diff --git "a/11/12178.json" "b/11/12178.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/11/12178.json" @@ -0,0 +1,8058 @@ +{ + "letter_id": "12178", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/12178", + "dominant_topic": 1, + "topic_dist": [ + 0.057142, + 0.065274, + 0.050276, + 0.050172, + 0.048806, + 0.048493, + 0.046564, + 0.055021, + 0.045465, + 0.043626, + 0.042968, + 0.046913, + 0.044945, + 0.045904, + 0.048439, + 0.055247, + 0.049075, + 0.047631, + 0.063554, + 0.044486 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf036", + "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei", + "max_score": 0.731788, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_141_143", + "bdc_text": "ad promovendum ecclesiae utilitatem . ullis hominibus collatum esse . Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_20", + "psc_text": "portare modo. Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, docebit vos omnem veritatem (Joan. XVI, 12) . Ubi ex ipsa similitudine operis ostensa est communio deitatis. Docet enim nos Pater, Domino dicente: Est scriptum in prophetis: Et erunt omnes docibiles Dei. Omnis qui audivit a Patre et didicit, venit ad me (Isa. LIV, 13) . Docet et Filius de quo scriptum est, quia accesserunt ad eum discipuli ejus, et aperiens os suum docebat eos (Matth. V, 1, 2) . Docet nos etiam Spiritus sanctus, sicut superius ex verbis ipsius Filii Dei docuimus. Inde est quod etiam beatus Paulus doctrinae sancti Spiritus omne opus suae praedicationis assignat, dicens: Quis enim scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis qui in ipso est? Ita et quae Dei sunt nemo cognovit, nisi Spiritus Dei. Nos autem non spiritum mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis.", + "candidate_score": 0.731788, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_143", + "bdc_text": "Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_20", + "psc_text": "portare modo. Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, docebit vos omnem veritatem (Joan. XVI, 12) . Ubi ex ipsa similitudine operis ostensa est communio deitatis. Docet enim nos Pater, Domino dicente: Est scriptum in prophetis: Et erunt omnes docibiles Dei. Omnis qui audivit a Patre et didicit, venit ad me (Isa. LIV, 13) . Docet et Filius de quo scriptum est, quia accesserunt ad eum discipuli ejus, et aperiens os suum docebat eos (Matth. V, 1, 2) . Docet nos etiam Spiritus sanctus, sicut superius ex verbis ipsius Filii Dei docuimus. Inde est quod etiam beatus Paulus doctrinae sancti Spiritus omne opus suae praedicationis assignat, dicens: Quis enim scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis qui in ipso est? Ita et quae Dei sunt nemo cognovit, nisi Spiritus Dei. Nos autem non spiritum mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis.", + "candidate_score": 0.720307, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_142_144", + "bdc_text": "ullis hominibus collatum esse . Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus . Amen .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_20", + "psc_text": "portare modo. Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, docebit vos omnem veritatem (Joan. XVI, 12) . Ubi ex ipsa similitudine operis ostensa est communio deitatis. Docet enim nos Pater, Domino dicente: Est scriptum in prophetis: Et erunt omnes docibiles Dei. Omnis qui audivit a Patre et didicit, venit ad me (Isa. LIV, 13) . Docet et Filius de quo scriptum est, quia accesserunt ad eum discipuli ejus, et aperiens os suum docebat eos (Matth. V, 1, 2) . Docet nos etiam Spiritus sanctus, sicut superius ex verbis ipsius Filii Dei docuimus. Inde est quod etiam beatus Paulus doctrinae sancti Spiritus omne opus suae praedicationis assignat, dicens: Quis enim scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis qui in ipso est? Ita et quae Dei sunt nemo cognovit, nisi Spiritus Dei. Nos autem non spiritum mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis.", + "candidate_score": 0.718663, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_142_144", + "bdc_text": "ullis hominibus collatum esse . Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus . Amen .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_358", + "psc_text": "sanctum, quia nec duos vel tres dominos aut deos fas est credere, nec creaturam cum Creatore licet cuiquam colere, nec sine cultura Filii aut Spiritus sancti potest fides Christiana constare. Unus est igitur Deus, et Dominus omnium rerum, Pater et Filius et Spiritus sanctus. Deus enim non solius vocabulum Patris, sed unum communiter naturale nomen est Trinitatis. Ideo Salvator noster praecepit discipulis suis, dicens: Ite, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti (Matth. XXVIII, 19) . Vide quid respondeas beato Petro, qui in solo Christi nomine sic collocavit humanae salutis effectum, ut in nullo alio nos assereret posse salvari. In libro quippe Actuum apostolorum, postquam ille sanatus est qui erat claudus ex utero matris suae, cum Petrus et Joannes a principibus sacerdotum interrogarentur, in qua virtute aut in quo nomine hoc fecissent, ita scriptum est: Tunc Petrus repletus Spiritu sancto dixit ad eos: Principes", + "candidate_score": 0.716438, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_142_144", + "bdc_text": "ullis hominibus collatum esse . Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus . Amen .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_9", + "psc_text": "παρακαλῶν ἡμᾶς ἐπὶ πάσῃ τῇ θλίψει ἡμῶν (in Bibl. ὑμῶν). Ubi consolationi Patris consolationem quoque Filii conjungens, post paululum dicit: Quoniam sicut abundant passiones Christi in nobis, ita et per Christum abundat consolatio nostra (Ibid., 5) . Ne vero Patris et Filii consolationem diversam in nobis vel divisam existimes, audi quid ipse beatus Apostolus Thessalonicensibus scribat. Dicit enim: Ipse autem Dominus noster Jesus Christus, et Deus et Pater noster, qui dilexit nos, et dedit consolationem aeternam, et spem bonam in gratia, consoletur corda vestra, et confirmet in omni opere et sermone bono (II Thess. II, 16) . Quod autem hic posui, consoletur, nonnulli codices Latini exhortetur habent; sed sive hoc sit, sive illud, quia et consolatio et exhortatio apud Graecos παράκλησις dicitur, ideo nos hoc posuimus ut unam consolationem sive exhortationem Patris Filiique monstremus. Nam et apud Latinos uterque sermo in sono quidem distat, sed in sensu concordat. Quippe omnis", + "candidate_score": 0.702142, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_143_145", + "bdc_text": "Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus . Amen . Si ita haec mea excęperitis , ut scripsi , optimo ea animo excipite. [ Autographe Beilage :", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_20", + "psc_text": "portare modo. Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, docebit vos omnem veritatem (Joan. XVI, 12) . Ubi ex ipsa similitudine operis ostensa est communio deitatis. Docet enim nos Pater, Domino dicente: Est scriptum in prophetis: Et erunt omnes docibiles Dei. Omnis qui audivit a Patre et didicit, venit ad me (Isa. LIV, 13) . Docet et Filius de quo scriptum est, quia accesserunt ad eum discipuli ejus, et aperiens os suum docebat eos (Matth. V, 1, 2) . Docet nos etiam Spiritus sanctus, sicut superius ex verbis ipsius Filii Dei docuimus. Inde est quod etiam beatus Paulus doctrinae sancti Spiritus omne opus suae praedicationis assignat, dicens: Quis enim scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis qui in ipso est? Ita et quae Dei sunt nemo cognovit, nisi Spiritus Dei. Nos autem non spiritum mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis.", + "candidate_score": 0.701504, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_91", + "bdc_text": "Domino autem et ecclesiae eius illa condonavi et , quae verae charitatis sunt , sectari studuiVgl. 1Kor 14 , 1 ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_67", + "psc_text": "divinitas vindicat; δούλευσις vero, et Deo est quantum oportet reddenda, et hominibus quantum condecet exhibenda. Propter λατρείαν ergo dicitur: Sacrificate Deo sacrificium justitiae (Psal. IV, 6) ; et, Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli (Exod. XXII, 40) . Propter δούλευσιν vero dicit Apostolus: Domino Christo servite (Coloss. III, 24) ; et iterum: Servite invicem in caritate (Galat. V, 13) . Rursus idem apostolus, cum de escis loqueretur quae idolis immolantur, propter λατρείαν dixit: Nobis autem unus Deus Pater, ex quo omnia, et nos in ipso; et unus Dominus noster Jesus Christus, per quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 6) . Propter δούλευσιν vero dicit: Paulus servus Christi Jesu (Rom. I, 1) ; et fidelibus loquens, ait: Non enim nosmetipsos praedicamus, sed Jesum Christum Dominum nostrum, nos autem servos vestros per Jesum (II Cor. IV, 5) . 594 FRAGMENTUM XIV. Cum Dei Filius dicitur, non sola Christi deitas,", + "candidate_score": 0.670309, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_36", + "bdc_text": "nec aliquo loco in ecclesia Christi vos eius dona et ministerium dignari , Was tatsächlich auf die \"Orthodoxa . . .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_26", + "psc_text": "utilis in ministerium: quod in Graeco sic habetur: Μάρκον ἀναλαβὼν ἄγαγε (in Bibl. ἄγε) μετὰ σεαυτοῦ· ἔστι γάρ μοι εὔχρηστος εἰς διακονίαν (II Tim. IV, 11). Vides nempe hic ab Apostolo ministerium διακονίαν dici. In illo autem loco ait: Per vestram orationem et subministrationem Spiritus Jesu Christi, in Graeco positum est, διὰ τῆς ὑμῶν δεήσεως, καὶ ἐπιχορηγίας τοῦ πνεύματος Ἰησοῦ Χριστοῦ (Philip. I, 19). Nonne manifestum est, non hoc esse διακονίαν, quod est χορηγίαν? Audi et aliud de beati Petri Epistola manifestius documentum, quo et administrationem, id est χορηγίαν, non esse creaturae, sed Creatoris agnoscas; et ex administrationis nomine, Spiritum sanctum non aliud esse quam Deum, sine aliqua caligine dubitationis intelligas. Dicit enim beatus Petrus: Hospitales inter vos sine murmuratione: unusquisque qualem accepit gratiam, inter vos illam ministrantes, ut boni dispensatores multiformis gratiae Dei. Si quis loquitur, tanquam sermones Dei: si quis ministrat, tanquam ex virtute, quam administrat Deus. Quod", + "candidate_score": 0.650592, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_97", + "bdc_text": "multo minus quid libeat , sed quid expediat ad sanctificandum nomen ipsiusVgl. Mt 6 , 9 par. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_360", + "psc_text": "reprobatus est a vobis aedificantibus, qui factus est in caput anguli, et non est in alio aliquo salus. Nec enim nomen est aliud sub coelo datum hominibus in quo oporteat nos salvos fieri (Act. IV, 8 et seq) . Ecce Petrus repletus Spiritu sancto dicit, sic nos in nomine Christi salvari, ut non sit aliud nomen sub coelo datum hominibus, in quo oporteat nos salvos fieri. Confer nunc illud praeceptum Christi quo praecepit baptizari gentes in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, cum isto beati Petri sermone, quo sic in solo nomine Christi 659 salutem humanam commendat, ut omnino neget nomen aliud esse sub coelo datum hominibus in quo oporteat nos salvos fieri. Confer itaque nunc sermones Christi cum sermonibus Petri; confer doctrinam magistri cum doctrina discipuli; confer quod Petrus audivit a Christo, et quod dixit repletus Spiritu sancto. Christus praecepit in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti", + "candidate_score": 0.643963, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_208", + "bdc_text": "Die Diözese - Germania sacra , NF 37/1 , Berlin/Ne w York 1999 , S. 221-223 ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_375", + "psc_text": "in eo Patri Filium naturaliter demonstrat aequalem. Sic ergo habet omnia Filius, sicut Pater: quia ubi generatio naturalis agnoscitur, ibi genitoris et geniti nulla naturalis diversitas invenitur. FRAGMENTUM XXXIX Spiritus sanctus unus est naturaliter cum Patre et Filio Dominus Deus. Memento itaque omnibus tuis objectionibus nos Domino adjuvante dedisse responsum: et noli credere Spiritum sanctum subjectum aut minorem in divinis eloquiis inveniri: nec ejus missionem carnaliter cogites, nec localem putes, nec ei obsequium servilis conditionis assignes. Est enim Spiritus sanctus cum Patre et Filio naturaliter unus Dominus Deus. Quod evidenter agnoscitur, et in creatione omnium rerum, et in redemptione fidelium. Si enim Deus non esset, communia opera cum Patre et Filio non haberet; si Deus non esset, virtutem coelorum non ipse firmaret; si Deus non esset, angeli ad se prospiciendum non concupiscerent; si Deus non esset, super Jesum baptizatum nullatenus advenisset; si Deus non esset, unum nomen cum Patre et", + "candidate_score": 0.617639, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf026", + "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis", + "max_score": 0.728923, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_56", + "bdc_text": "siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.728923, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_56_58", + "bdc_text": "siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. . Haec , inquam , si sentiretis , ita diximus nihil re , sed verbis tantum inter vos controverti . Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.727821, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_56", + "bdc_text": "siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_35", + "psc_text": "quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Quando autem in calice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et jungitur. Quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini, ut commistio illa ab invicem non possit separari, sicut nec Ecclesia potest a Christo dividi. 5. « Sic autem in sanctificando calice Domini offerri aqua sola non potest, quod modo nec vinum solum potest. Nam si vinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis; si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo.", + "candidate_score": 0.720611, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_56_58", + "bdc_text": "siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. . Haec , inquam , si sentiretis , ita diximus nihil re , sed verbis tantum inter vos controverti . Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_35", + "psc_text": "quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Quando autem in calice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et jungitur. Quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini, ut commistio illa ab invicem non possit separari, sicut nec Ecclesia potest a Christo dividi. 5. « Sic autem in sanctificando calice Domini offerri aqua sola non potest, quod modo nec vinum solum potest. Nam si vinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis; si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo.", + "candidate_score": 0.712612, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_54_56", + "bdc_text": "confessio , f. 31v. , an : Capito und Bucer hatten in Basel im Januar 1536 behauptet , dass der Abendmahlsstreit \"in verbis potius quam ipsa sententia existeret\" , das ist \"mer inn worten dann in grund stünde\" ( laut der deutschen Fassung des Warhafften Bekanntnuß , Zürich , Froschauer , 1544 , f. 33r. ) . siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.699831, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_56", + "bdc_text": "siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_36", + "psc_text": "possit separari, sicut nec Ecclesia potest a Christo dividi. 5. « Sic autem in sanctificando calice Domini offerri aqua sola non potest, quod modo nec vinum solum potest. Nam si vinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis; si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo. Quando autem utrumque miscetur, et adunatione confusa sibi invicem copulatur, tunc sacramentum spirituale et coeleste perficitur. Sic vero calix Domini non est aqua sola, aut vinum solum, nisi utrumque sibi misceatur, quomodo nec corpus. Domini potest esse simila sola, aut aqua sola, nisi utrumque adunatum fuerit, et copulatum, et panis unius compage solidatum. 6. « Quo et ipso sacramento populus noster ostenditur adunatus, ut quemadmodum grana multa in unum collecta, et commolita, et commista panem unum faciunt, sic in Christo, qui est panis coelestis, unum sciamus esse corpus, cui conjunctus sit noster numerus, et adunatus. » 7. Dicunt aliqui, nisi", + "candidate_score": 0.695431, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_25_27", + "bdc_text": "-In Art. 22 [23 ] steht : \"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch bedütende , heilige waarzeychenn sigind , durch die von dem herren selbs , durch den dienst der Kuchen , die ware gemeinschafft des lyps unnd bluts Christi den glöubigen fürgetragen unnd angebotten werde . . .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_32", + "psc_text": "te Dominus, et custodiat te, illuminet Dominus faciem suam super te, et misereatur tui, attollat Dominus faciem suam super te, et det tibi pacem » (Num. VI, 24). CAPUT XVIII. De sacrificio. 1. Sacrificium autem, quod a Christianis Deo offertur, primum 383 Christus Dominus noster, et magister instituit, quando commendavit apostolis corpus et sanguinem suum, priusquam traderetur; sicut legitur in Evangelio: Accepit, inquit, Jesus panem, et calicem, et benedicens dedit eis (Matth. XXVI, 26) . Quod quidem sacramentum Melchisedech rex Salem figuraliter in typum corporis et sanguinis Christi primus obtulit, primusque mysterium tanti sacrificii imaginarie idem expressit, praeferens similitudinem Domini et Salvatoris nostri Jesu Christi, sacerdotis aeterni, ad quem dicitur: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech (Ps. CIX) . 2. Hoc ergo sacrificium Christianis celebrare praeceptum est, relictis ac finitis Judaicis victimis, quae in servitute veteris populi celebrari imperata sunt. Hoc itaque fit a nobis, quod pro nobis", + "candidate_score": 0.692256, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_55_57", + "bdc_text": "Capito und Bucer hatten in Basel im Januar 1536 behauptet , dass der Abendmahlsstreit \"in verbis potius quam ipsa sententia existeret\" , das ist \"mer inn worten dann in grund stünde\" ( laut der deutschen Fassung des Warhafften Bekanntnuß , Zürich , Froschauer , 1544 , f. 33r. ) . siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. . Haec , inquam , si sentiretis , ita diximus nihil re , sed verbis tantum inter vos controverti .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.689142, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_54_56", + "bdc_text": "confessio , f. 31v. , an : Capito und Bucer hatten in Basel im Januar 1536 behauptet , dass der Abendmahlsstreit \"in verbis potius quam ipsa sententia existeret\" , das ist \"mer inn worten dann in grund stünde\" ( laut der deutschen Fassung des Warhafften Bekanntnuß , Zürich , Froschauer , 1544 , f. 33r. ) . siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_39", + "psc_text": "comederitis carnem filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis (Joan. VI) . Qui enim jam peccare quievit, communicare non desinat. 9. Conjugatis autem abstinendum est coitu, plurimisque diebus orationi debent vacare, et sic deinde ad Christi corpus accedere. Relegamus Regum libros, et inveniemus sacerdotem Abimelech de panibus propositionis noluisse prius dare David, et pueris ejus, nisi ante interrogaret utrum mundi essent pueri a mulieribus, non utique ab alienis, sed a conjugibus propriis, et nisi eos audisset ab heri et nudius tertius vacasse ab opere conjugali, nequaquam panes quos prius negaverat concessisset (I Reg. XXI). 10. Tantum interest inter propositionis panes et corpus Christi, quantum inter umbram et corpus, inter imaginem et veritatem, inter exemplaria futurorum et ea ipsa quae per exemplaria praefigurabantur. Quapropter eligendi sunt aliquot dies, quibus prius homo continentius vivat, quo ad tantum sacramentum dignus accedere possit. 386 11. Sacrificium pro defunctorum fidelium requie", + "candidate_score": 0.687698, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_26_28", + "bdc_text": "\"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch bedütende , heilige waarzeychenn sigind , durch die von dem herren selbs , durch den dienst der Kuchen , die ware gemeinschafft des lyps unnd bluts Christi den glöubigen fürgetragen unnd angebotten werde . . . \" ( RBS 1/2 52f) .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_32", + "psc_text": "te Dominus, et custodiat te, illuminet Dominus faciem suam super te, et misereatur tui, attollat Dominus faciem suam super te, et det tibi pacem » (Num. VI, 24). CAPUT XVIII. De sacrificio. 1. Sacrificium autem, quod a Christianis Deo offertur, primum 383 Christus Dominus noster, et magister instituit, quando commendavit apostolis corpus et sanguinem suum, priusquam traderetur; sicut legitur in Evangelio: Accepit, inquit, Jesus panem, et calicem, et benedicens dedit eis (Matth. XXVI, 26) . Quod quidem sacramentum Melchisedech rex Salem figuraliter in typum corporis et sanguinis Christi primus obtulit, primusque mysterium tanti sacrificii imaginarie idem expressit, praeferens similitudinem Domini et Salvatoris nostri Jesu Christi, sacerdotis aeterni, ad quem dicitur: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech (Ps. CIX) . 2. Hoc ergo sacrificium Christianis celebrare praeceptum est, relictis ac finitis Judaicis victimis, quae in servitute veteris populi celebrari imperata sunt. Hoc itaque fit a nobis, quod pro nobis", + "candidate_score": 0.682854, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_25_27", + "bdc_text": "-In Art. 22 [23 ] steht : \"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch bedütende , heilige waarzeychenn sigind , durch die von dem herren selbs , durch den dienst der Kuchen , die ware gemeinschafft des lyps unnd bluts Christi den glöubigen fürgetragen unnd angebotten werde . . .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.679933, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_26_28", + "bdc_text": "\"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch bedütende , heilige waarzeychenn sigind , durch die von dem herren selbs , durch den dienst der Kuchen , die ware gemeinschafft des lyps unnd bluts Christi den glöubigen fürgetragen unnd angebotten werde . . . \" ( RBS 1/2 52f) .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.679182, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_16_18", + "bdc_text": "ponderis habiturum , optarim tamen , ad vos quam primum pervenissetZu verstehen : ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 . - religio Christi et cura ecclesiarum compulit .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_0", + "psc_text": "Epistola missoria. 363 Domino meo et Dei servo Fulgentio episcopo Isidorus. Quaeris a me originem officiorum, quorum magisterio in Ecclesiis erudimur, ut quibus sint inventa auctoribus, brevibus cognoscas indiciis. Itaque, ut voluisti, libellum de origine officiorum misi, ordinatum ex scriptis vetustissimis auctorum, ut locus obtulit, commentatum, in quo pleraque meo stylo elicui, nonnulla vero, ita ut apud ipsos erant, admiscui. Quo facilius lectio de singulis fidei auctoritatem teneret. Si qua tamen ex his displicuerint, erroribus meis paratior venia erit, quia non sunt referenda ad culpae meae titulum de quibus testificatio adhibetur auctorum. LIBER PRIMUS. DE ORIGINE OFFICIORUM. PRAEFATIO. Ea quae in officiis ecclesiasticis celebrantur, partim sanctarum Scripturarum auctoritate, partim apostolica traditione, vel consuetudine universalis Ecclesiae statuta reperiuntur. Quorum quidem 364 primordia repetentes, a quibus exorta fuerint (ut praediximus) auctoribus referamus. CAPUT I De Ecclesia et vocabulo Christianorum. 1. Primum a sancto Petro Ecclesia in Antiochia est fundata, ibique primum nomen", + "candidate_score": 0.666298, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_24_26", + "bdc_text": "s. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 503 , Anm. 21 . -In Art. 22 [23 ] steht : \"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_61", + "psc_text": "2. Hinc est quod eodem die altaria templique parietes et pavimenta lavantur, vasaque purificantur, quae sunt Domino consecrata. Quo die proinde etiam sanctum chrisma conficitur, quia ante biduum paschae Maria caput ac pedes Domini unguente perfudisse perhibetur. Unde et Dominus discipulis suis dixit: Scitis, quia post biduum pascha fiet, et Filius hominis tradetur, ut crucifigatur (Matth. XXVI) . 396 CAPUT XXX. De Parasceve. 1. Parasceve, id est, sexta Sabbati, ideo in solemnitate habetur, quia in eo die Christus mysterium crucis explevit, propter quod venerat in hunc mundum, ut quia ligno percussi fueramus in Adam, rursus per ligni mysterium sanaremur. Hujus enim causa triumphi humana pusillitas Christo per omnem mundum celebritatem annuam praebet, pro eo quod dignatus est sanguine passionis suae saeculum redimere, et peccatum mundi per crucem morte devicta absolvere. 2. Cujus quidem crucis injuriam non pertulit illa divinitatis substantia, sed sola susceptae humanitatis natura. Passio enim corporis fuit, divinitas", + "candidate_score": 0.654296, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_58", + "bdc_text": "Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_198", + "psc_text": "capiti suo, ejusdem criminis rea est, cujus et vir, si non subjicitur Christo capiti suo. 458 15. Verbum autem Domini blasphematur, vel contemnitur Dei prima sententia, et pro nihilo ducitur; vel Christi infamatur Evangelium, dum contra legem fidemque naturae ea quae Christiana est, et ex Dei lege subjecta, praeesse viro desiderat, cum etiam gentiles feminae serviant viris suis communi lege naturae. Servatur ergo lex naturae, si mulier Deo simul et marito subjecta est. At contra si illa viro imperare desiderat, et ordo naturae corrumpitur, et domus illa misera et perversa vocabitur. CAPUT XXI. De catechumenis, de exorcismo et sale. 1. Jam nunc rationem sacramentorum, sive ordinem ad fidem venientium prosequamur. Quorum gradus primus est catechumenorum, secundus competentium, tertius baptizatorum. Catechumeni sunt, qui primum de gentilitate veniunt, habentes voluntatem credendi in Christum, et quia primum exhortationis praeceptum est in lege Dei: Audi, Israel, Dominus Deus tuus, Deus unus est (Deut. VI)", + "candidate_score": 0.648026, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_75", + "bdc_text": "Rainer Henrich , Zu den Anfängen der Geschichtsschreibung über den Abendmahlsstreit bei Heinrich Bullinger und Johann Stumpf , in :", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_92", + "psc_text": "sua mala, et pessima, et propitius ero iniquitatibus eorum (Jerem. XXXVI). « Vocavit ergo Jeremias propheta Baruch filium Neriae, et scripsit Baruch ex ore Jeremiae omnes sermones Domini, quos locutus est ad eum in volumine libri. 409 2. Et praecepit Jeremias Baruch dicens: « Ingredere, et lege de volumine, de quo scripsisti ex ore meo verba Domini, audiente populo in domo Domini in die jejunii leges, si forte cadat oratio eorum in conspectu Domini, et revertatur unusquisque a via sua pessima, quoniam magnus furor, et indignatio, quam locutus est Dominus adversum populum hunc. Et fecit Baruch filius Neriae juxta omnia quae praeceperat Jeremias propheta, et legens ex volumine sermones Domini in domo Dei. Factum est in mense nono, praedicaverunt jejunium in conspectu Domini omni populo in Jerusalem. » Hac ergo auctoritate divinae Scripturae Ecclesia morem obtinuit, et universali jejunium observatione celebrat. CAPUT XLI. De jejunio Kalendarum Januariarum. 1. Jejunium Kalendarum", + "candidate_score": 0.644629, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_135", + "bdc_text": "20 , 25-28 par. nos conformemus , ne cuiquam ullam demus offensionemRöm 14 , 13 .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_84", + "psc_text": "dies aliqui constituti sunt, ut in unum omnes pariter convenirent, ut ex conspectu mutuo et fides crescat, et laetitia major oriatur. 405 CAPUT XXXVII. De jejunio Quadragesimae. 1. Jejuniorum tempora secundum Scripturas sanctas quatuor sunt, in quibus per abstinentiam et lamentum poenitentiae Domino supplicandum est; et licet omnibus diebus orare et abstinere conveniat, his tamen temporibus amplius jejuniis et poenitentiae servire oportet. Primum enim jejunium Quadragesimae est, quod veteribus libris coepit ex jejunio Moysi et Eliae, et ex Evangelio, quia totidem diebus Dominus jejunavit, demonstrans Evangelium non dissentire a lege et prophetis. 2. In persona quippe Moysi lex, in persona Eliae prophetae accipiuntur, inter quos in monte Christus gloriosus apparuit, ut evidentius emineret, quod de illo dicit Apostolus: Testimonium habens a lege, et prophetis (Rom. III) . In qua ergo parte anni congruentius observatio Quadragesimae constitueretur, nisi confini atque continua dominicae passioni? Quia in ea significatur haec vita laboriosa, cui", + "candidate_score": 0.629501, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_178", + "bdc_text": "tamen ut constaret certa religionis ratio , dum concilio generali aliquid certius constitueretur .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_207", + "psc_text": "De regula fidei. 1. Haec est autem post Symbolum apostolorum certissima fides, quam doctores nostri tradiderunt. Ut profiteamur Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum unius essentiae, ejusdemque potestatis et sempiternitatis unum Deum invisibilem; ita ut in singulis, personarum proprietate servata, nec substantialiter Trinitas dividi, nec personaliter debeat omnino confundi. Patrem quoque confiteri ingenitum, Filium genitum, Spiritum sanctum vero nec genitum, 462 nec ingenitum, sed de Patre et Filio procedentem. Filium a Patre nascendo procedere, Spiritum vero sanctum procedendo non nasci. Ipsum quoque Filium perfectum ex Virgine sine peccato hominem suscepisse, ut quem sola bonitate creaverat, sponte lapsum misericorditer repararet; quem veraciter crucifixum, et tertia die resurrexisse, et cum eadem ipsa carne glorificata ascendisse in coelum, in qua et ad judicium vivorum et mortuorum exspectatur venturus. 2. Et quod divinam humanamque substantiam in utroque perfectus una Christus persona gestaverit, quia nec geminavit utriusque substantiae integritate personam, nec confundit geminam unitate personae", + "candidate_score": 0.616046, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_178", + "bdc_text": "tamen ut constaret certa religionis ratio , dum concilio generali aliquid certius constitueretur .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_206", + "psc_text": "(ut dictum est) ad praedicandum istud unanimitatis et fidei suae apostoli indicium posuere. Est autem Symbolum per quod agnoscitur Deus, quodque proinde credentes accipiunt, ut noverint qualiter contra diabolum fidei certamina praeparent, in quo quidem pauca sunt verba, sed omnia continentur sacramenta. De totis enim Scripturis haec breviatim collecta sunt ab apostolis, ut quoniam plures credentium litteras nesciunt, vel qui sciunt per occupationes saeculi Scripturas legere non possunt, haec corde retinentes, habeant sufficientem sibi scientiam salutarem. Est enim breve fidei verbum, et olim a propheta praedictum: Quoniam verbum breviatum faciet Dominus super terram (Isai. X; Rom. IX) . CAPUT XXIV. De regula fidei. 1. Haec est autem post Symbolum apostolorum certissima fides, quam doctores nostri tradiderunt. Ut profiteamur Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum unius essentiae, ejusdemque potestatis et sempiternitatis unum Deum invisibilem; ita ut in singulis, personarum proprietate servata, nec substantialiter Trinitas dividi, nec personaliter debeat omnino confundi. Patrem", + "candidate_score": 0.61162, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf010", + "work_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2", + "max_score": 0.728778, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_56", + "bdc_text": "siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_345", + "psc_text": "Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo in regno Patris bibemus, si in sacrificio Dei Patris et Christi vinum non offerimus, nec calicem Domini Dominica traditione miscemus? X. Beatus quoque apostolus Paulus, a Domino electus et missus et praedicator veritatis evangelicae constitutus, haec eadem in Epistola sua ponit dicens: Dominus Jesus in qua nocte tradebatur accepit panem, et gratias egit et fregit et dixit: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur. Hoc facite in meam commemorationem. Simili modo et calicem, postquam coenatum, est accepit dicens: Hic calix novum testamentum est in meo sanguine. Hoc facite, quotiescumque biberitis, in meam commemorationem. Quotiescumque enim ederitis panem istum et", + "candidate_score": 0.728778, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_141_143", + "bdc_text": "ad promovendum ecclesiae utilitatem . ullis hominibus collatum esse . Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_159", + "psc_text": "gradu, et in hac acie qui Evangelium conantur irrumpere et, praeceptis Domini subruendis manus impias inferentes, fidei robore submovere, praebuisse ante initia virtutum, nunc et morum magisteria praebere. Dominus post resurrectionem mittens apostolos mandat et dicit: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra. Ite ergo et docete gentes omnes, tingentes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, docentes eos observare omnia quaecumque praecepi vobis. (Matth. XXVIII, 19) . Et Joannes apostolus mandati memor in Epistola sua postmodum ponit: In hoc, inquit, intelligimus quia cognovimus eum, si praecepta ejus custodiamus. Qui dicit quoniam cognovit eum, et mandata ejus non servat, mendax est et veritas in illo non est. (I Joa., II, 3, 4) . Haec praecepta custodienda suggeritis, divina et coelestia mandata servatis. Hoc est confessorem Domini, hoc est esse martyrem Christi, servare vocis suae inviolatam circa omnia, et solidam firmitatem. Nam velle praeter Dominum martyrem", + "candidate_score": 0.72119, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_56_58", + "bdc_text": "siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. . Haec , inquam , si sentiretis , ita diximus nihil re , sed verbis tantum inter vos controverti . Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_345", + "psc_text": "Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo in regno Patris bibemus, si in sacrificio Dei Patris et Christi vinum non offerimus, nec calicem Domini Dominica traditione miscemus? X. Beatus quoque apostolus Paulus, a Domino electus et missus et praedicator veritatis evangelicae constitutus, haec eadem in Epistola sua ponit dicens: Dominus Jesus in qua nocte tradebatur accepit panem, et gratias egit et fregit et dixit: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur. Hoc facite in meam commemorationem. Simili modo et calicem, postquam coenatum, est accepit dicens: Hic calix novum testamentum est in meo sanguine. Hoc facite, quotiescumque biberitis, in meam commemorationem. Quotiescumque enim ederitis panem istum et", + "candidate_score": 0.717324, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_26_28", + "bdc_text": "\"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch bedütende , heilige waarzeychenn sigind , durch die von dem herren selbs , durch den dienst der Kuchen , die ware gemeinschafft des lyps unnd bluts Christi den glöubigen fürgetragen unnd angebotten werde . . . \" ( RBS 1/2 52f) .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_345", + "psc_text": "Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo in regno Patris bibemus, si in sacrificio Dei Patris et Christi vinum non offerimus, nec calicem Domini Dominica traditione miscemus? X. Beatus quoque apostolus Paulus, a Domino electus et missus et praedicator veritatis evangelicae constitutus, haec eadem in Epistola sua ponit dicens: Dominus Jesus in qua nocte tradebatur accepit panem, et gratias egit et fregit et dixit: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur. Hoc facite in meam commemorationem. Simili modo et calicem, postquam coenatum, est accepit dicens: Hic calix novum testamentum est in meo sanguine. Hoc facite, quotiescumque biberitis, in meam commemorationem. Quotiescumque enim ederitis panem istum et", + "candidate_score": 0.712773, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_142_144", + "bdc_text": "ullis hominibus collatum esse . Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus . Amen .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_159", + "psc_text": "gradu, et in hac acie qui Evangelium conantur irrumpere et, praeceptis Domini subruendis manus impias inferentes, fidei robore submovere, praebuisse ante initia virtutum, nunc et morum magisteria praebere. Dominus post resurrectionem mittens apostolos mandat et dicit: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra. Ite ergo et docete gentes omnes, tingentes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, docentes eos observare omnia quaecumque praecepi vobis. (Matth. XXVIII, 19) . Et Joannes apostolus mandati memor in Epistola sua postmodum ponit: In hoc, inquit, intelligimus quia cognovimus eum, si praecepta ejus custodiamus. Qui dicit quoniam cognovit eum, et mandata ejus non servat, mendax est et veritas in illo non est. (I Joa., II, 3, 4) . Haec praecepta custodienda suggeritis, divina et coelestia mandata servatis. Hoc est confessorem Domini, hoc est esse martyrem Christi, servare vocis suae inviolatam circa omnia, et solidam firmitatem. Nam velle praeter Dominum martyrem", + "candidate_score": 0.712666, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_143", + "bdc_text": "Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_159", + "psc_text": "gradu, et in hac acie qui Evangelium conantur irrumpere et, praeceptis Domini subruendis manus impias inferentes, fidei robore submovere, praebuisse ante initia virtutum, nunc et morum magisteria praebere. Dominus post resurrectionem mittens apostolos mandat et dicit: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra. Ite ergo et docete gentes omnes, tingentes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, docentes eos observare omnia quaecumque praecepi vobis. (Matth. XXVIII, 19) . Et Joannes apostolus mandati memor in Epistola sua postmodum ponit: In hoc, inquit, intelligimus quia cognovimus eum, si praecepta ejus custodiamus. Qui dicit quoniam cognovit eum, et mandata ejus non servat, mendax est et veritas in illo non est. (I Joa., II, 3, 4) . Haec praecepta custodienda suggeritis, divina et coelestia mandata servatis. Hoc est confessorem Domini, hoc est esse martyrem Christi, servare vocis suae inviolatam circa omnia, et solidam firmitatem. Nam velle praeter Dominum martyrem", + "candidate_score": 0.709842, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_56_58", + "bdc_text": "siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. . Haec , inquam , si sentiretis , ita diximus nihil re , sed verbis tantum inter vos controverti . Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_348", + "psc_text": "dico: Si quis vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit (Gal. I, 6-9) . XI. Cum ergo neque ipse Apostolus neque Angelus de coelo annuntiare possit aliter aut docere praeterquam quod semel Christus docuit et Apostoli ejus annuntiaverunt, miror satis unde hoc usurpatum sit ut, contra evangelicam et apostolicam disciplinam, quibusdam in locis aqua offeratur in Dominico calice, quae sola Christi sanguinem non possit exprimere. Cujus rei sacramentum nec in Psalmis tacet Spiritus sanctus faciens mentionem dominici calicis et dicens: Calix tuus inebrians perquam optimus (Psal. XXII, 5) . Calix autem qui inebriat, utique vino mixtus est: neque enim aqua inebriare quemquam potest. Sic autem calix Dominicus inebriat ut et Noe in Genesi vinum bibens inebriatus est. Sed, quia ebrietas Dominici calicis et sanguinis non est talis qualis est ebrietas vini saecularis, cum diceret Spiritus sanctus in Psalmo, Calix tuus inebrians, addidit perquam optimus, quod scilicet calix Dominicus sic bibentes", + "candidate_score": 0.709623, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_56", + "bdc_text": "siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_333", + "psc_text": "Christi non aqua est utique, sed vinum. Nec potest videri sanguis ejus, quo redempti et vivificati sumus, esse in calice quando vinum desit calici, quo Christi sanguis ostenditur, qui Scripturarum omnium sacramento ac testimonio praedicetur. III. Invenimus enim et in Genesi circa sacramentum in Noe hoc idem praecucurrisse et figuram Dominicae passionis illic extitisse quod vinum bibit, quod inebriatus est (Gen. IX, 21), quod in domo sua nudatus est, quod fuit recubans nudis et patentibus femoribus, quod nuditas illa patris a medio filio denotata est et foras nuntiata, a duobus vero, majore et minore, contecta, et caetera quae necesse non est exequi, cum satis sit hoc solum 105 complecti, quod Noe, typum futurae veritatis ostendens, non aquam sed vinum biberit, et sic imaginem Dominicae passionis expresserit. IV. Item in sacerdote Melchisedech sacrificii Dominici sacramentum praefiguratum videmus, secundum quod Scriptura divina testatur et dicit: Et Melchisedeh, rex Salem, protulit panem et", + "candidate_score": 0.709514, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_134_136", + "bdc_text": "Singuli itaque , et qui prior potest ante caeteros , ad praescriptam nobis a domino formam Anspielung auf Mt 18 , 1-6 par. ; 20 , 25-28 par. nos conformemus , ne cuiquam ullam demus offensionemRöm 14 , 13 . vituperandive ministerii nostri occasionem , nedum causam2Kor 6 , 3. .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_355", + "psc_text": "5) . Quare, si solus Christus audiendus est, non debemus attendere quid alius ante nos faciendum esse putaverit, sed quid qui ante omnes est Christus prior fecerit. Neque enim hominis consuetudinem sequi oportet, sed Dei veritatem, cum per Esaiam prophetam Deus loquatur et dicat: Sine causa autem colunt me, mandata et doctrinas hominum docentes (Isa. XXIX, 13) . Et iterum Dominus in Evangelio hoc idem repetat dicens: 109 Rejicitis mandatum Dei, ut traditionem vestram statuatis (Marc. VII, 13) . Sed et alio in loco ponit et dicit: Qui solverit unum ex mandatis istis minimis, et sic docuerit homines, minimus vocabitur in regno coelorum (Matth. V, 19) . Quod si nec minima de mandatis Dominicis licet solvere, quanto magis tam magna, tam grandia, tam ad ipsum Dominicae passionis et nostrae redemptionis sacramentum pertinentia fas non est infringere, aut in aliud quam quod divinitus institutum sit humana traditione mutare? Nam, si Jesus", + "candidate_score": 0.709136, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_141_143", + "bdc_text": "ad promovendum ecclesiae utilitatem . ullis hominibus collatum esse . Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_363", + "psc_text": "sed habebit lumen vitae (Joan. VIII, 12) . Ne ergo in tenebris ambulemus, Christum sequi et praecepta ejus observare debemus, quia et ipse in alio loco, mittens Apostolos, dixit: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra. Ite ergo et docete omnes Gentes, tingentes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, docentes eos observare omnia quaecumque praecepi vobis (Matth. XXIII, 18-20) . Quare si in lumine Christi ambulare volumus, a praeceptis et monitis ejus non recedamus, agentes gratias quod, dum instruit in futurum quid facere debeamus, de praeterito ignoscit quod simpliciter erravimus. Et quia jam secundus ejus adventus nobis appropinquat, magis ac magis benigna ejus et larga dignatio corda nostra luce veritatis illuminat. XIX. Religioni igitur nostrae congruit et timori et ipsi loco atque officio sacerdotii nostri, frater charissime, in Dominico calice miscendo et offerendo custodire traditionis Dominicae veritatem, et quod prius apud quosdam videtur erratum,", + "candidate_score": 0.708635, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_143_145", + "bdc_text": "Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus . Amen . Si ita haec mea excęperitis , ut scripsi , optimo ea animo excipite. [ Autographe Beilage :", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_295", + "psc_text": ". Dominus et Deus noster quicquid docuit, et fecit, ut discipulus excusatus esse non possit qui discit et non facit. VII. Neque aliquis ex vobis, fratres dilectissimi, futurae persecutionis metu aut antichristi imminentis adventu sic terreatur, ut non evangelicis exhortationibus et praeceptis ac monitis coelestibus ad omnia inveniatur armatus. Venit antichristus, sed et supervenit Christus: grassatur et saevit inimicus, sed et statim 93 sequitur Dominus passiones nostras et vulnera vindicaturus: irascitur adversarius et minatur, sed est qui possit de ejus manibus liberare. Ille metuendus est cujus iram nemo poterit evadere, ipso praemonente et dicente: Ne timueritis eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere. Magis autem metuite eum qui potest et corpus et animam occidere in gehennam (Matth. X, 28) . Et iterum: Qui amat animam suam, perdet illam, et qui odit animam suam in isto saeculo, in vitam aeternam conservabit illam (Joan. XII, 25) . Et in Apocalypsi", + "candidate_score": 0.707284, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_25_27", + "bdc_text": "-In Art. 22 [23 ] steht : \"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch bedütende , heilige waarzeychenn sigind , durch die von dem herren selbs , durch den dienst der Kuchen , die ware gemeinschafft des lyps unnd bluts Christi den glöubigen fürgetragen unnd angebotten werde . . .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_345", + "psc_text": "Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo in regno Patris bibemus, si in sacrificio Dei Patris et Christi vinum non offerimus, nec calicem Domini Dominica traditione miscemus? X. Beatus quoque apostolus Paulus, a Domino electus et missus et praedicator veritatis evangelicae constitutus, haec eadem in Epistola sua ponit dicens: Dominus Jesus in qua nocte tradebatur accepit panem, et gratias egit et fregit et dixit: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur. Hoc facite in meam commemorationem. Simili modo et calicem, postquam coenatum, est accepit dicens: Hic calix novum testamentum est in meo sanguine. Hoc facite, quotiescumque biberitis, in meam commemorationem. Quotiescumque enim ederitis panem istum et", + "candidate_score": 0.706675, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_143_145", + "bdc_text": "Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus . Amen . Si ita haec mea excęperitis , ut scripsi , optimo ea animo excipite. [ Autographe Beilage :", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_159", + "psc_text": "gradu, et in hac acie qui Evangelium conantur irrumpere et, praeceptis Domini subruendis manus impias inferentes, fidei robore submovere, praebuisse ante initia virtutum, nunc et morum magisteria praebere. Dominus post resurrectionem mittens apostolos mandat et dicit: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra. Ite ergo et docete gentes omnes, tingentes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, docentes eos observare omnia quaecumque praecepi vobis. (Matth. XXVIII, 19) . Et Joannes apostolus mandati memor in Epistola sua postmodum ponit: In hoc, inquit, intelligimus quia cognovimus eum, si praecepta ejus custodiamus. Qui dicit quoniam cognovit eum, et mandata ejus non servat, mendax est et veritas in illo non est. (I Joa., II, 3, 4) . Haec praecepta custodienda suggeritis, divina et coelestia mandata servatis. Hoc est confessorem Domini, hoc est esse martyrem Christi, servare vocis suae inviolatam circa omnia, et solidam firmitatem. Nam velle praeter Dominum martyrem", + "candidate_score": 0.705086, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_56", + "bdc_text": "siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_353", + "psc_text": "sine Christo. Quando autem utrumque miscetur et adunatione confusa sibi invicem copulatur, tunc sacramentum spiritale et coeleste perficitur. Sic vero calix Domini non est aqua sola aut vinum solum, nisi utrumque sibi misceatur, quomodo nec corpus Domini potest esse farina sola aut aqua sola, nisi utrumque adunatum fuerit et copulatum et panis unius compage solidatum. Quo et ipso sacramento populus noster ostenditur adunatus; ut, quemadmodum grana multa in unum collecta et commolita et commixta panem unum faciunt, sic in Christo, qui est panis coelestis, unum sciamus esse corpus, cui conjunctus sit noster numerus et adunatus. XIV. Non est ergo, frater charissime, quod aliquis existimet sequendam esse quorumdam consuetudinem, si qui in praeteritum in calice Dominico aquam solam offerendam putaverunt. Quaerendum est enim ipsi quem sint secuti. Nam, si in sacrificio quod Christus obtulit, non nisi Christus sequendus est, utique id nos obaudire et facere oportet quod Christus fecit et quod", + "candidate_score": 0.704815, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_142_144", + "bdc_text": "ullis hominibus collatum esse . Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus . Amen .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_363", + "psc_text": "sed habebit lumen vitae (Joan. VIII, 12) . Ne ergo in tenebris ambulemus, Christum sequi et praecepta ejus observare debemus, quia et ipse in alio loco, mittens Apostolos, dixit: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra. Ite ergo et docete omnes Gentes, tingentes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, docentes eos observare omnia quaecumque praecepi vobis (Matth. XXIII, 18-20) . Quare si in lumine Christi ambulare volumus, a praeceptis et monitis ejus non recedamus, agentes gratias quod, dum instruit in futurum quid facere debeamus, de praeterito ignoscit quod simpliciter erravimus. Et quia jam secundus ejus adventus nobis appropinquat, magis ac magis benigna ejus et larga dignatio corda nostra luce veritatis illuminat. XIX. Religioni igitur nostrae congruit et timori et ipsi loco atque officio sacerdotii nostri, frater charissime, in Dominico calice miscendo et offerendo custodire traditionis Dominicae veritatem, et quod prius apud quosdam videtur erratum,", + "candidate_score": 0.703522, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_56_58", + "bdc_text": "siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. . Haec , inquam , si sentiretis , ita diximus nihil re , sed verbis tantum inter vos controverti . Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_353", + "psc_text": "sine Christo. Quando autem utrumque miscetur et adunatione confusa sibi invicem copulatur, tunc sacramentum spiritale et coeleste perficitur. Sic vero calix Domini non est aqua sola aut vinum solum, nisi utrumque sibi misceatur, quomodo nec corpus Domini potest esse farina sola aut aqua sola, nisi utrumque adunatum fuerit et copulatum et panis unius compage solidatum. Quo et ipso sacramento populus noster ostenditur adunatus; ut, quemadmodum grana multa in unum collecta et commolita et commixta panem unum faciunt, sic in Christo, qui est panis coelestis, unum sciamus esse corpus, cui conjunctus sit noster numerus et adunatus. XIV. Non est ergo, frater charissime, quod aliquis existimet sequendam esse quorumdam consuetudinem, si qui in praeteritum in calice Dominico aquam solam offerendam putaverunt. Quaerendum est enim ipsi quem sint secuti. Nam, si in sacrificio quod Christus obtulit, non nisi Christus sequendus est, utique id nos obaudire et facere oportet quod Christus fecit et quod", + "candidate_score": 0.700492, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_133_135", + "bdc_text": "Video , quid etiam in vobis iure desideretur . Singuli itaque , et qui prior potest ante caeteros , ad praescriptam nobis a domino formam Anspielung auf Mt 18 , 1-6 par. ; 20 , 25-28 par. nos conformemus , ne cuiquam ullam demus offensionemRöm 14 , 13 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_355", + "psc_text": "5) . Quare, si solus Christus audiendus est, non debemus attendere quid alius ante nos faciendum esse putaverit, sed quid qui ante omnes est Christus prior fecerit. Neque enim hominis consuetudinem sequi oportet, sed Dei veritatem, cum per Esaiam prophetam Deus loquatur et dicat: Sine causa autem colunt me, mandata et doctrinas hominum docentes (Isa. XXIX, 13) . Et iterum Dominus in Evangelio hoc idem repetat dicens: 109 Rejicitis mandatum Dei, ut traditionem vestram statuatis (Marc. VII, 13) . Sed et alio in loco ponit et dicit: Qui solverit unum ex mandatis istis minimis, et sic docuerit homines, minimus vocabitur in regno coelorum (Matth. V, 19) . Quod si nec minima de mandatis Dominicis licet solvere, quanto magis tam magna, tam grandia, tam ad ipsum Dominicae passionis et nostrae redemptionis sacramentum pertinentia fas non est infringere, aut in aliud quam quod divinitus institutum sit humana traditione mutare? Nam, si Jesus", + "candidate_score": 0.700276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_56", + "bdc_text": "siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_348", + "psc_text": "dico: Si quis vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit (Gal. I, 6-9) . XI. Cum ergo neque ipse Apostolus neque Angelus de coelo annuntiare possit aliter aut docere praeterquam quod semel Christus docuit et Apostoli ejus annuntiaverunt, miror satis unde hoc usurpatum sit ut, contra evangelicam et apostolicam disciplinam, quibusdam in locis aqua offeratur in Dominico calice, quae sola Christi sanguinem non possit exprimere. Cujus rei sacramentum nec in Psalmis tacet Spiritus sanctus faciens mentionem dominici calicis et dicens: Calix tuus inebrians perquam optimus (Psal. XXII, 5) . Calix autem qui inebriat, utique vino mixtus est: neque enim aqua inebriare quemquam potest. Sic autem calix Dominicus inebriat ut et Noe in Genesi vinum bibens inebriatus est. Sed, quia ebrietas Dominici calicis et sanguinis non est talis qualis est ebrietas vini saecularis, cum diceret Spiritus sanctus in Psalmo, Calix tuus inebrians, addidit perquam optimus, quod scilicet calix Dominicus sic bibentes", + "candidate_score": 0.699197, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_56", + "bdc_text": "siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_337", + "psc_text": ". Ut ergo in Genesi per Melchisedech sacerdotem benedictio circa Abraham posset rite celebrari, praecedit ante imago sacrificii Christi, in pane et vino scilicet constituta; quam rem perficiens et adimplens Dominus panem et calicem mixtum vino obtulit, et qui est plenitudo veritatis veritatem praefiguratae imaginis adimplevit. V. Sed et per Salomonem Spiritus sanctus typum Dominici sacrificii ante praemonstrans immolatae hostiae et panis et vini sed et altaris et Apostolorum faciens mentionem, Sapientia, inquit, aedificavit sibi domum, et subdidit columnas septem. Mactavit suas hostias, miscuit in cratera vinum suum, et paravit mensam suam. Et misit servos suos, convocans cum excelsa praedicatione ad crateram dicens: Qui est insipiens declinet ad me. Et egentibus sensu dixit: Venite, edite de meis panibus, et bibite vinum quod miscui vobis (Prov. IX, 1-5) . Vinum mixtum declarat, id est calicem Domini aqua et vino mixtum prophetica voce praenuntiat, ut appareat in passione Dominica id esse gestum", + "candidate_score": 0.699119, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_26_28", + "bdc_text": "\"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch bedütende , heilige waarzeychenn sigind , durch die von dem herren selbs , durch den dienst der Kuchen , die ware gemeinschafft des lyps unnd bluts Christi den glöubigen fürgetragen unnd angebotten werde . . . \" ( RBS 1/2 52f) .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_337", + "psc_text": ". Ut ergo in Genesi per Melchisedech sacerdotem benedictio circa Abraham posset rite celebrari, praecedit ante imago sacrificii Christi, in pane et vino scilicet constituta; quam rem perficiens et adimplens Dominus panem et calicem mixtum vino obtulit, et qui est plenitudo veritatis veritatem praefiguratae imaginis adimplevit. V. Sed et per Salomonem Spiritus sanctus typum Dominici sacrificii ante praemonstrans immolatae hostiae et panis et vini sed et altaris et Apostolorum faciens mentionem, Sapientia, inquit, aedificavit sibi domum, et subdidit columnas septem. Mactavit suas hostias, miscuit in cratera vinum suum, et paravit mensam suam. Et misit servos suos, convocans cum excelsa praedicatione ad crateram dicens: Qui est insipiens declinet ad me. Et egentibus sensu dixit: Venite, edite de meis panibus, et bibite vinum quod miscui vobis (Prov. IX, 1-5) . Vinum mixtum declarat, id est calicem Domini aqua et vino mixtum prophetica voce praenuntiat, ut appareat in passione Dominica id esse gestum", + "candidate_score": 0.695827, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_25_27", + "bdc_text": "-In Art. 22 [23 ] steht : \"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch bedütende , heilige waarzeychenn sigind , durch die von dem herren selbs , durch den dienst der Kuchen , die ware gemeinschafft des lyps unnd bluts Christi den glöubigen fürgetragen unnd angebotten werde . . .