT XVI. 22. Absit a te, frater, ut haec tibi placeant, absit ut ista vel didicisse gaudeas, vel docere praesumas: alioquin longe melior invenietur ipse quam tu. Quia in exordio primi sui libri modeste atque humiliter praelocutus est, dicens: « Cum tibi parere desidero, notam praesumptionis incurro. » Et paulo post: « Quandoquidem, » inquit, « nec mihi ipse sim credulus, ea quae dixero posse probari; studeamque semper etiam propriam sententiam non tueri, si improbabilis detegatur; et sit mihi cordi, proprio judicio damnato, meliora magis et quae sint veriora sectari. Nam ut est optimi propositi laudandique consilii, facile ad veriora transduci; ita improbi obstinatique judicii est, nolle citius ad tramitem rationis inflecti. » Haec quippe ille si veraciter dixit, atque ut locutus est sentit, magnae profecto spei animum gerit. Item in fine libri secundi: « Nec putes, » inquit, « ad invidiam tuam forsitan revocandum, quod in", + "candidate_score": 0.677643, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_12_14", + "bdc_text": "Peter Walser , Die Prädestination bei Heinrich Bullinger im Zusammenhang mit seiner Gotteslehre , Zürich 1957 . - Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo . incidit , tibi significare .", + "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-anima-et-ejus-origine_window_131", + "psc_text": "cervicem contra sententiam principalem! « Teneat, » inquit, « etiam meum non invidentis assensum: » qui dicit animas non baptizatorum temporarie mereri paradisum; propter has enim, latronem atque Dinocratem, tanquam praescribendo, vel potius praejudicando commemorat: in resurrectione autem in meliora transferri et regni coelorum percipere praemium: « quanquam sententia, » inquit, « principalis obsistat. » Jam ergo ipse considera, quaeso te, frater, quisquis cuipiam praebet assensum adversus auctoritatem sententiae principalis, quam sententiam merebitur principis? 17. Novellos haereticos Pelagianos justissime conciliorum catholicorum et Sedis Apostolicae damnavit auctoritas, eo quod ausi fuerint non baptizatis parvulis dare quietis et salutis locum, etiam praeter regnum coelorum. Quod ausi non fuissent, nisi negarent eos habere originale peccatum, quod opus esset absolvi per Baptismatis sacramentum. Iste autem sicut catholicus dicit, parvulos originali obstrictos esse peccato, et tamen eos ab hujusmodi vinculo sine lavacro regenerationis absolvit, et post mortem in paradisum misericors mittit; post resurrectionem vero etiam", + "candidate_score": 0.673411, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf012", + "work_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1", + "max_score": 0.694955, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13_15", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo . incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1528", + "psc_text": "confusione reiecta constanti et publica fide deum, qui negantes negaturus sit, non negemus. potest et sermo ad eos referri, de quibus apostolus ait: iam sine nobis regnatis, et utinam regnetis: id est, tamquam in conspectu sanctorum, qui utique frequenter reges terrae sunt nuncupati, propheta dei testimonia sit locutus neque confusus sit per praedicationem suam doctrinsedoctrinae caelestis instituta praebere. gemina autem intellegentia electionem intellegentiseintellegentiae ex se praestat, ut, quia utrumque ex testimoniis scripturarum intellegi promptum est, aut utrumque significatum existimetur, aut quod magis uidebitur probabile eligatur. § 11 Et meditabar in mandatis tuis, qurequae dilexi uehementer. non solum igitur loqui nos in testimoniis dei conuenit, sed legis mandata omnia diurna meditatione retinere. neque tantum meditatio utilis est, nisi lex ipsa, quae in meditatione est, diligatur, neque diligere communi dilectione sufficiet, nisi etiam uehementer id, quod diligitur, diligatur. atque ideo hunc omnem perfectae rationis ordinem sermo propheticus percurrit dicens: et raeditabarmeditabar in", + "candidate_score": 0.694955, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13_15", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo . incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1630", + "psc_text": "in dei uerba sperantem: et sperantem non mediocriter neque confuso humanae opinionis errore, sed dicentem cum libertate id, quod consequitur: § 11 Cognoui, domine, quia aequitas iudicia tua et uere humiIiastihumiliasti me. in locis ceteris meminimus ita prophetam dicere solitum: da mihi intellectum et doce me, et obsernaboobseruabo prgeceptapraecepta tua; nunc autem tamquam de adeptis profitetur dicens: cognoui, domine, quia sequitasaequitas iudicia tua. sed hic non de iudiciis illis aeternis, sed de praesentibus sermo est. iudicia illa aeterna secundum eundem prophetam sicut abyssus multa, et secundum apostolum: iudicia dei inuestigabilia et inscrutabilia. scit autem in his iudiciis, quae nunc sunt, quidquid in se geratur, ex iudicio dei fieri: omnes tribulationes, omnes pressuras, omnia 21 Pa. XXXV, 7. 22 Rom. XI, 33. 1 timor dei E ut uel RCe uel V sola V 2 gratulentur e 8 et conspectae utiles sunt. utilis ergo eel. p(.I) et conspectae gfatiJ contemplationis uisfl. seu", + "candidate_score": 0.694373, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13_15", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo . incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_828", + "psc_text": "populi arguantur, quando doctrina timoris dei et confessionis eruditio ex prophetasprophetae oratione prsestetarpraestetur. in his enim prophetiseprophetiae spiritalis ordo consistit. et si dominus praedicatur, profectus scientiae huius ad fidem utilis est. si ad timorem et confessionem eius docemur, domino formamur, proficimus, adquirimur, ut per passionem eius redempti, ita eidem per doctrinae suae instituta placituri. § 4 Esse autem in prsesentipraesenti psalmo quaedam intellego, qusequae ei homini, quem dominus adsumpsit, aptari posse uideantur, ubi dicitur: perscrutati sunt iniquitates, defecerunt scrutantes scrutinio. significari enim forte in eo existimabitur IudseorumIudaeorum conspiratio, cum testimonia, quibus argui posset, quaeruntur nec reperiuntur, et omnia scrutantium ingenia deficiunt; dehinc quod sagittis paruulorum, id est doctrinis apostolorum uulnerentur, aduersum quos nullam causam iustae persecutionis inuenerint, et ideo defecerint contra ipsos linguae eorum. haec quidem non tamquam inprobabilia praetermittimus, sed qusedamquaedam alia in psalmo sunt, qusequae ordinem intellegentiseintellegentiae huius impediant. non longe tamen ab his sermo expositionis nostrae dissentiet.", + "candidate_score": 0.692512, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13_15", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo . incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1367", + "psc_text": "oris tui. quanta rerum et nuncupationum differentia est! primum a iuuentute mandata dei custodiuntur, dehinc deus toto corde inquiritur, tum dei eloquia occuluntur et iustificationes disci desiderantur, nunc indiciaiudicia praedicantur. sed propheta forte existimabitur a se excidisse et uel suorum, uel alienorum dictorum inmemor fuisse. in hoc enim psalmorum libro legimus: iudicia tua sicut abyssus multa. Paulus apostolus ait: inexscrutabilia iudicia dei et rursum propheta: magna enim sunt iudicia tua et innumerabilia: et quomodo audebit propheta dicere: in labiis meis pronuntianipronuntiaui omnia iudicia oris tui? sed nihil neque contra se, neque contra alium eiusdem spiritus propheta nunc locutus est. non enim ait: in labiis pronuntiaui omnia iudicia tnatua, sed ait: omnia iudicia oris tui: sciens nonnullam differentiam esse iudiciorum dei et iudiciorum oris dei. numquid cum ait: 18 Ps. XXXV, 7. 19 Rom. XI, 38. Sap. XVII, 1. 1 eet V 2 nonnulla & aliqua R 4 ac praecipuus Cp", + "candidate_score": 0.691303, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13_15", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo . incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1345", + "psc_text": "Sequitur deinde hic septimus uersus: confitebor tibi indirectione cordis mei, in eo, quod didici iudicia iustitiae tuae. iustificationes tuas custodiam. abicienda ergo est omnis animae peruersitas et directo atque in nullam aliam partem deflexo corde est confitendum, ne decidat animus in saeculi curam, ne ex illis doctrinae dei semitis in deuia euagetur. sed directae huius confessionis ea causa est, quae consequenti uersu continetur: in eo, quod didici iudicia ius tit i ae tuae. primum igitur orauit, ut ad custodiendas iustificationes directae uiae ipsius fierent. secundo in nullo confundendum se esse subiecit, cum in omnia dei mandata respiceret. tertio quoque in directione cordis sui deo se confessurum spopondit ob id, quia iudicia iustitireiustitiae eius didicisset, per doctrinam scilicet directi cordis cognitaeque iustitimiustitia laudem deo reddens. sed iustitiae cognitae hic fructus est, ut iustificationes dei retineantur; et idcirco subiecit: iustificationes tuas custodiam. qui enim didicisse iudicia dei fructus est, nisi cognitionem nostram", + "candidate_score": 0.69114, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13_15", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo . incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1434", + "psc_text": "et ambules in omnibus uiis eius et diligas eum et seruias domino deo tuo ex toto corde tuo et ex tota anima tua et custodias praecepta domini dei tui et iustificationes eius, quse ego praecipio tibi hodie, ut bene sit tibi? ergo deo adhaerens in dei uia est. § 4 Et qua ratione prophetam hic locutum existimabimus dicentem: uias meas pronuntiaui, et exaudisti me; doce me iustificationes tuas? si enim uias suas praedicat, necesse est peccati uias praedicet, quia in uia peccati sit, quisque in dei uia non sit. sed huic praesenti dicto consentiens illud uidetur, quod dictum est: pronuntiabo aduersum me iniustitias meas, domine, et rursum: iustus in exordio sermonis sui ipse sui accusator est. ergo hic pronuntiatio, quae dicitur, non laudatio est, sed confessio uiarum suarum, id est peccatorum suorum paenitens professio; 8 Dent. X, 12 sq. 21 Pa. XXXI, 6. 22 Prov. XVIII, 17. 1 se supr.", + "candidate_score": 0.691126, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_12_14", + "bdc_text": "Peter Walser , Die Prädestination bei Heinrich Bullinger im Zusammenhang mit seiner Gotteslehre , Zürich 1957 . - Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo . incidit , tibi significare .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1827", + "psc_text": "ante deum peccati, quod per eos gesserimus, intendunt; causam namque peccati ad crimen iniciunt et criminis inuidiam per calumniam exacerbant, scriptura in Apocalypsi calumniatorem eum esse testante. § 8 Verum etiam nunc se extendit propheta in celsiorem profectum dicens: oculi mei defecerunt in salutare tuum et in eloquiomeloquium iustitiseiustitiae tuae. oculi deficiunt, cum intentus in aliquam exspectationem uisus laborat. propheta itaque animae susesuae oculos in dei salutare defixit. et de salutari quid intellegi oporteret, saepe tractauimus; eum scilicet esse legum, qui saluum faciet populum suum a peccatis. aliis igitur oculos suos in desideria saecularia occupantibus et in uoluptates rerum praesentium tendentibus propheta in dei salutare defixus 7 Matth. IV, 9. 10 Matth. XXV, 41. 17 Apoo. XII, 10. m 1 sapientia Cp aufera finis V et uirtutem eorum RCpE cf. Sabatier 77, 537 adn. 2 inhabitauileB V1 8 prehendam — auferam glori* om. Cp adpraehendam RE 6 imperiorum R 8", + "candidate_score": 0.67859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_20_22", + "bdc_text": "moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco . Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum . Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1528", + "psc_text": "confusione reiecta constanti et publica fide deum, qui negantes negaturus sit, non negemus. potest et sermo ad eos referri, de quibus apostolus ait: iam sine nobis regnatis, et utinam regnetis: id est, tamquam in conspectu sanctorum, qui utique frequenter reges terrae sunt nuncupati, propheta dei testimonia sit locutus neque confusus sit per praedicationem suam doctrinsedoctrinae caelestis instituta praebere. gemina autem intellegentia electionem intellegentiseintellegentiae ex se praestat, ut, quia utrumque ex testimoniis scripturarum intellegi promptum est, aut utrumque significatum existimetur, aut quod magis uidebitur probabile eligatur. § 11 Et meditabar in mandatis tuis, qurequae dilexi uehementer. non solum igitur loqui nos in testimoniis dei conuenit, sed legis mandata omnia diurna meditatione retinere. neque tantum meditatio utilis est, nisi lex ipsa, quae in meditatione est, diligatur, neque diligere communi dilectione sufficiet, nisi etiam uehementer id, quod diligitur, diligatur. atque ideo hunc omnem perfectae rationis ordinem sermo propheticus percurrit dicens: et raeditabarmeditabar in", + "candidate_score": 0.67356, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_21_23", + "bdc_text": "Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum . Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen . velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1528", + "psc_text": "confusione reiecta constanti et publica fide deum, qui negantes negaturus sit, non negemus. potest et sermo ad eos referri, de quibus apostolus ait: iam sine nobis regnatis, et utinam regnetis: id est, tamquam in conspectu sanctorum, qui utique frequenter reges terrae sunt nuncupati, propheta dei testimonia sit locutus neque confusus sit per praedicationem suam doctrinsedoctrinae caelestis instituta praebere. gemina autem intellegentia electionem intellegentiseintellegentiae ex se praestat, ut, quia utrumque ex testimoniis scripturarum intellegi promptum est, aut utrumque significatum existimetur, aut quod magis uidebitur probabile eligatur. § 11 Et meditabar in mandatis tuis, qurequae dilexi uehementer. non solum igitur loqui nos in testimoniis dei conuenit, sed legis mandata omnia diurna meditatione retinere. neque tantum meditatio utilis est, nisi lex ipsa, quae in meditatione est, diligatur, neque diligere communi dilectione sufficiet, nisi etiam uehementer id, quod diligitur, diligatur. atque ideo hunc omnem perfectae rationis ordinem sermo propheticus percurrit dicens: et raeditabarmeditabar in", + "candidate_score": 0.670563, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_35_37", + "bdc_text": "istiusmodi doctorum suffragia , tu quoque idem quesisse videaris . Quod lucidum est ex verbo domini , talium testimoniis non eget , quę tamen confirmabant nostra et reiiciebant subsequentis seculi impudentiam , nisi et hoc loco hec etas nostra offenderetur his calculis . Mox enim obtento alicuius doctoris sano iudicio in aliquo dictato petitur et in aliis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1301", + "psc_text": "enim domini inmaculata, conuertens animam. testimonium domini fidele, erudiens paruulos. iustitiseiustitiae domini rectae, laetificantes corda. praeceptum domini lucidum, inluminans oculos. timor domini sanctus, permanens in sseculumsaeculum saeculi. iudicia domini uera, iustificata in ipsum. sunt ergo distantiae in singulis quibusque rebus et prudentis atque intellegentis uiri est in his, quae scripta sunt, discernere, - ubi lex, ubi praeceptum, ubi testimonia, ubi iustificationes, ubi iudicia constituta sint: ne illa, qUID sermo propheticus mirabili uniuscuiusque rei proprietate distinxit, ea ignorantiae nostrsenostrae infirmitas indocta inperitueinperitiae opinione confundat. itaque per litteras singulas haec omnia maximus et ultra ceteros copiosissimoscopiosissimus psalmus iste discreuit, ut per haec uerborum elementa credendi 14 Ps. XVIII, 8 eq.. 1 nominibus ex omnibus C uerba in nominibus nihil om. V 2 iatnt r õ et om. Cp credimus RCpE 6 ut distinctionum R nesciertmt V 8 uniuBCuiueque (uniusc i. ras.) R 9 adque VR exietimant CpE 10 aliut V aliud iuBtificationem", + "candidate_score": 0.66824, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_35_37", + "bdc_text": "istiusmodi doctorum suffragia , tu quoque idem quesisse videaris . Quod lucidum est ex verbo domini , talium testimoniis non eget , quę tamen confirmabant nostra et reiiciebant subsequentis seculi impudentiam , nisi et hoc loco hec etas nostra offenderetur his calculis . Mox enim obtento alicuius doctoris sano iudicio in aliquo dictato petitur et in aliis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1323", + "psc_text": "et quia haec simplicia et splendida sunt nosque in uerum lumen per obseruantiam suorum dirigentia, idcirco ita dictum est: prseceptumpraeceptum domini lucidum, inluminans oculos. de lege autem non conuenerat ista dixisse, quia per umbram futurorum sancta est et animas per futurorum cognitionem conuertens; mandatum autem per obseruantiam sui inluminans. § 7 Ergo quia beati sunt scrutantes testimonia dei, et aliud legem, aliud mandatum, aliud testimonia esse sicut cetera diximus, quae haec dei sint testimonia, noscendum est. legis etenim totius liber sub testimoniis datus est. caelum namque et terram Moyses librum testamenti traditurus in testimonium aduocauit. sunt et plurima in causam testimoniorum constituta, 4 Gal. IV, 24. 7 Rom. VII, 14. 10 Exod. XX, 18. 13 Ps. XVIII, 9. 1 habuit duos filios R (iVou. Testam. Vat. 460 viovs ltJX.) 2 sed qui — ex libera in mQrg. add. m. 1 p 8 rempromiseionem V 4 umbra esset p 5 allegoramina", + "candidate_score": 0.667028, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_35_37", + "bdc_text": "istiusmodi doctorum suffragia , tu quoque idem quesisse videaris . Quod lucidum est ex verbo domini , talium testimoniis non eget , quę tamen confirmabant nostra et reiiciebant subsequentis seculi impudentiam , nisi et hoc loco hec etas nostra offenderetur his calculis . Mox enim obtento alicuius doctoris sano iudicio in aliquo dictato petitur et in aliis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1716", + "psc_text": "intellegeretur, id, quod consequitur, adiecit: super omnes docentes me intellexi, quoniam testimonia tua meditatio mea est. didicisti, o Dauid, a Moyse legem, et Aaron tibi sacrifieiorumsacrificiorum omnium doctor est, Iesus iteratae circumcisionis magister est, Samuel ungendi tibi sacramentum in temetipso et prophetae et regis ostendit: quid est istud, quod loqui ausus es, quod super omnes te docentes intellexeris ? sed superior uersus, super quos omnes docentes se intellegat, ostendit, id est super inimicos. et rursum hic, qui nunc est uersus inferior, qui inimici sint, declarat, id est omnes docentes. claues enim se caelorum habere profitentur et doctores esse se legis gloriantur. et cum omnia legis testimonia aduentum domini nostri Iesu Christi testentur, super doctores suos propheta 1 dei om. Cp et ante in lege om. C heretici VR 2 mandatatum ex mandatum m. 2 V -4 auctorem — circumciBio om. V 5 -pcederit C 6 dfa R dnS V dominum", + "candidate_score": 0.665781, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_36_38", + "bdc_text": "Quod lucidum est ex verbo domini , talium testimoniis non eget , quę tamen confirmabant nostra et reiiciebant subsequentis seculi impudentiam , nisi et hoc loco hec etas nostra offenderetur his calculis . Mox enim obtento alicuius doctoris sano iudicio in aliquo dictato petitur et in aliis . De aliis scribendi non est ocium .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1323", + "psc_text": "et quia haec simplicia et splendida sunt nosque in uerum lumen per obseruantiam suorum dirigentia, idcirco ita dictum est: prseceptumpraeceptum domini lucidum, inluminans oculos. de lege autem non conuenerat ista dixisse, quia per umbram futurorum sancta est et animas per futurorum cognitionem conuertens; mandatum autem per obseruantiam sui inluminans. § 7 Ergo quia beati sunt scrutantes testimonia dei, et aliud legem, aliud mandatum, aliud testimonia esse sicut cetera diximus, quae haec dei sint testimonia, noscendum est. legis etenim totius liber sub testimoniis datus est. caelum namque et terram Moyses librum testamenti traditurus in testimonium aduocauit. sunt et plurima in causam testimoniorum constituta, 4 Gal. IV, 24. 7 Rom. VII, 14. 10 Exod. XX, 18. 13 Ps. XVIII, 9. 1 habuit duos filios R (iVou. Testam. Vat. 460 viovs ltJX.) 2 sed qui — ex libera in mQrg. add. m. 1 p 8 rempromiseionem V 4 umbra esset p 5 allegoramina", + "candidate_score": 0.665589, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_11_13", + "bdc_text": "Alexander Schweizer , Die protestantischen Centraldogmen in ihrer Entwicklung innerhalb der reformirten Kirche , Bd. I , Zürich 1854 , S. 258-265 ( mit Teilübersetzung ) ; Peter Walser , Die Prädestination bei Heinrich Bullinger im Zusammenhang mit seiner Gotteslehre , Zürich 1957 . - Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_134", + "psc_text": "R adibita R arguitur « 23 doctorina (na in rOB. a m. 1) secretina secretrinore r non probabiles t 24 interpraetandi VR. transferentes et in numerum redegerunt et in ordinem conlocauerunt et diapsalmis distinxerunt, qui omnes secundum Hebraeos confusi et habebantur et habentur. horum igitur translationes HebrseisHebraeis tum lingua tantum sua utentibus non erant necessariae. ipsis tamen, omnibus diligenti et religiosa custodia obseruatis. quibus postea dominus legem omnem sacramento et corporationis suae et passionis et resurrectionis inpleuerat, cumque his libris, quos regi idem translatores ediderant, conlatis et fideliter consonantibus repertis, indissolubilis constituta est priuilegio doctrina; et aptatisaetatis auctoritas. § 4 Beatus ergo apostolus Paulus, secundum professionem suam HebrreusHebraeus ex Hebraeis, etiam secundum hebraicam cognitionem et fidem psalmum hunc primum esse dixit, translatorum distinctione non usus: cui maximum hoc pnedicandipraedicandi ad synagogse principes studium erat, ut dominum nostrum Iesum Christum dei filium, natum, passum, resurgentem regnare in aeternum ex doctrina legis", + "candidate_score": 0.663571, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_36_38", + "bdc_text": "Quod lucidum est ex verbo domini , talium testimoniis non eget , quę tamen confirmabant nostra et reiiciebant subsequentis seculi impudentiam , nisi et hoc loco hec etas nostra offenderetur his calculis . Mox enim obtento alicuius doctoris sano iudicio in aliquo dictato petitur et in aliis . De aliis scribendi non est ocium .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1301", + "psc_text": "enim domini inmaculata, conuertens animam. testimonium domini fidele, erudiens paruulos. iustitiseiustitiae domini rectae, laetificantes corda. praeceptum domini lucidum, inluminans oculos. timor domini sanctus, permanens in sseculumsaeculum saeculi. iudicia domini uera, iustificata in ipsum. sunt ergo distantiae in singulis quibusque rebus et prudentis atque intellegentis uiri est in his, quae scripta sunt, discernere, - ubi lex, ubi praeceptum, ubi testimonia, ubi iustificationes, ubi iudicia constituta sint: ne illa, qUID sermo propheticus mirabili uniuscuiusque rei proprietate distinxit, ea ignorantiae nostrsenostrae infirmitas indocta inperitueinperitiae opinione confundat. itaque per litteras singulas haec omnia maximus et ultra ceteros copiosissimoscopiosissimus psalmus iste discreuit, ut per haec uerborum elementa credendi 14 Ps. XVIII, 8 eq.. 1 nominibus ex omnibus C uerba in nominibus nihil om. V 2 iatnt r õ et om. Cp credimus RCpE 6 ut distinctionum R nesciertmt V 8 uniuBCuiueque (uniusc i. ras.) R 9 adque VR exietimant CpE 10 aliut V aliud iuBtificationem", + "candidate_score": 0.663433, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_41_43", + "bdc_text": "quoque certis locis perpendi . Quod illud in Genesi וַיֹּאמֶר אֱלֹהִים נַעֲשֶׂה vertisVgl . Hottinger VIII 791. : \"Faciamus , inquiunt di\" [ Gen 1 , 26 ] , nescio , num facias exemplo .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2564", + "psc_text": "G 26 et incertae a se (?) G. 7 commoueri. totiens negotiosus ad haec deus ipsos istos, ut demutentur, ut dissideant, ex secreto diuitiarum suarum producit? § 13 Sed haec a me uolenti uirtutem et rationem dictorum ostendere ita commemorata sint, ut nihilominus inuisibilis et omnipotentis uirtutis esse intellegatur, amari, quod est ab extremo terrae, nubes educi et inter pluuias fulgura coruscare et uentos ex occultis spiratuum suorum sedibus flare. uerum quia non in his tantum omnipotentia dei est, neque in his solum, quae uoluit, fecit in caelo et in terra, in mari et in abyssis, et in his, quae corporaliter gesta esse memorantur, spiritalia significari meminimus: demonstrandum est nunc. quid sub his dictis per uirtutem prophetiae intellegere debeamus. § 14 In eo, quod omnia, quae uoluit, fecit in caelo et in terra, in marietin abyssis, quantum cognitioninostrae permissum est, nihil amabilius deo homine est. et subest causa, ut peculiare", + "candidate_score": 0.663305, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_10_12", + "bdc_text": "Vgl . HBBibl I 721 ; Alexander Schweizer , Die protestantischen Centraldogmen in ihrer Entwicklung innerhalb der reformirten Kirche , Bd. I , Zürich 1854 , S. 258-265 ( mit Teilübersetzung ) ; Peter Walser , Die Prädestination bei Heinrich Bullinger im Zusammenhang mit seiner Gotteslehre , Zürich 1957 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_135", + "psc_text": "Beatus ergo apostolus Paulus, secundum professionem suam HebrreusHebraeus ex Hebraeis, etiam secundum hebraicam cognitionem et fidem psalmum hunc primum esse dixit, translatorum distinctione non usus: cui maximum hoc pnedicandipraedicandi ad synagogse principes studium erat, ut dominum nostrum Iesum Christum dei filium, natum, passum, resurgentem regnare in aeternum ex doctrina legis ostenderet. tenuit itaque hunc modum, ut HebnsisHebraeis praedicans HebneorumHebraeorum consuetudine uteretur. sed nobis translatorum utendum auctoritate est, legem non ambiguitate litterae, sed doctrinae scientia transferentum. § 5 Praestat autem nunc absolutissimam intellegentiam personae, temporis, causae apostolica auctoritas. nam quid in libro Actorum suorum de hoc eodem psalmo idem apostoli senserint, uerbis ipsorum loquemur. scriptum namque est: ipsis dicentibus: domine, tu es, qui fecisti cselumcaelum et terram et mare et omnia, quae in illis sunt, qui perospatrisnostriDauid, sancti pueri tui, dixisti: quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt 25 Act. ap. IV, 24. 1 redigerunt 1' 2 et in diapsalmis distincxerunt", + "candidate_score": 0.660767, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_34_36", + "bdc_text": "vix aliquid porro concedunt , nisi adsintvor adsint gestrichenes accedente . istiusmodi doctorum suffragia , tu quoque idem quesisse videaris . Quod lucidum est ex verbo domini , talium testimoniis non eget , quę tamen confirmabant nostra et reiiciebant subsequentis seculi impudentiam , nisi et hoc loco hec etas nostra offenderetur his calculis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2480", + "psc_text": "fili tui testamentum meum et testimonia mea, q u ae docebo eos. Moyses legem scripsit, in qua testimonia dei continentur, propheta hic idem totus deuersatur in tegelege: et quomodo adhuc filii illius Dauid in testimoniis sunt docendi? non praesentis aetatis est sermo, sed his proprius, de quibus dictum est: confitebor tibi, domine deus, pater caeli et terrseterrae, quia abscondisti hsechaec a sapientibiassapientibus et prudentibus et reuelasti ea paruulis. sed docti et manentes in his, quae docebuntur, quid consequentur? usque in sseculumsaeculum, inquit, sedebunt super sedem. tuam. et qui isti sunt, qui sedebunt? nempe de quibus dictum est: et uos sedebitis super duodecim thronos iudicantes duodecim tribus Israhel. 1 Hierem. XXX, 6. 5 Gal. IV, 19. 7 Matth. IX, 2. Ioh. Xffl, 33. 16 Matth. XI, 25. 21 Matth. XIX, 28. 1 ieremiS <-pfaa R profetam hieremiam VPT decentem (sic) ex dioentem R inquid G itaquae V1 itaque VI RPТ 2", + "candidate_score": 0.660163, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_9_11", + "bdc_text": "Hottinger VIII 763-827 . Vgl . HBBibl I 721 ; Alexander Schweizer , Die protestantischen Centraldogmen in ihrer Entwicklung innerhalb der reformirten Kirche , Bd. I , Zürich 1854 , S. 258-265 ( mit Teilübersetzung ) ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_134", + "psc_text": "R adibita R arguitur « 23 doctorina (na in rOB. a m. 1) secretina secretrinore r non probabiles t 24 interpraetandi VR. transferentes et in numerum redegerunt et in ordinem conlocauerunt et diapsalmis distinxerunt, qui omnes secundum Hebraeos confusi et habebantur et habentur. horum igitur translationes HebrseisHebraeis tum lingua tantum sua utentibus non erant necessariae. ipsis tamen, omnibus diligenti et religiosa custodia obseruatis. quibus postea dominus legem omnem sacramento et corporationis suae et passionis et resurrectionis inpleuerat, cumque his libris, quos regi idem translatores ediderant, conlatis et fideliter consonantibus repertis, indissolubilis constituta est priuilegio doctrina; et aptatisaetatis auctoritas. § 4 Beatus ergo apostolus Paulus, secundum professionem suam HebrreusHebraeus ex Hebraeis, etiam secundum hebraicam cognitionem et fidem psalmum hunc primum esse dixit, translatorum distinctione non usus: cui maximum hoc pnedicandipraedicandi ad synagogse principes studium erat, ut dominum nostrum Iesum Christum dei filium, natum, passum, resurgentem regnare in aeternum ex doctrina legis", + "candidate_score": 0.657312, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_14_16", + "bdc_text": "incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis . Verum tractandi modus ( quoniam importuna sunt tempora ) nonvor non gestrichenes ob id mihi .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1855", + "psc_text": "V ex animo V. § 2 Sequitur deinde: declaratio sermonum tuorum inluminat et intellectum dat paruulis. et hic quoque sermo forte uidetur a naturae nostrae consuetudine esse diaersusdiuersus. cum enim ante intellegendum sit et sic lumine intellegentiseintellegentiae utendum, quia noctem ignorantiae intellegentiae adeptae lumen apellat, propheta tamen dicit declarationem uerborum dei prius inluminare et post inluminationem intellegentiam praestare. sed qusequae sint dei uerba, ante discendum est; et tunc inluminationis ac postea intellegentiae ratio praestanda est. uerba dei sunt, quaecumque prophetae locuti sunt. curocum enim Moyses uerbis suis populo HebrseoHebraeo legis obseruantiam nuntiauerit, tamen in libro eiusdem legis ita scriptum est: et dixit deus ad Moysen: dic filiis Israhel. usus igitur est his legislator uerbis, quibus ei ut uteretur praeceptum est. ergo uerba dei sunt, quae per officium licet humani oris audita sunt. sed et magnus ille propheta ipso iudicio domini nostri Iesu Christi bene locutus, cum dixisset: audi caelum, et", + "candidate_score": 0.656694, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_10_12", + "bdc_text": "Vgl . HBBibl I 721 ; Alexander Schweizer , Die protestantischen Centraldogmen in ihrer Entwicklung innerhalb der reformirten Kirche , Bd. I , Zürich 1854 , S. 258-265 ( mit Teilübersetzung ) ; Peter Walser , Die Prädestination bei Heinrich Bullinger im Zusammenhang mit seiner Gotteslehre , Zürich 1957 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_134", + "psc_text": "R adibita R arguitur « 23 doctorina (na in rOB. a m. 1) secretina secretrinore r non probabiles t 24 interpraetandi VR. transferentes et in numerum redegerunt et in ordinem conlocauerunt et diapsalmis distinxerunt, qui omnes secundum Hebraeos confusi et habebantur et habentur. horum igitur translationes HebrseisHebraeis tum lingua tantum sua utentibus non erant necessariae. ipsis tamen, omnibus diligenti et religiosa custodia obseruatis. quibus postea dominus legem omnem sacramento et corporationis suae et passionis et resurrectionis inpleuerat, cumque his libris, quos regi idem translatores ediderant, conlatis et fideliter consonantibus repertis, indissolubilis constituta est priuilegio doctrina; et aptatisaetatis auctoritas. § 4 Beatus ergo apostolus Paulus, secundum professionem suam HebrreusHebraeus ex Hebraeis, etiam secundum hebraicam cognitionem et fidem psalmum hunc primum esse dixit, translatorum distinctione non usus: cui maximum hoc pnedicandipraedicandi ad synagogse principes studium erat, ut dominum nostrum Iesum Christum dei filium, natum, passum, resurgentem regnare in aeternum ex doctrina legis", + "candidate_score": 0.65659, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_28_30", + "bdc_text": "autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores . Itaque dubito , num moderationis nomen huc congruat etiam non vitiato sęculo . Sed plus satis de hoc metu . Tu judica , quod solidum est .