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_337", + "psc_text": ". Ut ergo in Genesi per Melchisedech sacerdotem benedictio circa Abraham posset rite celebrari, praecedit ante imago sacrificii Christi, in pane et vino scilicet constituta; quam rem perficiens et adimplens Dominus panem et calicem mixtum vino obtulit, et qui est plenitudo veritatis veritatem praefiguratae imaginis adimplevit. V. Sed et per Salomonem Spiritus sanctus typum Dominici sacrificii ante praemonstrans immolatae hostiae et panis et vini sed et altaris et Apostolorum faciens mentionem, Sapientia, inquit, aedificavit sibi domum, et subdidit columnas septem. Mactavit suas hostias, miscuit in cratera vinum suum, et paravit mensam suam. Et misit servos suos, convocans cum excelsa praedicatione ad crateram dicens: Qui est insipiens declinet ad me. Et egentibus sensu dixit: Venite, edite de meis panibus, et bibite vinum quod miscui vobis (Prov. IX, 1-5) . Vinum mixtum declarat, id est calicem Domini aqua et vino mixtum prophetica voce praenuntiat, ut appareat in passione Dominica id esse gestum", + "candidate_score": 0.694339, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_136_138", + "bdc_text": "vituperandive ministerii nostri occasionem , nedum causam2Kor 6 , 3. . Me profecto moneri quam luberrime a quibusvis opto de cunctis meis erratis ; audire alios cupio , quanquam sequi unum dominum debeo .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_355", + "psc_text": "5) . Quare, si solus Christus audiendus est, non debemus attendere quid alius ante nos faciendum esse putaverit, sed quid qui ante omnes est Christus prior fecerit. Neque enim hominis consuetudinem sequi oportet, sed Dei veritatem, cum per Esaiam prophetam Deus loquatur et dicat: Sine causa autem colunt me, mandata et doctrinas hominum docentes (Isa. XXIX, 13) . Et iterum Dominus in Evangelio hoc idem repetat dicens: 109 Rejicitis mandatum Dei, ut traditionem vestram statuatis (Marc. VII, 13) . Sed et alio in loco ponit et dicit: Qui solverit unum ex mandatis istis minimis, et sic docuerit homines, minimus vocabitur in regno coelorum (Matth. V, 19) . Quod si nec minima de mandatis Dominicis licet solvere, quanto magis tam magna, tam grandia, tam ad ipsum Dominicae passionis et nostrae redemptionis sacramentum pertinentia fas non est infringere, aut in aliud quam quod divinitus institutum sit humana traditione mutare? Nam, si Jesus", + "candidate_score": 0.690882, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_138_140", + "bdc_text": "audire alios cupio , quanquam sequi unum dominum debeo . In aliis autem - dum video dominum nec mihi nec aliis hominibus medendi eorumeorum morbis über der Zeile nachgetragen . morbis facultatem ullam reliquam fecisse - ferendum puto , quod mutare non valeo , et id interim in unoquoque nihilominus colere et ad ecclesiae Christi utilitatem promovere me debere , quodcunque video donum Christi ad hoc ipsum Gemeint ist :", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.690296, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_134_136", + "bdc_text": "Singuli itaque , et qui prior potest ante caeteros , ad praescriptam nobis a domino formam Anspielung auf Mt 18 , 1-6 par. ; 20 , 25-28 par. nos conformemus , ne cuiquam ullam demus offensionemRöm 14 , 13 . vituperandive ministerii nostri occasionem , nedum causam2Kor 6 , 3. .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_71", + "psc_text": "apud conscientiam meam solus occultare non debui, quibus unusquisque nostrum et instrui et regi possit. Nec ipsi denique apud vos hanc epistolam teneatis occultam, sed legendam fratribus suggeratis. Intercipere enim quibus nos Dominus admonere et instruere dignatur, ejus est qui admoneri et instrui fratrem suum nolit. Probari nos a Domino nostro sciant, nec umquam a fide qua in eum semel credidimus, praesentis pressurae conflictatione deficiant. Delicta sua singuli recognoscentes, vel modo conversationem veteris hominis exponant. Nemo enim retro attendens et superponens manum suam super aratrum aptus est regno Dei. Denique et uxor Lot, quae liberata, contra praeceptum, retro respexit, quod evaserat perdidit. Attendamus non posteriora, quo diabolus revocat, sed priora, quo Christus vocat. Oculos erigamus ad coelum, ne oblectamentis et illecebris nos suis terra decipiat. Unusquisque oret Deum, non pro se tantum, sed pro omnibus fratribus, sicut Dominus orare nos docuit; ubi non singulis privatam precem mandat, sed oratione communi", + "candidate_score": 0.686517, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_136_138", + "bdc_text": "vituperandive ministerii nostri occasionem , nedum causam2Kor 6 , 3. . Me profecto moneri quam luberrime a quibusvis opto de cunctis meis erratis ; audire alios cupio , quanquam sequi unum dominum debeo .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_354", + "psc_text": "charissime, quod aliquis existimet sequendam esse quorumdam consuetudinem, si qui in praeteritum in calice Dominico aquam solam offerendam putaverunt. Quaerendum est enim ipsi quem sint secuti. Nam, si in sacrificio quod Christus obtulit, non nisi Christus sequendus est, utique id nos obaudire et facere oportet quod Christus fecit et quod faciendum esse mandavit, quando ipse in Evangelio dicat: Si feceritis quod mando vobis, jam non dico vos servos, sed amicos (Joan. XV, 14, 15) . Et quod Christus debeat solus audiri, Pater etiam de coelo contestatur dicens: Hic est filius meus dilectissimus in quo bene sensi, ipsum audite (Matth. XVII, 5) . Quare, si solus Christus audiendus est, non debemus attendere quid alius ante nos faciendum esse putaverit, sed quid qui ante omnes est Christus prior fecerit. Neque enim hominis consuetudinem sequi oportet, sed Dei veritatem, cum per Esaiam prophetam Deus loquatur et dicat: Sine causa autem colunt me, mandata", + "candidate_score": 0.682087, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_22", + "bdc_text": "Respondere equidem vos cupiebam , sed ut et vestras ecclesias apud pios homines defenderetis et , quae Christi sunt in aliis , non oppugnaretis nec in suspitionem iniquam raperetis .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_405", + "psc_text": "si Christum, qui arbitrio et nutu ac praesentia sua et praepositos ipsos et Ecclesiam cum praepositis gubernat, aliquando respexeris, si de innocentia sacerdotum, non humano odio, sed divino judicio credideris, si temeritatis et superbiae atque insolentiae tuae agere vel sero poenitentiam coeperis, si Deo et Christo ejus, quibus servio et quibus puro atque immaculato ore sacrificia et in persecutione pariter et in pace indesinenter offero, plenissime satisfeceris, communicationis tuae poterimus habere rationem, manente tamen apud nos divinae censurae respectu et metu, ut prius Dominum meum consulam an tibi pacem dari et te ad communicationem Ecclesiae suae admitti sua ostensione et admonitione permittat. X. Memini enim quid jam mihi sit ostensum, immo quid sit servo obsequenti et timenti de Dominica et Divina auctoritate praeceptum; qui, inter caetera quae ostendere et revelare dignatus est, et hoc addidit: « Itaque qui Christo non credit sacerdotem facienti, et postea credere incipiet sacerdotem vindicanti. »", + "candidate_score": 0.680749, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_20_22", + "bdc_text": "s. oben Nr. 2061 , Anm. 7 . respondere , non ego , sed alii censebant . Respondere equidem vos cupiebam , sed ut et vestras ecclesias apud pios homines defenderetis et , quae Christi sunt in aliis , non oppugnaretis nec in suspitionem iniquam raperetis .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_405", + "psc_text": "si Christum, qui arbitrio et nutu ac praesentia sua et praepositos ipsos et Ecclesiam cum praepositis gubernat, aliquando respexeris, si de innocentia sacerdotum, non humano odio, sed divino judicio credideris, si temeritatis et superbiae atque insolentiae tuae agere vel sero poenitentiam coeperis, si Deo et Christo ejus, quibus servio et quibus puro atque immaculato ore sacrificia et in persecutione pariter et in pace indesinenter offero, plenissime satisfeceris, communicationis tuae poterimus habere rationem, manente tamen apud nos divinae censurae respectu et metu, ut prius Dominum meum consulam an tibi pacem dari et te ad communicationem Ecclesiae suae admitti sua ostensione et admonitione permittat. X. Memini enim quid jam mihi sit ostensum, immo quid sit servo obsequenti et timenti de Dominica et Divina auctoritate praeceptum; qui, inter caetera quae ostendere et revelare dignatus est, et hoc addidit: « Itaque qui Christo non credit sacerdotem facienti, et postea credere incipiet sacerdotem vindicanti. »", + "candidate_score": 0.679131, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_26_28", + "bdc_text": "\"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch bedütende , heilige waarzeychenn sigind , durch die von dem herren selbs , durch den dienst der Kuchen , die ware gemeinschafft des lyps unnd bluts Christi den glöubigen fürgetragen unnd angebotten werde . . . \" ( RBS 1/2 52f) .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_335", + "psc_text": "hic est de sacrificio illo veniens et inde descendens, quod Melchisedech sacerdos Dei summi fuit, quod panem et vinum obtulit, quod Abraham benedixit. Nam quis magis sacerdos Dei summi quam Dominus noster Jesus Christus, qui sacrificium Deo Patri obtulit, et obtulit hoc idem quod Melchisedech obtulerat, id est panem et vinum, suum scilicet corpus et sanguinem? Et circa Abraham benedictio illa praecedens ad nostrum populum pertinebat. Nam, si Abraham Deo credidit et deputatum est ei ad justitiam (Gen. XV, 6.), utique quisquis Deo credit et fide vivit, justus invenitur, et jam pridem in Abraham fideli benedictus et justificatus ostenditur, sicut beatus apostolus Paulus probat dicens: Credidit Abraham Deo, et deputatum est ei ad justitiam (Gal. III, 6, 7) . Cognoscitis ergo quia qui ex fide sunt, hi sunt filii Abrahae. Providens autem Scriptura quia ex fide justificat gentes Deus, praenuntiavit Abrahae quia benedicentur in illo omnes gentes (Gen. XII, 3).", + "candidate_score": 0.679017, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_25_27", + "bdc_text": "-In Art. 22 [23 ] steht : \"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch bedütende , heilige waarzeychenn sigind , durch die von dem herren selbs , durch den dienst der Kuchen , die ware gemeinschafft des lyps unnd bluts Christi den glöubigen fürgetragen unnd angebotten werde . . .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_358", + "psc_text": "qui sanguinem Christi erubescimus bibere? XVI. An illa sibi aliquis contemplatione blanditur, quod, etsi mane aqua sola offerri videtur, tamen, cum ad coenandum venimus, mixtum calicem offerimus. Sed cum coenamus ad convivium nostrum plebem convocare non possumus, ut sacramenti veritatem fraternitate omni praesente celebremus. Atenim non mane, sed post coenam, mixtum calicem obtulit Dominus. Numquid ergo Dominicum post coenam celebrare debemus, ut sic mixtum calicem frequentandis dominicis offeramus? Christum offerre opportebat circa vesperam diei, ut hora ipsa sacrificii ostenderet occasum et vesperam mundi, sicut in Exodo scriptum est: Et occident illum omne vulgus synagogae filiorum Israel ad vesperam (Exod. XII, 6) . Et iterum in Psalmis: Allevatio manuum mearum sacrificium vespertinum (Psal. CXL, 2) . Nos autem resurrectionem Domini mane celebramus. XVII. Et quia passionis ejus mentionem in sacrificiis omnibus facimus (passio est enim Domini sacrificium quod offerimus), nihil aliud quam quod ille fecit facere debemus. Scriptura enim dicit: Quotiescumque", + "candidate_score": 0.678451, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_26_28", + "bdc_text": "\"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch bedütende , heilige waarzeychenn sigind , durch die von dem herren selbs , durch den dienst der Kuchen , die ware gemeinschafft des lyps unnd bluts Christi den glöubigen fürgetragen unnd angebotten werde . . . \" ( RBS 1/2 52f) .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_358", + "psc_text": "qui sanguinem Christi erubescimus bibere? XVI. An illa sibi aliquis contemplatione blanditur, quod, etsi mane aqua sola offerri videtur, tamen, cum ad coenandum venimus, mixtum calicem offerimus. Sed cum coenamus ad convivium nostrum plebem convocare non possumus, ut sacramenti veritatem fraternitate omni praesente celebremus. Atenim non mane, sed post coenam, mixtum calicem obtulit Dominus. Numquid ergo Dominicum post coenam celebrare debemus, ut sic mixtum calicem frequentandis dominicis offeramus? Christum offerre opportebat circa vesperam diei, ut hora ipsa sacrificii ostenderet occasum et vesperam mundi, sicut in Exodo scriptum est: Et occident illum omne vulgus synagogae filiorum Israel ad vesperam (Exod. XII, 6) . Et iterum in Psalmis: Allevatio manuum mearum sacrificium vespertinum (Psal. CXL, 2) . Nos autem resurrectionem Domini mane celebramus. XVII. Et quia passionis ejus mentionem in sacrificiis omnibus facimus (passio est enim Domini sacrificium quod offerimus), nihil aliud quam quod ille fecit facere debemus. Scriptura enim dicit: Quotiescumque", + "candidate_score": 0.678082, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_21_23", + "bdc_text": "respondere , non ego , sed alii censebant . Respondere equidem vos cupiebam , sed ut et vestras ecclesias apud pios homines defenderetis et , quae Christi sunt in aliis , non oppugnaretis nec in suspitionem iniquam raperetis . Nunc , quia videmini rem in eucharistia non Christum - ut Confessio habebat BasiliensisDamit ist das \"Erste Hel vetische Bekenntnis \" von 1536 gemeint ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_415", + "psc_text": "examinent. Si autem alii revelatum fuerit sedenti, ille prior taceat (I Cor. XIV, 29, 30) . Qua in parte docuit et ostendit multa singulis in melius revelari, et debere unumquemque, non pro eo quod semel imbiberat et tenebat pertinaciter congredi, sed, si quid melius et utilius extiterit, libenter amplecti. Non enim vincimur quando offeruntur nobis meliora, sed instruimur, maxime in his quae ad Ecclesiae unitatem pertinent et spei ac fidei nostrae veritatem; ut nos sacerdotes Dei, et Ecclesiae ejus de ipsius dignatione praepositi sciamus remissam peccatorum non nisi in Ecclesia dari posse, nec posse adversarios Christi quidquam sibi circa ejus gratiam vindicare. IV. Quod quidem et Agrippinus, bonae memoriae vir, cum caeteris coepiscopis suis qui illo in tempore in provincia Africa et Numidia Ecclesiam Domini gubernabant, statuit et librato consilii communis examine firmavit. Quorum sententiam et religiosam et legitimam et salutarem, fidei et Ecclesiae catholicae congruentem, nos etiam secuti sumus.", + "candidate_score": 0.677881, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_25_27", + "bdc_text": "-In Art. 22 [23 ] steht : \"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch bedütende , heilige waarzeychenn sigind , durch die von dem herren selbs , durch den dienst der Kuchen , die ware gemeinschafft des lyps unnd bluts Christi den glöubigen fürgetragen unnd angebotten werde . . .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_335", + "psc_text": "hic est de sacrificio illo veniens et inde descendens, quod Melchisedech sacerdos Dei summi fuit, quod panem et vinum obtulit, quod Abraham benedixit. Nam quis magis sacerdos Dei summi quam Dominus noster Jesus Christus, qui sacrificium Deo Patri obtulit, et obtulit hoc idem quod Melchisedech obtulerat, id est panem et vinum, suum scilicet corpus et sanguinem? Et circa Abraham benedictio illa praecedens ad nostrum populum pertinebat. Nam, si Abraham Deo credidit et deputatum est ei ad justitiam (Gen. XV, 6.), utique quisquis Deo credit et fide vivit, justus invenitur, et jam pridem in Abraham fideli benedictus et justificatus ostenditur, sicut beatus apostolus Paulus probat dicens: Credidit Abraham Deo, et deputatum est ei ad justitiam (Gal. III, 6, 7) . Cognoscitis ergo quia qui ex fide sunt, hi sunt filii Abrahae. Providens autem Scriptura quia ex fide justificat gentes Deus, praenuntiavit Abrahae quia benedicentur in illo omnes gentes (Gen. XII, 3).", + "candidate_score": 0.676683, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_21_23", + "bdc_text": "respondere , non ego , sed alii censebant . Respondere equidem vos cupiebam , sed ut et vestras ecclesias apud pios homines defenderetis et , quae Christi sunt in aliis , non oppugnaretis nec in suspitionem iniquam raperetis . Nunc , quia videmini rem in eucharistia non Christum - ut Confessio habebat BasiliensisDamit ist das \"Erste Hel vetische Bekenntnis \" von 1536 gemeint ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_405", + "psc_text": "si Christum, qui arbitrio et nutu ac praesentia sua et praepositos ipsos et Ecclesiam cum praepositis gubernat, aliquando respexeris, si de innocentia sacerdotum, non humano odio, sed divino judicio credideris, si temeritatis et superbiae atque insolentiae tuae agere vel sero poenitentiam coeperis, si Deo et Christo ejus, quibus servio et quibus puro atque immaculato ore sacrificia et in persecutione pariter et in pace indesinenter offero, plenissime satisfeceris, communicationis tuae poterimus habere rationem, manente tamen apud nos divinae censurae respectu et metu, ut prius Dominum meum consulam an tibi pacem dari et te ad communicationem Ecclesiae suae admitti sua ostensione et admonitione permittat. X. Memini enim quid jam mihi sit ostensum, immo quid sit servo obsequenti et timenti de Dominica et Divina auctoritate praeceptum; qui, inter caetera quae ostendere et revelare dignatus est, et hoc addidit: « Itaque qui Christo non credit sacerdotem facienti, et postea credere incipiet sacerdotem vindicanti. »", + "candidate_score": 0.67552, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_26_28", + "bdc_text": "\"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch bedütende , heilige waarzeychenn sigind , durch die von dem herren selbs , durch den dienst der Kuchen , die ware gemeinschafft des lyps unnd bluts Christi den glöubigen fürgetragen unnd angebotten werde . . . \" ( RBS 1/2 52f) .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_334", + "psc_text": "est exequi, cum satis sit hoc solum 105 complecti, quod Noe, typum futurae veritatis ostendens, non aquam sed vinum biberit, et sic imaginem Dominicae passionis expresserit. IV. Item in sacerdote Melchisedech sacrificii Dominici sacramentum praefiguratum videmus, secundum quod Scriptura divina testatur et dicit: Et Melchisedeh, rex Salem, protulit panem et vinum (Gen. XIV, 18) . Fuit autem sacerdos Dei summi, et benedixit Abraham. Quod autem Melchisedech typum Christi portaret, declarat in Psalmis Spiritus sanctus ex persona Patris ad Filium dicens: Ante luciferum genui te. Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech (Psal. CIX, 4, 5) . Qui ordo utique hic est de sacrificio illo veniens et inde descendens, quod Melchisedech sacerdos Dei summi fuit, quod panem et vinum obtulit, quod Abraham benedixit. Nam quis magis sacerdos Dei summi quam Dominus noster Jesus Christus, qui sacrificium Deo Patri obtulit, et obtulit hoc idem quod Melchisedech obtulerat, id est panem et", + "candidate_score": 0.674819, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_25_27", + "bdc_text": "-In Art. 22 [23 ] steht : \"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch bedütende , heilige waarzeychenn sigind , durch die von dem herren selbs , durch den dienst der Kuchen , die ware gemeinschafft des lyps unnd bluts Christi den glöubigen fürgetragen unnd angebotten werde . . .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_334", + "psc_text": "est exequi, cum satis sit hoc solum 105 complecti, quod Noe, typum futurae veritatis ostendens, non aquam sed vinum biberit, et sic imaginem Dominicae passionis expresserit. IV. Item in sacerdote Melchisedech sacrificii Dominici sacramentum praefiguratum videmus, secundum quod Scriptura divina testatur et dicit: Et Melchisedeh, rex Salem, protulit panem et vinum (Gen. XIV, 18) . Fuit autem sacerdos Dei summi, et benedixit Abraham. Quod autem Melchisedech typum Christi portaret, declarat in Psalmis Spiritus sanctus ex persona Patris ad Filium dicens: Ante luciferum genui te. Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech (Psal. CIX, 4, 5) . Qui ordo utique hic est de sacrificio illo veniens et inde descendens, quod Melchisedech sacerdos Dei summi fuit, quod panem et vinum obtulit, quod Abraham benedixit. Nam quis magis sacerdos Dei summi quam Dominus noster Jesus Christus, qui sacrificium Deo Patri obtulit, et obtulit hoc idem quod Melchisedech obtulerat, id est panem et", + "candidate_score": 0.674416, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_26", + "bdc_text": "\"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_337", + "psc_text": ". Ut ergo in Genesi per Melchisedech sacerdotem benedictio circa Abraham posset rite celebrari, praecedit ante imago sacrificii Christi, in pane et vino scilicet constituta; quam rem perficiens et adimplens Dominus panem et calicem mixtum vino obtulit, et qui est plenitudo veritatis veritatem praefiguratae imaginis adimplevit. V. Sed et per Salomonem Spiritus sanctus typum Dominici sacrificii ante praemonstrans immolatae hostiae et panis et vini sed et altaris et Apostolorum faciens mentionem, Sapientia, inquit, aedificavit sibi domum, et subdidit columnas septem. Mactavit suas hostias, miscuit in cratera vinum suum, et paravit mensam suam. Et misit servos suos, convocans cum excelsa praedicatione ad crateram dicens: Qui est insipiens declinet ad me. Et egentibus sensu dixit: Venite, edite de meis panibus, et bibite vinum quod miscui vobis (Prov. IX, 1-5) . Vinum mixtum declarat, id est calicem Domini aqua et vino mixtum prophetica voce praenuntiat, ut appareat in passione Dominica id esse gestum", + "candidate_score": 0.674275, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_21_23", + "bdc_text": "respondere , non ego , sed alii censebant . Respondere equidem vos cupiebam , sed ut et vestras ecclesias apud pios homines defenderetis et , quae Christi sunt in aliis , non oppugnaretis nec in suspitionem iniquam raperetis . Nunc , quia videmini rem in eucharistia non Christum - ut Confessio habebat BasiliensisDamit ist das \"Erste Hel vetische Bekenntnis \" von 1536 gemeint ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_86", + "psc_text": "ad periculum et plebis pariter et nostrum taciturnitas nimia procedat. Quod enim non periculum metuere debemus de offensa Domini quando aliqui de presbyteris, nec Evangelii nec loci sui memores, sed neque futurum Domini judicium neque nunc sibi praepositum episcopum cogitantes, quod numquam omnino sub antecessoribus factum est, cum contumelia et contemptu praepositi totum sibi vindicent? II. Atque utinam non prostrata fratrum nostrorum salute sibi omnia vindicarent! Contumeliam episcopatus nostri dissimulare et ferre possem, sicut dissimulavi semper et pertuli. Sed dissimulandi nunc locus non est quando decipitur fraternitas nostra a quibusdam vestrum, qui, dum sine ratione restituendae salutis plausibiles esse cupiunt, magis lapsis obsunt. Summum enim delictum esse quod persecutio committi coegit, sciunt ipsi etiam qui commiserunt, cum dixerit Dominus et judex noster: Qui me confessus fuerit coram hominibus, et ego illum confitebor coram Patre meo qui in coelis est. Qui autem me negaverit, et ego illum negabo (Matth. X, 32,", + "candidate_score": 0.673873, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_190_192", + "bdc_text": "Historische Zeitschrift 125 , 1922 , 440. 453f . enim nullum iudicium camerae fuit , quod de assessoribus et iudice non potuerit convenire . Inter electoresden Kurfürsten . maior pars vult promissa et constituta servari in prioribus comitiis , ut primum de religione agatur .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_405", + "psc_text": "si Christum, qui arbitrio et nutu ac praesentia sua et praepositos ipsos et Ecclesiam cum praepositis gubernat, aliquando respexeris, si de innocentia sacerdotum, non humano odio, sed divino judicio credideris, si temeritatis et superbiae atque insolentiae tuae agere vel sero poenitentiam coeperis, si Deo et Christo ejus, quibus servio et quibus puro atque immaculato ore sacrificia et in persecutione pariter et in pace indesinenter offero, plenissime satisfeceris, communicationis tuae poterimus habere rationem, manente tamen apud nos divinae censurae respectu et metu, ut prius Dominum meum consulam an tibi pacem dari et te ad communicationem Ecclesiae suae admitti sua ostensione et admonitione permittat. X. Memini enim quid jam mihi sit ostensum, immo quid sit servo obsequenti et timenti de Dominica et Divina auctoritate praeceptum; qui, inter caetera quae ostendere et revelare dignatus est, et hoc addidit: « Itaque qui Christo non credit sacerdotem facienti, et postea credere incipiet sacerdotem vindicanti. »", + "candidate_score": 0.672527, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_26", + "bdc_text": "\"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_345", + "psc_text": "Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo in regno Patris bibemus, si in sacrificio Dei Patris et Christi vinum non offerimus, nec calicem Domini Dominica traditione miscemus? X. Beatus quoque apostolus Paulus, a Domino electus et missus et praedicator veritatis evangelicae constitutus, haec eadem in Epistola sua ponit dicens: Dominus Jesus in qua nocte tradebatur accepit panem, et gratias egit et fregit et dixit: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur. Hoc facite in meam commemorationem. Simili modo et calicem, postquam coenatum, est accepit dicens: Hic calix novum testamentum est in meo sanguine. Hoc facite, quotiescumque biberitis, in meam commemorationem. Quotiescumque enim ederitis panem istum et", + "candidate_score": 0.664528, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_43_45", + "bdc_text": "ad nostram confessionem . , idque non quando nos perpulit adversarius , sed quia monet verbum ChristiVgl. Mt 10 , 32 par. ; Mk 8 , 38 par. ; Röm 10 , 9f. .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_169", + "psc_text": "sicut scriptum est: qui propter te interficimur tota die, aestimati sumus velut oves victimae, sed in iis omnibus supervincimus pro eo qui nos dilexit (Rom. VIII, 35, 37) . V. Haec et hujusmodi cum in Evangelio collata perlegamus, et quasi faces quasdam ad inflammandam fidem Dominicis vocibus suppositas nobis sentiamus, hostes veritatis jam non tantum non perhorrescimus, sed et provocamus, et inimicos Dei jam hoc ipso quod non cessimus vicimus, et nefarias contra veritatem leges subegimus. Et si nondum nostrum sanguinem fudimus, sed fundere parati sumus, nemo hanc dilationis nostrae moram clementiam judicet, quae nobis officit, quae impedimentum gloriae facit, quae coelum differt, quae gloriosum Dei conspectum inhibet. In hujusmodi enim certamine, et in hujusmodi, ubi decertat fides, praelio, mora martyres non distulisse, vera clementia est. Pete ergo, Cypriane charissime, ut nos gratia sua Dominus magis ac magis in dies singulos quosque uberius atque propensius et armet et illustret et", + "candidate_score": 0.663348, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_43_45", + "bdc_text": "ad nostram confessionem . , idque non quando nos perpulit adversarius , sed quia monet verbum ChristiVgl. Mt 10 , 32 par. ; Mk 8 , 38 par. ; Röm 10 , 9f. .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_435", + "psc_text": "certaminis palmam, subacto adversario, pervenimus declarat et docet Dominus in Evangelio suo dicens: Cum autem vos tradiderint, nolite cogitare quomodo aut quid loquamini; dabitur enim vobis in illa hora quid loquamini. Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis (Matth. X, 19, 20) . Et iterum: Ponite in cordibus vestris non praemeditari excusare. Ego enim dabo vobis os et sapientiam cui non poterunt resistere adversarii vestri (Luc. XXI, 14, 15) . In quo quidem et credentium magna fiducia est et culpa gravissima perfidorum non credere ei qui se opem suam daturum confitentibus pollicetur, nec rursus eumdem timere qui aeternam poenam negantibus comminatur. VI. Quae vos omnia, fortissimi ac fidelissimi milites Christi, insinuastis fratribus nostris, implentes factis quod verbis ante docuistis, futuri maximi in regno coelorum, pollicente Domino et dicente: Qui fecerit et sic docuerit, maximus vocabitur in regno coelorum (Matth. V, 19) . Denique", + "candidate_score": 0.663105, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_199_201", + "bdc_text": "suum consilium , iudicium . regi dederunt . Dominus det constantiam iis , qui sunt in meliore sententia .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_453", + "psc_text": "respectus illorum. Fulgebunt justi, et tamquam scintillae in arundineto discurrent. Judicabunt nationes et dominabuntur populis, et regnabit eorum dominus in perpetuum (Sap. III, 4-8) . Quando ergo judicaturos vos et regnaturos cum Christo Domino cogitatis, exultetis necesse est et futurorum gaudio praesentia supplicia calcetis, scientes ab initio mundi sic institutum ut laboret istic in saeculari conflictatione justitia, quando in origine statim prima Abel justus occiditur, et exinde justi quique et Prophetae et Apostoli missi. Quibus omnibus Dominus quoque in se ipso constituit exemplum, docens ad suum regnum non, nisi eos qui se per viam suam secuti sint, pervenire dicens: Qui amat animam suam in isto saeculo, perdet illam. Et qui odit animam suam in isto saeculo, in vitam aeternam conservabit illam (Joa. XII, 25) . Et iterum: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam vero non possunt occidere: magis autem metuite eum qui potest et animam et corpus occidere in", + "candidate_score": 0.662776, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_89_91", + "bdc_text": "et postea aliquamdiuSiehe z. B. HBBW XIV 460 , 40. 554 , 50-54. 587 . An der letzten Stelle soll Bullinger Bucer der Unaufrichtigkeit beschuldigt und gesagt haben , dieser verdiene es , dass man ihn an den Ohren ziehe. . Domino autem et ecclesiae eius illa condonavi et , quae verae charitatis sunt , sectari studuiVgl. 1Kor 14 , 1 ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_355", + "psc_text": "5) . Quare, si solus Christus audiendus est, non debemus attendere quid alius ante nos faciendum esse putaverit, sed quid qui ante omnes est Christus prior fecerit. Neque enim hominis consuetudinem sequi oportet, sed Dei veritatem, cum per Esaiam prophetam Deus loquatur et dicat: Sine causa autem colunt me, mandata et doctrinas hominum docentes (Isa. XXIX, 13) . Et iterum Dominus in Evangelio hoc idem repetat dicens: 109 Rejicitis mandatum Dei, ut traditionem vestram statuatis (Marc. VII, 13) . Sed et alio in loco ponit et dicit: Qui solverit unum ex mandatis istis minimis, et sic docuerit homines, minimus vocabitur in regno coelorum (Matth. V, 19) . Quod si nec minima de mandatis Dominicis licet solvere, quanto magis tam magna, tam grandia, tam ad ipsum Dominicae passionis et nostrae redemptionis sacramentum pertinentia fas non est infringere, aut in aliud quam quod divinitus institutum sit humana traditione mutare? Nam, si Jesus", + "candidate_score": 0.662184, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_89_91", + "bdc_text": "et postea aliquamdiuSiehe z. B. HBBW XIV 460 , 40. 554 , 50-54. 587 . An der letzten Stelle soll Bullinger Bucer der Unaufrichtigkeit beschuldigt und gesagt haben , dieser verdiene es , dass man ihn an den Ohren ziehe. . Domino autem et ecclesiae eius illa condonavi et , quae verae charitatis sunt , sectari studuiVgl. 1Kor 14 , 1 ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_354", + "psc_text": "charissime, quod aliquis existimet sequendam esse quorumdam consuetudinem, si qui in praeteritum in calice Dominico aquam solam offerendam putaverunt. Quaerendum est enim ipsi quem sint secuti. Nam, si in sacrificio quod Christus obtulit, non nisi Christus sequendus est, utique id nos obaudire et facere oportet quod Christus fecit et quod faciendum esse mandavit, quando ipse in Evangelio dicat: Si feceritis quod mando vobis, jam non dico vos servos, sed amicos (Joan. XV, 14, 15) . Et quod Christus debeat solus audiri, Pater etiam de coelo contestatur dicens: Hic est filius meus dilectissimus in quo bene sensi, ipsum audite (Matth. XVII, 5) . Quare, si solus Christus audiendus est, non debemus attendere quid alius ante nos faciendum esse putaverit, sed quid qui ante omnes est Christus prior fecerit. Neque enim hominis consuetudinem sequi oportet, sed Dei veritatem, cum per Esaiam prophetam Deus loquatur et dicat: Sine causa autem colunt me, mandata", + "candidate_score": 0.661946, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_215_217", + "bdc_text": "der Kaiser , der die Niederlage Franz von Waldecks erhoffte , um von dessen Territorien aus den Kampf gegen die norddeutschen Protestanten führen zu können; s. Wilhelm Kohl , aao , S. 223 . militem iam coegit gregariumVgl . schon oben Nr. 2094 , 8. .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_286", + "psc_text": "23) . III. Gaudere nos et exultare voluit in persecutionibus Dominus, quia, quando persecutiones fiunt, tunc dantur coronae fidei, tunc probantur milites Dei, tunc martyribus patent coeli. Neque enim sic nomen militiae dedimus ut pacem tantummodo cogitare, et detrectare et recusare militiam debeamus, quando in ipsa militia primus ambulaverit Dominus humilitatis et tolerantiae et passionis magister, ut quod fieri docuit prior faceret, et quod pati hortatur, prior pro nobis ipse pateretur. Sit ante oculos vestros, fratres dilectissimi, quod qui omne judicium a Patre solus accepit et qui venturus est judicaturus, jam judicii sui et cognitionis futurae sententiam protulerit, praenuntians et contestans confessurum se coram Patre suo confitentes et negaturum negantes. Si mortem possemus evadere, merito mori timeremus: porro autem, cum mortalem mori necesse sit, amplectamur occasionem de divina promissione et dignatione venientem, et fungamur exitu mortis cum praemio immortalitatis, nec vereamur occidi, quos constat quando occidimur coronari. IV. Nec quisquam,", + "candidate_score": 0.659174, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_76_78", + "bdc_text": "Zwa 20 , 1993 , 11-51 . clare possum demonstrare . Si propterea excipietis vos me aliter , quam e re sit ecclesiarum , dominus dabit mihi , ut me a vobis expediam Vgl. Lk 12 , 58 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_367", + "psc_text": "Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli (Exod. XXII, 19) . Item Dominus denuo loquitur et dicit: Adoraverunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curvatus est homo et humiliatus est vir, et non laxabo illis (Isa. II, 8, 9) . In Apocalypsi quoque legimus iram Domini comminantis et dicentis: Si quis adorat bestiam et imaginem ejus, et accipit notam in fronte sua et in manu, bibet et ipse de vino irae Dei mixto in poculo irae ejus, et punietur igne et sulphure sub oculis sanctorum Angelorum et sub oculis Agni, et fumus de tormentis eorum in saecula saeculorum ascendet, nec habebunt requiem die ac nocte qui adorant bestiam et imaginem ejus (Apoc. XIV, 9-11) . II. Cum ergo haec tormenta, haec supplicia in die judicii Dominus comminetur iis qui diabolo obtemperant et idolis sacrificant, quomodo se putat posse agere pro Dei sacerdote qui obtemperavit et servivit diaboli sacerdotibus? aut quomodo putat", + "candidate_score": 0.658956, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_22", + "bdc_text": "Respondere equidem vos cupiebam , sed ut et vestras ecclesias apud pios homines defenderetis et , quae Christi sunt in aliis , non oppugnaretis nec in suspitionem iniquam raperetis .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_465", + "psc_text": "Vos autem, fratres charissimi, pro disciplina quam de mandatis Dominicis a me semper accepistis, et secundum quod me tractante saepissime didicistis, quietem et tranquillitatem tenete, nec quisquam vestrum aliquem tumultum fratribus moveat, aut ultro se gentilibus offerat. Apprehensus enim et traditus loqui debet; siquidem in nobis Dominus positus illa hora loquatur, qui nos confiteri magis voluit quam profiteri. Quid autem de caetero nos observare conveniat antequam in me super confessione nominis Dei proconsul sententiam ferat, instruente Domino in commune disponemus. Incolumes vos, fratres charissimi, Dominus noster in Ecclesia sua permanere faciat et conservare dignetur. Ita fiat per suam misericordiam. 167 Tres epistolae quae sequuntur inter epistolas Cypriani reperiuntur in quibusdam libris antiquis. EPISTOLA CORNELII PAPAE AD CYPRIANUM. Dilectionis tuae non delectabilia et contra fidei regulam scripta suscepi, in quibus nauseas recognovi, et venena sermonum adversus catholicam per totum orbem diffusam Ecclesiam horribilibus a te superseri zizaniis non laudavi. Quae peto", + "candidate_score": 0.654271, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_22", + "bdc_text": "Respondere equidem vos cupiebam , sed ut et vestras ecclesias apud pios homines defenderetis et , quae Christi sunt in aliis , non oppugnaretis nec in suspitionem iniquam raperetis .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_415", + "psc_text": "examinent. Si autem alii revelatum fuerit sedenti, ille prior taceat (I Cor. XIV, 29, 30) . Qua in parte docuit et ostendit multa singulis in melius revelari, et debere unumquemque, non pro eo quod semel imbiberat et tenebat pertinaciter congredi, sed, si quid melius et utilius extiterit, libenter amplecti. Non enim vincimur quando offeruntur nobis meliora, sed instruimur, maxime in his quae ad Ecclesiae unitatem pertinent et spei ac fidei nostrae veritatem; ut nos sacerdotes Dei, et Ecclesiae ejus de ipsius dignatione praepositi sciamus remissam peccatorum non nisi in Ecclesia dari posse, nec posse adversarios Christi quidquam sibi circa ejus gratiam vindicare. IV. Quod quidem et Agrippinus, bonae memoriae vir, cum caeteris coepiscopis suis qui illo in tempore in provincia Africa et Numidia Ecclesiam Domini gubernabant, statuit et librato consilii communis examine firmavit. Quorum sententiam et religiosam et legitimam et salutarem, fidei et Ecclesiae catholicae congruentem, nos etiam secuti sumus.", + "candidate_score": 0.65297, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_46", + "bdc_text": "Non cedetis nec tacebitis , nisi apertis scripturis convictiBezieht sich auf oben Nr. 2096 , 13f. .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_436", + "psc_text": "rursus eumdem timere qui aeternam poenam negantibus comminatur. VI. Quae vos omnia, fortissimi ac fidelissimi milites Christi, insinuastis fratribus nostris, implentes factis quod verbis ante docuistis, futuri maximi in regno coelorum, pollicente Domino et dicente: Qui fecerit et sic docuerit, maximus vocabitur in regno coelorum (Matth. V, 19) . Denique exemplum vestrum secuta, multiplex plebis portio confessa est vobiscum pariter et pariter coronata est, connexa vobis vinculo fortissimae charitatis, et a praepositis suis nec carcere nec metallis separata. Cujus numero nec virgines desunt, quibus ad sexagenarium fructum centenus accessit (Matth. XIII, 8), quasque ad coelestem coronam gloria gemina provexit. In pueris quoque virtus major aetate annos suos confessionis laude transcendit, ut martyrii vestri beatum gregem et sexus et aetas omnis ornaret. VII. Qui nunc vobis, dilectissimi fratres, conscientiae victricis vigor, quae sublimitas animi, quae in sensu exultantia, qui triumphus in pectore, unumquemque vestrum stare ad promissum Dei praemium, de judicio", + "candidate_score": 0.651273, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_192", + "bdc_text": "maior pars vult promissa et constituta servari in prioribus comitiis , ut primum de religione agatur .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_355", + "psc_text": "5) . Quare, si solus Christus audiendus est, non debemus attendere quid alius ante nos faciendum esse putaverit, sed quid qui ante omnes est Christus prior fecerit. Neque enim hominis consuetudinem sequi oportet, sed Dei veritatem, cum per Esaiam prophetam Deus loquatur et dicat: Sine causa autem colunt me, mandata et doctrinas hominum docentes (Isa. XXIX, 13) . Et iterum Dominus in Evangelio hoc idem repetat dicens: 109 Rejicitis mandatum Dei, ut traditionem vestram statuatis (Marc. VII, 13) . Sed et alio in loco ponit et dicit: Qui solverit unum ex mandatis istis minimis, et sic docuerit homines, minimus vocabitur in regno coelorum (Matth. V, 19) . Quod si nec minima de mandatis Dominicis licet solvere, quanto magis tam magna, tam grandia, tam ad ipsum Dominicae passionis et nostrae redemptionis sacramentum pertinentia fas non est infringere, aut in aliud quam quod divinitus institutum sit humana traditione mutare? Nam, si Jesus", + "candidate_score": 0.648625, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_78", + "bdc_text": "Si propterea excipietis vos me aliter , quam e re sit ecclesiarum , dominus dabit mihi , ut me a vobis expediam Vgl. Lk 12 , 58 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_367", + "psc_text": "Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli (Exod. XXII, 19) . Item Dominus denuo loquitur et dicit: Adoraverunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curvatus est homo et humiliatus est vir, et non laxabo illis (Isa. II, 8, 9) . In Apocalypsi quoque legimus iram Domini comminantis et dicentis: Si quis adorat bestiam et imaginem ejus, et accipit notam in fronte sua et in manu, bibet et ipse de vino irae Dei mixto in poculo irae ejus, et punietur igne et sulphure sub oculis sanctorum Angelorum et sub oculis Agni, et fumus de tormentis eorum in saecula saeculorum ascendet, nec habebunt requiem die ac nocte qui adorant bestiam et imaginem ejus (Apoc. XIV, 9-11) . II. Cum ergo haec tormenta, haec supplicia in die judicii Dominus comminetur iis qui diabolo obtemperant et idolis sacrificant, quomodo se putat posse agere pro Dei sacerdote qui obtemperavit et servivit diaboli sacerdotibus? aut quomodo putat", + "candidate_score": 0.648224, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_17", + "bdc_text": "ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_196", + "psc_text": "is pro quo petitur condignus est ut quod petitur impetretur. IV. Quod autem pertinet ad Privatum Lambesitanum, pro tuo more fecisti, qui rem nobis tamquam sollicitam nuntiare voluisti; omnes enim nos decet pro corpore totius Ecclesiae, cujus per varias quasque provincias membra digesta sunt, excubare. Sed nos etiam ante litteras tuas fraus callidi hominis latere non potuit: nam, cum antehac quidam ex ipsius nequitiae cohorte venisset vexillarius Privati Futurus, et fraudulenter litteras a nobis elicere curaret, nec quis esset latuit, nec litteras quas volebat accepit. Optamus te in Domino bene valere. 42 EPISTOLA XXXI.(Erasm., II, 7. Pamel., Rigalt., Baluz., XXXI. Paris., XXX, Oxon., Lips., XXX; Novatian. opp. edit. Jackson. p. 277. Galland., Biblioth. Vett. PP. III, p. 291.) CLERI ROMANI AD CYPRIANUM. ARGUMENTUM.-- Quod paucis epistola praecedenti, nunc latius et solide tractat Clerus Romanus, respondens alteri quoque epistolae Cypriani, e qua verba aliquot citat, quae exstare non putatur, obiter etiam", + "candidate_score": 0.647741, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_26", + "bdc_text": "\"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_335", + "psc_text": "hic est de sacrificio illo veniens et inde descendens, quod Melchisedech sacerdos Dei summi fuit, quod panem et vinum obtulit, quod Abraham benedixit. Nam quis magis sacerdos Dei summi quam Dominus noster Jesus Christus, qui sacrificium Deo Patri obtulit, et obtulit hoc idem quod Melchisedech obtulerat, id est panem et vinum, suum scilicet corpus et sanguinem? Et circa Abraham benedictio illa praecedens ad nostrum populum pertinebat. Nam, si Abraham Deo credidit et deputatum est ei ad justitiam (Gen. XV, 6.), utique quisquis Deo credit et fide vivit, justus invenitur, et jam pridem in Abraham fideli benedictus et justificatus ostenditur, sicut beatus apostolus Paulus probat dicens: Credidit Abraham Deo, et deputatum est ei ad justitiam (Gal. III, 6, 7) . Cognoscitis ergo quia qui ex fide sunt, hi sunt filii Abrahae. Providens autem Scriptura quia ex fide justificat gentes Deus, praenuntiavit Abrahae quia benedicentur in illo omnes gentes (Gen. XII, 3).", + "candidate_score": 0.646207, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_196", + "bdc_text": "zur Antwort der evangelischen Reichsstände und der der Kurfürsten von Köln und von der Pfalz s. RTA JR XVI /2 1215-1220 , Nr. 155f. .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_439", + "psc_text": "coelestibus gaudeamus. Opto vos, beatissimi ac dilectissimi fratres, in Domino bene valere et nostri semper et ubique meminisse. EPISTOLA LXXVIII.(Pamel., Rigalt., Baluz., LXXVIII. Paris., Oxon., Lips., LXXXII.) NEMESIANI, DATIVI, FELIGIS ET VICTORIS RESPONSUM AD CYPRIANUM. ARGUMENTUM.-- Epistola haec et duae sequentes nihil aliud quam responsa continent ad epistolam praecedentem, utpote quae gratiarum actionem continent, tum pro consolatione litteraria, tum pro subsidio una misso. Ex eo autem quod tres diversae epistolae rescriptae sunt ad unicam Cypriani, colligere est in diversis metalli fodinis constitutos fuisse episcopos qui eas scribunt. Quod confirmat Epistola LXXX, ubi certi metalli fit mentio. I. Cypriano fratri Nemesianus, Dativus Felix, et Victor in Domino aeternam salutem. Semper magnis sensibus pro temporis conditione litteris tuis locutus es, Cypriane dilectissime; quibus assidue lectis et pravi corriguntur et bonae fidei homines corroborantur. Dum enim non desinis tractatibus tuis sacramenta nudare, sic nos in fide facis crescere et de saeculo homines ad", + "candidate_score": 0.643431, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_216_218", + "bdc_text": "s. Wilhelm Kohl , aao , S. 223 . militem iam coegit gregariumVgl . schon oben Nr. 2094 , 8. . Imperator , qui ante egit de sequestranda ditione Brunsvicensi , Nämlich auf dem Reichstag zu Speyer ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_286", + "psc_text": "23) . III. Gaudere nos et exultare voluit in persecutionibus Dominus, quia, quando persecutiones fiunt, tunc dantur coronae fidei, tunc probantur milites Dei, tunc martyribus patent coeli. Neque enim sic nomen militiae dedimus ut pacem tantummodo cogitare, et detrectare et recusare militiam debeamus, quando in ipsa militia primus ambulaverit Dominus humilitatis et tolerantiae et passionis magister, ut quod fieri docuit prior faceret, et quod pati hortatur, prior pro nobis ipse pateretur. Sit ante oculos vestros, fratres dilectissimi, quod qui omne judicium a Patre solus accepit et qui venturus est judicaturus, jam judicii sui et cognitionis futurae sententiam protulerit, praenuntians et contestans confessurum se coram Patre suo confitentes et negaturum negantes. Si mortem possemus evadere, merito mori timeremus: porro autem, cum mortalem mori necesse sit, amplectamur occasionem de divina promissione et dignatione venientem, et fungamur exitu mortis cum praemio immortalitatis, nec vereamur occidi, quos constat quando occidimur coronari. IV. Nec quisquam,", + "candidate_score": 0.641298, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_231_233", + "bdc_text": "[ Adresse , möglicher weise von Bucers Hand , auf f. 455a , v. : ]Teilweise auf das nicht mehr vorhandene Verschlussband geschrieben . Clarissimo viro d. Henrico Bullingero , Tigurensis ecclesiae ministro primar[io ] fidelissimo , s[uo ] fratri char [ issimo ] .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_35", + "psc_text": "ET DIACONOS ROMAE CONSISTENTES. ARGUMENTUM.-- Epistola haec familiaris est; quare argumento non indiget, potissimum cum ex titulo ipso id satis colligi queat. Desideratur autem epistola Cleri Romani ad quam respondet Cyprianus. I. Cyprianus presbyteris et diaconibus Romae consistentibus fratribus salutem. Cum de excessu boni viri collegae mei rumor apud nos incertus esset, fratres charissimi, et opinio dubia nutaret, accepi a vobis litteras ad me missas per Crementium hypodiaconum, quibus plenissime de glorioso ejus exitu instruerer; et exultavi satis quod, pro integritate administrationis ejus, consummatio quoque honesta processerit. In quo vobis quoque plurimum gratulor quod ejus memoriam tam celebri et illustri testimonio prosequamini, ut per vos innotesceret nobis quod et vobis esset circa praepositi memoriam gloriosum, et nobis quoque fidei ac virtutis praeberet exemplum. Nam quantum perniciosa res est ad sequentium lapsum ruina praepositi, in tantum contra utile est et salutare cum se episcopus per firmamentum fidei fratribus praebet imitandum. II.", + "candidate_score": 0.640042, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_113_115", + "bdc_text": "Bestendige Verantwortung auß der Heiligen Schrifft und war Catholischer Lehre . . . des Bedenckens vonn Christlicher Reformation , das der Hochwürdigst . . . Furst . . .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_159", + "psc_text": "gradu, et in hac acie qui Evangelium conantur irrumpere et, praeceptis Domini subruendis manus impias inferentes, fidei robore submovere, praebuisse ante initia virtutum, nunc et morum magisteria praebere. Dominus post resurrectionem mittens apostolos mandat et dicit: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra. Ite ergo et docete gentes omnes, tingentes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, docentes eos observare omnia quaecumque praecepi vobis. (Matth. XXVIII, 19) . Et Joannes apostolus mandati memor in Epistola sua postmodum ponit: In hoc, inquit, intelligimus quia cognovimus eum, si praecepta ejus custodiamus. Qui dicit quoniam cognovit eum, et mandata ejus non servat, mendax est et veritas in illo non est. (I Joa., II, 3, 4) . Haec praecepta custodienda suggeritis, divina et coelestia mandata servatis. Hoc est confessorem Domini, hoc est esse martyrem Christi, servare vocis suae inviolatam circa omnia, et solidam firmitatem. Nam velle praeter Dominum martyrem", + "candidate_score": 0.639883, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_233", + "bdc_text": "Clarissimo viro d. Henrico Bullingero , Tigurensis ecclesiae ministro primar[io ] fidelissimo , s[uo ] fratri char [ issimo ] .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_220", + "psc_text": "I. Cyprianus presbyteris et diaconibus et plebi universae, fratribus in Domino, salutem. Agnoscenda et amplectenda sunt, fratres dilectissimi, beneficia divina, quibus Ecclesiam suam Dominus illustrare temporibus nostris et honestare dignatus est, commeatum dando bonis confessoribus suis et martyribus gloriosis, ut, qui sublimiter Christum confessi essent, clerum postmodum Christi ministeriis ecclesiasticis adornarent. Exultate itaque et gaudete nobiscum litteris nostris, quibus ego et collegae mei qui praesentes aderant, referimus ad vos Celerinum fratrem nostrum, virtutibus pariter et moribus gloriosum, clero nostro, non humana suffragatione sed divina dignatione conjunctum. Qui cum consentire dubitaret ecclesiae, ipsius admonitu et hortatu in visione per noctem compulsus est ne negaret nobis suadentibus. Cui plus licuit et coegit quia nec fas fuerat nec decebat sine honore ecclesiastico esse quem sic Dominus honoravit coelestis gloriae dignitate. II. Hic ad temporis nostri praelium primus, hic inter Christi milites antesignanus, hic inter persecutionis initia ferventia cum ipso infestationis principe et auctore", + "candidate_score": 0.639338, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_233", + "bdc_text": "Clarissimo viro d. Henrico Bullingero , Tigurensis ecclesiae ministro primar[io ] fidelissimo , s[uo ] fratri char [ issimo ] .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_364", + "psc_text": "ejus adventus nobis appropinquat, magis ac magis benigna ejus et larga dignatio corda nostra luce veritatis illuminat. XIX. Religioni igitur nostrae congruit et timori et ipsi loco atque officio sacerdotii nostri, frater charissime, in Dominico calice miscendo et offerendo custodire traditionis Dominicae veritatem, et quod prius apud quosdam videtur erratum, Domino monente, corrigere; ut, cum in claritate sua et majestate coelesti venire coeperit, inveniat nos tenere quod monuit, observare quod docuit, facere quod fecit. Opto te, frater charissime, semper bene valere. EPISTOLA LXIV.(Erasm., I, 7. Pamel., Rigalt., Baluz., LXIV. Pariss., LXIII. Oxon., Lips., LXV.) AD EPICTETUM ET PLEBEM ASSURITANORUM, DE FORTUNATIANO QUONDAM EORUM EPISCOPO. ARGUMENTUM.-- Monet Epictetum et plebem Assuritanorum ut Fortunatianum, quondam episcopum, sed lapsum, ad episcopatum redire non permittant; tum aliis de causis, tum quod statutum esset ne episcopi lapsi ad priorem gradum admitterentur. I. Cyprianus Epicteto fratri et plebi Assuras consistenti salutem. Graviter et dolenter motus sum,", + "candidate_score": 0.639017, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_17", + "bdc_text": "ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_181", + "psc_text": "sim Dominus testis est, qui dignatus est ostendere quid ejusmodi et tales servi de ejus benignitate mereantur. Quas litteras cum nuper acceperim, et nunc aliud scripsisse vos legerim, peto discernatis desideria vestra, et quicumque estis qui has litteras nunc misistis, nomina vestra libello subjiciatis et libellum cum singulorum nominibus ad me transmittatis. Ante est enim scire quibus rescribere habeam. Tunc ad singula quae scripsistis pro loci et actus nostri mediocritate rescribam. Opto vos, fratres charissimi, semper bene valere et secundum Domini disciplinam quiete et tranquille agere. Valete. EPISTOLA XXVIII.(Pamel., Rig., Baluz., XXVIII. Paris., XXVI. Oxon., Lips., XXXIV.) AD PRESBYTEROS ET DIACONOS. ARGUMENTUM.-- Argumentum hujus epistolae satis convenit cum praecedenti, ac puto eam esse de qua in sequenti epistola loquitur; laudat enim clerum suum, quod Gaium Diddensem presbyterum, et diaconum ejus, qui lapsis temere communicabant, communione movissent, et ut de aliis quibusdam idipsum fiat hortatur. I. Cyprianus presbyteris et diaconibus fratribus", + "candidate_score": 0.638689, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_195_197", + "bdc_text": "oben Anm. 52 ) s. RTA JR XVI /2 1213 , Nr. 154 ; zur Antwort der evangelischen Reichsstände und der der Kurfürsten von Köln und von der Pfalz s. RTA JR XVI /2 1215-1220 , Nr. 155f. . Itaque de communi responso convenire non potuit ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_438", + "psc_text": "post has mundi tenebras visuri candidissimam lucem, et accepturi majorem passionibus omnibus et conflictationibus claritatem, Apostolo contestante et dicente: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad superventuram claritatem quae revelabitur in nobis (Rom. VIII, 18) . Plane, quia nunc vobis in precibus efficacior sermo est, et ad impetrandum quod in pressuris petitur facilior oratio est, petite impensius et rogate ut confessionem omnium nostrum dignatio divina consummet, ut de istis tenebris et laqueis mundi nos quoque vobiscum integros et gloriosos Deus liberet, ut qui charitatis 161 et pacis vinculo copulati contra haereticorum injurias et pressuras gentilium simul stetimus pariter in regnis coelestibus gaudeamus. Opto vos, beatissimi ac dilectissimi fratres, in Domino bene valere et nostri semper et ubique meminisse. EPISTOLA LXXVIII.(Pamel., Rigalt., Baluz., LXXVIII. Paris., Oxon., Lips., LXXXII.) NEMESIANI, DATIVI, FELIGIS ET VICTORIS RESPONSUM AD CYPRIANUM. ARGUMENTUM.-- Epistola haec et duae sequentes nihil aliud quam responsa continent ad epistolam praecedentem, utpote", + "candidate_score": 0.637692, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_196", + "bdc_text": "zur Antwort der evangelischen Reichsstände und der der Kurfürsten von Köln und von der Pfalz s. RTA JR XVI /2 1215-1220 , Nr. 155f. .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_417", + "psc_text": "p. 216. Routh. Rell. scr. III, p. 88 et 144.) AD STEPHANUM PAPAM, DE CONCILIO. ARGUMENTUM.-- Cyprianus cum collegis in concilio quodam, nuntiat Stephano Romano Pontifici, a sese statutum esse, tum ut ab haereticis ad Ecclesiam revertentes baptizentur, tum ut alia conditione non recipiantur episcopi aut presbyteri ab iisdem venientes, quam ut communicarent iaici. 129 EPISTOLA LXXIII.