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1745", + "psc_text": "subiecerit. § 6 Ait enim: iuraui et statui custodire iudicia iustitise tuse. iam non in nocte speculisaeculi errat, nec pedem metuit offendere. sacramentum enim omne firmatae scientiae res est, et iurandi religio ex ueritatis cognitione suscipitur. iurat ergo propheta; nec tantum iurat, sed et statuit, quia sacramenti uinculum firmitas sit statutorum. statuit ergo iurans custodire iudicia iustitise dei. et difficile est statuta conuelli, et optimum est statuere iurata. § 7 Sed meminit nihil esse in dei iudiciis iniustum. si enim humana iudicia ea uere iudicia existimantur, quae ex arbitrio instiiusti iudicii sanciuntur, nedum modo ambigendum sit, nihil esse in dei iudiciis iniustum. amittimus liberos; iniustum hoc iudicium existimamus. numquid iniuste deus in Iob filios dedit diabolo potestatem? damna nostra tamquam inique accidentia dolemus. numquid egere solum illum perfectum uirum deus r m 1 nostram ex uostram m. 2 V pudentiS C prouidentiam Vpb 2 luen corr. m. 2 V 3", + "candidate_score": 0.655963, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_22_24", + "bdc_text": "Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen . velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes . abesse vocabula moderationum et limitationum Der Begriff \"moderatio \" kommt in Bullingers Rede wiederholt vor ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1525", + "psc_text": "dei in se loquentis habitatio est. causam uero amplitudinis suae docet dicens: quia mandata tua perquisiui. naturae nostrae consuetudinem recordemur, quotiensque lectioni uacantes mandata dei et praecepta scrutamur, in quantam amplitudinem intellegentiseintellegentiae mentium nostrarum dilatantur angustiae, et quam patulus nostrae humilitatis in desideria diuina fit sensus. per peccatorum autem nostrorum conscientiam coartatur nobis omnis animi amplitudo, ac difficilia omnia et angusta sunt, cum diuini uerbi habitatione sumus indigni. § 10 Sed ambulans in latitudine propheta uersari in officio digno adeptae amplitudinis debet: et uersatur plane. sequitur enim: et loquebar in testimoniis tuis in conspectu regum et non confundebar. hoc officium dilatati cordis est, ut ex eo in abundantia diuinsediuinae doctrinae uerba procedant loquitur enim propheta constanter aduersus principes terrae deum praedicans. et quidem duplex significatio sensus huius est, quia secundum dominica praecepta oporteat a nobis OhristumChristum 1 II Cor. 4, 8. 4 II Cor. 6, 12. o Ibid 16; cf.", + "candidate_score": 0.655252, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_11_13", + "bdc_text": "Alexander Schweizer , Die protestantischen Centraldogmen in ihrer Entwicklung innerhalb der reformirten Kirche , Bd. I , Zürich 1854 , S. 258-265 ( mit Teilübersetzung ) ; Peter Walser , Die Prädestination bei Heinrich Bullinger im Zusammenhang mit seiner Gotteslehre , Zürich 1957 . - Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_135", + "psc_text": "Beatus ergo apostolus Paulus, secundum professionem suam HebrreusHebraeus ex Hebraeis, etiam secundum hebraicam cognitionem et fidem psalmum hunc primum esse dixit, translatorum distinctione non usus: cui maximum hoc pnedicandipraedicandi ad synagogse principes studium erat, ut dominum nostrum Iesum Christum dei filium, natum, passum, resurgentem regnare in aeternum ex doctrina legis ostenderet. tenuit itaque hunc modum, ut HebnsisHebraeis praedicans HebneorumHebraeorum consuetudine uteretur. sed nobis translatorum utendum auctoritate est, legem non ambiguitate litterae, sed doctrinae scientia transferentum. § 5 Praestat autem nunc absolutissimam intellegentiam personae, temporis, causae apostolica auctoritas. nam quid in libro Actorum suorum de hoc eodem psalmo idem apostoli senserint, uerbis ipsorum loquemur. scriptum namque est: ipsis dicentibus: domine, tu es, qui fecisti cselumcaelum et terram et mare et omnia, quae in illis sunt, qui perospatrisnostriDauid, sancti pueri tui, dixisti: quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt 25 Act. ap. IV, 24. 1 redigerunt 1' 2 et in diapsalmis distincxerunt", + "candidate_score": 0.65391, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_28_30", + "bdc_text": "autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores . Itaque dubito , num moderationis nomen huc congruat etiam non vitiato sęculo . Sed plus satis de hoc metu . Tu judica , quod solidum est .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1301", + "psc_text": "enim domini inmaculata, conuertens animam. testimonium domini fidele, erudiens paruulos. iustitiseiustitiae domini rectae, laetificantes corda. praeceptum domini lucidum, inluminans oculos. timor domini sanctus, permanens in sseculumsaeculum saeculi. iudicia domini uera, iustificata in ipsum. sunt ergo distantiae in singulis quibusque rebus et prudentis atque intellegentis uiri est in his, quae scripta sunt, discernere, - ubi lex, ubi praeceptum, ubi testimonia, ubi iustificationes, ubi iudicia constituta sint: ne illa, qUID sermo propheticus mirabili uniuscuiusque rei proprietate distinxit, ea ignorantiae nostrsenostrae infirmitas indocta inperitueinperitiae opinione confundat. itaque per litteras singulas haec omnia maximus et ultra ceteros copiosissimoscopiosissimus psalmus iste discreuit, ut per haec uerborum elementa credendi 14 Ps. XVIII, 8 eq.. 1 nominibus ex omnibus C uerba in nominibus nihil om. V 2 iatnt r õ et om. Cp credimus RCpE 6 ut distinctionum R nesciertmt V 8 uniuBCuiueque (uniusc i. ras.) R 9 adque VR exietimant CpE 10 aliut V aliud iuBtificationem", + "candidate_score": 0.652842, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_26_28", + "bdc_text": "Quid enim , quod apertas scripturarum sententias depravant abusu mali , num ideo sententiae moderandae ? Si sunt excessus in utrumque la[tus ] Textverlust durch Beschädigung des Randes. , excessus perquam graphice describantur et fortissime etiam confutentur , sed illesa tamen maiestate verę et integraevor integrae gestrichenes inge . autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1528", + "psc_text": "confusione reiecta constanti et publica fide deum, qui negantes negaturus sit, non negemus. potest et sermo ad eos referri, de quibus apostolus ait: iam sine nobis regnatis, et utinam regnetis: id est, tamquam in conspectu sanctorum, qui utique frequenter reges terrae sunt nuncupati, propheta dei testimonia sit locutus neque confusus sit per praedicationem suam doctrinsedoctrinae caelestis instituta praebere. gemina autem intellegentia electionem intellegentiseintellegentiae ex se praestat, ut, quia utrumque ex testimoniis scripturarum intellegi promptum est, aut utrumque significatum existimetur, aut quod magis uidebitur probabile eligatur. § 11 Et meditabar in mandatis tuis, qurequae dilexi uehementer. non solum igitur loqui nos in testimoniis dei conuenit, sed legis mandata omnia diurna meditatione retinere. neque tantum meditatio utilis est, nisi lex ipsa, quae in meditatione est, diligatur, neque diligere communi dilectione sufficiet, nisi etiam uehementer id, quod diligitur, diligatur. atque ideo hunc omnem perfectae rationis ordinem sermo propheticus percurrit dicens: et raeditabarmeditabar in", + "candidate_score": 0.651454, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_10_12", + "bdc_text": "Vgl . HBBibl I 721 ; Alexander Schweizer , Die protestantischen Centraldogmen in ihrer Entwicklung innerhalb der reformirten Kirche , Bd. I , Zürich 1854 , S. 258-265 ( mit Teilübersetzung ) ; Peter Walser , Die Prädestination bei Heinrich Bullinger im Zusammenhang mit seiner Gotteslehre , Zürich 1957 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_132", + "psc_text": "translsitores septuaginta in principio ediderunt ceteris diuerse transferentibus: et secundum hanc ambiguitatem haec ab illis in omni translatione est facta confusio. § 3 Sed perfecta horum septuaginta interpretum auctoritas manet. primum, quod ante aduentum corporalem domini transtulerunt, nec adulatio interpretandi adhibita tempori arguetur, tanto anteriore interpretationis aetate: dehinc, quod ipsi illi principes doctoresque synagogae et praeter scientiam legis per Moysen quoque doctrina secretiore perfecti non potuerunt inprobabiles esse arbitri interpretandi, qui certissimi et grauissimi erant auctores docendi. hi ergo psalmos inter ceteros libros 1 trasferentea r 2 cognitionum ex cognitionem m. 2 V scientia V 3 ambigua R hebraeicae V uario V nuntia - tia (quae lilt. correcta sit non apparet) R 5 post transtulerunt 1-2 iitt. eras. R multi- R modu m sermonum intellegentiam V 6 ut om. Rb 7 interpraetantes Vll 8 attulerint RE occulte V ..moysi VR 9 traditionis profectae V ambiguae VII hebrea V 10 cumemorata", + "candidate_score": 0.651102, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_28_30", + "bdc_text": "autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores . Itaque dubito , num moderationis nomen huc congruat etiam non vitiato sęculo . Sed plus satis de hoc metu . Tu judica , quod solidum est .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1378", + "psc_text": "est, et cetera in iustificationum obseruantiam constituta, quae ingentem in se habent futurae spei meditationem per negotii praesentis effectum. atque ideo in his meditatur, ut in mandatis exercetur: quia exercitatio usum retinet consuetudinis institutae, meditatio autem se in id, quod nondum obtinuit, extendit, ut per meditationem id, quod expetit, consequatuTconsequatur; qusequae meditatio iustificationis id consequitur, ne sermoDumsermonum et promissionum subrepat obliuio.' GIMEL. Betribue seruo tuo, uiuam: et custodiam sermones tuos et reliqua. § 1 Quibus non est constans emundati cordis conscientia, precari ista prophetae uoce non possunt: retribue seruo tuo. si enim digna secundum opera nostra retributio aderit, in peccatorum ac delictorum nostrorum poenis manebimus. satis autem est, si cui uel haec saltim fiducia gratulandi ad dominum fuerit: non secundum peccata nostra fecit nobis, nequesecundum iniustitiasnostrasreddidit 23 Ps. CII, 10; 11; 12; 14. a 1 que corr. m. 2 V que C quo e quia pb 2 illut V cociders", + "candidate_score": 0.650815, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_22_24", + "bdc_text": "Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen . velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes . abesse vocabula moderationum et limitationum Der Begriff \"moderatio \" kommt in Bullingers Rede wiederholt vor ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1638", + "psc_text": "loquamini. non enim uos estis, qui loquimini, sed spiritus patris uestri, qui loquitur in uobis. et hoc quidem, quantum ad praesens pertinet tempus. § 15 Futurae autem spei propheta non inmemor est dicens: ueniant miserationes tutetuae, et uiuam: quia lex tua meditatio mea est. naturae corporalis infirmitas eget miserationibus dei. neque enim beatae illius uitae seternitatemaeternitatem 9 II Cor. 1, 3 sq. 17 Matth. X, 19 sq. It 2 sed ut bi corr. m. 1 R sed tibi V 3 obtat (' diuino Ce 4 optat ergo longo V adueraum VCJ) mundi huius CE 5 adbortatione V hortationg p ortationem C 6 auxilium Fl 7 omni ee C 8 perfunctil C uti diuinae B 10 miseratiorium ex miserationi m. 2 V a misericordiarfi C 11 exhortationia add. m. 2 V quin r q; C 13 ab eo patre cpmissS & dfio miserationQ p(A) promissam habena patrem et dominum (dJñ V)", + "candidate_score": 0.649366, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_12", + "bdc_text": "Peter Walser , Die Prädestination bei Heinrich Bullinger im Zusammenhang mit seiner Gotteslehre , Zürich 1957 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_197", + "psc_text": "cum nubibus caeli meminissent, aduersus quem fremerent et conuenirent, ut per cognitionem diuini aduentus conturbati super contumelia inlusse humilitatis corporeae pseniterentpaeniterent. § 27 Tenet autem ordinem prophetiseprophetiae euangelica doctrina. nam in eo ipso dicti utriusque ratio continetur, huius scilicet dicti: ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum eius, adnuntians prseceptumpraeceptum eius. dominus dixit ad me: filius meus es tu, ego bodiegenui te; cum enim ait: a modo uidebitis filium hominis sedentem a dextris uirtutis, tempus, quo filius hominis, qui et Christus et dei filius est, consessu dei dignus esset, ostendit: ut, quia antea dei filius, tum quoque et hominis filius esset, id, quod tum hominis filius est, ad perfectum dei filium, id est ad resumendam indulgendamque corpori aeternitatis suae gloriam per resurrectionis potentiam gigneretur: quam gloriam a patre corporeus reposcebat. qui enim in forma dei erat, formam serui acceperat. et acceptae huic formae serui gloriam dei.", + "candidate_score": 0.648598, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_27_29", + "bdc_text": "Si sunt excessus in utrumque la[tus ] Textverlust durch Beschädigung des Randes. , excessus perquam graphice describantur et fortissime etiam confutentur , sed illesa tamen maiestate verę et integraevor integrae gestrichenes inge . autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores . Itaque dubito , num moderationis nomen huc congruat etiam non vitiato sęculo .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1528", + "psc_text": "confusione reiecta constanti et publica fide deum, qui negantes negaturus sit, non negemus. potest et sermo ad eos referri, de quibus apostolus ait: iam sine nobis regnatis, et utinam regnetis: id est, tamquam in conspectu sanctorum, qui utique frequenter reges terrae sunt nuncupati, propheta dei testimonia sit locutus neque confusus sit per praedicationem suam doctrinsedoctrinae caelestis instituta praebere. gemina autem intellegentia electionem intellegentiseintellegentiae ex se praestat, ut, quia utrumque ex testimoniis scripturarum intellegi promptum est, aut utrumque significatum existimetur, aut quod magis uidebitur probabile eligatur. § 11 Et meditabar in mandatis tuis, qurequae dilexi uehementer. non solum igitur loqui nos in testimoniis dei conuenit, sed legis mandata omnia diurna meditatione retinere. neque tantum meditatio utilis est, nisi lex ipsa, quae in meditatione est, diligatur, neque diligere communi dilectione sufficiet, nisi etiam uehementer id, quod diligitur, diligatur. atque ideo hunc omnem perfectae rationis ordinem sermo propheticus percurrit dicens: et raeditabarmeditabar in", + "candidate_score": 0.64788, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_26_28", + "bdc_text": "Quid enim , quod apertas scripturarum sententias depravant abusu mali , num ideo sententiae moderandae ? Si sunt excessus in utrumque la[tus ] Textverlust durch Beschädigung des Randes. , excessus perquam graphice describantur et fortissime etiam confutentur , sed illesa tamen maiestate verę et integraevor integrae gestrichenes inge . autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_279", + "psc_text": "quod dictum est, habet quandam iam efficiendi necessitatem, quia dei uerba decreta sunt. § 2 Qui lectus est psalmus, in finem inscribitur. si omnes ita inscriberentur, nihil esset difficultatis; excluderet enim omnem generalitas quaestionem. sed cum aliam alius habeat inscriptionem, ex causis diuersis tantum necesse est diuersitates inscriptionum extitisse. duplex autem in his, qui in finem superscripti sunt, intellegentia est: aut enim ea, quae in consummatione erunt, continebunt, aut eorum, quae in toto psalmo erunt dicta, absolutionem psalmi finis inpertiet. sunt autem in psalmo omnia aspera, horrenda, pertaesa, blasphemiis plena, 8 Hierem. XLVIII, 10. 12 Esai. LXVI, 2. 5 samua ex summas m. 2 V 7 niohil et sic saepe r 10 sanctasex sanctus m. 2 V aoribturas V 17 utriuaque r 18 thesauris Vrb 20 negligenter rb fort. recte omnia animis ex omnia enl animis m. 2 V 24 in fine V 26 alius aliam rb insoribtionem V 28", + "candidate_score": 0.646668, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_27_29", + "bdc_text": "Si sunt excessus in utrumque la[tus ] Textverlust durch Beschädigung des Randes. , excessus perquam graphice describantur et fortissime etiam confutentur , sed illesa tamen maiestate verę et integraevor integrae gestrichenes inge . autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores . Itaque dubito , num moderationis nomen huc congruat etiam non vitiato sęculo .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_132", + "psc_text": "translsitores septuaginta in principio ediderunt ceteris diuerse transferentibus: et secundum hanc ambiguitatem haec ab illis in omni translatione est facta confusio. § 3 Sed perfecta horum septuaginta interpretum auctoritas manet. primum, quod ante aduentum corporalem domini transtulerunt, nec adulatio interpretandi adhibita tempori arguetur, tanto anteriore interpretationis aetate: dehinc, quod ipsi illi principes doctoresque synagogae et praeter scientiam legis per Moysen quoque doctrina secretiore perfecti non potuerunt inprobabiles esse arbitri interpretandi, qui certissimi et grauissimi erant auctores docendi. hi ergo psalmos inter ceteros libros 1 trasferentea r 2 cognitionum ex cognitionem m. 2 V scientia V 3 ambigua R hebraeicae V uario V nuntia - tia (quae lilt. correcta sit non apparet) R 5 post transtulerunt 1-2 iitt. eras. R multi- R modu m sermonum intellegentiam V 6 ut om. Rb 7 interpraetantes Vll 8 attulerint RE occulte V ..moysi VR 9 traditionis profectae V ambiguae VII hebrea V 10 cumemorata", + "candidate_score": 0.64603, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_60_62", + "bdc_text": "Contemporaries I 153 . cum uxorcula meaMargaretha Blarer , geb. Ehinger. . Vale in domino cum tuis omnibus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1260", + "psc_text": "domino et psallere nomini too, altissime, et reliqua. post legis tempora et cognitionem ueritatis conuenit corpus ipsum potius quam umbram corporis contueri. lex enim eorum, quaquae* in domino nostro Iesu Christo inplenda erant, speciem conplectitur; non ipsa ueritas, sed in ea meditatio ueritatis, utilis fide potius quam effectu, imitatione quam genere. ea enim, quae obserunriobseruari praecepta sunt, non uirtute efttcientifeefficientia ipsius utilia erant, sed obseruantium fide salutaria, ut sacrificionimsacrificiorum diuersitates et holocaustomatum religiones et circumcisionis cura et sabbati otium. hsec enim omnia et praetermissa culpam habebant et gesta sub futurorum fide proderant, sicut ait beatus apostolus: prius autem, quam ueniret fides, sub lege conclusi eustodiebamurcustodiebamur in ea fide, quae incipiebat. reuelari. itaque lex psedagoga nostra facta est in Christo, uti ex fide iustificemur. at ubi uenit fides, iam non sumus sub psedagogo; omnes enim filii estis fidei. ergo quotienscumque aliquid ex lege relegitur, in opere praesentium mandatorum speculum futurorum est", + "candidate_score": 0.645657, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_15_17", + "bdc_text": "Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis . Verum tractandi modus ( quoniam importuna sunt tempora ) nonvor non gestrichenes ob id mihi . admodum nobis probatur , non quod res ferre ipsa non possit , sed , ut dixi , temporum conditiones .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_503", + "psc_text": "solus patrem uidet, qui solus patrem scit, qui solus potest orare pernoctans — secundum euangelium enim dominus pernoctauit orans —, qui per speculum uerborum formam ipsam occultissimi sacramenti sub communibus uerbis, dum oraremus, ostendit. et qui orationem suam poposcit audiri, ut peculiare hocfiducise suae doceret esse, subiecit: inaurire uerba oris mei. et quisquam hoc humanae fiducitefiduciae esse existimabit, ut uerba oris sui uelit audiri? an illa, quibus motus animi nostri et inpetus pronuntiamus, tum cum de ira exardescimus, tum eumcum de odio obtrectamus, tum cum de dolore querimur, tum eumcum de adulatione blandimur, tum cum aut pro spe lucri aut de ueritatis pudore mentimur, aut de contumeliae offensione maledicimus ? et quis usquam uifce ita emendatae et patientis ad omnia fuit, ut his humanae demutationis uitiis non esset obnoiiusobnoxius? solus hoc potuit cum fiducia uelle, qui peccatum non fecit. in cuius ore dolus non fuit, qui flagellis dorsum prabuitpraebuit, maxillas", + "candidate_score": 0.643091, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_11", + "bdc_text": "Alexander Schweizer , Die protestantischen Centraldogmen in ihrer Entwicklung innerhalb der reformirten Kirche , Bd. I , Zürich 1854 , S. 258-265 ( mit Teilübersetzung ) ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_134", + "psc_text": "R adibita R arguitur « 23 doctorina (na in rOB. a m. 1) secretina secretrinore r non probabiles t 24 interpraetandi VR. transferentes et in numerum redegerunt et in ordinem conlocauerunt et diapsalmis distinxerunt, qui omnes secundum Hebraeos confusi et habebantur et habentur. horum igitur translationes HebrseisHebraeis tum lingua tantum sua utentibus non erant necessariae. ipsis tamen, omnibus diligenti et religiosa custodia obseruatis. quibus postea dominus legem omnem sacramento et corporationis suae et passionis et resurrectionis inpleuerat, cumque his libris, quos regi idem translatores ediderant, conlatis et fideliter consonantibus repertis, indissolubilis constituta est priuilegio doctrina; et aptatisaetatis auctoritas. § 4 Beatus ergo apostolus Paulus, secundum professionem suam HebrreusHebraeus ex Hebraeis, etiam secundum hebraicam cognitionem et fidem psalmum hunc primum esse dixit, translatorum distinctione non usus: cui maximum hoc pnedicandipraedicandi ad synagogse principes studium erat, ut dominum nostrum Iesum Christum dei filium, natum, passum, resurgentem regnare in aeternum ex doctrina legis", + "candidate_score": 0.642529, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_43", + "bdc_text": "\"Faciamus , inquiunt di\" [ Gen 1 , 26 ] , nescio , num facias exemplo .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2564", + "psc_text": "G 26 et incertae a se (?) G. 7 commoueri. totiens negotiosus ad haec deus ipsos istos, ut demutentur, ut dissideant, ex secreto diuitiarum suarum producit? § 13 Sed haec a me uolenti uirtutem et rationem dictorum ostendere ita commemorata sint, ut nihilominus inuisibilis et omnipotentis uirtutis esse intellegatur, amari, quod est ab extremo terrae, nubes educi et inter pluuias fulgura coruscare et uentos ex occultis spiratuum suorum sedibus flare. uerum quia non in his tantum omnipotentia dei est, neque in his solum, quae uoluit, fecit in caelo et in terra, in mari et in abyssis, et in his, quae corporaliter gesta esse memorantur, spiritalia significari meminimus: demonstrandum est nunc. quid sub his dictis per uirtutem prophetiae intellegere debeamus. § 14 In eo, quod omnia, quae uoluit, fecit in caelo et in terra, in marietin abyssis, quantum cognitioninostrae permissum est, nihil amabilius deo homine est. et subest causa, ut peculiare", + "candidate_score": 0.642169, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_25_27", + "bdc_text": "vgl . außer dem Titel z. B. Hottinger VIII 765. 774. 776f. 826. . Quid enim , quod apertas scripturarum sententias depravant abusu mali , num ideo sententiae moderandae ? Si sunt excessus in utrumque la[tus ] Textverlust durch Beschädigung des Randes. , excessus perquam graphice describantur et fortissime etiam confutentur , sed illesa tamen maiestate verę et integraevor integrae gestrichenes inge .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_132", + "psc_text": "translsitores septuaginta in principio ediderunt ceteris diuerse transferentibus: et secundum hanc ambiguitatem haec ab illis in omni translatione est facta confusio. § 3 Sed perfecta horum septuaginta interpretum auctoritas manet. primum, quod ante aduentum corporalem domini transtulerunt, nec adulatio interpretandi adhibita tempori arguetur, tanto anteriore interpretationis aetate: dehinc, quod ipsi illi principes doctoresque synagogae et praeter scientiam legis per Moysen quoque doctrina secretiore perfecti non potuerunt inprobabiles esse arbitri interpretandi, qui certissimi et grauissimi erant auctores docendi. hi ergo psalmos inter ceteros libros 1 trasferentea r 2 cognitionum ex cognitionem m. 2 V scientia V 3 ambigua R hebraeicae V uario V nuntia - tia (quae lilt. correcta sit non apparet) R 5 post transtulerunt 1-2 iitt. eras. R multi- R modu m sermonum intellegentiam V 6 ut om. Rb 7 interpraetantes Vll 8 attulerint RE occulte V ..moysi VR 9 traditionis profectae V ambiguae VII hebrea V 10 cumemorata", + "candidate_score": 0.641524, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_11", + "bdc_text": "Alexander Schweizer , Die protestantischen Centraldogmen in ihrer Entwicklung innerhalb der reformirten Kirche , Bd. I , Zürich 1854 , S. 258-265 ( mit Teilübersetzung ) ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_135", + "psc_text": "Beatus ergo apostolus Paulus, secundum professionem suam HebrreusHebraeus ex Hebraeis, etiam secundum hebraicam cognitionem et fidem psalmum hunc primum esse dixit, translatorum distinctione non usus: cui maximum hoc pnedicandipraedicandi ad synagogse principes studium erat, ut dominum nostrum Iesum Christum dei filium, natum, passum, resurgentem regnare in aeternum ex doctrina legis ostenderet. tenuit itaque hunc modum, ut HebnsisHebraeis praedicans HebneorumHebraeorum consuetudine uteretur. sed nobis translatorum utendum auctoritate est, legem non ambiguitate litterae, sed doctrinae scientia transferentum. § 5 Praestat autem nunc absolutissimam intellegentiam personae, temporis, causae apostolica auctoritas. nam quid in libro Actorum suorum de hoc eodem psalmo idem apostoli senserint, uerbis ipsorum loquemur. scriptum namque est: ipsis dicentibus: domine, tu es, qui fecisti cselumcaelum et terram et mare et omnia, quae in illis sunt, qui perospatrisnostriDauid, sancti pueri tui, dixisti: quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt 25 Act. ap. IV, 24. 1 redigerunt 1' 2 et in diapsalmis distincxerunt", + "candidate_score": 0.641023, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_15", + "bdc_text": "Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1855", + "psc_text": "V ex animo V. § 2 Sequitur deinde: declaratio sermonum tuorum inluminat et intellectum dat paruulis. et hic quoque sermo forte uidetur a naturae nostrae consuetudine esse diaersusdiuersus. cum enim ante intellegendum sit et sic lumine intellegentiseintellegentiae utendum, quia noctem ignorantiae intellegentiae adeptae lumen apellat, propheta tamen dicit declarationem uerborum dei prius inluminare et post inluminationem intellegentiam praestare. sed qusequae sint dei uerba, ante discendum est; et tunc inluminationis ac postea intellegentiae ratio praestanda est. uerba dei sunt, quaecumque prophetae locuti sunt. curocum enim Moyses uerbis suis populo HebrseoHebraeo legis obseruantiam nuntiauerit, tamen in libro eiusdem legis ita scriptum est: et dixit deus ad Moysen: dic filiis Israhel. usus igitur est his legislator uerbis, quibus ei ut uteretur praeceptum est. ergo uerba dei sunt, quae per officium licet humani oris audita sunt. sed et magnus ille propheta ipso iudicio domini nostri Iesu Christi bene locutus, cum dixisset: audi caelum, et", + "candidate_score": 0.640925, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_60_62", + "bdc_text": "Contemporaries I 153 . cum uxorcula meaMargaretha Blarer , geb. Ehinger. . Vale in domino cum tuis omnibus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1022", + "psc_text": "P 15 oboedientiam (entiam in ras.) P se om. RPT usque ad e ex usque in m. 2 V 17 iusper T omne supr. scr. m. 1 R 18 ac terreatria PTE 19 confitetur R confiteatur PTb 20 in glam PTl ergo ndd. m. 2 V 21 dfis VT dominus ex domino m. 1 R domino PE itaque V 22 lege V aegressus T-'1 23 iter ex inter m. 2 V 25 replebitur PT ut om. VRPE parato ex paratio R. itinere in nobis, id est uitiorum infidelitatisque nostrsenostrae uel eonpressisconpressis tumoribus uel eleuata humilitate terrenae labis, initurasiniturus correctis aequatisque uitae semitis in corda nostra descendat. in huius itaque conspectu exultabimus, cui iter exaequatis et inaolentise tumoribus et libidinum uoraginibus sit parandum, et in quo nos resurgentes ex mortuis contuebimur. super occasum enim nostrae mortis ascendens uitam nobis ex mortuis in se resurgente quaesiuit. haec illa apostolorum est laetitia, cum", + "candidate_score": 0.639957, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_26_28", + "bdc_text": "Quid enim , quod apertas scripturarum sententias depravant abusu mali , num ideo sententiae moderandae ? Si sunt excessus in utrumque la[tus ] Textverlust durch Beschädigung des Randes. , excessus perquam graphice describantur et fortissime etiam confutentur , sed illesa tamen maiestate verę et integraevor integrae gestrichenes inge . autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2134", + "psc_text": "PT quae secuntvr vsqve ad Ps. CXX V, 8 desvniin T 14 in manus G in manu PT in manib. R (tit χειρας LXX) 16 dominum om. GP noetrum om. G 16 exempla et conparationem G exempli conparationem RPE fort. recte cf. infr. p. 585, 9 proposuit G posuit RPE in manus GPin manibus R 17 fidei Buae oculi GRe oculi fidei suae P 19›»*flexos qui oculos G 21 ita fuerat G R itaq: erat P 28 frequenter scriptura GRe scriptura frequenter P 25 peccatum facit GRP facit peccatum E. seruus est peccati. hi ergo serui harum spiritalium nequitiarum in opera eorum tamquam in manus dominorum suorum oculis mentis suae semper intenti sunt, uitiorum in id desiderio atque admiratione defixi. sunt autem haec diabolica, id est gentilium opera, quae significantur in manibus, uenter, otium, luxus, libido, superbia, auaritia, ambitio: in hsechaec ergo uoluptatum, quarum dominatui subiacent, opera spectantes sensus sui", + "candidate_score": 0.639946, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_22_24", + "bdc_text": "Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen . velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes . abesse vocabula moderationum et limitationum Der Begriff \"moderatio \" kommt in Bullingers Rede wiederholt vor ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1691", + "psc_text": "tunc forte perissem in humiliatione mea. frequenter admonuimus humiliationem id significari, cum temptationibus anima subiecta est et infirmitati suaesum derelicta humilis efficitur. lex ergo ei meditatio est: et nisi ei meditatio fuisset, forsitan in humiliatione perisset. non est ergo meditatio legis dei, cum tribulamur et angnstiamurangustiamur. relinquenda, sed cum uariis corporum infirmitatibus adfiigimur, cum inter persecutionum bella uexamur, constans in nobis debet legis esse meditatio. urant enim licet in excidium fidei ignes. lacerent quoque ad periculum salutis nostrae flagella, effodiauteffodiant etiam ad eliciendam impietatis confessionem redempta a deo corpora ungulre, dicti tamen prophetici meminisse debemus, ut consortes ipsius simus. dicamus et nos patientes atque uincentes: nisi quod lex tua meditatio mea est, tunc 2 ut om. R 5 oblitis Re 7 praeparatar VCpb tamen ut VRC 8 mundi su b pedib: creationes C constitutiones V 9 cfl eras. R firmata funda = ta p fundata = = firmata r statutane", + "candidate_score": 0.637861, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_22_24", + "bdc_text": "Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen . velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes . abesse vocabula moderationum et limitationum Der Begriff \"moderatio \" kommt in Bullingers Rede wiederholt vor ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1528", + "psc_text": "confusione reiecta constanti et publica fide deum, qui negantes negaturus sit, non negemus. potest et sermo ad eos referri, de quibus apostolus ait: iam sine nobis regnatis, et utinam regnetis: id est, tamquam in conspectu sanctorum, qui utique frequenter reges terrae sunt nuncupati, propheta dei testimonia sit locutus neque confusus sit per praedicationem suam doctrinsedoctrinae caelestis instituta praebere. gemina autem intellegentia electionem intellegentiseintellegentiae ex se praestat, ut, quia utrumque ex testimoniis scripturarum intellegi promptum est, aut utrumque significatum existimetur, aut quod magis uidebitur probabile eligatur. § 11 Et meditabar in mandatis tuis, qurequae dilexi uehementer. non solum igitur loqui nos in testimoniis dei conuenit, sed legis mandata omnia diurna meditatione retinere. neque tantum meditatio utilis est, nisi lex ipsa, quae in meditatione est, diligatur, neque diligere communi dilectione sufficiet, nisi etiam uehementer id, quod diligitur, diligatur. atque ideo hunc omnem perfectae rationis ordinem sermo propheticus percurrit dicens: et raeditabarmeditabar in", + "candidate_score": 0.6378, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_24_26", + "bdc_text": "abesse vocabula moderationum et limitationum Der Begriff \"moderatio \" kommt in Bullingers Rede wiederholt vor ; vgl . außer dem Titel z. B. Hottinger VIII 765. 774. 776f. 826. . Quid enim , quod apertas scripturarum sententias depravant abusu mali , num ideo sententiae moderandae ?", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_542", + "psc_text": "idem sit inaurire et non despicere, rursumque differat ab utroque intendere et exaudire. et quia de inaurienda oratione quid intellegi posset, ostendimus, quid illud sit: ne despexeris deprecationem meam, tractandum est. despiciuntur orationes leues, dissidentes, inutiles, saeculi curis anxiae, rerum corporalium desideriis implicatapimplicatae, bonorum operum fructibus infecundae. hse igitur despicabiles sunt orationes, dei dignatione non dignae, de quibus per Esaiam prophetam ait: et cum extenderitis manus uestras ad rae, auertaraauertam oculos meos a uobis. et causam despiciendae orationis continuo subiecit dicens: manus uestrseuestrae sanguine plenae sunt. ubi ergo operatio iniquitatis extabit, illic despicitur 20-22 Esai. I, 15. 1 qui om. V extra (tra add. nt. 2) V 2 ille V 4 sed add. m. 2 V 5 meritis e P meriti = 6 T et inriat V 6 quidem ex quiadem m. 2 V eine add. m. 2 V penetrante P inpetrante V 7 sola ex solu m. 2 V", + "candidate_score": 0.637677, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_27_29", + "bdc_text": "Si sunt excessus in utrumque la[tus ] Textverlust durch Beschädigung des Randes. , excessus perquam graphice describantur et fortissime etiam confutentur , sed illesa tamen maiestate verę et integraevor integrae gestrichenes inge . autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores . Itaque dubito , num moderationis nomen huc congruat etiam non vitiato sęculo .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_279", + "psc_text": "quod dictum est, habet quandam iam efficiendi necessitatem, quia dei uerba decreta sunt. § 2 Qui lectus est psalmus, in finem inscribitur. si omnes ita inscriberentur, nihil esset difficultatis; excluderet enim omnem generalitas quaestionem. sed cum aliam alius habeat inscriptionem, ex causis diuersis tantum necesse est diuersitates inscriptionum extitisse. duplex autem in his, qui in finem superscripti sunt, intellegentia est: aut enim ea, quae in consummatione erunt, continebunt, aut eorum, quae in toto psalmo erunt dicta, absolutionem psalmi finis inpertiet. sunt autem in psalmo omnia aspera, horrenda, pertaesa, blasphemiis plena, 8 Hierem. XLVIII, 10. 12 Esai. LXVI, 2. 5 samua ex summas m. 2 V 7 niohil et sic saepe r 10 sanctasex sanctus m. 2 V aoribturas V 17 utriuaque r 18 thesauris Vrb 20 negligenter rb fort. recte omnia animis ex omnia enl animis m. 2 V 24 in fine V 26 alius aliam rb insoribtionem V 28", + "candidate_score": 0.637156, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_27_29", + "bdc_text": "Si sunt excessus in utrumque la[tus ] Textverlust durch Beschädigung des Randes. , excessus perquam graphice describantur et fortissime etiam confutentur , sed illesa tamen maiestate verę et integraevor integrae gestrichenes inge . autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores . Itaque dubito , num moderationis nomen huc congruat etiam non vitiato sęculo .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3016", + "psc_text": "LXX) cf. Sabatier 11, 278 odn. nimis E. finem magnificentinmagnificentia. ipsius nescit, et aliquam emetiendi se opinionem inmensa magnitudo non patitur. extenta ubique. extenta semper est, hanc habens infinitatis susesuae laudem. ceterum omnem intellegentiam infinitae huius in se qualitatis excedens. § 7 Et quia haec uel inmensar magnitudinis cognitio uel laudatio operum dei non omnium gentium est, quibus a constitutione mundi uita et sensus fuisset futuraque esset, consequenter subiecit: generatio et generatio laudabit opera tua. non utique generationes et generationes, quae et temporibus et gentibus multae atque diuersse sunt, sed generatio, qUfe ab Abraham ccepit, quae per signum circumcisionis deputatur in legem, et generatio, quae renouatur in Christo. quae ex doctrinis propheticis ad fidem euangeliczeeuangelicae iustificationis instruitur. harum igitur generationum proprium est dei opera laudare. § 8 Laudari autem opera dei non alia ratio admonet quam quod omnia ab eo potenter effecta sunt, quia pracooiumpraeconium habeat non aliquid egisse, sed", + "candidate_score": 0.636281, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_15", + "bdc_text": "Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2179", + "psc_text": "domino, sicut mons Sion: non commouebitur in aeternum, qui habitat in Hierusalem. § 1 Faciunt nobis plerique obscuritatem, uolentes scripturas propbeticas solo aurium iudicio sestimareaestimare et non aliud in his intellegere, quam quod sub singulis rerum quarumque uocabulis audiatur. quod cum uolunt, neque nobis, quod intellegamus, relinquent, neque prophetas non dico caelestia, sed ne terrena quidem rationabiliter dixisse constituent. quid enim aut a nobis congrue tractabitur aut ab illis recte dictum existimabitur, cum aquas laudantes, uidentes, timentes et plaudentes manibus audiemus, nisi ex auctoritatibus scripturarum earundem sub aquarum nomine aliud significari, quod alterius sit generis, monstramus? id scilicet, quod sit uiuum ac sentiens et ad rei uniuscuiosqueuniuscuiusque iudicium suo motu sensuque se permouens: quod esse homo intellegetur laudans, uidenauidens, timens, plaudens, iudicans. haee enim humanae affectionis genera in aquis esse sermo propheticus edidit; quorum quia in aquas natura non conuenit, nec propheta de aquis dixerit nec nos de aquis dictum", + "candidate_score": 0.635569, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_15", + "bdc_text": "Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_503", + "psc_text": "solus patrem uidet, qui solus patrem scit, qui solus potest orare pernoctans — secundum euangelium enim dominus pernoctauit orans —, qui per speculum uerborum formam ipsam occultissimi sacramenti sub communibus uerbis, dum oraremus, ostendit. et qui orationem suam poposcit audiri, ut peculiare hocfiducise suae doceret esse, subiecit: inaurire uerba oris mei. et quisquam hoc humanae fiducitefiduciae esse existimabit, ut uerba oris sui uelit audiri? an illa, quibus motus animi nostri et inpetus pronuntiamus, tum cum de ira exardescimus, tum eumcum de odio obtrectamus, tum cum de dolore querimur, tum eumcum de adulatione blandimur, tum cum aut pro spe lucri aut de ueritatis pudore mentimur, aut de contumeliae offensione maledicimus ? et quis usquam uifce ita emendatae et patientis ad omnia fuit, ut his humanae demutationis uitiis non esset obnoiiusobnoxius? solus hoc potuit cum fiducia uelle, qui peccatum non fecit. in cuius ore dolus non fuit, qui flagellis dorsum prabuitpraebuit, maxillas", + "candidate_score": 0.63458, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_27_29", + "bdc_text": "Si sunt excessus in utrumque la[tus ] Textverlust durch Beschädigung des Randes. , excessus perquam graphice describantur et fortissime etiam confutentur , sed illesa tamen maiestate verę et integraevor integrae gestrichenes inge . autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores . Itaque dubito , num moderationis nomen huc congruat etiam non vitiato sęculo .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1844", + "psc_text": "lex enim omnis adaentumaduentum domini testata est, ipso dicente: si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi; de me enim ille scripsit. mandata igitur dei ob id propheta dilexit, quia in his aduentum dominicae corporationis intellegit. in eo autem, quod diligit, plus nescio quid significat. facere autem aliquid minus est quam diligere, quia plerumque id, quod agimus, necessitatis est, dilectio uero propriae uoluntatis adfectio est. § 16 Sed dilectio ea demum perfecta est, qua? maxima est et quae nulli alii conparatione similium coaequatur. diligit autem mandata dei super aurum et topazion. humanus error pretiosius nihil auro et gemmis opinatur, et haec santsunt, qusequae hominum cupiditates dominatui pretii sui et honoris subdiderunt. auro ius, honestas, pudicitia uenalis est; per gemmas uero humani corporis praestantior, ut putant, species ad naturae contumeliam expetitur. et idcirco nihil habet sexus uterque pretiosius, dum uiri posse omnia auro uolunt, mulieres uero per gemmas fieri se existimant pulchriores.", + "candidate_score": 0.632631, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_60_62", + "bdc_text": "Contemporaries I 153 . cum uxorcula meaMargaretha Blarer , geb. Ehinger. . Vale in domino cum tuis omnibus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1844", + "psc_text": "lex enim omnis adaentumaduentum domini testata est, ipso dicente: si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi; de me enim ille scripsit. mandata igitur dei ob id propheta dilexit, quia in his aduentum dominicae corporationis intellegit. in eo autem, quod diligit, plus nescio quid significat. facere autem aliquid minus est quam diligere, quia plerumque id, quod agimus, necessitatis est, dilectio uero propriae uoluntatis adfectio est. § 16 Sed dilectio ea demum perfecta est, qua? maxima est et quae nulli alii conparatione similium coaequatur. diligit autem mandata dei super aurum et topazion. humanus error pretiosius nihil auro et gemmis opinatur, et haec santsunt, qusequae hominum cupiditates dominatui pretii sui et honoris subdiderunt. auro ius, honestas, pudicitia uenalis est; per gemmas uero humani corporis praestantior, ut putant, species ad naturae contumeliam expetitur. et idcirco nihil habet sexus uterque pretiosius, dum uiri posse omnia auro uolunt, mulieres uero per gemmas fieri se existimant pulchriores.", + "candidate_score": 0.632581, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_61_63", + "bdc_text": "cum uxorcula meaMargaretha Blarer , geb. Ehinger. . Vale in domino cum tuis omnibus . Constantie , 16 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1020", + "psc_text": "detentus excesserit. huic autem nomen est dominus, qui se ex forma dei exinaniens et formam serui suscipiens oboedientem se usque ad mortem crucis egit. propter quod eum exaltauit deus nomenque ei super omne nomen donauit, ut in eius nomine genu caelestia et terrestria flecterent et inferna, linguaque omnis confiteretur dominum Iesum in gloria dei patris. ascendit ergo super occasum, cui nomen est dominus, idque, quo occidunt uniuersa, transgrediens legem mortis ex mortuis aeternus egressus est. huic itaque iter parandum est secundum illud: parate uias domini, rectas facite semitas eius. omnis uallis inplebitur et omnis collis humiliabitur, ut parato 16 Phil. II, 9 sq. 23 Eaai. XL, 3 sq.; Lnc. III, 4. 1 propositae V sit ia supr. acr. m. 1 R ac uia R 8 eius supr. ncr. m. 1 R 4 cui d5 (om. et) V estet V 5 adhibita sed cognitio per sup. lin. add. m. 2 V", + "candidate_score": 0.63243, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_61_63", + "bdc_text": "cum uxorcula meaMargaretha Blarer , geb. Ehinger. . Vale in domino cum tuis omnibus . Constantie , 16 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1849", + "psc_text": "in mandatis omnibus dirigitur, quia ea super terrena desideria diligit: et dirigitur, ne eorum particeps fiat. quibus dicitur: natio p ra u a et peruersa. et omnem uiam iniquitatis odit, ut sit in eo, qui est uia, domino scilicet nostro, qui est benedictus in saecula saeculorum. amen. PHE. Mirabilia testimonia tua, domine et reliqua. § 1 Natura humani sensus ea est, ut ea mirabilia habeat, quae ante conpererit. ex conpertis enim iudicium adnjirationisadmirationis 19 Lno. IX, 41. 1 hebreo fhaebraeo R ebraeo p grecum V munere RpE 4 super hnnc ex super aurum hunc m. 2 V 7 cStinenta r saeoularium horum R cupiditatem V 9 ait dehinc p ait enl C dehinc ait E 13 occupant add. m.2 V obuia V obuia ex oblcuia p limum essepE 14 aute montia V 15 illicem pE 17 uitam V a mandatis omnibus C ad mandata omnia pE 18 qui ea V", + "candidate_score": 0.628493, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_37", + "bdc_text": "Mox enim obtento alicuius doctoris sano iudicio in aliquo dictato petitur et in aliis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1716", + "psc_text": "intellegeretur, id, quod consequitur, adiecit: super omnes docentes me intellexi, quoniam testimonia tua meditatio mea est. didicisti, o Dauid, a Moyse legem, et Aaron tibi sacrifieiorumsacrificiorum omnium doctor est, Iesus iteratae circumcisionis magister est, Samuel ungendi tibi sacramentum in temetipso et prophetae et regis ostendit: quid est istud, quod loqui ausus es, quod super omnes te docentes intellexeris ? sed superior uersus, super quos omnes docentes se intellegat, ostendit, id est super inimicos. et rursum hic, qui nunc est uersus inferior, qui inimici sint, declarat, id est omnes docentes. claues enim se caelorum habere profitentur et doctores esse se legis gloriantur. et cum omnia legis testimonia aduentum domini nostri Iesu Christi testentur, super doctores suos propheta 1 dei om. Cp et ante in lege om. C heretici VR 2 mandatatum ex mandatum m. 2 V -4 auctorem — circumciBio om. V 5 -pcederit C 6 dfa R dnS V dominum", + "candidate_score": 0.627832, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_4", + "bdc_text": "vgl . Blarer BW I 684f. , ut perspecto libello tuo de prędestinatione Bullingers Rede zum Karlstag ( 28 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2455", + "psc_text": "28 I Cor. 8, 6. 1 illut V 2 ergo dei GR dl ergo PT propheta (profeta G) eet GPT est <-pfeta R 8 dl etenim G 6 quia GRE om. P supr. add. T 7 ficmenta G ex istia nunc G ex ipsis nunc R ex ipais VPT scribturarum U V 9 dñi G domini R dmi fi V domini nostri PT cf. irifr. 18 ait (del. m. 2) dixit V 14 inleoto P strati ex stratu m. 2 V stratu G (stratum*** legi potest) 16 et palpebris meis RPT aut palpebris meis G et palfebris V cf. p. 664, 17 18 eius RPT huius V m 20 errata G efratha R eam in campis RT ea in campis G ea in campis P 28 dominus Iesus Chriatua RE dfis ihs VPT 94 uno deo patre VflPT unus deus pater e 26 plurium Re plurum V plurimorum, h PTb", + "candidate_score": 0.627308, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_28", + "bdc_text": "autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1390", + "psc_text": "Et idcirco sanctus propheta uicturum se dicit esse, cum uiuat, per hanc scilicet umbram nitre ad ueram illam regionem uiuentium transferendum. secundum quod exemplum, ut dixit: uiuam. ita et: custodiam sermones tuos. custodiuntur interim secandumsecundum apostolum Paulum pro parte et per speculum. sunt enim multa saeculi scandala, qusequae prohibent perfectam in nobis mandatorum esse custodiam. taceo de naturis corporum, 8 Matth. m, 11. 12 Luc. XII, 50. 23 I Cor. 13, 9; 12. 1 praeformatum V flposl posse eras. 2 lilt. (nt ?) R 4 per demutationem Cp 5 glorioaore V gnatura V 6 si om. Cp extimet p 7 et om. C caelesti uitam V caelesti uita Cp cf. Draeger Synt. 1,478 9 in s. s. m. 1 R qui m autempostmeuenitE 10 baptizabit E in om. b 11 do corr.m. 2 r h 12 abeo R abeo p 13 aliut baptiama V alio baptismate C alio bapne tismo", + "candidate_score": 0.624092, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_28", + "bdc_text": "autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_223", + "psc_text": "reges ex regia R. adfectu pastoris habiturus: ipse est enim pastor bonus, cuius nos sumus oues, pro quibus animam suam posuit. ne autem ius tyrannicum significari arbitremur in uirga, quae in uirgseuirgae nuncupatione proprietas sit, ex nononouo et ueteri Testamento noscendum est. § 36 Beatus Paulus ad Corinthios scribens, quos ex multis peccatis ad psenitentiampaenitentiam moderata atque utili adhortatione reuocabat, ait: quid uultis? inuirga ueniam ad uos an in caritate et spiritu mansuetudinis? numquid Paulo ius pnetoriumpraetorium erat, ut uirgam comminaretur et cum officio lictoris ad ecclesiam Christi adesset? non utique ita opinandum est. sed quia omnis dei sermo, quo ex errore in neritatemueritatem retrahimur, quo per comminationem terroremque iudicii ad innocentis et sanctae uitae uiam regimur, uirga est nuncnpatus, per quam, intra disciplinam diuini metus cohibiti, moderati ac prouidentis rectoris monitu cohereemur, beatus apostolus condicionem eligendi aduentus sui his, quos monebat, adiecit, utrum mallent eum in seueritate doctrinae atque", + "candidate_score": 0.622159, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_44", + "bdc_text": "Quicquid est , videtur vulgo offendiculum posse oriri ex istiusmodi sermonibus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_504", + "psc_text": "de ueritatis pudore mentimur, aut de contumeliae offensione maledicimus ? et quis usquam uifce ita emendatae et patientis ad omnia fuit, ut his humanae demutationis uitiis non esset obnoiiusobnoxius? solus hoc potuit cum fiducia uelle, qui peccatum non fecit. in cuius ore dolus non fuit, qui flagellis dorsum prabuitpraebuit, maxillas ab alapis non deflexit, sputamentorum contumeliam non exprobrauit et in nullo uoluntatem eius, cuius ad haec uoluntati in omnibus uolens obcediebat, offendit. 8 Rom. VIII, 26. 1 postulatio postulandee orationis RPT 2 hominem V S orare debeat V quid enim oremus qualiter T 6 lioet etiam a V formam ordinis R 8 eat qui solus potest (del. m. 2) patrem scit qui solus potest orare cet. Trest qui solus patrem uidet qui solus patrem scit potest (potellsT) orare eet. PT 9 euuangelia V 11 dum om. V 18 inaudire (d in ras. a. m 2) V 14 mei m ms.", + "candidate_score": 0.622119, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_28", + "bdc_text": "autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_24", + "psc_text": "ipso DE 14 in forma rDe in formam b 19 numerum om. r fort. et sine 21 praenotantur r die praenotatur d'b sed eine discrimine aliquo rb sed sine prescriptione aliqua De 26 ad custodiam legis doctrinae scripsi (if. Ps. 11 cap. 2) ad custodiam legis et doctrinae d't» ad custodiam legis et doctrinam r ad custodiendam legis doctrinam dIe 27 illis om. r a rege Antiocho rd1 28 spirituali r. redegerunt, singulis quibusque numeris pro efficientia snasua et absolutione perfectis perfectorum et efficientium psalmorum ordinem depntantesdeputantes. § 9 Et quamquam id ipsum ex singulorum psalmorum uirtutibosuirtutibus intellegi possit, tamen absolutissime in gestoromgestorum et temporum historia edocemur, psalmorampsalmorum scilicet conlocationes secundamsecundum perfectorum numerorum esse efficientias ordinatas. psalmus enim tertius secundum historiam quinquagesimo psalmo posterior est; inscriptio namque utriusque multo interuallo temporis aetatisque diuersa est. nam ille, quaequas sub Uria et Dauid sunt gesta, eonplectiturconplectitur: ille autem fugam Dauid Abessalon filio", + "candidate_score": 0.620231, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_28", + "bdc_text": "autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1722", + "psc_text": "inpetus in hanc nos uiam cogit. sed qui super seniores et docentes intellegit, per intellegentise doctrinam se prohibuit et exeuntem procurrentemque reuocauit. resistendum ergo est et obnitendum, ut nosmetipsos ab omni uia mala primum arceamus, tum deinde, si qui nos instinctus eo cceperitcoeperit ferre, retrahamus: et prius nostramet ipsi potestate sumus inhibendi, ut deinceps castodiamuscustodiamus dei uerbum. antea autem propria inhibitione opus est, ut possit dei uerbi esse custodia. neque enim quisquam uerbum ante custodiet, et tum prohibere se poterit. prohibitio enim ea demum est, ut id, quod fiebat, fieri arceatur; custodia uero tum firma est, cum se quis a malis inhibens bona obseruet sine intermissione custodisecustodiae. § 9 Qualis autem custodia uerbi dei esse debeat, sequens uersus docet. sequitur enim: a iudiciis tuis non declinaui: quia tu legem posuisti mihi. haec est igitur uera custodia, nullam in partem a dei se iudiciis deflectere neque leui saltim declinare decessu, sed", + "candidate_score": 0.618757, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_40", + "bdc_text": "editionem differri posse et in al[iis ] Textverlust durch Beschädigung des Randes .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_7", + "psc_text": "16, 10) quo RtPe auctoris alterius R alterius auctoris re alicuius auctoris d1 auctoris alicuius «. alterius prseferaturpraeferatur: ut si psalmi alicuius superscriptio talis sit: psalmus Dauid, ceteri, qui sine titulo consequantur, Dauid esse credantur, donec cum prophetae alterius nomen in superscriptione ponatur; et ex eo usque in alterum prophetam, qui sine inseriptioneinscriptione medii sunt, eius sint, qui in anterioris psalmi superscriptione auctor caeptus sit anteferri. § 4 Quod si forte aliquis per id intellegentiseintellegentiae huic fidem detrahet, quod in his psalmis, qui eum psalmum. cui Moyses auctor praelatus est, subsecuntur, scriptum sit, id est in nonagesimo octauo: Moyses et Aaron in sacerdotes eius et Samuel inter inuocantes nomen eius, non posse a Moyse eum prophetatum uideri, cum Samuel nomen, qui tanto postea. quam Moyses, natus est, extet in psalmo, meminerit, nallinulli mirum aut difficile uideri oportere, ut tantus propheta tontitanti prophetae, postea licet futuri. nomen ediderit, cum in Regnorum", + "candidate_score": 0.618238, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_62_64", + "bdc_text": "Vale in domino cum tuis omnibus . Constantie , 16 . iunii die 1535 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2851", + "psc_text": "dictum sit: eripe me, domine, ab homine malo et: custodi me de manu peccatoris, domine, nunc rursum securus de omnibus dicat: obumbrasti super caput meum in die belli? et cum superius ex metu fuerit oratio, nunc sit gratulatio ex securitate? hoc autem totum dici ab eo ex ratione poterit, qui gerens hominis deique naturam habebat 15 Ps. XV, 10. 1 inaurire Rb in hau**** G inauri (in hauri a) e 3 ac dtYl G et u deum RE dicit G dicit ex dioet (t in ras.) R 5 sequitr G 8 praen cemur GR et sic in seqq. in quiba G 12 sed ei GRb sed et e 18 corpus dominos in se gerebat R corpus dni********* G per corpus quod dominus in ee gerebat E 18 infirmis Rb infirmae e 19 solum GR solam E 20 quia u ait R 21 capud R 23 domine ante ab om. R", + "candidate_score": 0.617744, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_4", + "bdc_text": "vgl . Blarer BW I 684f. , ut perspecto libello tuo de prędestinatione Bullingers Rede zum Karlstag ( 28 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2414", + "psc_text": "26 Hieremiaita: in illa die, dicit dominus, contribulabo 25 Hierem. XXX, 8 sq. 1 per spem VRPT quia per spem E apem futuri saeculi VR futuri saeculi spem IVV 2 consequentes RPT conaequentis V consequemnr E U ihm xjio V Explicit psalmus CXXX incipit psalmus CXXI (lie) V Finit psalmus CXXX incipit CXXXI R Explioit tract psalmi CXXX incipit tract psalmi CXXXI P Expl. de CXXX incip. de CXXXI T 9 hamilitatis orationis R humilitatis operationis PTE om. V in Bublimae R in sublimen V 10 praecipuae R fili dei (sic) docet V 18 nri in rcu. R 14 reddit P 16 sciStiam periti V 17 habentesoboedientes om. PT uenerantes — oboedientes om. V 19 cStraotare V aud ent P 20 lintea T substnunt (bs in rcu.) P eos om. VPT 21 t pfecit T 28 onos ex onus R autem cStemnat V1 24 excesserat ex excesserit T 25 hieremia", + "candidate_score": 0.617133, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_62_64", + "bdc_text": "Vale in domino cum tuis omnibus . Constantie , 16 . iunii die 1535 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1020", + "psc_text": "detentus excesserit. huic autem nomen est dominus, qui se ex forma dei exinaniens et formam serui suscipiens oboedientem se usque ad mortem crucis egit. propter quod eum exaltauit deus nomenque ei super omne nomen donauit, ut in eius nomine genu caelestia et terrestria flecterent et inferna, linguaque omnis confiteretur dominum Iesum in gloria dei patris. ascendit ergo super occasum, cui nomen est dominus, idque, quo occidunt uniuersa, transgrediens legem mortis ex mortuis aeternus egressus est. huic itaque iter parandum est secundum illud: parate uias domini, rectas facite semitas eius. omnis uallis inplebitur et omnis collis humiliabitur, ut parato 16 Phil. II, 9 sq. 23 Eaai. XL, 3 sq.; Lnc. III, 4. 1 propositae V sit ia supr. acr. m. 1 R ac uia R 8 eius supr. ncr. m. 1 R 4 cui d5 (om. et) V estet V 5 adhibita sed cognitio per sup. lin. add. m. 2 V", + "candidate_score": 0.614963, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_62_64", + "bdc_text": "Vale in domino cum tuis omnibus . Constantie , 16 . iunii die 1535 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1371", + "psc_text": "diuitiis omnibus. sunt opes in auro, sunt in argento, sunt in pecuniis, sunt in uestibus, sunt in domibus, sunt in agris eorumque aut uitibus ant oleis aut frugibus: sed domini propheta doctrinarum fruge perfectus est et legis ac prophetalium institutionum facultatibus diues est et, anterior licet tempore, non tamen euangelicorum et apostolicorum praeceptorum ignarus est. nouit enim et has diuitias Paulus ad Corinthios loquens: gratias ago deo meo semper pro nobisuobis super gratia dei, qusequae data est nobisuobis in Christo Iesu: quoniam in omnibus 23 I Cor. 1, 4 sq. 1 iudioia — dixit om. p abyssus ex abyssos m. 2 V habyssus ex abyssus m. 1 R iudici R oris tui in ras. R 2 sicut 1. u. ineunte a add. m. 1R iudicia ex iudici m. 2 V 8 adnuntiaui ex adnontiaui C q; C esse om. C 4 et om. VC 6 iudicium scripsi, cf. de hac", + "candidate_score": 0.612326, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_62_64", + "bdc_text": "Vale in domino cum tuis omnibus . Constantie , 16 . iunii die 1535 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1271", + "psc_text": "de domino tradidit: qui est imago dei, primogenitus omnis creaturae, quia in ipso constituta sunt omnia in caelis et in terra, uisibilia et inuisibilia, siue throni siue dominationes siue principatus siue potestates: omnia in ipso et per ipsum facta sunt, et ipse est ante omnes, et omnia ipsi constant. protrahit ergo nos doctor gentium de cognoscibili materia in inuisibilium intellegentiam et nos ad cognoscendos principatus et potestates et thronos et dominationes de terrenis atque humilibus educit. uerum haec ex nutu dei patris et in caelis et in terra manent atque extiterunt, et licet per filium omnia, tamen a deo omnia. ipse est etenim caput ac principium uniuersorum, et in ipso uniueroauniuersa sunt condita, licet postea de thensauris in se conditis secundum arbitrium potestatis aeternae singula quaeque pro:ulerit. uerum cum in omnibus Christus operetur, eius tamen opus est, qui operatur in Christo; et ideo. pater meus, ait, cotidie operatur, et ego", + "candidate_score": 0.612285, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_27", + "bdc_text": "Si sunt excessus in utrumque la[tus ] Textverlust durch Beschädigung des Randes. , excessus perquam graphice describantur et fortissime etiam confutentur , sed illesa tamen maiestate verę et integraevor integrae gestrichenes inge .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2669", + "psc_text": "Edom interpretatur terrenum: uitia itaque terreni corporis nostri, quae, quia ex natura corporis exeunt, Edom filii nuncupantur, his Babyloniis, id est confusionibus et perturbationibus sensus nostri imperant, ut nos ex ea plenitudine, qua repleti sumus, euacuent. scriptum est enim: quoniam de plenitudine eius omnes accepimus. quisque enim capax est domini, ipse et de pleoitu. dine eius inpletus est. est autem haec natura turbidi confosh que per uitia corporis sensus, ut, si semel nos in omnem peccati uoluntatem et consuetudinem traxerit, omnibus nos bonarum uirtutum studiis exinaniat hsechaec ergo uitia his sensus nostri turbidis confusionibus imperant, uti nos fundamento ipso exinaniant. quisque enim sanctus est, pro parte Hierusalem ipse est; quia ex conuentu beatorum uirorum et caelesti consortio dignorum Hierusalem uiuorum et pretiosorum lapidum ciuitas erit, quam hsechaec terrena uitia usque ad fundamentum exinanire nituntur. et quod fundamentum in nobis sit, apostolus docet dicens: fundamentum autem aliud nemo potest ponere praeter", + "candidate_score": 0.610919, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_40", + "bdc_text": "editionem differri posse et in al[iis ] Textverlust durch Beschädigung des Randes .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_6", + "psc_text": "R dicetur rDE in supr. add. m. 1 R progatia hil phetis r 11 congre R 13 suprascriptionibus r ni R 14 ita dictum r d1 a repperiatu R 15 sine ex sint R 16 pferantur R 17 qui sub (sub in marg.) R diuersorum om. re auctorum om. R 18 antiquorum ' latinorum H, sed cf. infr. p. o, 2.i 20 ponitur R (cf. infr. p. o, 4) praeponitur rDE quae deinceps R 21 illiu' R eius rDE existimant! ante prioris psalmi R, sed cf. infr. p. 5, o 22 usque eum R in quo rd* (cf. infr. p. 16, 10) quo RtPe auctoris alterius R alterius auctoris re alicuius auctoris d1 auctoris alicuius «. alterius prseferaturpraeferatur: ut si psalmi alicuius superscriptio talis sit: psalmus Dauid, ceteri, qui sine titulo consequantur, Dauid esse credantur, donec cum prophetae alterius nomen in superscriptione ponatur; et ex eo usque in alterum prophetam,", + "candidate_score": 0.610475, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_27", + "bdc_text": "Si sunt excessus in utrumque la[tus ] Textverlust durch Beschädigung des Randes. , excessus perquam graphice describantur et fortissime etiam confutentur , sed illesa tamen maiestate verę et integraevor integrae gestrichenes inge .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2551", + "psc_text": "hanc nominis dei in congregandis gentibus et possidendis fidelibus suauitatem dicens: quia ego cognoui, quam magnus est dominosdominus. officio quidem oris sui propheta loquitur, sed cognitione non sua. uox ista eius est, qui ait: nemo nouit patrem, nisi filius et cui uoluerit filius reuelare; et filius quidem patrem, si cui uoluerit, reuelabit, sed magnitudinem eius nemo cognoscit propheta dicente: cuius magnificentisemagnificentiae non est finis. cognitio ergo infinitatis huius ei soli erit propria, qui secundum perfectam originis susesuae plenitudinem ipse imago est infiniti. § 8 Quia ego cognoui, quam magnus est dominus: et deus noster prae omnibus diis. nonpraediisomnibus illis est, de quibus infra ait: simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum: os habent et non loquentur; nihil enim magnum, si metallis et saiis et lignis conparatus prseferturpraefertur. et quia isti dii non sunt, quaerendum est, quos deos dixerit. non enim deorum multitadinemmultitudinem ecclesia cognoscit. error hic gentium est, ut", + "candidate_score": 0.609015, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_23", + "bdc_text": "velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_810", + "psc_text": "marg. add. m. 1 R 7 dedissem a = uidigsem (eras. 1?) R holocausti V - deleotaneria V 8 alligorumina VR (in R umin in ras. 1, tvpr. scr. rn. 3 allegorica, in marg. allegorumina) cf. infr. CXLVII cap. <5, allegoricorum (alligoricoriI o) PTE 9 ante deus eras. & (?) R muae (u in ras.) R uina V intellegentes quae P 11 labia ex lauia ro. 2 V unt = = (eras. is 1) nofii tuũ m ras. R 12 abomina ndacorr. m.1 R abhominanda P condempnat (p del. pi) sed RP condemnatis et V 18 confirma*' T (fort. confirmat, sed cf. praef.) 14 que R habeatur ex haueatur m. 2 V 15 laudem V 17 sanotitatem V discendat R 18 memoratus ex memormoratus R sup R 19 in matutinis ex matinis m. 2 V meditabar n meditabor m. 2 V, cf. seq. meditabor Re 21 Btrati RP trati V", + "candidate_score": 0.602229, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum", + "max_score": 0.694796, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13_15", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo . incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1310", + "psc_text": "refutatas, duntaxat horum ejus capitulorum quibus hoc opere, quantum Dominus adjuvare dignatus est, sufficienter, ut arbitror, prolixeque respondi; breviter vos admoneo, qui illo tam nefando et exsecrabili errore tenemini, ut si auctoritatem Scripturarum omnibus praeferendam sequi vultis, eam sequamini quae ab ipsius praesentiae Christi temporibus per dispensationes Apostolorum, et certas ab eorum sedibus successiones episcoporum, usque ad haec tempora toto orbe terrarum custodita, commendata, clarificata pervenit. Ibi enim videbitis etiam Veteris Testamenti et obscura revelari, et praedicta compleri. Si autem quasi ratione movemini; primum cogitetis quinam sitis, quam minus idonei ad comprehendendam naturam, non dicam Dei, sed animae vestrae: comprehendendam sane, quemadmodum velle aut voluisse vos dicitis, certissima ratione, non vanissima credulitate: quod cum minime potueritis (sine dubio enim quamdiu tales estis, nullo modo poteritis), illud saltem quod omni humanae menti est naturaliter insitum, si modo id perversae opinionis pravitate non turbetur, Dei naturam atque substantiam incommutabilem omnino, omnino incorruptibilem", + "candidate_score": 0.694796, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1310", + "psc_text": "refutatas, duntaxat horum ejus capitulorum quibus hoc opere, quantum Dominus adjuvare dignatus est, sufficienter, ut arbitror, prolixeque respondi; breviter vos admoneo, qui illo tam nefando et exsecrabili errore tenemini, ut si auctoritatem Scripturarum omnibus praeferendam sequi vultis, eam sequamini quae ab ipsius praesentiae Christi temporibus per dispensationes Apostolorum, et certas ab eorum sedibus successiones episcoporum, usque ad haec tempora toto orbe terrarum custodita, commendata, clarificata pervenit. Ibi enim videbitis etiam Veteris Testamenti et obscura revelari, et praedicta compleri. Si autem quasi ratione movemini; primum cogitetis quinam sitis, quam minus idonei ad comprehendendam naturam, non dicam Dei, sed animae vestrae: comprehendendam sane, quemadmodum velle aut voluisse vos dicitis, certissima ratione, non vanissima credulitate: quod cum minime potueritis (sine dubio enim quamdiu tales estis, nullo modo poteritis), illud saltem quod omni humanae menti est naturaliter insitum, si modo id perversae opinionis pravitate non turbetur, Dei naturam atque substantiam incommutabilem omnino, omnino incorruptibilem", + "candidate_score": 0.680354, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_20_22", + "bdc_text": "moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco . Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum . Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1231", + "psc_text": "Quo magis mihi videntur injuria gravi affecisse discipulos Christi: quia quae dissona iidem et repugnantia sibi scriberent, ea referrent ad ipsos, et secundum eos haec scribere se profiterentur Evangelia, quae tantis sint referta erroribus, tantis contrarietatibus narrationum simul ac sententiarum, ut nec sibi prorsus, nec inter se ipsa conveniant. Quid ergo aliud est, quam calumniari bonos, et Christi discipulorum concordem coetum in crimen devocare discordiae? Quae quia nos legentes, animadvertimus cordis obtutu sanissimo, aequissimum judicavimus utilibus acceptis ex iisdem, id est, iis quae et fidem nostram aedificent, et Christi Domini atque ejus Patris omnipotentis Dei propagent gloriam, caetera repudiare, quae nec ipsorum majestati, nec fidei nostrae conveniant. CAPUT III. Proinde nec vos, ut dicere coeperam, de Testamento Vetere circumcisionem creditis accipiendam carnaliter, quamvis ita sit scriptum (Gen. XVII, 9-14); neque sub otio ac vacatione colendum sabbatum, quamvis ita legatur (Exod. XXXI, 13); sed nec sacrificiis, ut Moysi videtur, et immolationibus", + "candidate_score": 0.676416, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_21_23", + "bdc_text": "Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum . Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen . velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_637", + "psc_text": "Inde est quod Timotheum Judaea matre et Graeco patre natum, propter illos, ad quos tales cum eo venerat, etiam circumcidit Apostolus (Act. XVI, 1-3): atque ipse inter eos morem hujusmodi custodivit, non simulatione fallaci, sed consilio prudenti. Neque enim ita natis, et ita institutis noxia erant ista, quamvis jam non essent significandis futuris necessaria. Magis quippe noxium erat, ea tanquam noxia prohibere in his hominibus usque ad quos durare debuerunt. Quoniam Christus, qui omnes illas prophetias implere venerat, sic eos initiatos invenerat: ut jam de caetero, qui nulla tali necessitudine tenerentur, sed ex diverso veluti pariete, id est, ex praeputio, ad illum angularem lapidem qui est Christus, convenirent (Ephes. II, 14, 20), ad nulla talia cogerentur. Si autem iis qui ex circumcisione venerant, talibusque sacramentis adhuc dediti erant, ultro vellent, sicut Timotheus, conferre congruentiam, non prohiberentur: verum si in hujusmodi Legis operibus putarent suam spem salutemque contineri, tanquam a certa", + "candidate_score": 0.672015, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_21_23", + "bdc_text": "Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum . Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen . velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_168", + "psc_text": "CAPUT V. De his enim libris dici potest, aliquid eos habere non consonum fortasse occultiori, et ad dignoscendum difficiliori veritati, quod aut sic remanserit, aut in posterioribus correctum sit, qui non praecipiendi auctoritate, sed proficiendi exercitatione scribuntur a nobis. Inter hos enim sumus, quibus idem apostolus dicit: Et si quid aliter sapitis, id quoque vobis Deus revelabit (Philipp. III, 15) . Quod genus litterarum non cum credendi necessitate, sed cum judicandi libertate legendum est. Cui tamen ne intercluderetur locus, et adimiretur posteris ad quaestiones difficiles tractandas atque versandas linguae ac stili saluberrimus labor, distincta est a posteriorum libris excellentia canonicae auctoritatis Veteris et Novi Testamenti, quae Apostolorum confirmata temporibus per successiones episcoporum et propagationes Ecclesiarum, tanquam in sede quadam sublimiter constituta est, cui serviat omnis fidelis et pius intellectus. Ibi si quid velut absurdum moverit, non licet dicere, Auctor hujus libri non tenuit veritatem: sed, aut codex mendosus est, aut", + "candidate_score": 0.665983, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_21", + "bdc_text": "Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1292", + "psc_text": "dici potuerit necne. Multa enim a majoribus vestris eloquiis Domini nostri inserta verba sunt, quae nomine signata ipsius cum ejus fide non congruant: praesertim quia, ut jam saepe probatum a nobis est, nec ab ipso haec sunt, nec ab ejus Apostolis scripta; sed multo post eorum assumptionem a nescio quibus et ipsis inter se non concordantibus semi-Judaeis per famas opinionesque comperta sunt: qui tamen omnia eadem in Apostolorum Domini conferentes nomina, vel eorum qui secuti Apostolos viderentur, errores ac mendacia sua secundum eos se scripsisse mentiti sunt. Sed videris: de hoc interim, ut inquam, capitulo tecum non nimium ego contenderim; cum mihi illud satis ad praesidium sit quod ante posui, et quod nec ipsis vobis negare licet, ante Domini nostri adventum Patriarchas omnes Israel et Prophetas tartareis in tenebris jacuisse pro meritis suis: unde si unquam liberati a Christo ad lumen reducti sunt, quid hoc ad odium attinet vitae ipsorum?", + "candidate_score": 0.663749, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_21", + "bdc_text": "Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_977", + "psc_text": "data sit (Gen. XIX). Haec nobis merita in illis Libris laudanda proponuntur, non ebrietas, non incestus (Deut. II, 9): sed cum hominis ejusdem et recte factum et peccatum scriptum invenimus, aliud insinuatur imitandum, aliud praecavendum. Porro si peccatum Loth, cui perhibitum est, antequam peccaret, justitiae testimonium (Sap. X, 6), non modo non decolorat divinitatem Dei vel scripturae illius veritatem, verum etiam laudandam diligendamque commendat, quod tanquam speculi fidelis nitor, admotarum sibi personarum non solum quae pulchra atque integra, verum etiam quae deformia vitiosaque sint, indicat; quanto magis factum Judae, quod cum sua nuru concubuit (Gen. XXXVIII, 13-18), nihil omnino affert, unde auctoritas sancta culpetur: quae in illis Libris fundata persistens, non tantum paucissimorum Manichaeorum calumniosas argutias, verum etiam gentilium tot tantorumque populorum horrendas inimicitias divino jure contemnit, quos pene jam totos a nefaria superstitione simulacrorum, ad unius Dei veri cultum christiano imperio subjugavit, edomito orbe terrarum, non violentia bellici certaminis,", + "candidate_score": 0.662097, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_21", + "bdc_text": "Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1230", + "psc_text": "quam multa vobis horrorem, quam multa pudorem faciant, ut quantum ad animum jamdudum ipsi judicaveritis eam non esse sinceram, quamvis partim Pater ipse, ut creditis, digito suo eam vobis, partim Moyses scripserit, fidelis et integer), solius Filii putatis Testamentum non potuisse corrumpi, solum non habere aliquid quod in se debeat improbari? praesertim quod nec ab ipso scriptum constat, nec ab ejus Apostolis, sed longo post tempore, a quibusdam incerti nominis viris, qui ne sibi non haberetur fides, scribentibus quae nescirent, partim Apostolorum nomina, partim eorum qui Apostolos secuti viderentur, scriptorum suorum frontibus indiderunt, asseverantes secundum eos se scripsisse quae scripserint. Quo magis mihi videntur injuria gravi affecisse discipulos Christi: quia quae dissona iidem et repugnantia sibi scriberent, ea referrent ad ipsos, et secundum eos haec scribere se profiterentur Evangelia, quae tantis sint referta erroribus, tantis contrarietatibus narrationum simul ac sententiarum, ut nec sibi prorsus, nec inter se ipsa conveniant. Quid", + "candidate_score": 0.658895, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_21", + "bdc_text": "Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1229", + "psc_text": "quae regem Judaeis venturum significabant, quia ipsum putatis esse Jesum; et pauca quaedam disciplinae civilis praecepta communia, ut est, Non occides, Non moechaberis (Exod. XX, 13, 14) ; caetera praetermittitis, et arbitramini esse non minus atque eadem quae Paulus putavit stercora (Philipp. III, 8). Quid ergo peregrinum hoc, aut quid mirum est, si et ego de Testamento Novo purissima quaeque legens et meae saluti convenientia, ea praetermitto quae a vestris majoribus inducta fallaciter, et majestatem ipsius et gratiam decolorant? CAPUT II. An si Patris Testamentum habet aliqua in quibus parum debeat audiri (Patris enim esse vultis Judaicam legem, cujus novimus quam multa vobis horrorem, quam multa pudorem faciant, ut quantum ad animum jamdudum ipsi judicaveritis eam non esse sinceram, quamvis partim Pater ipse, ut creditis, digito suo eam vobis, partim Moyses scripserit, fidelis et integer), solius Filii putatis Testamentum non potuisse corrumpi, solum non habere aliquid quod in se debeat", + "candidate_score": 0.656604, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_21", + "bdc_text": "Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_168", + "psc_text": "CAPUT V. De his enim libris dici potest, aliquid eos habere non consonum fortasse occultiori, et ad dignoscendum difficiliori veritati, quod aut sic remanserit, aut in posterioribus correctum sit, qui non praecipiendi auctoritate, sed proficiendi exercitatione scribuntur a nobis. Inter hos enim sumus, quibus idem apostolus dicit: Et si quid aliter sapitis, id quoque vobis Deus revelabit (Philipp. III, 15) . Quod genus litterarum non cum credendi necessitate, sed cum judicandi libertate legendum est. Cui tamen ne intercluderetur locus, et adimiretur posteris ad quaestiones difficiles tractandas atque versandas linguae ac stili saluberrimus labor, distincta est a posteriorum libris excellentia canonicae auctoritatis Veteris et Novi Testamenti, quae Apostolorum confirmata temporibus per successiones episcoporum et propagationes Ecclesiarum, tanquam in sede quadam sublimiter constituta est, cui serviat omnis fidelis et pius intellectus. Ibi si quid velut absurdum moverit, non licet dicere, Auctor hujus libri non tenuit veritatem: sed, aut codex mendosus est, aut", + "candidate_score": 0.655178, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_46_48", + "bdc_text": "Salutat te soror mea MargarethaMargaretha Blarer , geb. um 1494 , gest. 1541 , stand wegen ihrer Bildung und Wohltätigkeit in hohem Ansehen . Um sich ganz den Bedürftigen und Kranken widmen zu können , verzichtete sie freiwillig auf die Ehe . Mit Martin Bucer pflegte sie einen ausgedehnten , freundschaftlichen Briefwechsel in lateinischer Sprache ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_963", + "psc_text": "negotio, et ideo sterilis. Affectando quippe otium, quo studia contemplationis ignescunt, non contemperatur infirmitati hominum, qui in variis pressuris sibi desiderant subveniri. Sed quia et ipsa procreandi charitate inardescit (vult enim docere quod novit, neque cum invidia tabescente iter habere [Sap. VI, 25] ), videt sororem labore agendi atque patiendi filiis abundantem; et dolet potius currere homines ad eam virtutem, qua eorum infirmitatibus necessitatibusque consulitur, quam ad illam unde divinum et incommutabile aliquid discitur. Hic dolor figuratus videtur in eo quod scriptum est, Et zelavit Rachel sororem suam (Gen. XXX, 1) . Proinde, quia liquidus purusque intellectus de illa substantia quae corpus non est, ac per hoc ad carnis sensum non pertinet, verbis carne editis exprimi non potest; eligit doctrina sapientiae per quaslibet corporeas imagines et similitudines utcumque cogitanda insinuare divina, quam ab officio talia docendi cessare: sicut elegit Rachel ex viro suo et ancilla suscipere liberos, quam sine filiis", + "candidate_score": 0.654329, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_45_47", + "bdc_text": "Parce , obsecro , mi Boulingere , quod tam libere aut potius fortassis inepte meas cogitationes effutio . Salutat te soror mea MargarethaMargaretha Blarer , geb. um 1494 , gest. 1541 , stand wegen ihrer Bildung und Wohltätigkeit in hohem Ansehen . Um sich ganz den Bedürftigen und Kranken widmen zu können , verzichtete sie freiwillig auf die Ehe .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_963", + "psc_text": "negotio, et ideo sterilis. Affectando quippe otium, quo studia contemplationis ignescunt, non contemperatur infirmitati hominum, qui in variis pressuris sibi desiderant subveniri. Sed quia et ipsa procreandi charitate inardescit (vult enim docere quod novit, neque cum invidia tabescente iter habere [Sap. VI, 25] ), videt sororem labore agendi atque patiendi filiis abundantem; et dolet potius currere homines ad eam virtutem, qua eorum infirmitatibus necessitatibusque consulitur, quam ad illam unde divinum et incommutabile aliquid discitur. Hic dolor figuratus videtur in eo quod scriptum est, Et zelavit Rachel sororem suam (Gen. XXX, 1) . Proinde, quia liquidus purusque intellectus de illa substantia quae corpus non est, ac per hoc ad carnis sensum non pertinet, verbis carne editis exprimi non potest; eligit doctrina sapientiae per quaslibet corporeas imagines et similitudines utcumque cogitanda insinuare divina, quam ab officio talia docendi cessare: sicut elegit Rachel ex viro suo et ancilla suscipere liberos, quam sine filiis", + "candidate_score": 0.653033, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_25_27", + "bdc_text": "vgl . außer dem Titel z. B. Hottinger VIII 765. 774. 776f. 826. . Quid enim , quod apertas scripturarum sententias depravant abusu mali , num ideo sententiae moderandae ? Si sunt excessus in utrumque la[tus ] Textverlust durch Beschädigung des Randes. , excessus perquam graphice describantur et fortissime etiam confutentur , sed illesa tamen maiestate verę et integraevor integrae gestrichenes inge .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_862", + "psc_text": "duobus quoque vocabulis significant. Unde fieri potest ut excepta verborum abusione, quae in omnibus linguis late patet, aliqua etiam hebraeae linguae proprietate zelus in utroque ponatur; sive cum conjugis adulterio turbatus animus contabescit, quod in Deum cadere non potest; sive cum servandae pudicitiae conjugali custodia diligens adhibetur, quod Deum facere, cum plebem suam tanquam conjugem alloquitur, quam per multos falsos deos fornicari non vult, non solum sine dubitatione, verum etiam cum gratiarum actione nobis utile est confiteri. Hoc et de ira Dei dixerim: neque enim perturbatur Deus, cum infert iram; sed ira pro vindicta ponitur, sive abusione, sive aliqua praecedentis linguae proprietate. CAPUT XIX. De interfectis autem hominum millibus non miraretur, si Dei judicium non negaret: quod neque Pagani negant, qui Dei providentia istam universitatem regi et administrari a summis usque ad ima concedunt. Quod si et hoc negaret, vel suorum auctoritate facilius, vel aliquanto diutius certarum rationum disputatione convinceretur;", + "candidate_score": 0.649266, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_26_28", + "bdc_text": "Quid enim , quod apertas scripturarum sententias depravant abusu mali , num ideo sententiae moderandae ? Si sunt excessus in utrumque la[tus ] Textverlust durch Beschädigung des Randes. , excessus perquam graphice describantur et fortissime etiam confutentur , sed illesa tamen maiestate verę et integraevor integrae gestrichenes inge . autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_862", + "psc_text": "duobus quoque vocabulis significant. Unde fieri potest ut excepta verborum abusione, quae in omnibus linguis late patet, aliqua etiam hebraeae linguae proprietate zelus in utroque ponatur; sive cum conjugis adulterio turbatus animus contabescit, quod in Deum cadere non potest; sive cum servandae pudicitiae conjugali custodia diligens adhibetur, quod Deum facere, cum plebem suam tanquam conjugem alloquitur, quam per multos falsos deos fornicari non vult, non solum sine dubitatione, verum etiam cum gratiarum actione nobis utile est confiteri. Hoc et de ira Dei dixerim: neque enim perturbatur Deus, cum infert iram; sed ira pro vindicta ponitur, sive abusione, sive aliqua praecedentis linguae proprietate. CAPUT XIX. De interfectis autem hominum millibus non miraretur, si Dei judicium non negaret: quod neque Pagani negant, qui Dei providentia istam universitatem regi et administrari a summis usque ad ima concedunt. Quod si et hoc negaret, vel suorum auctoritate facilius, vel aliquanto diutius certarum rationum disputatione convinceretur;", + "candidate_score": 0.645675, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_27_29", + "bdc_text": "Si sunt excessus in utrumque la[tus ] Textverlust durch Beschädigung des Randes. , excessus perquam graphice describantur et fortissime etiam confutentur , sed illesa tamen maiestate verę et integraevor integrae gestrichenes inge . autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores . Itaque dubito , num moderationis nomen huc congruat etiam non vitiato sęculo .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_862", + "psc_text": "duobus quoque vocabulis significant. Unde fieri potest ut excepta verborum abusione, quae in omnibus linguis late patet, aliqua etiam hebraeae linguae proprietate zelus in utroque ponatur; sive cum conjugis adulterio turbatus animus contabescit, quod in Deum cadere non potest; sive cum servandae pudicitiae conjugali custodia diligens adhibetur, quod Deum facere, cum plebem suam tanquam conjugem alloquitur, quam per multos falsos deos fornicari non vult, non solum sine dubitatione, verum etiam cum gratiarum actione nobis utile est confiteri. Hoc et de ira Dei dixerim: neque enim perturbatur Deus, cum infert iram; sed ira pro vindicta ponitur, sive abusione, sive aliqua praecedentis linguae proprietate. CAPUT XIX. De interfectis autem hominum millibus non miraretur, si Dei judicium non negaret: quod neque Pagani negant, qui Dei providentia istam universitatem regi et administrari a summis usque ad ima concedunt. Quod si et hoc negaret, vel suorum auctoritate facilius, vel aliquanto diutius certarum rationum disputatione convinceretur;", + "candidate_score": 0.635302, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_37_39", + "bdc_text": "Mox enim obtento alicuius doctoris sano iudicio in aliquo dictato petitur et in aliis . De aliis scribendi non est ocium . Puto tamen libellilibelli korr. aus libellum .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_535", + "psc_text": "erunt; prius demonstrare debuisti, alia nos dare non posse, ut securus inferres nulla esse. Nunc vero tanquam libellus tuus surdos auditores vel caecos lectores esset habiturus, ut nullus adverteret quid praetermiseris, cucurristi dicere: Si nulla fuerint, nec Christus potuit asseverare quod nusquam est; ita, si Christus hoc minime asseveraverit, capitulum hoc falsum esse constiterit. O hominem se cogitantem dictorem, et alium non cogitantem contradictorem! Ubi est acumen tuum? An in mala causa non posses aliter? Sed mala causa te vana loqui coegit: malam vero habere causam nemo te cogit. Quid si enim alia dabimus? Certe utique non erunt nulla, quia erunt aliqua. Et si erunt aliqua, potuit Christus hoc asseverare quod est. Ita, si Christus hoc asseverare potuit, capitulum illud evangelicum falsum esse non constat. Redi ergo ad propositionem tuam, qua dixisti, Aut alia dabitis, aut nulla erunt; et vide non te ostendisse nulla nos alia daturos. Vide etiam quam", + "candidate_score": 0.634794, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_28", + "bdc_text": "autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_531", + "psc_text": "doceat, et Judaeos a Deo suo se non avertere; et ejus mandata non tantum se non infringere, verum etiam illos a quibus infringerentur, arguere; et non nisi Deum per Moysen ista mandasse. CAPUT XXV. Quamobrem quoniam nos credimus omnia quae scripsit Moyses, ad Christi commendationem pertinere, quod isto opere quia demonstrare non possumus, polliciti sumus in iis hoc ostendere, quae Faustus de illa scriptura refellenda vel vituperanda delegerit, recte a nobis debitum exigitur, ut hoc etiam, quod praecepit Moyses interficiendum esse prophetam sive principem, qui eos a Deo suo vellet avertere, aliquodve infringere mandatorum, ostendamus ad custodiendam fidem, quae in Ecclesia Christi discitur, pertinere. Videbat quippe ille spiritu prophetico et Deo sibi loquente, multos exsurrecturos haereticos diversorum errorum magistros adversum doctrinam Christi, qui non eum Christum praedicarent qui verus est Christus. Ille enim verus est, qui per prophetias, per eumdem Moysen caeterosque sanctos ejus gentis editas, praenuntiatus est. Quisquis itaque", + "candidate_score": 0.620995, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "stoa0022.stoa042.opp-lat1", + "max_score": 0.693763, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13_15", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo . incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa042.opp-lat1_window_114", + "psc_text": "BVMSP'V' 2.3 beneficio dei N (dei 8. u. M) ad A (d exp.), fort. ab 24 dum] cum B (ut s. u.) 26 fortasse om. B esset, quae nisi aliqua malitiae fuissent semina, uel subsistere uel eminere non posset. quid est enim peccatum nisi E praeuaricatio legis diuinae et caelestium inoboedientia praeceptorum? non enim auribus corporis de mandatis caelestibus iudicamus, sed cum esset dei uerbum, opiniones quaedam nobis boni et mali pullulauerunt, dum id quod malum est naturaliter intellegimus esse uitandum et id quod bonum est naturaliter nobis intellegimus esse praeceptum. in eo igitur uocem domini uidemur audire, quod alia interdicat, alia praecipiat. si quis non oboedierit illis quae semel a deo praecepta F credimus, poenae obnoxius aestimatur. dei autem praeceptum non quasi in tabulis lapideis atramento legimus inscriptum, sed cordibus nostris tenemus inpressum spiritu dei uiui. ergo opinio nostra sibi legem facit. si enim gentes quae legem non habent", + "candidate_score": 0.693763, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_14_16", + "bdc_text": "incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis . Verum tractandi modus ( quoniam importuna sunt tempora ) nonvor non gestrichenes ob id mihi .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa042.opp-lat1_window_197", + "psc_text": "oculum pro oculo, dentem pro dente, legit etiam: si scandalizauerit te dextera tua, abscide illam: non intellegit sensum, non aduertit diuini sermonis arcana, peius labitur quam si non legisset. et ideo docuit quemadmodum E dei uerbum inuestigare deberent, non perfunctorie, non inprouide, sed diligenter atque sollicite. quod erat inquit ab initio, quod audiuimus et quod uidimus oculis nostris, perspeximus et manus nostrae perscrutatae sunt de uerbo uitae: et uidimus et testamur et adnuntiamus uobis. uides quod ante manibus quibusdam perscrutatus sit dei uerbum et postea adnuntiauerit. et ideo nihil Adam et Euam fortasse nocuisset uerbum, si pertractantibus diligenter mentis quibusdam manibus ante F tetigissent; infiraiiinfirmi enim pertractando et diligentius requirendo uniuscuiusque quam non intellegunt possunt inuestigare naturam. 1 Ioh. 8, 40 2 Ioh. 14, 28 7 Leuit. 24, 20 8 Matth. 5, 30 13 I Ioh. 1, 1 sq. 3 fort. manifesto 4 rationum A 5 dicitur ABSB V' discitur", + "candidate_score": 0.66167, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_11_13", + "bdc_text": "Alexander Schweizer , Die protestantischen Centraldogmen in ihrer Entwicklung innerhalb der reformirten Kirche , Bd. I , Zürich 1854 , S. 258-265 ( mit Teilübersetzung ) ; Peter Walser , Die Prädestination bei Heinrich Bullinger im Zusammenhang mit seiner Gotteslehre , Zürich 1957 . - Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa042.opp-lat1_window_196", + "psc_text": "A (hocsigno X adiecto; in quo eum ... qua[ dam ] in mg. inf.) 18 tradat P (h 8.$) AVD teneat cet., cf. p. 318 u. 5 inducetur SBP' praesumtione A 20 qui APVC 23 me est B personam esse P' fotinus libri Iesus et alibi: quid me uultis occidere hominem? legit etiam Arius quia dixit: quoniam pater maior me est. legitur quidem manifestum, sed qua ratione dictum D sit debet ante pertractare secum, ut rationem dictorum possit aduertere. ducitur quadam magistrorum auctoritate, et profuisset ei non quaesisse quam talem inuenisse doctorem. sed etiam gentilis si quis scripturas accipiat, legit: oculum pro oculo, dentem pro dente, legit etiam: si scandalizauerit te dextera tua, abscide illam: non intellegit sensum, non aduertit diuini sermonis arcana, peius labitur quam si non legisset. et ideo docuit quemadmodum E dei uerbum inuestigare deberent, non perfunctorie, non inprouide, sed diligenter atque sollicite. quod erat inquit ab", + "candidate_score": 0.658702, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_11_13", + "bdc_text": "Alexander Schweizer , Die protestantischen Centraldogmen in ihrer Entwicklung innerhalb der reformirten Kirche , Bd. I , Zürich 1854 , S. 258-265 ( mit Teilübersetzung ) ; Peter Walser , Die Prädestination bei Heinrich Bullinger im Zusammenhang mit seiner Gotteslehre , Zürich 1957 . - Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa042.opp-lat1_window_206", + "psc_text": "A priusquam P (quam del.) MCGI incidisset P (e s. et) CC 11 consccutus tacite Muurini consecutum libri ne s. u. d 12 disonine dispoliens A 13 occiosum A ociosum D odiose RV' 17 temtamenta A 18 poto (v 8. o pr., o alt. ex a) A 19 preceperit (epe s. tł.) A 21 quandoquidem N quasi in mg. S, om. BP1 22 non ... conprehendam om. B quo iam APV quoniam R V quod iam cet. aut iam IIAf aut qili li V' aut quo iam S aut quod (d s. tt. m2) iam P4 23 et om. RBP' V', post ideo collocat M inperfecto inutilis scientia. denique peccatum nesciebam, nisi lex diceret: non concupisces et infra: sine lege enim peccatum mortuum est. quid enim mihi proderat scire quod uitare non poteram? quid mihi proderat scire quod lex carnis meae inpugnaret? inpugnatur Paulus et uidet legem carnis suae repugnantem", + "candidate_score": 0.65667, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_26_28", + "bdc_text": "Quid enim , quod apertas scripturarum sententias depravant abusu mali , num ideo sententiae moderandae ? Si sunt excessus in utrumque la[tus ] Textverlust durch Beschädigung des Randes. , excessus perquam graphice describantur et fortissime etiam confutentur , sed illesa tamen maiestate verę et integraevor integrae gestrichenes inge . autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa042.opp-lat1_window_104", + "psc_text": "ut et, quia scimus bonum, fugiamus quod malum est et ex eo quod cognoscimus malum boni gratiam praeferamus. sed ita debes utrumque scire, ut profunde noueris et quod noueris exequaris actusque scientiae tuae congruat. alioquin tolerabiliorem scriptura indicat eum qui utrumque nesciat quam qui perfunctorie utrumque cognouit. grauat enim scire quod uel exequi uel uitare non possis, B grauat scire sine usu atque opere cognitionis profundae. obest ad existimationem medico scire quid prosit et quid noceat aegro, nisi cognitione ea quemadmodum oportet utatur, et ideo non est cognitio bona, nisi ea utaris ut oportet. § 37 item accipe: non frustra lignum scientiae boni et mali productum est in medio paradiso, et si cuicumque homini productum esset, superflua interdictio. sed neque frustra factum est u neque alii nisi homini factum est, qui mandatum accepit, ut non solo eo, sed eo cum ceteris uteretur. nam si multa discutias, conplura repperies et plane", + "candidate_score": 0.640443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_26_28", + "bdc_text": "Quid enim , quod apertas scripturarum sententias depravant abusu mali , num ideo sententiae moderandae ? Si sunt excessus in utrumque la[tus ] Textverlust durch Beschädigung des Randes. , excessus perquam graphice describantur et fortissime etiam confutentur , sed illesa tamen maiestate verę et integraevor integrae gestrichenes inge . autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa042.opp-lat1_window_103", + "psc_text": "ab] de R ad V potuerit S et (m2 abstinere) P' 18 medicus om. B sui (sibi m2) V mortis reus B 19 est mortis C 20 itaque B et (s. itefilm) 1'' 21 est pr. om. R est (alt.) etiam B est * P' (fort. & eras.) 22 post scire ira S est ras. 5 litt. sit (' et scripsi ut NCV, om. APVD et ut cd. Rom. prudens subeat custodiae cautionem. rursus autem non satis est hoc solum scire quod malum est, ne cum malum scieris, 160 A scientia boni incipias defraudari. pulchrius est igitur ut utrumque norimus, ut et, quia scimus bonum, fugiamus quod malum est et ex eo quod cognoscimus malum boni gratiam praeferamus. sed ita debes utrumque scire, ut profunde noueris et quod noueris exequaris actusque scientiae tuae congruat. alioquin tolerabiliorem scriptura indicat eum qui utrumque nesciat quam qui perfunctorie utrumque cognouit. grauat enim scire", + "candidate_score": 0.638584, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_6", + "bdc_text": "und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. )", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa042.opp-lat1_window_127", + "psc_text": "6, 50 sq. 16 Ioh. 6, 53 sq. 19 Psalm. LXXVII 25 2 lignum SBP' 3 sit SBP', om. cet., fort. \\\\sit) similis 7 nonl neque RSBFV in s. u. m. ant. A 8 coinquinat A (m. ant. ex communicat) MC'D coinmunioat cet. qfl ex co P uidetur N 9 a tanto SBP'CC' lacunam significaui; non esse post auctore add. SBP', melius post praeceptum m2 8. u. indignum M idemque ante tanto liber s. Theoderici apud Bemos; fort. plane indignum uel perindignum, quod coniecit Henricus Schenkl, supplendum 10 referes JK refrens V. qui\" P (5 m3 s. ι̣ạ) P' (m2 quem) quem P\" de (exp.) P 12 est s. «. Å. om. BV' 13 ita A V et (corr.) C «ta (i eras. et ui s. ras. m2) P 14 quandoque BSBY' ninus A (i s. u.) 15 ipse est dominus B est ipse dominus C' 17 eternam aerna (alt.", + "candidate_score": 0.623881, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa050.opp-lat1", + "max_score": 0.692662, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_20_22", + "bdc_text": "moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco . Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum . Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa050.opp-lat1_window_112", + "psc_text": "iniuriam. § 26 De qua re patebit aliquis considerationi locus, si prius diuinas auctoritates, quae mendacium prohibent, diligenter discutiamus. si enim ipsae nullum dant locum, frustra quaerimus qua exeamus; tenendum est enim omni modo praeceptum dei et uoluntas dei in his, quae tenendo praeceptum eius passi fuerimus, aequo animo sequenda; si autem relaxatur aliquis exitus, non est in tali causa recusandum mendacium. propterea diuinae scripturae non solum praecepta dei continent, sed etiam uitam moresque iustorum, ut, si forte occultum est, queraadmodumquemadmodum accipiendum sit quod praecipitur, in factis iustorum intellegatur. exceptis itaque his factis, quae potest quisque ad allegoricam significationem referre, quamuis gesta esse nemo ambigat — sicuti sunt fere omnia in libris ueteris testamenti; quis enim ibi aliquid audeat adfirmare non pertinere ad figuratam praenuntiationem ? quippe cum apostolus etiam filios 25 cf. Gal. 4. 22. 24 2 quem M 8 perturbent] pertrahant β 5 aut] ac F 7 peragamur", + "candidate_score": 0.692662, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_19_21", + "bdc_text": "aus quam . moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco . Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa050.opp-lat1_window_112", + "psc_text": "iniuriam. § 26 De qua re patebit aliquis considerationi locus, si prius diuinas auctoritates, quae mendacium prohibent, diligenter discutiamus. si enim ipsae nullum dant locum, frustra quaerimus qua exeamus; tenendum est enim omni modo praeceptum dei et uoluntas dei in his, quae tenendo praeceptum eius passi fuerimus, aequo animo sequenda; si autem relaxatur aliquis exitus, non est in tali causa recusandum mendacium. propterea diuinae scripturae non solum praecepta dei continent, sed etiam uitam moresque iustorum, ut, si forte occultum est, queraadmodumquemadmodum accipiendum sit quod praecipitur, in factis iustorum intellegatur. exceptis itaque his factis, quae potest quisque ad allegoricam significationem referre, quamuis gesta esse nemo ambigat — sicuti sunt fere omnia in libris ueteris testamenti; quis enim ibi aliquid audeat adfirmare non pertinere ad figuratam praenuntiationem ? quippe cum apostolus etiam filios 25 cf. Gal. 4. 22. 24 2 quem M 8 perturbent] pertrahant β 5 aut] ac F 7 peragamur", + "candidate_score": 0.679814, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_21_23", + "bdc_text": "Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum . Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen . velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa050.opp-lat1_window_112", + "psc_text": "iniuriam. § 26 De qua re patebit aliquis considerationi locus, si prius diuinas auctoritates, quae mendacium prohibent, diligenter discutiamus. si enim ipsae nullum dant locum, frustra quaerimus qua exeamus; tenendum est enim omni modo praeceptum dei et uoluntas dei in his, quae tenendo praeceptum eius passi fuerimus, aequo animo sequenda; si autem relaxatur aliquis exitus, non est in tali causa recusandum mendacium. propterea diuinae scripturae non solum praecepta dei continent, sed etiam uitam moresque iustorum, ut, si forte occultum est, queraadmodumquemadmodum accipiendum sit quod praecipitur, in factis iustorum intellegatur. exceptis itaque his factis, quae potest quisque ad allegoricam significationem referre, quamuis gesta esse nemo ambigat — sicuti sunt fere omnia in libris ueteris testamenti; quis enim ibi aliquid audeat adfirmare non pertinere ad figuratam praenuntiationem ? quippe cum apostolus etiam filios 25 cf. Gal. 4. 22. 24 2 quem M 8 perturbent] pertrahant β 5 aut] ac F 7 peragamur", + "candidate_score": 0.678313, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "066_Gregorius-I_Prolegomena", + "max_score": 0.692366, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13_15", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo . incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "066_Gregorius-I_Prolegomena_window_154", + "psc_text": "sacris Scripturae eloquiis vel occultis revelationibus inquantum accipiunt agnoscunt, et noverunt haec et pronuntiant. Judicia itaque quae Deus tacet nesciunt, quae Deus loquitur sciunt. Unde et David propheta cum dixisset: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia (Psal. CXVIII, 13), protinus addidit, oris tui, ac si aperte dicat: Illa ego judicia et nosse et pronuntiasse potui, quae te dixisse cognovi. Nam ea quae ipse non loqueris, nostris procul dubio cognitionibus abscondis. Concordat ergo prophetica apostolicaque sententia: quia et incomprehensibilia sunt Dei judicia, et tamen quae de ore ejus prolata fuerint, humanis labiis pronuntiantur: quoniam sciri ab hominibus et prolata per Deum possunt, et occulta non possunt.

Petr. In objectione meae quaestiunculae patuit causa rationis. Sed quaeso te, si qua sunt adhuc de hujus viri virtutibus, subjunge.

CAPUT XVII.
ΚΕΦΑΑ. ΙΖ'. Περὶ τῆς ἐρημώσεως τοῦ μοναστηρίου αὐτοῦ προφητείας.

ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ.", + "candidate_score": 0.692366, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1", + "max_score": 0.690946, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13_15", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo . incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_33", + "psc_text": "recte dicit: quae in nobis E conpletae sunt, quoniam non signis et prodigiis, sed uerbo uera et falsa discriminant qui salutaria domini gesta describunt uel qui animum mirabilibus eius intendunt. quid enim tam rationabile quam ut credas, cum legis ea gesta quae supra hominem sunt, potioris esse naturae, at uero cum legis ea quae sunt moralia, suscepti credas esse corporis passiones? 1267 A ita uerbo atque ratione, non signis fides nostra fundatur. § 5 Sicut tradiderunt inquit nobis qui ab initio ipsi 1,2 uiderunt et ministri fuerunt uerbi. non congruit ista elocutio, ut magis ministerium uerbi quam auditum esse credamus. sed quia non prolatiuum uerbum, sed substantiale signatur uerbum illud, quod caro factum est et habitauit in nobis, non uulgare uerbum, sed illud caeleste B intellegamus. cui apostoli ministrarunt. et tamen in Exodo lectum est quia populus uidebat uocem domini, et utique uox non uidetur, sed auditur. uox enim quid", + "candidate_score": 0.690946, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_725", + "psc_text": "eligitur et Iudas, non per inprudentiam, sed per D 6,16 prouidentiam. quanta est ueritas, quam nec aduersarius minister infirmat! quanta moralitas domini, qui periclitari magis aput nos iudicium suum quam adfectum maluit! susceperat enim hominis fragilitatem et ideo nec has partes recusauit infirmitatis humanae. uoluit deseri, uoluit prodi. uoluit ab apostolo suo tradi, ut tu a socio desertus, a socio proditus moderate feras tuum errasse iudicium, perisse beneficium. § 46 Et descendit inquit cum illis et stetit in loco E 6,17 pede plano. aduerte omnia diligenter, quomodo et cum apostolis ascendat et descendat ad turbas; quomodo enim turba nisi in humili Christum uideret? non sequitur ad excelsa, non ascendit ad sublimia. denique ubi descendit, inuenit infirmos; in excelsis enim infirmi esse non possunt. sic etiam Matthaeus 1 Esai. 40, 13 8 Matth. 4, 18; 10, 8 25 Matth. 8, 1 3 xpo V (-i m2), E (f i s. o)", + "candidate_score": 0.68187, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_15_17", + "bdc_text": "Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis . Verum tractandi modus ( quoniam importuna sunt tempora ) nonvor non gestrichenes ob id mihi . admodum nobis probatur , non quod res ferre ipsa non possit , sed , ut dixi , temporum conditiones .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_33", + "psc_text": "recte dicit: quae in nobis E conpletae sunt, quoniam non signis et prodigiis, sed uerbo uera et falsa discriminant qui salutaria domini gesta describunt uel qui animum mirabilibus eius intendunt. quid enim tam rationabile quam ut credas, cum legis ea gesta quae supra hominem sunt, potioris esse naturae, at uero cum legis ea quae sunt moralia, suscepti credas esse corporis passiones? 1267 A ita uerbo atque ratione, non signis fides nostra fundatur. § 5 Sicut tradiderunt inquit nobis qui ab initio ipsi 1,2 uiderunt et ministri fuerunt uerbi. non congruit ista elocutio, ut magis ministerium uerbi quam auditum esse credamus. sed quia non prolatiuum uerbum, sed substantiale signatur uerbum illud, quod caro factum est et habitauit in nobis, non uulgare uerbum, sed illud caeleste B intellegamus. cui apostoli ministrarunt. et tamen in Exodo lectum est quia populus uidebat uocem domini, et utique uox non uidetur, sed auditur. uox enim quid", + "candidate_score": 0.651721, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_31", + "bdc_text": "Quod argumentis tuis accedunt Augustini et aliorum dicta Bullinger beruft sich an mehreren Stellen auf Augustin und Ambrosius ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_54", + "psc_text": "altero (om. inquit) solum X (soli mS V) 8 sibi uisum Augustinus loco altero 9 ei] illi X inquit om. Augustinus loco altero 12 uo- Init B 13 est et mihi Augustinus loco altero 14 enim om. aC 16 mr PL 18 adsequuto FO et (u alt. 3. u.) V 23 lacan P lucam cet. 25 adsequutum FπV XXXII. Ambr- pars 4. 2 ex omnibus; non enim scripsit omnia, sed adsecutus est. omnia. quia quae fecit inquit Iesus, si scribantur omnia, nec ipsum capere mundum arbitror. aduertis enim quod consulto etiam ea quae ab aliis sunt scripta praeteriit, ut diuersa in euangelio gratia refulgeret et propriis quibusdam singuli libri mysteriorum gestorumque miraculis 1270 eminerent. diuiserunt enim sibi uestinientauestimenta milites Christi. quod suo loco plenius explanabitur. § 12 Scriptum est autem euangelium ad Theophilum, hoc est ad eum quem deus diligit. si deum diligis, ad te scriptum est, si ad te", + "candidate_score": 0.646449, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_2", + "bdc_text": "Ein Gespräch mit den Zürcher Theologen hatte ungefähr am 18 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_203", + "psc_text": "loquamur et Christum, ut nostrum quoque os possit aperiri. quod in sacerdote tanto inrationabilis modo pecudis frena nutantis fidei cohercebant. § 33 Et Zaccharias pater eius inpletus est spiritu 1,67 sancto et prophetabat dicens. uide quam bonus deus et facilis indulgere peccatis non solum ablata restituit, sed E etiam insperata concedit. ille dudum mutus prophetat; haec enim gratia dei maxima, quod eum qui negauerant confitentur. nemo ergo diffidat, nemo ueterum conscius delictorum praemia diuina desperet. nouit deus mutare sententiam. si tu 1,76 noueris emendare delictum. et tu, puer, propheta altissimi uocaberis. § 34 pulchre cum de domino prophetaret, ad F prophetam sua uerba conuertit, ut hoc quoque beneficIUmbeneficium esse domini designaret, ne cum publice numeraret sua quasi ingratus tacuisse quae acceperat beneficia uideretur, quae agnoscebat in filiofilios. sed fortasse aliqui quasi inrationabilem mentis excessum putent, quod octo dierum adloquitur infantem. uerum si teneamus. intellegimus profecto quod potuit uocem patris natus", + "candidate_score": 0.646062, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_31_33", + "bdc_text": "Quod argumentis tuis accedunt Augustini et aliorum dicta Bullinger beruft sich an mehreren Stellen auf Augustin und Ambrosius ; vgl. z. B . Hottinger VIII 802-804. 821-826 . , non displicet . Tantum vitetur , ne , ut novi quidam ex nost[ris ] Textverlust durch Beschädigung des Randes .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_54", + "psc_text": "altero (om. inquit) solum X (soli mS V) 8 sibi uisum Augustinus loco altero 9 ei] illi X inquit om. Augustinus loco altero 12 uo- Init B 13 est et mihi Augustinus loco altero 14 enim om. aC 16 mr PL 18 adsequuto FO et (u alt. 3. u.) V 23 lacan P lucam cet. 25 adsequutum FπV XXXII. Ambr- pars 4. 2 ex omnibus; non enim scripsit omnia, sed adsecutus est. omnia. quia quae fecit inquit Iesus, si scribantur omnia, nec ipsum capere mundum arbitror. aduertis enim quod consulto etiam ea quae ab aliis sunt scripta praeteriit, ut diuersa in euangelio gratia refulgeret et propriis quibusdam singuli libri mysteriorum gestorumque miraculis 1270 eminerent. diuiserunt enim sibi uestinientauestimenta milites Christi. quod suo loco plenius explanabitur. § 12 Scriptum est autem euangelium ad Theophilum, hoc est ad eum quem deus diligit. si deum diligis, ad te scriptum est, si ad te", + "candidate_score": 0.645693, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_22_24", + "bdc_text": "Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen . velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes . abesse vocabula moderationum et limitationum Der Begriff \"moderatio \" kommt in Bullingers Rede wiederholt vor ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1182", + "psc_text": "ideo quasi bonus praeceptor docuit quemadmodum nostri mundare corporis contagium debeamus dicens: E date elemosynam et ecce omnia munda sunt uobis. § 101 11,41 urnes quanta remedia? mundat nos misencordiamisericordia, mundat nos dei sermo iuxta quod scriptum est: iam uos mundi estis propter sermonem meum, quem locutus sum uobis. nec hoc loco solum, sed etiam in aUia quanta gratia sit expressum tenes: elemosyna emm a morte liberat et: F conclude elemosynam in corde pauperis et haec pro te exorabit in die malo. § 102 totus itaque pulcherrimus abhinc 1 Gal. 4, 26, Hebr. 12, 22 11 Luc. 22, 42 13 loh. 18, 11 221oh.l5,3 25Tob.l2,9 26 Eccli. 29, 12 (15) 3 huius mundi χ 8 flagilium (r a. 1) P breuia A lapsa P (v s. a alt. n!.3) L 9 frangantur E (v N. a alt. m2) franguntur PBL uoluit mens PL 13 dedit pater C 15 adfectum P", + "candidate_score": 0.643955, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_15", + "bdc_text": "Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_33", + "psc_text": "recte dicit: quae in nobis E conpletae sunt, quoniam non signis et prodigiis, sed uerbo uera et falsa discriminant qui salutaria domini gesta describunt uel qui animum mirabilibus eius intendunt. quid enim tam rationabile quam ut credas, cum legis ea gesta quae supra hominem sunt, potioris esse naturae, at uero cum legis ea quae sunt moralia, suscepti credas esse corporis passiones? 1267 A ita uerbo atque ratione, non signis fides nostra fundatur. § 5 Sicut tradiderunt inquit nobis qui ab initio ipsi 1,2 uiderunt et ministri fuerunt uerbi. non congruit ista elocutio, ut magis ministerium uerbi quam auditum esse credamus. sed quia non prolatiuum uerbum, sed substantiale signatur uerbum illud, quod caro factum est et habitauit in nobis, non uulgare uerbum, sed illud caeleste B intellegamus. cui apostoli ministrarunt. et tamen in Exodo lectum est quia populus uidebat uocem domini, et utique uox non uidetur, sed auditur. uox enim quid", + "candidate_score": 0.643364, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_2", + "bdc_text": "Ein Gespräch mit den Zürcher Theologen hatte ungefähr am 18 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_204", + "psc_text": "prophetam sua uerba conuertit, ut hoc quoque beneficIUmbeneficium esse domini designaret, ne cum publice numeraret sua quasi ingratus tacuisse quae acceperat beneficia uideretur, quae agnoscebat in filiofilios. sed fortasse aliqui quasi inrationabilem mentis excessum putent, quod octo dierum adloquitur infantem. uerum si teneamus. intellegimus profecto quod potuit uocem patris natus audire, qui Mariae salutationem, antequam 1293 A nasceretur, audiuit. sciebat propheta alias esse aures prophetae, quae spiritu dei, non corporis aetate reserantur, habebat intellegendi sensum, qui exsultandi habebat adfectum. § 35 simul illud aduerte quam paucis Elisabet, quam multis Zaccharias prophetet. et uterque sancto inpletus spiritu loquebatur, sed disciplina seruatur, ut mulier discere magis quae diuina sunt studeat quam docere. nec facile ullam prophetasse uberius B quam matrem domini repperimus. prophetissa ipsa Maria 7 Ps. 72, 2 2? I Cor. 14, 35 29 Exod. 15, 20 sq. 12 dns LZ 14 de domo P 15 conuertitur P (eonuertit ut m3)", + "candidate_score": 0.641922, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_46", + "bdc_text": "Salutat te soror mea MargarethaMargaretha Blarer , geb. um 1494 , gest. 1541 , stand wegen ihrer Bildung und Wohltätigkeit in hohem Ansehen .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_182", + "psc_text": "uideri in publico displicebat. § 22 didicistis, uirgines, pudorem Mariae: discite humilitatem. uenit propinqua ad proximam, iunior ad seniorem nec solum uenit, sed etiam prior salutauit; decet enim ut quanto castior uirgo tanto humilior sit. nouerit deferre senioribus, sit magistra humilitatis, in qua est professio B castitatis. est et causa pietatis, est etiam norma doctrinae. contuendum est enim quia superior uenit ad inferiorem, ut inferior adiuuetur, Maria ad Elisabet, Christus ad lobannemIohannem, denique etiam postea, ut sanctificaret baptismum Iohannis, dominus uenit ad baptismum. cito quoque aduentus Mariae et praesentiae dominicae beneficia declarantur; simul enim C 1,41 ut audiuit salutationem Mariae Elisabet, exsultauit infans in utero eius, et repleta est spiritu sancto. § 23 uide distinctionem singulorumque uerborum proprietates. uocem prior Elisabet audiuit, sed Iohannes prior gratiam sensit: illa naturae ordine audiuit, iste exsultauit ratione mysterii, illa Mariae iste domini sensit aduentum, femina mulieris et pignus pignoris, istae gratiam loquuntur, illi", + "candidate_score": 0.640996, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_15", + "bdc_text": "Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_34", + "psc_text": "sed quia non prolatiuum uerbum, sed substantiale signatur uerbum illud, quod caro factum est et habitauit in nobis, non uulgare uerbum, sed illud caeleste B intellegamus. cui apostoli ministrarunt. et tamen in Exodo lectum est quia populus uidebat uocem domini, et utique uox non uidetur, sed auditur. uox enim quid est nisi sonus, qui non oculis cernitur, sed aure percipitur? uerum altissimo ingenio uoluit declarare Moyses quia uox uidetur dei; interioris enim mentis uidetur obtutu, in euangelio autem 7 Luc. 6, 48, Hebr. 10, 22 17 Origenes hom. in Lucam I (XIII 1803 a sq. M.) 20 Ioh. 1, 14 23 EIOd. 20, 18 1 rerum rationem X (rerum s. u. F, narrationem m2 0) 3 defęcit (i s. e) P 6 regit P rigat (a ex i) L. 10 diBcribunt X (descr. m2 On) 11 animo X 13 potiores aX (-is m2 OKV) 14 moralia aCT mortalia cet. 17", + "candidate_score": 0.637689, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_2", + "bdc_text": "Ein Gespräch mit den Zürcher Theologen hatte ungefähr am 18 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_125", + "psc_text": "singula itaque ut concurrant considerandum est, uerbum in utero, lex in silentio, Iohannes appellatur et C Zaccharias loquitur, uerbum editur, lex absollliturabsoluitur, sed legis absolutio uerbi est explicatio, et ideo qui dixerit uerbum loquitur, etiamsi ante non sit locutus. ab angelo iubetur tacere Zaccharias, ab angelo uox premitur Iudaeorum; non enim humanae, sed diuinae hoc potestatis imperium est, ut non loquatur deo qui non credidit Christo. et ideo credamus, ut loquamur, credat Iudaeus, ut loqui possit. loquamur spiritu D mysteria, intellegamus rationem sacrificiorum ueterum, aenigmata prophetarum. mutus est qui non intellegit legem, mutus est qui non intellegit diuinarum seriem scripturarum; uox enim nostra fides est. et ideo malo in ecclesia quinque uerba mente mea loqui, ut alios instruam, quam decem milia uerborum in lingua; linguae enim in signo sunt non fidelibus, sed infidelibus, prophetia autem non infidelibus, sed fidelibus. 1,24 uq. Post hos autem dies concepit Elisabet uxor E eius", + "candidate_score": 0.636181, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_55_57", + "bdc_text": "Maria Heinsius , Das unüber windliche Wort. Frauen der Reformationszeit , München 1953 , S. 37-67 ; Alice Zimmerli-Witschi , Frauen der Reformationszeit , Diss .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_192", + "psc_text": "BCG quod omnino (om. doniino) a 19 humana uoce aliquid X 20 posset (e ei i) a posse F et (m2 possit) OV 21 fecerit anima aut religiosum PL 23 eam (u 8. a m2) 0 eius L Mariae dominum, et exsultat spiritus eius in deo, eo quod et anima et spiritu patri filioque deuota unum deum, ex quo omnia, et unum dominum, per quem omnia, pio ueneretur adfectu. § 28 sequitur Mariae, quo persona melior, eo prophetia F plenior. nec otiosum uidetur quod et ante IohanneinIohannem Elisabet prophetat et Maria ante domini generationem; serpunt enim iam temtamenta salutis humanae. nam sicut peccatum a mulieribus coepit, ita etiam bona a mulieribus inchoantur, ut feminae quoque muliebria opera deponentes infirmitati renuntient et anima, quae non habet sexum, ut Maria, quae nescit errorem, religioso imitetur studio castitatem. § 29 Mansit autem Maria cum illa mensibus tribus 1291 A 1,56 et reuersa est", + "candidate_score": 0.635241, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_35", + "bdc_text": "istiusmodi doctorum suffragia , tu quoque idem quesisse videaris .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_798", + "psc_text": "xpm G suos discipulos ad xpm EfT suos 8. u. C supplementum (e pr. ex i m3) P 23 xps est ET testificationibus quam uerborum sponsionibus exhibetur, quae tunc in pectoribus Iudaeorum uelut obserata lege nutabat, ipso spectaculo dominicae crucis et pleno resurrectionis testimonio panderetur. § 96 et fortasse isti discipuli sunt duo populi, quorum unus ex iudaeis credidit, alter ex gentibus, qui ideo credidit, C quia audiuit. uoluerunt ergo isti uidere propter llludillud: uestri autem beati oculi qui uident et aures uestrae quae audiunt. sed etiam nos uidimus in Iohanne, oculis nostris perspeximus in apostolis et manibus nostris perscrutati sumus in Thomae digitis; quod enim erat ab initio, quod audiuimus et quod uidimus, oculis nostris perspeximus et manus nostrae scrutatae sunt de uerbo uitae: et uita apparuit. quando apparuit? quando uidimus. non sic adparebat, antequam uideretur. gratias ergo D domino, qui crucifixus est pro fide nostra, crucifixus est pro", + "candidate_score": 0.635188, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_15", + "bdc_text": "Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_36", + "psc_text": "(b eras.) C non uox, sed illndillud quod uoce praestantius est uerbum uidetur. C unde et sanctus Iohannes euangelista quod erat inquit ab initio, quod audiuimus et quod uidimus, oculis nostris perspeximus et manus nostrae scrutatae sunt de uerbo uitae: et uita apparuit, et uidimus et testamur et adnuntiamus uobis de uita, quae erat aput patrem et apparuit nobis. uides ergo quod uerbum dei et uisum est apostolis et auditum. non solum enim secundum corpus uiderunt dominum, sed etiam secundum uerbum; uiderunt enim uerbum qui cum Moyse et Helia uiderunt gloiiamgloriam uerbi. isti enim aideruntuiderunt Iesum, qui in sua D uiderunt gloria, alii non uiderunt, qui corpus tantummodo uidere potuerunt; non enim corporalibus, sed spiritalibus oculis Iesus uidetur. § 6 denique Iudaei non uiderunt eum, qui uidebant. uidit eum Abraham, quia scriptum est: Abraham diem meum uidit et gauisus est. uidit ergo eum Abraham, qui dominum utique in corpore non", + "candidate_score": 0.634816, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_60_62", + "bdc_text": "Contemporaries I 153 . cum uxorcula meaMargaretha Blarer , geb. Ehinger. . Vale in domino cum tuis omnibus .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1602", + "psc_text": "uniuersitatem naturae. § 6 Marcus autem induxit ligatum ante ianuam, quia extra Christum quicumque est foris est in uia, qui autem in Christo est foris non est. in transitu addidit, ubi nullius certa possessio, non praesepe, non alimenta, non stabulum. misera seruitus, cui uagum ius est; plures enim dominos habet qui unum non 1 Ps. 145, 7 4 Gen. 3, 23 5 Matth. 21, 2 12 Marc. 11, 2 171 Cor. 8, 5 sq. 18 Ephes. 4, 5 sq. 20 et 22 Marc. 11,4 24 Ephes. 6, 5 1 actus (s a. u.) P ut tu PaBCL et tu ut X ut et tu X 4 ca- Btellum ax (-0 m2 E), unde relegati Gelenius 5 reuocauerit X 7 expulsus... sexus in mg. inf. P 8 asina matrem aOT, asinam matrem X 9 erroribus X 10 pullus] P ml pullo P m2 x et om. X 13 habet P (s", + "candidate_score": 0.634527, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_2", + "bdc_text": "Ein Gespräch mit den Zürcher Theologen hatte ungefähr am 18 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1797", + "psc_text": "18 Matth. 27, 12 et 14' 28 Sus. (Dan. 13) 85 2 reformatur y 4 enim om. X 6 consepultus α FOV consepultis C 8 omnia ETX (-es corr. V) et (is ex es) P 12 memores estote a m. estis x 14 hi om. PBGL 15 nunc om. X aduena P (corr. -ae) L 16 sanctorum esse x 17 quod P 18 accusator (v 8. o) P 21 timendo PL 22 omnibus P prodidit PBL π 23 adquireret x 26 speciale (i in raa.) P iudices magis uideretur noluisse quam non potuisse defendi. § 98 cur autem dominus tacuerit ipse praemisit dicens: s i uobis 22,67 sq. dixero, non creditis mihi; si uos interrogauero, non respondebitis mihi. illud tamen praestantissimum, quod maluit regem se probare quam dicere, ut condemnandi causam habere non possent qui quod obiciunt hoc fatentur. D § 99 Herode autem cupiente aliqua mirabilia eius uidere tacuit", + "candidate_score": 0.633504, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_2_4", + "bdc_text": "Ein Gespräch mit den Zürcher Theologen hatte ungefähr am 18 . April stattgefunden ; vgl . Blarer BW I 684f. , ut perspecto libello tuo de prędestinatione Bullingers Rede zum Karlstag ( 28 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1923", + "psc_text": "fine noster quoque sermo claudatur! § 182 Cur secundum Matthaeum et Marcum mandat discipulis: praecedam uos in Galilaeam, ibi me uidebitis, 24,36 secundum Lucan uero et Iohannem etiam intra conclaue obtulit se uidendum? et quidem quod se uidendum frequenter obtulerit et plus quam quingentis fratribus et Petro et JacoboIacobo etiam c apoatolico probauimus testimonio et Lucas in Actibus apostolorum docuit quod discipulis manifestauerit se uiuere post passionem suam in multis argumentis apparens his et disputans deregno dei. ergo quia saepius et diuersis apparuit, cum in Galilaea quando sit uisus nequaquam praescriptum ac 24,36 definitum tempus scriptura signauerit, in Hierusalem quando se obtulerit, et diem et horam expresserit, timidiores intra conclauia 1 loh. 201 22 sq. 8 Act. 2, 4 5 Matth. 28. 2 sq. Marc. 16. 5 lob. 20, 12 7 lob. 1, 51 10 Euseb. Quaest. euang. 295, 28 (301, 27) 11 Matth. 26, 32 Marc. 14, 28; cr.", + "candidate_score": 0.629621, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_65_67", + "bdc_text": "Thomas Blaurerus tuus . [ Adresse darunter : ] Domino Henricho Bullingero , amico suo singulariter observando .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1908", + "psc_text": "contentus uidisse quae uiderat repetit intuenda et quaerendi domini amore succensus non satiatur uidendo. uidet solus, uidet cum 24,34 undecim, uidet cum septuaginta, uidet et quando Thomas 24,33. 36 credidit, uidet cum piscaretur, sed non uidisse contentus, B inpatiens desiderridesiderii, neglegens captionis, inmemor periculi, non tamen inmemor reuerentiae, ubi dominum uidit in littore, ueste se texit serum aestimaDsaestimans si cum ceteris nauigio perueniret. sic cum in mari dominus ambularet, super undas maris naturae suae oblitus occurrit, sic cum a ludaeisIudaeis dominus teneretur, aduersum turbas gladium solus exseruit, sic et nunc cum dominus stetisset in littore periculoso conpendio religiosum maturauit obsequium. § 175 non est igitur dubium credidisse Petrum c et credidisse, quia dilexit, dilexisse, quia credidit. unde et contristatur, quia et tertio inten-ogatur: amas merme is enim interrogatur, de quo dubitatur, sed dominus non dubitat, qui interrogabat, non ut disceret, sed ut doceret quem eleuandus 1 Marc. 16, 5 et", + "candidate_score": 0.629238, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_61_63", + "bdc_text": "cum uxorcula meaMargaretha Blarer , geb. Ehinger. . Vale in domino cum tuis omnibus . Constantie , 16 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1602", + "psc_text": "uniuersitatem naturae. § 6 Marcus autem induxit ligatum ante ianuam, quia extra Christum quicumque est foris est in uia, qui autem in Christo est foris non est. in transitu addidit, ubi nullius certa possessio, non praesepe, non alimenta, non stabulum. misera seruitus, cui uagum ius est; plures enim dominos habet qui unum non 1 Ps. 145, 7 4 Gen. 3, 23 5 Matth. 21, 2 12 Marc. 11, 2 171 Cor. 8, 5 sq. 18 Ephes. 4, 5 sq. 20 et 22 Marc. 11,4 24 Ephes. 6, 5 1 actus (s a. u.) P ut tu PaBCL et tu ut X ut et tu X 4 ca- Btellum ax (-0 m2 E), unde relegati Gelenius 5 reuocauerit X 7 expulsus... sexus in mg. inf. P 8 asina matrem aOT, asinam matrem X 9 erroribus X 10 pullus] P ml pullo P m2 x et om. X 13 habet P (s", + "candidate_score": 0.629036, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_62_64", + "bdc_text": "Vale in domino cum tuis omnibus . Constantie , 16 . iunii die 1535 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_311", + "psc_text": "ubique domini uirtus studiis cooperatur humanis, ut nemo possit aedificare sine domino, nemo custodire sine domino, nemo quicquam incipere sine E 3 Deut. 18, 4 4 Prouerb. 20, 24 6 Ps. 24, 4 10 Exod. 18, 21 sq. 16 Ps. 33, 8 18 Augustinus contra duas epist. Pelage IIII 11, 80 (uides... 20 incipere sine domino), de gratia Christi 44, 48 (uides ... p. 89, 2 facite) 19 Ps. 126, 1 1 tamen om. i 2 non possit uiam y 5 ille s. u. P intellegeret (t alt. s. u.; in mg. m3 al. intellexerit) A sine dno se PaL 6 inquit tuae ΑΒχ tuas inquit cet. 8 audire Aa. 9 populus (po a. u. m2) A 11 per noctem scripsi per columnam libri (columnam temere ex antecedentibus repetitum); per noctem post deus inseruit ed. Rom. 12 nubis AaC, om. cet. a sinistra P (ad sinistram m3) aBL per (8.", + "candidate_score": 0.627813, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_56", + "bdc_text": "Frauen der Reformationszeit , München 1953 , S. 37-67 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1337", + "psc_text": "om. αΕGγΧ 26 peruenit P BLX conparatur regnum caelorum, mulier illa euangelica C abscondit in farinae mensuris tribus, donec fermentetur totum; tres enim mensurae sunt, ut dixi, carnis animae et spiritus, sed spiritus quo uiuimus omnes in hoc corpore siti hoc ueliusuerius, quando carnis lasciuia non redundat et anima corporalibus non incuruatur erroribus ac mensura uiuendi in toto homine inoffensa seruatur. sed quia mensurarum aequalitas sine adiumento ecclesiae atque doctrinae difficile perseuerat, idcirco mulier illa, quae figuram ecclesiae gerit, tamdiu D uirtutem illis doctrinae spiritalis admiscet, donec fermentetur totus ille interior homo cordis absconditus et in gratiam panis caelestis adsurgat. bene enim fermentum doctrina dicitur Christi, quia panis est Christus et apostolus ait: quia unus panis, unum corpus multi sumus. § 192 fit ergo unum fermentum, quando caro non concupiscit aduersus spiritum nec spiritus aduersus carnem, sed facta carnis mortificamus et anima ex adflatu dei flatum uitae sumsisse se conscia", + "candidate_score": 0.626909, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_55_57", + "bdc_text": "Maria Heinsius , Das unüber windliche Wort. Frauen der Reformationszeit , München 1953 , S. 37-67 ; Alice Zimmerli-Witschi , Frauen der Reformationszeit , Diss .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_193", + "psc_text": "nam sicut peccatum a mulieribus coepit, ita etiam bona a mulieribus inchoantur, ut feminae quoque muliebria opera deponentes infirmitati renuntient et anima, quae non habet sexum, ut Maria, quae nescit errorem, religioso imitetur studio castitatem. § 29 Mansit autem Maria cum illa mensibus tribus 1291 A 1,56 et reuersa est in domum suam. bene inducitur sancta Maria et exhibuisse officium et mysticum numerum custodisse: non enim sola familiaritatis est causa quod diu mansit, sed etiam tanti uatisnatis profectus. nam si primo ingressu tantus processus exstitit, ut ad salutationem Mariae exsultaret infans in utero, repleretur spiritu sancto mater infantis, quantum putamus usu tanti temporis sanctae Mariae addidisse praesentiam? mansit autem Maria cum illa mensibus tribus. unguebatur itaque et quasi bonus athleta exercebatur B in utero matris propheta; amplissimo enim uirtus eius certamini parabatur. denique tamdiu mansit Maria, quamdiu Elisabet pariendi tempus inpleret. quodsi diligenter aduertas, . inuenies hoc nusquam positum nisi", + "candidate_score": 0.625847, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_59_61", + "bdc_text": "Ilse Guenther , in : Contemporaries I 153 . cum uxorcula meaMargaretha Blarer , geb. Ehinger. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_397", + "psc_text": "22 racchel P 23 isaac (isac P) autem PBC genuit Phares et Zaram ex Thamar. non otiose itaque huius mulieris euangelista nomen inseruit, de qua diuise interim tractandum uidetur. § 18 primum enim si ueris intendas animum, non haec mulier tam famosa quam iusta; non enim B temporalis usum libidinis requisiuit, sed successionis gratiam concupiuit; erat enim deforme liberos non habere, quod etiam legum ciuilium fuit auctoritate multatum. promiserat eam filio suo ludas et diu pactarum foedera distulerat nuptiammnuptiarum. per moram promissi defunctus est sponsus. nondum uirginitatis, nondum uiduitatis ante Christi aduentum uernabat gratia. dolens se sine filiis remansisse dolum studio generationis conmenta est c et ludam consilio praeuertit, ut se eidem offerret ornatam, posteaquam defunctam eius cognouit uxorem. uides ubique mulieris uitam probari, quod non alienum praeripuit torum, non meretticiomeretricio studio quasi meretrix ornata est; non enim uagam captauit libidinem, sed diu soceri fraudata promissis ex ea familia quam", + "candidate_score": 0.623153, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_59_61", + "bdc_text": "Ilse Guenther , in : Contemporaries I 153 . cum uxorcula meaMargaretha Blarer , geb. Ehinger. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_399", + "psc_text": "coepit erroris ad successionis gratiam castitate mulieris consummauit? illa quae filios non habebat et tempus conceptionis mora coniugii timebat excludi, illa quae grauitatem maturioris elegit 1 Euseb. Quaest. euang. 284, 43 8 Gen. 38, 11 sqq. 1 phares Χχ. fares cet. zara V, fort. recte, cf. p. 111, 12 ex] de (in ras. m2 ex ex) OV otiose∗∗∗ P eius X 3 uiris X (ueris m2 V) animum intendas C intendes Εγ et (es ex is) G 4 iuxta (s s. z m3) P 9 defunctus] mortuus (mortu in raB.) C sponsus a. u. P 13 utique Maurini 14 torum αFΟπ thorum GV (h a. u.) cet. 15 or- Data PaBC adornata cd. 18 itaque L utilior (exp. m3 et 8. cr. illoram) P utique C (B. itaque m2) cet. illa (a ex corr.) P 21 horam ΡαC eorum a oram cet. 23 castitatem (m del. ml V) gratiam (m", + "candidate_score": 0.62089, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_4", + "bdc_text": "vgl . Blarer BW I 684f. , ut perspecto libello tuo de prędestinatione Bullingers Rede zum Karlstag ( 28 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1923", + "psc_text": "fine noster quoque sermo claudatur! § 182 Cur secundum Matthaeum et Marcum mandat discipulis: praecedam uos in Galilaeam, ibi me uidebitis, 24,36 secundum Lucan uero et Iohannem etiam intra conclaue obtulit se uidendum? et quidem quod se uidendum frequenter obtulerit et plus quam quingentis fratribus et Petro et JacoboIacobo etiam c apoatolico probauimus testimonio et Lucas in Actibus apostolorum docuit quod discipulis manifestauerit se uiuere post passionem suam in multis argumentis apparens his et disputans deregno dei. ergo quia saepius et diuersis apparuit, cum in Galilaea quando sit uisus nequaquam praescriptum ac 24,36 definitum tempus scriptura signauerit, in Hierusalem quando se obtulerit, et diem et horam expresserit, timidiores intra conclauia 1 loh. 201 22 sq. 8 Act. 2, 4 5 Matth. 28. 2 sq. Marc. 16. 5 lob. 20, 12 7 lob. 1, 51 10 Euseb. Quaest. euang. 295, 28 (301, 27) 11 Matth. 26, 32 Marc. 14, 28; cr.", + "candidate_score": 0.620586, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_65_67", + "bdc_text": "Thomas Blaurerus tuus . [ Adresse darunter : ] Domino Henricho Bullingero , amico suo singulariter observando .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_799", + "psc_text": "sumus in Thomae digitis; quod enim erat ab initio, quod audiuimus et quod uidimus, oculis nostris perspeximus et manus nostrae scrutatae sunt de uerbo uitae: et uita apparuit. quando apparuit? quando uidimus. non sic adparebat, antequam uideretur. gratias ergo D domino, qui crucifixus est pro fide nostra, crucifixus est pro cupiditatibus nostris. mens mea in illo crucifixa est. § 97 Itaque et nunc qui uetus testamentum recensent. antequam cognoscant euangelium et quasi quaedam dominici corporis uestigia legant, uenturum putant et requirunt utrum ipse sit Christus dei filius, qui uenturus est. et cum legunt quando cum Abraham locutus est uel quando se dux militiae caelestis 7,20 ostendit, dicunt utique: tu es qui uenturus es an alium E 7,22 exspectamus? cum autem ueneuntuenerint ad euangelium et cognouerint inluminari caecos, ambulare claudos, audisse surdos, mundatos esse leprosos, mortuos resurrexisse, tunc dicunt: uidimus eum et oculis nostris perspeximus et in 6 Matth. 