(Erasm. ad Jubaian. de Haeret. bapt., p. 322. Pamel., Rigalt., Baluz. Oxon. Lips., LXXIII. Paris., LXXII.) AD JUBAIANUM, DE HAERETICIS BAPTIZANDIS. ARGUMENTUM hujus epistolae habes initio synodi Carthagin., supra tom. III, in haec verba: Cyprianus dixit: « Audistis, collegae dilectissimi, quid mihi Jubaianus coepiscopus noster scripserit, consulens mediocritatem nostram de illicito et profano haereticorum baptismo, et quid ego ei rescripserim, censens scilicet quod semel atque iterum et saepe censuimus, haereticos ad Ecclesiam venientes, Ecclesiae Baptismo sanctificari et baptizari oportere. » Pertinet itaque etiam haec ad errorem Cypriani et coepiscoporum. (Eam porro, sicut et praecedentem,", + "candidate_score": 0.636006, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_29_31", + "bdc_text": "- In der Orthodoxa . . . confessio , Zürich , Christoph Froschauer , 1545 ( BZD C 343 ; Text online unter http:", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_202", + "psc_text": "fieret imperavit, nec est alienus a crimine 43 cujus consensu, licet non a se admissum crimen, tamen publice legitur; et cum totum fidei sacramentum in confessione Christi nominis intelligatur esse digestum, qui fallaces in excusatione praestigias quaerit negavit, et qui vult videri propositis adversus Evangelium vel edictis vel legibus satisfecisse, hoc ipso jam paruit quod videri paruisse se voluit; necnon etiam contra illos quoque qui illicitis sacrificiis manus suas atque ora polluerant, pollutis ante mentibus propriis, unde etiam sunt ipsae manus atque ora polluta, fidem nostram consensumque monstravimus. Absit enim ab Ecclesia Romana vigorem suum tam profana facilitate dimittere et nervos severitatis eversa fidei majestate dissolvere; ut, cum adhuc non tantum jaceant, sed et cadant eversorum fratrum ruinae, properata nimis remedia communicationem utique non profutura praestentur, et nova per misericordiam falsam vulnera veteribus transgressionis vulneribus imprimantur, ut miseris ad eversionem majorem eripiatur et poenitentia! Ubi enim poterit indulgentiae medicina proficere,", + "candidate_score": 0.635825, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_195_197", + "bdc_text": "oben Anm. 52 ) s. RTA JR XVI /2 1213 , Nr. 154 ; zur Antwort der evangelischen Reichsstände und der der Kurfürsten von Köln und von der Pfalz s. RTA JR XVI /2 1215-1220 , Nr. 155f. . Itaque de communi responso convenire non potuit ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_417", + "psc_text": "p. 216. Routh. Rell. scr. III, p. 88 et 144.) AD STEPHANUM PAPAM, DE CONCILIO. ARGUMENTUM.-- Cyprianus cum collegis in concilio quodam, nuntiat Stephano Romano Pontifici, a sese statutum esse, tum ut ab haereticis ad Ecclesiam revertentes baptizentur, tum ut alia conditione non recipiantur episcopi aut presbyteri ab iisdem venientes, quam ut communicarent iaici. 129 EPISTOLA LXXIII.(Erasm. ad Jubaian. de Haeret. bapt., p. 322. Pamel., Rigalt., Baluz. Oxon. Lips., LXXIII. Paris., LXXII.) AD JUBAIANUM, DE HAERETICIS BAPTIZANDIS. ARGUMENTUM hujus epistolae habes initio synodi Carthagin., supra tom. III, in haec verba: Cyprianus dixit: « Audistis, collegae dilectissimi, quid mihi Jubaianus coepiscopus noster scripserit, consulens mediocritatem nostram de illicito et profano haereticorum baptismo, et quid ego ei rescripserim, censens scilicet quod semel atque iterum et saepe censuimus, haereticos ad Ecclesiam venientes, Ecclesiae Baptismo sanctificari et baptizari oportere. » Pertinet itaque etiam haec ad errorem Cypriani et coepiscoporum. (Eam porro, sicut et praecedentem,", + "candidate_score": 0.634278, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_100_102", + "bdc_text": "Mitto libellos meos , Kurz zuvor waren folgende Schriften Bucers erschienen : Ein Christlich ongefährlich bedencken , wie ein leidlicher anefang Christlicher vergleichung in der Religion zu machen sein möchte ( s. oben Nr. 2128 , 25 , Anm. 9 ) ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_180", + "psc_text": "de lapsis humiles et mites et trementes et metuentes Deum, et qui in Ecclesia semper gloriose et granditer operati sunt, et opus suum numquam Domino imputaverunt, scientes illum dixisse: Et cum haec omnia feceritis, dicite: Servi supervacui sumus, quod debuimus facere fecimus (Luc. XIII, 10) . Quae illi cogitantes, et quamvis libello a martyribus accepto, ut tamen a Domino satisfactio sua admitti possit, orantes scripserunt mihi se delictum suum cognoscere et poenitentiam veram agere, nec ad pacem temere aut importune properare, sed expectare praesentiam nostram, dicentes pacem quoque ipsam, si eam nobis praesentibus acceperint, dulciorem sibi futuram. Quibus quantum gratulatus sim Dominus testis est, qui dignatus est ostendere quid ejusmodi et tales servi de ejus benignitate mereantur. Quas litteras cum nuper acceperim, et nunc aliud scripsisse vos legerim, peto discernatis desideria vestra, et quicumque estis qui has litteras nunc misistis, nomina vestra libello subjiciatis et libellum cum singulorum nominibus ad", + "candidate_score": 0.630975, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_196", + "bdc_text": "zur Antwort der evangelischen Reichsstände und der der Kurfürsten von Köln und von der Pfalz s. RTA JR XVI /2 1215-1220 , Nr. 155f. .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_416", + "psc_text": "gratiam vindicare. IV. Quod quidem et Agrippinus, bonae memoriae vir, cum caeteris coepiscopis suis qui illo in tempore in provincia Africa et Numidia Ecclesiam Domini gubernabant, statuit et librato consilii communis examine firmavit. Quorum sententiam et religiosam et legitimam et salutarem, fidei et Ecclesiae catholicae congruentem, nos etiam secuti sumus. Et quales super hac re litteras fecerimus ut scires, exemplum earum ad notitiam tam tuam quam coepiscoporum nostrorum qui illic sunt, pro communi dilectione, transmisimus. Opto te, frater charissime, semper bene valere. 128 EPISTOLA LXXII.(Erasm., II, 1. Pamel., Rigalt., Baluz., Oxon., Lips., LXXII. Paris., LXXI. Coustant., Epist. Rom. Pont., 1, p. 216. Routh. Rell. scr. III, p. 88 et 144.) AD STEPHANUM PAPAM, DE CONCILIO. ARGUMENTUM.-- Cyprianus cum collegis in concilio quodam, nuntiat Stephano Romano Pontifici, a sese statutum esse, tum ut ab haereticis ad Ecclesiam revertentes baptizentur, tum ut alia conditione non recipiantur episcopi aut presbyteri ab iisdem venientes,", + "candidate_score": 0.630463, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_147", + "bdc_text": "in Belgico horrendis modis saevit , mulieres vivas defodit , viros ustulatEtwaige Anspielung auf das in Tournai ( Doornik ) hingerichtete Paar Marion ( Marie ) de Le Pierre und Jacques de Le Tombe .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_310", + "psc_text": "altero quod pro se fieri vellet, si apud barbaros teneretur ipse captivus. Quis enim, non humanitatis memor et mutuae dilectionis admonitus, si pater est, illic esse nunc filios suos computet, si maritus est, uxorem suam illic captivam teneri cum dolore pariter ac pudore vinculi maritalis existimet? Quantus vero communis omnibus nobis moeror atque cruciatus est de periculo virginum quae illic tenentur! pro quibus non tantum libertatis, sed et pudoris jactura plangenda est, nec tam vincula barbarorum quam lenonum et lupanarium stupra deflenda sunt, ne membra Christo dicata et in aeternum continentiae honore pudica virtute devota insultantium libidine et contagione foedentur. III. Quae omnia istic, secundum litteras vestras, fraternitas nostra cogitans et dolenter examinans, prompte omnes et libenter ac largiter subsidia nummaria fratribus contulerunt, semper quidem secundum fidei suae firmitatem ad opus Dei proni, nunc tamen magis ad opera salutaria contemplatione tanti doloris accensi. Nam, cum Dominus in Evangelio suo dicat,", + "candidate_score": 0.630425, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_100_102", + "bdc_text": "Mitto libellos meos , Kurz zuvor waren folgende Schriften Bucers erschienen : Ein Christlich ongefährlich bedencken , wie ein leidlicher anefang Christlicher vergleichung in der Religion zu machen sein möchte ( s. oben Nr. 2128 , 25 , Anm. 9 ) ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_126", + "psc_text": "et hanc formam per te et aliis episcopis innotescere voluimus. Optamus te cum sanctis martyribus pacem habere. Praesente de clero et exorcista et lectore, Lucianus scripsit. EPISTOLA XVII.(Erasm., III, 19. Pamel., XXIII. Rigalt., Baluz., Paris., XVII. Oxon., Lips., XXVI.) AD PRESBYTEROS ET DIACONOS, DE PRAECEDENTI ET DUABUS SEQUENTIBUS EPISTOLIS. ARGUMENTUM.-- Nulla ratio habenda libellorum martyrum, ante pacem Ecclesiae redditam. Cyprianus presbyteris et diaconibus fratribus salutem. Dominus loquitur et dicit: Super quem respiciam, nisi super humilem et quietum, et trementem sermones meos (Isa. LXVI, 2) ? Hoc cum debeamus omnes esse, tum modo hujusmodi illi esse debent quibus laborandum est ut, post gravem lapsum, vera poenitentia et humilitate tota promereri Dominum possint. Legi autem et universorum confessorum litteras, quas voluerunt per me collegis omnibus 27 innotescere et ad eos pacem a se datam pervenire de quibus apud nos ratio constiterit quid post commissum egerint. Quae res cum omnium nostrum consilium et", + "candidate_score": 0.630372, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_196", + "bdc_text": "zur Antwort der evangelischen Reichsstände und der der Kurfürsten von Köln und von der Pfalz s. RTA JR XVI /2 1215-1220 , Nr. 155f. .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_408", + "psc_text": "hujus et sequentis epistolae habes tertia post hanc epistola ad Stephanum in haec verba: « Baptismum non esse quo haeretici utuntur, nec quemquam apud eos qui Christo adversantur per gratiam Christi posse proficere, diligenter nuper expressum est in epistola quae ad Quintum, collegam nostrum in Mauritania constitutum super ea rescripta est; item in litteris quas collegae nostri ad episcopos in Numidia praesidentes ante fecerunt, cujus utriusque epistolae exempla subdidi. » Utriusque etiam fit mentio in epistola ad Jubaianum, et hujus epistola sequenti. 126 EPISTOLA LXXI.(Erasm. ad Quintinum, p. 337. Pamel., Rigalt., Baluz., Oxon. Lips. LXXI Paris., LXX.) AD QUINTUM, DE HAERETICIS BAPTIZANDIS. ARGUMENTUM.-- Respondetur Quinto, in Mauritania episcopo, consulenti de haereticis baptizandis. I. Cyprianus Quinto fratri salutem. Retulit ad me, frater charissime, Lucianus compresbyter noster te desiderasse ut significaremus tibi quid sentiamus de his qui apud haereticos et schismaticos baptizati videntur. De qua re quid nuper in concilio plurimi coepiscopi,", + "candidate_score": 0.629888, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_196", + "bdc_text": "zur Antwort der evangelischen Reichsstände und der der Kurfürsten von Köln und von der Pfalz s. RTA JR XVI /2 1215-1220 , Nr. 155f. .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_177", + "psc_text": "XXXIII.) CYPRIANUS LAPSIS. ARGUMENTUM.-- Argumentum hujus epistolae infra habes Epistola XXIX. « Litteras, inquit, ad me fecerunt, pacem non dandam sibi postulantes, sed quasi jam datam sibi vindicantes, quod dicant Paulum omnibus pacem dedisse, sicut in litteris eorum quarum exemplum ad vos transmisi, legetis, simul quid et ego eis breviter rescripserim. » Desideratur autem lapsorum epistola ad quos rescribit. I. Dominus noster, cujus praecepta et monita observare debemus, episcopi honorem et Ecclesiae suae rationem disponens, in Evangelio loquitur et dicit Petro: Ego tibi dico quia tu es Petrus, et super istam petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferorum non vincent eam: et tibi dabo claves regni coelorum; et quae ligaveris super terram erunt ligata et in coelis, et quaecumque solveris super terram erunt soluta et in coelis (Matth. XVI, 18, 19) . Inde per temporum et successionum vices episcoporum ordinatio et Ecclesiae ratio decurrit, ut Ecclesia super episcopos 38 constituatur", + "candidate_score": 0.629616, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_152_154", + "bdc_text": "Februar 1545 hingerichtet worden. . In comitiisDer Reichstag zu Worms ; s. oben Nr. 2064 , Anm. 33 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_452", + "psc_text": "temporariam poenam, sed gloriam sempiternam, cum scriptum sit: Pretiosa est in conspectu Domini mors justorum ejus (Psal. CXV, 15) . Et iterum: Sacrificium Deo spiritus contribulatus, cor contritum et humiliatum Deus non despicit (Psalm. L, 19) . Et iterum, ubi loquitur Scriptura divina de tormentis quae martyres Dei consecrant et in ipsa passionis probatione sanctificant: Et si coram hominibus tormenta passi sunt, spes eorum immortalitate plena est. Et in paucis vexati, in multis bene disponentur, quoniam Deus tentavit illos, et invenit illos dignos se. Tamquam aurum in fornace probavit illos et quasi holocausti hostiam accepit illos, et in tempore erit respectus illorum. Fulgebunt justi, et tamquam scintillae in arundineto discurrent. Judicabunt nationes et dominabuntur populis, et regnabit eorum dominus in perpetuum (Sap. III, 4-8) . Quando ergo judicaturos vos et regnaturos cum Christo Domino cogitatis, exultetis necesse est et futurorum gaudio praesentia supplicia calcetis, scientes ab initio mundi sic institutum", + "candidate_score": 0.628935, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_201_203", + "bdc_text": "Dominus det constantiam iis , qui sunt in meliore sententia . Interim Brunsvicensis Herzog Heinrich d. J . von Braunschweig- Wolfenbüttel .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_453", + "psc_text": "respectus illorum. Fulgebunt justi, et tamquam scintillae in arundineto discurrent. Judicabunt nationes et dominabuntur populis, et regnabit eorum dominus in perpetuum (Sap. III, 4-8) . Quando ergo judicaturos vos et regnaturos cum Christo Domino cogitatis, exultetis necesse est et futurorum gaudio praesentia supplicia calcetis, scientes ab initio mundi sic institutum ut laboret istic in saeculari conflictatione justitia, quando in origine statim prima Abel justus occiditur, et exinde justi quique et Prophetae et Apostoli missi. Quibus omnibus Dominus quoque in se ipso constituit exemplum, docens ad suum regnum non, nisi eos qui se per viam suam secuti sint, pervenire dicens: Qui amat animam suam in isto saeculo, perdet illam. Et qui odit animam suam in isto saeculo, in vitam aeternam conservabit illam (Joa. XII, 25) . Et iterum: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam vero non possunt occidere: magis autem metuite eum qui potest et animam et corpus occidere in", + "candidate_score": 0.628645, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_195_197", + "bdc_text": "oben Anm. 52 ) s. RTA JR XVI /2 1213 , Nr. 154 ; zur Antwort der evangelischen Reichsstände und der der Kurfürsten von Köln und von der Pfalz s. RTA JR XVI /2 1215-1220 , Nr. 155f. . Itaque de communi responso convenire non potuit ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_439", + "psc_text": "coelestibus gaudeamus. Opto vos, beatissimi ac dilectissimi fratres, in Domino bene valere et nostri semper et ubique meminisse. EPISTOLA LXXVIII.(Pamel., Rigalt., Baluz., LXXVIII. Paris., Oxon., Lips., LXXXII.) NEMESIANI, DATIVI, FELIGIS ET VICTORIS RESPONSUM AD CYPRIANUM. ARGUMENTUM.-- Epistola haec et duae sequentes nihil aliud quam responsa continent ad epistolam praecedentem, utpote quae gratiarum actionem continent, tum pro consolatione litteraria, tum pro subsidio una misso. Ex eo autem quod tres diversae epistolae rescriptae sunt ad unicam Cypriani, colligere est in diversis metalli fodinis constitutos fuisse episcopos qui eas scribunt. Quod confirmat Epistola LXXX, ubi certi metalli fit mentio. I. Cypriano fratri Nemesianus, Dativus Felix, et Victor in Domino aeternam salutem. Semper magnis sensibus pro temporis conditione litteris tuis locutus es, Cypriane dilectissime; quibus assidue lectis et pravi corriguntur et bonae fidei homines corroborantur. Dum enim non desinis tractatibus tuis sacramenta nudare, sic nos in fide facis crescere et de saeculo homines ad", + "candidate_score": 0.628036, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_195_197", + "bdc_text": "oben Anm. 52 ) s. RTA JR XVI /2 1213 , Nr. 154 ; zur Antwort der evangelischen Reichsstände und der der Kurfürsten von Köln und von der Pfalz s. RTA JR XVI /2 1215-1220 , Nr. 155f. . Itaque de communi responso convenire non potuit ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_408", + "psc_text": "hujus et sequentis epistolae habes tertia post hanc epistola ad Stephanum in haec verba: « Baptismum non esse quo haeretici utuntur, nec quemquam apud eos qui Christo adversantur per gratiam Christi posse proficere, diligenter nuper expressum est in epistola quae ad Quintum, collegam nostrum in Mauritania constitutum super ea rescripta est; item in litteris quas collegae nostri ad episcopos in Numidia praesidentes ante fecerunt, cujus utriusque epistolae exempla subdidi. » Utriusque etiam fit mentio in epistola ad Jubaianum, et hujus epistola sequenti. 126 EPISTOLA LXXI.(Erasm. ad Quintinum, p. 337. Pamel., Rigalt., Baluz., Oxon. Lips. LXXI Paris., LXX.) AD QUINTUM, DE HAERETICIS BAPTIZANDIS. ARGUMENTUM.-- Respondetur Quinto, in Mauritania episcopo, consulenti de haereticis baptizandis. I. Cyprianus Quinto fratri salutem. Retulit ad me, frater charissime, Lucianus compresbyter noster te desiderasse ut significaremus tibi quid sentiamus de his qui apud haereticos et schismaticos baptizati videntur. De qua re quid nuper in concilio plurimi coepiscopi,", + "candidate_score": 0.627844, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_214_216", + "bdc_text": "In der Tat stand hinter den Drohungen Herzog Heinrichs d. J . der Kaiser , der die Niederlage Franz von Waldecks erhoffte , um von dessen Territorien aus den Kampf gegen die norddeutschen Protestanten führen zu können; s. Wilhelm Kohl , aao , S. 223 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_286", + "psc_text": "23) . III. Gaudere nos et exultare voluit in persecutionibus Dominus, quia, quando persecutiones fiunt, tunc dantur coronae fidei, tunc probantur milites Dei, tunc martyribus patent coeli. Neque enim sic nomen militiae dedimus ut pacem tantummodo cogitare, et detrectare et recusare militiam debeamus, quando in ipsa militia primus ambulaverit Dominus humilitatis et tolerantiae et passionis magister, ut quod fieri docuit prior faceret, et quod pati hortatur, prior pro nobis ipse pateretur. Sit ante oculos vestros, fratres dilectissimi, quod qui omne judicium a Patre solus accepit et qui venturus est judicaturus, jam judicii sui et cognitionis futurae sententiam protulerit, praenuntians et contestans confessurum se coram Patre suo confitentes et negaturum negantes. Si mortem possemus evadere, merito mori timeremus: porro autem, cum mortalem mori necesse sit, amplectamur occasionem de divina promissione et dignatione venientem, et fungamur exitu mortis cum praemio immortalitatis, nec vereamur occidi, quos constat quando occidimur coronari. IV. Nec quisquam,", + "candidate_score": 0.622722, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_187_189", + "bdc_text": "Ab augusto Seit August 1544 . -Im Juli 1544 hatte sich das Gericht in den politischen und religi ösen Wirren aufgelöst ; s. Paul Richter , Aus dem Reichskammergerichts-Protokoll des Assessors Mathias Neser , 1536-1544 , in :", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_407", + "psc_text": "occisores ac venditores confusi sint; ut qui verbis prius non credidissent, factis postmodum crederent. De iis autem quae tu egisti vel in persecutione vel in pace stultum est ut velim te judicare, quando tu magis judicem te nostri constitueris. Haec pro animi mei pura conscientia et pro Domini et Dei mei fiducia rescripsi. Habes tu litteras meas, et ego tuas. In die judicii ante tribunal Christi utrumque recitabitur . EPISTOLA LXX.(Erasm., 1, 2. Pamel., Rigalt., Baluz., Oxon., Lips., LXX. Paris., LXIX. Routh., Rell. scr. III, p. 84 et 135.) AD JANUARIUM ET CAETEROS EPISCOPOS NUMIDAS, DE BAPTIZANDIS HAERETICIS. ARGUMENTUM.-- Argumentum hujus et sequentis epistolae habes tertia post hanc epistola ad Stephanum in haec verba: « Baptismum non esse quo haeretici utuntur, nec quemquam apud eos qui Christo adversantur per gratiam Christi posse proficere, diligenter nuper expressum est in epistola quae ad Quintum, collegam nostrum in Mauritania constitutum super ea rescripta", + "candidate_score": 0.609316, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis", + "max_score": 0.726635, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_130_132", + "bdc_text": "praedicationi Christi . et illustrandae observari religionem , cuius in Christo domino et apostolo eius exemplum videmus nobis esse propositum . Video , quid in me ipso , quid in iis , quibus irati estis , iure desideretis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2922", + "psc_text": "Christum hominem et Deum: ostendit tibi hominem, servat tibi Deum. Et vide quia Deum tibi servat, qui se tibi hominem ostendit. Qui diligit me, inquit, mandata mea custodit: qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum. Et tanquam diceretur, Quid ei dabis, quem diligis? Et ostendam, inquit, me ipsum illi. Quid est hoc, fratres? Quem jam videbant, ipse se illis demonstraturum promittebat. Quibus? A quibus videbatur, an a quibus et non videbatur? Sic loquens apostolo quidam ait, quaerenti videre Patrem, ut sufficeret ei, et dicenti, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Et ille stans ante oculos servi, in forma servi, servans oculis deificati formam Dei, ait illi: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Qui me videt, videt et Patrem (Joan. XIV, 21, 8, 9) . Patrem quaeris videre, me vide: vides me, et non vides me. Vides quod pro te assumpsi, non vides quod pro", + "candidate_score": 0.726635, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_131_133", + "bdc_text": "et illustrandae observari religionem , cuius in Christo domino et apostolo eius exemplum videmus nobis esse propositum . Video , quid in me ipso , quid in iis , quibus irati estis , iure desideretis . Video , quid etiam in vobis iure desideretur .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2922", + "psc_text": "Christum hominem et Deum: ostendit tibi hominem, servat tibi Deum. Et vide quia Deum tibi servat, qui se tibi hominem ostendit. Qui diligit me, inquit, mandata mea custodit: qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum. Et tanquam diceretur, Quid ei dabis, quem diligis? Et ostendam, inquit, me ipsum illi. Quid est hoc, fratres? Quem jam videbant, ipse se illis demonstraturum promittebat. Quibus? A quibus videbatur, an a quibus et non videbatur? Sic loquens apostolo quidam ait, quaerenti videre Patrem, ut sufficeret ei, et dicenti, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Et ille stans ante oculos servi, in forma servi, servans oculis deificati formam Dei, ait illi: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Qui me videt, videt et Patrem (Joan. XIV, 21, 8, 9) . Patrem quaeris videre, me vide: vides me, et non vides me. Vides quod pro te assumpsi, non vides quod pro", + "candidate_score": 0.719095, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_125_127", + "bdc_text": "multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. . Nolo , ut praedicationi Christi1Kor 1 , 23 ; 2Kor 4 , 5 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3792", + "psc_text": "absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi (Galat. VI, 14) . Et nos in illa gloriemur, vel quia super illam incumbimus. In illa gloriemur omnes, o boni fratres, in illa gloriemur. Ibi forte inveniemus et latitudinem, et longitudinem, et altitudinem, et profundum. His enim Apostoli verbis crux quodam modo nobis ante oculos constituta est. Habet enim latitudinem, in qua manus figuntur: habet longitudinem, quod inde usque ad terram ducitur lignum; habet et altitudinem, quod ab ipso transverso, in quo figuntur manus, excedit aliquantum, ubi caput crucifixi ponitur: habet et profundum, hoc est quod in terra figitur, et non videtur. Videte magnum sacramentum. Ab illo profundo quod non vides, surgit totum quod vides. CAPUT IV. 4. Crucis latitudo, longitudo et altitudo. Ubi ergo est latitudo? Confer te ad vitam moresque sanctorum, qui dicunt, Absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi. Invenimus in moribus eorum latitudinem charitatis; unde", + "candidate_score": 0.717246, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_141_143", + "bdc_text": "ad promovendum ecclesiae utilitatem . ullis hominibus collatum esse . Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3090", + "psc_text": "PRIMUM. 1. Magister omnium Christus. Manere in verbo Dei. Novit Charitas vestra, omnes nos unum Magistrum habere, et sub illo condiscipulos esse. Nec ideo magistri vestri sumus, quia de loco superiore loquimur vobis: sed magister est omnium qui habitat in omnibus nobis. Ipse modo in Evangelio nobis omnibus loquebatur, et dicebat nobis, quod etiam ego dico vobis: dicit autem ille de nobis, et nobis et vobis, Si manseritis in verbo meo, non utique in meo, qui modo loquor; sed in ejus, qui modo ex Evangelio loquebatur: Si manseritis in verbo meo, inquit, vere discipuli mei estis. Ad discipulum parum est accedere, sed manere. Non ergo ait, Si audieritis verbum meum; aut, Si accesseritis ad verbum meum; aut, Si laudaveritis verbum meum: sed videte quid dixerit, Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei estis; et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos. Quid dicimus, fratres? manere in verbo Dei, labor est,", + "candidate_score": 0.71604, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_143_145", + "bdc_text": "Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus . Amen . Si ita haec mea excęperitis , ut scripsi , optimo ea animo excipite. [ Autographe Beilage :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3090", + "psc_text": "PRIMUM. 1. Magister omnium Christus. Manere in verbo Dei. Novit Charitas vestra, omnes nos unum Magistrum habere, et sub illo condiscipulos esse. Nec ideo magistri vestri sumus, quia de loco superiore loquimur vobis: sed magister est omnium qui habitat in omnibus nobis. Ipse modo in Evangelio nobis omnibus loquebatur, et dicebat nobis, quod etiam ego dico vobis: dicit autem ille de nobis, et nobis et vobis, Si manseritis in verbo meo, non utique in meo, qui modo loquor; sed in ejus, qui modo ex Evangelio loquebatur: Si manseritis in verbo meo, inquit, vere discipuli mei estis. Ad discipulum parum est accedere, sed manere. Non ergo ait, Si audieritis verbum meum; aut, Si accesseritis ad verbum meum; aut, Si laudaveritis verbum meum: sed videte quid dixerit, Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei estis; et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos. Quid dicimus, fratres? manere in verbo Dei, labor est,", + "candidate_score": 0.712809, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_125", + "bdc_text": "multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3792", + "psc_text": "absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi (Galat. VI, 14) . Et nos in illa gloriemur, vel quia super illam incumbimus. In illa gloriemur omnes, o boni fratres, in illa gloriemur. Ibi forte inveniemus et latitudinem, et longitudinem, et altitudinem, et profundum. His enim Apostoli verbis crux quodam modo nobis ante oculos constituta est. Habet enim latitudinem, in qua manus figuntur: habet longitudinem, quod inde usque ad terram ducitur lignum; habet et altitudinem, quod ab ipso transverso, in quo figuntur manus, excedit aliquantum, ubi caput crucifixi ponitur: habet et profundum, hoc est quod in terra figitur, et non videtur. Videte magnum sacramentum. Ab illo profundo quod non vides, surgit totum quod vides. CAPUT IV. 4. Crucis latitudo, longitudo et altitudo. Ubi ergo est latitudo? Confer te ad vitam moresque sanctorum, qui dicunt, Absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi. Invenimus in moribus eorum latitudinem charitatis; unde", + "candidate_score": 0.711999, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_141_143", + "bdc_text": "ad promovendum ecclesiae utilitatem . ullis hominibus collatum esse . Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1330", + "psc_text": "omnes gentes (Gen. XXII, 18) . Quod credidit unus de sua singularitate, exhibitum est multis de seminis multitudine. Tunc non videbatur, et credebatur; nunc videtur, et impugnatur: et quod uni tunc dicebatur et ab uno credebatur; nunc oppugnatur a paucis, quando exhibetur in multis. Ille qui discipulos suos fecit piscatores hominum, intra retia sua omne genus auctoritatis inclusit. Si multitudini credendum est; quid copiosius Ecclesia toto orbe diffusa? Si divitibus credendum est; attendant quot divites cepit: si pauperibus credendum est, attendant pauperum millia: si nobilibus; intus est jam pene tota nobilitas: si regibus; videant omnes subditos Christo: si eloquentioribus, doctioribus, prudentioribus; intueantur quanti oratores; quanti periti, quanti philosophi hujus mundi ab illis piscatoribus irretiti sint, ut ad salutem de profundo attraherentur; cogitantes eum qui magnum malum animae humanae, id est, superbiam, suae humilitatis exemplo sanare descendens, infirma mundi elegit, ut confunderet fortia; et stulta hujus mundi elegit, ut confunderet sapientes;", + "candidate_score": 0.710905, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_143", + "bdc_text": "Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3090", + "psc_text": "PRIMUM. 1. Magister omnium Christus. Manere in verbo Dei. Novit Charitas vestra, omnes nos unum Magistrum habere, et sub illo condiscipulos esse. Nec ideo magistri vestri sumus, quia de loco superiore loquimur vobis: sed magister est omnium qui habitat in omnibus nobis. Ipse modo in Evangelio nobis omnibus loquebatur, et dicebat nobis, quod etiam ego dico vobis: dicit autem ille de nobis, et nobis et vobis, Si manseritis in verbo meo, non utique in meo, qui modo loquor; sed in ejus, qui modo ex Evangelio loquebatur: Si manseritis in verbo meo, inquit, vere discipuli mei estis. Ad discipulum parum est accedere, sed manere. Non ergo ait, Si audieritis verbum meum; aut, Si accesseritis ad verbum meum; aut, Si laudaveritis verbum meum: sed videte quid dixerit, Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei estis; et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos. Quid dicimus, fratres? manere in verbo Dei, labor est,", + "candidate_score": 0.709463, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_141_143", + "bdc_text": "ad promovendum ecclesiae utilitatem . ullis hominibus collatum esse . Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1186", + "psc_text": "dignitatem. Contra quos autem dixerit Apostolus, Si hominibus placere vellem, Christi servus non essem, manifestum est; et propter quos dixerit, Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus placeo per omnia, manifestum est: utrumque dilucidum, utrumque tranquillum, utrumque purum, utrumque non perturbatum; tu tantum pasce et bibe, noli conculcare et turbare. 13. Quando sufficiat conscientia. Nam et Domiminum ipsum Jesum Christum magistrum Apostolorum utique audisti, Luceant opera vestra coram hominibus, ut videant bona facta vestra, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16) : id est, qui vos fecit tales. Nos enim populus pascuae ejus, et oves manuum ejus (Psal. XCIV, 7). Ille ergo laudetur, qui te fecit bonum, si bonus es; non tu, qui per te ipsum non poteras esse nisi malus. Quid vis autem in contrarium ducere veritatem, ut quando boni aliquid facis, te velis laudari; quando mali aliquid facis, Dominum velis vituperari? Utique enim", + "candidate_score": 0.709398, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_143", + "bdc_text": "Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_713", + "psc_text": "jugo malae dominae iniquitatis? Venite ergo ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam. Ego qui feci, reficiam. Ego, inquit, vos reficiam: quia sine me nihil potestis facere (Joan. XV, 5). CAPUT VII. 9. Christus magister humilitatis. Quomodo vos reficiam? Tollite jugum meum super vos, et discite a me. Quid discimus a te? Novimus te, Domine, in principio Verbum, Verbum Deum, Verbum apud Deum: omnia per te facta novimus, quae videmus, et quae non videmus. Quid discimus a te? Non enim alium mundum discipuli tui, tanquam discipuli artificis et fabricatoris, condituri sumus. Unum mundum condidisti, coelum et terram fecisti: utrumque suis creaturis ornamentisque illustrasti. Quid a te discimus? Discite, inquit, a me. Cum essem in principio Deus apud Deum, creavi vos; hoc nolo discatis a me: sed factus sum quod feci, ne periret quem feci. Unde sum factus quod feci? Semetipsum exinanivit, formam servi accipiens; in", + "candidate_score": 0.703075, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_124_126", + "bdc_text": "et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 . multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. . Nolo , ut praedicationi Christi1Kor 1 , 23 ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3035", + "psc_text": "tentationum; in crucifixum crede, ut fides tua lignum possit ascendere. Non mergeris, sed ligno portaberis. Sic, sic in hujus saeculi fluctibus navigabat ille, qui dicebat, Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi. (Galat. VI, 14.) CAPUT III. 3. Nec fides nec bona vita propriis viribus arroganda. Mirum est autem quod praedicato Christo crucifixo, audiunt duo, unus contemnit, alter ascendit. Qui contemnit, imputet sibi: qui ascendit non arroget sibi. Audivit enim a veraci Magistro, Nemo venit ad me, nisi datum fuerit ei a Patre meo. Gaudeat, quia datum est: gratias agat danti corde humili, non arroganti; ne quod humilis meruit, superbus amittat. Nam etiam qui jam in ipsa via justa ambulant, si sibi eam tribuerint et viribus suis, pereunt de illa. Ideo humilitatem nos docens sancta Scriptura per Apostolum dicit, Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Et ne sibi aliquid inde darent, quia dixit, operamini:", + "candidate_score": 0.702357, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_124_126", + "bdc_text": "et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 . multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. . Nolo , ut praedicationi Christi1Kor 1 , 23 ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3792", + "psc_text": "absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi (Galat. VI, 14) . Et nos in illa gloriemur, vel quia super illam incumbimus. In illa gloriemur omnes, o boni fratres, in illa gloriemur. Ibi forte inveniemus et latitudinem, et longitudinem, et altitudinem, et profundum. His enim Apostoli verbis crux quodam modo nobis ante oculos constituta est. Habet enim latitudinem, in qua manus figuntur: habet longitudinem, quod inde usque ad terram ducitur lignum; habet et altitudinem, quod ab ipso transverso, in quo figuntur manus, excedit aliquantum, ubi caput crucifixi ponitur: habet et profundum, hoc est quod in terra figitur, et non videtur. Videte magnum sacramentum. Ab illo profundo quod non vides, surgit totum quod vides. CAPUT IV. 4. Crucis latitudo, longitudo et altitudo. Ubi ergo est latitudo? Confer te ad vitam moresque sanctorum, qui dicunt, Absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi. Invenimus in moribus eorum latitudinem charitatis; unde", + "candidate_score": 0.701922, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_131_133", + "bdc_text": "et illustrandae observari religionem , cuius in Christo domino et apostolo eius exemplum videmus nobis esse propositum . Video , quid in me ipso , quid in iis , quibus irati estis , iure desideretis . Video , quid etiam in vobis iure desideretur .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2921", + "psc_text": "Dei vide, in qua erat antequam mundus fieret; in qua erat aequalis Patri: per eum hoc accipe et intellige quid tibi ait, Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo (Philipp. II, 6) . Ibi eum vide, si potes; ut possis videre quid sit videre ipsius. In principio erat Verbum. Quomodo videt Verbum? Habetne oculos Verbum, an in illo se inveniunt oculi nostri, et oculi non carnales, sed oculi piorum cordium? Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt (Matth. III, 8) . 14. In Christo forma servi mortalibus ostendebatur, forma Dei beatis servabatur. Aspicis Christum hominem et Deum: ostendit tibi hominem, servat tibi Deum. Et vide quia Deum tibi servat, qui se tibi hominem ostendit. Qui diligit me, inquit, mandata mea custodit: qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum. Et tanquam diceretur, Quid ei dabis, quem diligis? Et ostendam, inquit,", + "candidate_score": 0.697937, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_225_227", + "bdc_text": "Jud 1 , 9 . et ad veram nos omnes poenitentiam adigat et in se consensionem Vgl. 1Kor 1 , 10. . Amen .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2532", + "psc_text": "Obsecro autem vos, fratres. Multitudini dicebat: sed omnes unum facere volebat. Obsecro autem vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata; sitis autem perfecti in eodem sensu, et in eadem scientia (I Cor. I, 10) . Et alio loco: Unanimes, unum sentientes, nihil per contentionem, neque per inanem gloriam (Philipp. II, 2, 3) . Et Dominus ad Patrem de suis: Ut sint unum, sicut et nos unum sumus (Joan. XVII, 22) . Et in Actibus Apostolorum: Multitudinis autem credentium erat anima una et cor unum (Act. IV, 32) . Ergo magnificate Dominum mecum, et exaltemus nomen ejus in unum (Psal. XXXIII, 4). Quia unum est necessarium, unum illud supernum, unum ubi Pater et Filius et Spiritus sanctus sunt unum. Videte nobis commendari unitatem. Certe Trinitas est Deus noster. Pater non est Filius, Filius non est Pater, Spiritus sanctus nec Pater est, nec Filius, sed amborum Spiritus:", + "candidate_score": 0.694794, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_55_57", + "bdc_text": "Capito und Bucer hatten in Basel im Januar 1536 behauptet , dass der Abendmahlsstreit \"in verbis potius quam ipsa sententia existeret\" , das ist \"mer inn worten dann in grund stünde\" ( laut der deutschen Fassung des Warhafften Bekanntnuß , Zürich , Froschauer , 1544 , f. 33r. ) . siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. . Haec , inquam , si sentiretis , ita diximus nihil re , sed verbis tantum inter vos controverti .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3000", + "psc_text": "Sed meministis dictum, Erunt duo in carne una. Sacramentum hoc magnum est, ait Apostolus, ego autem dico in Christo et in Ecclesia (Ephes. V, 23, 31, 32) . Si ergo duo sunt in carne una, duo sunt in voce una. Caput nostrum, Dominus Christus, locutus est ad Judaeos ea quae audivimus, cum Evangelium legeretur, caput ad inimicos suos: loquatur et corpus, id est, Ecclesia, ad inimicos suos. Nostis ad quos loquatur. Quid habet loqui? Non dixi de meo, ut vox una sit: quia caro una, vox una. Hoc ergo illis dicamus: voce Ecclesiae loquor. O fratres, filii dispersi, oves errantes, rami praecisi, quid mihi calumniamini? Quid me non agnoscitis? Scrutamini Scripturas, in quibus putatis vos vitam aeternam habere; ipsae testimonium perhibent de me: Judaeis dicit caput nostrum, quod vobis corpus dicit: Quaeretis me, et non invenietis (Joan. VII, 36) . Quare? Quia non scrutamini Scripturas, quae testimonium perhibent de me.", + "candidate_score": 0.69146, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_225_227", + "bdc_text": "Jud 1 , 9 . et ad veram nos omnes poenitentiam adigat et in se consensionem Vgl. 1Kor 1 , 10. . Amen .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4120", + "psc_text": "quia magno bono abundabitis, si tam magno malo carebitis. Conversi ad Dominum, etc. SERMO CLXXXI . De verbis Epistolae I Joannis, cap. I, 8, 9, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Contra Pelagianos. CAPUT PRIMUM. 1. Nemo hic vivit sine peccato. Beatissimus Joannes apostolus salubriter et veraciter scribens, inter caetera ait: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Si autem confessi fuerimus peccata nostra, fidelis est et justus, qui dimittat nobis peccata, et mundet nos ab omni iniquitate. His verbis docuit beatus Joannes, imo ipse Dominus Jesus non se tacens per Joannem, neminem in ista carne, in isto corruptibili corpore, in ista terra, in isto maligno saeculo, in ista vita tentationibus plena, neminem hic vivere sine peccato. Absoluta sententia est, nec expositore indiget: Si dixerimus quia peccatum non habemus. Quis est enim qui", + "candidate_score": 0.688387, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_135_137", + "bdc_text": "20 , 25-28 par. nos conformemus , ne cuiquam ullam demus offensionemRöm 14 , 13 . vituperandive ministerii nostri occasionem , nedum causam2Kor 6 , 3. . Me profecto moneri quam luberrime a quibusvis opto de cunctis meis erratis ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3353", + "psc_text": "operator inter haec duo praecepta, et cui obtemperet nescit: quando utique Domino vult obtemperare, qui utrumque praecepit. Quomodo lucebunt opera nostra coram hominibus, ut videant bona facta nostra; et quomodo rursus erit eleemosyna nostra in abscondito? Si hoc observare voluero, in illud offendo: si illud observavero, hinc pecco. Ergo uterque Scripturae locus ita temperandus est, ut ostendantur divina praecepta adversa sibi esse non posse. Nam ista quae videtur pugna in verbis, pacem intellectoris inquirit. Habeat quisque cum Dei verbo in corde concordiam, et Scripturae nulla discordia est. CAPUT XI. 12. Locorum prava interpretatione discordia. Virgines oleum non ferentes. Propone ergo hominem eleemosynam facientem, sic ut omnino nesciat aliquis, si fieri potest, nec ille cui datur; ut ejus etiam oculos vitans ponat potius quod inveniat, quam porrigat quod accipiat. Quid potest facere amplius, ut abscondat eleemosynam suam? Iste utique incurrit in illam sententiam, et non facit quod Dominus ait, Luceant opera", + "candidate_score": 0.687003, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_97_99", + "bdc_text": "multo minus quid libeat , sed quid expediat ad sanctificandum nomen ipsiusVgl. Mt 6 , 9 par. . Opto vos in ipso optime valereVgl. Röm 16 , 22 ; 1Kor 16 , 19. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2007", + "psc_text": "Et ostendam me ipsum illi (Joan. XIV, 21) . Magnum donum, magna promissio. Non tibi servat Deus praemium aliquod suum: sed se ipsum. Avare, quare tibi non sufficit quod Christus promittit? Tu dives tibi videris; et si Deum non habes, quid habes? alter pauper; et si Deum habet, quid non habet? 6. Aliorum curanda salus ex charitate. Descende, Petre: requiescere cupiebas in monte, descende, praedica verbum, insta opportune, importune, argue, hortare, increpa, cum omni longanimitate et doctrina (II Tim. IV, 2). Labora, desuda, patere aliqua tormenta: ut quod in candidis vestimentis Domini intelligitur, per candorem et pulchritudinem rectae operationis in charitate possideas. In laude enim charitatis, cum Apostolus legeretur, audivimus, Non quaerit quae sua sunt (I Cor. XIII, 5) . Non quaerit quae sua sunt; quoniam donat quae possidet. Alio loco periculosius dictum est, si non intellexeris. Secundum enim ipsam charitatem praecipiens Apostolus fidelibus membris Christi, ait: Nemo quod suum", + "candidate_score": 0.685892, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_134_136", + "bdc_text": "Singuli itaque , et qui prior potest ante caeteros , ad praescriptam nobis a domino formam Anspielung auf Mt 18 , 1-6 par. ; 20 , 25-28 par. nos conformemus , ne cuiquam ullam demus offensionemRöm 14 , 13 . vituperandive ministerii nostri occasionem , nedum causam2Kor 6 , 3. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2083", + "psc_text": "ipsum solum; non palam, sed in secreto et occulte. Vis nosse, quisquis talia cogitas, non sibi repugnare duo Testamenta, quia illud in libro Salomonis, hoc in Evangelio reperitur? Apostolum audi. Certe Apostolus minister est Novi Testamenti. Audi ergo apostolum Paulum Timotheo praecipientem et dicentem, Peccantes coram omnibus argue, ut et caeteri timorem habeant (I Tim. V, 20) . Jam non Salomonis liber cum Evangelio, sed Pauli apostoli Epistola videtur confligere. Salomonem paululum sine injuria seponamus: Christum Dominum et Paulum servum ejus audiamus. Quid dicis, Domine? Si peccaverit in te frater tuus, corripe illum inter te et ipsum solum. Quid dicis, Apostole? Peccantes coram omnibus argue, ut et caeteri timorem habeant. Quid facimus? Controversiam istam velut judices audimus? Absit. Imo sub judice constituti pulsemus, uti nobis aperiri impetremus: fugiamus sub alas Domini Dei nostri. Non enim Apostolo suo contrarium locutus est, quia et in illo ipse locutus est, sicut dicit: An", + "candidate_score": 0.685419, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_226_228", + "bdc_text": "et ad veram nos omnes poenitentiam adigat et in se consensionem Vgl. 1Kor 1 , 10. . Amen . Coloniensis Hermann von Wied , Erzbischof von Köln .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2532", + "psc_text": "Obsecro autem vos, fratres. Multitudini dicebat: sed omnes unum facere volebat. Obsecro autem vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata; sitis autem perfecti in eodem sensu, et in eadem scientia (I Cor. I, 10) . Et alio loco: Unanimes, unum sentientes, nihil per contentionem, neque per inanem gloriam (Philipp. II, 2, 3) . Et Dominus ad Patrem de suis: Ut sint unum, sicut et nos unum sumus (Joan. XVII, 22) . Et in Actibus Apostolorum: Multitudinis autem credentium erat anima una et cor unum (Act. IV, 32) . Ergo magnificate Dominum mecum, et exaltemus nomen ejus in unum (Psal. XXXIII, 4). Quia unum est necessarium, unum illud supernum, unum ubi Pater et Filius et Spiritus sanctus sunt unum. Videte nobis commendari unitatem. Certe Trinitas est Deus noster. Pater non est Filius, Filius non est Pater, Spiritus sanctus nec Pater est, nec Filius, sed amborum Spiritus:", + "candidate_score": 0.685072, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_134_136", + "bdc_text": "Singuli itaque , et qui prior potest ante caeteros , ad praescriptam nobis a domino formam Anspielung auf Mt 18 , 1-6 par. ; 20 , 25-28 par. nos conformemus , ne cuiquam ullam demus offensionemRöm 14 , 13 . vituperandive ministerii nostri occasionem , nedum causam2Kor 6 , 3. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2508", + "psc_text": "III, 16) . Sit ergo obedientia, non subrepat superba duritia. Ego, inquit, Evangelium impleo, quia nudo pede ambulo. Tu potes, ego non possum. Quod simul accipimus, custodiamus. Quomodo? Charitate flagremus, invicem diligamus: ac sic fit ut ego amem fortitudinem tuam, et tu portes infirmitatem meam. 8. De salute nemini dicenda in via. Expositio primo obvia. Quid autem tibi videtur, qui non vis intelligere quemadmodum ista dicta sint, et cogeris praviter ipsi Domino calumniari de loculis et calceamentis? quid tibi videtur? Itane placet ut iter agentes occurramus charis nostris, et eos non salutemus majores, non resalutemus minores? Jamne Evangelium imples, quia salutaris et taces? Si vero non viatori iter agenti, sed milliario similis eris iter ostendenti. Ergo stoliditatem deponamus, et verba Domini intelligamus, et in via neminem salutemus. Non enim sine causa hoc jubemur, aut nollet nos facere quod juberet. CAPUT VII. Quid ergo est, Neminem salutaveritis in via? Potest quidem", + "candidate_score": 0.682661, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_135_137", + "bdc_text": "20 , 25-28 par. nos conformemus , ne cuiquam ullam demus offensionemRöm 14 , 13 . vituperandive ministerii nostri occasionem , nedum causam2Kor 6 , 3. . Me profecto moneri quam luberrime a quibusvis opto de cunctis meis erratis ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2088", + "psc_text": "esset, quia non violavit viri torum, quia de Spiritu sancto conceperat Dominum amborum (Matth. I, 19, 20). Peccavit ergo in te frater tuus; si tu solus nosti, tunc vere in te solum peccavit. Nam si multis audientibus tibi fecit injuriam, et in illos peccavit, quos testes suae iniquitatis effecit. Dico enim, fratres charissimi, quod et vos ipsi in vobis ipsis potestis agnoscere. Quando me audiente, fratri meo quisque injuriam facit, absit ut a me injuriam illam alienam putem. Prorsus et mihi fecit: imo et mihi plus fecit, cui putavit placere quod fecit. Ergo ipsa corripienda sunt coram omnibus, quae peccantur coram omnibus: ipsa corripienda sunt secretius, quae peccantur secretius. Distribuite tempora, et concordat Scriptura. CAPUT VIII. 11. Correptionis modus, curve secreto fiat. Peccata carnis mortifera. Sic agamus et sic agendum est, non solum quando in nos peccatur, sed quando peccatur ab aliquo, ut ab altero nesciatur. In secreto debemus corripere,", + "candidate_score": 0.681571, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_129_131", + "bdc_text": "Eam autem opto a nobis omnibus efferendae illiGemeint ist : praedicationi Christi . et illustrandae observari religionem , cuius in Christo domino et apostolo eius exemplum videmus nobis esse propositum .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1556", + "psc_text": "Dominus noster Jesus Christus docuit nos orationem: et cum sit ipse Dominus, sicut in Symbolo accepistis et reddidistis, Filius Dei unicus, tamen noluit esse unus. Unicus est, et unus esse noluit: fratres habere dignatus est. Quibus enim dicit, Dicite, Pater noster, qui es in coelis? Quem voluit a nobis appellari Patrem nostrum, nisi Patrem suum? Numquid invidit nobis? Parentes aliquando cum genuerint unum filium, duos, tres; jam timent generare, ne faciant alios mendicare. Sed quia talis est haereditas quam nobis promittit, quam multi obtineant, et angustias nemo patiatur; ideo in suam fraternitatem vocavit populos gentium, et habet Unicus innumerabiles fratres qui dicant, Pater noster qui es in coelis. Dixerunt ista qui fuerunt ante nos: dicturi sunt qui erunt post nos. Videte quantos fratres habeat Unicus in sua gratia, communicans cum illis hereditatem, pro quibus pertulit mortem. Habebamus patrem et matrem in terra, ut nasceremur ad labores et mortem: invenimus alios", + "candidate_score": 0.680512, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_46_48", + "bdc_text": "Non cedetis nec tacebitis , nisi apertis scripturis convictiBezieht sich auf oben Nr. 2096 , 13f. . At qui nolit , convinci hisGemeint ist : scripturis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_432", + "psc_text": "his; sed totis viribus supplicandum, ut aures cordis, quas clausas habere probantur, Dominus aperire dignetur. Sed numquid ille parcet, numquid silebit quem timere debemus? Audistis in ipso Psalmo, fratres mei, cum enumeraret peccata peccatoris, ait, Haec fecisti, et tacui. Contra hoc dictum est, Veniet, et non silebit. Praesentia sua non silebit. Excepto enim quod Dominus Christus significatur, quia siluit in judicio, ut impleretur in illo etiam ea prophetia, quam paulo ante commemoravi; hoc excepto, modo Deus ipse per se ipsum Dominus Christus tacet. Ascendit enim in coelum, et sedet ad dexteram Patris, inde venturus est judicare vivos et mortuos: quamdiu ibi est, donec veniat tacet. Voces ejus in Libris audimus, de ore ipsius non audimus. Audistis vocem ipsius de sanctis Scripturis isto loco: auditis cum vos ipsas commemoratis, et forte de his rebus inter vos sermocinamini. CAPUT IV. 4. Peccantes videt et odit Deus, etsi nunc tacet. Qui vult audiri", + "candidate_score": 0.68014, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_122_124", + "bdc_text": "[ Autographe Nachschrift: ] Optimi viri , cogitemus et consyderemus , quam sint hi dies maliVgl. Eph 5 , 16 . et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1621", + "psc_text": "Existimemus ergo, universum mundum quasi esse hominem unum. Evadere mala quaerit, et facere bona piget: ac per hoc crebrescentibus tribulationibus suis in sua causa deficiens, quem potest ad accipiendum consilium prudentiorem invenire, quam Christum? Certe meliorem inveniat, et quod vult agat. Si autem non habet ubi meliorem inveniat, ad hunc veniat, quem ubicumque inveniat, consulat, accipiat consilium, servet mandatum bonum, evadat magnum malum. Praesentia enim mala temporalia, quae multum homines exhorrent, sub quibus plurimum murmurant, et murmurando offendunt emendatorem, ne inveniant Salvatorem: praesentia ergo mala sine dubio transitoria sunt; aut illa per nos transeunt, aut nos per illa transimus; aut transeunt nobis viventibus, aut dimittuntur nobis morientibus. Non est in tribulatione magnum, quod tempore breve est. Quisquis cogitas crastinum diem, non revocas hesternum diem. Minente die perendino, hesternus erit et crastinus. Verumtamen si curis tantis homines aestuant ad evadendas temporales et transcurrentes, vel potius transvolantes tribulationes; quid est cogitandum ut", + "candidate_score": 0.679822, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_140_142", + "bdc_text": "morbis facultatem ullam reliquam fecisse - ferendum puto , quod mutare non valeo , et id interim in unoquoque nihilominus colere et ad ecclesiae Christi utilitatem promovere me debere , quodcunque video donum Christi ad hoc ipsum Gemeint ist : ad promovendum ecclesiae utilitatem . ullis hominibus collatum esse .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1494", + "psc_text": "haec est, testimonium conscientiae nostrae (II Cor. I, 12) : et illud quod nihil est manifestius, Si adhuc, inquit, hominibus placerem, Christi servus non essent (Galat. I, 10) . Sed ne quisquam eorum qui de praeceptis quasi repugnantibus ipsius Domini moventur, multo magis Apostolo ejus ingerat quaestionem, et dicat, Quomodo tu dicis, Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo: et tu idem dicis, Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem? Adsit ipse Dominus, qui etiam in servo suo et Apostolo loquebatur, et aperiat nobis voluntatem suam, et tribuat obediendi facultatem. 3. Conciliantur duo illa praecepta. Ipsa quippe verba evangelica secum portant expositiones suas; nec intercludunt ora esurientium, quia pascunt corda pulsantium. Intentio quippe cordis humani quo dirigatur, et quo spectet, intuendum est. Si enim qui vult videri ab hominibus bona opera sua, gloriam et utilitatem suam ponit ante homines, et hanc in conspectu hominum quaerit;", + "candidate_score": 0.679064, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_123", + "bdc_text": "] Optimi viri , cogitemus et consyderemus , quam sint hi dies maliVgl. Eph 5 , 16 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3815", + "psc_text": "remaneas rursus in mendacio tuo. Nolite ergo mentiri, fratres. Jam enim veteres homines eratis: accessistis ad gratiam Dei, facti estis homines novi. Mendacium ad Adam pertinet, veritas ad Christum. Deponentes ergo mendacium, loquimini veritatem, ut et caro ista mortalis quam adhuc habetis de Adam, praecedente novitate spiritus, mereatur et ipsa innovationem et commutationem tempore resurrectionis suae: ac si totus homo deificatus inhaereat perpetuae atque incommutabili veritati. SERMO CLXVII . De Verbis Apostoli, Videte quomodo caute ambuletis; non ut insipientes, sed ut sapientes; redimentes tempus, quoniam dies mali sunt. Ephes. cap. V, V\\ V\\. 15, 16. CAPUT PRIMUM. 1. Dies mali unde. Apostolum, cum legeretur, audistis; imo omnes audivimus, dicentem nobis: Videte quomodo caute ambuletis; non ut insipientes, sed ut sapientes; redimentes tempus, quoniam dies mali sunt. Dies malos, fratres, duae res faciunt, malitia et miseria. Per malitiam hominum et miseriam hominum ducuntur dies mali. Caeterum dies isti, quantum pertinet ad", + "candidate_score": 0.678937, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_46_48", + "bdc_text": "Non cedetis nec tacebitis , nisi apertis scripturis convictiBezieht sich auf oben Nr. 2096 , 13f. . At qui nolit , convinci hisGemeint ist : scripturis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1161", + "psc_text": "Tacui, numquid semper tacebo? Quomodo ergo tacuisti? Quia nondum dico, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum; et nondum dico aliis, Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus (Matth. XXV, 34, 41) : et haec ipsa ita nondum dico, ut jam praedicam. Ultimam sententiam, quam dicturus est judex, in tabella scripturus manu sua, ultra quam sententiam nihil jam judicaturus est, partes non audiunt: illis foras exeuntibus scribitur. Attonitae sunt ambae partes atque suspensae, contra quam vel pro qua sententia illius procedat. Magnum secretum judicis, unde secretarium nominatur. Magnus timor eorum qui in causa sunt; quid ille cogitet, et quid scribat ignoratur: et homo est, et illi de quibus ille judicat, utique homines sunt. Ille autem Deus noster est, et nos populus pascuae ejus et oves manuum ejus. Et cum sit ille Creator, nos creatura; ille immortalis, nos mortales; ille invisibilis, nos visibiles; noluit nos in hac", + "candidate_score": 0.678685, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_131", + "bdc_text": "et illustrandae observari religionem , cuius in Christo domino et apostolo eius exemplum videmus nobis esse propositum .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2922", + "psc_text": "Christum hominem et Deum: ostendit tibi hominem, servat tibi Deum. Et vide quia Deum tibi servat, qui se tibi hominem ostendit. Qui diligit me, inquit, mandata mea custodit: qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum. Et tanquam diceretur, Quid ei dabis, quem diligis? Et ostendam, inquit, me ipsum illi. Quid est hoc, fratres? Quem jam videbant, ipse se illis demonstraturum promittebat. Quibus? A quibus videbatur, an a quibus et non videbatur? Sic loquens apostolo quidam ait, quaerenti videre Patrem, ut sufficeret ei, et dicenti, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Et ille stans ante oculos servi, in forma servi, servans oculis deificati formam Dei, ait illi: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Qui me videt, videt et Patrem (Joan. XIV, 21, 8, 9) . Patrem quaeris videre, me vide: vides me, et non vides me. Vides quod pro te assumpsi, non vides quod pro", + "candidate_score": 0.677538, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_226", + "bdc_text": "et ad veram nos omnes poenitentiam adigat et in se consensionem Vgl. 1Kor 1 , 10. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2532", + "psc_text": "Obsecro autem vos, fratres. Multitudini dicebat: sed omnes unum facere volebat. Obsecro autem vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata; sitis autem perfecti in eodem sensu, et in eadem scientia (I Cor. I, 10) . Et alio loco: Unanimes, unum sentientes, nihil per contentionem, neque per inanem gloriam (Philipp. II, 2, 3) . Et Dominus ad Patrem de suis: Ut sint unum, sicut et nos unum sumus (Joan. XVII, 22) . Et in Actibus Apostolorum: Multitudinis autem credentium erat anima una et cor unum (Act. IV, 32) . Ergo magnificate Dominum mecum, et exaltemus nomen ejus in unum (Psal. XXXIII, 4). Quia unum est necessarium, unum illud supernum, unum ubi Pater et Filius et Spiritus sanctus sunt unum. Videte nobis commendari unitatem. Certe Trinitas est Deus noster. Pater non est Filius, Filius non est Pater, Spiritus sanctus nec Pater est, nec Filius, sed amborum Spiritus:", + "candidate_score": 0.676996, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_123", + "bdc_text": "] Optimi viri , cogitemus et consyderemus , quam sint hi dies maliVgl. Eph 5 , 16 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2125", + "psc_text": "hujus vitae. Vera ac beata vita, aeterna. De his autem diebus quos agimus, ait Apostolus, Redimentes tempus, quoniam dies mali sunt (Ephes. V, 10) . Non sunt ergo dies mali quos agimus in corruptela hujus carnis, in tanta vel sub tanta sarcina corruptibilis corporis, inter tantas tentationes, inter tantas difficultates, ubi falsa voluptas, nulla securitas gaudii, timor torquens, cupiditas avida, tristitia arida? Ecce quam malos dies: et nemo vult finire ipsos malos dies, multumque hinc rogant homines Deum, ut diu vivant. Quid est autem diu vivere, nisi diu torqueri? Quid est aliud diu vivere, quam malos dies malis diebus addere? Et cum crescunt pueri, quasi accedunt illis dies; et nesciunt quia minuuntur: et ipsa est falsa computatio. Crescentibus enim decedunt dies potius, quam accedunt. Constitue alicui homini nato, verbi gratia, octoginta annos: quidquid vivit, de summa minuit. Et inepti homines gratulantur plurimis natalitiis, tam suis, quam filiorum suorum. O virum", + "candidate_score": 0.676709, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_96_98", + "bdc_text": "10 , 23 . multo minus quid libeat , sed quid expediat ad sanctificandum nomen ipsiusVgl. Mt 6 , 9 par. . Opto vos in ipso optime valereVgl. Röm 16 , 22 ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2007", + "psc_text": "Et ostendam me ipsum illi (Joan. XIV, 21) . Magnum donum, magna promissio. Non tibi servat Deus praemium aliquod suum: sed se ipsum. Avare, quare tibi non sufficit quod Christus promittit? Tu dives tibi videris; et si Deum non habes, quid habes? alter pauper; et si Deum habet, quid non habet? 6. Aliorum curanda salus ex charitate. Descende, Petre: requiescere cupiebas in monte, descende, praedica verbum, insta opportune, importune, argue, hortare, increpa, cum omni longanimitate et doctrina (II Tim. IV, 2). Labora, desuda, patere aliqua tormenta: ut quod in candidis vestimentis Domini intelligitur, per candorem et pulchritudinem rectae operationis in charitate possideas. In laude enim charitatis, cum Apostolus legeretur, audivimus, Non quaerit quae sua sunt (I Cor. XIII, 5) . Non quaerit quae sua sunt; quoniam donat quae possidet. Alio loco periculosius dictum est, si non intellexeris. Secundum enim ipsam charitatem praecipiens Apostolus fidelibus membris Christi, ait: Nemo quod suum", + "candidate_score": 0.676688, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_138_140", + "bdc_text": "audire alios cupio , quanquam sequi unum dominum debeo . In aliis autem - dum video dominum nec mihi nec aliis hominibus medendi eorumeorum morbis über der Zeile nachgetragen . morbis facultatem ullam reliquam fecisse - ferendum puto , quod mutare non valeo , et id interim in unoquoque nihilominus colere et ad ecclesiae Christi utilitatem promovere me debere , quodcunque video donum Christi ad hoc ipsum Gemeint ist :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2348", + "psc_text": "Isaias, non intelligetis (Id. VII, 9, sec. LXX) : ambulemus per fidem quamdiu peregrinamur a Domino, donec perveniamus ad speciem, ubi videbimus facie ad faciem (II Cor. V, 6, 7, et I Cor. XIII, 12). Ambulantes per fidem, bene operemur. In bonis operibus gratuita sit dilectio Dei, benefica sit dilectio proximi. Deo enim quod praestemus non habemus: sed quia proximo habemus quod praestemus, praestando indigenti promerebimur abundantem. Inde unusquisque quod habet, praestet alteri: quidquid plus habet largiatur inopi. Alius habet pecuniam: pascat pauperem, vestiat nudum, aedificet ecclesiam, operetur de pecunia quidquid boni potest. Alius habet consilium: regat proximum, pellat tenebras dubitationis luce pietatis. Alius habet doctrinam: eroget de cellario Domini, ministret conservis cibaria, confortet fideles, revocet errantes, quaerat perditos, quantum potest faciat. Est quod sibi erogent etiam pauperes: alius claudo pedes accommodet, alius caeco suos oculos duces praebeat; alius visitet infirmum, alius sepeliat mortuum. Sunt ista in omnibus, ut prorsus", + "candidate_score": 0.675609, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_46_48", + "bdc_text": "Non cedetis nec tacebitis , nisi apertis scripturis convictiBezieht sich auf oben Nr. 2096 , 13f. . At qui nolit , convinci hisGemeint ist : scripturis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2937", + "psc_text": "auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Si enim dixi, falsum est quod scriptum est, Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Unde enim ascenderet in cor meum, ut dicerem quod in cor hominis non ascendit? Creditur, et non videtur: non solum non videtur, sed nec dicitur. Quomodo ergo creditur, si non dicitur? Quis credit quod non audit? Si autem audit ut credat, dicitur: si dicitur, cogitatur: si cogitatur et dicitur, et in auribus hominum intrat. Et quia non diceretur nisi cogitaretur, et in cor hominis ascendit. Jam ecce ista quaestio tantae rei conturbat nos, ut non possimus verbis explicare quaestionem. Quis explicat rem? CAPUT IV. 4. Filius semper genitus a Patre. Attendamus itaque Evangelium, modo Dominus loquebatur, et faciamus quod ipse dixit: Qui credit in me, inquit, transitum facit a morte in vitam, et in judicium non venit. Amen dico vobis, quia veniet hora,", + "candidate_score": 0.674878, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_46_48", + "bdc_text": "Non cedetis nec tacebitis , nisi apertis scripturis convictiBezieht sich auf oben Nr. 2096 , 13f. . At qui nolit , convinci hisGemeint ist : scripturis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_425", + "psc_text": "operibus vestris? Quid est nocte, nisi in tribulatione? Quid est coram Deo, nisi conscientiae puritate? Sic vivendo et hoc amando, habebitis Deum in contemplatione, et in illo vitam sine defectione; dies bonos sine contenebratione, pacem sine dissensione. SERMO XVII . De eo quod dicitur in Psalmo XLIX, 3, Deus manifestus veniet, Deus noster, et non silebit, etc. CAPUT PRIMUM. 1. Judicium extremum. Cantavimus, fratres, Deus manifestus veniet, Deus noster, et non silebit. Deum Christum Scriptura praedixit venturum ad judicium vivorum et mortuorum. Quando enim prius venit judicari, occultus fuit: quando veniet judicare, manifestus erit. Quam fuerit tunc occultus, hinc intelligite quod ait Apostolus: Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent (I Cor. II, 8) . Tunc autem siluit interrogatus, sicut et Evangelium loquitur, et impletur in eo Isaiae prophetia dicentis: Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se fuit sine voce, sic non aperuit os suum", + "candidate_score": 0.674854, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_45_47", + "bdc_text": "Röm 10 , 9f. . Non cedetis nec tacebitis , nisi apertis scripturis convictiBezieht sich auf oben Nr. 2096 , 13f. . At qui nolit , convinci hisGemeint ist :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_425", + "psc_text": "operibus vestris? Quid est nocte, nisi in tribulatione? Quid est coram Deo, nisi conscientiae puritate? Sic vivendo et hoc amando, habebitis Deum in contemplatione, et in illo vitam sine defectione; dies bonos sine contenebratione, pacem sine dissensione. SERMO XVII . De eo quod dicitur in Psalmo XLIX, 3, Deus manifestus veniet, Deus noster, et non silebit, etc. CAPUT PRIMUM. 1. Judicium extremum. Cantavimus, fratres, Deus manifestus veniet, Deus noster, et non silebit. Deum Christum Scriptura praedixit venturum ad judicium vivorum et mortuorum. Quando enim prius venit judicari, occultus fuit: quando veniet judicare, manifestus erit. Quam fuerit tunc occultus, hinc intelligite quod ait Apostolus: Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent (I Cor. II, 8) . Tunc autem siluit interrogatus, sicut et Evangelium loquitur, et impletur in eo Isaiae prophetia dicentis: Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se fuit sine voce, sic non aperuit os suum", + "candidate_score": 0.67451, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_46_48", + "bdc_text": "Non cedetis nec tacebitis , nisi apertis scripturis convictiBezieht sich auf oben Nr. 2096 , 13f. . At qui nolit , convinci hisGemeint ist : scripturis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_426", + "psc_text": "quod ait Apostolus: Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent (I Cor. II, 8) . Tunc autem siluit interrogatus, sicut et Evangelium loquitur, et impletur in eo Isaiae prophetia dicentis: Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se fuit sine voce, sic non aperuit os suum (Isai. LIII, 7) . Veniet ergo manifestus, et non silebit. Ad hoc dictum est, Non silebit, quia siluit judicatus. Nam quantum attinet ad voces ipsius nobis necessarias, quando siluit? Non siluit per Patriarchas, non siluit per os carnis suae: et modo si sileret, Scriptura non loqueretur. Lector ascendit, et ipse non silet. Tractator loquitur, si vera loquitur, Christus loquitur. Si sileret Christus, ego vobis ista non dicerem. Nec per os vestrum siluit: nam quando cantabatis, ipse loquebatur. Non silet, opus est ut nos audiamus, sed aure cordis: nam facile est audire auribus carnis. Illis auribus audire debemus, quas quaerebat magister", + "candidate_score": 0.674265, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_45_47", + "bdc_text": "Röm 10 , 9f. . Non cedetis nec tacebitis , nisi apertis scripturis convictiBezieht sich auf oben Nr. 2096 , 13f. . At qui nolit , convinci hisGemeint ist :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_432", + "psc_text": "his; sed totis viribus supplicandum, ut aures cordis, quas clausas habere probantur, Dominus aperire dignetur. Sed numquid ille parcet, numquid silebit quem timere debemus? Audistis in ipso Psalmo, fratres mei, cum enumeraret peccata peccatoris, ait, Haec fecisti, et tacui. Contra hoc dictum est, Veniet, et non silebit. Praesentia sua non silebit. Excepto enim quod Dominus Christus significatur, quia siluit in judicio, ut impleretur in illo etiam ea prophetia, quam paulo ante commemoravi; hoc excepto, modo Deus ipse per se ipsum Dominus Christus tacet. Ascendit enim in coelum, et sedet ad dexteram Patris, inde venturus est judicare vivos et mortuos: quamdiu ibi est, donec veniat tacet. Voces ejus in Libris audimus, de ore ipsius non audimus. Audistis vocem ipsius de sanctis Scripturis isto loco: auditis cum vos ipsas commemoratis, et forte de his rebus inter vos sermocinamini. CAPUT IV. 4. Peccantes videt et odit Deus, etsi nunc tacet. Qui vult audiri", + "candidate_score": 0.673937, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_125", + "bdc_text": "multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3665", + "psc_text": "in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi (Coloss. II, 8, 3) . Christus crucifixus, thesauri sapientiae et scientiae absconditi. Nolite ergo, inquit, nomine sapientiae dicipi. Ad hoc involucrum vos advocate, hoc vobis ut evolvatur, orate. Stulte hujus mundi philosophe, quod quaeris nihil est: quem non quaeris. Quid prodest, quia multum sitis, et fontem calcando pertransis? Contemnis humilitatem, quia non intelligis majestatem. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent (I Cor. II, 8) . Jesum Christum, inquit, crucifixum. Non dixi aliquid me in vobis scire, nisi Jesum Christum, et hunc crucifixum: humilitatem ejus, quam irrident superbi, ut fiat in eis, Increpasti superbos; maledicti enim qui declinant a mandatis tuis (Psal. CXVIII, 21) . Et quod est mandatum ejus, nisi ut credamus in eum, et diligamus invicem? In quem credamus? In Christum crucifixum. Quod non vult audire superbia, hoc audiat sapientia. Mandatum ejus est, ut credamus in eum. In quem?", + "candidate_score": 0.673882, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_122_124", + "bdc_text": "[ Autographe Nachschrift: ] Optimi viri , cogitemus et consyderemus , quam sint hi dies maliVgl. Eph 5 , 16 . et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3815", + "psc_text": "remaneas rursus in mendacio tuo. Nolite ergo mentiri, fratres. Jam enim veteres homines eratis: accessistis ad gratiam Dei, facti estis homines novi. Mendacium ad Adam pertinet, veritas ad Christum. Deponentes ergo mendacium, loquimini veritatem, ut et caro ista mortalis quam adhuc habetis de Adam, praecedente novitate spiritus, mereatur et ipsa innovationem et commutationem tempore resurrectionis suae: ac si totus homo deificatus inhaereat perpetuae atque incommutabili veritati. SERMO CLXVII . De Verbis Apostoli, Videte quomodo caute ambuletis; non ut insipientes, sed ut sapientes; redimentes tempus, quoniam dies mali sunt. Ephes. cap. V, V\\ V\\. 15, 16. CAPUT PRIMUM. 1. Dies mali unde. Apostolum, cum legeretur, audistis; imo omnes audivimus, dicentem nobis: Videte quomodo caute ambuletis; non ut insipientes, sed ut sapientes; redimentes tempus, quoniam dies mali sunt. Dies malos, fratres, duae res faciunt, malitia et miseria. Per malitiam hominum et miseriam hominum ducuntur dies mali. Caeterum dies isti, quantum pertinet ad", + "candidate_score": 0.673616, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_25_27", + "bdc_text": "-In Art. 22 [23 ] steht : \"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch bedütende , heilige waarzeychenn sigind , durch die von dem herren selbs , durch den dienst der Kuchen , die ware gemeinschafft des lyps unnd bluts Christi den glöubigen fürgetragen unnd angebotten werde . . .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2834", + "psc_text": "Laesus et injuriam passus, vindicam vult: de aliena poena sibi quaerit medicamentum, et acquirit grande tormentum. Ideo in omnibus Dominus Christus humiliari dignatus est, praebens nobis viam: si tamen dignemur ambulare per eam. CAPUT II. 2. Cur Christus esuriens non fecit panem de lapide, sicut in nuptiis vinum de aqua. Ecce inter caetera Filius virginis venit ad nuptias: qui cum apud Patrem esset, instituit nuptias. Quomodo facta est prima mulier, per quam venit peccatum, de viro sine femina: sic vir, per quem deletum est peccatum, de femina sine viro. Per illum ruimus, per hunc surgimus. Et quid in ipsis nuptiis fecit? De aqua vinum. Quid potentius? Qui poterat talia facere, dignatus est indigere. Qui fecit de aqua vinum, potuit facere et de lapidibus panem. Eadem potentia erat: sed tunc diabolus tentavit, ideo Christus non fecit. Scitis enim quia quando tentatus est Dominus Christus, hoc ei suggessit diabolus. Esurivit enim, quia", + "candidate_score": 0.673042, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_45_47", + "bdc_text": "Röm 10 , 9f. . Non cedetis nec tacebitis , nisi apertis scripturis convictiBezieht sich auf oben Nr. 2096 , 13f. . At qui nolit , convinci hisGemeint ist :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_426", + "psc_text": "quod ait Apostolus: Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent (I Cor. II, 8) . Tunc autem siluit interrogatus, sicut et Evangelium loquitur, et impletur in eo Isaiae prophetia dicentis: Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se fuit sine voce, sic non aperuit os suum (Isai. LIII, 7) . Veniet ergo manifestus, et non silebit. Ad hoc dictum est, Non silebit, quia siluit judicatus. Nam quantum attinet ad voces ipsius nobis necessarias, quando siluit? Non siluit per Patriarchas, non siluit per os carnis suae: et modo si sileret, Scriptura non loqueretur. Lector ascendit, et ipse non silet. Tractator loquitur, si vera loquitur, Christus loquitur. Si sileret Christus, ego vobis ista non dicerem. Nec per os vestrum siluit: nam quando cantabatis, ipse loquebatur. Non silet, opus est ut nos audiamus, sed aure cordis: nam facile est audire auribus carnis. Illis auribus audire debemus, quas quaerebat magister", + "candidate_score": 0.672849, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_140_142", + "bdc_text": "morbis facultatem ullam reliquam fecisse - ferendum puto , quod mutare non valeo , et id interim in unoquoque nihilominus colere et ad ecclesiae Christi utilitatem promovere me debere , quodcunque video donum Christi ad hoc ipsum Gemeint ist : ad promovendum ecclesiae utilitatem . ullis hominibus collatum esse .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3262", + "psc_text": "omnibus tamen haec dedit. Numquid quibus non dedit desperare debent, et dicere se ad eum non pertinere, quia haec dona accipere non meruerunt? In corpore membra sunt: aliud potest illud membrum, aliud illud. Compegit corpus Deus, non tribuit auri ut videat, nec oculo ut audiat, nec fronti ut olfaciat, nec manui ut gustet; non dedit haec: sed omnibus membris sanitatem dedit, compagem dedit, unitatem dedit, spiritu omnia pariter vivificavit et univit. Sic ergo non dedit quibusdam mortuos suscitare, aliis non dedit disputare: omnibus tamen quid dedit? Discite a me quoniam mitis sum et humilis corde (Matth. XI, 27-29) . Quoniam audivimus dicentem, Mitis sum et humilis corde: fratres mei, tota medicina nostra ista est, Discite a me quoniam mitis sum et humilis corde. Quid prodest, si miracula faciat, et sit superbus, non sit mitis et humilis corde? Nonne in illo numero deputabitur eorum, qui venturi sunt in fine et dicturi,", + "candidate_score": 0.671556, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_135_137", + "bdc_text": "20 , 25-28 par. nos conformemus , ne cuiquam ullam demus offensionemRöm 14 , 13 . vituperandive ministerii nostri occasionem , nedum causam2Kor 6 , 3. . Me profecto moneri quam luberrime a quibusvis opto de cunctis meis erratis ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2694", + "psc_text": "audite eum quem misit nobis: Ego sum, inquit, vitis, vos estis palmites, Pater meus agricola est (Joan. XV, 1, 5) . Ergo colit nos. Sed si fructum reddamus, parat horreum. Si autem sub tanto cultore steriles esse voluerimus, et pro frumento spinas protulerimus: nolo dicere quod sequitur, ad gaudium finiamus. Conversi ad Dominum, etc. SERMO CXIV. De verbis Evangelii Lucae, Si peccaverit in te frater tuus, corripe illum, etc. De remissione peccatorum, cap. XVII, V\\ V\\. 3, 4. Habitus ad Mensam sancti Cypriam, praesente comite Bonifacio. 1. Fratri quoties in nos peccaverit et poenituerit ignoscendum. Sanctum Evangelium, quod modo cum recitaretur audivimus, de remissione nos admonuit peccatorum. Hinc admonendi estis ex sermone nostro. Ministri enim sumus verbi, non nostri, sed utique Dei et Domini nostri, cui nemo sine gloria servit, quem nemo sine poena contemnit. Ipse ergo Dominus Deus noster, qui manens apud Patrem fecit nos, et factus pro nobis", + "candidate_score": 0.671326, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_122_124", + "bdc_text": "[ Autographe Nachschrift: ] Optimi viri , cogitemus et consyderemus , quam sint hi dies maliVgl. Eph 5 , 16 . et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3592", + "psc_text": "in tabulis lapideis in timore, in tabulis cordis in dilectione. Jam nudiustertius qui adfuistis audistis, quomodo longe positam plebem, voces, ignis, fumus in monte terrebat (Exod. XIX, XX, et XXXI, 18); quomodo autem veniens Spiritus sanctus, idem ipse digitus Dei, quinquagesimo die post umbram Paschae quomodo venerit, et igneis linguis super unumquemque eorum insederit (Act. II, 1-4). Jam ergo non in timore, sed in dilectione; ut non servi, sed filii simus. Qui enim adhuc ideo bene agit, quia poenam timet, Deum non amat, nondum est inter filios: utinam tamen vel poenam timeat. Timor servus est, charitas libera est; et ut sic dicamus, timor est servus charitatis. Ne possideat diabolus cor tuum, praecedat servus in corde tuo, et servet dominae venturae locum. Fac, fac vel timore poenae, si nondum potes amore justitiae. Veniet domina, et servus abscedet: quia consummata charitas foras mittit timorem (I Joan. V, 18) , Non enim accepistis", + "candidate_score": 0.671228, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_140_142", + "bdc_text": "morbis facultatem ullam reliquam fecisse - ferendum puto , quod mutare non valeo , et id interim in unoquoque nihilominus colere et ad ecclesiae Christi utilitatem promovere me debere , quodcunque video donum Christi ad hoc ipsum Gemeint ist : ad promovendum ecclesiae utilitatem . ullis hominibus collatum esse .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2889", + "psc_text": "nihil sum. Et si distribuero omnem substantiam meam, et si tradidero corpus meum ut ardeam; charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest (I Cor. XIII, 1-3) . Apostoli verba sunt. Illa ergo omnia quae dixit, quasi triginta octo anni sunt: sed quia charitas ibi non erat, infirmitas erat. Quis ergo ab ista infirmitate sanabit, nisi qui venit dare charitatem? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis (Joan. XIII, 34) . Et quia venit dare charitatem, et charitas perficit Legem; merito dixit, Non veni Legem solvere, sed implere (Matth. V, 17) . Sanavit aegrotum, et dixit illi ut ferret grabatum suum, et iret in domum suam. Hoc et paralytico, quem sanavit, dixit (Marc. II, 11). Quid est ferre grabatum nostrum? Voluptatem carnis nostrae. Ubi infirmi jacemus, quasi lectus noster est. Sed qui sanati fuerint, continent et ferunt eam, non ab ipsa carne continentur. Ergo sanus contine fragilitatem carnis tuae, ut", + "candidate_score": 0.67119, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_41_43", + "bdc_text": "oben Nr. 2096 , 10-12. . Nos tantundem deposuimus et ad nostramZu verstehen : ad nostram confessionem . , idque non quando nos perpulit adversarius , sed quia monet verbum ChristiVgl. Mt 10 , 32 par. ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1284", + "psc_text": "Deo dicturi sumus? Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris (Matth. VI, 12) . Agite ut dimittatis, agite. Venietis enim ad verba ista orationis: quomodo ea dicitis? quomodo non dicitis? Postremo interrogo: Dicitis, an non dicitis? Odisti, et dicis? Respondebis mihi, Ego non dico. Oras, et non dicis? odisti, et dicis? oras, et non dicis? Cito respondeo. Ergo si dicis, mentiris: si non dicis, nihil mereris. Observa te, attende te: modo es oraturus, dimitte ex toto corde. Litigare vis cum inimico tuo, prius litiga cum corde tuo. Litiga, inquam, litiga cum corde tuo. Dic cordi tuo, Noli odisse. Illud autem cor tuum, animus tuus odit adhuc: dic animo, Noli odisse. Quomodo orabo, quomodo dicam, Dimitte nobis debita nostra? Possum quidem hoc dicere, sed quod sequitur quomodo dicam? Sicut et nos. Quid? Sicut et nos dimittimus. Ubi est fides? Fac quod dicis, Sicut et nos. 9. Exemplum Christi.", + "candidate_score": 0.668663, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_123", + "bdc_text": "] Optimi viri , cogitemus et consyderemus , quam sint hi dies maliVgl. Eph 5 , 16 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1621", + "psc_text": "Existimemus ergo, universum mundum quasi esse hominem unum. Evadere mala quaerit, et facere bona piget: ac per hoc crebrescentibus tribulationibus suis in sua causa deficiens, quem potest ad accipiendum consilium prudentiorem invenire, quam Christum? Certe meliorem inveniat, et quod vult agat. Si autem non habet ubi meliorem inveniat, ad hunc veniat, quem ubicumque inveniat, consulat, accipiat consilium, servet mandatum bonum, evadat magnum malum. Praesentia enim mala temporalia, quae multum homines exhorrent, sub quibus plurimum murmurant, et murmurando offendunt emendatorem, ne inveniant Salvatorem: praesentia ergo mala sine dubio transitoria sunt; aut illa per nos transeunt, aut nos per illa transimus; aut transeunt nobis viventibus, aut dimittuntur nobis morientibus. Non est in tribulatione magnum, quod tempore breve est. Quisquis cogitas crastinum diem, non revocas hesternum diem. Minente die perendino, hesternus erit et crastinus. Verumtamen si curis tantis homines aestuant ad evadendas temporales et transcurrentes, vel potius transvolantes tribulationes; quid est cogitandum ut", + "candidate_score": 0.66727, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_91_93", + "bdc_text": "Domino autem et ecclesiae eius illa condonavi et , quae verae charitatis sunt , sectari studuiVgl. 1Kor 14 , 1 ; 2Kor 6 , 6 ; 8 , 8 , usw. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3830", + "psc_text": "Si autem didicisti quod ait et ipse Apostolus, Ut qui gloriatur, in Domino glorietur (I Cor. I, 31) ; confitere pacem, charitatem cum fide, non tibi esse nisi a Deo. Sed respondes mihi: Tu hoc dicis, proba quod dicis. Probo: ipsum Apostolum testem vocabo. Ecce habetis: Apostolus dixit, Pax fratribus, et charitas cum fide. Ipse dixit. Quid ipse dixit? Vide, sequitur, Pax fratribus, et charitas cum fide, a Deo Patre nostro et Domino Jesu Christo. Quid ergo habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis (I Cor. IV, 7)? Nam si gloriatus est Abraham, ex fide gloriatus est. Quae est fides plena et perfecta? Quae credit ex Deo esse omnia bona nostra, et ipsam fidem. Iterum dicit Apostolus, Misericordiam consecutus sum. O confessio! Non ait, Misericordiam consecutus sum, quia fidelis eram; sed, ut fidelis essem, misericordiam consecutus sum (Id. VII, 25) . CAPUT IV. 4. Gratia", + "candidate_score": 0.666774, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_123", + "bdc_text": "] Optimi viri , cogitemus et consyderemus , quam sint hi dies maliVgl. Eph 5 , 16 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2124", + "psc_text": "sed in aeternum cum Deo regnabitis. Qui enim vult vitam, sicut dicit propheta, diligit videre dies bonos (Psal. XXXIII, 13) . Nam in diebus malis mors potius optatur, quam vita. Nonne audimus et videmus homines in aliquibus tribulationibus et angustiis, conflictationibus et aegritudinibus dum sunt constituti, et vident se laborare, nihil aliud dicere nisi, Deus mitte mihi mortem, accelera dies meos? Et aliquando venit aegritudo; curritur, adducuntur medici, solidi et munera promittuntur. Dicit tibi ipsa mors: Ecce adsum, quam paulo ante a Domino petebas; quid me modo fugere vis? Inveni te falsatorem, et miserae vitae amatorem. 2. Mali sunt dies hujus vitae. Vera ac beata vita, aeterna. De his autem diebus quos agimus, ait Apostolus, Redimentes tempus, quoniam dies mali sunt (Ephes. V, 10) . Non sunt ergo dies mali quos agimus in corruptela hujus carnis, in tanta vel sub tanta sarcina corruptibilis corporis, inter tantas tentationes, inter tantas difficultates,", + "candidate_score": 0.666465, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_123", + "bdc_text": "] Optimi viri , cogitemus et consyderemus , quam sint hi dies maliVgl. Eph 5 , 16 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_616", + "psc_text": "irruat? Fugit homo, et secum trahit bellum suum, quocumque it. Non dico, si malus est: prorsus si bonus est, si juste vivit, invenit in se quod Apostolus dicit, Caro concupiscit adversus spiritum, et spiritus adversus carnem. In isto bello quomodo sunt dies boni? CAPUT V. 5. Dies maligni piis prosunt ad inveniendos dies bonos. Ergo maligni sunt dies: sed mitigemur. Quid est, Mitigemur? Judicio divino non irascamur. Dicamus illi: Bonum est mihi quoniam humiliasti me, ut discam justificationes tuas (Psal. CXVIII, 71) . De paradiso elisisti, de beatitudine projecisti: in aerumna sum, in gemitu sum, gemitus meus non est absconditus a te. Sed bonum est mihi quoniam humiliasti me, ut discam justificationes tuas. In diebus malis disco quaerere dies bonos. Qui sunt dies boni? Nolite illos modo quaerere: mihi credite, imo mecum credite, non invenietis. Transibunt dies mali, et venient boni: sed boni venient bonis, malis pejores. 6. Dies boni", + "candidate_score": 0.665748, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_57_59", + "bdc_text": "Haec , inquam , si sentiretis , ita diximus nihil re , sed verbis tantum inter vos controverti . Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. . Id si tulerit Lutherus nec me pertraxerit in causam , ipse me ei non admiscebo - non certe vestri styli metu ( veritas enim apud filios ve-ritatis vincitVgl .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1853", + "psc_text": "sed, in verbo. Et sanctus Jacobus: Estote, inquit, factores verbi, et non auditores tantum (Jacobi I, 22) . Non ait et ipse, Verborum; sed, verbi: quamvis tam multa verba de Scripturis sanctis in ecclesia celebriter et solemniter legantur, dicantur, audiantur. Sicut ergo quantocumque tempore quisquis nostrum in praedicando Evangelio laboraverit, non verborum, sed verbi dicitur praedicator; et quantocumque tempore quisquis vestrum nostram praedicationem diligenter atque instanter audierit, non verborum, sed verbi audiendi studiosissimus nuncupatur: ita eo more quo Scripturae loquuntur, et quem novit ecclesiastica consuetudo, quisquis universa sua vita, qua istam gerit carnem, quantalibet longitudine protendatur, quaecumque verba vel ore vel sola cogitatione locutus fuerit corde impoenitenti, contra remissionem peccatorum quae fit in Ecclesia, verbum dicit contra Spiritum sanctum. 23. Omnis alia blasphemia, dimisso peccato in Spiritum sanctum, dimittitur, quare. Ideo autem non solum verbum quod dictum fuerit contra Filium hominis, sed omne prorsus peccatum et blasphemia remittetur hominibus; quia", + "candidate_score": 0.6639, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_36_38", + "bdc_text": "nec aliquo loco in ecclesia Christi vos eius dona et ministerium dignari , Was tatsächlich auf die \"Orthodoxa . . . confessio \" zutrifft. scio apud innumeras ecclesias defensionem vestram fore non levem vestrum ac ministerii vestri accusationem . Obiicitis , quae ille in vos ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_309", + "psc_text": "Ecclesia probatio charitatis, quam cum etiam honor ipse, qui apud homines videtur esse, contemnitur, ne membra parvuli dividantur, et unitatis discidio christiana dilanietur infirmitas. Dicit enim Apostolus tanquam matrem se exhibuisse parvulis, in quibus bonum opus evangelicum fecerat; non ipse, sed gratia Dei cum illo. Nam illa meretrix sua non poterat dicere nisi peccata: donum autem fecunditatis ex Deo. Tanto autem amplius diligitur gratia donantis, quanto supplicium debebatur. Et bene de meretrice Dominus ait: Cui plurimum dimittitur, plurimum diligit (Luc. VII, 47) . Dicit ergo apostolus Paulus: Factus sum parvulus in medio vestrum, tanquam si nutrix foveat filios suos (I Thess. II, 7) . Sed cum ad periculum ventum fuerit, quo parvulus dividatur, cum sibi honorem falsum simulatio vindicat, et scindere parata est unitatem; contemnat mater honorem suum, dum filium videat integrum, vivumque servet; ne forte cum debitum visceribus suis honorem pertinacius vindicat, det locum simulationi per machaeram schismatis infirma", + "candidate_score": 0.663268, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_81_83", + "bdc_text": "„Si ingratus et iniquus nobis esse perrexeris “Siehe oben Nr. 2096 , 221. . Ego vero opto a vobis cognoscere , cui vestro in me beneficio ingratus unquam extiterim aut quid in vos designarim iniquitatis ; satisfaciam vobis , si potero .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_810", + "psc_text": "Diligis quippe iniquitatem acerrimam inimicam, non tibi extrinsecus admotam, sed abs te tibi intrinsecus factam: quae ut facilius vincat te, faves ei contra te. Ita quod te oderis aperte convinceris, cum eam diligis, a qua turpiter vinceris. Neque enim divinum eloquium falsetur, quo dictum est, Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam (Psal. X, 6) . 3. Hinc est ergo, quod bonus eo bono quo bonus est, et bono alterius gratulatur, et malo alterius contristatur. Ac per hoc tali proximo; quoniam ipse verius dicitur proximus, qui te de proximo attendit, hoc est misericorditer respicit; tali ergo proximo utique, si sapiens fueris, et tibi et illi eris: non quia bono tuo bonus erit, sed quia bono suo boni tui dilector erit. Si autem malus evaseris, non cum illo, sed solus hauries mala. Neque enim malo tuo malus erit, sed in tuo misericors erit. Moestificat eum malitia, sed non sequitur poena sua:", + "candidate_score": 0.663101, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_57_59", + "bdc_text": "Haec , inquam , si sentiretis , ita diximus nihil re , sed verbis tantum inter vos controverti . Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. . Id si tulerit Lutherus nec me pertraxerit in causam , ipse me ei non admiscebo - non certe vestri styli metu ( veritas enim apud filios ve-ritatis vincitVgl .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4061", + "psc_text": "Estote autem factores verbi, et non auditores tantum, etc. Cap. I, V\\ V\\. 19, 22. CAPUT PRIMUM. 1. Dicendum de utrorumque officio, auditorum et praedicatorum verbi Dei. Verbi Dei assiduos auditores, beatus Jacobus apostolus convenit, dicens: Estote autem factores verbi, et non auditores tantum, fallentes vosmetipsos. Neque enim eum cujus verbum est, aut per quem dicitur verbum; sed vosmetipsos fallitis. Ex hac ergo sententia manante de fonte veritatis, per os apostolicum veracissimum, audemus et nos exhortari vos: et cum exhortamur vos, respicere nos. Verbi Dei enim inanis est forinsecus praedicator, qui non est intus auditor. Nec ita aversi ab humanitate et fideli consideratione sumus, ut pericula nostra non intelligamus, qui verbum Dei populis praedicamus. Consolatur autem nos, quia ubi periclitamur in ministeriis nostris, adjuvamur orationibus vestris. Nam ut noveritis, fratres, quam tutiore loco stetis quam nos, ipsius apostoli aliam sententiam profero dicentis, Sit autem unusquisque vestrum velox ad audiendum, tardus", + "candidate_score": 0.660524, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_17_19", + "bdc_text": "ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 . - religio Christi et cura ecclesiarum compulit . Nihil prorsus vos debere ad Lutheri librum \"Kurtz bekentnis \" ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2855", + "psc_text": "Ipse exposuit apostolus Paulus: Conclusit, inquit, Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus. Qui enim aegrotabant, sanos se esse putabant. Acceperunt Legem, quam implere non poterant; didicerunt in quo morbo essent, et imploraverunt manus medici: voluerunt sanari, quia cognoverunt se laborare; quod non cognoscerent, nisi datam Legem implere non possent. Innocens enim homo sibi videbatur, et ex ipsa superbia innocentiae falsae insanior fiebat. Ad domandam ergo superbiam, et ad denudandam, data est Lex; non ad liberandos aegrotos, sed ad convincendos superbos. Ergo attendat Charitas vestra: ad hoc data est Lex, quae proderet morbos, non quae tolleret. Ideo ergo aegroti illi, qui in domibus suis secretius aegrotare possent, si illae quinque porticus non essent, prodebantur oculis omnium in illis porticibus, sed a porticibus non sanabantur. Utilis ergo erat Lex ad prodenda peccata, quia reus homo abundantius factus ex praevaricatione Legis, posset edomata superbia implorare auxilium miserantis.", + "candidate_score": 0.660353, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_79_81", + "bdc_text": "bono ecclesiae . Scribis : „Si ingratus et iniquus nobis esse perrexeris “Siehe oben Nr. 2096 , 221. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_403", + "psc_text": "dicas, Quis est bonus? Imo et hoc volo dicas: quoniam quantumcumque fueris bonus, non eris sine aliquo malo. Unde rectissime dicitur, Nemo bonus, nisi unus Deus (Luc. XVIII, 19) . Sed bonus ille qui facit bona, Deus est. Si ergo bonus Deus qui facit bona, et solus ille bonus effector bonorum; quomodo est effector bonorum, si nullus hominum est bonus? Secundum modulum ergo proximum est et homo bonus. Qui si non esset, Dominus ipse non diceret, Homo bonus de bono thesauro cordis sui profert bona (Id. VI, 45) . CAPUT VI. 6. Mali foris et intus tolerandi. --Esto ergo bonus, et tolera malum. Esto simpliciter bonus, et dupliciter tolera malum. Bonus, nonnisi intus: nam si non intus, nusquam bonus. Esto ergo bonus intus, malum tolera et foris et intus. Foris tolera haereticum, tolera paganum, tolera Judaeum; tolera et intus malum Christianum. Quia inimici hominis domestici ejus (Michaeae VII, 6). Patiens", + "candidate_score": 0.660253, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_140", + "bdc_text": "morbis facultatem ullam reliquam fecisse - ferendum puto , quod mutare non valeo , et id interim in unoquoque nihilominus colere et ad ecclesiae Christi utilitatem promovere me debere , quodcunque video donum Christi ad hoc ipsum Gemeint ist :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3141", + "psc_text": "fides vestra, charissimi, et ita vos didicisse novimus, docente Magistro de coelo, in quo spem vestram posuistis, quia Dominus noster Jesus Christus, qui jam pro nobis passus est et resurrexit, caput est Ecclesiae, et est corpus ejus Ecclesia, et in ejus corpore unitas membrorum et compago charitatis, tanquam sanitas exsistit. Quicumque autem in charitate friguerit, infirmatur in corpore Christi. Sed potens est ille, qui jam exaltavit caput nostrum, etiam infirma membra sanare: dum tamen non nimia impietate praecidantur, sed haereant corpori donec sanentur. Quidquid enim adhuc haeret corpori, non desperatae sanitatis est: quod autem praecisum fuerit, nec curari, nec sanari potest. Cum ergo sit ille caput Ecclesiae, et sit corpus ejus Ecclesia, totus Christus et caput et corpus est. Resurrexit jam ille. Caput ergo habemus in coelo. Caput nostrum interpellat pro nobis. Caput nostum sine peccato et sine morte, jam propitiat Deum pro peccatis nostris: ut et nos in fine", + "candidate_score": 0.659772, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_40_42", + "bdc_text": "Ad vestram confessionem vitam et omnia vultis deponereVgl . oben Nr. 2096 , 10-12. . Nos tantundem deposuimus et ad nostramZu verstehen :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1534", + "psc_text": "vivendo contrahimus quod quotidie dimittatur. Qui baptizantur et exeunt, sine debito ascendunt, sine debito pergunt. Qui autem baptizantur et tenentur in hac vita, de fragilitate mortali contrahunt aliquid, unde et si non naufragatur, tamen oportet ut sentinetur. Quia si non sentinatur, paulatim ingreditur unde tota navis mergatur. Et hoc orare, sentinare est. Non tantum autem debemus orare, sed et eleemosynam facere: quia quando sentinatur ne navis mergatur, et vocibus agitur et manibus. Vocibus agimus, cum dicimus, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Manibus autem agimus, cum facimus, Frange esurienti panem tuum, et egenum sine tecto induc in domum tuam (Isai. LVIII, 29) . Include eleemosynam in corde pauperis, et ipsa pro te exorabit ad Dominum (Eccli. XXIX, 15) . CAPUT VIII. 12. Peccatorum quotidianorum mundatio. Minuta peccata non contemnenda, quia plura. Dimissis ergo peccatis omnibus per lavacrum regenerationis, in magnas angustias contrusi fuerimus, si non nobis", + "candidate_score": 0.659401, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_22", + "bdc_text": "Respondere equidem vos cupiebam , sed ut et vestras ecclesias apud pios homines defenderetis et , quae Christi sunt in aliis , non oppugnaretis nec in suspitionem iniquam raperetis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1184", + "psc_text": "bona, non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus (II Cor. VIII, 21) ? Ait ergo ille, Expone itaque mihi, quomodo intelligam diversa atque contraria: hac dicentem Apostolum, Si hominibus placere vellem, Christi servus non essem; hac dicentem, Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo: hac dicentem, Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae (Id. I, 12) ; hac dicentem, Providemus bona, non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus. Si tranquillus audias, si tibi ipsi aquam tuae mentis non perturbes, quantum potero, fortassis exponam. Sunt homines temerarii judices, detractores, susurrones, murmuratores, quaerentes suspicari quod non vident, quaerentes etiam jactare quod nec suspicantur: contra tales quid remanet, nisi testimonium conscientiae nostrae? Neque enim, fratres, etiam in illis quibus placere volumus, gloriam nostram quaerimus, aut gloriam nostram quaerere debemus, sed illorum salutem: ut si bene ambulamus, nos sequendo non errent; imitatores nostri sint, si nos Christi (Id.", + "candidate_score": 0.659212, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_124", + "bdc_text": "et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3036", + "psc_text": "quod humilis meruit, superbus amittat. Nam etiam qui jam in ipsa via justa ambulant, si sibi eam tribuerint et viribus suis, pereunt de illa. Ideo humilitatem nos docens sancta Scriptura per Apostolum dicit, Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Et ne sibi aliquid inde darent, quia dixit, operamini: continuo subjunxit, Deus enim est qui operatur in vobis et velle et operari, pro bona voluntate (Philipp. II, 12, 13) . Deus est qui operatur in vobis: ideo cum timore et tremore, vallem facite, imbrem suscipite. Depressa implentur, alta siccantur. Gratia pluvia est. Quid ergo miraris, si Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam (Jacob. IV, 6)? Ideo cum timore et tremore, id est, cum humilitate. Noli altum sapere, sed time (Rom. XI, 20) . Time, ut implearis: noli altum sapere, ne sicceris. CAPUT IV. 4. Gratia justificato, ut in via justa ambulet, necessaria. Sed jam, inquis, ambulo viam istam:", + "candidate_score": 0.659014, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_46", + "bdc_text": "Non cedetis nec tacebitis , nisi apertis scripturis convictiBezieht sich auf oben Nr. 2096 , 13f. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_425", + "psc_text": "operibus vestris? Quid est nocte, nisi in tribulatione? Quid est coram Deo, nisi conscientiae puritate? Sic vivendo et hoc amando, habebitis Deum in contemplatione, et in illo vitam sine defectione; dies bonos sine contenebratione, pacem sine dissensione. SERMO XVII . De eo quod dicitur in Psalmo XLIX, 3, Deus manifestus veniet, Deus noster, et non silebit, etc. CAPUT PRIMUM. 1. Judicium extremum. Cantavimus, fratres, Deus manifestus veniet, Deus noster, et non silebit. Deum Christum Scriptura praedixit venturum ad judicium vivorum et mortuorum. Quando enim prius venit judicari, occultus fuit: quando veniet judicare, manifestus erit. Quam fuerit tunc occultus, hinc intelligite quod ait Apostolus: Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent (I Cor. II, 8) . Tunc autem siluit interrogatus, sicut et Evangelium loquitur, et impletur in eo Isaiae prophetia dicentis: Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se fuit sine voce, sic non aperuit os suum", + "candidate_score": 0.657988, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_46", + "bdc_text": "Non cedetis nec tacebitis , nisi apertis scripturis convictiBezieht sich auf oben Nr. 2096 , 13f. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1161", + "psc_text": "Tacui, numquid semper tacebo? Quomodo ergo tacuisti? Quia nondum dico, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum; et nondum dico aliis, Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus (Matth. XXV, 34, 41) : et haec ipsa ita nondum dico, ut jam praedicam. Ultimam sententiam, quam dicturus est judex, in tabella scripturus manu sua, ultra quam sententiam nihil jam judicaturus est, partes non audiunt: illis foras exeuntibus scribitur. Attonitae sunt ambae partes atque suspensae, contra quam vel pro qua sententia illius procedat. Magnum secretum judicis, unde secretarium nominatur. Magnus timor eorum qui in causa sunt; quid ille cogitet, et quid scribat ignoratur: et homo est, et illi de quibus ille judicat, utique homines sunt. Ille autem Deus noster est, et nos populus pascuae ejus et oves manuum ejus. Et cum sit ille Creator, nos creatura; ille immortalis, nos mortales; ille invisibilis, nos visibiles; noluit nos in hac", + "candidate_score": 0.657716, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_17_19", + "bdc_text": "ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 . - religio Christi et cura ecclesiarum compulit . Nihil prorsus vos debere ad Lutheri librum \"Kurtz bekentnis \" ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2854", + "psc_text": "Legis, quinque libros fecit. Propter numerum ergo librorum, quos ille scripsit, quinque porticus Legem figurabant. Quia vero Lex non data est quae sanaret infirmos, sed quae proderet et ostenderet: sic enim dicit Apostolus, Si enim data esset Lex quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia; sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus (Galat. III, 21, 22) : propterea in illis porticibus jacebant aegroti, non sanabantur. Quid enim ait? Si data esset Lex quae posset vivificare. Non ergo illae porticus, quae figurabant Legem, sanare poterant aegrotos. Dicit mihi aliquis: Quare ergo data est? Ipse exposuit apostolus Paulus: Conclusit, inquit, Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus. Qui enim aegrotabant, sanos se esse putabant. Acceperunt Legem, quam implere non poterant; didicerunt in quo morbo essent, et imploraverunt manus medici: voluerunt sanari, quia cognoverunt se laborare; quod non cognoscerent, nisi", + "candidate_score": 0.655982, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_44_46", + "bdc_text": "Mk 8 , 38 par. ; Röm 10 , 9f. . Non cedetis nec tacebitis , nisi apertis scripturis convictiBezieht sich auf oben Nr. 2096 , 13f. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1161", + "psc_text": "Tacui, numquid semper tacebo? Quomodo ergo tacuisti? Quia nondum dico, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum; et nondum dico aliis, Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus (Matth. XXV, 34, 41) : et haec ipsa ita nondum dico, ut jam praedicam. Ultimam sententiam, quam dicturus est judex, in tabella scripturus manu sua, ultra quam sententiam nihil jam judicaturus est, partes non audiunt: illis foras exeuntibus scribitur. Attonitae sunt ambae partes atque suspensae, contra quam vel pro qua sententia illius procedat. Magnum secretum judicis, unde secretarium nominatur. Magnus timor eorum qui in causa sunt; quid ille cogitet, et quid scribat ignoratur: et homo est, et illi de quibus ille judicat, utique homines sunt. Ille autem Deus noster est, et nos populus pascuae ejus et oves manuum ejus. Et cum sit ille Creator, nos creatura; ille immortalis, nos mortales; ille invisibilis, nos visibiles; noluit nos in hac", + "candidate_score": 0.653428, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_44_46", + "bdc_text": "Mk 8 , 38 par. ; Röm 10 , 9f. . Non cedetis nec tacebitis , nisi apertis scripturis convictiBezieht sich auf oben Nr. 2096 , 13f. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_426", + "psc_text": "quod ait Apostolus: Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent (I Cor. II, 8) . Tunc autem siluit interrogatus, sicut et Evangelium loquitur, et impletur in eo Isaiae prophetia dicentis: Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se fuit sine voce, sic non aperuit os suum (Isai. LIII, 7) . Veniet ergo manifestus, et non silebit. Ad hoc dictum est, Non silebit, quia siluit judicatus. Nam quantum attinet ad voces ipsius nobis necessarias, quando siluit? Non siluit per Patriarchas, non siluit per os carnis suae: et modo si sileret, Scriptura non loqueretur. Lector ascendit, et ipse non silet. Tractator loquitur, si vera loquitur, Christus loquitur. Si sileret Christus, ego vobis ista non dicerem. Nec per os vestrum siluit: nam quando cantabatis, ipse loquebatur. Non silet, opus est ut nos audiamus, sed aure cordis: nam facile est audire auribus carnis. Illis auribus audire debemus, quas quaerebat magister", + "candidate_score": 0.651836, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_46", + "bdc_text": "Non cedetis nec tacebitis , nisi apertis scripturis convictiBezieht sich auf oben Nr. 2096 , 13f. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_432", + "psc_text": "his; sed totis viribus supplicandum, ut aures cordis, quas clausas habere probantur, Dominus aperire dignetur. Sed numquid ille parcet, numquid silebit quem timere debemus? Audistis in ipso Psalmo, fratres mei, cum enumeraret peccata peccatoris, ait, Haec fecisti, et tacui. Contra hoc dictum est, Veniet, et non silebit. Praesentia sua non silebit. Excepto enim quod Dominus Christus significatur, quia siluit in judicio, ut impleretur in illo etiam ea prophetia, quam paulo ante commemoravi; hoc excepto, modo Deus ipse per se ipsum Dominus Christus tacet. Ascendit enim in coelum, et sedet ad dexteram Patris, inde venturus est judicare vivos et mortuos: quamdiu ibi est, donec veniat tacet. Voces ejus in Libris audimus, de ore ipsius non audimus. Audistis vocem ipsius de sanctis Scripturis isto loco: auditis cum vos ipsas commemoratis, et forte de his rebus inter vos sermocinamini. CAPUT IV. 4. Peccantes videt et odit Deus, etsi nunc tacet. Qui vult audiri", + "candidate_score": 0.651596, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_101", + "bdc_text": "Ein Christlich ongefährlich bedencken , wie ein leidlicher anefang Christlicher vergleichung in der Religion zu machen sein möchte ( s.", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3098", + "psc_text": "tenere, quam possit crucifigere, quam possit occidere. Erras, deceptor, non fallitur Redemptor: erras. Vides in Domino carnem mortalem, non est caro peccati: similitudo est carnis peccati. Misit enim Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati. Vera caro, mortalis caro: sed non peccati caro. Misit enim Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum in carne. Misit enim Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati: in carnem, non tamen in carnem peccati; sed in similitudinem carnis peccati. Propter quid? Ut de peccato, quod certe nullum in se erat, damnaret peccatum in carne: ut justitia Legis impleretur in nobis, qui non secundum carnem ambulamus, sed secundum spiritum (Rom. VIII, 3, 4) . CAPUT IV. 5. Peccata, sacrificia pro peccatis. Si ergo similitudo erat carnis peccati, non caro peccati; quomodo, Ut de peccato damnaret peccatum in carne? Solet et similitudo capere nomen ejus rei cujus est similitudo. Homo dicitur", + "candidate_score": 0.65031, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_132", + "bdc_text": "Video , quid in me ipso , quid in iis , quibus irati estis , iure desideretis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1716", + "psc_text": "34) ? Qui dormiebat in corde tuo, noluit vindicari. Excita illum, recole illum. Memoria ipsius, verbum ipsius: memoria ipsius, jussio ipsius. Et dices apud te, si vigilat in te Christus: Qualis ego homo, qui volo vindicari? Qui sum ego, qui in hominem exsero comminationes? Morior forte antequam vindicer. Et cum anhelans, ira inflammatus, et sitiens vindictam, exiero de corpore, non me suscipit ille qui noluit vindicari: non me suscipit ille qui dixit, Date, et dabitur vobis; dimittite, et dimittetur vobis (Luc. VI, 37, 38) . Ergo compescam me ab iracundia mea, et redibo ad quietem cordis mei. Imperavit Christus mari, facta est tranquillitas. 3. Imperante Christo fit tranquillitas. Quod autem dixi ad iracundiam, hoc tenete regulariter in omnibus tentationibus vestris. Nata est tentatio, ventus est: turbatus es, fluctus est. Excita Christum, loquatur tecum. Quis est hic, quando et venti et mare obediunt ei? Quis est hic, cui obaudit mare? Ipsius", + "candidate_score": 0.647841, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_98", + "bdc_text": "Opto vos in ipso optime valereVgl. Röm 16 , 22 ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_356", + "psc_text": "salutem meam? Vis audire quare cum timore et tremore? Deus est enim qui operatur in vobis. Ideo cum timore et tremore: quia quod impetrat humilis, amittit superbus. Si ergo Deus est qui operatur in nobis, quare dictum est, Vestram ipsorum salutem operamini? Quia sic in nobis operatur, ut et nos operemur: Adjutor meus esto (Psal. XXVI, 9) . Designat et se operatorem, qui invocat adjutorem. Sed voluntas, inquit, bona, mea est. Fateor, tua. Sed et ipsa a quo data, a quo excitata? Noli me ipsum audire: Apostolum interroga. Deus est enim, inquit, qui operatur in vobis et velle et operari pro bona voluntate (Philipp. II, 12, 13) . Quid est ergo quod tibi arrogabas? Quid est quod superbus ibas, et peribas? Redi ad cor tuum, inveni te malum; et ut sis bonus, invoca bonum. Non enim in te placet Deo, nisi quod habes ex Deo: quod autem habes ex te,", + "candidate_score": 0.647063, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_53_55", + "bdc_text": "Non enim nec Capito nec ego vobis Basileae diximus tantum esse inter Lutherum et vos discrepantiam verborum , Bucer spielt auf Orthodoxa . . . confessio , f. 31v. , an : Capito und Bucer hatten in Basel im Januar 1536 behauptet , dass der Abendmahlsstreit \"in verbis potius quam ipsa sententia existeret\" , das ist \"mer inn worten dann in grund stünde\" ( laut der deutschen Fassung des Warhafften Bekanntnuß , Zürich , Froschauer , 1544 , f. 33r. ) .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1832", + "psc_text": "neque in futuro? Aliis quippe verbis et alio loquendi modo eadem ipsa est expressa sententia. Et quod est apud Matthaeum, Qui dixerit verbum contra Spiritum sanctum, ne aliud aliquid quam blasphemiam intelligeremus planius alii dixerunt: Qui blasphemaverit in Spiritum sanctum. Eadem tamen res ab omnibus dicta est: nec aliquis eorum a loquentis voluntate discessit, propter quam intelligendam verba dicuntur, scribuntur, leguntur, audiuntur. CAPUT IX. 14. Difficultas in verbis Marci. Sed ait aliquis: Ecce accepi et intellexi, quia cum dicitur blasphemia, nec exprimitur omnis aut quaedam, potest quaedam intelligi, aut omnis; sed non est necesse ut omnis; nisi autem quaedam intelligatur, falsum est quod dicitur: ita et verbum si non dicatur omne, seu quoddam, non est necesse ut omne intelligatur; sed nisi vel quoddam fuerit intellectum, nullo modo potest verum esse quod dicitur. Sed ubi legitur, Qui blasphemaverit, quomodo intelligo quamdam blasphemiam, ubi non legitur blasphemia; vel quoddam verbum, ubi non", + "candidate_score": 0.645597, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_53_55", + "bdc_text": "Non enim nec Capito nec ego vobis Basileae diximus tantum esse inter Lutherum et vos discrepantiam verborum , Bucer spielt auf Orthodoxa . . . confessio , f. 31v. , an : Capito und Bucer hatten in Basel im Januar 1536 behauptet , dass der Abendmahlsstreit \"in verbis potius quam ipsa sententia existeret\" , das ist \"mer inn worten dann in grund stünde\" ( laut der deutschen Fassung des Warhafften Bekanntnuß , Zürich , Froschauer , 1544 , f. 33r. ) .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1833", + "psc_text": "falsum est quod dicitur: ita et verbum si non dicatur omne, seu quoddam, non est necesse ut omne intelligatur; sed nisi vel quoddam fuerit intellectum, nullo modo potest verum esse quod dicitur. Sed ubi legitur, Qui blasphemaverit, quomodo intelligo quamdam blasphemiam, ubi non legitur blasphemia; vel quoddam verbum, ubi non legitur verbum, sed tanquam generaliter dici videtur, Qui blasphemaverit? Huic contradictioni sic respondemus: Quia etiam hic si diceretur, Qui blasphemaverit quamcumque blasphemiam in Spiritum sanctum, nihil esset cur aliquam blasphemiam quaerendam putaremus, quando omnem intelligere deberemus: sed quia omnis non potest intelligi, ne Paganis, Judaeis, haereticis, omnique hominum generi, qui diversis erroribus et contradictionibus suis blasphemant in Spiritum sanctum, spes remissionis, si se correxerint, auferatur; restat utique ut in eo quod scriptum est, Qui blasphemaverit in Spiritum sanctum, non habet remissionem in aeternum, ille intelligatur qui, non omni modo, sed eo modo blasphemaverit, ut ei nunquam possit ignosci. CAPUT X.", + "candidate_score": 0.645007, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_138", + "bdc_text": "audire alios cupio , quanquam sequi unum dominum debeo .