13, 16", + "candidate_score": 0.620314, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_56_58", + "bdc_text": "Frauen der Reformationszeit , München 1953 , S. 37-67 ; Alice Zimmerli-Witschi , Frauen der Reformationszeit , Diss . Zürich , Zürich 1981 , S. 103-110 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_128", + "psc_text": "(e s. u. m3) P 20 signum n sed infidelibus om. ΡαGγL prophetia ... fidelibus om. X quid mihi sic fecit dominus in diebus, quibus respexit auferre obprobrium meum inter homines? § 43 magna sanctis cura est uerecundiae, ut plerumque in ipsis pudor uotis sit, sicut hoc loco aduertimus sanctam Elisabet, quae utique filios habere cupiebat, occultantem se mensibus quinque. quae causa occultationis nisi pudoris? est enim F unicuique officio praescripta aetas et quod tempore decet tempore non decet aeuique mutatio facti uniuscuiusque mutat saepe naturam. sunt etiam ipsi quaedam tempora praescripta ■ coniugio, quando dare operam liberis sit decorum, dum anni uigent, dum suscipiendorum liberorum spes est, dum generandi usus est in exemplo, copulae quoque usus in studio est. at uero ubi matura aeui senectus successerit et aetas regendis liberis habilior quam creandis, pudor est legitimi licet coitus indicia gestare et grauari alienae aetatis onere et tumescere aluum non", + "candidate_score": 0.619981, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_62_64", + "bdc_text": "Vale in domino cum tuis omnibus . Constantie , 16 . iunii die 1535 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_313", + "psc_text": "inmittet B inmittit cet. 17 angelus AuL dni A 18 utique B Augustinus ubique cet. ubique A Augustinus, om. cet. 20 nemo ... domino in mg. inf. P quidquam a incipere bonum sine A domino. et ideo iuxta apostolum: siue manducatis siue bibitis, omnia in gloria dei facite, in nomine domini nostri Iesu Christi; in duabus enim epistulis alibi in nomine domini nostri Iesu Christi, alibi in gloria dei facere te praecepit, ut scias eandem esse patris et fili gloriam eandemque uirtutem nec in aliquo circa sui diuinitatem patrem et filium discrepare, qui circa praesidia nostra non discrepant. docuit igitur me Dauid quod nemo sine domino aedificet F domum, custodiat ciuitatem. § 85 docuit etiam me Moyses quod nemo nisi deus fecerit mundum; in principio enim fecit deus caelum et terram. docuit etiam quod hominem deus opere suo fecerit nec otiose posuit: finxit deus hominem de limo terrae et insufflauit", + "candidate_score": 0.618221, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_59_61", + "bdc_text": "Ilse Guenther , in : Contemporaries I 153 . cum uxorcula meaMargaretha Blarer , geb. Ehinger. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_398", + "psc_text": "studio generationis conmenta est c et ludam consilio praeuertit, ut se eidem offerret ornatam, posteaquam defunctam eius cognouit uxorem. uides ubique mulieris uitam probari, quod non alienum praeripuit torum, non meretticiomeretricio studio quasi meretrix ornata est; non enim uagam captauit libidinem, sed diu soceri fraudata promissis ex ea familia quam delegerat conuerso dolo fructum uoluit successionis adipisci. quis itaque castior? illa quae tamdiu exspectauit promissum auan ille qui amorem ferre non potuit D oblatum? illa quae sponsi familiam non refugit an iste qui meretricem putauit? illa quae horam sui corporis uolentibus non permisit ad copulam an iste qui quod studio coepit erroris ad successionis gratiam castitate mulieris consummauit? illa quae filios non habebat et tempus conceptionis mora coniugii timebat excludi, illa quae grauitatem maturioris elegit 1 Euseb. Quaest. euang. 284, 43 8 Gen. 38, 11 sqq. 1 phares Χχ. fares cet. zara V, fort. recte, cf. p. 111, 12 ex]", + "candidate_score": 0.618059, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_56_58", + "bdc_text": "Frauen der Reformationszeit , München 1953 , S. 37-67 ; Alice Zimmerli-Witschi , Frauen der Reformationszeit , Diss . Zürich , Zürich 1981 , S. 103-110 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_192", + "psc_text": "BCG quod omnino (om. doniino) a 19 humana uoce aliquid X 20 posset (e ei i) a posse F et (m2 possit) OV 21 fecerit anima aut religiosum PL 23 eam (u 8. a m2) 0 eius L Mariae dominum, et exsultat spiritus eius in deo, eo quod et anima et spiritu patri filioque deuota unum deum, ex quo omnia, et unum dominum, per quem omnia, pio ueneretur adfectu. § 28 sequitur Mariae, quo persona melior, eo prophetia F plenior. nec otiosum uidetur quod et ante IohanneinIohannem Elisabet prophetat et Maria ante domini generationem; serpunt enim iam temtamenta salutis humanae. nam sicut peccatum a mulieribus coepit, ita etiam bona a mulieribus inchoantur, ut feminae quoque muliebria opera deponentes infirmitati renuntient et anima, quae non habet sexum, ut Maria, quae nescit errorem, religioso imitetur studio castitatem. § 29 Mansit autem Maria cum illa mensibus tribus 1291 A 1,56 et reuersa est", + "candidate_score": 0.616894, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_46", + "bdc_text": "Salutat te soror mea MargarethaMargaretha Blarer , geb. um 1494 , gest. 1541 , stand wegen ihrer Bildung und Wohltätigkeit in hohem Ansehen .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_62", + "psc_text": "sq. Fuit inquit in diebus Herodis regis Iudaeae sacerdos quidam nomine Zaccharias de uice Abia et uxor eius de filiabus Aaron et nomen eius Elisabet. et erant ambo iusti, incedentes in omnibus mandatis et iustificationibus domini sine querella. § 15 docet nos scriptura diuina non solum mores in his qui praedicabiles sunt, sed etiam parentes oportere laudari, B ut ueluti transmissa inmaculatae puritatis hereditas in his quos uolumus laudare praecellat. quae enim alia intentio hoc loco sancti euangelistae nisi ut sanctus Iohannes Baptista nobilitetur parentibus miraculis moribus munere passione? sic etiam sancti Samuhel mater Anna laudatur, sic Isaac a parentibus nobilitatem pietatis accepit, quam posteris dereliquit. sacerdos itaque Zaccharias nec solum sacerdos, sed etiam de uice Abia, id est nobilis inter superiores semine. § 16 et uxor C inquit eius de filiabus Aaron. non solum igitur a parentibus, sed etiam a maioribus sancti Iohannis nobilitas propagatur, non saeculari potestate sublimis,", + "candidate_score": 0.616583, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_56_58", + "bdc_text": "Frauen der Reformationszeit , München 1953 , S. 37-67 ; Alice Zimmerli-Witschi , Frauen der Reformationszeit , Diss . Zürich , Zürich 1981 , S. 103-110 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_193", + "psc_text": "nam sicut peccatum a mulieribus coepit, ita etiam bona a mulieribus inchoantur, ut feminae quoque muliebria opera deponentes infirmitati renuntient et anima, quae non habet sexum, ut Maria, quae nescit errorem, religioso imitetur studio castitatem. § 29 Mansit autem Maria cum illa mensibus tribus 1291 A 1,56 et reuersa est in domum suam. bene inducitur sancta Maria et exhibuisse officium et mysticum numerum custodisse: non enim sola familiaritatis est causa quod diu mansit, sed etiam tanti uatisnatis profectus. nam si primo ingressu tantus processus exstitit, ut ad salutationem Mariae exsultaret infans in utero, repleretur spiritu sancto mater infantis, quantum putamus usu tanti temporis sanctae Mariae addidisse praesentiam? mansit autem Maria cum illa mensibus tribus. unguebatur itaque et quasi bonus athleta exercebatur B in utero matris propheta; amplissimo enim uirtus eius certamini parabatur. denique tamdiu mansit Maria, quamdiu Elisabet pariendi tempus inpleret. quodsi diligenter aduertas, . inuenies hoc nusquam positum nisi", + "candidate_score": 0.61619, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_32", + "bdc_text": "vgl. z. B . Hottinger VIII 802-804. 821-826 . , non displicet .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_91", + "psc_text": "P 8 sed in potestate (sed in potes in ras.) P 14 sunt a (i s. u) Br ideo ait PL 15 enim om. π, 8. u. V 16 beatos in ras. P innumerauerat a 19 his (h eras.) Ρπ V 26 agnouistis C cognoscitis G longitudo et altitudo et profundum et supereminentem scientiae caritatem Christi, uidit et Christum, uidit et patrem. nos enim iam secundum carnem non nouimus Christum. sed secundum spiritum; spiritus enim ante faciem nostram Christus dominus, qui nos in omnem plenitudinem dei misericordia sua inplere dignetur, ut uideri possit E a nobis. ideo ergo apparuit ZacchanaeZacchariae angelus a dextris altaris incensi, quia apparuit cum uoluit, non apparuit quamdiu noluit. § 28 apparuit autem a dextris altaris incensi, quia diuinae insigne misericordiae deferebat; dominus enim a dextris mihi, ne conmouear et alibi: dominus protectio tua super manum dexterae tuae. atque utinam nobis quoque adolentibus altaria, sacrificium deferentibus", + "candidate_score": 0.603116, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_1", + "bdc_text": "Tametsi nec nostri muneris nec nostrę facultatis id erat , honorifice Bullingere , tamen abs te invitatus , Tiguri nuper cum essemÜber einen Besuch Thomas Blarers in Zürich kurz vor Mitte Juni ( vgl. unten Nr. 608 , 4f) ist sonst nichts bekannt .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_793", + "psc_text": "uenturus es an alium exspectamus? § 93 non simplex intellectus in simplicibus D est uerbis, alioquin praesentibus superiora conpugnant. quomodo enim Iohannes quem in superioribus deo patre demonstrante cognouit hic nescit? quomodo et ibi quem ante nesciuit agnouit et hic quem iam sciebat ignorat? nescibam inquit eum, sed qui misit me baptizare ipse mihi dixit: supra quem uideris spiritum sanctum E descendentem de caelo. et dicto credidit et demonstratum agnouit et baptizatum adorauit et uenientem prophetauit. denique ego inquit uidi et testimonium perhibui quoniam hic 7 Philem. 20 9 Ephes. 5, 30; cf. Gen. 2, 23 23 Ioh. 1, 33 27 loh. 1, 34 1 dili ET 3 unicis] ltagis PL 6 de nisceribusj dl uiscera PL ẹι̣ụṣ (8. m3 eccleeiae) PL 11 et (in rtu. ex ad) G, om. X 12 ip (a. a) 0 17 iohannis (-es m3) P 23 quem ante iam X nescibam P ml nesciebam", + "candidate_score": 0.601733, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_23", + "bdc_text": "velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_276", + "psc_text": "5 Luc. 16, 16 6 cf. Gal. 3, 24 11 Matth. 3, 4, Marc. 1, 6 23 Ps. 136, 2 3 renocabat X errore. (m eras.) P 4 paenitentia (ã m2 ex a) P gratia BEGT 5 lex enim π 6 lex] lex et P paenitentia] praenuntia- EfT 8 super PL supra cet. 9 di uerbum PaCL dni uerbum B uerbum dni 0 uerbum dl eet. alia non (a non in ras.) P et (s. u.) alia V 13 camellorum (1 pr. eras.) P camillorum m camelorum eet. 14 lucustas PmlB lucas C locustas Pm3 cet. siluestrem (m eras.) OV, (m exp.) Fn 17 beluina inluuie (om. que) G beluina inluuie et y beluina in∗luui∗e∗ (g, a, q'eras.) E beluina induuie. (duuie in ras.) quae (bcluinis induuiis quae m2 et mox sunt m2 in mg. post contexta) F, beluinas (as m2 ex a) indunias (d et as in ras. m2)", + "candidate_score": 0.599277, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_58_60", + "bdc_text": "Zürich , Zürich 1981 , S. 103-110 ; Ilse Guenther , in : Contemporaries I 153 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_462", + "psc_text": "etiam usque ad Christi generationem mansere tetrarcbaetetrarchae, ne ipsi quidem, quantum 1 Ps. 131, 11 3 Ps. 131, 12 7 Reg. III 16, 31; Euseb. Quaest. euang. 272, 25 (278, 38) 10 Reg. IIII 23, 34 11 Hier. 22, 28-30 16 Reg. IIII 24, 1 sqq. 2 tuam ed. Rom.; cf. p. 103 u. 9 4 testamentum meum A (meum 8. u. m3) E (meum del. m2) γ T eeruauerÎs P (b s. u alt. m3) Cx seruaberis F (v s. b) cet. 6 putabit X (patebit in mg. m2 F, corr. m2 et in mg. V) uxorem P uri PaB urie A uriae cd. 7 dareat aC cuius X iezabel GX zezabel cet. 9 quia (a add. m3) A 11 iechonias 8. u. P 12 eat] et y (s. est m2 E) 13 a terra (terra pro om.) P in terra. terra X 14 istum uirum X 15 adhoc", + "candidate_score": 0.593231, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1", + "max_score": 0.690724, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13_15", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo . incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_771", + "psc_text": "id est: uolentes adquiescimus et optantes, non plenioris scientiae auctoritatem uelut principaliter nostro iudicio dependentes uolumus uerum esse quod cupimus, ut appropinquemus ad dominum, a quo nos uidetur futurorum et praesentium distantia separare. audemus ergo adesse, et ideo, inquit, conitimur. cognoscis uerbum uolentis adhuc peruenire, non eius qui peruenerit; affectus igitur in hoc sermone, non effectus ostenditur. § 4 denique ipsum affectum sui sermonis interroga, immo audi dicentem uel potius audi dubitantem, cum dicit: ideo conitimur siue absentes siue praesentes placere illi, absentes adhuc per fidem, piaesentes praesentes per speciem. unde et hoc potest intellegi, quod et hic positi et illic placer placere e nostro iudici, redemptori quoque nostrarum desideramus animarum. necesse est enim nos ei assistere per speciem, ut unusquisque. operum suorum merita dignae adipiscatur sortis examine, uel iustus in requie 2 Ps. 38,13 4 *IICor. 5, 6 5 II Cor. 5, 7 8*11 Cor. 5,8 16.20 ♦II Cor.5,9", + "candidate_score": 0.690724, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_12_14", + "bdc_text": "Peter Walser , Die Prädestination bei Heinrich Bullinger im Zusammenhang mit seiner Gotteslehre , Zürich 1957 . - Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo . incidit , tibi significare .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_437", + "psc_text": "theoremata mentem uult eius assurgere et excitat eius intentionem, ut spectet intento corde caelestia et diuina intra se uoluat oracula atque ad ea quae complaceant deo suum informet § 2 affectum, sit meditatus in lege nec ulla eum domini mandata praetereant, motus diuini sacramenti cognoscat. denique abhinc uide in praeceptis sanctum prophetam assurgere: 0 s iusti meditabitur sapientiam et lingua eius loquetur iudicium; le x dei eius in corde ipsius. nec damnabit, inquit, eum dominus, cum iudicalitur illi. e xp ecta dominum et custodi uiam eius et exaltabit te, ut her editate possideas terram; cum per eunt peccatores uidebis. uidi impium superexaltatum et eleuatum ultra cedros Libani et transiui, et ecce non erat, et quaesiui eum, et non est inuentus locus eius. § 3 superiora moralia, haec intellegibilia. quod est iusti os quod meditabitur sapientiam nisi interioris hominis ? duo sunt enim homines in singulis, unus interior, alter exterior. interior", + "candidate_score": 0.669874, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_36_38", + "bdc_text": "Quod lucidum est ex verbo domini , talium testimoniis non eget , quę tamen confirmabant nostra et reiiciebant subsequentis seculi impudentiam , nisi et hoc loco hec etas nostra offenderetur his calculis . Mox enim obtento alicuius doctoris sano iudicio in aliquo dictato petitur et in aliis . De aliis scribendi non est ocium .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_442", + "psc_text": "lumen uideatur offundere nec tenere. cap. 65 § 1 Sit ergo nobis semper in corde et ore meditatio sapientiae et lingua tua loquatur iudicium, lex dei tui in corde sit tuo. ideo tibi dicit scriptura: loqueris in i 11 i s sedens in domo, ambulans in uia, dormitans, resurgens. loquamur ergo dominum Iesum, quia ipse est sapientia, ipse est uerbum et uerbum dei. 1 cf. Phil. 3, 21 4 cf. Luc. 1, 35 9 Ps. 36, 30 10 1 Cor. 15, 48 17 *Eccli. 27,11 (12) 22 cf. Ps. 36, 30 24 *Deut. 6, 7 2 conformes fierent B dicere in mg. m2D 4 paria « 7 super BC 8 lux A affectus B aspectus cet. av est scriptum B 9 est om. F eo] et DF 10 spiritualis DFa et terrenus F 12 alt. caelestes Bml 13 ideo F redemptoris ftav 14 meditabitur Fml 15 nec ftav abhorret Bm2Cftav", + "candidate_score": 0.668169, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_36_38", + "bdc_text": "Quod lucidum est ex verbo domini , talium testimoniis non eget , quę tamen confirmabant nostra et reiiciebant subsequentis seculi impudentiam , nisi et hoc loco hec etas nostra offenderetur his calculis . Mox enim obtento alicuius doctoris sano iudicio in aliquo dictato petitur et in aliis . De aliis scribendi non est ocium .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_441", + "psc_text": "6 competenter ergo scriptum est: os lusti iusti meditabitur sapientiam, eo quod totus homo sit spiritalis, non utique terrenus. qualis enim terrenus, tales et terreni et qualis caelestis, tales et caelestes. abiit ergo terrenus, remansit caelestis. ideoque in tempora redemptionis referens propheta 'meditabitur' dixit, licet unus e pluribus 'meditatur' scripserit neque abhorrcat a sensu, quia prophetarum spiritui futura pro praesentibus sunt. alii putant os pro mente dictum. § 7 pulchre autem istud exposuit nobis Salomon dicens : narratio iusti semper sapientia, stultus autem sicut luna inmutatur, id est: quod saepe uarietur nec in sua perseueret sententia et tamquam in tenebris lumen uideatur offundere nec tenere. cap. 65 § 1 Sit ergo nobis semper in corde et ore meditatio sapientiae et lingua tua loquatur iudicium, lex dei tui in corde sit tuo. ideo tibi dicit scriptura: loqueris in i 11 i s sedens in domo, ambulans in uia, dormitans, resurgens. loquamur", + "candidate_score": 0.662416, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_28_30", + "bdc_text": "autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores . Itaque dubito , num moderationis nomen huc congruat etiam non vitiato sęculo . Sed plus satis de hoc metu . Tu judica , quod solidum est .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_441", + "psc_text": "6 competenter ergo scriptum est: os lusti iusti meditabitur sapientiam, eo quod totus homo sit spiritalis, non utique terrenus. qualis enim terrenus, tales et terreni et qualis caelestis, tales et caelestes. abiit ergo terrenus, remansit caelestis. ideoque in tempora redemptionis referens propheta 'meditabitur' dixit, licet unus e pluribus 'meditatur' scripserit neque abhorrcat a sensu, quia prophetarum spiritui futura pro praesentibus sunt. alii putant os pro mente dictum. § 7 pulchre autem istud exposuit nobis Salomon dicens : narratio iusti semper sapientia, stultus autem sicut luna inmutatur, id est: quod saepe uarietur nec in sua perseueret sententia et tamquam in tenebris lumen uideatur offundere nec tenere. cap. 65 § 1 Sit ergo nobis semper in corde et ore meditatio sapientiae et lingua tua loquatur iudicium, lex dei tui in corde sit tuo. ideo tibi dicit scriptura: loqueris in i 11 i s sedens in domo, ambulans in uia, dormitans, resurgens. loquamur", + "candidate_score": 0.654269, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_36", + "bdc_text": "Quod lucidum est ex verbo domini , talium testimoniis non eget , quę tamen confirmabant nostra et reiiciebant subsequentis seculi impudentiam , nisi et hoc loco hec etas nostra offenderetur his calculis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_335", + "psc_text": "salhanan ADFm2 sathan EC sathanam Pm] Satanam av 13 conteiitur « 22 benedicat Bav benedicet {J non — 23 maledicit bis B 23 maledicet fJa nialedicat v dens {Jav 25 iustus B iustum iJ cum tangit om. fJ tangit om. B 26 abcessit F ergo semper ut confirmeris, quoniam et tu qui stas uide ne cadas. nos stare debemus, ut confirmemur a domino. lubricum est saeculum, cito labimur; ideo rogemus, ut nos dominus stabilire et confirmare dignetur. cap. 31 § 1 Noli putare, quia uiam tuum nesciat dominus; si iustus es, nouit. crede dicenti prophetae: nouit dominus uias inmaculatorum et hereditas eor eorum um inmaculata erit; non confundentur in tempore malo. qui nouit Christum, scitur a domino; nouit iustos, nescit ininstof iniustos . ideo iniustis dicet: discedite a m e omnes qui operamini iniquitatem; nescio uos, hoc est: quia estis indigni cognitione diuina; nescio uos, quia me ipsi nescire uoluistis.", + "candidate_score": 0.649339, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_22_24", + "bdc_text": "Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen . velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes . abesse vocabula moderationum et limitationum Der Begriff \"moderatio \" kommt in Bullingers Rede wiederholt vor ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_542", + "psc_text": "restringat audaciam, misericordia principum reos subtrahat poenae. recognoscit igitur propheta culpam suam, uidet uulnera, curari postulat. qui sanari uult, argui non reformidat, sed non uult argui in furore, sed in uerbo dei. uerbum dei sanitas est; sic enim legimus: misit uerbum suum, et sanauit eos. non uult erudiri in ira, sed in doctrina, ut si medicum roges, ne secet uulnus tuum, sed medicamentum apponat. urget medicamento, sed non secat, est dolor, sed non supra mensuram doloris, mordet, sed non cruentat. 3 Ps. 93,12 10 cf. cap. 2 extr. 13 Ps. 77, 49 16 imitamini cet.] significare uidetur caedem Thessalonicensem iussu Theodosiia. 390 perpetratam; cf. cap. 43 22 Ps. 106, 20 2 pedeusis a paydeusis fJ 4 cum] aut BCml 5 uendicat Cml 8 quur AmlB misereris Bml 10 supra om. F de die irae] diem irae B (post longiorem ras.) C, om. fJav 11 quo quoquam C 12 incidit om.", + "candidate_score": 0.64412, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_26", + "bdc_text": "Quid enim , quod apertas scripturarum sententias depravant abusu mali , num ideo sententiae moderandae ?", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_151", + "psc_text": "isti in uitam aeternam et isti in obprobrium et confusionem aeternam; et intellegentes splendebunt sicut splendor caeli et de iustis multi sicut stellae lucebunt. cap. 52 § 1 Quod istud est iudicium sedentium iudicum et qui libri aperti nisi conscientiae nostrae uelut libri peccatorum nostrorum seriem continentes ? quamquam hoc ipsum uile sit aestimare quasi humani simile iudicii. aliud est Christi iudicium, ubi conscientia ipsa se prodit, quae latere non potest occultorum arbitrum, ubi cogitationes lucent apud eum qui adhuc cogitantibus dicebat: § 2 quid cogitatis mala in cordibus uestris? cum Iudaeis diceret, dicebat omnibus, ne quis putaret quod occulta possent esse quae faceret, ne quis putaret quod parietibus clausus testem occulti erroris effugeret. ideoque et euangelista testatur dicens: Iesus autem sciebat cogitationes eorum. quomodo ergo ait: 1ibri aperti sunt? non utique atramento scripti, sed uestigiis delictorum et flagitiorum inquinamento. 2 cf. Rom. 14,12 3 cf. Rom. 2, 15-16 7", + "candidate_score": 0.642839, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_37", + "bdc_text": "Mox enim obtento alicuius doctoris sano iudicio in aliquo dictato petitur et in aliis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_657", + "psc_text": "medicus quae singulis uulneribus medicamenta conueniant, cuius ulceris putredo ferro sit amputanda, ne in totius corporis serpat exitium. § 2 si dixerit medicus medicinae genus, quo curari aeger debeat, et ille fastidiat, discedit medicus et aegrum relinquit. uide eum, qui curari uelit, omni genere medico adquiescentem, adtende ordinem. aperit primo uulnera sua medico et dicit: 'cura me, sed rogo ne in ira tua, quia non sustinent duram medicinam infirmitates meae'. medicina Christi correptio est; corripit enim dominus quem uult conuertere. ideo et Paulus ad medicum dicit: argue obsecra increpa. non ergo recusat curari qui petit argui, sed leuari uult poenam, ne iracundia arguatur et impetu irae corripiatur. cap. 57 § 1 Et uide processum. primo petit argui, postea, quod maius est, corripi. deinde non solum confitetur peccata sua, sed etiam numerat et accusat; non uult enim sua latere delicta. nam ut febres, cum in alto sunt, non queunt mitigari, cum", + "candidate_score": 0.638487, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_37", + "bdc_text": "Mox enim obtento alicuius doctoris sano iudicio in aliquo dictato petitur et in aliis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_827", + "psc_text": "medicus minatur ut corrigat, tenet ut curet. aeger primo medici personam requirit, si sit idoneus a quo sanan sanari se posse praesumat; ubi medicinae audiuit auctorem, remedium poposcit, salutem inuenit. denique ab accedente non solum expulit caecitatem, 4 *Gen. 3, 9 8 *Gen. 3,8 11 cf. Eph. 1,20--21 12 cf. I loh. 1, 5 13 cf. Act. 9,3sqq. 18 Act. 9, 4-5 20 *Act. 9, 5-6 2 Christo] add. non Cm2av 3 requiret B 6 matutinus] add.entBCftav 7 omnes B hominis p peccata tenebrosa av ideoque fJav habes quia om. /3 9 . 10 uesperum fJ 9 misterium ABfi 10 liberaberis BCmlftav. 12 uespera {iav 13 Saulo in] in alio fJ 14 caecatus] add. est BCfJb 16 amisset A 17 innouerat BCml agnouerat jS agnouerit av quia scripsi qui coid. av 20 lesus] add. Nazarenus Cv 21 est tibi BC aduersum Bml 23 oportet tacere (iau utrumque Bml utrimque (tav", + "candidate_score": 0.637366, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_35", + "bdc_text": "istiusmodi doctorum suffragia , tu quoque idem quesisse videaris .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_175", + "psc_text": "A honorificentium B 15 conditionem codd. av asscriberet A ascriberet Bftv 16 ausisse ABCml 19 ipsos pav 20 fuisse tantis flav fuisse] suis ee (ee in ras.) B 21 hii C 22 acerbandam scripsi aceruandam codd. av 27 dixerit] add. et v certe illum diuitem dixisti; quomodo idem diues et pauper est? audiamus testimonium Pauli: scitis, inquit, gratiam domini nostri Iesu Christi, quia propter uos pauper factus est, cum diues esset, ut uos eius inopia ditarem i ni. § 2 ueni et tu, Esaias, interpretare nobis, quomodo se dolentem dixerit Christus, qui dolores uulnerum sanare consueuit. medicus uenit, ut curaret aegrotos: quid ipse habuit quod doleret ? audiamus etiam Esaiae testimonium: pro n o b 1 s, inquit, dolet, et nos aestimauimus eum esse in doloribus. § 3 expressit medici affectum, qui, etiamsi ipse nullum uulnus habuit quod doleret, tamen conpassus est uulneratis. hoc igitur in psalmo dominus exprobrat Iudaeis:", + "candidate_score": 0.634737, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_60_62", + "bdc_text": "Contemporaries I 153 . cum uxorcula meaMargaretha Blarer , geb. Ehinger. . Vale in domino cum tuis omnibus .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1015", + "psc_text": "F 15 samuel Bfl (av) exaltauit BCml 16 domino] add. et Cfiav 17 deo meo] domino fl 19 christi sit {l 21. 22 reuertit Bfta (reuertit* F priore loco) 22 deum patrem DP 24 eius om. a est] et DF esto av 25 reuertit Bfta chananeorum ACDF 26 quibus] qua a ysaac fl 27 filiabus] finibus fJ chananeorum ADF et mittit eum in Mesopotamiam, ut ibi sibi coniugem repperiret. numquid ei insidiati sunt domini sagittarum? § 3 numquid ipse - propter benedictionem uteri materni - in toto orbe benedictus est et non dominus Iesus, quem uirgo generauit? et ideo nori non solum super homines, sed etiam supra angelos et archangelos et supra omnem sublimitatem caelestium benedictus est potestatum, sicut scriptura testatur dicensrb dicens enedictus qui uenit in nomine domini; deus dominus et inluxit nobis. dominus enim deus ipse est rex regum et dominus dominantium in his quae habentur in caelis.", + "candidate_score": 0.632462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_28", + "bdc_text": "autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_683", + "psc_text": "omnium auctor est flagitiorum. uidebat Dauid propheticis oculis, agnoscebat eius figuram; ideo tacebat, ne illius faceret uoluntatem qui interturbare gestit affectum. premebat uocem, claudebat portas suas silentio, praetendebat in eo patientia et taciturnitatis uigilabat custodia, ne inimicus obreperet, ne de claustris oris uagus aliquis sermo et incautus exiret. ideo fortior est patiens qui se ipsum continet quam qui urbes capit. iustus ipse sibi claustrum est, ipse sibi peruigil custos. cap. 7 § 1 Cum sibi ergo ipse praetenderet, loquebatur in suo corde: posui ori meo custodiam, dumconsistit peccator aduersum me. adest semper inimicus, quia semper insidiatur. etsi illum non uides, adest, etsi illum non sentis, incursat. si non uides, uidenti crede: consistit, inquit, aduersum me. qui uidet peccatum suum, uidet etiam peccatorem 1 *Prou. 15, 7 5 cf. Ps. 38, 2 cf. Eccli. 28, 24 (28) 7 cf. Ps. 11, 7 12 cf. Luc. 22, 3. Ioh. 13, 2 21", + "candidate_score": 0.625845, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_28", + "bdc_text": "autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_830", + "psc_text": "mei, quos ego parturio, donec formetur Christus in uobis. Christus ergo non ir. § 3 corporeo, sed in animae quodam uentre formatur. hoc uentre apostolus genuit, sicut scriptum est: ego uos per euangelium genui. ideo alii habent: in medio cordis, alii: in medio uentris, ut interioris hominis uentrem intellegas, qui in medio esse cordis accipitur, in quo naturalis legis praescripta seruamus, quae non solum custoiitur custoditur , sed etiam fit in cordibus nostris. unde et scriptum est, quia non solum auditores legis iusti sunt apud deum, sed etiam factores legis iustificabuntur. § 4 sunt enim qui naturaliter ea quae legis sunt faciunt, sicut gentes qui legem non audiunt et sibi lex sunt, qui incognita sibi legis 4 *Ps. 39, 8-11 12 . 20 *Ps. 39, 9 13 *Esai. 26, 18 15 *Ga.l. 4,19 18 *I Cor. 4, 15 19 Ps. 39,9 23 *Rom. 2,13 26 cf. Rom. 2,14—15 2 ante", + "candidate_score": 0.622858, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_28", + "bdc_text": "autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_671", + "psc_text": "errore saepe ceciderunt. uidens igitur huiusmodi insidiis et uano concertantium strepitu se propheta temptari intra se ipse tacitus conferebat legem sibi taciturnitatis inponens, et cum taceret insultantibus sibi et ut loqueretur aliquid prouocantibus — qualia solent insolentium esse certamina atque sermones: 'responde nobis, si de aequalitate praesumis; uides et tu esse te uictum et nihil habere quod referas' —, cum se prope ad uocem conuiciis uideretur inpelli, se ipse reuocabat, ut loqueretur in corde: cap. 3 § 1 Dixi: custodiam uias meas, ut non delinquam in lingua mea; p osui ori meo.custodiam, dum c onsistit peccator aduersum me, hoc est: proposui confirmaui imperaui mihi, locutus sum cordi meo: 'uias meas custodiam'. si aliis dixissem, sermo meus stare deberet; quanto magis stabile debet esse quod mihi ipse constitui! si quis alienum fallat indecorum est, si quis proximum graue; quanto igiturgrauius, si quis se ipsum eo quod sibi promiserit putet esse fraudandum,", + "candidate_score": 0.617679, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_28", + "bdc_text": "autoritatis , que ipsa per se stat ut in medio , circumsepta interim ut satellitibus scripture presidiis contra excessores .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_441", + "psc_text": "6 competenter ergo scriptum est: os lusti iusti meditabitur sapientiam, eo quod totus homo sit spiritalis, non utique terrenus. qualis enim terrenus, tales et terreni et qualis caelestis, tales et caelestes. abiit ergo terrenus, remansit caelestis. ideoque in tempora redemptionis referens propheta 'meditabitur' dixit, licet unus e pluribus 'meditatur' scripserit neque abhorrcat a sensu, quia prophetarum spiritui futura pro praesentibus sunt. alii putant os pro mente dictum. § 7 pulchre autem istud exposuit nobis Salomon dicens : narratio iusti semper sapientia, stultus autem sicut luna inmutatur, id est: quod saepe uarietur nec in sua perseueret sententia et tamquam in tenebris lumen uideatur offundere nec tenere. cap. 65 § 1 Sit ergo nobis semper in corde et ore meditatio sapientiae et lingua tua loquatur iudicium, lex dei tui in corde sit tuo. ideo tibi dicit scriptura: loqueris in i 11 i s sedens in domo, ambulans in uia, dormitans, resurgens. loquamur", + "candidate_score": 0.616643, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 15, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "stoa0022.stoa015.opp-lat1", + "max_score": 0.690561, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_13_15", + "bdc_text": "- Studien zur Dogmengeschichte und systematischen Theologie 11 , S. 22. 163-167 u. ö . iudicium meum adaperirem , placuit obiter magis quam ex certa sententia , quicquid animovor animo gestrichenes habeo . incidit , tibi significare . Nam , que dissens , visa mihi sunt valde solida , utpote suffulta divini sermonis oraculis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa015.opp-lat1_window_129", + "psc_text": "malum coram t e feci, quem sola sanctificatio decet. hominis testimonium declinamus, sed in conspectu tuo ea quae sunt indigna committimus. iniuria est homini spectare flagitia, deum arbitrum esse omnium scimus et eo ipso teste peccamus: et tamen in his iustificatur magis dominus deus noster, quia iniustitia nostra dei iustitiam commendat et mendacium nostrum concelebrat ueritatem dei; sit enim deus uerax, omnis c autem homo mendax. § 53 Ut iustificeris in sermonibus tuis. sermones dei pleni ueritatis sunt atque iustitiae ideoque uera sunt quaecumque locutus est dominus de fragilitate humana, quia inclinatum est cor eorum ad nequitiam, propendit ad fraudem. et quia definiuit eo quod non sit homo qui non peccet omnes enim declinauerunt et inutiles facti sunt -, ideo uincit, dum iudicaturindicatur, quoniam prolapsione uniuersorum D 2 Rom. 2. 1 4 Psalm. L 6 8 Rom. 2, 16 16 Rom. 3,4 18 Psalm. L 6 CXVIII 160 23 Psalm.", + "candidate_score": 0.690561, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_54", + "bdc_text": "Blarer BW I. II , Reg. ( bes . Bd. II , S. XIV-XVII ) ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa015.opp-lat1_window_175", + "psc_text": "6, 8 20 Reg. II 24, 17 1 eruperęt (i 8. ę) P a] ad Px (d eras.) RB' A 2 auertłt (i 8. a) P aduertit B' 5 obseeratu ut B' fiagellet R 6 d3 BP'DBxD'OT' dns cet. 7 illum BP'BxD'O illum ligatis (ligatis om. RB', post pedibus transponit C) manibus et pedibus et (et om. CDLT) mittite cet. 8 qui non emendatur BP'AD'O et ml D qui (quis C) emendatur RBICLT et (-tus) PxT', quia qui proicitur Bx (qui proicitur D m2), recte puto 9 tenebras RPxTTx constituitur (i alt. a. tl.) A constitutus RB'CPxT constitutus est Bx 13 primus T primum est PxT' petrum om. DB'I 14 dni D'T de paradiso BD'O et ml P cum de paradiso exiret P m2 cet., recte puto 16 eIiuit... dei in mg. m2 P dei... dei] dDi ... dni PxT' dī . . . dni Bx dni... dt D' parricidale", + "candidate_score": 0.623651, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_46", + "bdc_text": "Salutat te soror mea MargarethaMargaretha Blarer , geb. um 1494 , gest. 1541 , stand wegen ihrer Bildung und Wohltätigkeit in hohem Ansehen .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa015.opp-lat1_window_151", + "psc_text": "sed faciem ad faciem te mihi, Christe, demonstrasti; in tuis te inuenio sacramentis. haec sunt tuae uera sacramenta sapientiae, quibus mentis occulta mundantur. § 59 itaque iam laetus atque securus, quod uibrasset ei sapientiae plenitudo, dicit ad dominum: asparges me bysopohysopo, et mundabor; lauabis me, et super niuem dealbabor. bene et ueteris testamenti sacramenta c non euacuat et euangelica docet mysteria praeferenda. hysopo mundari secundum legem postulat, lauari secundum euangelium concupiscit et supra niuem se extimat, si lotus fuerit, dealbandum. per hysopi fasciculum aspargebatur agni sanguine qui mundari uolebat typico baptismate. lauatur autem qui diluitur aeterni fontis inriguo et supra niuem dealbatur cui culpa dimittitur. denique de ipsa anima dicitur: quae est haec, quae ascendit dealbata? antequam baptizaretur, D ipsa est quae dicebat: nigra sum et decora, filia Hierusalem. erat enim nigra, tenebroso peccatorum horrore deformis, sed posteaquam ablataabluta per baptismum remissionem meruit delictorum, dealbata ascendit ad Christum. inde et", + "candidate_score": 0.614264, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 16, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-fide", + "max_score": 0.689863, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_43", + "bdc_text": "\"Faciamus , inquiunt di\" [ Gen 1 , 26 ] , nescio , num facias exemplo .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-fide_window_83", + "psc_text": "Faciamus hominem (Gen. I, 26) , nisi ei quem verum Filium sciret? In quo nisi in vero suam imaginem recognosceret? Non est unum adoptivus et verus; nec Filius diceret: Unum sumus (Joan. XVI, 22) ; si se cum vero, qui verus non esset ipse, conferret. Faciamus ergo dicit Pater. Qui dixit, verus est: potestne ergo verus non esse ille, qui fecit; et quod dicenti defertur, facienti negatur? 112. Quomodo autem nisi verum Filium sciret, committeret ei voluntatis suae unitatem, et operis veritatem? Cum enim eadem faciat Filius opera, quae Pater facit, et quos vult vivificet Filius, sicut scriptum est (Joan. V, 19, 21); nec differens potestate, et liber est voluntate: ita unitas servatur; quia et virtus Dei in divinitatis proprietate est; et libertas non in aliqua differentia, sed in unitate est voluntatis. 113. Turbati in freto apostoli, licet adhuc non credentes corde, ubi primum sub pedibus Domini ludere aquas, et", + "candidate_score": 0.689863, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_41_43", + "bdc_text": "quoque certis locis perpendi . Quod illud in Genesi וַיֹּאמֶר אֱלֹהִים נַעֲשֶׂה vertisVgl . Hottinger VIII 791. : \"Faciamus , inquiunt di\" [ Gen 1 , 26 ] , nescio , num facias exemplo .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-fide_window_83", + "psc_text": "Faciamus hominem (Gen. I, 26) , nisi ei quem verum Filium sciret? In quo nisi in vero suam imaginem recognosceret? Non est unum adoptivus et verus; nec Filius diceret: Unum sumus (Joan. XVI, 22) ; si se cum vero, qui verus non esset ipse, conferret. Faciamus ergo dicit Pater. Qui dixit, verus est: potestne ergo verus non esse ille, qui fecit; et quod dicenti defertur, facienti negatur? 112. Quomodo autem nisi verum Filium sciret, committeret ei voluntatis suae unitatem, et operis veritatem? Cum enim eadem faciat Filius opera, quae Pater facit, et quos vult vivificet Filius, sicut scriptum est (Joan. V, 19, 21); nec differens potestate, et liber est voluntate: ita unitas servatur; quia et virtus Dei in divinitatis proprietate est; et libertas non in aliqua differentia, sed in unitate est voluntatis. 113. Turbati in freto apostoli, licet adhuc non credentes corde, ubi primum sub pedibus Domini ludere aquas, et", + "candidate_score": 0.660183, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 17, + "cf_id": "cf045", + "work_id": "tlg1216.tlg001.opp-grc1", + "max_score": 0.689287, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_41_43", + "bdc_text": "quoque certis locis perpendi . Quod illud in Genesi וַיֹּאמֶר אֱלֹהִים נַעֲשֶׂה vertisVgl . Hottinger VIII 791. : \"Faciamus , inquiunt di\" [ Gen 1 , 26 ] , nescio , num facias exemplo .", + "psc_chunk_id": "tlg1216.tlg001.opp-grc1_window_26", + "psc_text": "γῆς. προειρήκαμεν proeirh/kamen N, proei/rphe CG, L omits the shole senlence. δὲ Gen. 1, 26, 28 ἐπάνω. Καὶ αὐξανέσθωσαν καὶ πληθυνέσθωσαν καὶ ἀρχέτωσαν τῶν ἰχθύων. τίς οὖν ὁ δυνάμενος νῦν ἄρχειν θηρίων ἤ ἰχθύων ἤ πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ; αἰσθάνεσθαι γὰρ ὀφείλομεν, ὅτι τὸ ἄρχειν ἐξουσίας ἐστίν, ἵνα τις ἐπιτάξας κυριεύσῃ. εἰ οὖν οὐ γίνεται τοῦτο νῦν, ἄρα ἡμῖν εἴρηκεν, πότε: ὅταν καὶ αὐτοὶ τελειωθῶμεν κληρονόμοι τῆς διαθήκης κυρίου γενέσθαι. Οὐκοῦν νοεῖτε, τέκνα εὐφροσύνης, ὅτι πάντα ὁ καλὸς κύριος προεφανέρωσεν ἡμῖν, ἵνα γνῶμεν, ᾧ κατὰ πάντα εὐχαριστοῦντες ὀφείλομεν αἰνεῖν. II Tim. 4, 1 (I. Pet. 4, 5) εἰ οὖν ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ, ὢν κύριος καὶ μέλλων κρίνειν ζῶντας καὶ νεκρούς, ἔπαθεν, ἵνα ἡ πληγὴ αὐτοῦ ζωοποιήσῃ ἡμᾶς: πιστεύσωμεν, ὅτι ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ οὐκ ἠδύνατο παθεῖν εἰ μὴ δἰ ἡμᾶς. Mt. 27, 34, 48 ἀλλὰ καὶ σταυρωθεὶς ἐποτίζετο ὄξει καὶ χολῇ. ἀκούσατε, πῶς περὶ τούτου πεφανέρωκαν οἱ Lev. 23, 22", + "candidate_score": 0.689287, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 18, + "cf_id": "cf006", + "work_id": "stoa0275.stoa008.opp-lat2", + "max_score": 0.687894, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_18_20", + "bdc_text": "Vides enim , charissime Boulingere Diese Schreibweise ist eine Anspielung auf griech. βουλή ( Wille , Ratschluß ). , quosdam in omni argumento tractando hodie nescio quasquas korr. aus quam . moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco .", + "psc_chunk_id": "stoa0275.stoa008.opp-lat2_window_16", + "psc_text": "pellunt finxisse credantur, mentietur apostolus, praedicator illarum. porro si sunt, non aliae erunt quam quae retractantur. nemo tam otiosus fertur, stilo ut materias habens fingat. § 6 Igitur hoc libello, quo demonstrationem solum praemittentes sumus illius arcani, ne quem ex nominibus tam peregrinis et coactis et compactis et ambiguis caligo suffundat, quomodo iis usuri sumus, prius demandabo. quorundam enim de Graeco interpretatio non occurrit ad expeditam proinde nominis formam, quorundam nec de sexu genera conueniunt, quorundam usitatior in Graeco notitia est. itaque plurimum Graeca ponemus; 16] cf. I Cor. 11, 19. 1 (de) quibusdam Oehlerus 3 innouata scripsi: innouatur PMF facies. habet uulgo 4 ignorantia earum Scal, ignorantiae eorum Eng 7 utique scripsi: undique PMF 10 retulerunt F 13 noster Seal: nostrae PMF 15 tota haeresi F 16 finxiBse P, fixisse MF 18 fertur, stilo Eng: fertur stilo uulgo 20 quo(que) Etlg 21 sumas illius scripsi (cl. 25, 1): solius", + "candidate_score": 0.687894, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_18", + "bdc_text": "Vides enim , charissime Boulingere Diese Schreibweise ist eine Anspielung auf griech. βουλή ( Wille , Ratschluß ). , quosdam in omni argumento tractando hodie nescio quasquas korr.", + "psc_chunk_id": "stoa0275.stoa008.opp-lat2_window_16", + "psc_text": "pellunt finxisse credantur, mentietur apostolus, praedicator illarum. porro si sunt, non aliae erunt quam quae retractantur. nemo tam otiosus fertur, stilo ut materias habens fingat. § 6 Igitur hoc libello, quo demonstrationem solum praemittentes sumus illius arcani, ne quem ex nominibus tam peregrinis et coactis et compactis et ambiguis caligo suffundat, quomodo iis usuri sumus, prius demandabo. quorundam enim de Graeco interpretatio non occurrit ad expeditam proinde nominis formam, quorundam nec de sexu genera conueniunt, quorundam usitatior in Graeco notitia est. itaque plurimum Graeca ponemus; 16] cf. I Cor. 11, 19. 1 (de) quibusdam Oehlerus 3 innouata scripsi: innouatur PMF facies. habet uulgo 4 ignorantia earum Scal, ignorantiae eorum Eng 7 utique scripsi: undique PMF 10 retulerunt F 13 noster Seal: nostrae PMF 15 tota haeresi F 16 finxiBse P, fixisse MF 18 fertur, stilo Eng: fertur stilo uulgo 20 quo(que) Etlg 21 sumas illius scripsi (cl. 25, 1): solius", + "candidate_score": 0.680416, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_18_20", + "bdc_text": "Vides enim , charissime Boulingere Diese Schreibweise ist eine Anspielung auf griech. βουλή ( Wille , Ratschluß ). , quosdam in omni argumento tractando hodie nescio quasquas korr. aus quam . moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco .", + "psc_chunk_id": "stoa0275.stoa008.opp-lat2_window_17", + "psc_text": "facies. habet uulgo 4 ignorantia earum Scal, ignorantiae eorum Eng 7 utique scripsi: undique PMF 10 retulerunt F 13 noster Seal: nostrae PMF 15 tota haeresi F 16 finxiBse P, fixisse MF 18 fertur, stilo Eng: fertur stilo uulgo 20 quo(que) Etlg 21 sumas illius scripsi (cl. 25, 1): solius PMFBX, illius B2, totius Eng arcani ne PM (n in ras.), arcanie F 23 sumus MF, simus P uulgo 26 Graeca Rig: graeco PMF significantiae per paginarum limites aderunt, nec Latinis quidem deerunt Graeca, sed in lineis desuper notabuntur, ut signum hoc sit personalium nominum propter ambiguitates eorum, quae cum alia significatione communicant. quamquam autem distulerim congressionem, solam interim professus narrationem, sicubi tamen indignitas meruerit suggillari, non erit delibationi transfunctoria eXpugnatioexpugnatio. congressionis lusionem deputa, lector, ante pugnam; ostendam, sed non imprimam uulnera. si et ridebitur alicubi, materiis ipsis satisfiet. multa sic digna sunt reuinci, ne grauitate adonerentur. uanitati proprie festiuitas", + "candidate_score": 0.663898, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_27", + "bdc_text": "Si sunt excessus in utrumque la[tus ] Textverlust durch Beschädigung des Randes. , excessus perquam graphice describantur et fortissime etiam confutentur , sed illesa tamen maiestate verę et integraevor integrae gestrichenes inge .", + "psc_chunk_id": "stoa0275.stoa008.opp-lat2_window_61", + "psc_text": "agnitione iam et ab omnibus iniuriis Passionis expumicat, non eadem neglegentia in exterminium discretis, quam acciderat in casibus matris. sed enim exercitata uitia et usu uiriosa confudit atque ita massaliter solidata defixit seorsum, in materiae corporalem paraturam commutans ex incorporali passione, indita habilitate atque natura, qua peruenire mox possent in aemulas aequiperantias corpulentiarum, utduplex substantiarum condicio ordinaretur, de uitiis pessima, de conuersione passionalis. haec erit materia, quae nos commisit cum Hermogene ceterisque, qui deum ex materia, non ex nihilo, operatum cuncta praesumunt. § 17 Abhinc Achamoth, expedita tandem de malis omnibus, ecce iam proficit et in opera maiora frugescit. prae gaudio enim tanti ex infelicitate successus concalefacta simulque contemplatione ipsa angelicorum luminum, ut ita dixerim, subfermentata — pudet, sed aliter exprimere non est — quodammodo subsuriit intra et ipsa in illos et conceptu statim intumuit spiritali imaginem ipsam, quam ui laetantis (et) ex laetitia prurientis intentionis imbiberat et sibi intimarat.", + "candidate_score": 0.609118, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 19, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1", + "max_score": 0.687372, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_21_23", + "bdc_text": "Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum . Quare in hac questione de divina providentia tractandatractanda am Rande nachgetragen . velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_498", + "psc_text": "siue ipsi traditores qualibet astutia se iudicibus occultauerint siue ab ipsis prauis iudicibus occultati sint. semen Abrahae respice, quod in testamento dei per omnes gentes crescit sicut stellae caeli et sicut arena maris, et utrum propter occultata quibuslibet causis nescio qua Africana zizania tam copiosa messis per agrum mundum perire potuerit aude dicere, aude credere, aude, si ullus in te dei timor est, cogitare. § 80 Exaggeras persecutiones quas uos pati dicitis, quibus in tam sacrilega et manifesta obstinatione aduersus pacem sanctae ecclesiae rebellantibus mirabili mansnetudinemansuetudine parcitur, et dicis in primis partibus epistulae tuae, quod imperatori Constantino Caeciliani crimen cum fieret manifestum, ipse quoque eum ut Brixae in exilio degeret sua sententia condemnauit. in quo te quis dubitet uel falli uel fallere, quando et Felicem Aptugnensem commemorasti in iudicio proconsulis ab Ingentio nescio quo de traditione conuictum? 7 cf. epist. Cresc. 14 cf. Gen. 22, 17 19. 22. 26 cf.", + "candidate_score": 0.687372, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_21", + "bdc_text": "Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_498", + "psc_text": "siue ipsi traditores qualibet astutia se iudicibus occultauerint siue ab ipsis prauis iudicibus occultati sint. semen Abrahae respice, quod in testamento dei per omnes gentes crescit sicut stellae caeli et sicut arena maris, et utrum propter occultata quibuslibet causis nescio qua Africana zizania tam copiosa messis per agrum mundum perire potuerit aude dicere, aude credere, aude, si ullus in te dei timor est, cogitare. § 80 Exaggeras persecutiones quas uos pati dicitis, quibus in tam sacrilega et manifesta obstinatione aduersus pacem sanctae ecclesiae rebellantibus mirabili mansnetudinemansuetudine parcitur, et dicis in primis partibus epistulae tuae, quod imperatori Constantino Caeciliani crimen cum fieret manifestum, ipse quoque eum ut Brixae in exilio degeret sua sententia condemnauit. in quo te quis dubitet uel falli uel fallere, quando et Felicem Aptugnensem commemorasti in iudicio proconsulis ab Ingentio nescio quo de traditione conuictum? 7 cf. epist. Cresc. 14 cf. Gen. 22, 17 19. 22. 26 cf.", + "candidate_score": 0.676698, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_18_20", + "bdc_text": "Vides enim , charissime Boulingere Diese Schreibweise ist eine Anspielung auf griech. βουλή ( Wille , Ratschluß ). , quosdam in omni argumento tractando hodie nescio quasquas korr. aus quam . moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_56", + "psc_text": "egeni multos autem ditantes, tamquam nihil habentes et omnia possidentes. quid enim hoc stilo apostolico uberius et ornatius, id est eloquentius facile inueneris? si autem presse atque constricte, magis eum disputatorem quam dictorem appellare consuerunt, qualiter agit idem apostolus de circumcisione et praeputio patris Abraham uel distinctione legis et gratiae, quod quidam non intellegentes, immo uero calumniautescalumniantes criminati sunt eum dicere: faciamus mala, ut ueniant bona. siue autem sit dictor siue disputator, nec dictio sine disputatione est, cum et in ipsa eloquentiae latitudine ueritas a falsitate discernitur, nec disputatio potest esse sine dictione. quando utique uerbis et lingua ipsa constrictio sermonis exprimitur, siue illo utatur perpetuo siue interrogando eum cum quo agit cogat respondere quod uerum est et ex hoc ad aliud uerum quod quaerebatur adducat, ubi maxime regnare dialectica dicitur. § 21 Cum enim quisque suis responsionibus conuincitur, et si male respondit non habet quod inputet disputatori 18 Rom.", + "candidate_score": 0.656946, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_18_20", + "bdc_text": "Vides enim , charissime Boulingere Diese Schreibweise ist eine Anspielung auf griech. βουλή ( Wille , Ratschluß ). , quosdam in omni argumento tractando hodie nescio quasquas korr. aus quam . moderationes prętendere et mollire questiones fortissimas nescio quo fuco .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_54", + "psc_text": "uero, quod iam antea tenebatur. § 20 Hoc ille uerus disputator si late diffuseque faciat, eloquenter facit alioque tunc censetur augeturque uocabulo, ut dictor potius quam disputator uocetur, sicut illum locum apostolus copiose dilatat atque diffundit: in omnibus, inquit, commendantes nosmet ipsos ut dei ministros, in raultamulta patientia, in tribulationibus, in angustiis, in 3 Esai. 1, 18 26 II Cor. 6, 4-10 def. X 1 2 scripturam Y 4 sapienti. pietates Wml 6 disputat, uerum quid sit disputando acripsi disputauerat quid sit disputatio WYmlR disputauerit Ym2 disputat quid sit uerum disputando Z disputat uerum v 9 conclaudant lVml 10 redeant R 11 persuadent WmlYmlR ipsi om. Z 13 promo Yml 14 falatur Wml 18 hiis ex iis Y is R 24 ageturque WYR uocabolo R 26 cupiose W plagis. in carceribus, in seditionibus, in laboribus. in uigiliis, in ieiuniis, in castitate, in scientia, in longanimitate, in benignitate, in spiritu sancto.", + "candidate_score": 0.655295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_2", + "bdc_text": "Ein Gespräch mit den Zürcher Theologen hatte ungefähr am 18 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_393", + "psc_text": "Z 18 et] ac v 16 moise R 18 imitare WYmt illoe-similitndine v 20 liquantum YmJ eliquatum Z 24 ecclesia sancta Zml 27 poteris W 28 fecisset R LII. Aug-iiift. c. Don. II. 29 qui illa legerent adprobarent, ipsi ab ecclesiae se unitate diuiderent; in quorum diuisione me si uideres, tunc me dicere deberes esse in ecclesia traditorum. quodsi sua pessima de facienda traditione praecepta conscriberent nec tamen extra ecclesiam sua propria congregatione atque communione colligerentur, zizania propterea conputarentur, quorum causa frumenta non recte desererentur. § 43 Ecce dico iterum, quae me ulterius uetas dicere: arguis apud me eos, quos iam olim defunctos mea cognitio non iudicauit. dicis tu contra: licet tibiUbi et hodie iudicare, et iudicium non tantiim de uiuis, sed etiam de mortuis haberi potest. licrtlicet enim sit mortuus qui peecauitpeccauit numquuimnumquam illud moritur quod admisit. quid, si cum uiueret se correxit deumque placauit, nonne mortuum et deletum", + "candidate_score": 0.641394, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_37", + "bdc_text": "Mox enim obtento alicuius doctoris sano iudicio in aliquo dictato petitur et in aliis .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_33", + "psc_text": "unusquisque doctor 6 II Cor. 13. 3 8 II Tim. 4. 2 12 Tit. 1, 9-11 26 cf. epist. Creac. et pag. 328, 6 1 flagitaueris Ym2v 7 non] num ex non Wml num Yml 9 oppor- • del. X tunc v inportune codd. praeter Wml 11 etiamj quod Wm3 12 et om. Z exortari Y 14 uaniloqui etJ uaniloquiae WmlB 16 BOIUS Wml 21 obstrepes quur Wml 25 arbitrans WmlR quodj quos Yml 26 fatitare Wml 28 ut] et Yml suorum tantummodo disputando et praedicando emendet errorem, si quid autem tale cum eis qui foris sunt agere institerit, tunc animosus, tunc contentiosus uel litigiosus habendus sit, quia et ipse Hiexechiel, inquis, et alii prophetae eum uerbis dei ad suum populum mittebantur, Israhelitae scilicet ad Israhelitas . § 14 Ad haec quoque tibi respondeo. iam quidem supra commemoraui dominum ipsum Iesum, qui se imitandum discipulis praebuit, non solum Iudaeis, uerum", + "candidate_score": 0.638635, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_0_2", + "bdc_text": "S . Tametsi nec nostri muneris nec nostrę facultatis id erat , honorifice Bullingere , tamen abs te invitatus , Tiguri nuper cum essemÜber einen Besuch Thomas Blarers in Zürich kurz vor Mitte Juni ( vgl. unten Nr. 608 , 4f) ist sonst nichts bekannt . Ein Gespräch mit den Zürcher Theologen hatte ungefähr am 18 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_358", + "psc_text": "TT 13 pacipi W 14 diuina Yml 15 carthaginensi WXZ(υ) cartaginensi R 17 accessa Xml 18 episcopos Yml 19 zenophyli X (pasftm) 19 commorandum R 20 mundinarium UrYB numdinarium Xml siluiani WZ 21 cum memorato] commemorato WXTZ perpessum X . 22 nolebus. Xml 25 gestas Yml .' Constantino maximo Augusto et Constantino iuniore nobilissimo Caesare consulibus Idus Decembres Sexto Tamogadiensi inducto et adplicito Uictore grammatico, adstante etiam Nundinario diacono, Zenophilusconsularisdixitrquisuocaris? respondit: Uictor. et paulo post alio loco: Nundinarius respondit: legantur acta. Zenopbilus consularis dixit: legantur. et legit Nundinius exceptor: Diocletiano VIII etMaximiano VII conss. XIIII K1 IUN ex actis Munatii Felicis flaminis perpetui curatoris coloniae Cirtensis: cum uentum esset ad domum, in qua christiani conueniebant, Felix flamen perpetuus curator Paulo episcopo dixit: proferte scripturas legis et quidquid aliud hic habetis, ut et praecepto et iussioni parere possitis. Paulus episcopus dixit: scripturas lectores habent, sed nos quod hic habemus damus. Felix", + "candidate_score": 0.636787, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_1_3", + "bdc_text": "Tametsi nec nostri muneris nec nostrę facultatis id erat , honorifice Bullingere , tamen abs te invitatus , Tiguri nuper cum essemÜber einen Besuch Thomas Blarers in Zürich kurz vor Mitte Juni ( vgl. unten Nr. 608 , 4f) ist sonst nichts bekannt . Ein Gespräch mit den Zürcher Theologen hatte ungefähr am 18 . April stattgefunden ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_358", + "psc_text": "TT 13 pacipi W 14 diuina Yml 15 carthaginensi WXZ(υ) cartaginensi R 17 accessa Xml 18 episcopos Yml 19 zenophyli X (pasftm) 19 commorandum R 20 mundinarium UrYB numdinarium Xml siluiani WZ 21 cum memorato] commemorato WXTZ perpessum X . 22 nolebus. Xml 25 gestas Yml .' Constantino maximo Augusto et Constantino iuniore nobilissimo Caesare consulibus Idus Decembres Sexto Tamogadiensi inducto et adplicito Uictore grammatico, adstante etiam Nundinario diacono, Zenophilusconsularisdixitrquisuocaris? respondit: Uictor. et paulo post alio loco: Nundinarius respondit: legantur acta. Zenopbilus consularis dixit: legantur. et legit Nundinius exceptor: Diocletiano VIII etMaximiano VII conss. XIIII K1 IUN ex actis Munatii Felicis flaminis perpetui curatoris coloniae Cirtensis: cum uentum esset ad domum, in qua christiani conueniebant, Felix flamen perpetuus curator Paulo episcopo dixit: proferte scripturas legis et quidquid aliud hic habetis, ut et praecepto et iussioni parere possitis. Paulus episcopus dixit: scripturas lectores habent, sed nos quod hic habemus damus. Felix", + "candidate_score": 0.63406, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_29", + "bdc_text": "Itaque dubito , num moderationis nomen huc congruat etiam non vitiato sęculo .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_116", + "psc_text": "tecum ago iam Donatianos uoco, quando autem cum aliis, consuetudinem potius sequor, quae his sonis iure dominatur; tu tantum memento me, cui tantam tribuisti eloquentiam, nondum nosse nomina declinare et nuntia uestris securitatem, ne iam timeant tamquam dialecticum, cui uides adhuc necessarium esse grammaticum. quodsi disciplina disputandi, sinesiue illam dialecticam uelis appellare siue quid aliud, satis tamen sobrie docet, cum de re constat, non esse de nomine laborandum, sicut non curo utrum ea ipsa dialectica uocetur, curo tamen, quantum ualeo, nosse ac posse disputare, hoc est ueritatem a falsitate in loquendo discernere, quia hoc nisi curauero perniciosissime errabo, ita non curo, utrum Donatistae an Donatiani peritius et litteratius declinemini, utrum postremo a Donato, uel qui primus extra ecclesiam sacrificauit uel qui hanc dissensionem maxime roborauit, an a Maiorino, qui primus contra Caecilianum uestrae partis episcopus ordinatus est, debeat uobis quando loquimur distinctionis causa indi uocabulum. quod tamen haeretici sitis et", + "candidate_score": 0.627065, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_23_25", + "bdc_text": "velim hodie quam longis [ si ]meTextverlust durch Beschädigung des Randes . abesse vocabula moderationum et limitationum Der Begriff \"moderatio \" kommt in Bullingers Rede wiederholt vor ; vgl . außer dem Titel z. B. Hottinger VIII 765. 774. 776f. 826. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_3", + "psc_text": "non sit 'ex multa eloquentia', sed 'ei mnltiloquiomultiloquio'. multiloquium autem est superflua locutio, uitium scilicet loquendi amore contractum. plenimqueplerumque autem loqui amant etiam qui nesciunt, quid loquantur uel quomodo loquantur siue ad sanitatem sententiarum siue ad ipsum qui per artem grammaticam discitur integrum sonum ordinemque uerborum. eloquentia uero facultas dicendi est congruenter explicans quae sentimus, qua tunc utendum est cum recta sentimus. hoc modo ea non usi sunt haeretici. nam utique si recta sensissent, non solum nihil mali, uerum et boni aliquid esset quod eloquenter explicare potuissent. frustra igitur istorum exemplorum commemoratione accusasti eloquentiam. neque enim propterea pro patria non est miles armandus, quia contra patriam nonnulli arma sumpserunt, aut ideo uti non debent boni et docti medici ferramentis medicinalibus ad salutem, quia his ad perniciem etiam indocti pessimique abutuntur. quis enim nescit, sicuti est (medicina utilis uel inutilis), ut fuerint (utilia uel inutil)ia quae quaeruntur, ita eloquentiam, hoc est", + "candidate_score": 0.622863, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_1", + "bdc_text": "Tametsi nec nostri muneris nec nostrę facultatis id erat , honorifice Bullingere , tamen abs te invitatus , Tiguri nuper cum essemÜber einen Besuch Thomas Blarers in Zürich kurz vor Mitte Juni ( vgl. unten Nr. 608 , 4f) ist sonst nichts bekannt .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_358", + "psc_text": "TT 13 pacipi W 14 diuina Yml 15 carthaginensi WXZ(υ) cartaginensi R 17 accessa Xml 18 episcopos Yml 19 zenophyli X (pasftm) 19 commorandum R 20 mundinarium UrYB numdinarium Xml siluiani WZ 21 cum memorato] commemorato WXTZ perpessum X . 22 nolebus. Xml 25 gestas Yml .' Constantino maximo Augusto et Constantino iuniore nobilissimo Caesare consulibus Idus Decembres Sexto Tamogadiensi inducto et adplicito Uictore grammatico, adstante etiam Nundinario diacono, Zenophilusconsularisdixitrquisuocaris? respondit: Uictor. et paulo post alio loco: Nundinarius respondit: legantur acta. Zenopbilus consularis dixit: legantur. et legit Nundinius exceptor: Diocletiano VIII etMaximiano VII conss. XIIII K1 IUN ex actis Munatii Felicis flaminis perpetui curatoris coloniae Cirtensis: cum uentum esset ad domum, in qua christiani conueniebant, Felix flamen perpetuus curator Paulo episcopo dixit: proferte scripturas legis et quidquid aliud hic habetis, ut et praecepto et iussioni parere possitis. Paulus episcopus dixit: scripturas lectores habent, sed nos quod hic habemus damus. Felix", + "candidate_score": 0.620839, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 20, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "pta0003.pta007.pta-grc1", + "max_score": 0.685752, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_5_7", + "bdc_text": "Januar) 1535 , \"Quae moderatio servanda sit in negotio providentiae , praedestinationis , gratiae ac liberi arbitrii\" , ist erhalten in Konrad Pellikans Nachschrift ( Zürich ZB , Ms A 137 , Nr. 1 , f. 2r.-16r. , mit Marginalien von anderer Hand ) und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. ) sowie gedruckt ( mit dem falschen Datum 1536 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.685752, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_17_19", + "bdc_text": "admodum nobis probatur , non quod res ferre ipsa non possit , sed , ut dixi , temporum conditiones . Vides enim , charissime Boulingere Diese Schreibweise ist eine Anspielung auf griech. βουλή ( Wille , Ratschluß ). , quosdam in omni argumento tractando hodie nescio quasquas korr. aus quam .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_241", + "psc_text": "τρόπον τινὰ ἐξομολογούμενος ὅτι μηδὲν ἠπίστατο ὧν ἔλεγεν· διὸ ἐπάγει λέγων εἰ δέ τις περὶ τῆς σαρκὸς ταύτης τῆς ἐν τῷ λόγῳ ἀθανάτου γεγονυίας πυνθάνοιτο, τί φαμεν πρὸς αὐτόν; ὅτι δογματίζειν μὲν ἡμεῖς περὶ ὧν μὴ ἀκριβῶς παρὰ τῶν θείων μεμαθήκαμεν γραφῶν οὐκ ἀσφαλὲς εἶναι νομίζομεν. πῶς γὰρ τοῦτο πράττειν δυνατὸν τοῖς καὶ τὰ ἑτέρων ἀνατρέπουσιν δόγματα; ἀλλ’ ἐροῦμεν πρὸς τοὺς τὸν ἀκριβῆ περὶ τούτου μαθεῖν παρ’ ἡμῶν βουλομένους λόγον, ὅτι πειθόμενοι τῷ ἱερῷ ἀποστόλῳ ἴσμεν ὅτι οὕτως ἡμᾶς ὁρᾶν τὰ ἀποκεκρυμμένα μυστήρια προσήκει, ὡς αὐτὸς ἔφη »βλέπομεν γὰρ ἄρτι« φησὶν » δι’ ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον· ἄρτι γινώσκομεν ἐκ μέρους, τότε δὲ ἐπιγνωσόμεθα καθὼς καὶ ἐπεγνώσθημεν« . ὥστε μή μου πυνθάνου περὶ ὧν σαφῶς παρὰ τῆς θείας γραφῆς μὴ μεμάθηκα. διὰ τοῦτο τοίνυν οὐδὲ περὶ τῆς θείας ἐκείνης τῆς τῷ θείῳ λόγῳ κοινωνησάσης σαρκὸς σαφῶς εἰπεῖν δυνήσομαι. νυνὶ δὲ πιστεύω ταῖς θείαις γραφαῖς, ὅτι εἷς", + "candidate_score": 0.683118, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_5_7", + "bdc_text": "Januar) 1535 , \"Quae moderatio servanda sit in negotio providentiae , praedestinationis , gratiae ac liberi arbitrii\" , ist erhalten in Konrad Pellikans Nachschrift ( Zürich ZB , Ms A 137 , Nr. 1 , f. 2r.-16r. , mit Marginalien von anderer Hand ) und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. ) sowie gedruckt ( mit dem falschen Datum 1536 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_32", + "psc_text": "in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der Bodleiana abgeschriebenen Adamantius auch die beiden Eusebiusschriften mit dem Datum »Prid. non. Mart. 1695 (nach einer Mitteilung von Swete). In bezug auf den Adamantius ist die Handschrift erwiesenermaßen nur eine Copie des Bodleianus Ε. 1. 11Vgl. van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXVI f.. Verschollen ist eine siebente Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial.", + "candidate_score": 0.670448, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_5_7", + "bdc_text": "Januar) 1535 , \"Quae moderatio servanda sit in negotio providentiae , praedestinationis , gratiae ac liberi arbitrii\" , ist erhalten in Konrad Pellikans Nachschrift ( Zürich ZB , Ms A 137 , Nr. 1 , f. 2r.-16r. , mit Marginalien von anderer Hand ) und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. ) sowie gedruckt ( mit dem falschen Datum 1536 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_56", + "psc_text": "so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck erhöhen die Brauchbarkeit der Ausgabe. Die lateinische Übersetzung ist allerdings einfach nach Montagu wieder ab- gedruckt. Aber die Gaisfordsche Ausgabe kann doch nicht für abschließend angesehn werden. Einmal nämlich hat sie den Codex Venetus nicht völlig ausgenutzt; vielleicht z. Τ. nicht durch Schuld der Collation, sondern durch eigentümliche Mißgriffe bei ihrer Benutzung durch den Herausgeber. Z. B. gehörte Anm. r S. 12 (Gaisfords) nicht zu Z. sondern zu Z. 7; Anm. r S. 25 nicht zu Z. 3, sondern zu Z. 4; Anm. q S. 55 zu Z. 15, nicht Z. 11; Anm. r S. 102 zu S. 103, 2;", + "candidate_score": 0.67011, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_5_7", + "bdc_text": "Januar) 1535 , \"Quae moderatio servanda sit in negotio providentiae , praedestinationis , gratiae ac liberi arbitrii\" , ist erhalten in Konrad Pellikans Nachschrift ( Zürich ZB , Ms A 137 , Nr. 1 , f. 2r.-16r. , mit Marginalien von anderer Hand ) und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. ) sowie gedruckt ( mit dem falschen Datum 1536 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_5", + "psc_text": "1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ Ἀγκύρας ἐπισκόπου (S. 1, 1 — 3)Die sonst noch von Conybeare ZNTW 1903 S. 330 angeführten Unter- und Überschriften steh η nicht in V.. Kein Zweifel, daß sie auch die drei folgenden Bücher de ecclesiastica theologia demselben zuschreibt. Und damit stimmt das Zeugnis des SocratesConybeare ZNTW 1903 S. 330 möchte die Überschrift des Venetus auf Socrates’ Einfluß zurückführen, um nur einem eugnis gegenüber zu stehn. Socrates selbst aber habe den Autor nicht überliefert erhalten, sondern erst selbst aus der Inschrift des Briefes an Flacillus fälschlich auf Eusebius von Caesarea geschlossen (ZNTW 1905 S. 264 f). Es ist jedoch nicht gerade", + "candidate_score": 0.670037, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_6", + "bdc_text": "und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_32", + "psc_text": "in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der Bodleiana abgeschriebenen Adamantius auch die beiden Eusebiusschriften mit dem Datum »Prid. non. Mart. 1695 (nach einer Mitteilung von Swete). In bezug auf den Adamantius ist die Handschrift erwiesenermaßen nur eine Copie des Bodleianus Ε. 1. 11Vgl. van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXVI f.. Verschollen ist eine siebente Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial.", + "candidate_score": 0.66839, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_5_7", + "bdc_text": "Januar) 1535 , \"Quae moderatio servanda sit in negotio providentiae , praedestinationis , gratiae ac liberi arbitrii\" , ist erhalten in Konrad Pellikans Nachschrift ( Zürich ZB , Ms A 137 , Nr. 1 , f. 2r.