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1556", + "psc_text": "Dominus noster Jesus Christus docuit nos orationem: et cum sit ipse Dominus, sicut in Symbolo accepistis et reddidistis, Filius Dei unicus, tamen noluit esse unus. Unicus est, et unus esse noluit: fratres habere dignatus est. Quibus enim dicit, Dicite, Pater noster, qui es in coelis? Quem voluit a nobis appellari Patrem nostrum, nisi Patrem suum? Numquid invidit nobis? Parentes aliquando cum genuerint unum filium, duos, tres; jam timent generare, ne faciant alios mendicare. Sed quia talis est haereditas quam nobis promittit, quam multi obtineant, et angustias nemo patiatur; ideo in suam fraternitatem vocavit populos gentium, et habet Unicus innumerabiles fratres qui dicant, Pater noster qui es in coelis. Dixerunt ista qui fuerunt ante nos: dicturi sunt qui erunt post nos. Videte quantos fratres habeat Unicus in sua gratia, communicans cum illis hereditatem, pro quibus pertulit mortem. Habebamus patrem et matrem in terra, ut nasceremur ad labores et mortem: invenimus alios", + "candidate_score": 0.644509, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_1", + "bdc_text": "Literas et librum tuum Brief Nr. 2096 vom 12 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3525", + "psc_text": "te illa lex liberavit, de qua supra dictum est, Ut serviamus in novitate spiritus, et non in vetustate litterae (Ibid. 6) . Quare illa non liberavit? Nonne et ipsa digito Dei scripta est? Nonne digitus Dei Spiritus sanctus intelligitur? Lege Evangelium, et vide quia ubi dicit unus evangelista, Domino dicente, Si ego in Spiritu Dei ejicio daemonia (Matth. XII, 28) ; alius dicit, Si ego in digito Dei ejicio daemonia (Luc. XI, 20) . Si ergo et lex illa digito Dei scripta est, hoc est, Spiritu Dei; quo Spiritu victi magi Pharaonis dixerunt, Digitus Dei est hic (Exod. VIII, 19) : si ergo et ipsa, imo cum et ipsa Spiritu Dei, hoc est, digito Dei conscripta sit, quare non de illa dicitur, Lex enim spiritus vitae in Christo Jesu? CAPUT IV. 4. Lex peccati et mortis quaenam. Lex Moysi cur data. Lex enim mortis non ipsa dicitur, lex peccati et", + "candidate_score": 0.643212, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_34_36", + "bdc_text": "Orthodoxa . . . confessio , f. 24v. 25v. 26r. 38v. 81r. 88v. 90v. 91r. 93r. 94r 108r. 111v. 115v. 122v. 123r. 127r. -v. , wo scharfe Aussagen gegen Luther zu finden sind . nec aliquo loco in ecclesia Christi vos eius dona et ministerium dignari , Was tatsächlich auf die \"Orthodoxa . . .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1884", + "psc_text": "quo unitas et societas communionis congregatur Ecclesiae, nunquam illi remittetur; quia hoc sibi clausit, ubi remittitur: et merito damnabitur cum spiritu qui in se ipsum divisus est, divisus et ipse contra Spiritum sanctum qui in se ipsum divisus non est. Hoc et ipsa evangelica testimonia nos admonent, si ea perscrutemur attentius. Nam secundum Lucam quidem non ibi hoc dicit Dominus, ubi respondet eis qui dixerunt quod in principe daemoniorum ejicit daemones, non ei remitti qui blasphemaverit in Spiritum sanctum. Unde apparet, non semel hoc a Domino dictum: sed ibi quoque non negligenter praetereundum quo loco dictum sit. Loquebatur enim de his qui eum confessi essent, vel negassent coram hominibus, ubi ait, Dico autem vobis, Quicumque confessus fuerit me coram hominibus, et Filius hominis confitebitur in illo coram Angelis Dei: qui autem negaverit me coram hominibus, denegabitur coram Angelis Dei Et ne ex hoc apostoli Petri desperaretur salus, qui eum coram", + "candidate_score": 0.641417, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_29_31", + "bdc_text": "- In der Orthodoxa . . . confessio , Zürich , Christoph Froschauer , 1545 ( BZD C 343 ; Text online unter http:", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_689", + "psc_text": "Ecce venit princeps mundi, et in me nihil inveniet (Joan. XIV, 30) . Et tamen confitetur. Sed confessor iste, laudator est, non peccator. Denique audi quid confiteatur, audi laudes: et laus ipsa salus est nostra. Quid enim confitetur Deo Patri Filius sine peccato? Confiteor tibi, inquit, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis (Matth. XI, 25) . Istam laudem commendavit Patris, quia abscondit haec a sapientibus et prudentibus, id est, superbis et arrogantibus; et revelavit ea parvulis, id est, infirmis et humilibus. CAPUT III. 3. Confessio peccatorum ad salutem necessaria. Sed quod verum est, est etiam salubris confessio peccatorum. Unde audivimus in Psalmo qui primo lectus est, Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium continentiae circum labia mea, ut non declines cor meum in verba maligna, ad excusandum excusationes in peccatis (Psal. CXL, 3 et 4) . Rogat Deum, ut custodiam", + "candidate_score": 0.639565, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_29_31", + "bdc_text": "- In der Orthodoxa . . . confessio , Zürich , Christoph Froschauer , 1545 ( BZD C 343 ; Text online unter http:", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1753", + "psc_text": "Charitas vestra: quia mox ut hoc verbum sonuit in ore Lectoris, secutus est etiam sonus tunsionis pectoris vestri, audito scilicet quod Dominus ait, Confiteor tibi, Pater. In hoc ipso quod sonuit, Confiteor, pectora tutudistis. Tundere autem pectus quid est, nisi arguere quod latet in pectore, et evidenti pulsu occultum castigare peccatum? Quare hoc fecistis, nisi quia audistis, Confiteor tibi, Pater? Confiteor, audistis: qui confitetur, non attendistis. Nunc ergo advertite. Si, Confiteor, Christus dixit, a quo longe est omne peccatum; non solius est peccatoris, sed etiam aliquando laudatoris. Confitemur ergo, sive laudantes Deum, sive accusantes nos ipsos. Pia est utraque confessio, sive cum te reprehendis, qui non es sine peccato; sive cum illum laudas, qui non potest habere peccatum. 2. Peccatoris confessio etiam ipsa est Dei laudatio. Lazari suscitatio, peccatoris resurgentis figura. Si autem bene cogitemus, reprehensio tua, laus ipsius est. Quare enim jam confiteris in accusatione peccati tui? in accusatione", + "candidate_score": 0.639493, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_8_10", + "bdc_text": "te accepisse tam sero et apertumVgl. oben Nr. 2096 , 2 . non est factum mea culpa ac dolet . Quanquam providebam Diese Befürchtung spürt man schon zu Beginn von Bucers Brief vom 13 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_526", + "psc_text": "insana munera donat histrionibus; esurientibus pauperibus non donat: non est decus auri. Nonne qui recte attendit hoc, dicit, Doleo aurum quod in illum incurrit; o si ego illud haberem! Et tu aurum si haberes: modo enim dicis, Doleo aurum quod in istum incurrit; o si ego illud haberem! quid faceres? Peregrinos susciperem, inopes pascerem, nudos vestirem, captivos redimerem. Bona loqueris antequam habeas: vide loquaris quando habueris. Si sis talis, erit aurum in tuo ornatu. Si vero sic uteris auro, quia plus diligis eum qui creavit aurum, eris rectus, superiora plus diligens, inferioribus recte utens; et delectaberis in Domino, justus in Domino jucundaberis. Non erit in te accusatio Creatoris, sed erit gratiarum actio Redemptoris. SERMO XXII . De versu 3 Psalmi LXVII, Sicut deficit fumus, deficiant, etc. . CAPUT PRIMUM. 1. Propheta utens optantis figura, visionis suae certitudinem significat. Audivimus, et contremuimus, quod in voce Psalmi est prophetatum. Ait enim: Sicut", + "candidate_score": 0.638221, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_180_182", + "bdc_text": "die kaiserliche Proposition vom 17 . März 1545 ( RTA JR XVI /1 120f , Nr. 15). . Agendum esse et de iudicio camerae constituendo et sustinendo a statibus , de quo constituendo , si status inter se convenire non valeant , debere eos sibi deligendi iudicem et assessores potestatem facereSiehe die kaiserlichen Propositionen vom 17 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_217", + "psc_text": "Audi dum non tacet in verbo, ne non tibi vacet audire dum non tacebit in judicio. CAPUT II. 2. Modo enim licet tibi causam tuam componere. Ante ultimum judicium Dei tui compone causam tuam. Non est unde praesumas; cum ille venerit, nec falsos testes adduces, quibus ille fallatur, nec patronum fraudulentis circumventionibus et linguosis artibus adhibebis, nec ambies aliquo modo, ut judicem possis corrumpere. Quid ergo agis apud talem judicem, quem nec fallere, nec corrumpere poteris? Et tamen est quod agas. Tunc enim ipse erit judex causae tuae, qui modo testis est vitae tuae. Clamavimus, et laudavimus: componamus causam nostram. Qui testis est operum nostrorum, ipse testis est vocum istarum: non sint inanes, convertantur ad gemitum. Tempus est concordandi cum adversario tuo cito. Tam longanimis est Deus videndo iniqua et non puniendo, ut tamen cito sit futurum judicium. More quippe humanae vitae prolixum est, quod Deo breve est. Sed et", + "candidate_score": 0.637038, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_29_31", + "bdc_text": "- In der Orthodoxa . . . confessio , Zürich , Christoph Froschauer , 1545 ( BZD C 343 ; Text online unter http:", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2600", + "psc_text": "fuit christianus. Nos audiamus, fratres, quibus credentibus Evangelium recitatur, a quibus qui illa dixit adoratur, cujus signum a nobis in fronte portatur, et in corde habetur. Interest enim plurimum ubi habeat homo signum Christi, utrum in fronte, an et in fronte et in corde. Audistis quid hodie Ezechiel sanctus propheta loquebatur, quemadmodum antequam mitteret Deus exterminatorem populi iniqui, misit primitus signatorem, et ait illi: Vade, et da signum in frontibus eorum qui gemunt et moerent de peccatis populi mei, quae fiunt in medio eorum. Non dixit, quae fiunt extra ipsos; sed, in medio eorum. Gemunt tamen et moerent: et ideo signati sunt in fronte; in fronte interioris hominis, non exterioris. Est enim frons in facie, est frons in conscientia. Denique aliquando quando interior frons pulsatur, exterior obrubescit: aut pudore obrubescit, aut timore pallescit. Est ergo frons hominis interioris. Ibi signati sunt illi, ne vastarentur: quia etsi peccata quae fiebant in", + "candidate_score": 0.636815, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_196", + "bdc_text": "zur Antwort der evangelischen Reichsstände und der der Kurfürsten von Köln und von der Pfalz s. RTA JR XVI /2 1215-1220 , Nr. 155f. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3177", + "psc_text": "non videtis? ille laudet, qui videt: ille etiam corrigat, si quid ibi videt quod ejus oculos offendit. Quia et nos non dicimus perfecte nos sanos: sed tundimus pectus nostrum, et dicimus Deo, Propitius esto, ne peccem. Tamen puto, coram illo enim loquor, nihil aliud a vobis quaerens nisi salutem vestram; et gemimus plerumque in peccatis fratrum nostrorum, et vim patimur, et torquemur animo, et aliquando corripimus illos: imo nunquam non corripimus. Testes sunt omnes qui recordantur quod dico, quoties sunt a nobis correpti fratres peccantes, et vehementer correpti. CAPUT XII. 15. De ovibus quae ratio reddenda a pastore. Modo consilium nostrum tracto cum Sanctitate vestra. In nomine Christi plebs Dei estis, plebs catholica estis, membra Christi estis: Non estis divisi ab unitate. Communicatis membris Apostolorum, communicatis memoriis sanctorum martyrum, diffusorum per orbem terrarum, et pertinetis ad curam nostram, ut rationem de vobis bonam reddamus. Tota autem ratio nostra quae est,", + "candidate_score": 0.635852, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_29_31", + "bdc_text": "- In der Orthodoxa . . . confessio , Zürich , Christoph Froschauer , 1545 ( BZD C 343 ; Text online unter http:", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1752", + "psc_text": "LXVII . De verbis Evangelii Matthaei, cap. XI, 25, Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus, etc.. CAPUT PRIMUM. 1. Confessio duplex est, peccatoris et laudatoris. Tundere pectus quid. Sanctum Evangelium cum legeretur, audivimus exsultasse Dominum Jesum in Spiritu, et dixisse: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Hucusque interim verba Domini, si digne, si diligenter, si quod primum est, pie consideremus; invenimus primitus, non semper cum in Scripturis legimus confessionem, debere nos intelligere vocem peccatoris. Maxime autem hoc dicendum fuit, et hinc admonenda Charitas vestra: quia mox ut hoc verbum sonuit in ore Lectoris, secutus est etiam sonus tunsionis pectoris vestri, audito scilicet quod Dominus ait, Confiteor tibi, Pater. In hoc ipso quod sonuit, Confiteor, pectora tutudistis. Tundere autem pectus quid est, nisi arguere quod latet in pectore, et evidenti pulsu occultum castigare", + "candidate_score": 0.635722, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_10", + "bdc_text": "Quanquam providebam Diese Befürchtung spürt man schon zu Beginn von Bucers Brief vom 13 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_0", + "psc_text": "SERMO PRIMUS . De eo quod scriptum est, Gen. I, 1, In principio fecit Deus coelum et terram; et Joan. I, 1, In principio erat Verbum: contra Manichaeos. Manichaeorum in veterem Legem calumniae. CAPUT PRIMUM. 1. Qui meminit debiti sui, sententiaeque apostolicae, qua dictum est, Nemini quidquam debeatis, nisi ut invicem diligatis (Rom. XIII, 8) , se ipsum debet ad reddendum ipse compellere. Et revera quantolibet fremitu debitoribus exactorum terror incumbat; multo vehementius exigit charitas, quae aufert ab exactione pondus timoris, et verecundiae majus imponit. Memini me fuisse pollicitum Charitati vestrae, adversus Manichaeorum stultas perniciosasque calumnias, quibus Veteri Testamento insidiantur, responsionem per nos non defuturam, quantum Dominus donare dignatur. Advertite igitur, et videte laqueos serpentinos, atque inde subtracta jugo Christi colla supponite. Audent quippe illi hujuscemodi dolos praetendere incautis, ut dicant adversari sibi Scripturas Novi et Veteris Testamenti, ita ut una fide retineri utrumque non possit: et ipsa principia libri", + "candidate_score": 0.635578, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_182_184", + "bdc_text": "Agendum esse et de iudicio camerae constituendo et sustinendo a statibus , de quo constituendo , si status inter se convenire non valeant , debere eos sibi deligendi iudicem et assessores potestatem facereSiehe die kaiserlichen Propositionen vom 17 . und 24 . März 1545 ( RTA JR XVI/1 117 , Nr. 15 ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_217", + "psc_text": "Audi dum non tacet in verbo, ne non tibi vacet audire dum non tacebit in judicio. CAPUT II. 2. Modo enim licet tibi causam tuam componere. Ante ultimum judicium Dei tui compone causam tuam. Non est unde praesumas; cum ille venerit, nec falsos testes adduces, quibus ille fallatur, nec patronum fraudulentis circumventionibus et linguosis artibus adhibebis, nec ambies aliquo modo, ut judicem possis corrumpere. Quid ergo agis apud talem judicem, quem nec fallere, nec corrumpere poteris? Et tamen est quod agas. Tunc enim ipse erit judex causae tuae, qui modo testis est vitae tuae. Clamavimus, et laudavimus: componamus causam nostram. Qui testis est operum nostrorum, ipse testis est vocum istarum: non sint inanes, convertantur ad gemitum. Tempus est concordandi cum adversario tuo cito. Tam longanimis est Deus videndo iniqua et non puniendo, ut tamen cito sit futurum judicium. More quippe humanae vitae prolixum est, quod Deo breve est. Sed et", + "candidate_score": 0.634938, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_59", + "bdc_text": "Id si tulerit Lutherus nec me pertraxerit in causam , ipse me ei non admiscebo - non certe vestri styli metu ( veritas enim apud filios ve-ritatis vincitVgl .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1825", + "psc_text": "Lex subintravit, ut abundaret delictum (Rom. V, 20) . Cum ergo ipse etiam alibi dicat, Non veni vocare justos, sed peccatores (Matth. IX, 13) ; quomodo, si non venisset, peccatum non haberent, nisi quia sententia ista nec universaliter nec particulariter, sed indefinite pronuntiata non omne peccatum cogit intelligi? Sed plane nisi aliquod peccatum intellexerimus, quod non haberent, nisi Christus venisset et locutus eis fuisset, falsam, quod absit, sententiam esse diceremus. Non ergo ait, Si non venissem et locutus fuissem eis, nullum peccatum haberent: ne Veritas mentiretur. Nec rursus definite dixit, Si non venissem et locutus fuissem eis, quoddam peccatum non haberent: ne pium studium parum exerceretur. In omni quippe copia Scripturarum sanctarum pascimur apertis, exercemur obscuris: illic fames pellitur, hic fastidium. Quia ergo non est dictum, Peccatum nullum haberent; non perturbemur, cum peccatores Judaeos, etiamsi Dominus non venisset, agnoscimus. Sed tamen quia dictum est, Si non venissem, peccatum non haberent;", + "candidate_score": 0.634679, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_82", + "bdc_text": "Ego vero opto a vobis cognoscere , cui vestro in me beneficio ingratus unquam extiterim aut quid in vos designarim iniquitatis ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_810", + "psc_text": "Diligis quippe iniquitatem acerrimam inimicam, non tibi extrinsecus admotam, sed abs te tibi intrinsecus factam: quae ut facilius vincat te, faves ei contra te. Ita quod te oderis aperte convinceris, cum eam diligis, a qua turpiter vinceris. Neque enim divinum eloquium falsetur, quo dictum est, Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam (Psal. X, 6) . 3. Hinc est ergo, quod bonus eo bono quo bonus est, et bono alterius gratulatur, et malo alterius contristatur. Ac per hoc tali proximo; quoniam ipse verius dicitur proximus, qui te de proximo attendit, hoc est misericorditer respicit; tali ergo proximo utique, si sapiens fueris, et tibi et illi eris: non quia bono tuo bonus erit, sed quia bono suo boni tui dilector erit. Si autem malus evaseris, non cum illo, sed solus hauries mala. Neque enim malo tuo malus erit, sed in tuo misericors erit. Moestificat eum malitia, sed non sequitur poena sua:", + "candidate_score": 0.633593, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_8_10", + "bdc_text": "te accepisse tam sero et apertumVgl. oben Nr. 2096 , 2 . non est factum mea culpa ac dolet . Quanquam providebam Diese Befürchtung spürt man schon zu Beginn von Bucers Brief vom 13 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_377", + "psc_text": "Voluit subveniri fratribus suis, semper vecors, sero misericors: nihil omnino quod postulavit, accepit (Luc. XVI, 19-31). CAPUT III. 4. Pauper et dives in eadem sorte felicitatis, si uterque humilis. Sinus Abrahae. Discernamus ergo, inquit mihi, pauperes et divites: quid me ad alia intelligenda exhortaris? Aperti sunt pauperes, aperti sunt divites. Audi ergo me de hoc quod proposuisti, domne pauper. Cum enim illum sanctum ulcerosum te esse dicis, timeo ne superbiendo non sis quod dicis. Noli contemnere divites misericordes, divites humiles; et ut citius dicam, quod paulo ante dixi, divites pauperes noli contemnere. O pauper, esto et tu pauper; pauper, id est, humilis. Si enim dives factus est humilis, quanto magis pauper esse debet humilis? Pauper non habet unde infletur, dives habet cum quo luctetur. Audi ergo me. Esto verus pauper, esto pius, esto humilis. Nam si de ista pannosa et ulcerosa paupertate gloriaris, quia talis fuit ille qui ante domum", + "candidate_score": 0.633202, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_18_20", + "bdc_text": "- religio Christi et cura ecclesiarum compulit . Nihil prorsus vos debere ad Lutheri librum \"Kurtz bekentnis \" ; s. oben Nr. 2061 , Anm. 7 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3136", + "psc_text": "Apostolus jam videns, jam ex caeco illuminatus, quid dicit? Si enim data esset Lex quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia. Intendite: respondeamus, et dicamus: quid est quod dixit? Si data esset Lex quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia. Si non poterat vivificare, ut quid data est? Secutus adjunxit: Sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus (Galat. III, 21, 22) . Promissio illuminationis, promissio dilectionis ex fide Jesu Christi, ut daretur credentibus, Scriptura illa, id est, Lex, conclusit omnia sub peccato. Quid est, conclusit omnia sub peccato? Concupiscentiam nesciebam, nisi Lex diceret, Non concupisces (Rom. VII, 7) . Quid est, conclusit Scriptura omnia sub peccato? Fecit delictorem etiam praevaricatorem. Nam sanare non potuit peccatorem. Conclusit omnia sub peccato: sed qua spe? Spe gratiae, spe misericordiae. Accepisti Legem; facere voluisti, non potuisti: a superbia cecidisti, languorem tuum vidisti. Curre ad medicum,", + "candidate_score": 0.633195, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_182", + "bdc_text": "Agendum esse et de iudicio camerae constituendo et sustinendo a statibus , de quo constituendo , si status inter se convenire non valeant , debere eos sibi deligendi iudicem et assessores potestatem facereSiehe die kaiserlichen Propositionen vom 17 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_217", + "psc_text": "Audi dum non tacet in verbo, ne non tibi vacet audire dum non tacebit in judicio. CAPUT II. 2. Modo enim licet tibi causam tuam componere. Ante ultimum judicium Dei tui compone causam tuam. Non est unde praesumas; cum ille venerit, nec falsos testes adduces, quibus ille fallatur, nec patronum fraudulentis circumventionibus et linguosis artibus adhibebis, nec ambies aliquo modo, ut judicem possis corrumpere. Quid ergo agis apud talem judicem, quem nec fallere, nec corrumpere poteris? Et tamen est quod agas. Tunc enim ipse erit judex causae tuae, qui modo testis est vitae tuae. Clamavimus, et laudavimus: componamus causam nostram. Qui testis est operum nostrorum, ipse testis est vocum istarum: non sint inanes, convertantur ad gemitum. Tempus est concordandi cum adversario tuo cito. Tam longanimis est Deus videndo iniqua et non puniendo, ut tamen cito sit futurum judicium. More quippe humanae vitae prolixum est, quod Deo breve est. Sed et", + "candidate_score": 0.632411, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_181_183", + "bdc_text": "März 1545 ( RTA JR XVI /1 120f , Nr. 15). . Agendum esse et de iudicio camerae constituendo et sustinendo a statibus , de quo constituendo , si status inter se convenire non valeant , debere eos sibi deligendi iudicem et assessores potestatem facereSiehe die kaiserlichen Propositionen vom 17 . und 24 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_217", + "psc_text": "Audi dum non tacet in verbo, ne non tibi vacet audire dum non tacebit in judicio. CAPUT II. 2. Modo enim licet tibi causam tuam componere. Ante ultimum judicium Dei tui compone causam tuam. Non est unde praesumas; cum ille venerit, nec falsos testes adduces, quibus ille fallatur, nec patronum fraudulentis circumventionibus et linguosis artibus adhibebis, nec ambies aliquo modo, ut judicem possis corrumpere. Quid ergo agis apud talem judicem, quem nec fallere, nec corrumpere poteris? Et tamen est quod agas. Tunc enim ipse erit judex causae tuae, qui modo testis est vitae tuae. Clamavimus, et laudavimus: componamus causam nostram. Qui testis est operum nostrorum, ipse testis est vocum istarum: non sint inanes, convertantur ad gemitum. Tempus est concordandi cum adversario tuo cito. Tam longanimis est Deus videndo iniqua et non puniendo, ut tamen cito sit futurum judicium. More quippe humanae vitae prolixum est, quod Deo breve est. Sed et", + "candidate_score": 0.632243, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_18_20", + "bdc_text": "- religio Christi et cura ecclesiarum compulit . Nihil prorsus vos debere ad Lutheri librum \"Kurtz bekentnis \" ; s. oben Nr. 2061 , Anm. 7 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3137", + "psc_text": "Lex diceret, Non concupisces (Rom. VII, 7) . Quid est, conclusit Scriptura omnia sub peccato? Fecit delictorem etiam praevaricatorem. Nam sanare non potuit peccatorem. Conclusit omnia sub peccato: sed qua spe? Spe gratiae, spe misericordiae. Accepisti Legem; facere voluisti, non potuisti: a superbia cecidisti, languorem tuum vidisti. Curre ad medicum, lava faciem. Opta Christum, confitere Christum, crede in Christum: accedit Spiritus litterae, et eris salvus. Nam si Spiritum litterae detrahas, littera occidit: si occidit, ubi spes? Spiritus autem vivificat (II Cor. III, 6) . 6. Elisaeus baculum praemittens, tum ipse veniens ad suscitandum mortuum, quid adumbret. Accipiat ergo Giezi servus Elisaei baculum, tanquam Legem acceperit servus Dei Moyses. Accipiat baculum, accipiat, currat, praecedat, praeveniat, baculum super faciem pueri mortui ponat. Et factum est: accepit, cucurrit, baculum super faciem pueri mortui posuit. Sed utquid? cui baculum? Si data esset Lex quae posset vivificare, puer resuscitatus esset baculo: sed quia conclusit Scriptura", + "candidate_score": 0.631841, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_55", + "bdc_text": "Capito und Bucer hatten in Basel im Januar 1536 behauptet , dass der Abendmahlsstreit \"in verbis potius quam ipsa sententia existeret\" , das ist \"mer inn worten dann in grund stünde\" ( laut der deutschen Fassung des Warhafften Bekanntnuß , Zürich , Froschauer , 1544 , f. 33r. ) .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1853", + "psc_text": "sed, in verbo. Et sanctus Jacobus: Estote, inquit, factores verbi, et non auditores tantum (Jacobi I, 22) . Non ait et ipse, Verborum; sed, verbi: quamvis tam multa verba de Scripturis sanctis in ecclesia celebriter et solemniter legantur, dicantur, audiantur. Sicut ergo quantocumque tempore quisquis nostrum in praedicando Evangelio laboraverit, non verborum, sed verbi dicitur praedicator; et quantocumque tempore quisquis vestrum nostram praedicationem diligenter atque instanter audierit, non verborum, sed verbi audiendi studiosissimus nuncupatur: ita eo more quo Scripturae loquuntur, et quem novit ecclesiastica consuetudo, quisquis universa sua vita, qua istam gerit carnem, quantalibet longitudine protendatur, quaecumque verba vel ore vel sola cogitatione locutus fuerit corde impoenitenti, contra remissionem peccatorum quae fit in Ecclesia, verbum dicit contra Spiritum sanctum. 23. Omnis alia blasphemia, dimisso peccato in Spiritum sanctum, dimittitur, quare. Ideo autem non solum verbum quod dictum fuerit contra Filium hominis, sed omne prorsus peccatum et blasphemia remittetur hominibus; quia", + "candidate_score": 0.630273, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_55", + "bdc_text": "Capito und Bucer hatten in Basel im Januar 1536 behauptet , dass der Abendmahlsstreit \"in verbis potius quam ipsa sententia existeret\" , das ist \"mer inn worten dann in grund stünde\" ( laut der deutschen Fassung des Warhafften Bekanntnuß , Zürich , Froschauer , 1544 , f. 33r. ) .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2787", + "psc_text": "sanctus Joannes evangelista in sinu Domini discumbebat. Quod aperte exponere volens, ait, Super pectus Domini (Joan. XIII, 23, 25) : ut intelligeremus quid dixerit, in sinu Domini. Ille enim qui super pectus Domini discumbebat, putamus quid bibebat? Non putemus, sed potemus: modo enim et nos audivimus quod bibamus. CAPUT II. Verbum Dei non est factum.--In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. O praedicare! o saginam Dominici pectoris eructuare! In principio erat Verbum. Quid quaeris quid ante erat? In principio erat Verbum. Si factum esset Verbum: non est enim factum per quod facta sunt omnia: si factum esset Verbum, Scriptura diceret, In principio fecit Deus Verbum; quomodo dixit in Genesi, In principio fecit Deus coelum et terram (Gen. I, 1) . Non ergo in principio fecit Deus Verbum: quia, In principio erat Verbum. Hoc Verbum quod in principio erat, ubi erat? Sequere: Et Verbum erat", + "candidate_score": 0.629292, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_151", + "bdc_text": "Laut Alphonse L. E. Verheyden , Le martyrologe protestant des Pays-Bas au XVI e s. , Bruxelles 1960 , p. 265 , ist das Paar am 23 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3004", + "psc_text": "6. Novi Testamenti testimonium pro Christo et Ecclesia. Haec Judaeis, et istis nostris. Quare? Quia istas Scripturas Veteris Testamenti et Judaei accipiunt, et nostri isti accipiunt. Sed ipsum Christum, quem illi non accipiunt, videamus si isti accipiunt. Dicat et ipse, dicat et pro se qui caput est, et pro corpore suo quod est Ecclesia, quia et in nobis caput loquitur pro corpore. Audi pro capite: Resurrexit a mortuis, invenit discipulos haesitantes, dubitantes, prae gaudio non credentes; aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit eis, Quia sic scriptum est, et sic oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertio die. Habes pro capite; dicat et pro corpore: Et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 45, etc.) . Dicat ergo Ecclesia inimicis suis, dicat. Dicit plane, non tacet: sed illi audiant. Fratres, audistis testimonia, jam noscite me. Scrutamini Scripturas, in quibus", + "candidate_score": 0.629256, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_71_73", + "bdc_text": "quibus interfuimus , ac etiam novissimi Tigurininovissimi Tigurini conventus : Anspielung auf das Treffen mit Bucer und Capito zwischen dem 29 . April und dem 3 . Mai 1538 in Zürich ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3004", + "psc_text": "6. Novi Testamenti testimonium pro Christo et Ecclesia. Haec Judaeis, et istis nostris. Quare? Quia istas Scripturas Veteris Testamenti et Judaei accipiunt, et nostri isti accipiunt. Sed ipsum Christum, quem illi non accipiunt, videamus si isti accipiunt. Dicat et ipse, dicat et pro se qui caput est, et pro corpore suo quod est Ecclesia, quia et in nobis caput loquitur pro corpore. Audi pro capite: Resurrexit a mortuis, invenit discipulos haesitantes, dubitantes, prae gaudio non credentes; aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit eis, Quia sic scriptum est, et sic oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertio die. Habes pro capite; dicat et pro corpore: Et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 45, etc.) . Dicat ergo Ecclesia inimicis suis, dicat. Dicit plane, non tacet: sed illi audiant. Fratres, audistis testimonia, jam noscite me. Scrutamini Scripturas, in quibus", + "candidate_score": 0.627186, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_200_202", + "bdc_text": "regi dederunt . Dominus det constantiam iis , qui sunt in meliore sententia . Interim Brunsvicensis Herzog Heinrich d. J .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2227", + "psc_text": "erat fideles suos in fine hujus saeculi, prius honoravit crucem in hoc saeculo; ut terrarum principes credentes in eum prohiberent aliquem nocentium crucifigi: et quod cum magna insultatione persecutores Judaei Domino procurarunt, magna fiducia servi ejus, etiam reges in fronte nunc portant. Non tantum apparet modo qualem mortem pro nobis Dominus subire dignatus est: sicut ait Apostolus, Factus pro nobis maledictum (Galat. III, 13) . Et cum ei pendenti Judaeorum caecitas insultaret, posset utique descendere de cruce, qui si nollet, non esset in cruce: sed amplius erat de sepulcro resurgere, quam de cruce descendere. Haec ergo Dominus faciens divina, patiens humana, admonet nos corporalibus miraculis et patientia corporali, ut credamus, et sanemur ad conspicienda illa invisibilia quae carnis oculus nescit. Hoc ergo agens curavit caecos istos, de quibus nunc Evangelium recitatum est. Et in curando videte quid admonuerit aegrotum interiorem. CAPUT X. 9. Duorum caecorum curatio quid significat. Jesum transire", + "candidate_score": 0.626732, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_63", + "bdc_text": "At si Lutherus ea de re me impetat , id de nostra narratione apud vos testabor , quod ex actis conventuum vestrorum , Im Zusammenhang mit dem Abendmahlsstreit traf Bucer sich mit den eidgenössischen Theologen in Aarau am 1 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3004", + "psc_text": "6. Novi Testamenti testimonium pro Christo et Ecclesia. Haec Judaeis, et istis nostris. Quare? Quia istas Scripturas Veteris Testamenti et Judaei accipiunt, et nostri isti accipiunt. Sed ipsum Christum, quem illi non accipiunt, videamus si isti accipiunt. Dicat et ipse, dicat et pro se qui caput est, et pro corpore suo quod est Ecclesia, quia et in nobis caput loquitur pro corpore. Audi pro capite: Resurrexit a mortuis, invenit discipulos haesitantes, dubitantes, prae gaudio non credentes; aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit eis, Quia sic scriptum est, et sic oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertio die. Habes pro capite; dicat et pro corpore: Et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 45, etc.) . Dicat ergo Ecclesia inimicis suis, dicat. Dicit plane, non tacet: sed illi audiant. Fratres, audistis testimonia, jam noscite me. Scrutamini Scripturas, in quibus", + "candidate_score": 0.625599, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_33", + "bdc_text": "- sed memoriam tantum Christi re ipsa absentis - quod alii quidam vestrum aperte scripserunt - facere , tum nihil praetermisistis , quibus ostendatis Lutherum esse malum virum , plenum fastu fratrumque contemptu , contentiosum , praefractum , furentem , impurum , Siehe z.B.", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3445", + "psc_text": "peccato Judaeorum. Unde enim fudit sanguinem in remissionem peccatorum? Quia crucifixus est a Judaeis. Quo tradente? Juda. Judaei quando illum occiderunt, Judas illum tradidit. Bene fecerunt, an peccaverunt? Peccaverunt. Ecce de quo peccato damnavit peccatum. Bene dictum est, et vere dictum est, quia et de peccato Judaeorum Christus damnavit omne peccatum, quia illis persequentibus fudit sanguinem, quo delevit omne peccatum. Verumtamen alio loco vide quid dicat Apostolus: Pro Christo, inquit, legatione fungimur, tanquam Deo hortante per nos: obsecramus pro Christo, id est tanquam Christus vos obsecret, pro illo vos obsecramus, reconciliari Deo. Et sequitur: Eum qui non noverat peccatum. Deus cui vos obsecramus reconciliari, eum qui non noverat peccatum, id est Christum Deum, eum Christum, qui non noverat peccatum, peccatum pro nobis fecit, ut nos simus justitia Dei in ipso (II Cor. V, 20, 21) . Numquid hic potest intelligi peccatum Judae, peccatum Judaeorum, peccatum cujusque alterius hominis: cum audias:", + "candidate_score": 0.624968, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_37", + "bdc_text": "confessio \" zutrifft. scio apud innumeras ecclesias defensionem vestram fore non levem vestrum ac ministerii vestri accusationem .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_485", + "psc_text": "excusandas excusationes in peccatis (Psal. CXL, 3 et 4) . Peccatum quisque suadet tibi? ante omnia recusetur. Sed persuasum est? non excusetur, sed potius accusetur. Nam et iste qui dicebat, Cor mundum crea in me, Deus, sic incoepit, Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam. Magnam misericordiam magnus peccator implorat: magnam medicinam magnum vulnus desiderat. Ibi dicitur, Averte faciem tuam a peccatis meis, et omnes iniquitates meas dele. Cor mundam crea in me, Deus (Psal. L, 3, 11, 12) . Avertit ergo Deus faciem suam a peccatis confitentis, et se ipsum accusantis, Deique auxilium et misericordiam deprecantis. Avertit enim faciem suam a peccatis ejus, non avertendo ab ipso. Cui enim dicitur, Averte faciem tuam a peccatis meis, et omnes iniquitates meas dele; eidem alibi dicitur, Ne avertas faciem tuam a me (Psal. XXVI, 9) . Avertit, quando non advertit: nam si advertit, evertit. Ideo et judices in convictos reos sententiam", + "candidate_score": 0.623523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_221_223", + "bdc_text": "Foedus papisticum instaurant , cui et Lotharingum Herzog François I. von Lothringen. dedisse se aiunt . Videtur antichristus Gemeint ist das Papsttum . aliquid velle audere .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1288", + "psc_text": "Quem Prophetarum non occiderunt patres vestri? Audisti saevientem: alterum debeo, audi et diligentem. Irati illi facti, et gravius inardescentes, et mala pro bonis reddentes, ad lapides cucurrerunt, Dei famulum lapidare coeperunt. Hic proba, sancte Stephane, dilectionem tuam; hic, hic te videamus, hic spectemus, hic victorem diaboli triumphatoremque cernamus. Audivimus saevientem adversus tacentes, videamus si diligis saevientes: saeviebas adversus tacentes, videamus si diligis lapidantes. Si enim odisti, et odisse potuisti, nunc est tempus quando lapidaris, tunc maxime odisse debes. Videamus si reddis duritiam cordis lapidibus duris, lapidibus qui te lapidant. Lapides enim mittunt lapides, dura duri. Qui in lapide Legem acceperunt, lapides mittunt. CAPUT X. 11. Genu fixo orat pro inimicis. Videamus, charissimi, videamus, spectemus magnum spectaculum: spectemus et dici crastino proponendum. Videamus. Ecce Stephanus lapidatur, sit constitutus quasi ante oculos nostros. Eia membrum Christi, eia athleta Christi, inspice illum qui pro te pependit in ligno. Crucifigebatur ille, tu lapidaris. Ille", + "candidate_score": 0.621636, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_169", + "bdc_text": "quod etiam non sit necesse concilioDas von Paul III .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3274", + "psc_text": "in Filium Dei, in quantum adhaeret illi, et fit etiam ipse per adoptionem filius et haeres Dei, cohaeres autem Christi, in tantum non peccat. Unde dicit Joannes: Qui natus est ex Deo, non peccat (I Joan. III, 9) . Et ideo peccatum unde mundus arguitur hoc est, quod non credunt in eum. Hoc est peccatum de quo itidem dicit: Si non venissem, peccatum non haberent (Joan. XV, 22) . Numquid enim alia innumerabilia peccata non habebant? Sed adventu ejus hoc unum peccatum accessit non credentibus, quo caetera tenerentur. In credentibus autem quia hoc unum defuit, factum est ut cuncta dimitterentur credentibus. Nec ob aliud apostolus Paulus, Omnes, inquit, peccaverunt, et egent gloria Dei (Rom. III, 23) ; ut qui crediderit in eum, non confundatur (Id. IX, 33): sicut et Psalmus dicit, Accedite ad eum, et illuminamini, et vultus vestri non confundentur (Psal. XXXIII, 6) . Qui ergo in se gloriatur,", + "candidate_score": 0.615611, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_167_169", + "bdc_text": "s. RTA JR XV/4 2271 . agatur ; quod etiam non sit necesse concilioDas von Paul III .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3854", + "psc_text": "justitiam, quae in lege est, malum est? Si malum est, secundum justitiam quae in lege est, esse sine querela; ergo aliquid mali est lex? Sed habemus eumdem apostolum dicentem, Itaque lex quidem sancta, et mandatum sanctum, et justum, et bonum (Rom. VII, 12) . Si lex sancta, et mandatum sanctum, et justum, et bonum; secundum justitiam quae est ex lege sancta, conversari sine querela, quomodo potest non esse bonum? quomodo potest non esse sanctum? An forte sanctum est? Audiamus ipsum Apostolum; videte quid dicat: Quae mihi lucra fuerunt, haec propter Christum damna esse duxi. Damna sua dicit, et inter damna sua computat, quod in justitia, quae est in lege, fuerit sine querela. Verumtamen, inquit, et arbitror omnia damna esse propter eminentem scientiam Christi Jesu Domini nostri. Attendo, inquit, laudes meas, comparo eminentiae Domini nostri Jesu Christi. Illud sitio, hoc contemno. Parum est hoc: Propter quem arbitror, inquit, omnia non solum", + "candidate_score": 0.611721, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_57", + "bdc_text": "Haec , inquam , si sentiretis , ita diximus nihil re , sed verbis tantum inter vos controverti .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_996", + "psc_text": "Non hoc dixit, Credo, Domine; video hic aliquid unde non mentior; credo, verum dico: sed video hic etiam nescio quid, quod mihi displiceat. Stare volo: sed adhuc nuto. Stans loquor, non cecidi, quia credo; sed tamen adhuc nuto: Adjuva incredulitatem meam (Marc. IX, 22, 23) . Ergo, charissimi, et ille quem contra me constitui, et propter cujus controversiam inter nos natam Prophetam judicem postulavi, non nihil dicit etiam ipse, cum dicit, Intelligam ut credam. Nam utique modo quod loquor, ad hoc loquor, ut credant qui nondum credunt: et tamen nisi quod loquor intelligant, credere non possunt. Ergo ex aliqua parte verum est quod ille dicit, Intelligam, ut credam; et ego qui dico, sicut dicit Propheta, Imo crede, ut intelligas: verum dicimus, concordemus. Ergo intellige, ut credas: crede, ut intelligas. Breviter dico quomodo utrumque sine controversia accipiamus. Intellige, ut credas, verbum meum; crede, ut intelligas, verbum Dei. SERMO XLIV . De", + "candidate_score": 0.610282, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_167_169", + "bdc_text": "s. RTA JR XV/4 2271 . agatur ; quod etiam non sit necesse concilioDas von Paul III .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3882", + "psc_text": "timeas angustias, recipe hospitem istum: et non sit hospes quasi de transeuntibus. Non enim habet dare discedendo: Veniens habitet in te, et dedit. Ipsius esto, non te deserat, non inde migret: tene illum omnino, et dic illi, Domine Deus noster, posside nos (Isai. XXVI, 13, sec. LXX) . CAPUT XIII. 16. Apostolus imperfectum se profitetur. Ergo ad hoc, inquit, habeamus justitiam, quae ex Deo est, ad cognoscendum eum, et virtutem resurrectionis ejus, et communicationem passionum ejus, conformati morti ipsius. Consepulti enim, inquit, sumus cum Christo per Baptismum in mortem; ut quemadmodum Christus surrexit a mortuis, sic et nos in novitate vitae ambulemus (Rom. VI, 4) . Morere, ut vivas: sepelire, ut resurgas. Cum enim sepultus fueris, et resurrexeris; tunc verum erit, Sursum cor. Sapuit quod dixi. Numquid iste sermo saperet, nisi esset in vobis interna dulcedo? Conformatus, inquit, morti ipsius, si quo modo occurram in resurrectionem mortuorum. De justitia loquebatur,", + "candidate_score": 0.610282, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_167_169", + "bdc_text": "s. RTA JR XV/4 2271 . agatur ; quod etiam non sit necesse concilioDas von Paul III .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3871", + "psc_text": "mihi amantes justitiam suam non calumnientur. Ecce ubi illum habes: aperi, lege, audi, vide. Tuam justitiam noli habere: stercora illam deputat Apostolus, quamvis sit ex lege, tamen quia suam. Ignorantes enim Dei justitiam, et suam volentes constituere justitiae, Dei non sunt subjecti (Rom. X, 1-3) . Noli putare quia christianus vocaris, ideo te non posse offendere in lapidem offensionis. Cujus gratiae derogas, in ipsum offendis. Minus est offendere Christum in cruce pendentem, quam in coelo sedentem. Justitia sit, sed ex gratia sit, a Deo tibi sit; non tua sit. Sacerdotes tui, inquit, induantur justitiam (Psal. CXXXI, 16). Vestis accipitur, non cum capillis nascitur: pecora de suo vestiuntur. Hanc praedicat apostolus Paulus: a Deo tibi sit. Geme ut impetres, Plora ut impetres, crede ut impetres. Qui, inquit, invocaverit nomen Domini, salvus erit (Joel. II, 32) . An putatis sic dictum esse, Qui invocaverit nomen Domini, salvus erit; quia a febre, aut", + "candidate_score": 0.608665, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_183_185", + "bdc_text": "und 24 . März 1545 ( RTA JR XVI/1 117 , Nr. 15 ; 127f , Nr. 16 ) zur Wiederherstellung des Reichskammergerichts ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_542", + "psc_text": "probamus quod justus est? Quia venturus est dies judicii, quem modo differt, non aufert; et cum venerit, redditurus est pro meritis. An hoc vultis ut reddatur aversis, quod reddetur conversis? Fratres, justum videtur vobis, ut ibi ponatur Judas, ubi positus est Petrus? Et ipse ibi poneretur, si se correxisset. Sed de venia desperans, potius sibi collum ligavit, quam Regis clementiam supplicavit. CAPUT VI. 6. Mutato reo judex mutatur. Itaque, fratres, sicut dicere coeperam, non est unde reprehendamus Deum. Quid contra illum dicamus, non erit, cum venerit judicare. Cogitet unusquisque peccata sua, et modo illa emendet, cum tempus est. Sit fructuosus dolor, non sit sterilis poenitudo. Tanquam hoc dicit Deus: Ecce indicavi sententiam, sed nondum protuli; praedixi, non fixi. Quid times, quia dixi, Si mutaris, mutatur? Nam scriptum est quod poeniteat Deum (Gen. VI, 6). Numquid quomodo hominem, sic poenitet Deum? Nam dictum est, Si poenituerit vos de peccatis vestris, poenitebit", + "candidate_score": 0.608635, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_84", + "bdc_text": "Amicitiam inter nos et fraternitatem non minus coluisse me scio , quam vos erga me colueritis in ultimo quidem vestro conventu Tiguri Ironisch zu verstehen ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_453", + "psc_text": "Etiam ostendit illis thesauros suos: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et potastis me; nudus fui, et vestistis me; hospes fui, et adduxistis me; in carcere fui, et venistis ad me; aeger fui, et visitastis me. Et respondent illi: Domine, quando te vidimus in his necessitatibus constitutum, et ministravimus tibi? Et ille: Quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Quia ergo quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis, percipite quod misistis, possidete quod emistis. Mihi enim Servatori ideo credidistis. Deinde convertet se ad illos qui sunt a sinistris, et ostendet illis thesauros suos inanes operis boni: Ite, inquit, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Esurivi, et non dedistis mihi manducare. Aut si aliquid invenistis in thesauro isto, aut aliquid misistis, cogitate, et reddetur vobis. Sed nunquam te, inquiunt ipsi, vidimus esurientem. Et ille: Quando uni ex minimis meis non fecistis, nec mihi fecistis (Matth.", + "candidate_score": 0.608182, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_183_185", + "bdc_text": "und 24 . März 1545 ( RTA JR XVI/1 117 , Nr. 15 ; 127f , Nr. 16 ) zur Wiederherstellung des Reichskammergerichts ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3296", + "psc_text": "id est, caput et corpus, unus est Christus. CAPUT V. 6. Justitia Christi quomodo nostra. Et ideo nos non debemus ab illa justitia separatos putare, quam Dominus ipse commemorat, dicens: De justitia, quia ad Patrem vado. Cum Christo enim et nos resurreximus, et nos cum capite nostro Christo sumus, interim fide et spe: complebitur autem spes nostra in ultima resurrectione mortuorum. Cum autem complebitur spes nostra, tunc complebitur etiam justificatio nostra. Quam completurus Dominus, quid sperare debeamus, ostendit in carne sua (hoc est, in capite nostro), in qua resurrexit et ascendit ad Patrem. Quia sic scriptum est: Traditus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram (Rom. IV, 25) . Arguitur ergo mundus de peccato, in eis qui non credunt in Christum: et de justitia, in eis qui resurgunt in membris Christi. Unde dictum est: Ut nos simus justitia Dei in ipso (II Cor. V, 21) . Si enim", + "candidate_score": 0.607551, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_167_169", + "bdc_text": "s. RTA JR XV/4 2271 . agatur ; quod etiam non sit necesse concilioDas von Paul III .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3561", + "psc_text": "non est data lex, quae posset vivificare, quare data est? Sequitur, et ostendit quare sit data: quia etiam sic in adjutorium data est, ne te sanum putares. Si ergo data esset lex, quae posset vivificare, omnino ex lege esset justitia. Et quasi quaereremus, Quare ergo data est? Sed conclusit, inquit, Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus (Galat. III, 21, 22) . Quando audis promissorem, exspecta factorem. Idonea fuit humana natura per liberum arbitrium vulnerare se: sed jam vulnerata et saucia, non est idonea per liberum arbitrium sanare se. Si enim volueris intemperanter vivere ut aegrotes, ad hoc medicum non requiris: ad labem sufficis tibi. Cum autem intemperanter agens coeperis esse aegrotus, non sic potes ab aegritudine liberare te, quomodo potuisti per intemperantiam te in aegritudinem praecipitare. Et tamen medicus etiam sano praecipit temperantiam. Bonus medicus hoc facit, non vult esse necessarius aegrotanti. Sic etiam", + "candidate_score": 0.606638, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_220", + "bdc_text": "donec causa iudicetur , nunc petit Brunsvicensem simpliciter restitui , ne qui motus in Germania fiant .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_542", + "psc_text": "probamus quod justus est? Quia venturus est dies judicii, quem modo differt, non aufert; et cum venerit, redditurus est pro meritis. An hoc vultis ut reddatur aversis, quod reddetur conversis? Fratres, justum videtur vobis, ut ibi ponatur Judas, ubi positus est Petrus? Et ipse ibi poneretur, si se correxisset. Sed de venia desperans, potius sibi collum ligavit, quam Regis clementiam supplicavit. CAPUT VI. 6. Mutato reo judex mutatur. Itaque, fratres, sicut dicere coeperam, non est unde reprehendamus Deum. Quid contra illum dicamus, non erit, cum venerit judicare. Cogitet unusquisque peccata sua, et modo illa emendet, cum tempus est. Sit fructuosus dolor, non sit sterilis poenitudo. Tanquam hoc dicit Deus: Ecce indicavi sententiam, sed nondum protuli; praedixi, non fixi. Quid times, quia dixi, Si mutaris, mutatur? Nam scriptum est quod poeniteat Deum (Gen. VI, 6). Numquid quomodo hominem, sic poenitet Deum? Nam dictum est, Si poenituerit vos de peccatis vestris, poenitebit", + "candidate_score": 0.604697, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_169", + "bdc_text": "quod etiam non sit necesse concilioDas von Paul III .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3894", + "psc_text": "justitiam quae ex lege est, sed justitiam quae est ex fide Jesu Christi. Quomodo enim stercora existimavit et damna, secundum justitiam quae ex lege est, conversari sine querela? Quis enim legem dedit? Nonne ipse legem praemisit, qui postea reis legis cum indulgentia venit? Sed his eum credimus venisse cum indulgentia, quos reos lex tenebat. Numquid autem lex reos tenebat eos qui secundum justitiam quae ex lege est conversati sunt sine querela? Si ergo indulgentiam et veniam peccatorum reis legis attulit Dominus, non attulit Paulo apostolo, qui dicit sine querela se in lege conversatum? Sed ipsum audiamus alio loco: Non ex operibus, inquit, quae nos fecimus, sed secundum suam misericordiam salvos nos fecit, per lavacrum regenerationis (Tit. III, 5) . Et iterum, Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus: sed misericordiam consecutus sum (I Tim. I, 13) , et reliqua. Hac se constituit conversatum in lege sine querela, hac talem", + "candidate_score": 0.604625, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_220", + "bdc_text": "donec causa iudicetur , nunc petit Brunsvicensem simpliciter restitui , ne qui motus in Germania fiant .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3283", + "psc_text": "in judicio (Psal. XXIV, 9); tamen jam ipse hoc ipso quo foras missus est, judicatus est. Et de hoc judicio mundus arguitur: quia frustra de diabolo queritur, qui non vult credere in Christum, quem judicatum, id est, foras missum, et propter nostram exercitationem forinsecus oppugnare permissum, non solum viri, sed etiam mulieres, et pueri, et puellae martyres vicerunt. Sed in quo vicerunt, nisi in illo in quem crediderunt, et quem non videntes dilexerunt, et quo dominante in cordibus suis pessimo dominatore caruerunt? Et hoc totum per gratiam, hoc est, per donum Spiritus sancti. Recte itaque idem Spiritus arguit mundum, et de peccato, quia non credit in Christum: et de justitia, quia qui voluerunt crediderunt, quamvis in quem crediderunt non viderunt; et per ejus resurrectionem se quoque in resurrectione perfici speraverunt: et de judicio, quia ipsi si vellent credere, a nullo impedirentur, quoniam princeps hujus mundi jam judicatus est. SERMO CXLIV", + "candidate_score": 0.600156, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_217", + "bdc_text": "militem iam coegit gregariumVgl . schon oben Nr. 2094 , 8. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3655", + "psc_text": "ergo, Super tecta praedicate? Domus vestrae, corpora vestra; domus vestrae, carnes vestrae. Ascende in tectum, calca carnem, et praedica verbum. CAPUT VIII. 9. Ex Deo est, si quid justitiae habemus. Sed prius, fratres mei, plangite quod eratis, ut quod nondum estis, esse possitis. Hoc quod loquor magnum est. Et unde nobis magnum? Summum est, perfectum est, optimum est: unde nobis? Audite unde nobis: Omne datum optimum et omne donum perfectum desursum est, descendens a Patre luminum, apud quem non est transmutatio, nec momenti obumbratio (Jacobi I, 17) . Inde est quod habemus bonum, inde est quod nondum habemus. Non habetis? Petite, et accipietis. Si vos, ait Salvator, si vos cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris; quanto magis Pater vester coelestis dabit bona petentibus se (Matth. VII, 7, 11) ? Examinet se ergo omnis homo, et quidquid in se boni invenerit, quod pertineat ad justificationem nostram, agat gratias", + "candidate_score": 0.59357, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_221", + "bdc_text": "Foedus papisticum instaurant , cui et Lotharingum Herzog François I. von Lothringen. dedisse se aiunt .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1810", + "psc_text": "ambo pertinent ad regnum diaboli. Arianus et Photinianus, ambo haeretici, et adversum se ambo divisi. Donatista et Maximianista ambo haeretici, et adversum se ambo divisi. Omnia vitia erroresque mortalium inter se contrarii, divisi sunt adversum se, et omnes pertinent ad regnum diaboli: ideo non stabit regnum ejus. Justus autem et impius, fidelis et incredulus, catholicus et haereticus, divisi quidem sunt adversum se, sed non ambo pertinent ad regnum Christi. Novit Dominus qui sunt ejus. Nemo sibi de vocabulo blandiatur. Si vult sibi prodesse nomen Domini, recedat ab iniquitate, qui invocat nomen Domini. CAPUT III. 5. Difficultas quaestionis tractandae. Sed ista verba evangelica etsi habebant aliquid obscuritatis, quod, adjuvante Domino, arbitror explanatum; non erant tamen tantae difficultatis, quantae apparet esse quod sequitur. Ideo dico vobis: omne peccatum et blasphemia remittetur hominibus: Spiritus autem blasphemia non remittetur. Et quicumque dixerit verbum contra Filium hominis, remittetur ei: qui autem dixerit contra Spiritum sanctum,", + "candidate_score": 0.592562, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2", + "max_score": 0.725682, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_124_126", + "bdc_text": "et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 . multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. . Nolo , ut praedicationi Christi1Kor 1 , 23 ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2484", + "psc_text": "Nam si hoc cum non adjuvaret gradientem, quod ejus viae sunt in conspectu Dei, non diceret ideo se custodisse mandata et testimonia ejus, quia omnes viae suae sunt in conspectu Domini. Novit enim audire, «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore: apprehendite disciplinam, nequando irascatur Dominus, et pereatis de via justa» (Psal. II, 11 et 12) : quia nisi in conspectu Domini esset, via justa non esset. Nam hunc timorem et tremorem apostolus etiam Paulus imponit eis quibus dicit, «Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini:» et cur hoc dixerit aperiens, «Deus est enim,» inquit, «qui operatur in vobis et velle et operari, pro bona» «voluntate» (Philipp. II, 12, 13) . Ad hoc sunt ergo in conspectu Domini viae justorum, ut dirigat gressus eorum, quoniam ipsae sunt viae de quibus scriptum est in Proverbiis, «Vias autem quae a dextris sunt, novit Dominus: perversae autem sunt,» inquit, «quae", + "candidate_score": 0.725682, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_143", + "bdc_text": "Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_518", + "psc_text": "carne? aut ad hoc nos exhortatur, aut hoc a nobis exigit, ut talia miracula, qualia fecit ipse, faciamus? Aut vero Dominus noster Jesus Christus non et modo et semper cum Patre totum mundum gubernat? Et numquid vel ad hoc vocat hominem faciens eum imitatorem suum, ut cum illo gubernet coelum et terram, et omnia quae in eis sunt; aut ut sit et ipse creator, per quem fiant omnia, sicut per Christum facta sunt omnia? Neque ad ista opera te invitat Deus salvator Dominus noster Jesus Christus, quae fecit ab initio, de quibus scriptum est, «Omnia per ipsum facta sunt» (Id. I, 3) , neque ad illa quae fecit in terra. Non hoc tibi dicit, Non eris discipulus meus, nisi ambulaveris super mare (Matth. XIV, 25) , aut nisi suscitaveris mortuum quatriduanum (Joan. XI, 38-44) , aut nisi oculos caeci nati aperueris (Id. IX, 1-7) . Nec hoc. Quid est ergo", + "candidate_score": 0.715221, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_124_126", + "bdc_text": "et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 . multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. . Nolo , ut praedicationi Christi1Kor 1 , 23 ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_265", + "psc_text": "Nam qui in via et veritate deducis, quo nisi ad vitam perducis? Deducis ergo in illo, ad illum. «Deduc me, Domine, in via tua, et ambulabo in veritate tua.» 16. «Jucundetur cor meum, ut timeat nomen tuum.» Ergo timor in jucunditate est. Et quomodo jucunditas, si timor? Nonne timor amarus solet esse? Erit aliquando jucunditas sine timore, modo jucunditas cum timore: nondum est enim plena securitas, nec perfecta jucunditas. Si nulla jucunditas, deficimus; si plena securitas, male exsultamus. Ergo et jucunditatem aspergat, et timorem incutiat, ut de dulcedine jucunditatis perducat nos ad sedem securitatis: dando timorem, non nos faciat male exsultare, et recedere de via. Ideo dicit psalmus, «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore» (Psal. II, 11) : sic et apostolus Paulus dicit, «Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini; Deus enim est qui operatur in vobis» (Philipp. II, 12, 13) . Quidquid ergo prosperum venit,", + "candidate_score": 0.715146, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_142_144", + "bdc_text": "ullis hominibus collatum esse . Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus . Amen .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_518", + "psc_text": "carne? aut ad hoc nos exhortatur, aut hoc a nobis exigit, ut talia miracula, qualia fecit ipse, faciamus? Aut vero Dominus noster Jesus Christus non et modo et semper cum Patre totum mundum gubernat? Et numquid vel ad hoc vocat hominem faciens eum imitatorem suum, ut cum illo gubernet coelum et terram, et omnia quae in eis sunt; aut ut sit et ipse creator, per quem fiant omnia, sicut per Christum facta sunt omnia? Neque ad ista opera te invitat Deus salvator Dominus noster Jesus Christus, quae fecit ab initio, de quibus scriptum est, «Omnia per ipsum facta sunt» (Id. I, 3) , neque ad illa quae fecit in terra. Non hoc tibi dicit, Non eris discipulus meus, nisi ambulaveris super mare (Matth. XIV, 25) , aut nisi suscitaveris mortuum quatriduanum (Joan. XI, 38-44) , aut nisi oculos caeci nati aperueris (Id. IX, 1-7) . Nec hoc. Quid est ergo", + "candidate_score": 0.714181, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_123_125", + "bdc_text": "] Optimi viri , cogitemus et consyderemus , quam sint hi dies maliVgl. Eph 5 , 16 . et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 . multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2484", + "psc_text": "Nam si hoc cum non adjuvaret gradientem, quod ejus viae sunt in conspectu Dei, non diceret ideo se custodisse mandata et testimonia ejus, quia omnes viae suae sunt in conspectu Domini. Novit enim audire, «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore: apprehendite disciplinam, nequando irascatur Dominus, et pereatis de via justa» (Psal. II, 11 et 12) : quia nisi in conspectu Domini esset, via justa non esset. Nam hunc timorem et tremorem apostolus etiam Paulus imponit eis quibus dicit, «Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini:» et cur hoc dixerit aperiens, «Deus est enim,» inquit, «qui operatur in vobis et velle et operari, pro bona» «voluntate» (Philipp. II, 12, 13) . Ad hoc sunt ergo in conspectu Domini viae justorum, ut dirigat gressus eorum, quoniam ipsae sunt viae de quibus scriptum est in Proverbiis, «Vias autem quae a dextris sunt, novit Dominus: perversae autem sunt,» inquit, «quae", + "candidate_score": 0.71376, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_130_132", + "bdc_text": "praedicationi Christi . et illustrandae observari religionem , cuius in Christo domino et apostolo eius exemplum videmus nobis esse propositum . Video , quid in me ipso , quid in iis , quibus irati estis , iure desideretis .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_183", + "psc_text": "visio tribuet nobis beatitudinem, et nihil interest inter visionem ipsius et visionem Patris. Ipse ait in Evangelio: «Qui diligit me, mandata mea custodit, et ego diligam illum, et ostendam meipsum illi» (Joan. XIV, 9, 21) . Loquebatur illis, et dicebat, «ostendam meipsum illi.» Quare? Non erat ipse qui loquebatur? Sed carnem caro videbat; divinitatem cor non videbat. Ad hoc autem caro carnem vidit, ut per fidem cor mundaretur, unde Deus videretur. Dictum est enim de Domino, «Fide mundans corda eorum» (Act. XV, 9) : et dixit Dominus, «Beati mundo corde, quia ipsi Deum videbunt» (Matth. V, 8) . Ergo nobis promisit ostendere se nobis. Qualis est pulchritudo ejus, fratres, cogitate. Omnia ista pulchra quae videtis, quae amatis, ipse fecit. Si haec pulchra sunt, quid est ipse? si haec magna sunt, quantus est ipse? Ergo ex istis quae hic amamus, illum magis desideremus; et contemnentes ista, illum diligamus: ut ipsa dilectione", + "candidate_score": 0.70908, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_141_143", + "bdc_text": "ad promovendum ecclesiae utilitatem . ullis hominibus collatum esse . Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_518", + "psc_text": "carne? aut ad hoc nos exhortatur, aut hoc a nobis exigit, ut talia miracula, qualia fecit ipse, faciamus? Aut vero Dominus noster Jesus Christus non et modo et semper cum Patre totum mundum gubernat? Et numquid vel ad hoc vocat hominem faciens eum imitatorem suum, ut cum illo gubernet coelum et terram, et omnia quae in eis sunt; aut ut sit et ipse creator, per quem fiant omnia, sicut per Christum facta sunt omnia? Neque ad ista opera te invitat Deus salvator Dominus noster Jesus Christus, quae fecit ab initio, de quibus scriptum est, «Omnia per ipsum facta sunt» (Id. I, 3) , neque ad illa quae fecit in terra. Non hoc tibi dicit, Non eris discipulus meus, nisi ambulaveris super mare (Matth. XIV, 25) , aut nisi suscitaveris mortuum quatriduanum (Joan. XI, 38-44) , aut nisi oculos caeci nati aperueris (Id. IX, 1-7) . Nec hoc. Quid est ergo", + "candidate_score": 0.708783, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_131_133", + "bdc_text": "et illustrandae observari religionem , cuius in Christo domino et apostolo eius exemplum videmus nobis esse propositum . Video , quid in me ipso , quid in iis , quibus irati estis , iure desideretis . Video , quid etiam in vobis iure desideretur .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_183", + "psc_text": "visio tribuet nobis beatitudinem, et nihil interest inter visionem ipsius et visionem Patris. Ipse ait in Evangelio: «Qui diligit me, mandata mea custodit, et ego diligam illum, et ostendam meipsum illi» (Joan. XIV, 9, 21) . Loquebatur illis, et dicebat, «ostendam meipsum illi.» Quare? Non erat ipse qui loquebatur? Sed carnem caro videbat; divinitatem cor non videbat. Ad hoc autem caro carnem vidit, ut per fidem cor mundaretur, unde Deus videretur. Dictum est enim de Domino, «Fide mundans corda eorum» (Act. XV, 9) : et dixit Dominus, «Beati mundo corde, quia ipsi Deum videbunt» (Matth. V, 8) . Ergo nobis promisit ostendere se nobis. Qualis est pulchritudo ejus, fratres, cogitate. Omnia ista pulchra quae videtis, quae amatis, ipse fecit. Si haec pulchra sunt, quid est ipse? si haec magna sunt, quantus est ipse? Ergo ex istis quae hic amamus, illum magis desideremus; et contemnentes ista, illum diligamus: ut ipsa dilectione", + "candidate_score": 0.705438, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_123_125", + "bdc_text": "] Optimi viri , cogitemus et consyderemus , quam sint hi dies maliVgl. Eph 5 , 16 . et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 . multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_778", + "psc_text": "Sed subrepebat voluntas humana; nescio quid de carnis infirmitate lactabat mentem tuam: noli jam desperare. Te praesignavit Dominus in sua infirmitate, non se: non enim timebat Dominus pati, tertio die resurrecturus. Si prorsus quomodo homo pateretur, et non quomodo Deus pati veniret, et si sciret se post triduum resurrecturum, nullo modo formidaret moriturus, quod non formidavit apostolus Paulus, in fine saeculi resurrecturus. Ait enim: «Compellor autem ex duobus: concupiscentiam habens dissolvi et esse cum Christo, multo enim magis optimum; manere in carne necessarium propter vos» (Philipp. I, 23 et 24) . Taedium enim illi erat manere in carne, ex duobus patiebatur ardorem; dissolvi et esse cum Christo, multo magis optimum dicebat. Adeo cum appropinquaret ipsa passio, quomodo exsultabat! quomodo gloriabatur! «Bonum certamen certavi,» «cursum consummavi, fidem servavi; de caetero super est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex» (II Tim. IV, 7 et 8) .", + "candidate_score": 0.699436, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_43_45", + "bdc_text": "ad nostram confessionem . , idque non quando nos perpulit adversarius , sed quia monet verbum ChristiVgl. Mt 10 , 32 par. ; Mk 8 , 38 par. ; Röm 10 , 9f. .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2228", + "psc_text": "in eum. Nos autem ne offendamus, et cadamus, opprobria eorum ne timeamus, sed respondeamus eis verbum. «Hoc est verbum fidei quod praedicamus. Quia si credideris,» inquit, «in corde tuo quia Dominus est Jesus, et confessus fueris in ore tuo quia Deus illum suscitavit a mortuis; salvus eris. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit in salutem (Rom. X, 8-10) . Parum est ergo in corde habere Christum, et nolle confiteri dum timetur opprobrium: sed exprobrantibus respondendum est verbum. Ut autem hoc martyres possent, promissum est eis, et dictum, «Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri, qui loquitur in vobis» (Matth. X, 20) . Ideo et iste cum dixisset, «Respondebo exprobrantibus mihi verbum;» continuo sequitur, «Quoniam speravi in verbis tuis:» quod est utique, in promissis tuis. 3. [«vers.» 43.] Sed quoniam plurimi quamvis ad ipsum corpus, cujus haec verba sunt, pertinentes, gravi pondere persecutionis urgente non", + "candidate_score": 0.698774, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_143_145", + "bdc_text": "Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus . Amen . Si ita haec mea excęperitis , ut scripsi , optimo ea animo excipite. [ Autographe Beilage :", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_518", + "psc_text": "carne? aut ad hoc nos exhortatur, aut hoc a nobis exigit, ut talia miracula, qualia fecit ipse, faciamus? Aut vero Dominus noster Jesus Christus non et modo et semper cum Patre totum mundum gubernat? Et numquid vel ad hoc vocat hominem faciens eum imitatorem suum, ut cum illo gubernet coelum et terram, et omnia quae in eis sunt; aut ut sit et ipse creator, per quem fiant omnia, sicut per Christum facta sunt omnia? Neque ad ista opera te invitat Deus salvator Dominus noster Jesus Christus, quae fecit ab initio, de quibus scriptum est, «Omnia per ipsum facta sunt» (Id. I, 3) , neque ad illa quae fecit in terra. Non hoc tibi dicit, Non eris discipulus meus, nisi ambulaveris super mare (Matth. XIV, 25) , aut nisi suscitaveris mortuum quatriduanum (Joan. XI, 38-44) , aut nisi oculos caeci nati aperueris (Id. IX, 1-7) . Nec hoc. Quid est ergo", + "candidate_score": 0.697941, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_94_96", + "bdc_text": "Idem porro studebo , etiamsi - quod dominus avertat - me in causam hanc vel vos vel Lutherus vel utrique pertrahatis . Dominus custodiat me , ne aliud agam , quam quod e re sit ecclesiarum ipsius , detque spectare semper , non quid liceat , Vgl. 1Kor 6 , 12 ; 10 , 23 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2483", + "psc_text": "Si avertisses a me faciem tuam, fierem conturbatus, nec tua mandata et testimonia custodirem. Custodivi ergo, «quia omnes viae meae in conspectu tuo.» Propitio quippe et adjuvante conspectu, voluit intelligi Deum videre vias suas; sicut oravit qui dixit, «Ne avertas faciem tuam a me» (Psal. XXVI, 9) . Nam utique facies Domini est et super facientes mala, sed ut perdat de terra memoriam eorum (Psal. XXXIII, 17) . Non sic profecto iste dixit vias suas ab illo videri; sed sicut novit Dominus vias justorum (Psal. I, 6) , et sicut ait Moysi, «Scio te prae omnibus» (Exod. XXXIII, 17) . Nam si hoc cum non adjuvaret gradientem, quod ejus viae sunt in conspectu Dei, non diceret ideo se custodisse mandata et testimonia ejus, quia omnes viae suae sunt in conspectu Domini. Novit enim audire, «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore: apprehendite disciplinam, nequando irascatur Dominus, et pereatis", + "candidate_score": 0.697086, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_95_97", + "bdc_text": "Dominus custodiat me , ne aliud agam , quam quod e re sit ecclesiarum ipsius , detque spectare semper , non quid liceat , Vgl. 1Kor 6 , 12 ; 10 , 23 . multo minus quid libeat , sed quid expediat ad sanctificandum nomen ipsiusVgl. Mt 6 , 9 par. .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2268", + "psc_text": "Dominus, cum legem ejus custodierit? 2. [«vers.» 58, 59.] Sed quomodo custodit, nisi hoc donet atque ad hoc adjuvet Spiritus vivificans; ne littera occidat (II Cor. III, 6) , et peccatum occasione accepta per mandatum operetur in homine omnem concupiscentiam (Rom. VII, 8) . Invocandus est igitur: sic enim ab eo fides impetrat quod lex imperat; quoniam qui invocaverit nomen Domini, salvus erit (Joel II, 32; Rom. X, 13) . Et ideo vide quid subjungat: «Precatus sum faciem tuam in toto corde meo.» Et dicens quomodo sit precatus: «Miserere,» inquit, «mei secundum eloquium tuum.» Et tanquam exauditus atque adjutus ab eo quem precatus est: «Cogitavi,» inquit, «vias meas, et averti pedes meos in testimonia tua. Averti» scilicet a viis meis, quae displicuerunt mihi, ut irent in testimonia tua, atque ibi haberent viam. Plures enim codices non habent, «Quia cogitavi,» sicut in quibusdam legitur; sed tantummodo, «Cogitavi.» Quod autem hic positum", + "candidate_score": 0.693142, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_43", + "bdc_text": "ad nostram confessionem . , idque non quando nos perpulit adversarius , sed quia monet verbum ChristiVgl. Mt 10 , 32 par. ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2228", + "psc_text": "in eum. Nos autem ne offendamus, et cadamus, opprobria eorum ne timeamus, sed respondeamus eis verbum. «Hoc est verbum fidei quod praedicamus. Quia si credideris,» inquit, «in corde tuo quia Dominus est Jesus, et confessus fueris in ore tuo quia Deus illum suscitavit a mortuis; salvus eris. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit in salutem (Rom. X, 8-10) . Parum est ergo in corde habere Christum, et nolle confiteri dum timetur opprobrium: sed exprobrantibus respondendum est verbum. Ut autem hoc martyres possent, promissum est eis, et dictum, «Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri, qui loquitur in vobis» (Matth. X, 20) . Ideo et iste cum dixisset, «Respondebo exprobrantibus mihi verbum;» continuo sequitur, «Quoniam speravi in verbis tuis:» quod est utique, in promissis tuis. 3. [«vers.» 43.] Sed quoniam plurimi quamvis ad ipsum corpus, cujus haec verba sunt, pertinentes, gravi pondere persecutionis urgente non", + "candidate_score": 0.692573, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_93_95", + "bdc_text": "8 , 8 , usw. . Idem porro studebo , etiamsi - quod dominus avertat - me in causam hanc vel vos vel Lutherus vel utrique pertrahatis . Dominus custodiat me , ne aliud agam , quam quod e re sit ecclesiarum ipsius , detque spectare semper , non quid liceat , Vgl. 1Kor 6 , 12 ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2483", + "psc_text": "Si avertisses a me faciem tuam, fierem conturbatus, nec tua mandata et testimonia custodirem. Custodivi ergo, «quia omnes viae meae in conspectu tuo.» Propitio quippe et adjuvante conspectu, voluit intelligi Deum videre vias suas; sicut oravit qui dixit, «Ne avertas faciem tuam a me» (Psal. XXVI, 9) . Nam utique facies Domini est et super facientes mala, sed ut perdat de terra memoriam eorum (Psal. XXXIII, 17) . Non sic profecto iste dixit vias suas ab illo videri; sed sicut novit Dominus vias justorum (Psal. I, 6) , et sicut ait Moysi, «Scio te prae omnibus» (Exod. XXXIII, 17) . Nam si hoc cum non adjuvaret gradientem, quod ejus viae sunt in conspectu Dei, non diceret ideo se custodisse mandata et testimonia ejus, quia omnes viae suae sunt in conspectu Domini. Novit enim audire, «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore: apprehendite disciplinam, nequando irascatur Dominus, et pereatis", + "candidate_score": 0.688857, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_95_97", + "bdc_text": "Dominus custodiat me , ne aliud agam , quam quod e re sit ecclesiarum ipsius , detque spectare semper , non quid liceat , Vgl. 1Kor 6 , 12 ; 10 , 23 . multo minus quid libeat , sed quid expediat ad sanctificandum nomen ipsiusVgl. Mt 6 , 9 par. .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2483", + "psc_text": "Si avertisses a me faciem tuam, fierem conturbatus, nec tua mandata et testimonia custodirem. Custodivi ergo, «quia omnes viae meae in conspectu tuo.» Propitio quippe et adjuvante conspectu, voluit intelligi Deum videre vias suas; sicut oravit qui dixit, «Ne avertas faciem tuam a me» (Psal. XXVI, 9) . Nam utique facies Domini est et super facientes mala, sed ut perdat de terra memoriam eorum (Psal. XXXIII, 17) . Non sic profecto iste dixit vias suas ab illo videri; sed sicut novit Dominus vias justorum (Psal. I, 6) , et sicut ait Moysi, «Scio te prae omnibus» (Exod. XXXIII, 17) . Nam si hoc cum non adjuvaret gradientem, quod ejus viae sunt in conspectu Dei, non diceret ideo se custodisse mandata et testimonia ejus, quia omnes viae suae sunt in conspectu Domini. Novit enim audire, «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore: apprehendite disciplinam, nequando irascatur Dominus, et pereatis", + "candidate_score": 0.688786, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_124", + "bdc_text": "et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_265", + "psc_text": "Nam qui in via et veritate deducis, quo nisi ad vitam perducis? Deducis ergo in illo, ad illum. «Deduc me, Domine, in via tua, et ambulabo in veritate tua.» 16. «Jucundetur cor meum, ut timeat nomen tuum.» Ergo timor in jucunditate est. Et quomodo jucunditas, si timor? Nonne timor amarus solet esse? Erit aliquando jucunditas sine timore, modo jucunditas cum timore: nondum est enim plena securitas, nec perfecta jucunditas. Si nulla jucunditas, deficimus; si plena securitas, male exsultamus. Ergo et jucunditatem aspergat, et timorem incutiat, ut de dulcedine jucunditatis perducat nos ad sedem securitatis: dando timorem, non nos faciat male exsultare, et recedere de via. Ideo dicit psalmus, «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore» (Psal. II, 11) : sic et apostolus Paulus dicit, «Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini; Deus enim est qui operatur in vobis» (Philipp. II, 12, 13) . Quidquid ergo prosperum venit,", + "candidate_score": 0.686261, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_137_139", + "bdc_text": "Me profecto moneri quam luberrime a quibusvis opto de cunctis meis erratis ; audire alios cupio , quanquam sequi unum dominum debeo . In aliis autem - dum video dominum nec mihi nec aliis hominibus medendi eorumeorum morbis über der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2483", + "psc_text": "Si avertisses a me faciem tuam, fierem conturbatus, nec tua mandata et testimonia custodirem. Custodivi ergo, «quia omnes viae meae in conspectu tuo.» Propitio quippe et adjuvante conspectu, voluit intelligi Deum videre vias suas; sicut oravit qui dixit, «Ne avertas faciem tuam a me» (Psal. XXVI, 9) . Nam utique facies Domini est et super facientes mala, sed ut perdat de terra memoriam eorum (Psal. XXXIII, 17) . Non sic profecto iste dixit vias suas ab illo videri; sed sicut novit Dominus vias justorum (Psal. I, 6) , et sicut ait Moysi, «Scio te prae omnibus» (Exod. XXXIII, 17) . Nam si hoc cum non adjuvaret gradientem, quod ejus viae sunt in conspectu Dei, non diceret ideo se custodisse mandata et testimonia ejus, quia omnes viae suae sunt in conspectu Domini. Novit enim audire, «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore: apprehendite disciplinam, nequando irascatur Dominus, et pereatis", + "candidate_score": 0.685793, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_124", + "bdc_text": "et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2484", + "psc_text": "Nam si hoc cum non adjuvaret gradientem, quod ejus viae sunt in conspectu Dei, non diceret ideo se custodisse mandata et testimonia ejus, quia omnes viae suae sunt in conspectu Domini. Novit enim audire, «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore: apprehendite disciplinam, nequando irascatur Dominus, et pereatis de via justa» (Psal. II, 11 et 12) : quia nisi in conspectu Domini esset, via justa non esset. Nam hunc timorem et tremorem apostolus etiam Paulus imponit eis quibus dicit, «Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini:» et cur hoc dixerit aperiens, «Deus est enim,» inquit, «qui operatur in vobis et velle et operari, pro bona» «voluntate» (Philipp. II, 12, 13) . Ad hoc sunt ergo in conspectu Domini viae justorum, ut dirigat gressus eorum, quoniam ipsae sunt viae de quibus scriptum est in Proverbiis, «Vias autem quae a dextris sunt, novit Dominus: perversae autem sunt,» inquit, «quae", + "candidate_score": 0.68573, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_224_226", + "bdc_text": "Dominus eum reprimatVgl. Sach 3 , 2 : Jud 1 , 9 . et ad veram nos omnes poenitentiam adigat et in se consensionem Vgl. 1Kor 1 , 10. .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_210", + "psc_text": "Deus: ibi illi fac viam, in confessione peccatorum. Ideo et Joannes cum baptizaret in aqua poenitentiae, et vellet ad se venire poenitentes de suis prioribus factis, hoc dicebat: «Parate viam Domino, rectas facite semitas ejus» (Matth. III, 3) . Placebas tibi in peccatis tuis, o homo; displiceat tibi quod eras, ut possis esse quod non eras. «Parate viam Domino:» praecedat ista justitia, ut confitearis peccata: veniet ille et visitabit te, quia «ponet in via gressus suos;» est enim jam ubi ponat gressus suos, est ubi ad te veniat. Ante autem quam confitereris peccata, intercluseras ad te viam Dei; non erat qua ad te veniret. Confitere vitam, et aperis viam; et veniet Christus, «et ponet in via gressus suos,» ut te informet vestigiis suis. IN PSALMUM LXXXV ENARRATIO. SERMO. 1. Nullum majus donum praestare posset Deus hominibus, quam ut Verbum suum per quod condidit omnia, faceret illis caput, et illos ei", + "candidate_score": 0.684681, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_224_226", + "bdc_text": "Dominus eum reprimatVgl. Sach 3 , 2 : Jud 1 , 9 . et ad veram nos omnes poenitentiam adigat et in se consensionem Vgl. 1Kor 1 , 10. .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3743", + "psc_text": "converti ad Dominum, neque differas de die in diem; subito enim veniet ira illius, et in tempore vindictae disperdet te» (Eccli. V, 8, 9) . Noli ergo dicere: Cras me convertam, cras Deo placebo; et omnia hodierna et hesterna dimittuntur mihi. Verum quidem dicis, quia Deus conversioni tuae indulgentiam promisit; sed dilationi tuae diem crastinum non promisit. 12. [«vers. 9.] Suavis Dominus omnibus, et miserationes ejus in omnia opera ejus.» Quare ergo damnat? quare flagellat? An quos damnat, an quos flagellat, non sunt opera ejus? Plane opera ejus. Et vis nosse quia «super omnia opera ejus miserationes ejus?» Inde est illa longanimitas qua facit solem suum oriri super bonos et malos: nonne «miserationes ejus in omnia opera ejus,» qui pluit super justos et injustos (Matth. V, 45) ? nonne «miserationes ejus in omnia opera ejus?» Longanimis exspectat peccatorem, dicens, «Convertimini ad me, et convertar ad vos:» nonne «miserationes ejus in", + "candidate_score": 0.683989, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_122_124", + "bdc_text": "[ Autographe Nachschrift: ] Optimi viri , cogitemus et consyderemus , quam sint hi dies maliVgl. Eph 5 , 16 . et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2484", + "psc_text": "Nam si hoc cum non adjuvaret gradientem, quod ejus viae sunt in conspectu Dei, non diceret ideo se custodisse mandata et testimonia ejus, quia omnes viae suae sunt in conspectu Domini. Novit enim audire, «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore: apprehendite disciplinam, nequando irascatur Dominus, et pereatis de via justa» (Psal. II, 11 et 12) : quia nisi in conspectu Domini esset, via justa non esset. Nam hunc timorem et tremorem apostolus etiam Paulus imponit eis quibus dicit, «Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini:» et cur hoc dixerit aperiens, «Deus est enim,» inquit, «qui operatur in vobis et velle et operari, pro bona» «voluntate» (Philipp. II, 12, 13) . Ad hoc sunt ergo in conspectu Domini viae justorum, ut dirigat gressus eorum, quoniam ipsae sunt viae de quibus scriptum est in Proverbiis, «Vias autem quae a dextris sunt, novit Dominus: perversae autem sunt,» inquit, «quae", + "candidate_score": 0.682255, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_124", + "bdc_text": "et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1575", + "psc_text": "timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Cum timore et tremore: Deus enim est qui operatur in vobis» (Philipp. II, 12, 13) . Dicis, o Paule, «Operamini;» dicis ut operemur: quare «cum tremore? Deus enim est,» inquit, «qui operatur in vobis.» Ideo ergo «cum tremore,» quia «Deus operatur.» Quia ipse dedit, non ex te est quod habes, cum timore et tremore operaberis: nam si non tremueris eum, auferet quod dedit. Cum tremore ergo operare. Vide alium psalmum: «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore» (Psal. II, 11) . Si cum tremore exsultandum est, Deus aspicit, fit terrae motus: aspiciente Deo, tremant corda nostra; tunc ibi requiescet Deus. Audi illum alio loco: «Super quem requiescet spiritus meus? Super humilem, et quietum, et trementem verba mea» (Isai. LXVI, 2) . «Qui aspicit terram, et facit eam tremere; qui tangit montes, et fumigabunt.» Montes superbi erant, jactabant se, non eos tetigerat", + "candidate_score": 0.68147, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_224_226", + "bdc_text": "Dominus eum reprimatVgl. Sach 3 , 2 : Jud 1 , 9 . et ad veram nos omnes poenitentiam adigat et in se consensionem Vgl. 1Kor 1 , 10. .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_740", + "psc_text": "Tunc ait illis Petrus: «Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Domini nostri Jesu Christi» (Act. II, IV) . Qui egerunt poenitentiam, humiles fuerunt: non ergo illis redditum est. Quia, vide quid dicat psalmus iste: «Exaltare, qui judicas terram; redde retributionem superbis.» Ab illo numero ergo excepti erant illi; in illis valuit vox illa Domini pendentis in cruce, et dicentis: «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» (Luc. XXIII, 34) . «Exaltare, qui judicas terram; redde retributionem superbis.» Ergo redditurus est retributionem? Redditurus, sed superbis. 9. [«vers.» 3, 4.] Sed quando? quando reddet? Interim mali triumphant, et exsultant mali, blasphemant mali, omnia mala faciunt. Movet te? Cum pietate quaere, non cum superbia reprehende. Movet te? Compatitur tibi et Psalmus, quaerit tecum, non quia nescit; sed ideo tecum quaerit quod scit, ut in illo invenias quod nesciebas. Quomodo qui vult aliquem consolari, nisi condoleat cum illo, non illum erigit: prius", + "candidate_score": 0.680774, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_93_95", + "bdc_text": "8 , 8 , usw. . Idem porro studebo , etiamsi - quod dominus avertat - me in causam hanc vel vos vel Lutherus vel utrique pertrahatis . Dominus custodiat me , ne aliud agam , quam quod e re sit ecclesiarum ipsius , detque spectare semper , non quid liceat , Vgl. 1Kor 6 , 12 ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2268", + "psc_text": "Dominus, cum legem ejus custodierit? 2. [«vers.» 58, 59.] Sed quomodo custodit, nisi hoc donet atque ad hoc adjuvet Spiritus vivificans; ne littera occidat (II Cor. III, 6) , et peccatum occasione accepta per mandatum operetur in homine omnem concupiscentiam (Rom. VII, 8) . Invocandus est igitur: sic enim ab eo fides impetrat quod lex imperat; quoniam qui invocaverit nomen Domini, salvus erit (Joel II, 32; Rom. X, 13) . Et ideo vide quid subjungat: «Precatus sum faciem tuam in toto corde meo.» Et dicens quomodo sit precatus: «Miserere,» inquit, «mei secundum eloquium tuum.» Et tanquam exauditus atque adjutus ab eo quem precatus est: «Cogitavi,» inquit, «vias meas, et averti pedes meos in testimonia tua. Averti» scilicet a viis meis, quae displicuerunt mihi, ut irent in testimonia tua, atque ibi haberent viam. Plures enim codices non habent, «Quia cogitavi,» sicut in quibusdam legitur; sed tantummodo, «Cogitavi.» Quod autem hic positum", + "candidate_score": 0.680107, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_95_97", + "bdc_text": "Dominus custodiat me , ne aliud agam , quam quod e re sit ecclesiarum ipsius , detque spectare semper , non quid liceat , Vgl. 1Kor 6 , 12 ; 10 , 23 . multo minus quid libeat , sed quid expediat ad sanctificandum nomen ipsiusVgl. Mt 6 , 9 par. .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2258", + "psc_text": "I, 31) : propter quod et illud scriptum est, «Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam» (Psal. CXIII, 1) . Sic enim quisque non in sua, sed in Dei gloria (quia nec in sua, sed in Dei justitia, id est, a Deo sibi donata) custodit legem Dei; sicut iste ait, «Memor fui in nocte nominis tui, Domine, et custodivi legem tuam.» Quam non custodisset, si in sua virtute confidens, nominis Dei memor non fuisset: adjutorium enim nostrum in nomine Domini (Psal. CXXIII, 8) . 8. [«vers.» 56.] Propter quod secutus adjunxit: «Haec facta est mihi, quoniam justitias tuas exquisivi. Justitias» utique «tuas,» quibus justificas impium; non meas, quae nunquam me pium faciunt, sed superbum. Non enim erat iste aliquis eorum qui «ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti» (Rom. X, 3) . Has ergo justitias, quibus justificantur gratis per gratiam Dei, qui", + "candidate_score": 0.678847, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_94_96", + "bdc_text": "Idem porro studebo , etiamsi - quod dominus avertat - me in causam hanc vel vos vel Lutherus vel utrique pertrahatis . Dominus custodiat me , ne aliud agam , quam quod e re sit ecclesiarum ipsius , detque spectare semper , non quid liceat , Vgl. 1Kor 6 , 12 ; 10 , 23 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2268", + "psc_text": "Dominus, cum legem ejus custodierit? 2. [«vers.» 58, 59.] Sed quomodo custodit, nisi hoc donet atque ad hoc adjuvet Spiritus vivificans; ne littera occidat (II Cor. III, 6) , et peccatum occasione accepta per mandatum operetur in homine omnem concupiscentiam (Rom. VII, 8) . Invocandus est igitur: sic enim ab eo fides impetrat quod lex imperat; quoniam qui invocaverit nomen Domini, salvus erit (Joel II, 32; Rom. X, 13) . Et ideo vide quid subjungat: «Precatus sum faciem tuam in toto corde meo.» Et dicens quomodo sit precatus: «Miserere,» inquit, «mei secundum eloquium tuum.» Et tanquam exauditus atque adjutus ab eo quem precatus est: «Cogitavi,» inquit, «vias meas, et averti pedes meos in testimonia tua. Averti» scilicet a viis meis, quae displicuerunt mihi, ut irent in testimonia tua, atque ibi haberent viam. Plures enim codices non habent, «Quia cogitavi,» sicut in quibusdam legitur; sed tantummodo, «Cogitavi.» Quod autem hic positum", + "candidate_score": 0.677757, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_94_96", + "bdc_text": "Idem porro studebo , etiamsi - quod dominus avertat - me in causam hanc vel vos vel Lutherus vel utrique pertrahatis . Dominus custodiat me , ne aliud agam , quam quod e re sit ecclesiarum ipsius , detque spectare semper , non quid liceat , Vgl. 1Kor 6 , 12 ; 10 , 23 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2197", + "psc_text": "Domino acceperit intellectum: unde iste adjungit et dicit, «Da mihi intellectum, et scrutabor legem tuam, et custodiam illam in toto corde meo.» Cum enim quisque legem scrutatus fuerit, et ad ejus alta pervenerit, in quibus tota pendet; profecto debet Deum diligere ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente; et proximum suum tanquam seipsum. In his enim duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae (Matth. XXII, 37-40) . Hoc videtur promisisse, cum dixit, «Et custodiam illam in toto corde meo.» 5. [«vers.» 35.] Sed quia et hoc minus valet viribus propriis, nisi adjuvetur ab illo qui jubet, ut faciat quod jubet, «Deduc me,» inquit, «in semita mandatorum tuorum, quia ipsam volui.» Parum est mihi voluntas mea, nisi in eo quod volui, me ipse deducas. Et certe ipsa est semita; hoc est via mandatorum Dei, quam se, dilatato ab illo corde suo, cucurrisse jam dixerat. Quam propterea etiam semitam vocat,", + "candidate_score": 0.677053, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_42_44", + "bdc_text": "Nos tantundem deposuimus et ad nostramZu verstehen : ad nostram confessionem . , idque non quando nos perpulit adversarius , sed quia monet verbum ChristiVgl. Mt 10 , 32 par. ; Mk 8 , 38 par. ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2228", + "psc_text": "in eum. Nos autem ne offendamus, et cadamus, opprobria eorum ne timeamus, sed respondeamus eis verbum. «Hoc est verbum fidei quod praedicamus. Quia si credideris,» inquit, «in corde tuo quia Dominus est Jesus, et confessus fueris in ore tuo quia Deus illum suscitavit a mortuis; salvus eris. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit in salutem (Rom. X, 8-10) . Parum est ergo in corde habere Christum, et nolle confiteri dum timetur opprobrium: sed exprobrantibus respondendum est verbum. Ut autem hoc martyres possent, promissum est eis, et dictum, «Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri, qui loquitur in vobis» (Matth. X, 20) . Ideo et iste cum dixisset, «Respondebo exprobrantibus mihi verbum;» continuo sequitur, «Quoniam speravi in verbis tuis:» quod est utique, in promissis tuis. 3. [«vers.» 43.] Sed quoniam plurimi quamvis ad ipsum corpus, cujus haec verba sunt, pertinentes, gravi pondere persecutionis urgente non", + "candidate_score": 0.675231, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_127_129", + "bdc_text": "2Kor 4 , 5 . ob ullam mundi iniquitatem tantulum detrahatur , aut tenebrae ulla in parte in eameam am Rande nachgetragen. inducantur . Eam autem opto a nobis omnibus efferendae illiGemeint ist :", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_722", + "psc_text": "4) . Qui ergo sursum habet cor, ipsum cor ipsius luminare est: in coelo fulget, nec vincitur tenebris. Infra enim sunt tenebrae: tenebrae autem iniquitas; non incommutabiles tenebrae. Jam et hesterno die commemoravimus. Sed qui hodie tenebrae sunt, si velint, cras lux erunt: qui tenebrae huc ingressi sunt, si velint, jam lux esse possunt. Aperte enim Apostolus, ne quis putaret naturales esse iniquitates, quae mutari non possunt: «Fuistis enim,» inquit, «aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino: sicut filii lucis ambulate» (Ephes. V, 8) . «Lux,» inquit, «in Domino:» non in vobis. Cor ergo in libro: si cor in libro, cor in firmamento coeli. Si ibi est cor, inde luceat, et non movebitur iniquitatibus subterpositis: non quia ibi est in coelo per carnem, sed quia ibi est per conversationem, secundum quod dictum est, «Nostra autem conversatio in coelis est.» Non potes cogitare illam civitatem, quia nondum vides. Vis cogitare coelum?", + "candidate_score": 0.674419, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_41_43", + "bdc_text": "oben Nr. 2096 , 10-12. . Nos tantundem deposuimus et ad nostramZu verstehen : ad nostram confessionem . , idque non quando nos perpulit adversarius , sed quia monet verbum ChristiVgl. Mt 10 , 32 par. ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1701", + "psc_text": "ex die veniens evangelizavit eis qui erant prope, et eis qui erant longe, faciens utraque unum (Ephes. II, 13-22) ; et adducens alias oves quae non sunt de hoc ovili, ut sit unus grex et unus pastor (Joan. X, 16) . Et ita Deus «dedit in misericordias» praedestinatos suos; quia «non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei» (Rom. IX, 16) : «in conspectu omnium qui ceperant eos.» Hi ergo inimici, diabolus et angeli ejus captivaverant praedestinatos in Dei regnum et gloriam: a Redemptore autem nostro foras missi qui dominari infidelibus solebant intrinsecus, fideles oppugnant extrinsecus. Sed oppugant, non expugnant eos qui apprehendunt turrem fortitudinis a facie inimici (Psal. LX, 4) . Ut autem oppugnent, sentiunt in nobis esse infirmitatis reliquias, propter quas dicimus, «Dimitte nobis debita nostra;» propter quas dicimus, «Ne nos inferas in tentationem, sed libera nos a malo» (Matth. VI, 12, 13) . His itaque inimicis ejectis,", + "candidate_score": 0.674306, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_122_124", + "bdc_text": "[ Autographe Nachschrift: ] Optimi viri , cogitemus et consyderemus , quam sint hi dies maliVgl. Eph 5 , 16 . et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1575", + "psc_text": "timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Cum timore et tremore: Deus enim est qui operatur in vobis» (Philipp. II, 12, 13) . Dicis, o Paule, «Operamini;» dicis ut operemur: quare «cum tremore? Deus enim est,» inquit, «qui operatur in vobis.» Ideo ergo «cum tremore,» quia «Deus operatur.» Quia ipse dedit, non ex te est quod habes, cum timore et tremore operaberis: nam si non tremueris eum, auferet quod dedit. Cum tremore ergo operare. Vide alium psalmum: «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore» (Psal. II, 11) . Si cum tremore exsultandum est, Deus aspicit, fit terrae motus: aspiciente Deo, tremant corda nostra; tunc ibi requiescet Deus. Audi illum alio loco: «Super quem requiescet spiritus meus? Super humilem, et quietum, et trementem verba mea» (Isai. LXVI, 2) . «Qui aspicit terram, et facit eam tremere; qui tangit montes, et fumigabunt.» Montes superbi erant, jactabant se, non eos tetigerat", + "candidate_score": 0.674066, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_41_43", + "bdc_text": "oben Nr. 2096 , 10-12. . Nos tantundem deposuimus et ad nostramZu verstehen : ad nostram confessionem . , idque non quando nos perpulit adversarius , sed quia monet verbum ChristiVgl. Mt 10 , 32 par. ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2228", + "psc_text": "in eum. Nos autem ne offendamus, et cadamus, opprobria eorum ne timeamus, sed respondeamus eis verbum. «Hoc est verbum fidei quod praedicamus. Quia si credideris,» inquit, «in corde tuo quia Dominus est Jesus, et confessus fueris in ore tuo quia Deus illum suscitavit a mortuis; salvus eris. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit in salutem (Rom. X, 8-10) . Parum est ergo in corde habere Christum, et nolle confiteri dum timetur opprobrium: sed exprobrantibus respondendum est verbum. Ut autem hoc martyres possent, promissum est eis, et dictum, «Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri, qui loquitur in vobis» (Matth. X, 20) . Ideo et iste cum dixisset, «Respondebo exprobrantibus mihi verbum;» continuo sequitur, «Quoniam speravi in verbis tuis:» quod est utique, in promissis tuis. 3. [«vers.» 43.] Sed quoniam plurimi quamvis ad ipsum corpus, cujus haec verba sunt, pertinentes, gravi pondere persecutionis urgente non", + "candidate_score": 0.67383, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_43_45", + "bdc_text": "ad nostram confessionem . , idque non quando nos perpulit adversarius , sed quia monet verbum ChristiVgl. Mt 10 , 32 par. ; Mk 8 , 38 par. ; Röm 10 , 9f. .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2227", + "psc_text": "divinitas ejus ab eis non cognoscitur a quibus ejus infirmitas in cruce contemnitur; nos tamen Verbum respondeamus, nec exprobratione terreamur aut confundamur. Verbum enim si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent (I Cor. II, 8) . Ille autem respondet Verbum exprobrantibus, super quem venit misericordia Dei; hoc est, ipsum salutare ejus venit ut protegat, non ut conterat. Nam super quosdam conterendos venturus est, qui nunc in eum, dum spernunt ejus humilitatem, offendendo quassantur. Sic enim dicit in Evangelio: «Qui ceciderit super lapidem istum, conquassabitur; super quem vero ceciderit, conteret eum» (Luc. XX, 18) . Qui ergo nobis exprobrant, offendunt, et cadunt in eum. Nos autem ne offendamus, et cadamus, opprobria eorum ne timeamus, sed respondeamus eis verbum. «Hoc est verbum fidei quod praedicamus. Quia si credideris,» inquit, «in corde tuo quia Dominus est Jesus, et confessus fueris in ore tuo quia Deus illum suscitavit a mortuis; salvus eris. Corde enim creditur", + "candidate_score": 0.671397, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_43", + "bdc_text": "ad nostram confessionem . , idque non quando nos perpulit adversarius , sed quia monet verbum ChristiVgl. Mt 10 , 32 par. ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2227", + "psc_text": "divinitas ejus ab eis non cognoscitur a quibus ejus infirmitas in cruce contemnitur; nos tamen Verbum respondeamus, nec exprobratione terreamur aut confundamur. Verbum enim si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent (I Cor. II, 8) . Ille autem respondet Verbum exprobrantibus, super quem venit misericordia Dei; hoc est, ipsum salutare ejus venit ut protegat, non ut conterat. Nam super quosdam conterendos venturus est, qui nunc in eum, dum spernunt ejus humilitatem, offendendo quassantur. Sic enim dicit in Evangelio: «Qui ceciderit super lapidem istum, conquassabitur; super quem vero ceciderit, conteret eum» (Luc. XX, 18) . Qui ergo nobis exprobrant, offendunt, et cadunt in eum. Nos autem ne offendamus, et cadamus, opprobria eorum ne timeamus, sed respondeamus eis verbum. «Hoc est verbum fidei quod praedicamus. Quia si credideris,» inquit, «in corde tuo quia Dominus est Jesus, et confessus fueris in ore tuo quia Deus illum suscitavit a mortuis; salvus eris. Corde enim creditur", + "candidate_score": 0.670261, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_92_94", + "bdc_text": "2Kor 6 , 6 ; 8 , 8 , usw. . Idem porro studebo , etiamsi - quod dominus avertat - me in causam hanc vel vos vel Lutherus vel utrique pertrahatis .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2122", + "psc_text": "Jeremias propheta fateatur et dicat, «Scio, Domine, quoniam non est hominis via ejus, neque vir ibit et corriget viam suam» (Jerem. X, 23) . A Domino quippe hoc etiam iste superius optavit, ubi ait, «Utinam dirigantur viae meae:» et hic ubi addidit, «In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi;» continuo divinum quaesivit auxilium, ne in corde ejus Dei eloquia sine fructu absconderentur, nisi opera justitiae sequerentur. Cum enim hoc dixisset, adjunxit, «Benedictus es, Domine; doce me justificationes tuas. Doce» dixit, quomodo eas discunt qui faciunt; non quomodo hi qui ut habeant quod loquantur, tantummodo meminerunt. Nam utique jam dixerat, «In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi:» Quid ergo adhuc ea quaerit discere, quae abscondita jam custodit in corde? quod utique non fecisset, nisi ea didicisset. Utquid ergo addit et dicit, «Doce me justificationes tuas,» nisi quia eas vult faciendo discere, non loquendo vel memoria", + "candidate_score": 0.669767, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_24_26", + "bdc_text": "s. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 503 , Anm. 21 . -In Art. 22 [23 ] steht : \"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2062", + "psc_text": "hoc non esset factus, nisi passus esset; non tamen hoc ab eis a quibus passus est, factus est. Nam illi qui aedificabant, reprobaverunt; sed in eo quod Dominus occulte aedificabat, fecit in caput anguli quod illi reprobaverunt. «Et est mirabilis in oculis nostris:» in oculis interioris hominis, in oculis credentium, sperantium, diligentium; non in oculis carnalibus eorum qui quasi hominem contemnendo reprobaverunt. 19. [«vers. 24.] Hic est dies quem fecit Dominus.» Meminit iste homo se dixisse in superioribus psalmis, «Quoniam inclinavit aurem suam mihi, et in diebus meis invocavi» (Psal. CXIV, 2) ; dies suos commemorans veteres: unde modo dicit, «Hic est dies quem fecit Dominus;» id est, quo mihi salutem dedit. Hic est dies de quo dixit, «Tempore acceptabili exaudivi te, et in die» «salutis adjuvi te» (Isai. XLIX, 8) ; id. est, dies quo ille mediator factus est in caput anguli. «Exsultemus» ergo «et jucundemur in eo.» 20.", + "candidate_score": 0.669326, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_95_97", + "bdc_text": "Dominus custodiat me , ne aliud agam , quam quod e re sit ecclesiarum ipsius , detque spectare semper , non quid liceat , Vgl. 1Kor 6 , 12 ; 10 , 23 . multo minus quid libeat , sed quid expediat ad sanctificandum nomen ipsiusVgl. Mt 6 , 9 par. .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2257", + "psc_text": "consolatus sum;» ad hoc referatur, «Cantabiles mihi erant justificationes tuae in loco peregrinationis meae.» 7. [«vers.» 55.] «Memor,» inquit, «fui in nocte nominis tui, Domine, et custodivi legem tuam.» Nox est illa humilitas, ubi est mortalitatis aerumna; nox est in superbis inique agentibus usque valde, nox in taedio a peccatoribus relinquentibus legem Dei; nox est postremo in loco peregrinationis hujus, donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis, et tunc laus erit unicuique a Deo (I Cor. IV, 5) . In hac ergo nocte memor homo esse debet nominis Dei, ut qui gloriatur, in Domino glorietur (Id. I, 31) : propter quod et illud scriptum est, «Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam» (Psal. CXIII, 1) . Sic enim quisque non in sua, sed in Dei gloria (quia nec in sua, sed in Dei justitia, id est, a Deo sibi donata) custodit legem Dei;", + "candidate_score": 0.667674, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_41_43", + "bdc_text": "oben Nr. 2096 , 10-12. . Nos tantundem deposuimus et ad nostramZu verstehen : ad nostram confessionem . , idque non quando nos perpulit adversarius , sed quia monet verbum ChristiVgl. Mt 10 , 32 par. ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2319", + "psc_text": "in pugna nostra; per dominicae orationis effectum, in qua dicimus, «Dimitte nobis debita nostra» (Matth. VI, 12) . Ita donata nobis regeneratione, adjuta conflictione, fusa precatione, fit cor nostrum immaculatum, ut non confundamur: quia et hoc ad justificationes Dei pertinet, quando inter ejus alia praecepta praecipitur, «Dimitte, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis» (Luc. VI, 37 et 38) . SERMO XX. 1. [«vers.» 81.] Adjuvante Domino, istam magni hujus psalmi partem considerandam exponendamque suscepimus, ubi dicit, «Defecit in salutare tuum anima mea, et in verbum tuum speravi.» Non omnis defectus vel culpae putandus est esse, vel poenae: est etiam defectus laudabilis vel optabilis. Nam cum sint inter se duo ista contraria, proficere et deficere; usitatius profectus in bono accipitur, defectus in malo, quando non additur vel subintelligitur in quid proficiatur vel deficiatur: cum vero additur, potest et malum esse proficere, bonumque deficere. Aperte quippe dixit Apostolus, «Profanas autem verborum", + "candidate_score": 0.666792, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_95", + "bdc_text": "Dominus custodiat me , ne aliud agam , quam quod e re sit ecclesiarum ipsius , detque spectare semper , non quid liceat , Vgl. 1Kor 6 , 12 ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2574", + "psc_text": "Ecce credidit, jam ambulat in fide: infirmus est, inter tentationes agitatur, inter molestias, inter carnales corruptiones, inter suggestiones cupiditatis, inter versutias et laqueos inimici. Quid valet ergo, quia habet potestatem, et credidit in Christum, ut sit inter filios Dei? Vae homini illi, nisi et ipsius fidem Dominus protegat: id est, ut non te permittat tentari supra quam potes ferre; sicut dicit Apostolus, «Fidelis Deus, qui non vos permittet tentari supra quam potestis ferre» (I Cor. X, 13) . Ille ergo qui non sinit tentari supra quam possumus ferre, quamvis jam fideles simus, quamvis jam manus dexterae nostrae sit in nobis, protegit nos Deus super manum dexterae nostrae. Non nobis sufficit habere manum dexterae, nisi ille et ipsam manum dexterae protegat. 12. [«vers.» 6.] Ecce hoc de tentationibus dixi: intendite quid sequatur. «Protegat» «te Dominus super manum dexterae tuae.» Dixi, et, quod arbitror, recognovistis. Si enim non recognovissetis, et de Scripturis", + "candidate_score": 0.665942, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_81_83", + "bdc_text": "„Si ingratus et iniquus nobis esse perrexeris “Siehe oben Nr. 2096 , 221. . Ego vero opto a vobis cognoscere , cui vestro in me beneficio ingratus unquam extiterim aut quid in vos designarim iniquitatis ; satisfaciam vobis , si potero .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1318", + "psc_text": "quia ignoras quod sit ultimum cras, sufficiat quod vixisti usque ad hodiernum peccator. Audisti, saepe soles audire, audisti et hodie: quam quotidie audis, tam quotidie non corrigeris. «Tu» enim «secundum duritiam cordis tui et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua» (Rom. II, 5, 6) . Non tibi sic videatur Deus misericors, ut non videatur justus. «Misericors et miserator Dominus.» Audio, et gaudeo: ita dicis. Audi, et gaude; adhuc addidit, «Longanimis et multum misericors:» et in extremo, «Et verax.» Gaudes ad verba superiora, ad ultimum treme. Sic misericors et longanimis est, ut sit et verax. Cum tibi thesaurizaveris iram in die irae, nonne experieris justum, quem contempsisti benignum? 17. [«vers. 9.] Non in finem irascetur, neque in aeternum indignabitur.» Quia et quod vivimus in flagellis et corruptione mortalitatis, de indignatione ipsius est: de poena hoc habemus primi peccati.", + "candidate_score": 0.665737, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_42_44", + "bdc_text": "Nos tantundem deposuimus et ad nostramZu verstehen : ad nostram confessionem . , idque non quando nos perpulit adversarius , sed quia monet verbum ChristiVgl. Mt 10 , 32 par. ; Mk 8 , 38 par. ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2319", + "psc_text": "in pugna nostra; per dominicae orationis effectum, in qua dicimus, «Dimitte nobis debita nostra» (Matth. VI, 12) . Ita donata nobis regeneratione, adjuta conflictione, fusa precatione, fit cor nostrum immaculatum, ut non confundamur: quia et hoc ad justificationes Dei pertinet, quando inter ejus alia praecepta praecipitur, «Dimitte, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis» (Luc. VI, 37 et 38) . SERMO XX. 1. [«vers.» 81.] Adjuvante Domino, istam magni hujus psalmi partem considerandam exponendamque suscepimus, ubi dicit, «Defecit in salutare tuum anima mea, et in verbum tuum speravi.» Non omnis defectus vel culpae putandus est esse, vel poenae: est etiam defectus laudabilis vel optabilis. Nam cum sint inter se duo ista contraria, proficere et deficere; usitatius profectus in bono accipitur, defectus in malo, quando non additur vel subintelligitur in quid proficiatur vel deficiatur: cum vero additur, potest et malum esse proficere, bonumque deficere. Aperte quippe dixit Apostolus, «Profanas autem verborum", + "candidate_score": 0.665052, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_124", + "bdc_text": "et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_266", + "psc_text": "exsultare, et recedere de via. Ideo dicit psalmus, «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore» (Psal. II, 11) : sic et apostolus Paulus dicit, «Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini; Deus enim est qui operatur in vobis» (Philipp. II, 12, 13) . Quidquid ergo prosperum venit, fratres, magis metuendum est: quae putatis prospera, magis tentationes sunt. Venit haereditas, venit copia rerum, abundat circumfluentia nescio cujus felicitatis: tentationes sunt istae; cavete ne vos ista corrumpant. Quidquid etiam prosperum est secundum Christum et germanam charitatem Christi: si forte lucratus es uxorem tuam quae fuit in parte Donati; si forte crediderunt filii tui qui fuerunt pagani; si forte lucratus es amicum tuum qui te volebat seducere ad theatra, et tu eum duxisti ad ecclesiam; si forte contradictor nescio quis inimicus tuus et rabide saeviens, deposita illa rabie factus est mitis, et agnovit Deum, nec oblatrat adversus te, sed clamat", + "candidate_score": 0.665049, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_95", + "bdc_text": "Dominus custodiat me , ne aliud agam , quam quod e re sit ecclesiarum ipsius , detque spectare semper , non quid liceat , Vgl. 1Kor 6 , 12 ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2483", + "psc_text": "Si avertisses a me faciem tuam, fierem conturbatus, nec tua mandata et testimonia custodirem. Custodivi ergo, «quia omnes viae meae in conspectu tuo.» Propitio quippe et adjuvante conspectu, voluit intelligi Deum videre vias suas; sicut oravit qui dixit, «Ne avertas faciem tuam a me» (Psal. XXVI, 9) . Nam utique facies Domini est et super facientes mala, sed ut perdat de terra memoriam eorum (Psal. XXXIII, 17) . Non sic profecto iste dixit vias suas ab illo videri; sed sicut novit Dominus vias justorum (Psal. I, 6) , et sicut ait Moysi, «Scio te prae omnibus» (Exod. XXXIII, 17) . Nam si hoc cum non adjuvaret gradientem, quod ejus viae sunt in conspectu Dei, non diceret ideo se custodisse mandata et testimonia ejus, quia omnes viae suae sunt in conspectu Domini. Novit enim audire, «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore: apprehendite disciplinam, nequando irascatur Dominus, et pereatis", + "candidate_score": 0.663456, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_76_78", + "bdc_text": "Zwa 20 , 1993 , 11-51 . clare possum demonstrare . Si propterea excipietis vos me aliter , quam e re sit ecclesiarum , dominus dabit mihi , ut me a vobis expediam Vgl. Lk 12 , 58 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2122", + "psc_text": "Jeremias propheta fateatur et dicat, «Scio, Domine, quoniam non est hominis via ejus, neque vir ibit et corriget viam suam» (Jerem. X, 23) . A Domino quippe hoc etiam iste superius optavit, ubi ait, «Utinam dirigantur viae meae:» et hic ubi addidit, «In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi;» continuo divinum quaesivit auxilium, ne in corde ejus Dei eloquia sine fructu absconderentur, nisi opera justitiae sequerentur. Cum enim hoc dixisset, adjunxit, «Benedictus es, Domine; doce me justificationes tuas. Doce» dixit, quomodo eas discunt qui faciunt; non quomodo hi qui ut habeant quod loquantur, tantummodo meminerunt. Nam utique jam dixerat, «In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi:» Quid ergo adhuc ea quaerit discere, quae abscondita jam custodit in corde? quod utique non fecisset, nisi ea didicisset. Utquid ergo addit et dicit, «Doce me justificationes tuas,» nisi quia eas vult faciendo discere, non loquendo vel memoria", + "candidate_score": 0.662835, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_94", + "bdc_text": "Idem porro studebo , etiamsi - quod dominus avertat - me in causam hanc vel vos vel Lutherus vel utrique pertrahatis .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2122", + "psc_text": "Jeremias propheta fateatur et dicat, «Scio, Domine, quoniam non est hominis via ejus, neque vir ibit et corriget viam suam» (Jerem. X, 23) . A Domino quippe hoc etiam iste superius optavit, ubi ait, «Utinam dirigantur viae meae:» et hic ubi addidit, «In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi;» continuo divinum quaesivit auxilium, ne in corde ejus Dei eloquia sine fructu absconderentur, nisi opera justitiae sequerentur. Cum enim hoc dixisset, adjunxit, «Benedictus es, Domine; doce me justificationes tuas. Doce» dixit, quomodo eas discunt qui faciunt; non quomodo hi qui ut habeant quod loquantur, tantummodo meminerunt. Nam utique jam dixerat, «In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi:» Quid ergo adhuc ea quaerit discere, quae abscondita jam custodit in corde? quod utique non fecisset, nisi ea didicisset. Utquid ergo addit et dicit, «Doce me justificationes tuas,» nisi quia eas vult faciendo discere, non loquendo vel memoria", + "candidate_score": 0.662263, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_95", + "bdc_text": "Dominus custodiat me , ne aliud agam , quam quod e re sit ecclesiarum ipsius , detque spectare semper , non quid liceat , Vgl. 1Kor 6 , 12 ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2268", + "psc_text": "Dominus, cum legem ejus custodierit? 2. [«vers.» 58, 59.] Sed quomodo custodit, nisi hoc donet atque ad hoc adjuvet Spiritus vivificans; ne littera occidat (II Cor. III, 6) , et peccatum occasione accepta per mandatum operetur in homine omnem concupiscentiam (Rom. VII, 8) . Invocandus est igitur: sic enim ab eo fides impetrat quod lex imperat; quoniam qui invocaverit nomen Domini, salvus erit (Joel II, 32; Rom. X, 13) . Et ideo vide quid subjungat: «Precatus sum faciem tuam in toto corde meo.» Et dicens quomodo sit precatus: «Miserere,» inquit, «mei secundum eloquium tuum.» Et tanquam exauditus atque adjutus ab eo quem precatus est: «Cogitavi,» inquit, «vias meas, et averti pedes meos in testimonia tua. Averti» scilicet a viis meis, quae displicuerunt mihi, ut irent in testimonia tua, atque ibi haberent viam. Plures enim codices non habent, «Quia cogitavi,» sicut in quibusdam legitur; sed tantummodo, «Cogitavi.» Quod autem hic positum", + "candidate_score": 0.660883, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_36_38", + "bdc_text": "nec aliquo loco in ecclesia Christi vos eius dona et ministerium dignari , Was tatsächlich auf die \"Orthodoxa . . . confessio \" zutrifft. scio apud innumeras ecclesias defensionem vestram fore non levem vestrum ac ministerii vestri accusationem . Obiicitis , quae ille in vos ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3595", + "psc_text": "est confessio, et ita nota omni populo, ut quando auditum fuerit nomen confessionis in lectione, sive in laude dicatur, sive de peccatis dicatur, currant pugni ad pectus. Notum est ergo nomen confessionis de peccato: confessionem in laude quaeramus. Ubi invenimus? Habes in Scripturis: «Et haec dicetis in confessione, Opera Domini universa quoniam bona valde» (Eccli. XXXIX, 20 et 21) . Ergo hic confessio laudis est. Alio loco ipse Dominus dicit: «Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae.» Quid confitebatur? numquid peccata? Christi ergo confiteri, erat laudare. Et audi laudem Patris: «Quia abscondisti haec,» inquit, «a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis» (Matth. XI, 25) . Quia ergo post istas corruptionis angustias habitabimus in domo Dei, tota vita nostra non erit nisi laus Dei. Jam saepe vobis expositum est quia recedente necessitate omnia negotia necessitatis intercidunt; quoniam non erit quid ibi agamus. Non dico die ac nocte, ubi nox non", + "candidate_score": 0.660588, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_121_123", + "bdc_text": "Iterum valete. Argentorati , 9 . aprilis 1545 . [ Autographe Nachschrift: ] Optimi viri , cogitemus et consyderemus , quam sint hi dies maliVgl. Eph 5 , 16 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3389", + "psc_text": "Non timeant, ament imperfectionem, et ibi remaneant ubi inventi sunt. Tantum proficiant, quantum in ipsis est. Quotidie addant, quotidie accedant: tamen a corpore Domini non recedant; ut in uno corpore, et in his membris compaginati possint mereri de se dictam esse vocem istam, «Imperfectum meum viderunt oculi tui; et in libro tuo omnes scribentur.» 