-16r. , mit Marginalien von anderer Hand ) und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. ) sowie gedruckt ( mit dem falschen Datum 1536 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_4", + "psc_text": "καὶ οἰκεῖον εὕρεμα, τῆς δ’ ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τὴν ἀδιάφθορον διδασκαλίαν προϊοχόμενος, ἣν παρὰ τῶν αὐτοπτῶν καὶ αὐτηκόων τοῦ λόγου ἄνωθεν ἐξ ἀρχῆς παραλαβοῦσα φυλάττει. S. 165, 12 — 14: ἤδη δὲ διὰ τῆς πρὸ τούτου γραφῆς τὰ περὶ τούτων τοῦ Μαρκέλλου φωνὰς παραθέμενος, λόγου συμμετρίας φειδόμενος, τῇ αὐτῶν ἐκείνων ἀρκεσθήσομαι μαρτυρίᾳ (bezieht sich auf c. Marc. II, 3). Ist demnach der Verfasser von de ecclesiastica theologia notwendig identisch mit dem von contra Marcellum, so ist für beide der Eusebius als Autor anzusehn, der sich in der Zuschrift des Briefes an Flacillus von Antiochien als solcher bekennt, vgl. S. 60, 1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ", + "candidate_score": 0.666359, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_6_8", + "bdc_text": "und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. ) sowie gedruckt ( mit dem falschen Datum 1536 ) in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_32", + "psc_text": "in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der Bodleiana abgeschriebenen Adamantius auch die beiden Eusebiusschriften mit dem Datum »Prid. non. Mart. 1695 (nach einer Mitteilung von Swete). In bezug auf den Adamantius ist die Handschrift erwiesenermaßen nur eine Copie des Bodleianus Ε. 1. 11Vgl. van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXVI f.. Verschollen ist eine siebente Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial.", + "candidate_score": 0.665721, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_5_7", + "bdc_text": "Januar) 1535 , \"Quae moderatio servanda sit in negotio providentiae , praedestinationis , gratiae ac liberi arbitrii\" , ist erhalten in Konrad Pellikans Nachschrift ( Zürich ZB , Ms A 137 , Nr. 1 , f. 2r.-16r. , mit Marginalien von anderer Hand ) und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. ) sowie gedruckt ( mit dem falschen Datum 1536 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_53", + "psc_text": "ab, 148b 10 usw.). Er hat aber gar nicht eine einzige Handschrift gehabt, sondern neben der eigentlich seinen, die sich besonders daraus müßte feststelleu lassen, daß in ihr auch das ganze Stück meiner Ausgabe S. 104, 33 (καὶ) — 105 21 (μείζων μού ἐστιν) fehlte (vgl. zu p. 110 a 10)Der Cantabrigiensis ist zu jung, um als Vorlage für den Druck gedient zu haben, vgl. oben S. XVII, und die Bodleiani enthalten beide S. 104, 33—105, 21., noch eine zweite (vgl. zu p. 94 c 7,118 b 10); und zwar war diese ein cod. Bodleianus (vgl. zu p. 149 a 3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären.", + "candidate_score": 0.663584, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_5_7", + "bdc_text": "Januar) 1535 , \"Quae moderatio servanda sit in negotio providentiae , praedestinationis , gratiae ac liberi arbitrii\" , ist erhalten in Konrad Pellikans Nachschrift ( Zürich ZB , Ms A 137 , Nr. 1 , f. 2r.-16r. , mit Marginalien von anderer Hand ) und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. ) sowie gedruckt ( mit dem falschen Datum 1536 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12", + "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte", + "candidate_score": 0.66353, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_5_7", + "bdc_text": "Januar) 1535 , \"Quae moderatio servanda sit in negotio providentiae , praedestinationis , gratiae ac liberi arbitrii\" , ist erhalten in Konrad Pellikans Nachschrift ( Zürich ZB , Ms A 137 , Nr. 1 , f. 2r.-16r. , mit Marginalien von anderer Hand ) und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. ) sowie gedruckt ( mit dem falschen Datum 1536 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_31", + "psc_text": "— so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu Paris, cod. Paris, gr. 949 (nicht 969, früher Reg. 2985, 2) chart, 1581 Pantaleon Mamukas von Chios geschriebenVgl. Omont, Inventaire sommaire etc. Ι, 182, auch Catal. Par. Reg. II, 185. Zu dem Schreiber Gardthausen, Griechische Palaeographie S. 335.. Eine sechste Handschrift »adscriptis etiam ex alio codice emendationibus [Excerpta ex iis in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der", + "candidate_score": 0.663428, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_5_7", + "bdc_text": "Januar) 1535 , \"Quae moderatio servanda sit in negotio providentiae , praedestinationis , gratiae ac liberi arbitrii\" , ist erhalten in Konrad Pellikans Nachschrift ( Zürich ZB , Ms A 137 , Nr. 1 , f. 2r.-16r. , mit Marginalien von anderer Hand ) und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. ) sowie gedruckt ( mit dem falschen Datum 1536 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_27", + "psc_text": "Annales literar. Helmstadtienses 1787 (vgl. Hamack LG I, 2, 581) war mir unzugänglich. wußten, die Handschrift in Venedig, die von ersterem, wohl nach Th. Heyse, folgendermaßen beschrieben wird: Cod. Marcianus 496. membranaceus saec. X, forma quadrata, δίστοιχος, versibus quadragenis binis, iisque litterarum fere tricenarum. Diligenter recognovit et jure suo potius quam ad alterius exempli fidem textum saepe emendavit docta manus saec. XVI. forsan Francisci Turiani, quem scimus hoc opus in MS. legisseVgl. die erste Note in Montacutius’ Ausgabe., vel etiam primi editoris. Nam hunc ipsum codicem editionum πρωτότυπον esse plane perspicitur ex lacunis p. 52 et 53. Tit. in indice libri: Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου λόγοι β΄ Μάρκελλον τὸν Γαλάτην ἐξ αὐτῶν τῶν ἐκείνῳ συγγεγραμμένων· καὶ ἕτεροι τοῦ αὐτοῦ Εὐσεβίου λόγοι γ΄ ἀνατρέποντες τὰ Μαρκέλλου. Es steht mit der Überlieferung der beiden Eusebiusschriften also ganz entsprechend wie mit der der drei Βücher des Theophilus Antiochien an AutolycusVgl. v.Otto Corp. Apol. VIII", + "candidate_score": 0.66309, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_5_7", + "bdc_text": "Januar) 1535 , \"Quae moderatio servanda sit in negotio providentiae , praedestinationis , gratiae ac liberi arbitrii\" , ist erhalten in Konrad Pellikans Nachschrift ( Zürich ZB , Ms A 137 , Nr. 1 , f. 2r.-16r. , mit Marginalien von anderer Hand ) und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. ) sowie gedruckt ( mit dem falschen Datum 1536 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_51", + "psc_text": "der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend. Die von GaisfordVgl. oben und Zahn a. a. O. S. 5, Anm. 3. ausgesprochene Meinung, Montagu habe den Codex Venetus selbst benutzt, ist unbegründet. Das geht aus einer Reihe von Noten Montagus aufs deutlichste hervor. Z. B. zu p. 2 (Montagus) b5 »μόνον] erat in margine ὅλον et tolerari postest« etc., V hat aber ὅλον i. Τ.; p. 4 b 1 »διδασκόμενος] in margine codicis erat διαστελλόμενος«, so V i. Τ.; p. 43 c 2 »εἰς αὐτὸν ἀσεβῶντα] satis liquet legend, εἰς αὐτὸν ἀσεβῶν τὸν«, so V i. Τ.; 53 ab »διὸ ἐπανάγει] hiatus erat in exemplari, forte sie supplendus:", + "candidate_score": 0.662016, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_5_7", + "bdc_text": "Januar) 1535 , \"Quae moderatio servanda sit in negotio providentiae , praedestinationis , gratiae ac liberi arbitrii\" , ist erhalten in Konrad Pellikans Nachschrift ( Zürich ZB , Ms A 137 , Nr. 1 , f. 2r.-16r. , mit Marginalien von anderer Hand ) und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. ) sowie gedruckt ( mit dem falschen Datum 1536 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_55", + "psc_text": "Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th. Heyses besaßVgl. a. a. Ο. p. III und die Anmerkungen auf S. 105 — 107 usw. in Gaisfords Ausgabe.. Er hat infolge dessen unter Benutzung von Vorschlägen Montagus und Rettbergs und Hinzufügung einiger eigener Emendatiouen einen wesentlich besseren Text liefern können. Eine ParagrapheneinteilungLeider ist sie etwas flüchtig gemacht oder corrigiert; so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck", + "candidate_score": 0.66157, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_40_42", + "bdc_text": "editionem differri posse et in al[iis ] Textverlust durch Beschädigung des Randes . quoque certis locis perpendi . Quod illud in Genesi וַיֹּאמֶר אֱלֹהִים נַעֲשֶׂה vertisVgl . Hottinger VIII 791. :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_61", + "psc_text": "bemerkt ist, genau den Text wieder, den der erste Schreiber des Codex Venetus Marc. gr. 496 beabsichtigte, und zwar nach meiner Collation. Seine kleinen Versehen und Eigenheiten sind dabei in der Regel ausgeschlossen geblieben, auch vom Apparat, zumal wenn sie bereits von zweiter oder gar schon erster Hand corrigiert warenVgl. oben, ich bin der Handschrift auch bei ihren Schwankungen zwischen γίγνομαι — γίνομαι treu geblieben, und erst recht in den Fällen γενηθῆναι — γενητός — γεννητός usw. vgl. Zahn a. a. Ο. S. 40 Anm. 2. Dagegen habe ich immer ῾Ησαΐας und Ἱερεμίας geschrieben, nicht mit V unter Umständen ἠσαΐας und ἰερεμίας. Zu Ἁβραάμ vgl. die Nachträge und Berichtigungen.. Dann ist energisch emendiert worden. Schon die mehrfach überlieferten Marcellstücke weisen Abweichungen unter einander auf, die auszugleichen waren. Weiter aber sind die Vorschläge Montagus gründlicher ausgenutzt worden als bei und zu den selteneren Besserungen von Rettberg, Gaisford selbst, Zahn und anderen", + "candidate_score": 0.661016, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_18", + "bdc_text": "Vides enim , charissime Boulingere Diese Schreibweise ist eine Anspielung auf griech. βουλή ( Wille , Ratschluß ). , quosdam in omni argumento tractando hodie nescio quasquas korr.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_241", + "psc_text": "τρόπον τινὰ ἐξομολογούμενος ὅτι μηδὲν ἠπίστατο ὧν ἔλεγεν· διὸ ἐπάγει λέγων εἰ δέ τις περὶ τῆς σαρκὸς ταύτης τῆς ἐν τῷ λόγῳ ἀθανάτου γεγονυίας πυνθάνοιτο, τί φαμεν πρὸς αὐτόν; ὅτι δογματίζειν μὲν ἡμεῖς περὶ ὧν μὴ ἀκριβῶς παρὰ τῶν θείων μεμαθήκαμεν γραφῶν οὐκ ἀσφαλὲς εἶναι νομίζομεν. πῶς γὰρ τοῦτο πράττειν δυνατὸν τοῖς καὶ τὰ ἑτέρων ἀνατρέπουσιν δόγματα; ἀλλ’ ἐροῦμεν πρὸς τοὺς τὸν ἀκριβῆ περὶ τούτου μαθεῖν παρ’ ἡμῶν βουλομένους λόγον, ὅτι πειθόμενοι τῷ ἱερῷ ἀποστόλῳ ἴσμεν ὅτι οὕτως ἡμᾶς ὁρᾶν τὰ ἀποκεκρυμμένα μυστήρια προσήκει, ὡς αὐτὸς ἔφη »βλέπομεν γὰρ ἄρτι« φησὶν » δι’ ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον· ἄρτι γινώσκομεν ἐκ μέρους, τότε δὲ ἐπιγνωσόμεθα καθὼς καὶ ἐπεγνώσθημεν« . ὥστε μή μου πυνθάνου περὶ ὧν σαφῶς παρὰ τῆς θείας γραφῆς μὴ μεμάθηκα. διὰ τοῦτο τοίνυν οὐδὲ περὶ τῆς θείας ἐκείνης τῆς τῷ θείῳ λόγῳ κοινωνησάσης σαρκὸς σαφῶς εἰπεῖν δυνήσομαι. νυνὶ δὲ πιστεύω ταῖς θείαις γραφαῖ��, ὅτι εἷς", + "candidate_score": 0.660874, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_5_7", + "bdc_text": "Januar) 1535 , \"Quae moderatio servanda sit in negotio providentiae , praedestinationis , gratiae ac liberi arbitrii\" , ist erhalten in Konrad Pellikans Nachschrift ( Zürich ZB , Ms A 137 , Nr. 1 , f. 2r.-16r. , mit Marginalien von anderer Hand ) und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. ) sowie gedruckt ( mit dem falschen Datum 1536 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_43", + "psc_text": "4. 155, 9. 160, 1. 171, 25. 174, 8Hinzu kommen noch im kritischen Apparat nicht notierte Stellen, wie z. B. 4, 33 (ἀγέννητον V2), 23, 25 (γεγεννῆσθαι V2, ebenso 24, 2), 131, 19 εἰδωλολατρίαν V2, ebenso 132, 34), 34), 16 (γεννώμενος V2).. Besonders wichtig sind aber die Lücken in V* (V1) S. 54, 19. und 55, 27—29, von denen V2 die beiden letzten überhaupt nicht und die erste ganz falsch ausgefüllt hat. Hatte er wirklich einen von unabhängigen Codex zur Hand, so mußte er mindestens S. 54, 21 aus ihm herstellen können, da diese Zeilen auch im Venetus vorhanden waren und in ihm erst später durch Zufall zerstört sindVgl. Νachträge und Berichtigungen zu d. St.. Hiernach scheint es ausgeschlossen, daß V2 bei aus einer andern handschriftlichen Quelle schörfte. Aus Eigenen würde er dann aber auch die auf ihn entfallenden hinzugefügt haben, nämlich: S. 33, 5f ὅρα τὸν εὐσέβιον ὅπως καὶ", + "candidate_score": 0.660572, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_21", + "bdc_text": "Quod cum Tigurinis vobis non minus atque nostris hominibus valde displiceat , vereor , ne suspitionem apud quosdam sis incisurus , qui imaginabuntur simile quid median te voluisse in evidentibus de fato scripturę testimoniis , atque illi , qui limitare aliquid passimaliquid passim anstelle von gestrichenem nimium am Rande nachgetragen. volunt , quicquid hactenus tanto iudicio , tam gravibus censuris , tanto denique cum successu in papisticos errores est dictum .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_153", + "psc_text": "ἐχόντων περὶ θεοῦ δόξαν. ὤδινεν γὰρ ἀληθῶς δριμεῖάν τινα καὶ πικρὰν ὠδῖνα, ὅτι ἠπίστατο Γαλάτας περὶ θεοσεβείας μὴ ὥσπερ ἐκεῖνος δοξάζοντας, μηδὲ δύο οὐσίας τε καὶ πράγματα καὶ δυνάμεις καὶ θεοὺς λέγοντας. τήρει δὲ ταῦτα ὅπως διαλοιδορεῖται πικρῶς τῷ μηδὲν εἰρηκότι πλεῖον, ὡς αὐτὸς γράφει, ἢ τὸ ἀποστολικὸν ῥητόν. καὶ νῦν δύο μὲν θεοὺς λέγειν τὸν Εὐσέβιον ὁμολογεῖ, ὡς ἂν τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ θεολογοῦντα σὺν τῷ πατρί· προϊὼν δ’ ἐν τοῖς ἕξῆς, ὥσπερ ἐπιλελησμένος ὧν ἐνταῦθα κατηγόρηκεν, τὸν αὐτὸν πειρᾶται διαβάλλειν ὡς ψιλὸν ἄνθρωπον τὸν Χριστὸν εἶναι λέγοντα. ἑξῆς δὲ τοῖς προκειμένοις ἐπισυνάπτει πολλήν τινα καὶ μακρὰν φλυαρίαν, τά τε ὄντα τά τε μὴ ὄντα ἑαυτῷ συνείρων, μονονουχὶ κατὰ τοὺς φήσαντας τὰ χείλη ἡμῶν παρ’ ἡμῶν ἐστιν· τίς ἡμῶν κύριός ἐστιν«; δι’ ὧν δείκνυται, καθὼς ἀρχόμενος ἔφην τοῦ συγγράμματος, ἐξ ὑπερβαλλούσης ἔχθρας τε καὶ μισαδελφίας ἐπιπηδήσας τῇ γραφῇ. μεταβὰς δ’ ἐκ τούτων Ἀστέριον αὖθις τραγῳδεῖ, μακρὰν ἀποτείνων καὶ περὶ", + "candidate_score": 0.657742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_6_8", + "bdc_text": "und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. ) sowie gedruckt ( mit dem falschen Datum 1536 ) in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_56", + "psc_text": "so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck erhöhen die Brauchbarkeit der Ausgabe. Die lateinische Übersetzung ist allerdings einfach nach Montagu wieder ab- gedruckt. Aber die Gaisfordsche Ausgabe kann doch nicht für abschließend angesehn werden. Einmal nämlich hat sie den Codex Venetus nicht völlig ausgenutzt; vielleicht z. Τ. nicht durch Schuld der Collation, sondern durch eigentümliche Mißgriffe bei ihrer Benutzung durch den Herausgeber. Z. B. gehörte Anm. r S. 12 (Gaisfords) nicht zu Z. sondern zu Z. 7; Anm. r S. 25 nicht zu Z. 3, sondern zu Z. 4; Anm. q S. 55 zu Z. 15, nicht Z. 11; Anm. r S. 102 zu S. 103, 2;", + "candidate_score": 0.655617, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_6", + "bdc_text": "und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_31", + "psc_text": "— so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu Paris, cod. Paris, gr. 949 (nicht 969, früher Reg. 2985, 2) chart, 1581 Pantaleon Mamukas von Chios geschriebenVgl. Omont, Inventaire sommaire etc. Ι, 182, auch Catal. Par. Reg. II, 185. Zu dem Schreiber Gardthausen, Griechische Palaeographie S. 335.. Eine sechste Handschrift »adscriptis etiam ex alio codice emendationibus [Excerpta ex iis in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der", + "candidate_score": 0.648729, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_6_8", + "bdc_text": "und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. ) sowie gedruckt ( mit dem falschen Datum 1536 ) in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_31", + "psc_text": "— so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu Paris, cod. Paris, gr. 949 (nicht 969, früher Reg. 2985, 2) chart, 1581 Pantaleon Mamukas von Chios geschriebenVgl. Omont, Inventaire sommaire etc. Ι, 182, auch Catal. Par. Reg. II, 185. Zu dem Schreiber Gardthausen, Griechische Palaeographie S. 335.. Eine sechste Handschrift »adscriptis etiam ex alio codice emendationibus [Excerpta ex iis in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der", + "candidate_score": 0.647445, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_6_8", + "bdc_text": "und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. ) sowie gedruckt ( mit dem falschen Datum 1536 ) in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.645195, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_6_8", + "bdc_text": "und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. ) sowie gedruckt ( mit dem falschen Datum 1536 ) in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_43", + "psc_text": "4. 155, 9. 160, 1. 171, 25. 174, 8Hinzu kommen noch im kritischen Apparat nicht notierte Stellen, wie z. B. 4, 33 (ἀγέννητον V2), 23, 25 (γεγεννῆσθαι V2, ebenso 24, 2), 131, 19 εἰδωλολατρίαν V2, ebenso 132, 34), 34), 16 (γεννώμενος V2).. Besonders wichtig sind aber die Lücken in V* (V1) S. 54, 19. und 55, 27—29, von denen V2 die beiden letzten überhaupt nicht und die erste ganz falsch ausgefüllt hat. Hatte er wirklich einen von unabhängigen Codex zur Hand, so mußte er mindestens S. 54, 21 aus ihm herstellen können, da diese Zeilen auch im Venetus vorhanden waren und in ihm erst später durch Zufall zerstört sindVgl. Νachträge und Berichtigungen zu d. St.. Hiernach scheint es ausgeschlossen, daß V2 bei aus einer andern handschriftlichen Quelle schörfte. Aus Eigenen würde er dann aber auch die auf ihn entfallenden hinzugefügt haben, nämlich: S. 33, 5f ὅρα τὸν εὐσέβιον ὅπως καὶ", + "candidate_score": 0.639946, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_3_5", + "bdc_text": "April stattgefunden ; vgl . Blarer BW I 684f. , ut perspecto libello tuo de prędestinatione Bullingers Rede zum Karlstag ( 28 . Januar) 1535 , \"Quae moderatio servanda sit in negotio providentiae , praedestinationis , gratiae ac liberi arbitrii\" , ist erhalten in Konrad Pellikans Nachschrift ( Zürich ZB , Ms A 137 , Nr. 1 , f. 2r.-16r. , mit Marginalien von anderer Hand )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_13", + "psc_text": "60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte er, da sie Konstantin anredete, vgl. S. 190, 15. 212, 20 (auch 186, 21. 194, 17. usw.? vgl. Register Β unter σύ)., oder vielleicht einen einleitenden Dedicationsbrief an KonstantinVgl. S. 58, 20 und Zahn a. a. Ο. S. 46; er hätte dann etwa die gegen den Kaiser (S. 58, 6 f. 21) und die Aufforderung, die Schrift zu lesen (S. 58, 20) enthalten, nebst einer Betonung von Marcells Rechtgläubigkeit, gegen die nun unser Autor S. 31, 26 ff richtet.. Daß ferner Sätze wie S. 58. 14 ff: μάλιστα δέ μοι ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι γεγενῆσθαι τὸ γράμμα διὰ τοὺς ἠδικῆσθαι τὸν ἄνδρα", + "candidate_score": 0.637558, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_6_8", + "bdc_text": "und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. ) sowie gedruckt ( mit dem falschen Datum 1536 ) in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_30", + "psc_text": "eine seit 1604 in Bodleiana befindliche, im Jahre 1543 von Georgios Tryphon Epidaurius geschriebene Papierhandschrift. Auch HarnackLG I, 2, 497, vgl. auch v. Otto a. a. Ο. S. XVIII ff. erklärt sie, was den Text des Theophilus anlangt, für eine bloße Abschrift aus Die Bedenken, die van de Sande Bakhuyzen für den Text des Adamautius äussertA. a. Ο. S. XXX f., machen nichts aus; denn wenn Bodl. auct. Ε. I. 11 auch nur »Abschrift einer revidierten Abschrift« des Venetus wäre, so einer auf Grund unabhängigen handschriftlichen Materials revidierten. Eine vierte Handschrift ist der cod. Vaticanus gr. 1089 chart. saec. XVI — so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu", + "candidate_score": 0.635307, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_6", + "bdc_text": "und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.634172, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_6_8", + "bdc_text": "und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. ) sowie gedruckt ( mit dem falschen Datum 1536 ) in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_55", + "psc_text": "Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th. Heyses besaßVgl. a. a. Ο. p. III und die Anmerkungen auf S. 105 — 107 usw. in Gaisfords Ausgabe.. Er hat infolge dessen unter Benutzung von Vorschlägen Montagus und Rettbergs und Hinzufügung einiger eigener Emendatiouen einen wesentlich besseren Text liefern können. Eine ParagrapheneinteilungLeider ist sie etwas flüchtig gemacht oder corrigiert; so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck", + "candidate_score": 0.633593, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_6_8", + "bdc_text": "und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. ) sowie gedruckt ( mit dem falschen Datum 1536 ) in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_53", + "psc_text": "ab, 148b 10 usw.). Er hat aber gar nicht eine einzige Handschrift gehabt, sondern neben der eigentlich seinen, die sich besonders daraus müßte feststelleu lassen, daß in ihr auch das ganze Stück meiner Ausgabe S. 104, 33 (καὶ) — 105 21 (μείζων μού ἐστιν) fehlte (vgl. zu p. 110 a 10)Der Cantabrigiensis ist zu jung, um als Vorlage für den Druck gedient zu haben, vgl. oben S. XVII, und die Bodleiani enthalten beide S. 104, 33—105, 21., noch eine zweite (vgl. zu p. 94 c 7,118 b 10); und zwar war diese ein cod. Bodleianus (vgl. zu p. 149 a 3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären.", + "candidate_score": 0.633376, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_53_55", + "bdc_text": "aufgrund von Bemerkungen in anderen Briefen ist ein sporadischer Briefwechsel anzunehmen , von dem aber nichts erhalten ist. - Lit. : Blarer BW I. II , Reg. ( bes . Bd. II , S. XIV-XVII ) ; Maria Heinsius , Das unüber windliche Wort.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_22", + "psc_text": "S. 261—264). Aber man wird doch HarnackLG II, 2, 545. darin beipflichten müssen, daß »Eusebius hier mehrere Bischöfe, die Marcell angegriffen digt, und es daher nahe lag, daß er in diesem Zusammenhang von sich der dritten Person sprach«. Sodann ist es zweifellos auffällig, Autor von contra Marcellum entgegen der Gewohnheit des Eusebius von Caesarea den textus receptus von Matth. 28, 19 benutzt (S. 3, 7. 8, 21, vgl. ZNTW 1903 S. 333, 1905 S. 266 f. 252 ff). Aber diese Tatsache verliert bedeutend an Gewicht dadurch, daß doch noch eine bestbezeugte Schrift des Eusebius dieselbe Eigentümlichkeit nämlich sein nach dem Concil von isicaea 325 an die Gemeinde Caesarea geschriebener Brief, dessen Hauptstelle lautet (Hahn a. a. O. S. 257 f): πιστεύομεν εἰς ἕνα θεόν, πατέρα παντοκράτορα τὸν τῶν ὁρατῶν τε καὶ ἀοράτων ποιητήν. καὶ εἰς ἕνα κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, τὸν τοῦ θεοῦ λόγον, θεὸν ἐκ θεοῦ, φῶς ἐκ φωτός, ζωὴν", + "candidate_score": 0.632753, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_6", + "bdc_text": "und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_30", + "psc_text": "eine seit 1604 in Bodleiana befindliche, im Jahre 1543 von Georgios Tryphon Epidaurius geschriebene Papierhandschrift. Auch HarnackLG I, 2, 497, vgl. auch v. Otto a. a. Ο. S. XVIII ff. erklärt sie, was den Text des Theophilus anlangt, für eine bloße Abschrift aus Die Bedenken, die van de Sande Bakhuyzen für den Text des Adamautius äussertA. a. Ο. S. XXX f., machen nichts aus; denn wenn Bodl. auct. Ε. I. 11 auch nur »Abschrift einer revidierten Abschrift« des Venetus wäre, so einer auf Grund unabhängigen handschriftlichen Materials revidierten. Eine vierte Handschrift ist der cod. Vaticanus gr. 1089 chart. saec. XVI — so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu", + "candidate_score": 0.632541, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_6", + "bdc_text": "und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_33", + "psc_text": "Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial. 1880. S. 225. 253.363; Harnack LG I, 2, 497 van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXII.. Harnack bemerkt zum Theophilus a. a. O.: »Die Handschrift soll später in die des Μ. Corvinus nach Ofen gekommen sein und ist dann wahrscheinlich von den Türken verschleppt worden. Ihr Verlust läßt sich, seitdem der Marcianus bekannt geworden, verschmerzen. Bereits von Otto (a. a. 0. S. XIX) bemerkt, daß die Handschrift »neque cum Veneto nostro neque cum Bodlejano prorsus consentit«, d. h. ihnen sehr verwandt ist. Aus Graux, Essai p. 137. 225. 253. 363. 399 ist aber zu schließen, daß sie höchst", + "candidate_score": 0.632337, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_6", + "bdc_text": "und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_53", + "psc_text": "ab, 148b 10 usw.). Er hat aber gar nicht eine einzige Handschrift gehabt, sondern neben der eigentlich seinen, die sich besonders daraus müßte feststelleu lassen, daß in ihr auch das ganze Stück meiner Ausgabe S. 104, 33 (καὶ) — 105 21 (μείζων μού ἐστιν) fehlte (vgl. zu p. 110 a 10)Der Cantabrigiensis ist zu jung, um als Vorlage für den Druck gedient zu haben, vgl. oben S. XVII, und die Bodleiani enthalten beide S. 104, 33—105, 21., noch eine zweite (vgl. zu p. 94 c 7,118 b 10); und zwar war diese ein cod. Bodleianus (vgl. zu p. 149 a 3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären.", + "candidate_score": 0.631202, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_53_55", + "bdc_text": "aufgrund von Bemerkungen in anderen Briefen ist ein sporadischer Briefwechsel anzunehmen , von dem aber nichts erhalten ist. - Lit. : Blarer BW I. II , Reg. ( bes . Bd. II , S. XIV-XVII ) ; Maria Heinsius , Das unüber windliche Wort.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_49", + "psc_text": "ε/καὶ ἐφ’ (beim Seitenwechsel). 26 ἆρ᾿. 61 ἂν εἴρηται. 64, 21 πειρᾶται πειρᾶται 66, 17 κτίστιν. 70, 28 κατασιγάση. 71, 3 ἐτεκτείνατο. 72, 13 ἀπηλλοτρίοται. 74, 14 ἐβιωνέους. 75, 6 ἀποκαλύψει (ebenso 76, 7). 8 ἐσφάλει. 35 παρασκευάσει 79, 33 ἐπαγγέλοιτο. 87, 36 ἀνθροποπαθὲς. 93, 2 δοκεῖ. 97, 17 φήσαιαν. 98, 2 ἐδόξαζεν. 99, 6 πρακταίων. 108, 1 ἑνώθη. 109, 1 μένουσαν (in einem Wort). 123,15 μωϋσέα (nur hier). 129,29 u. 31 ὅτε. 132, 20 ἠσαΐας. 137, 23 διαβεβαιοῦτο. 150, 31 διαστειλλάμενος. 151, 21 ἀλλιγορικοῦ. 167, 8 παρεσκευασκέναι. Ausgaben Der erste Druck der beiden Eusebiusschriften stammt aus dem Jahre 1628Eusebii Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug", + "candidate_score": 0.631183, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_53_55", + "bdc_text": "aufgrund von Bemerkungen in anderen Briefen ist ein sporadischer Briefwechsel anzunehmen , von dem aber nichts erhalten ist. - Lit. : Blarer BW I. II , Reg. ( bes . Bd. II , S. XIV-XVII ) ; Maria Heinsius , Das unüber windliche Wort.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_27", + "psc_text": "Annales literar. Helmstadtienses 1787 (vgl. Hamack LG I, 2, 581) war mir unzugänglich. wußten, die Handschrift in Venedig, die von ersterem, wohl nach Th. Heyse, folgendermaßen beschrieben wird: Cod. Marcianus 496. membranaceus saec. X, forma quadrata, δίστοιχος, versibus quadragenis binis, iisque litterarum fere tricenarum. Diligenter recognovit et jure suo potius quam ad alterius exempli fidem textum saepe emendavit docta manus saec. XVI. forsan Francisci Turiani, quem scimus hoc opus in MS. legisseVgl. die erste Note in Montacutius’ Ausgabe., vel etiam primi editoris. Nam hunc ipsum codicem editionum πρωτότυπον esse plane perspicitur ex lacunis p. 52 et 53. Tit. in indice libri: Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου λόγοι β΄ Μάρκελλον τὸν Γαλάτην ἐξ αὐτῶν τῶν ἐκείνῳ συγγεγραμμένων· καὶ ἕτεροι τοῦ αὐτοῦ Εὐσεβίου λόγοι γ΄ ἀνατρέποντες τὰ Μαρκέλλου. Es steht mit der Überlieferung der beiden Eusebiusschriften also ganz entsprechend wie mit der der drei Βücher des Theophilus Antiochien an AutolycusVgl. v.Otto Corp. Apol. VIII", + "candidate_score": 0.627483, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_64_66", + "bdc_text": "iunii die 1535 . Thomas Blaurerus tuus . [ Adresse darunter :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_15", + "psc_text": "ποιουμένους (S. 58, 11ff). ist gar nicht bewiesenSagt doch Julius selbst in seinem Brief an Danius etc. (Athan. apol. 23): Ἀθανάσιος δὲ καὶ Μάρκελλος οἱ ἐπίσκοποι πλείονας ἔχουσι τοὺς ὑπὲρ ἑαυτῶν λέγοντας καὶ γράφοντας.. Ebensowenig muß S. 31, 24 f: τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῷ ἀνδρὶ κακοδοξίαν (vgl. S. 58, 17 f) eine directe Anspielung auf Julius’ Worte (vgl. Athan. apol. c. καὶ οὐ νῦν ταῦτα πεφρονηκέναι διεβεβαιώσατο ἀλλὰ καὶ ἔκπαλαι bedeuten. Warum soll der Ausdruck nicht ohne jede solche Beziehung aus der Sache selbst erwachsen seinDaß endlich wegen S. 19, 8ff, (τὸν μέγαν Εὐσέβιον, οἱ τῆς πλεῖσται καὶ διαφανεῖς ἐπαρχίαι τε καὶ πόλεις μετεποιήθησαν, vgl. auch S. 17,33 f) Eusebius von Nicomedien als bereits verstorben zu denken sei, scheint durch Conybeare noch nicht ausgemacht (ZNTW 1905 S. 258 f).? Eine Reihe weiterer Gründe Conybeares, die man wohl als bezeichnen kann, überzeugt ebensowenig. Wenn in unseren Büchern (vgl. z. B.", + "candidate_score": 0.626133, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_6", + "bdc_text": "und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_56", + "psc_text": "so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck erhöhen die Brauchbarkeit der Ausgabe. Die lateinische Übersetzung ist allerdings einfach nach Montagu wieder ab- gedruckt. Aber die Gaisfordsche Ausgabe kann doch nicht für abschließend angesehn werden. Einmal nämlich hat sie den Codex Venetus nicht völlig ausgenutzt; vielleicht z. Τ. nicht durch Schuld der Collation, sondern durch eigentümliche Mißgriffe bei ihrer Benutzung durch den Herausgeber. Z. B. gehörte Anm. r S. 12 (Gaisfords) nicht zu Z. sondern zu Z. 7; Anm. r S. 25 nicht zu Z. 3, sondern zu Z. 4; Anm. q S. 55 zu Z. 15, nicht Z. 11; Anm. r S. 102 zu S. 103, 2;", + "candidate_score": 0.625664, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_6", + "bdc_text": "und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_55", + "psc_text": "Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th. Heyses besaßVgl. a. a. Ο. p. III und die Anmerkungen auf S. 105 — 107 usw. in Gaisfords Ausgabe.. Er hat infolge dessen unter Benutzung von Vorschlägen Montagus und Rettbergs und Hinzufügung einiger eigener Emendatiouen einen wesentlich besseren Text liefern können. Eine ParagrapheneinteilungLeider ist sie etwas flüchtig gemacht oder corrigiert; so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck", + "candidate_score": 0.624895, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_7_9", + "bdc_text": "sowie gedruckt ( mit dem falschen Datum 1536 ) in : Hottinger VIII 763-827 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_32", + "psc_text": "in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der Bodleiana abgeschriebenen Adamantius auch die beiden Eusebiusschriften mit dem Datum »Prid. non. Mart. 1695 (nach einer Mitteilung von Swete). In bezug auf den Adamantius ist die Handschrift erwiesenermaßen nur eine Copie des Bodleianus Ε. 1. 11Vgl. van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXVI f.. Verschollen ist eine siebente Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial.", + "candidate_score": 0.624168, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_6", + "bdc_text": "und in Kopie Wolfgang Hallers von 1549 ( Bern , Burgerbibliothek , Ms B 7 , f. 63r. -84r. )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_69", + "psc_text": "9 10 11 12 13 14 15 Nr. Re 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 12 13 c. Marc. II 8.9,11.19.12,31 11, 10 19, 30 c. Marc. II 45, 11 45, 15 45, 18 45, 25 44, 18 46, 12 46, 18 46, 23 d. e. th. I d. e. th. II d. e. th III 144,14. 145, 7. 151,11 145, 1 145, 20 145, 23 145, 25 1) Fortsetzung zu Nr. 85, nur aus Acacius erhalten bei Epiphanius haer. 72, 6. Schlusswort Den Codex Venetus habe ich verglichen im Herbst 1902, das Manuscript der Ausgabe war fertig im Herbst 1904, der Druck dauerte von da bis zum Winter 1905. Zu ganz besonderem Danke bin ich P. Wendland verpflichtet, der meine Ausgabe im Manuscript durchgearbeitet, weiter Ad. Harnack, F. Loofs und Th. Zahn, die die Druckbogen durchgesehn, und K. Gelshorn, der in manchen Fällen", + "candidate_score": 0.623912, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_64_66", + "bdc_text": "iunii die 1535 . Thomas Blaurerus tuus . [ Adresse darunter :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_11", + "psc_text": "S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι τοίνυν ἀπὸ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ γραφείσης ἐπιστολῆς πρὸς ἕκαστον τῶν μὴ ὀρθῶς γραφέντων ἀντιλέγειν sind gar nicht Worte des Verfassers von contra Marcellum über einen Brief Marcells, sondern hier spricht Marcell selbst über einen Brief des AsteriusVgl. Harnack a. a. Ο. und meine Ausgabe zu S. 18, 14ff. Conybeare denn auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ", + "candidate_score": 0.622311, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10630_sent_58_60", + "bdc_text": "Zürich , Zürich 1981 , S. 103-110 ; Ilse Guenther , in : Contemporaries I 153 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_40", + "psc_text": "a. R. 30, 16 δὲδὲν: δὲ οὐδὲν. 41, 32 παραδήγματι? 48, 9 ἐπιδήτερ. 52, 10 ταῦττa: ταῦτα πάντα. 53, 5 κεχωρῆσθαι. 57, 25 ἰηρεμίαν. 63, 14 R τὴν ἐκκλησίαν. 68, 18 γενᾶ . κτίζει. 70,32 χώρει 71, 34 ἔχει. 86, 21 τῆς τοῦ ݲπρςݲ τῆς τοῦ ݲπρςݲ. 123, 1 ηὑροσεν. 141, 3 ݲπναݲ ݲπναݲ. 149, 3 διαλελθμμένως. 167, 22 τού.· τούτου. 170, 18 οἷς — ἐπιλέγει bis scr. 179, 30 ἄκρων? Bei weitem das meiste der Art hat aber erst V2 corrigiert, eine jüngere Hand, die sich einer grünlich-schwarzen Tinte bedient. Ob Gaisford (vgl. oben S. XVI) ausgesprochene Vermutung richtig ist, es sei die Hand des Franciscus Turrianus, vermag ich nicht zu sagen. Die des ersten Herausgebers kann es nicht seinvgl. S. XXIII.. Richtig sagt aber Gaisford, daß die Correcturen dieses Schreibers nicht auf Vergleichung andern Manuscripts, sondern lediglich auf dem eignen Wissen zu beruhen scheinen2) Das Gegenteil behaupten v.", + "candidate_score": 0.586487, + "ce_score": null + } + ] + } + ], + "biblical_hits": [] +} \ No newline at end of file