22. «Per diem errabunt, et nemo in eis.» Dies hic adhuc erat Dominus noster Jesus Christus: unde dicebat, «Ambulate, dum diem habetis» (Joan. XII, 35) . Sed «per diem errabunt» imperfecti ipsius. Putaverunt et ipsi Dominum nostrum Jesum Christum tantummodo hominem esse; non habere in se occultam divinitatem, non esse occulte Deum, sed hoc solum esse quod videbatur: hoc et ipsi putaverunt. Nam et ipse Petrus (de illo enim potissimum loquimur, in quo nobis etiam non desperatae infirmitatis exemplum propositum est): dixerat Domino idem Petrus, cum interrogasset quid illum dicerent homines: «Tu es Christus Filius Dei", + "candidate_score": 0.660436, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_36_38", + "bdc_text": "nec aliquo loco in ecclesia Christi vos eius dona et ministerium dignari , Was tatsächlich auf die \"Orthodoxa . . . confessio \" zutrifft. scio apud innumeras ecclesias defensionem vestram fore non levem vestrum ac ministerii vestri accusationem . Obiicitis , quae ille in vos ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_472", + "psc_text": "illo vivente, jam in coelo ad dexteram Patris sedente, opprobria objecta sunt Christianis: crimen de Christo Christiani diu habuerunt. Vidua illa pariens, et habens filios abundantiores quam illa quae habebat virum (Isai. LIV, 1; Galat. IV, 27) , audivit ignominias, audivit opprobria: sed Ecclesia multiplicata, extendens in dexteram atque sinistram, ignominiae viduitatis suae jam non est memor. «Memento, Domine,» apud quem est abundantia suavitatis memoriae tuae; «Memento,» noli oblivisci. Quid, «Memento? Memento opprobrii servorum tuorum, quod continui in sinu meo multarum gentium.» Ibam, inquit, praedicare, et opprobria audiebam, et in sinu meo continebam; quia implebam, «Blasphemamur, rogamus; quasi purgamenta mundi facti sumus, omnium peripsema» (I Cor. IV, 13) . Diu continuerunt Christiani opprobria in sinu suo, in corde suo; nec audebant resistere conviciantibus: antea cum crimen videretur respondere pagano, nunc jam crimen est remanere paganum. Gratias Domino; memor fuit opprobriorum nostrorum: exaltavit cornu Christi sui, fecit admirabilem apud reges terrae.", + "candidate_score": 0.660335, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_81_83", + "bdc_text": "„Si ingratus et iniquus nobis esse perrexeris “Siehe oben Nr. 2096 , 221. . Ego vero opto a vobis cognoscere , cui vestro in me beneficio ingratus unquam extiterim aut quid in vos designarim iniquitatis ; satisfaciam vobis , si potero .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2166", + "psc_text": "ubi es» (Gen. III, 5, 9) ? non ubi esset ignorabat, sed superbum increpabat; et ubi tunc esset, id est, ad quam miseriam pervenisset, non scire cupiebat, sed interrogando increpans admonebat. Vide autem quemadmodum, cum dixisset, «Increpasti superbos,» non ait, Maledicti qui declinaverunt a mandatis tuis; ut illud tantum primorum hominum peccatum veniret in mentem: sed ait, «Maledicti qui declinant.» Oportebat enim ut omnes illo terrerentur exemplo a divinis non declinare mandatis, et diligendo justitiam in omni tempore, in hujus mundi etiam labore recipere quod in paradisi amisimus voluptate. 2. [«vers.» 22.] Sed quoniam superbi nec in tanta deponunt increpatione cervicem, et cum sint dejecti laboris mortisque supplicio, extolluntur superbiae typho, imitantes elationem cadentium, irridentes humilitatem surgentium; pro eis orat corpus Christi, cum dicit: «Aufer a me opprobrium et contemptum, quoniam testimonia tua exquisivi.» Testimonia graece martyria nuncupantur, quo verbo jam utimur pro latino: unde illos qui propter testimonium Christi", + "candidate_score": 0.660264, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_58", + "bdc_text": "Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1544", + "psc_text": "Sacramenta Ecclesiae profluxerunt. Quid ergo dictum est Ecclesiae? Jam modo audite, intelligite, cavete: «Ipsa tuum observabit caput, et tu ejus calcaneum.» O Ecclesia, caput serpentis observa. Quod est caput serpentis? Prima peccati suggestio. Venit tibi in mentem nescio quid illicitum; noli ibi tenere mentem tuam, noli consentire. Hoc quod venit in mentem, caput serpentis est; caput calca, et evades caeteros motus. Quid est, caput calca? Ipsam suggestionem contemne. Sed lucrum suggessit: magnum ibi lucrum est, magnum ibi aurum est; si hanc fraudem feceris, dives eris. Caput serpentis est, calca. Quid est, calca? Contemne quod suggessit. Sed magnum aurum suggessit. Et quid prodest homini, si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum patiatur (Matth. XVI, 26) ? Pereat mundi lucrum, ne fiat animae damnum. Haec dicens, observasti caput serpentis, et calcasti. Ille autem diabolus calcaneum tuum observat. Quid est, observat calcaneum tuum? Quando labaris a via Dei. Tu observas primam suggestionem,", + "candidate_score": 0.659824, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_81_83", + "bdc_text": "„Si ingratus et iniquus nobis esse perrexeris “Siehe oben Nr. 2096 , 221. . Ego vero opto a vobis cognoscere , cui vestro in me beneficio ingratus unquam extiterim aut quid in vos designarim iniquitatis ; satisfaciam vobis , si potero .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2750", + "psc_text": "indignum est ut justus et fidelis serviat iniquo et infideli. Non hoc ei dixit, sed magis, Servi: et ut corroboraret; servum, hoc dixit, Exemplo meo servi; prior servivi iniquis. Dominus enim tanta in passione sustinens, a quibus sustinuit, nisi dominus a servis? et a quibus, nisi a malis servis? Nam si fuissent boni servi, honorarent dominum. Sed quia mali servi erant, injuriaverunt. Ille quid contra? Reddidit dilectionem pro odio: ait enim, «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» (Luc. XXIII, 34) . Si Dominus coeli et terrae, per quem facta sunt omnia, servivit indignis, rogavit pro saevientibus et furentibus, et tanquam medicum se exhibuit adveniens (nam et medici et arte et sanitate meliores serviunt aegrotis); quanto magis non debet dedignari homo, ex toto animo, et ex tota bona voluntate, cum tota dilectione servire domino etiam malo? Ecce servit melior deteriori, sed ad tempus. Quod autem dixi de domino et servo,", + "candidate_score": 0.659609, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_36_38", + "bdc_text": "nec aliquo loco in ecclesia Christi vos eius dona et ministerium dignari , Was tatsächlich auf die \"Orthodoxa . . . confessio \" zutrifft. scio apud innumeras ecclesias defensionem vestram fore non levem vestrum ac ministerii vestri accusationem . Obiicitis , quae ille in vos ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3594", + "psc_text": "loco: «Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror» (Id. XI, 29) ? Qui ergo et infirmabatur et urebatur, nonne in poenis et carcere erat? Sed istae poenae ex charitate coronam parturiunt. Unde iterum dicit: «Superest mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex» (II Tim. IV, 8) . Ad hoc valet, «Educ de carcere animam meam, ut confiteatur nomini tuo.» Jam educta de corruptione, quid habet confiteri? Peccata ibi non sunt, sed laudes sunt: duobus autem modis confessio intelligitur, et in peccatis nostris, et in laude Dei. In peccatis nostris nota est confessio, et ita nota omni populo, ut quando auditum fuerit nomen confessionis in lectione, sive in laude dicatur, sive de peccatis dicatur, currant pugni ad pectus. Notum est ergo nomen confessionis de peccato: confessionem in laude quaeramus. Ubi invenimus? Habes in Scripturis: «Et haec dicetis in confessione, Opera Domini", + "candidate_score": 0.659369, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_78_80", + "bdc_text": "Si propterea excipietis vos me aliter , quam e re sit ecclesiarum , dominus dabit mihi , ut me a vobis expediam Vgl. Lk 12 , 58 . bono ecclesiae . Scribis :", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1294", + "psc_text": "tuum, illum qui ait: «Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi» (Id. VI, 41) . «Renovabitur juventus tua sicut aquilae:» tunc satiaberis in bonis. 11. [«vers. 6.] Faciens misericordias Dominus, et judicium eis qui injuriam accipiunt.» Facit modo, fratres, antequam veniamus ad renovationem sicut aquilae, antequam satiemur in bonis. Quid enim hic, quid in ista peregrinatione, quid in ista vita? numquid deserimur? Non. «Faciens misericordias dominus.» Et videte quomodo faciat misericordias, non nos relinquens in deserto, non nos relinquens in eremo, donec perveniamus ad patriam: «faciens» «misericordias;» sed quibus? «Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur.» Modo audistis, fratres, cum Evangelium legeretur. Non ergo putet aliquis futuram in se esse misericordiam Dei, si est ipse immisericors. Sed audi quae sit mensura misericordiae, ne quasi in amicum sit, et non sit in inimicum. Dictum est: «Diligite inimicos vestros» (Matth. V, 7, 44) . Satiari vis bonis Dei; satiata sit in te", + "candidate_score": 0.658316, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_97", + "bdc_text": "multo minus quid libeat , sed quid expediat ad sanctificandum nomen ipsiusVgl. Mt 6 , 9 par. .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1345", + "psc_text": "«Magnificatus es nimis, Domine Deus meus,» ex me. Sed et hoc adhuc quaerendum. Ex me magnificatur Deus meus? Ergo ex me fit magnus. Docet nos aliquid et quotidiana oratio salutis nostrae. «Sanctificetur nomen tuum» (Matth. VI, 9) : quotidie petimus, quotidie rogamus ut fiat. Si nos quisquam interroget, Quid est quod petitis, ut sanctificetur nomen Dei? aliquando enim sanctum non est, ut modo sanctificetur? Et tamen nisi vellemus fieri, non peteremus ut fieret. Alia est enim gratulatio, alia oratio: gratulamur, ex eo quod est; oramus, ut sit quod nondum est. Quid est ergo, «Sanctificetur nomen tuum?» et intelligimus, quod hic dictum est, «Domine Deus meus, magnificatus es nimis.» Hoc est, «Sanctificetur nomen tuum,» sanctum sit apud homines nomen tuum. Sanctum est enim semper nomen tuum, sed quibusdam immundis nondum est sanctum nomen tuum. Dicit enim Apostolus, «Omnia munda mundis, immundis autem et infidelibus nihil est mundum.» Si immundis et infidelibus", + "candidate_score": 0.658094, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_24_26", + "bdc_text": "s. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 503 , Anm. 21 . -In Art. 22 [23 ] steht : \"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_663", + "psc_text": "Ideo quia et ista transitura sunt opera bona, et sextus iste dies, quando perficiuntur opera bona valde, habet vesperam. In sabbato autem non invenimus esse vesperam, quia requies nostra non habebit finem: vespera enim pro fine ponitur. Sicut ergo sexto die fecit Deus hominem ad imaginem suam; sic invenimus sexto saeculo venisse Dominum Jesum Christum, ut reformaretur homo ad imaginem Dei. Primum enim tempus, tanquam primus dies, ab Adam usque ad Noe: secundum tempus, tanquam secundus dies, a Noe usque ad Abraham: tertium tempus, tanquam tertius dies, ab Abraham usque ad David: quartum tempus, tanquam quartus dies, a David usque ad transmigrationem Babyloniae: quintum tempus, tanquam quintus dies, a transmigratione Babyloniae usque ad praedicationem Joannis. Sextus dies jam a praedicatione Joannis agitur usque ad finem, et post finem sexti diei pervenimus ad requiem. Modo ergo sextus dies agitur. Si sextus dies agitur, videte quid habeat titulus: «In diem ante sabbatum,", + "candidate_score": 0.657496, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_35_37", + "bdc_text": "confessio , f. 24v. 25v. 26r. 38v. 81r. 88v. 90v. 91r. 93r. 94r 108r. 111v. 115v. 122v. 123r. 127r. -v. , wo scharfe Aussagen gegen Luther zu finden sind . nec aliquo loco in ecclesia Christi vos eius dona et ministerium dignari , Was tatsächlich auf die \"Orthodoxa . . . confessio \" zutrifft. scio apud innumeras ecclesias defensionem vestram fore non levem vestrum ac ministerii vestri accusationem .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3594", + "psc_text": "loco: «Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror» (Id. XI, 29) ? Qui ergo et infirmabatur et urebatur, nonne in poenis et carcere erat? Sed istae poenae ex charitate coronam parturiunt. Unde iterum dicit: «Superest mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex» (II Tim. IV, 8) . Ad hoc valet, «Educ de carcere animam meam, ut confiteatur nomini tuo.» Jam educta de corruptione, quid habet confiteri? Peccata ibi non sunt, sed laudes sunt: duobus autem modis confessio intelligitur, et in peccatis nostris, et in laude Dei. In peccatis nostris nota est confessio, et ita nota omni populo, ut quando auditum fuerit nomen confessionis in lectione, sive in laude dicatur, sive de peccatis dicatur, currant pugni ad pectus. Notum est ergo nomen confessionis de peccato: confessionem in laude quaeramus. Ubi invenimus? Habes in Scripturis: «Et haec dicetis in confessione, Opera Domini", + "candidate_score": 0.657306, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_35_37", + "bdc_text": "confessio , f. 24v. 25v. 26r. 38v. 81r. 88v. 90v. 91r. 93r. 94r 108r. 111v. 115v. 122v. 123r. 127r. -v. , wo scharfe Aussagen gegen Luther zu finden sind . nec aliquo loco in ecclesia Christi vos eius dona et ministerium dignari , Was tatsächlich auf die \"Orthodoxa . . . confessio \" zutrifft. scio apud innumeras ecclesias defensionem vestram fore non levem vestrum ac ministerii vestri accusationem .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2043", + "psc_text": "autem, vel laudis ejus est, vel peccatorum nostrorum. Et illa quidem confessio, qua peccata nostra Deo confitemur, omnibus nota est; ita ut hanc solam dici confessionem in Scripturis sanctis minus erudita existimet multitudo: nam ubi hoc verbum lectoris ore sonuerit, continuo strepitus pius pectora tundentium consequitur. Sed debent advertere quomodo dictum sit in alio psalmo: «Quoniam ingrediar in locum tabernaculi admirabilis usque ad domum Dei, in voce exsultationis et confessionis, soni festivitatem celebrantis» (Psal. XLI, 5) . Hic enim certe manifestum est vocem confessionis et sonum, non ad moerorem poenitentiae, sed ad laetitiam festivitatis celeberrimae pertinere. Aut si de tam manifesto testimonio quisquam adhuc dubitat, quid dicturus est ad illud quod in Ecclesiastico scriptum est: «Benedicite Dominum omnia opera ipsius, date nomini ipsius magnificentiam, et confitemini in laudem ipsius in canticis labiorum et in citharis; et sic dicite in confessione, Quoniam omnia opera Domini bona nimis» (Eccli. XXXIX, 19-21) ?", + "candidate_score": 0.656801, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_132", + "bdc_text": "Video , quid in me ipso , quid in iis , quibus irati estis , iure desideretis .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3520", + "psc_text": "Ecce jam non valde facit unde Deus videatur impietate aliqua blasphemari; non irruit in aliquem laedendum, non facit alteri quod pati non vult: quid de lingua? quis illam domat? Sed ecce jam et ipsam frenasti: quanquam quis tantus ut hoc omni modo perficiat? sed ecce jam et ipsam frenasti: quid facis de cogitationibus tuis? quid facis de tumultu et caterva rebellantium desideriorum? Non eis das membra. Ita credo, et video: sed tamen cogitationes aliquando inclinant et auferunt te, plerumque in oratione genibus fixis. Corpus prosternis, collum curvas, confiteris peccata, Deum adoras: video corpus ubi jaceat, quaero ubi volitet animus. Video membra jacentia: videamus si stat conscientia, videamus si fixa est in eum quem adorat; si non cogitationibus plerumque, tanquam aestu maris abripitur, et tempestate tollitur in aliud atque aliud. Modo si mecum loquereris, et subito averteres te ad servum tuum, et dimitteres me, non dico a quo aliquid petebas, sed", + "candidate_score": 0.656333, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_35_37", + "bdc_text": "confessio , f. 24v. 25v. 26r. 38v. 81r. 88v. 90v. 91r. 93r. 94r 108r. 111v. 115v. 122v. 123r. 127r. -v. , wo scharfe Aussagen gegen Luther zu finden sind . nec aliquo loco in ecclesia Christi vos eius dona et ministerium dignari , Was tatsächlich auf die \"Orthodoxa . . . confessio \" zutrifft. scio apud innumeras ecclesias defensionem vestram fore non levem vestrum ac ministerii vestri accusationem .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3595", + "psc_text": "est confessio, et ita nota omni populo, ut quando auditum fuerit nomen confessionis in lectione, sive in laude dicatur, sive de peccatis dicatur, currant pugni ad pectus. Notum est ergo nomen confessionis de peccato: confessionem in laude quaeramus. Ubi invenimus? Habes in Scripturis: «Et haec dicetis in confessione, Opera Domini universa quoniam bona valde» (Eccli. XXXIX, 20 et 21) . Ergo hic confessio laudis est. Alio loco ipse Dominus dicit: «Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae.» Quid confitebatur? numquid peccata? Christi ergo confiteri, erat laudare. Et audi laudem Patris: «Quia abscondisti haec,» inquit, «a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis» (Matth. XI, 25) . Quia ergo post istas corruptionis angustias habitabimus in domo Dei, tota vita nostra non erit nisi laus Dei. Jam saepe vobis expositum est quia recedente necessitate omnia negotia necessitatis intercidunt; quoniam non erit quid ibi agamus. Non dico die ac nocte, ubi nox non", + "candidate_score": 0.653954, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_223_225", + "bdc_text": "aliquid velle audere . Dominus eum reprimatVgl. Sach 3 , 2 : Jud 1 , 9 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1549", + "psc_text": "Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum. Dominus dedit, Dominus abstulit:» noverat rectorem suum, et tentatorem suum; permissorem tentatoris sui noverat. Nihil sibi, inquit, diabolus tribuat; voluntatem habet nocendi, potestatem autem nisi acciperet, non haberet; quantum accepit ille potestatis, tantum ego patior: non ergo ab illo patior, sed ab eo qui potestatem dedit; contemnatur superbia tentatoris mei, sustineantur flagella patris mei. Repulsus est tentator, observatum est caput ejus, penetrare non potuit in cor. Muratam civitatem forinsecus oppugnavit, sed non expugnavit. Accessit alia tentatio: permissus est ad corpus ejus, percussit gravi vulnere a capite usque ad pedes; contabescebat putredine, scatebat vermibus, amissa domo sedebat in stercore. Ibi Eva captivata, a diabolo non ad adjutorium marito supposita, sed ad lapsum, suggerit ut blasphemetur Deus. Primo suggessit in paradiso ut contemneretur Deus, modo ut blasphemetur Deus. Valuit tunc in integrum, nunc victus est a putri: in paradiso dejecit, in stercore superatus", + "candidate_score": 0.652291, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_121_123", + "bdc_text": "Iterum valete. Argentorati , 9 . aprilis 1545 . [ Autographe Nachschrift: ] Optimi viri , cogitemus et consyderemus , quam sint hi dies maliVgl. Eph 5 , 16 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_619", + "psc_text": "prohibet exercent sabbatum. Vacatio nostra a malis operibus, vacatio illorum a bonis operibus est. Melius est enim arare, quam saltare. Illi ab opere bono vacant; ab opere nugatorio non vacant. Nobis sabbatum indicit Deus. Quale? Primo ubi sit videte. Intus est, in corde est sabbatum nostrum. Multi enim vacant membris, et tumultuantur conscientia. Omnis homo malus, sabbatum habere non potest: nusquam enim illi conquiescit conscientia; necesse est in perturbationibus vivat. Cui autem bona est conscientia, tranquillus est; et ipsa tranquillitas sabbatum est cordis. Attendit enim promissorem Dominum; et si laborat in praesenti, extenditur spe futuri, et serenatur omne nubilum tristitiae; sicut dicit Apostolus, «Spe gaudentes» (Rom. XII, 12) . Ipsum autem gaudium in tranquillitate spei nostrae, sabbatum nostrum est. Hoc commendatur, hoc cantatur in isto psalmo, quomodo sit homo christianus in sabbato cordis sui, id est, in vacatione et tranquillitate et serenitate conscientiae suae non perturbatus. Inde dicit hic, unde", + "candidate_score": 0.651868, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_132", + "bdc_text": "Video , quid in me ipso , quid in iis , quibus irati estis , iure desideretis .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_183", + "psc_text": "visio tribuet nobis beatitudinem, et nihil interest inter visionem ipsius et visionem Patris. Ipse ait in Evangelio: «Qui diligit me, mandata mea custodit, et ego diligam illum, et ostendam meipsum illi» (Joan. XIV, 9, 21) . Loquebatur illis, et dicebat, «ostendam meipsum illi.» Quare? Non erat ipse qui loquebatur? Sed carnem caro videbat; divinitatem cor non videbat. Ad hoc autem caro carnem vidit, ut per fidem cor mundaretur, unde Deus videretur. Dictum est enim de Domino, «Fide mundans corda eorum» (Act. XV, 9) : et dixit Dominus, «Beati mundo corde, quia ipsi Deum videbunt» (Matth. V, 8) . Ergo nobis promisit ostendere se nobis. Qualis est pulchritudo ejus, fratres, cogitate. Omnia ista pulchra quae videtis, quae amatis, ipse fecit. Si haec pulchra sunt, quid est ipse? si haec magna sunt, quantus est ipse? Ergo ex istis quae hic amamus, illum magis desideremus; et contemnentes ista, illum diligamus: ut ipsa dilectione", + "candidate_score": 0.649908, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_201", + "bdc_text": "Dominus det constantiam iis , qui sunt in meliore sententia .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2755", + "psc_text": "Faciam ergo et ego iniquitatem; quia nihil prodest tenere justitiam. Ne autem hoc dicat, insinuatur illi fides, quia ad tempus potest esse virga peccatorum super sortem justorum: «non» eam «relinquet Dominus super sortem justorum, ut non extendant justi in iniquitatem manus suas;» sed teneant ab iniquitate manus suas, et ferant iniquitatem, non faciant. Melius est enim injustitiam ferre quam facere. Unde non semper erit? «Quia non derelinquet Dominus virgam peccatorum super sortem justorum.» 9. [«vers.» 4, 5.] Hoc cogitant qui recti sunt corde, de quibus paulo ante dixi, qui voluntatem Dei sequuntur, non voluntatem suam. Sed qui sequi Deum volunt, faciunt illum praecedentem, et se sequentes; non autem se praecedentes, et illum sequentem: et in omnibus eum bonum inveniunt, sive emendantem, sive consolantem, sive exercentem, sive coronantem, sive purgantem, sive illuminantem, sicut Apostolus ait, «Scimus quoniam diligentibus Deum, omnia cooperantur in bonum» (Rom. VIII, 28) . Et ideo sequitur, «Benefac,", + "candidate_score": 0.647305, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_98", + "bdc_text": "Opto vos in ipso optime valereVgl. Röm 16 , 22 ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2108", + "psc_text": "A quo enim optandum est, nisi ab illo, a quo «Patre luminum omne datum optimum et omne donum perfectum,» sancta Scriptura teste, «descendit» (Jacobi. I, 17) ? Propter eos autem qui putant hoc solo nos ad faciendam justitiam divinitus adjuvari, quod Dei praecepta nobis in notitiam proferuntur, ut ea cognita, jam sine ulla Dei gratia, solis nostrae voluntatis viribus impleantur; non optat hic dirigi vias suas ad custodiendas justificationes Dei, nisi jam ejus acceptis ipso praecipiente mandatis. Ad hoc enim pertinet quod praemisit, «Tu praecepisti mandata tua custodiri nimis.» Tanquam diceret: Jam legem accepi, jam novi; tu enim praecepisti mandata tua custodiri nimis: et mandata tua sancta, et justa, et bona; sed peccatum per bonum mihi operatur mortem (Rom. VII, 12, 13) , nisi adjuvet tua gratia. «Utinam» ergo «dirigantur viae meae ad custodiendas justificationes tuas.» 3. [«vers.» 6.] «Tunc non confundar, dum inspicio in omnia mandata tua.» Mandata Dei", + "candidate_score": 0.64276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_148_150", + "bdc_text": "Die Frau wurde lebend begraben , der Mann aber , weil er seinen \"Irrtum \" widerrufen hatte , geköpft ( nicht verbrannt ) . Doch wurden zu dieser Zeit viele andere Menschen verbrannt ( s. z. B. unten Nr. 2133 , 15 und Anm. 11 ) , so dass sich die von Bucer hier überlieferte Nachricht erklären ließe . Zur Hinrichtung des oben genannten Paars s. Jean Crespin , Histoire des vrays tesmoins , Genf 1570 ( GLN 1774 ) , f. 151 , wo die Begebenheit mit Pierre Brullys Verhaftung in Zusammenhang gebracht wird.", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3536", + "psc_text": "est ad accusationem; et jam ipse interrogatus, non ab aliqua magna potestate, sed ab infimo mancipio, et hoc femina, ab ancilla interrogatus succubuit. Negavit ter. Semel negato, cum memoraretur, negavit iterum: bis negato, cum memoraretur, negavit tertio. Hoc praedixerat Dominus; non praeceperat, non coegerat. Aut si propterea putatur Petrus recte fecisse, quia hoc praedixerat Dominus; recte fecit et Judas qui tradidit eum, quia et hoc praedixerat Dominus. Absit, fratres mei; haec vox illorum electorum est, qui etiam peccata sua defendunt potius quam fatentur. Petrum ipsum potius attendamus. Si nihil peccavit, quare flevit? Non interrogemus de Petro, nisi lacrymas Petri: fideliores testes de illo non invenimus. «Flevit amare,» inquit (Matth. XXVI, 31-75) . Nondum idoneus erat passioni: «Sequeris me postea» (Joan. XIII, 36) , illi dictum erat. Adhuc futurus erat firmus, confirmatus Domini resurrectione. 25. Ergo nondum erat tempus, ut dispergerentur illa ossa juxta infernum. Nam videte quam multi defecerunt, usque", + "candidate_score": 0.641742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_29_31", + "bdc_text": "- In der Orthodoxa . . . confessio , Zürich , Christoph Froschauer , 1545 ( BZD C 343 ; Text online unter http:", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3595", + "psc_text": "est confessio, et ita nota omni populo, ut quando auditum fuerit nomen confessionis in lectione, sive in laude dicatur, sive de peccatis dicatur, currant pugni ad pectus. Notum est ergo nomen confessionis de peccato: confessionem in laude quaeramus. Ubi invenimus? Habes in Scripturis: «Et haec dicetis in confessione, Opera Domini universa quoniam bona valde» (Eccli. XXXIX, 20 et 21) . Ergo hic confessio laudis est. Alio loco ipse Dominus dicit: «Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae.» Quid confitebatur? numquid peccata? Christi ergo confiteri, erat laudare. Et audi laudem Patris: «Quia abscondisti haec,» inquit, «a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis» (Matth. XI, 25) . Quia ergo post istas corruptionis angustias habitabimus in domo Dei, tota vita nostra non erit nisi laus Dei. Jam saepe vobis expositum est quia recedente necessitate omnia negotia necessitatis intercidunt; quoniam non erit quid ibi agamus. Non dico die ac nocte, ubi nox non", + "candidate_score": 0.640286, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_152_154", + "bdc_text": "Februar 1545 hingerichtet worden. . In comitiisDer Reichstag zu Worms ; s. oben Nr. 2064 , Anm. 33 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2171", + "psc_text": "3. [«vers.» 23, 24.] Ubi est nunc illud opprobrium? ubi ille contemptus? Abierunt atque transierunt; et quia inventi sunt qui perierant, illa perierunt. Sed quando Ecclesia talia precabatur, illa patiebatur. «Etenim sederunt principes,» inquit, «et adversum me loquebantur.» Inde persecutio gravis erat, quia eam sedentes, hoc est judiciariis sedibus eminentes, principes decernebant. Refer hoc ad ipsum caput; invenies sedisse principes Judaeorum, consilium quaerentes quomodo Christum perderent (Matth. XXVI, 3) . Refer hoc ad corpus ejus, id est Ecclesiam; invenies reges terrae excogitasse atque jussisse quomodo Christiani nusquam essent. «Etenim sederunt principes, et adversum me loquebantur: servus autem tuus exercebatur in tuis justificationibus.» Qualis exercitatio haec fuerit, qui nosse desideras, quod adjunxit intellige: «Nam et testimonia tua meditatio mea est, et consilium meum justificationes tuae.» Recole quod superius commendavi testimonia esse martyria. Recole in justificationibus Domini nullam esse difficiliorem et mirabiliorem, quam ut suos quisque diligat inimicos. Sic ergo exercebatur corpus", + "candidate_score": 0.640199, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_148", + "bdc_text": "Die Frau wurde lebend begraben , der Mann aber , weil er seinen \"Irrtum \" widerrufen hatte , geköpft ( nicht verbrannt ) .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_452", + "psc_text": "contradicitur (Id. II, 34) , et ipsam carnem suam resuscitavit, ut obviam iret contradictori; et qui posset membra sua sic sanare, ut ea vulnerata fuisse non appareret, cicatrices servavit in corpore, ut vulnus dubitationis sanaret in corde. In nulla ergo re tam vehementer, tam pertinaciter, tam obnixe et contentiose contradicitur fidei christianae, sicut de carnis resurrectione. Nam de animi immortalitate multi etiam philosophi Gentium multa disputaverunt, et immortalem esse animum humanum pluribus et multiplicibus libris conscriptum memoriae reliquerunt: cum ventum fuerit ad resurrectionem carnis, non titubant, sed apertissime contradicunt, et contradictio eorum talis est, ut dicant fieri non posse ut caro ista terrena possit in coelum ascendere. Ideo luna ista perfecta in aeternum, et adversus omnes contradictores testis in coelo fidelis. 6. [«vers.» 39-46.] Haec de Christo promissa sunt, quam certa, quam firma, quam aperta, quam indubitata. Nam, etsi quaedam sunt tecta mysteriis, quaedam tamen sic manifesta, ut ex ipsis", + "candidate_score": 0.638329, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_59_61", + "bdc_text": "Id si tulerit Lutherus nec me pertraxerit in causam , ipse me ei non admiscebo - non certe vestri styli metu ( veritas enim apud filios ve-ritatis vincitVgl . oben Nr. 2097 und Anm. 32 . tandem )", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2184", + "psc_text": "justitia; in lege autem fidei, subvenientis misericordia. 6. [«vers.» 30-32.] Cum autem dixisset, «Et lege tua miserere mei;» de beneficiis ejus quae jam consecutus est, quodammodo, si dici potest, praescribit, ut impetret caetera quae nondum est consecutus. Ait enim: «Viam veritatis elegi; judicia tua non sum oblitus. Adhaesi testimoniis tuis; Domine, noli me confundere. Viam veritatis elegi,» ubi currerem: «judicia tua non sum oblitus,» ut currerem. «Adhaesi testimoniis tuis,» cum currerem: «Domine, noli me confundere;» quo curro pertendam, quo tendo perveniam. Non enim volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei (Id. IX, 16) . Denique sequitur: «Viam mandatorum tuorum cucurri, cum dilatasti cor meum.» Non currerem, nisi dilatasses cor meum. Prorsus isto versu exponitur quemadmodum dictum sit, «Viam veritatis elegi, judicia tua non sum oblitus, adhaesi testimoniis tuis.» Cursus est quippe iste viae mandatorum Dei. Et quia potius ejus beneficia quam sua merita Domino allegat; tanquam diceretur ei, Quomodo istam", + "candidate_score": 0.631692, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_164", + "bdc_text": "tempus igitur non esse , ut de religione in comitiis hishis , ut promiserat am Rande nachgetragen. , ut promiserat , In dem vom Kaiser am 10 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1827", + "psc_text": "paupertate, id est infirmitate, succumbat. Hoc adjutorium praestitum est corpori Christi in sanctis martyribus omnibus. IN PSALMUM CIX ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. Quantum Dominus donat, qui nos ministros constituit verbi et sacramenti sui servire vobis in adipe misericordiae suae, suscepimus psalmum istum, quem modo cantavimus, brevem numero verborum, magnum pondere sententiarum, adjuvante illo qui vos fecit intentos, ut et nos faciat idoneos, sicut possumus, considerare atque tractare. Vivat anima vestra, et vigilet in Deum. Tempus enim constituit Deus promissis suis, et tempus eis quae promisit implendis. Promissionum tempus erat tempore Prophetarum usque ad Joannem Baptistam: ab illo autem et deinceps usque ad finem, tempus est implendi quae promissa sunt. Fidelis Deus qui se nostrum debitorem fecit; non aliquid a nobis accipiendo, sed tanta nobis promittendo. Parum erat promissio, etiam scripto se teneri voluit, veluti faciens nobiscum chrirographum promissorum suorum; ut cum ea quae promisit solvere inciperet, in scriptura promissorum", + "candidate_score": 0.628661, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_164", + "bdc_text": "tempus igitur non esse , ut de religione in comitiis hishis , ut promiserat am Rande nachgetragen. , ut promiserat , In dem vom Kaiser am 10 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1828", + "psc_text": "deinceps usque ad finem, tempus est implendi quae promissa sunt. Fidelis Deus qui se nostrum debitorem fecit; non aliquid a nobis accipiendo, sed tanta nobis promittendo. Parum erat promissio, etiam scripto se teneri voluit, veluti faciens nobiscum chrirographum promissorum suorum; ut cum ea quae promisit solvere inciperet, in scriptura promissorum consideraremus ordinem solvendorum. Tempus itaque prophetiae, praedictio erat, ut saepe jam diximus, promissionum. Promisit salutem aeternam, et beatam vitam cum Angelis sine fine, et haereditatem immarcescibilem, gloriam sempiternam, dulcedinem vultus sui, domum sanctificationis suae in coelis, ex resurrectione a mortuis nullum deinceps moriendi metum. Hoc est promissum ejus tanquam finale, quo decurrit nostra omnis intentio, quo cum venerimus, nihil amplius requiramus, nihil amplius exigamus. Sed ad illud quod erit in fine quo ordine veniatur, neque hoc tacuit promittendo et praenuntiando. Promisit enim hominibus divinitatem, mortalibus immortalitatem, peccatoribus justificationem, abjectis glorificationem. Quidquid promisit, indignis promisit, ut non quasi operibus merces promitteretur,", + "candidate_score": 0.628574, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_128", + "bdc_text": "ob ullam mundi iniquitatem tantulum detrahatur , aut tenebrae ulla in parte in eameam am Rande nachgetragen. inducantur .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3366", + "psc_text": "Domine; Deus meus, illuminabis tenebras meas» (Psal. XVII, 29) . Qui autem tenebrant tenebras suas, quas Deus non tenebrat? Homines mali, homines perversi: cum peccant, utique tenebrae sunt; dum non confitentur peccata quae fecerunt, sed insuper defendunt, tenebrant tenebras suas. Ergo jam si peccasti, in tenebris es: sed confitendo tenebras tuas, mereberis illuminari tenebras tuas; defendendo autem tenebras tuas, tenebraris tenebras tuas. Et quando evades a duplicibus tenebris, qui in simplicibus laborabas? Unde autem Dominus non tenebrat tenebras nostras? Quia non nos sinit impunita habere peccata: flagellat nos in istis laboribus, et erudit nos. Tota ista miseria generis humani in qua gemit mundus, noveritis, fratres, quia dolor medicinalis est, non sententia poenalis. Videtis quia dolor ubique, ubique metus, ubique necessitas, ubique labores. Crescit avaritia, sed in malis. Si ad hoc Deus hic talibus flagellis eruit nos, ut non tenebrentur tenebrae nostrae; agnoscamus nos sub poena flagelli esse, et benedicamus Deum", + "candidate_score": 0.624746, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_210_212", + "bdc_text": "cui adest pseudoclerus illius . Via ad landtgravium Landgraf Philipp von Hessen. affectatur . BrabantiDie Kaiserlichen am Hof in Brüssel , welches zu Brabant gehörte .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2934", + "psc_text": "benedictionem autem super eos non dederunt. Ergo omnes istos malos quos portat Ecclesia, qui legitis in Scripturis, invenitis maledictos designatos ad antichristum pertinere, ad diabolum pertinere, ad paleam pertinere, ad zizania pertinere. Et multa innumerabilia per similitudinem dicuntur de illis: «Quia non omnis qui dicit mihi, Domine, Domine, intrabit in regnum coelorum» (Id. VII, 21) . Nullam invenis Scripturam quae de illis bene loquatur, quia transeuntes viam non illos benedixerunt. Transeuntes Prophetae omnia de illis mala dixerunt. Ecce et iste quem portamus, David transiit viam; audistis quid de illis dixit: «Dominus justus concidet cervices peccatorum. Confundantur, et avertantur retrorsum, omnes qui oderunt Sion. Fiant sicut fenum tectorum, quod priusquam evellatur aruit. Non replevit manum suam messor, et sinum suum qui manipulos colligit.» Haec de illis dixit. Non ergo supra illos iste transiens benedixit, et impletum est etiam per illum, quod ipse dixit: «Et non dixerunt transeuntes viam, Benediximus vos in", + "candidate_score": 0.616685, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_156", + "bdc_text": "- Karl V. hatte Ferdinand gebeten , ihn auf dem Reichstag bis zu seiner für Anfang April in Aussicht gestellten Ankunft zu vertreten ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_998", + "psc_text": "Adventus ipsius durus est duris, mitis est piis. Vide ergo modo tu qui sis: si durus, licet tibi mitescere; si mitis, jam gaude venturum. Christianus enimes. Ita, inquis. Credo quod oras, et dicis: «Adveniat regnum tuum» (Matth. VI, 10) . Optas ut veniat, quem times ne veniat. Corrige te, ut non ores contra te. IN PSALMUM XCVIII ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. Fratres, notum esse jam debet Charitati vestrae, tanquam filiis Ecclesiae, et eruditis in schola Christi per omnes Litteras antiquorum patrum nostrorum, qui scripserunt verba Dei, et magnalia Dei, nobis eos consulere voluisse, qui futuri eramus hoc tempore jam credentes in Christum; qui opportuno tempore venit ad nos, primo humilis, postea venturus excelsus. Primo enim venit ante judicem staturus: postea venturus est judex sessurus, ut ante illum stet pro merito suo genus humanum. Praecesserunt autem illum multi praecones, tanquam judicem magnum, et hunc adhuc in humilitate venturum. Multi praecones", + "candidate_score": 0.615517, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_59", + "bdc_text": "Id si tulerit Lutherus nec me pertraxerit in causam , ipse me ei non admiscebo - non certe vestri styli metu ( veritas enim apud filios ve-ritatis vincitVgl .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_535", + "psc_text": "circumdabit te veritas ejus.» Quae sunt alae, hoc est scutum; quia nec alae sunt, nec scutum. Si aliquid horum proprie esset, numquid alae scutum esse possent, vel scutum alae? Sed quia figurate per similitudines dici omnia ista possunt, ideo et alae et scutum esse potuerunt. Si vere lapis esset Christus, leo non esset; et si leo esset, agnus non esset: ideo et leo (Apoc. V, 5) , et agnus (Joan. I, 29) , et lapis (Act. IV, 10, 11) , et vitulus, et si quid hujusmodi; quia nec lapis, nec leo, nec agnus, nec vitulus, sed salvator omnium Jesus Christus. Istae enim similitudines sunt, non proprietates. «Veritas ejus,» inquit, «circumdabit te.» Tanquam scutum veritas ejus est; ut non misceat eos qui in seipsis sperant, cum eis qui in Deo sperant. Peccator est, et peccator: sed da peccatorem de se praesumentem, contemnentem, peccata sua non confitentem, et dicet, Si Deo displicerent", + "candidate_score": 0.615035, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_172_174", + "bdc_text": "März 1545 ( RTA JR XVI /1 115 , Nr. 15 ) bzw. vom 24 . März 1545 ( RTA JR XVI /1 126f , Nr. 16 ). . Nam recęperit de reformatione actionem instituturum , Siehe die kaiserliche Proposition vom 17 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2551", + "psc_text": "cum transiero» (Exod. XXXIII, 20, 23) . Exspectas forte ut transeat: jam transiit; tu vide posteriora ipsius. Ubi transiit? Audi Joannem; «Cum venisset,» inquit, «hora, ut transiret de mundo ad Patrem» (Joan. XIII, 1) . Dominus noster Jesus Christus jam fecit Pascha. Pascha autem Transitus interpretatur. Nam verbum est hebraeum: et putant homines graecum esse, quasi Passionem, sed non est. A diligentioribus et a doctioribus inventum est quia Pascha hebraeum verbum est; et non interpretantur passionem, sed transitum. Per passionem enim transiit Dominus a morte ad vitam; et fecit nobis viam credentibus in resurrectionem ejus, ut transeamus et nos de morte ad vitam. Non magnum est credere quia mortuus est Christus: hoc et Pagani, et Judaei, et omnes iniqui credunt. Hoc omnes credunt, quia mortuus est: fides Christianorum, resurrectio Christi est; hoc pro magno habemus, quia credimus eum resurrexisse. Ergo tunc se voluit videri, cum transiret, hoc est, cum resurrexisset.", + "candidate_score": 0.613198, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_169", + "bdc_text": "quod etiam non sit necesse concilioDas von Paul III .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_778", + "psc_text": "Sed subrepebat voluntas humana; nescio quid de carnis infirmitate lactabat mentem tuam: noli jam desperare. Te praesignavit Dominus in sua infirmitate, non se: non enim timebat Dominus pati, tertio die resurrecturus. Si prorsus quomodo homo pateretur, et non quomodo Deus pati veniret, et si sciret se post triduum resurrecturum, nullo modo formidaret moriturus, quod non formidavit apostolus Paulus, in fine saeculi resurrecturus. Ait enim: «Compellor autem ex duobus: concupiscentiam habens dissolvi et esse cum Christo, multo enim magis optimum; manere in carne necessarium propter vos» (Philipp. I, 23 et 24) . Taedium enim illi erat manere in carne, ex duobus patiebatur ardorem; dissolvi et esse cum Christo, multo magis optimum dicebat. Adeo cum appropinquaret ipsa passio, quomodo exsultabat! quomodo gloriabatur! «Bonum certamen certavi,» «cursum consummavi, fidem servavi; de caetero super est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex» (II Tim. IV, 7 et 8) .", + "candidate_score": 0.612933, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_168_170", + "bdc_text": "agatur ; quod etiam non sit necesse concilioDas von Paul III . nach Trient einberufene Konzil .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_778", + "psc_text": "Sed subrepebat voluntas humana; nescio quid de carnis infirmitate lactabat mentem tuam: noli jam desperare. Te praesignavit Dominus in sua infirmitate, non se: non enim timebat Dominus pati, tertio die resurrecturus. Si prorsus quomodo homo pateretur, et non quomodo Deus pati veniret, et si sciret se post triduum resurrecturum, nullo modo formidaret moriturus, quod non formidavit apostolus Paulus, in fine saeculi resurrecturus. Ait enim: «Compellor autem ex duobus: concupiscentiam habens dissolvi et esse cum Christo, multo enim magis optimum; manere in carne necessarium propter vos» (Philipp. I, 23 et 24) . Taedium enim illi erat manere in carne, ex duobus patiebatur ardorem; dissolvi et esse cum Christo, multo magis optimum dicebat. Adeo cum appropinquaret ipsa passio, quomodo exsultabat! quomodo gloriabatur! «Bonum certamen certavi,» «cursum consummavi, fidem servavi; de caetero super est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex» (II Tim. IV, 7 et 8) .", + "candidate_score": 0.611411, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_173_175", + "bdc_text": "März 1545 ( RTA JR XVI /1 126f , Nr. 16 ). . Nam recęperit de reformatione actionem instituturum , Siehe die kaiserliche Proposition vom 17 . März 1545 ( RTA JR XVI /1 114-116 , Nr. 15 ) .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2551", + "psc_text": "cum transiero» (Exod. XXXIII, 20, 23) . Exspectas forte ut transeat: jam transiit; tu vide posteriora ipsius. Ubi transiit? Audi Joannem; «Cum venisset,» inquit, «hora, ut transiret de mundo ad Patrem» (Joan. XIII, 1) . Dominus noster Jesus Christus jam fecit Pascha. Pascha autem Transitus interpretatur. Nam verbum est hebraeum: et putant homines graecum esse, quasi Passionem, sed non est. A diligentioribus et a doctioribus inventum est quia Pascha hebraeum verbum est; et non interpretantur passionem, sed transitum. Per passionem enim transiit Dominus a morte ad vitam; et fecit nobis viam credentibus in resurrectionem ejus, ut transeamus et nos de morte ad vitam. Non magnum est credere quia mortuus est Christus: hoc et Pagani, et Judaei, et omnes iniqui credunt. Hoc omnes credunt, quia mortuus est: fides Christianorum, resurrectio Christi est; hoc pro magno habemus, quia credimus eum resurrexisse. Ergo tunc se voluit videri, cum transiret, hoc est, cum resurrexisset.", + "candidate_score": 0.607808, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_220", + "bdc_text": "donec causa iudicetur , nunc petit Brunsvicensem simpliciter restitui , ne qui motus in Germania fiant .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1110", + "psc_text": "Nam si reddere vellet, quid inveniret quod redderet peccatori, nisi poenam et supplicium? Noluit reddere poenam, sed donavit gratiam. Audi quia ille cui donavit, tenet Dominum etiam debitorem. Invenit eum donatorem tempore misericordiae, tenet debitorem tempore judicii. Quomodo hoc dicit, videte. «Ego enim jam immolor,» dixit, «et tempus resolutionis meae proximum est. Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi.» Hoc, tempore misericordiae, audi de judicio. «De caetero superest mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex.» Non dixit, donat; sed, «reddet.» Quando donabat, misericors erat; quando reddet, judex erit: quia, «Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine.» Sed donando delicta, fecit se coronae debitorem: ibi «misericordiam consecutus sum.» Misericors ergo Dominus primo, hic autem «reddet mihi» coronam «justitiae.» Unde reddet? Quia «justus judex» est. Quare justus judex? Quia «bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi.» Ideo justus non potest nisi coronare ista. Invenit enim ista quae coronaret:", + "candidate_score": 0.607405, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_156", + "bdc_text": "- Karl V. hatte Ferdinand gebeten , ihn auf dem Reichstag bis zu seiner für Anfang April in Aussicht gestellten Ankunft zu vertreten ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3902", + "psc_text": "sermo produceretur, quo possimus illum diem non solum securi exspectare, sed etiam desiderare. Si enim amamus Christum, utique adventum ejus desiderare debemus. Perversum enim est, et nescio utrum verum, quem diligis timere ne veniat; orare, «Adveniat regnum tuum» (Id. VI, 10) ; et timere ne exaudiaris. Unde autem timor? quia judex venturus est? Numquid injustus? numquid malevolus? numquid invidus? numquid postremo ab altero exspectans nosse causam tuam; ne forte ille quem instruxisti, vel praevaricatione te decipiat, vel minori facundia et facultate deficiens, innocentiae tuae bonum verbis demonstrare non possit? Nihil horum. Quis ergo venturus est? quare non gaudes? Quis venturus est judicare te, nisi qui venit judicari propter te? Non timeas accusatorem, de quo ipse dixit: «Princeps hujus mundi missus est foras» (Joan. XII, 31) . Non timeas malum advocatum; ille enim tibi modo advocatus est, qui tunc judex futurus est. Ille erit, et tu, et causa tua; sermo causae", + "candidate_score": 0.606077, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_172_174", + "bdc_text": "März 1545 ( RTA JR XVI /1 115 , Nr. 15 ) bzw. vom 24 . März 1545 ( RTA JR XVI /1 126f , Nr. 16 ). . Nam recęperit de reformatione actionem instituturum , Siehe die kaiserliche Proposition vom 17 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1696", + "psc_text": "repentino, quod non ex aeternitate se facturum esse praescivit: sed in creaturae temporalibus motibus, quam gubernat mirabiliter, ipse non temporaliter motus, quasi repentina voluntate facere dicitur quod ordinatis rerum causis consilii sui secretissimi immutabilitate disposuit, qua suis quaeque temporibus agnita, et praesentia facit, et futura jam fecit. Et ad haec quis idoneus? Audiamus itaque Scripturam, humiliter excelsa dicentem, cum et parvulis nutriendis sumenda porrigit, et majoribus exercendis perscrutanda proponit. «Et vidit cum tribularentur, cum audiret orationem eorum; et memor fuit testamenti sui:» utique testamenti aeterni «quod disposuit ad Abraham,» non veteris quod aboletur, sed novi quod etiam in vetere absconditur. «Et poenituit eum secundum multitudinem misericordiae suae.» Hoc fecit quod disposuerat, sed contribulatis et orantibus se id concessurum esse praesciverat; quia et ipsa oratio eorum, cum adhuc non esset, sed futura esset, Deum procul dubio non latebat. 36. [«vers. 46.] Et dedit eos in misericordias.» Ut essent non vasa irae,", + "candidate_score": 0.605918, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_183_185", + "bdc_text": "und 24 . März 1545 ( RTA JR XVI/1 117 , Nr. 15 ; 127f , Nr. 16 ) zur Wiederherstellung des Reichskammergerichts ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1110", + "psc_text": "Nam si reddere vellet, quid inveniret quod redderet peccatori, nisi poenam et supplicium? Noluit reddere poenam, sed donavit gratiam. Audi quia ille cui donavit, tenet Dominum etiam debitorem. Invenit eum donatorem tempore misericordiae, tenet debitorem tempore judicii. Quomodo hoc dicit, videte. «Ego enim jam immolor,» dixit, «et tempus resolutionis meae proximum est. Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi.» Hoc, tempore misericordiae, audi de judicio. «De caetero superest mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex.» Non dixit, donat; sed, «reddet.» Quando donabat, misericors erat; quando reddet, judex erit: quia, «Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine.» Sed donando delicta, fecit se coronae debitorem: ibi «misericordiam consecutus sum.» Misericors ergo Dominus primo, hic autem «reddet mihi» coronam «justitiae.» Unde reddet? Quia «justus judex» est. Quare justus judex? Quia «bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi.» Ideo justus non potest nisi coronare ista. Invenit enim ista quae coronaret:", + "candidate_score": 0.605247, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_183_185", + "bdc_text": "und 24 . März 1545 ( RTA JR XVI/1 117 , Nr. 15 ; 127f , Nr. 16 ) zur Wiederherstellung des Reichskammergerichts ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3903", + "psc_text": "est judicare te, nisi qui venit judicari propter te? Non timeas accusatorem, de quo ipse dixit: «Princeps hujus mundi missus est foras» (Joan. XII, 31) . Non timeas malum advocatum; ille enim tibi modo advocatus est, qui tunc judex futurus est. Ille erit, et tu, et causa tua; sermo causae tuae, testimonium conscientiae tuae. Quisquis ergo futurum judicem times, praesentem conscientiam tuam modo corrige. Parumne tibi est quod praeterita non requiret? Sine reliquo spatio temporis tunc judicabit: sed cum quanto spatio temporis modo praecipit? Tunc jam corrigi non licebit: modo quis prohibet? Hoc cum vehementer commendaremus dominico die, quia revera, quia prope hoc solum dicendum est; non parum temporis effluxit, et coacti sumus hunc psalmum susceptum ad tractandum, in hunc diem differre. Modo ipse praesto est; intendamus in eum, imo in Deum qui hos sermones per misericordiam suam in Spiritu suo dispensare dignatus est, ita ut ipse novit expedire infirmitatibus", + "candidate_score": 0.60478, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_173_175", + "bdc_text": "März 1545 ( RTA JR XVI /1 126f , Nr. 16 ). . Nam recęperit de reformatione actionem instituturum , Siehe die kaiserliche Proposition vom 17 . März 1545 ( RTA JR XVI /1 114-116 , Nr. 15 ) .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1696", + "psc_text": "repentino, quod non ex aeternitate se facturum esse praescivit: sed in creaturae temporalibus motibus, quam gubernat mirabiliter, ipse non temporaliter motus, quasi repentina voluntate facere dicitur quod ordinatis rerum causis consilii sui secretissimi immutabilitate disposuit, qua suis quaeque temporibus agnita, et praesentia facit, et futura jam fecit. Et ad haec quis idoneus? Audiamus itaque Scripturam, humiliter excelsa dicentem, cum et parvulis nutriendis sumenda porrigit, et majoribus exercendis perscrutanda proponit. «Et vidit cum tribularentur, cum audiret orationem eorum; et memor fuit testamenti sui:» utique testamenti aeterni «quod disposuit ad Abraham,» non veteris quod aboletur, sed novi quod etiam in vetere absconditur. «Et poenituit eum secundum multitudinem misericordiae suae.» Hoc fecit quod disposuerat, sed contribulatis et orantibus se id concessurum esse praesciverat; quia et ipsa oratio eorum, cum adhuc non esset, sed futura esset, Deum procul dubio non latebat. 36. [«vers. 46.] Et dedit eos in misericordias.» Ut essent non vasa irae,", + "candidate_score": 0.602275, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_19", + "bdc_text": "Nihil prorsus vos debere ad Lutheri librum \"Kurtz bekentnis \" ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2131", + "psc_text": "15) , omnia judicia Dei scire conceditur, quia revera multum est ad hominem, cum profecto (ut aliquid exempli gratia dicam, unde judiciorum Dei conjiciatur immensitas) nemo sine judicio Dei sit tardus in animo, vel claudus in corpore: habet tamen unde dicat Ecclesia, hoc est populus acquisitionis, et veraciter dicat, «In labiis meis enuntiavi omnia judicia oris tui;» id est, nihil judiciorum tuorum tacui, quae mihi per eloquia tua innotescere voluisti, sed omnia prorsus in labiis meis enuntiavi. Hoc enim mihi videtur significare voluisse, quod non ait, omnia judicia tua; sed, «omnia judicia oris tui,» id est, quae mihi dixisti: ut per os ejus eloquium ejus intelligamus, quod fecit ad nos in revelationibus sanctorum pluribus, et Testamentis duobus; quae omnia judicia usquequaque in labiis suis enuntiare non cessat Ecclesia. 3. [«vers.» 14.] Deinde subjungit et dicit, «In via testimoniorum tuorum jucundatus sum, quasi in omnibus divitiis.» Viam testimoniorum Dei nihil citius,", + "candidate_score": 0.588677, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV", + "max_score": 0.724375, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_143_145", + "bdc_text": "Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus . Amen . Si ita haec mea excęperitis , ut scripsi , optimo ea animo excipite. [ Autographe Beilage :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1898", + "psc_text": "me. Cap. XIII, V\\. 16-20. 1. Audivimus in sancto Evangelio loquentem Dominum atque dicentem, « Amen, amen dico vobis; non est servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum: si haec scitis, beati eritis si feceritis ea. » Hoc ideo dixit, quia laverat discipulorum pedes, magister humilitatis et verbo et exemplo: sed poterimus ea quae sunt operosius disserenda ipso adjuvante disserere, si non in eis quae manifesta sunt immoremur. Cum ergo haec Dominus praemisisset, adjunxit, « Non de omnibus vobis dico: ego scio quos elegerim: sed ut impleatur Scriptura, Qui manducat panem mecum, levabit super me calcaneum suum. » Hoc quid est aliud nisi, conculcabit me? Notum est de quo loquatur; Judas ille traditor ejus attingitur. Ergo ipsum non elegerat, unde ab eis quos elegit, isto sermone secernit. Quod ergo dico, inquit, Beati eritis si feceritis ea, non de omnibus vobis dico: est inter vos qui non", + "candidate_score": 0.724375, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_142_144", + "bdc_text": "ullis hominibus collatum esse . Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus . Amen .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2402", + "psc_text": "XIII, 1) . Quid enim dixit, Omnis anima, nisi, omnis homo? Et hoc autem quod potestas Christo a Patre data est omnis carnis, secundum hominem intelligendum est: nam secundum Deum omnia per ipsum facta sunt (Joan. I, 3), et in ipso condita sunt omnia in coelo et in terra, visibilia et invisibilia (Coloss. I, 16). Sicut ergo dedisti ei potestatem, inquit, omnis carnis, ita te glorificet Filius tuus, id est, notum te faciat omni carni quam dedisti ei. Sic enim dedisti, ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam. 3. Haec est autem, inquit, vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum. Ordo verborum est, ut te et quem misisti Jesum Christum cognoscant solum verum Deum. Consequenter enim et Spiritus sanctus intelligitur, quia Spiritus est Patris et Filii, tanquam charitas substantialis et consubstantialis amborum. Quoniam non duo dii Pater et Filius, nec tres dii", + "candidate_score": 0.721411, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_142_144", + "bdc_text": "ullis hominibus collatum esse . Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus . Amen .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1897", + "psc_text": "quis adversus aliquem habet querelam, sicut et Dominus donavit vobis, ita et vos » (Coloss. III, 13)! Invicem itaque nobis delicta donemus, et pro nostris delictis invicem oremus, atque ita quodammodo invicem pedes nostros lavemus. Nostrum est, donante ipso, ministerium charitatis et humilitatis adhibere: illius est exaudire, ac nos ab omni peccatorum contaminatione mundare per Christum, et in Christo; ut quod aliis etiam dimittimus, hoc est in terra solvimus, solvatur in coelo. TRACTATUS LIX. Ab eo quod Dominus dicit, Amen, amen dico vobis; non est servus major domino suo; usque ad id, Qui autem me accipit, accipit eum qui misit me. Cap. XIII, V\\. 16-20. 1. Audivimus in sancto Evangelio loquentem Dominum atque dicentem, « Amen, amen dico vobis; non est servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum: si haec scitis, beati eritis si feceritis ea. » Hoc ideo dixit, quia laverat discipulorum pedes, magister humilitatis", + "candidate_score": 0.717417, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_143", + "bdc_text": "Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1898", + "psc_text": "me. Cap. XIII, V\\. 16-20. 1. Audivimus in sancto Evangelio loquentem Dominum atque dicentem, « Amen, amen dico vobis; non est servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum: si haec scitis, beati eritis si feceritis ea. » Hoc ideo dixit, quia laverat discipulorum pedes, magister humilitatis et verbo et exemplo: sed poterimus ea quae sunt operosius disserenda ipso adjuvante disserere, si non in eis quae manifesta sunt immoremur. Cum ergo haec Dominus praemisisset, adjunxit, « Non de omnibus vobis dico: ego scio quos elegerim: sed ut impleatur Scriptura, Qui manducat panem mecum, levabit super me calcaneum suum. » Hoc quid est aliud nisi, conculcabit me? Notum est de quo loquatur; Judas ille traditor ejus attingitur. Ergo ipsum non elegerat, unde ab eis quos elegit, isto sermone secernit. Quod ergo dico, inquit, Beati eritis si feceritis ea, non de omnibus vobis dico: est inter vos qui non", + "candidate_score": 0.711139, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_141_143", + "bdc_text": "ad promovendum ecclesiae utilitatem . ullis hominibus collatum esse . Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2402", + "psc_text": "XIII, 1) . Quid enim dixit, Omnis anima, nisi, omnis homo? Et hoc autem quod potestas Christo a Patre data est omnis carnis, secundum hominem intelligendum est: nam secundum Deum omnia per ipsum facta sunt (Joan. I, 3), et in ipso condita sunt omnia in coelo et in terra, visibilia et invisibilia (Coloss. I, 16). Sicut ergo dedisti ei potestatem, inquit, omnis carnis, ita te glorificet Filius tuus, id est, notum te faciat omni carni quam dedisti ei. Sic enim dedisti, ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam. 3. Haec est autem, inquit, vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum. Ordo verborum est, ut te et quem misisti Jesum Christum cognoscant solum verum Deum. Consequenter enim et Spiritus sanctus intelligitur, quia Spiritus est Patris et Filii, tanquam charitas substantialis et consubstantialis amborum. Quoniam non duo dii Pater et Filius, nec tres dii", + "candidate_score": 0.71027, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_142_144", + "bdc_text": "ullis hominibus collatum esse . Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus . Amen .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1898", + "psc_text": "me. Cap. XIII, V\\. 16-20. 1. Audivimus in sancto Evangelio loquentem Dominum atque dicentem, « Amen, amen dico vobis; non est servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum: si haec scitis, beati eritis si feceritis ea. » Hoc ideo dixit, quia laverat discipulorum pedes, magister humilitatis et verbo et exemplo: sed poterimus ea quae sunt operosius disserenda ipso adjuvante disserere, si non in eis quae manifesta sunt immoremur. Cum ergo haec Dominus praemisisset, adjunxit, « Non de omnibus vobis dico: ego scio quos elegerim: sed ut impleatur Scriptura, Qui manducat panem mecum, levabit super me calcaneum suum. » Hoc quid est aliud nisi, conculcabit me? Notum est de quo loquatur; Judas ille traditor ejus attingitur. Ergo ipsum non elegerat, unde ab eis quos elegit, isto sermone secernit. Quod ergo dico, inquit, Beati eritis si feceritis ea, non de omnibus vobis dico: est inter vos qui non", + "candidate_score": 0.709948, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_141_143", + "bdc_text": "ad promovendum ecclesiae utilitatem . ullis hominibus collatum esse . Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2074", + "psc_text": "a Patre et didicit, venit ad me (Joan. VI; 45) . Filium vero dicentem modo audisti; de se quippe ait, Quaecumque dixero vobis: quem si et docentem vis nosse, magistrum recole, Unus est, inquit, Magister vester Christus (Matth. XXIII, 10) . Spiritum porro sanctum, quem modo audisti docentem ubi dictum est, Ipse vos docebit omnia, audi etiam dicentem, ubi legis in Actibus Apostolorum, beato Petro dixisse Spiritum sanctum, Vade cum illis, quia ego misi eos (Act. X, 20) . Omnis igitur et dicit et docet Trinitas: sed nisi etiam singillatim commendaretur, eam nullo modo humana capere utique posset infirmitas. Cum ergo omnino sit inseparabilis, nunquam Trinitas esse sciretur, si semper inseparabiliter diceretur: nam et cum dicimus Patrem et Filium et Spiritum sanctum, non eos utique dicimus simul, cum ipsi non possint esse non simul. Quod vero addidit, commemorabit vos, intelligere debemus etiam, quod jubemur non oblivisci saluberrimos monitus ad gratiam", + "candidate_score": 0.70986, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_130_132", + "bdc_text": "praedicationi Christi . et illustrandae observari religionem , cuius in Christo domino et apostolo eius exemplum videmus nobis esse propositum . Video , quid in me ipso , quid in iis , quibus irati estis , iure desideretis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_882", + "psc_text": "me diligit, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et ostendam meipsum illi (Joan. XIV, 21) . Respondeamus Domino, et dicamus: Quid, Domine Deus noster, magnum? quid magnum? Nobis demonstraturus es teipsum? Quid enim, et Judaeis te non demonstrasti? non te viderunt et qui crucifixerunt? Sed demonstrabis te in judicio, cum stabimus ad dexteram tuam: numquid et illi qui ad sinistram stabunt non te videbunt? Quid est quod demonstrabis nobis teipsum? Nunc enim non te videmus cum loqueris? Respondet, Demonstrabo meipsum in forma Dei, videtis modo formam servi. Non te fraudabo, o homo fidelis; crede quia videbis. Amas, et non vides: amor ipse non te perducet ut videas? Ama, persevera in amando: non fraudabo, inquit, amorem tuum, qui mundavi cor tuum. Utquid enim mundavi cor tuum, nisi ut Deus a te possit videri? Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8) . Sed hoc, inquit servus", + "candidate_score": 0.709847, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_143_145", + "bdc_text": "Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus . Amen . Si ita haec mea excęperitis , ut scripsi , optimo ea animo excipite. [ Autographe Beilage :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1897", + "psc_text": "quis adversus aliquem habet querelam, sicut et Dominus donavit vobis, ita et vos » (Coloss. III, 13)! Invicem itaque nobis delicta donemus, et pro nostris delictis invicem oremus, atque ita quodammodo invicem pedes nostros lavemus. Nostrum est, donante ipso, ministerium charitatis et humilitatis adhibere: illius est exaudire, ac nos ab omni peccatorum contaminatione mundare per Christum, et in Christo; ut quod aliis etiam dimittimus, hoc est in terra solvimus, solvatur in coelo. TRACTATUS LIX. Ab eo quod Dominus dicit, Amen, amen dico vobis; non est servus major domino suo; usque ad id, Qui autem me accipit, accipit eum qui misit me. Cap. XIII, V\\. 16-20. 1. Audivimus in sancto Evangelio loquentem Dominum atque dicentem, « Amen, amen dico vobis; non est servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum: si haec scitis, beati eritis si feceritis ea. » Hoc ideo dixit, quia laverat discipulorum pedes, magister humilitatis", + "candidate_score": 0.708368, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_130_132", + "bdc_text": "praedicationi Christi . et illustrandae observari religionem , cuius in Christo domino et apostolo eius exemplum videmus nobis esse propositum . Video , quid in me ipso , quid in iis , quibus irati estis , iure desideretis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_861", + "psc_text": "Si ergo novimus hunc, qui nobis loquitur, et Deum et hominem, intelligamus verba Dei et hominis: aliquando enim talia nobis dicit quae pertineant ad majestatem, aliquando quae pertineant ad humilitatem. Ipse enim excelsus, qui humilis ut nos humiles faciat excelsos. Quid ergo ait? Demonstrabit mihi Pater his majora, ut vos miremini. Ergo nobis est demonstraturus, non illi. Cum ergo nobis sit demonstraturus Pater; propterea dixit, ut vos miremini. Exposuit enim quod voluit dicere, Demonstrabit mihi Pater. Quare non dixit, Demonstrabit vobis Pater; sed, demonstrabit Filio? Quia et nos membra sumus Filii; et nos membra tanquam quod discimus, ipse discit quodammodo in membris suis. Quomodo discit in nobis? Quomodo patitur in nobis. Unde probamus quia patitur in nobis? Ex illa voce de coelo: Saule, Saule, quid me persequeris (Act. IX, 4) ? Nonne ipse est qui judex in fine saeculi residebit, et justos ad dexteram ponens, iniquos autem ad sinistram, dicturus", + "candidate_score": 0.706121, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_142_144", + "bdc_text": "ullis hominibus collatum esse . Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus . Amen .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2074", + "psc_text": "a Patre et didicit, venit ad me (Joan. VI; 45) . Filium vero dicentem modo audisti; de se quippe ait, Quaecumque dixero vobis: quem si et docentem vis nosse, magistrum recole, Unus est, inquit, Magister vester Christus (Matth. XXIII, 10) . Spiritum porro sanctum, quem modo audisti docentem ubi dictum est, Ipse vos docebit omnia, audi etiam dicentem, ubi legis in Actibus Apostolorum, beato Petro dixisse Spiritum sanctum, Vade cum illis, quia ego misi eos (Act. X, 20) . Omnis igitur et dicit et docet Trinitas: sed nisi etiam singillatim commendaretur, eam nullo modo humana capere utique posset infirmitas. Cum ergo omnino sit inseparabilis, nunquam Trinitas esse sciretur, si semper inseparabiliter diceretur: nam et cum dicimus Patrem et Filium et Spiritum sanctum, non eos utique dicimus simul, cum ipsi non possint esse non simul. Quod vero addidit, commemorabit vos, intelligere debemus etiam, quod jubemur non oblivisci saluberrimos monitus ad gratiam", + "candidate_score": 0.706032, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_143", + "bdc_text": "Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2402", + "psc_text": "XIII, 1) . Quid enim dixit, Omnis anima, nisi, omnis homo? Et hoc autem quod potestas Christo a Patre data est omnis carnis, secundum hominem intelligendum est: nam secundum Deum omnia per ipsum facta sunt (Joan. I, 3), et in ipso condita sunt omnia in coelo et in terra, visibilia et invisibilia (Coloss. I, 16). Sicut ergo dedisti ei potestatem, inquit, omnis carnis, ita te glorificet Filius tuus, id est, notum te faciat omni carni quam dedisti ei. Sic enim dedisti, ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam. 3. Haec est autem, inquit, vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum. Ordo verborum est, ut te et quem misisti Jesum Christum cognoscant solum verum Deum. Consequenter enim et Spiritus sanctus intelligitur, quia Spiritus est Patris et Filii, tanquam charitas substantialis et consubstantialis amborum. Quoniam non duo dii Pater et Filius, nec tres dii", + "candidate_score": 0.705395, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_123_125", + "bdc_text": "] Optimi viri , cogitemus et consyderemus , quam sint hi dies maliVgl. Eph 5 , 16 . et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 . multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_507", + "psc_text": "? Sit ante te quod non vis esse ante Deum. Si autem post te feceris peccatum tuum, retorquet illud tibi Deus ante oculos tuos; et tunc retorquet, quando jam poenitentiae fructus nullus erit. 14. Currite, ne tenebrae vos comprehendant (Joan. XII, 35), fratres mei: evigilate ad salutem vestram, evigilate dum tempus est; nullus retardetur a templo Dei, nullus retardetur ab opere Domini, nullus avocetur ab oratione continua, nullus a solita devotione fraudetur. Evigilate ergo cum dies est: lucet dies, Christus est dies. Paratus est ignoscere, sed agnoscentibus; punire autem defendentes se, et justos se jactantes, et putantes se esse aliquid, cum nihil sint. In dilectione autem ejus et in misericordia ejus qui ambulat, etiam liberatus ab illis lethalibus et grandibus peccatis, qualia sunt facinora, homicidia, furta, adulteria; propter illa quae minuta videntur esse peccata linguae, aut cogitationum, aut immoderationis in rebus concessis, facit veritatem confessionis, et venit ad lucem in", + "candidate_score": 0.703854, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_131_133", + "bdc_text": "et illustrandae observari religionem , cuius in Christo domino et apostolo eius exemplum videmus nobis esse propositum . Video , quid in me ipso , quid in iis , quibus irati estis , iure desideretis . Video , quid etiam in vobis iure desideretur .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_882", + "psc_text": "me diligit, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et ostendam meipsum illi (Joan. XIV, 21) . Respondeamus Domino, et dicamus: Quid, Domine Deus noster, magnum? quid magnum? Nobis demonstraturus es teipsum? Quid enim, et Judaeis te non demonstrasti? non te viderunt et qui crucifixerunt? Sed demonstrabis te in judicio, cum stabimus ad dexteram tuam: numquid et illi qui ad sinistram stabunt non te videbunt? Quid est quod demonstrabis nobis teipsum? Nunc enim non te videmus cum loqueris? Respondet, Demonstrabo meipsum in forma Dei, videtis modo formam servi. Non te fraudabo, o homo fidelis; crede quia videbis. Amas, et non vides: amor ipse non te perducet ut videas? Ama, persevera in amando: non fraudabo, inquit, amorem tuum, qui mundavi cor tuum. Utquid enim mundavi cor tuum, nisi ut Deus a te possit videri? Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8) . Sed hoc, inquit servus", + "candidate_score": 0.700734, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_143_145", + "bdc_text": "Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus . Amen . Si ita haec mea excęperitis , ut scripsi , optimo ea animo excipite. [ Autographe Beilage :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2402", + "psc_text": "XIII, 1) . Quid enim dixit, Omnis anima, nisi, omnis homo? Et hoc autem quod potestas Christo a Patre data est omnis carnis, secundum hominem intelligendum est: nam secundum Deum omnia per ipsum facta sunt (Joan. I, 3), et in ipso condita sunt omnia in coelo et in terra, visibilia et invisibilia (Coloss. I, 16). Sicut ergo dedisti ei potestatem, inquit, omnis carnis, ita te glorificet Filius tuus, id est, notum te faciat omni carni quam dedisti ei. Sic enim dedisti, ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam. 3. Haec est autem, inquit, vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum. Ordo verborum est, ut te et quem misisti Jesum Christum cognoscant solum verum Deum. Consequenter enim et Spiritus sanctus intelligitur, quia Spiritus est Patris et Filii, tanquam charitas substantialis et consubstantialis amborum. Quoniam non duo dii Pater et Filius, nec tres dii", + "candidate_score": 0.700433, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_97_99", + "bdc_text": "multo minus quid libeat , sed quid expediat ad sanctificandum nomen ipsiusVgl. Mt 6 , 9 par. . Opto vos in ipso optime valereVgl. Röm 16 , 22 ; 1Kor 16 , 19. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2460", + "psc_text": "ergo sanctificavit se in se, hoc est, hominem se in Verbo se; quia unus Christus Verbum et homo, sanctificans hominem in Verbo. Propter sua vero membra, Et pro eis, inquit, ego, id est, quod prosit etiam ipsis, quia et ipsi sunt ego; sicut mihi profuit in me, quia homo sum sine ipsis: Et ego sanctifico meipsum, hoc est, ipsos in me tanquam meipsum sanctifico ego, quoniam in me etiam ipsi sunt ego. Ut sint et ipsi sanctificati in veritate. Quid est et ipsi, nisi, quemadmodum ego; in veritate, quod ipse sum ego? Deinde jam non solum de Apostolis, sed etiam de suis caeteris membris incipit dicere: quod donante ipso, alio sermone tractandum est. TRACTATUS CIX. In illud, Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me. Cap. XVII, V\\. 20. 1. Dominus Jesus jam sua propinquante passione, cum orasset pro discipulis", + "candidate_score": 0.699685, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_124_126", + "bdc_text": "et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 . multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. . Nolo , ut praedicationi Christi1Kor 1 , 23 ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1776", + "psc_text": "potueritis praedicando; ut unusquisque etiam paterfamilias hoc nomine agnoscat paternum affectum suae familiae se debere. Pro Christo et pro vita aeterna, suos omnes admoneat, doceat, hortetur, corripiat; impendat benevolentiam, exerceat disciplinam: ita in domo sua ecclesiasticum et quodammodo episcopale implebit officium, ministrans Christo ut in aeternum sit cum ipso. Nam et illam maximam passionis ministrationem multi ex vestro numero ministrarunt: multi non episcopi neque clerici, juvenes et virgines, seniores cum junioribus, multi conjugati et conjugatae, multi patres matresque familias Christo ministrantes, etiam animas suas in ejus martyrio posuerunt, et honorificante Patre coronas gloriosissimas receperunt. TRACTATUS LII. Ab eo quod scriptum est, Nunc anima mea turbata est; et quid dicam? usque ad id, Haec locutus est Jesus, et abiit, et abscondit se ab eis. Cap. XII, V\\. 27-36. 1. Postquam Dominus Jesus Christus verbis lectionis hesternae ministros suos ut seipsum sequerentur hortatus est, cum ita praedixisset passionem suam, quod nisi granum", + "candidate_score": 0.699269, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_130_132", + "bdc_text": "praedicationi Christi . et illustrandae observari religionem , cuius in Christo domino et apostolo eius exemplum videmus nobis esse propositum . Video , quid in me ipso , quid in iis , quibus irati estis , iure desideretis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1621", + "psc_text": "autem Christum praedicat, quia seipsum praedicat; et ideo pastor per seipsum intrat. Lumen cum alia monstrat quae videntur in lumine, numquid aliquo alio indiget ut monstretur? Lumen ergo et alia demonstrat et seipsum. Quaecumque intelligimus, intellectu intelligimus; et ipsum intellectum unde, nisi intellectu, intelligimus? Numquid sic oculo carnis et alia vides et ipsum? Quamvis enim videant homines oculis suis, non tamen vident oculos suos. Oculus carnis alia videt, se non potest: intellectus autem et alia intelligit, et seipsum. Quomodo intellectus videt se, sic et Christus praedicat se. Si praedicat se, et praedicando intrat ad te, per se intrat ad te. Et ad Patrem ipse est ostium; quia non est qua veniatur ad Patrem, nisi per ipsum. Unus enim Deus et unus mediator Dei et hominum, homo Christus Jesus (I Tim. II, 5). Verbo multa dicuntur: haec ipsa quae dixi, utique verbo dixi. Si velim dicere et ipsum verbum, unde dico,", + "candidate_score": 0.697969, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_143", + "bdc_text": "Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1897", + "psc_text": "quis adversus aliquem habet querelam, sicut et Dominus donavit vobis, ita et vos » (Coloss. III, 13)! Invicem itaque nobis delicta donemus, et pro nostris delictis invicem oremus, atque ita quodammodo invicem pedes nostros lavemus. Nostrum est, donante ipso, ministerium charitatis et humilitatis adhibere: illius est exaudire, ac nos ab omni peccatorum contaminatione mundare per Christum, et in Christo; ut quod aliis etiam dimittimus, hoc est in terra solvimus, solvatur in coelo. TRACTATUS LIX. Ab eo quod Dominus dicit, Amen, amen dico vobis; non est servus major domino suo; usque ad id, Qui autem me accipit, accipit eum qui misit me. Cap. XIII, V\\. 16-20. 1. Audivimus in sancto Evangelio loquentem Dominum atque dicentem, « Amen, amen dico vobis; non est servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum: si haec scitis, beati eritis si feceritis ea. » Hoc ideo dixit, quia laverat discipulorum pedes, magister humilitatis", + "candidate_score": 0.697627, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_131_133", + "bdc_text": "et illustrandae observari religionem , cuius in Christo domino et apostolo eius exemplum videmus nobis esse propositum . Video , quid in me ipso , quid in iis , quibus irati estis , iure desideretis . Video , quid etiam in vobis iure desideretur .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_861", + "psc_text": "Si ergo novimus hunc, qui nobis loquitur, et Deum et hominem, intelligamus verba Dei et hominis: aliquando enim talia nobis dicit quae pertineant ad majestatem, aliquando quae pertineant ad humilitatem. Ipse enim excelsus, qui humilis ut nos humiles faciat excelsos. Quid ergo ait? Demonstrabit mihi Pater his majora, ut vos miremini. Ergo nobis est demonstraturus, non illi. Cum ergo nobis sit demonstraturus Pater; propterea dixit, ut vos miremini. Exposuit enim quod voluit dicere, Demonstrabit mihi Pater. Quare non dixit, Demonstrabit vobis Pater; sed, demonstrabit Filio? Quia et nos membra sumus Filii; et nos membra tanquam quod discimus, ipse discit quodammodo in membris suis. Quomodo discit in nobis? Quomodo patitur in nobis. Unde probamus quia patitur in nobis? Ex illa voce de coelo: Saule, Saule, quid me persequeris (Act. IX, 4) ? Nonne ipse est qui judex in fine saeculi residebit, et justos ad dexteram ponens, iniquos autem ad sinistram, dicturus", + "candidate_score": 0.697576, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_143_145", + "bdc_text": "Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus . Amen . Si ita haec mea excęperitis , ut scripsi , optimo ea animo excipite. [ Autographe Beilage :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2074", + "psc_text": "a Patre et didicit, venit ad me (Joan. VI; 45) . Filium vero dicentem modo audisti; de se quippe ait, Quaecumque dixero vobis: quem si et docentem vis nosse, magistrum recole, Unus est, inquit, Magister vester Christus (Matth. XXIII, 10) . Spiritum porro sanctum, quem modo audisti docentem ubi dictum est, Ipse vos docebit omnia, audi etiam dicentem, ubi legis in Actibus Apostolorum, beato Petro dixisse Spiritum sanctum, Vade cum illis, quia ego misi eos (Act. X, 20) . Omnis igitur et dicit et docet Trinitas: sed nisi etiam singillatim commendaretur, eam nullo modo humana capere utique posset infirmitas. Cum ergo omnino sit inseparabilis, nunquam Trinitas esse sciretur, si semper inseparabiliter diceretur: nam et cum dicimus Patrem et Filium et Spiritum sanctum, non eos utique dicimus simul, cum ipsi non possint esse non simul. Quod vero addidit, commemorabit vos, intelligere debemus etiam, quod jubemur non oblivisci saluberrimos monitus ad gratiam", + "candidate_score": 0.696005, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_45_47", + "bdc_text": "Röm 10 , 9f. . Non cedetis nec tacebitis , nisi apertis scripturis convictiBezieht sich auf oben Nr. 2096 , 13f. . At qui nolit , convinci hisGemeint ist :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1120", + "psc_text": "Deus noster et non silebit (Psal. XLIX, 3) . Quid est, manifestus veniet? Quia venit occultus. Tunc non silebit: nam quando venit occulius sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se non aperuit os suum (Isai. LIII, 7). Veniet et non silebit. Tacui, inquit, numquid semper tacebo (Id. XLII, 14, sec. LXX) ? 7. Modo autem quid necessarium est eis qui habent justitiam? Quod in illo ipso psalmo legitur, Quoadusque justitia convertatur in judicium; et qui habent eam, omnes recti corde. Quaeritis fortasse qui sunt recti corde? Illos invenimus in Scriptura rectos corde, qui mala saeculi tolerant, et non accusant Deum. Videte, fratres; rara avis est ista quam loquor. Nescio quo enim modo quando evenit homini aliquid mali, Deum currit accusare, qui deberet se. Quando boni aliquid agis, te laudas: quando mali aliquid pateris, Deum accusas. Hoc est ergo cor tortum, non rectum. Ab ista distortione", + "candidate_score": 0.691016, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_134_136", + "bdc_text": "Singuli itaque , et qui prior potest ante caeteros , ad praescriptam nobis a domino formam Anspielung auf Mt 18 , 1-6 par. ; 20 , 25-28 par. nos conformemus , ne cuiquam ullam demus offensionemRöm 14 , 13 . vituperandive ministerii nostri occasionem , nedum causam2Kor 6 , 3. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1897", + "psc_text": "quis adversus aliquem habet querelam, sicut et Dominus donavit vobis, ita et vos » (Coloss. III, 13)! Invicem itaque nobis delicta donemus, et pro nostris delictis invicem oremus, atque ita quodammodo invicem pedes nostros lavemus. Nostrum est, donante ipso, ministerium charitatis et humilitatis adhibere: illius est exaudire, ac nos ab omni peccatorum contaminatione mundare per Christum, et in Christo; ut quod aliis etiam dimittimus, hoc est in terra solvimus, solvatur in coelo. TRACTATUS LIX. Ab eo quod Dominus dicit, Amen, amen dico vobis; non est servus major domino suo; usque ad id, Qui autem me accipit, accipit eum qui misit me. Cap. XIII, V\\. 16-20. 1. Audivimus in sancto Evangelio loquentem Dominum atque dicentem, « Amen, amen dico vobis; non est servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum: si haec scitis, beati eritis si feceritis ea. » Hoc ideo dixit, quia laverat discipulorum pedes, magister humilitatis", + "candidate_score": 0.687559, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_125_127", + "bdc_text": "multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. . Nolo , ut praedicationi Christi1Kor 1 , 23 ; 2Kor 4 , 5 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2294", + "psc_text": "ipse Paulus qui dicebat, Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi (Galat. VI, 14) ? De ipso itaque Christo crucifixo, et ipse cibum pro sua capacitate sumebat, et illos lacte pro eorum infirmitate nutriebat. Denique illa quae scripsit ad Corinthios, aliter utique ab ipsis parvulis, aliter a capacioribus posse intelligi sciens, ait: Si quis est inter vos propheta aut spiritualis, agnoscat quae scribo vobis, quia Domini est mandatum: si quis autem ignorat, ignorabitur (I Cor. XIV, 37, 38) . Solidam profecto voluit esse scientiam spiritualium, ubi non sola fides accommodaretur, sed certa cognitio teneretur; ac per hoc illi ea ipsa credebant, quae spirituales insuper agnoscebant. Ignorabitur autem, ait, qui ignorat; quia nondum ei revelatum est, ut quod credit sciat. Quod cum fit in hominis mente, ipse dicitur cognosci a Deo; quia Deus illum cognoscentem facit, sicut alibi ait: Nunc autem cognoscentes Deum, imo cogniti a Deo", + "candidate_score": 0.68607, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_46_48", + "bdc_text": "Non cedetis nec tacebitis , nisi apertis scripturis convictiBezieht sich auf oben Nr. 2096 , 13f. . At qui nolit , convinci hisGemeint ist : scripturis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1120", + "psc_text": "Deus noster et non silebit (Psal. XLIX, 3) . Quid est, manifestus veniet? Quia venit occultus. Tunc non silebit: nam quando venit occulius sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se non aperuit os suum (Isai. LIII, 7). Veniet et non silebit. Tacui, inquit, numquid semper tacebo (Id. XLII, 14, sec. LXX) ? 7. Modo autem quid necessarium est eis qui habent justitiam? Quod in illo ipso psalmo legitur, Quoadusque justitia convertatur in judicium; et qui habent eam, omnes recti corde. Quaeritis fortasse qui sunt recti corde? Illos invenimus in Scriptura rectos corde, qui mala saeculi tolerant, et non accusant Deum. Videte, fratres; rara avis est ista quam loquor. Nescio quo enim modo quando evenit homini aliquid mali, Deum currit accusare, qui deberet se. Quando boni aliquid agis, te laudas: quando mali aliquid pateris, Deum accusas. Hoc est ergo cor tortum, non rectum. Ab ista distortione", + "candidate_score": 0.685657, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_96_98", + "bdc_text": "10 , 23 . multo minus quid libeat , sed quid expediat ad sanctificandum nomen ipsiusVgl. Mt 6 , 9 par. . Opto vos in ipso optime valereVgl. Röm 16 , 22 ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2460", + "psc_text": "ergo sanctificavit se in se, hoc est, hominem se in Verbo se; quia unus Christus Verbum et homo, sanctificans hominem in Verbo. Propter sua vero membra, Et pro eis, inquit, ego, id est, quod prosit etiam ipsis, quia et ipsi sunt ego; sicut mihi profuit in me, quia homo sum sine ipsis: Et ego sanctifico meipsum, hoc est, ipsos in me tanquam meipsum sanctifico ego, quoniam in me etiam ipsi sunt ego. Ut sint et ipsi sanctificati in veritate. Quid est et ipsi, nisi, quemadmodum ego; in veritate, quod ipse sum ego? Deinde jam non solum de Apostolis, sed etiam de suis caeteris membris incipit dicere: quod donante ipso, alio sermone tractandum est. TRACTATUS CIX. In illud, Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me. Cap. XVII, V\\. 20. 1. Dominus Jesus jam sua propinquante passione, cum orasset pro discipulis", + "candidate_score": 0.682488, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_128_130", + "bdc_text": "ob ullam mundi iniquitatem tantulum detrahatur , aut tenebrae ulla in parte in eameam am Rande nachgetragen. inducantur . Eam autem opto a nobis omnibus efferendae illiGemeint ist : praedicationi Christi .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2098", + "psc_text": "gratiam, quibus dicit, Fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino (Id. V, 8) . Omnes enim fuerunt sub rectoribus tenebrarum harum, id est, hominum impiorum, tanquam tenebrae sub tenebris: sed gratias Deo, qui eruit nos, sicut dicit idem apostolus, de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae (Coloss. I, 12, 13) . In quo princeps hujus mundi, hoc est tenebrarum harum, non habebat quidquam; quia neque cum peccato Deus venerat, nec ejus carnem de peccati propagine Virgo pepererat. Et tanquam ei diceretur, Cur ergo moreris, si non habes peccatum cui debeatur mortis supplicium? continuo subjecit, Sed ut cognoscat mundus quia diligo Patrem, et sicut mandatum dedit mihi Pater, sic facio; surgite, eamus hinc. Discumbens enim discumbentibus loquebatur. Eamus autem dixit, quo, nisi ad illum locum unde fuerat tradendus ad mortem, qui nullum habebat meritum mortis? Sed habebat ut moreretur mandatum Patris, tanquam ille de quo praedictum", + "candidate_score": 0.682404, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_138_140", + "bdc_text": "audire alios cupio , quanquam sequi unum dominum debeo . In aliis autem - dum video dominum nec mihi nec aliis hominibus medendi eorumeorum morbis über der Zeile nachgetragen . morbis facultatem ullam reliquam fecisse - ferendum puto , quod mutare non valeo , et id interim in unoquoque nihilominus colere et ad ecclesiae Christi utilitatem promovere me debere , quodcunque video donum Christi ad hoc ipsum Gemeint ist :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", + "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", + "candidate_score": 0.681576, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_140_142", + "bdc_text": "morbis facultatem ullam reliquam fecisse - ferendum puto , quod mutare non valeo , et id interim in unoquoque nihilominus colere et ad ecclesiae Christi utilitatem promovere me debere , quodcunque video donum Christi ad hoc ipsum Gemeint ist : ad promovendum ecclesiae utilitatem . ullis hominibus collatum esse .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_693", + "psc_text": "grabato, obsecro te? quid, nisi quia ille languidus grabato portabatur? Sanus autem grabatum portat. Quid dictum est ab Apostolo? Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi (Galat. VI, 2) . Lex ergo Christi charitas est, nec charitas impletur nisi invicem onera nostra portemus. Sufferentes, inquit, invicem in dilectione, studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis (Ephes. IV, 2, 3) . Cum esses languidus, portabat te proximus tuus; sanus factus es, porta proximum tuum: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi. Sic adimplebis, o homo, quod tibi deerat. Tolle ergo grabatum tuum. Sed cum tuleris, noli remanere, ambula. Diligendo proximum, et curam habendo de proximo tuo, iter agis. Quo iter agis, nisi ad Dominum Deum, ad eum quem diligere debemus ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente? Ad Dominum enim nondum pervenimus, sed proximum nobiscum habemus. Porta ergo eum, cum quo ambulas; ut ad eum", + "candidate_score": 0.679921, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_55_57", + "bdc_text": "Capito und Bucer hatten in Basel im Januar 1536 behauptet , dass der Abendmahlsstreit \"in verbis potius quam ipsa sententia existeret\" , das ist \"mer inn worten dann in grund stünde\" ( laut der deutschen Fassung des Warhafften Bekanntnuß , Zürich , Froschauer , 1544 , f. 33r. ) . siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. . Haec , inquam , si sentiretis , ita diximus nihil re , sed verbis tantum inter vos controverti .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1064", + "psc_text": "Christus in signo, verus Christus in Verbo et in carne. Et quomodo biberunt? Percussa est petra de virga bis (Num. XX, 11): gemina percussio, duo ligna crucis significat. Hic est ergo panis de coelo descendens, ut si quis manducaverit ex ipso, non moriatur. Sed quod pertinet ad virtutem Sacramenti, non quod pertinet ad visibile Sacramentum: qui manducat intus, non foris; qui manducat in corde, non qui premit dente. 13. Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi. Ideo vivus, quia de coelo descendi. De coelo descendit et manna: sed manna umbra erat, iste veritas est. Si quis manducaverit ex hoc pane, vivet in aeternum: et panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita. Hoc quando caperet caro, quod dixit panem, carnem? Vocatur caro, quod non capit caro: et ideo magis non capit caro, quia vocatur caro. Hoc enim exhorruerunt, hoc ad se multum esse dixerunt, hoc non posse", + "candidate_score": 0.67892, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_76_78", + "bdc_text": "Zwa 20 , 1993 , 11-51 . clare possum demonstrare . Si propterea excipietis vos me aliter , quam e re sit ecclesiarum , dominus dabit mihi , ut me a vobis expediam Vgl. Lk 12 , 58 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1898", + "psc_text": "me. Cap. XIII, V\\. 16-20. 1. Audivimus in sancto Evangelio loquentem Dominum atque dicentem, « Amen, amen dico vobis; non est servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum: si haec scitis, beati eritis si feceritis ea. » Hoc ideo dixit, quia laverat discipulorum pedes, magister humilitatis et verbo et exemplo: sed poterimus ea quae sunt operosius disserenda ipso adjuvante disserere, si non in eis quae manifesta sunt immoremur. Cum ergo haec Dominus praemisisset, adjunxit, « Non de omnibus vobis dico: ego scio quos elegerim: sed ut impleatur Scriptura, Qui manducat panem mecum, levabit super me calcaneum suum. » Hoc quid est aliud nisi, conculcabit me? Notum est de quo loquatur; Judas ille traditor ejus attingitur. Ergo ipsum non elegerat, unde ab eis quos elegit, isto sermone secernit. Quod ergo dico, inquit, Beati eritis si feceritis ea, non de omnibus vobis dico: est inter vos qui non", + "candidate_score": 0.678162, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_138_140", + "bdc_text": "audire alios cupio , quanquam sequi unum dominum debeo . In aliis autem - dum video dominum nec mihi nec aliis hominibus medendi eorumeorum morbis über der Zeile nachgetragen . morbis facultatem ullam reliquam fecisse - ferendum puto , quod mutare non valeo , et id interim in unoquoque nihilominus colere et ad ecclesiae Christi utilitatem promovere me debere , quodcunque video donum Christi ad hoc ipsum Gemeint ist :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1603", + "psc_text": "ovis; quia sicut ovis ad immolandum ductus est. 6. Audite autem, quia et mercenarii necessarii sunt. Multi quippe in Ecclesia commoda terrena sectantes, Christum tamen praedicant, et per eos vox Christi auditur: et sequuntur oves, non mercenarium, sed vocem pastoris per mercenarium. Audite mercenarios ab ipso Domino demonstratos: Scribae, inquit, et Pharisaei cathedram Moysi sedent: quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite (Id. XXIII, 2) . Quid aliud dixit, nisi, Per mercenarios vocem pastoris audite? Sedendo enim cathedram Moysi legem Dei docent: ergo per illos Deus docet. Sua vero illi si velint docere, nolite audire, nolite facere. Certe enim tales sua quaerunt, non quae Jesu Christi: nullus tamen mercenarius ausus est dicere populo Christi, Tua quaere, non quae Jesu Christi. Quod enim facit male, non praedicat de cathedra Christi: inde laedit unde mala facit, non unde bona dicit. Botrum carpe, spinam cave. Bene, quia intellexistis; sed propter tardiores dicam", + "candidate_score": 0.677156, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_127_129", + "bdc_text": "2Kor 4 , 5 . ob ullam mundi iniquitatem tantulum detrahatur , aut tenebrae ulla in parte in eameam am Rande nachgetragen. inducantur . Eam autem opto a nobis omnibus efferendae illiGemeint ist :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2098", + "psc_text": "gratiam, quibus dicit, Fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino (Id. V, 8) . Omnes enim fuerunt sub rectoribus tenebrarum harum, id est, hominum impiorum, tanquam tenebrae sub tenebris: sed gratias Deo, qui eruit nos, sicut dicit idem apostolus, de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae (Coloss. I, 12, 13) . In quo princeps hujus mundi, hoc est tenebrarum harum, non habebat quidquam; quia neque cum peccato Deus venerat, nec ejus carnem de peccati propagine Virgo pepererat. Et tanquam ei diceretur, Cur ergo moreris, si non habes peccatum cui debeatur mortis supplicium? continuo subjecit, Sed ut cognoscat mundus quia diligo Patrem, et sicut mandatum dedit mihi Pater, sic facio; surgite, eamus hinc. Discumbens enim discumbentibus loquebatur. Eamus autem dixit, quo, nisi ad illum locum unde fuerat tradendus ad mortem, qui nullum habebat meritum mortis? Sed habebat ut moreretur mandatum Patris, tanquam ille de quo praedictum", + "candidate_score": 0.676899, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_25_27", + "bdc_text": "-In Art. 22 [23 ] steht : \"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch bedütende , heilige waarzeychenn sigind , durch die von dem herren selbs , durch den dienst der Kuchen , die ware gemeinschafft des lyps unnd bluts Christi den glöubigen fürgetragen unnd angebotten werde . . .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1915", + "psc_text": "semetipsum (Joan. XI, 33), ut hoc intelligatur et ubi non scriptum legitur, et tamen eum legitur fuisse turbatum. Affectum quippe humanum, quando oportuisse judicavit, in seipso potestate commovit, qui hominem totum potestate suscepit. TRACTATUS LXI. Ab eo quod Dominus ait, Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me; usque ad id, Ille est cui ego tinctum panem porrexero. Cap. XIII, V\\. 21-26. 1. Hoc Evangelii capitulum, fratres, ita nobis exponendum hac lectione propositum est, ut jam etiam de traditore Domini per panem tinctum eique porrectum satis evidenter expresso aliquid dicere debeamus. Et de illo quidem, quod eum jam demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis", + "candidate_score": 0.676576, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_26_28", + "bdc_text": "\"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch bedütende , heilige waarzeychenn sigind , durch die von dem herren selbs , durch den dienst der Kuchen , die ware gemeinschafft des lyps unnd bluts Christi den glöubigen fürgetragen unnd angebotten werde . . . \" ( RBS 1/2 52f) .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2533", + "psc_text": "Patre sibi dicit datum calicem passionis, profecto illud est quod ait Apostolus: Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum (Rom. VIII, 31, 32) . Verum auctor calicis hujus est etiam ipse qui bibit. Unde idem apostolus item dicit: Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis (Ephes. V, 2) . 6. Cohors autem et tribunus et ministri Judaeorum comprehenderunt Jesum, et ligaverunt eum. Comprehenderunt ad quem non accesserunt: quoniam dies ille, illi vero tenebrae permanserunt; nec audierunt, Accedite ad eum et illuminamini (Psal. XXXIII, 6) . Si enim sic accederent, non eum manibus occidendum, sed recipiendum corde comprehenderent. Nunc autem quando eum illo modo comprehenderunt, tunc ab illo longius recesserunt: et ligaverunt eum a quo solvi potius velle debuerunt. Et erant fortassis in eis qui tunc imposuerunt Christo vincula sua, atque ab", + "candidate_score": 0.675459, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_45_47", + "bdc_text": "Röm 10 , 9f. . Non cedetis nec tacebitis , nisi apertis scripturis convictiBezieht sich auf oben Nr. 2096 , 13f. . At qui nolit , convinci hisGemeint ist :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1119", + "psc_text": "eis dictum est, Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel (Matth. XIX, 28) . Habebat justitiam Apostolus, sed nondum illud judicium de quo dicit, Nescitis quoniam angelos judicabimus (I Cor. VI, 3) ? Sit ergo modo tempus juste vivendi, postea erit tempus eos qui male vixerint, judicandi. Quoadusque justitia, inquit, convertatur in judicium. Hoc erit tempus judicii, de quo Dominus modo dixit, Tempus meum nondum venit. Erit enim tempus gloriae, ut qui venit in humilitate, veniat in altitudine. Qui venit judicandus, veniet judicaturus: qui venit occidi a mortuis, veniet judicare de vivis et mortuis. Deus, inquit Psalmus, manifestus veniet, Deus noster et non silebit (Psal. XLIX, 3) . Quid est, manifestus veniet? Quia venit occultus. Tunc non silebit: nam quando venit occulius sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se non aperuit os suum (Isai. LIII, 7). Veniet et non silebit. Tacui, inquit, numquid semper", + "candidate_score": 0.675243, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_26_28", + "bdc_text": "\"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch bedütende , heilige waarzeychenn sigind , durch die von dem herren selbs , durch den dienst der Kuchen , die ware gemeinschafft des lyps unnd bluts Christi den glöubigen fürgetragen unnd angebotten werde . . . \" ( RBS 1/2 52f) .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1915", + "psc_text": "semetipsum (Joan. XI, 33), ut hoc intelligatur et ubi non scriptum legitur, et tamen eum legitur fuisse turbatum. Affectum quippe humanum, quando oportuisse judicavit, in seipso potestate commovit, qui hominem totum potestate suscepit. TRACTATUS LXI. Ab eo quod Dominus ait, Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me; usque ad id, Ille est cui ego tinctum panem porrexero. Cap. XIII, V\\. 21-26. 1. Hoc Evangelii capitulum, fratres, ita nobis exponendum hac lectione propositum est, ut jam etiam de traditore Domini per panem tinctum eique porrectum satis evidenter expresso aliquid dicere debeamus. Et de illo quidem, quod eum jam demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis", + "candidate_score": 0.673829, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_131", + "bdc_text": "et illustrandae observari religionem , cuius in Christo domino et apostolo eius exemplum videmus nobis esse propositum .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1274", + "psc_text": "Dominus. Respondit Jesus, et dixit eis: Etsi ego de me testimonium perhibeo, verum est testimonium meum; quia scio unde veni, et quo vado. Lumen et alia demonstrat et seipsum. Accendis lucernam, verbi gratia, ut quaeras tunicam, et praestat tibi ardens lucerna ut invenias tunicam: numquid accendis lucernam ut videas ardentem lucernam? Lucerna quippe ardens idonea est et alia quae tenebris operiebantur nudare, et seipsam tuis oculis demonstrare. Sic et Dominus Christus et inter fideles suos, et inimicos Judaeos, tanquam inter lucem et tenebras distinguebat; tanquam inter illos quos radio fidei perfundebat, et illos quorum clausos oculos circumfundebat. Nam etiam sol iste et videntis faciem illustrat, et caeci: ambo pariter stantes, et faciem ad solem habentes illustrantur in carne, sed non ambo illuminantur in acie; videt ille, ille non videt; ambobus sol praesens est, sed praesenti soli unus est absens. Sic et Sapientia Dei, Verbum Dei, Dominus Jesus Christus ubique praesens", + "candidate_score": 0.673444, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_46_48", + "bdc_text": "Non cedetis nec tacebitis , nisi apertis scripturis convictiBezieht sich auf oben Nr. 2096 , 13f. . At qui nolit , convinci hisGemeint ist : scripturis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1119", + "psc_text": "eis dictum est, Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel (Matth. XIX, 28) . Habebat justitiam Apostolus, sed nondum illud judicium de quo dicit, Nescitis quoniam angelos judicabimus (I Cor. VI, 3) ? Sit ergo modo tempus juste vivendi, postea erit tempus eos qui male vixerint, judicandi. Quoadusque justitia, inquit, convertatur in judicium. Hoc erit tempus judicii, de quo Dominus modo dixit, Tempus meum nondum venit. Erit enim tempus gloriae, ut qui venit in humilitate, veniat in altitudine. Qui venit judicandus, veniet judicaturus: qui venit occidi a mortuis, veniet judicare de vivis et mortuis. Deus, inquit Psalmus, manifestus veniet, Deus noster et non silebit (Psal. XLIX, 3) . Quid est, manifestus veniet? Quia venit occultus. Tunc non silebit: nam quando venit occulius sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se non aperuit os suum (Isai. LIII, 7). Veniet et non silebit. Tacui, inquit, numquid semper", + "candidate_score": 0.67332, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_126_128", + "bdc_text": "Nolo , ut praedicationi Christi1Kor 1 , 23 ; 2Kor 4 , 5 . ob ullam mundi iniquitatem tantulum detrahatur , aut tenebrae ulla in parte in eameam am Rande nachgetragen. inducantur .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2258", + "psc_text": "mundus, quem de mundo elegit, per quem factus est mundus; de quo ipse dicit, Non venit Filius hominis ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum (Id. III, 17) . Mundus eo judicante damnatur, mundus eo subveniente salvatur: quoniam sicut arbor foliis et pomis, sicut area paleis et frumentis, ita infidelibus et fidelibus plenus est mundus. Princeps ergo mundi hujus, hoc est princeps tenebrarum harum, id est infidelium; de quibus eruitur mundus, quibus dicitur, Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino (Ephes. V, 8) : princeps mundi hujus de quo alibi dicit, Nunc princeps mundi hujus missus est foras (Joan. XII, 31) , utique judicatus est; quoniam judicio ignis aeterni irrevocabiliter destinatus est. Et de hoc itaque judicio quo princeps judicatus est mundi, arguitur a Spiritu sancto mundus; quoniam cum suo principe judicatur, quem superbus atque impius imitatur. Si enim Deus, sicut dicit apostolus Petrus, peccantibus angelis non", + "candidate_score": 0.672696, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_78_80", + "bdc_text": "Si propterea excipietis vos me aliter , quam e re sit ecclesiarum , dominus dabit mihi , ut me a vobis expediam Vgl. Lk 12 , 58 . bono ecclesiae . Scribis :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1898", + "psc_text": "me. Cap. XIII, V\\. 16-20. 1. Audivimus in sancto Evangelio loquentem Dominum atque dicentem, « Amen, amen dico vobis; non est servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum: si haec scitis, beati eritis si feceritis ea. » Hoc ideo dixit, quia laverat discipulorum pedes, magister humilitatis et verbo et exemplo: sed poterimus ea quae sunt operosius disserenda ipso adjuvante disserere, si non in eis quae manifesta sunt immoremur. Cum ergo haec Dominus praemisisset, adjunxit, « Non de omnibus vobis dico: ego scio quos elegerim: sed ut impleatur Scriptura, Qui manducat panem mecum, levabit super me calcaneum suum. » Hoc quid est aliud nisi, conculcabit me? Notum est de quo loquatur; Judas ille traditor ejus attingitur. Ergo ipsum non elegerat, unde ab eis quos elegit, isto sermone secernit. Quod ergo dico, inquit, Beati eritis si feceritis ea, non de omnibus vobis dico: est inter vos qui non", + "candidate_score": 0.669794, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_45_47", + "bdc_text": "Röm 10 , 9f. . Non cedetis nec tacebitis , nisi apertis scripturis convictiBezieht sich auf oben Nr. 2096 , 13f. . At qui nolit , convinci hisGemeint ist :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_120", + "psc_text": "digito ostendere. Sicut enim ignorabatur Christus ab his qui Prophetis non crediderunt antequam veniret, sic ab eis ignorabatur et praesens. Venerat enim humiliter primo et occultus; tanto occultior, quanto humilior: populi autem spernentes per superbiam suam humilitatem Dei, crucifixerunt Salvatorem suum, et fecerunt damnatorem suum. 2. Sed qui primo venit occultus, quia venit humilis, numquid deinceps non est venturus manifestus, quia excelsus? Audistis modo Psalmum: Deus manifestus veniet, Deus noster et non silebit. Siluit ut judicaretur, non silebit cum coeperit judicare. Non diceretur, manifestus veniet, nisi primo venisset occultus; nec diceretur, non silebit, nisi quia primo siluit. Quomodo siluit? Interroga Isaiam: Sicut ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram eo qui se tonderet, fuit sine voce, sic non aperuit os suum (Isai. LIII, 7) . Veniet autem manifestus, et non silebit. Quomodo manifestus? ignis ante eum praeibit, et in circuitu ejus tempestas valida (Psal. XLIX, 3) . Tempestas", + "candidate_score": 0.669138, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_32_34", + "bdc_text": "//www.e-rara.ch), f. 32r.-v. , wird der zweite Teil dieser Erklärung hervorgehoben . - sed memoriam tantum Christi re ipsa absentis - quod alii quidam vestrum aperte scripserunt - facere , tum nihil praetermisistis , quibus ostendatis Lutherum esse malum virum , plenum fastu fratrumque contemptu , contentiosum , praefractum , furentem , impurum , Siehe z.B. Orthodoxa . . .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_507", + "psc_text": "? Sit ante te quod non vis esse ante Deum. Si autem post te feceris peccatum tuum, retorquet illud tibi Deus ante oculos tuos; et tunc retorquet, quando jam poenitentiae fructus nullus erit. 14. Currite, ne tenebrae vos comprehendant (Joan. XII, 35), fratres mei: evigilate ad salutem vestram, evigilate dum tempus est; nullus retardetur a templo Dei, nullus retardetur ab opere Domini, nullus avocetur ab oratione continua, nullus a solita devotione fraudetur. Evigilate ergo cum dies est: lucet dies, Christus est dies. Paratus est ignoscere, sed agnoscentibus; punire autem defendentes se, et justos se jactantes, et putantes se esse aliquid, cum nihil sint. In dilectione autem ejus et in misericordia ejus qui ambulat, etiam liberatus ab illis lethalibus et grandibus peccatis, qualia sunt facinora, homicidia, furta, adulteria; propter illa quae minuta videntur esse peccata linguae, aut cogitationum, aut immoderationis in rebus concessis, facit veritatem confessionis, et venit ad lucem in", + "candidate_score": 0.667115, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_17_19", + "bdc_text": "ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 . - religio Christi et cura ecclesiarum compulit . Nihil prorsus vos debere ad Lutheri librum \"Kurtz bekentnis \" ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_683", + "psc_text": "Evangelium quod quatuor libros habet, impletur Lex: quia in Evangelio dictum est, Non veni solvere Legem, sed adimplere (Matth. V, 17) . Sive ergo illa, sive ista causa, sive alia aliqua probabiliore, quae nos latet, doctiores non latet; certum est tamen quadragenario numero significari quamdam perfectionem in operibus bonis, quae maxime opera bona exercentur in abstinentia quadam ab illicitis cupiditatibus saeculi, hoc est, generali jejunio. Audi et Apostolum dicentem, Plenitudo Legis charitas (Rom. XIII, 10) . Charitas unde? Per gratiam Dei, per Spiritum sanctum. Non enim haberemus illam ex nobis, quasi facientes illam nobis. Dei donum est, et magnum donum: Quoniam charitas Dei, inquit, diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis (Id. V, 5) . Charitas ergo implet Legem, et verissime dictum est, Plenitudo Legis charitas. Quaeramus hanc charitatem, quemadmodum commendatur a Domino. Mementote quid proposuerim: numerum triginta octo annorum in illo languido volo exponere,", + "candidate_score": 0.665044, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_226", + "bdc_text": "et ad veram nos omnes poenitentiam adigat et in se consensionem Vgl. 1Kor 1 , 10. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_896", + "psc_text": "recipiat unusquisque quae per corpus gessit, sive bonum sive malum (II Cor. V, 10) ? Paulus dicit, Oportet nos exhiberi omnes ante tribunal Christi; et tu tibi audes promittere quia in judicium non venies, Absit, inquis, ut ego mihi hoc promittere audeam: sed credo promittenti. Salvator loquitur, Veritas pollicetur, ipse dixit mihi, Qui audit verba mea, et credit ei qui me misit, habet vitam aeternam, et transitum facit de morte in vitam, et in judicium non veniet. Ego ergo audivi verba Domini mei, credidi; jam infidelis cum essem, factus sum fidelis: sicut me monuit, transii a morte ad vitam, ad judicium non venio; non praesumptione mea, sed ipsius promissione. Paulus autem contra Christum loquitur, servus contra Dominum, discipulus contra magistrum, homo contra Deum, ut cum Dominus dicat quia qui audit et credit, transit a morte ad vitam, et in judicium non veniet, dicat Apostolus, Oportet nos omnes exhiberi ante tribunal", + "candidate_score": 0.661502, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_46", + "bdc_text": "Non cedetis nec tacebitis , nisi apertis scripturis convictiBezieht sich auf oben Nr. 2096 , 13f. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1119", + "psc_text": "eis dictum est, Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel (Matth. XIX, 28) . Habebat justitiam Apostolus, sed nondum illud judicium de quo dicit, Nescitis quoniam angelos judicabimus (I Cor. VI, 3) ? Sit ergo modo tempus juste vivendi, postea erit tempus eos qui male vixerint, judicandi. Quoadusque justitia, inquit, convertatur in judicium. Hoc erit tempus judicii, de quo Dominus modo dixit, Tempus meum nondum venit. Erit enim tempus gloriae, ut qui venit in humilitate, veniat in altitudine. Qui venit judicandus, veniet judicaturus: qui venit occidi a mortuis, veniet judicare de vivis et mortuis. Deus, inquit Psalmus, manifestus veniet, Deus noster et non silebit (Psal. XLIX, 3) . Quid est, manifestus veniet? Quia venit occultus. Tunc non silebit: nam quando venit occulius sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se non aperuit os suum (Isai. LIII, 7). Veniet et non silebit. Tacui, inquit, numquid semper", + "candidate_score": 0.661068, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_24_26", + "bdc_text": "s. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 503 , Anm. 21 . -In Art. 22 [23 ] steht : \"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1731", + "psc_text": "56, et cap. XII, V\\. 1-11. 1. Hesternam lectionem sancti Evangelii, de qua locuti sumus quod Dominus dedit, hodierna sequitur, de qua locuturi sumus quod Dominus dabit. Quaedam in Scripturis tam manifesta sunt, ut potius auditorem quam expositorem desiderent: in eis nos immorari non oportet, ut necessariis in quibus immorandum est, tempus sufficiat. 2. Proximum ergo erat Pascha Judaeorum. Illum diem festum Judaei cruentum habere Domini sanguine voluerunt. Illo die festo occisus est Agnus, qui nobis eumdem diem festum suo sanguine consecravit. Consilium erat inter Judaeos de occidendo Jesu: ille qui de coelo venerat pati, propinquare voluit loco passionis, quia imminebat hora passionis. Ascenderunt ergo multi Jerosolymam de regione ante Pascha, ut sanctificarent seipsos. Hoc faciebant Judaei secundum praeceptum Domini, per sanctum Moysen in Lege mandatum, ut die festo quod Pascha erat, omnes undique convenirent, et illius diei celebratione sanctificarentur. Sed illa celebratio umbra erat futuri. Quia est, umbra futuri?", + "candidate_score": 0.659653, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_78_80", + "bdc_text": "Si propterea excipietis vos me aliter , quam e re sit ecclesiarum , dominus dabit mihi , ut me a vobis expediam Vgl. Lk 12 , 58 . bono ecclesiae . Scribis :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_443", + "psc_text": "et dixerunt apud semetipsos, Durus est hic sermo; quis potest eum audire? Putabant enim hoc dicere Jesum, quod eum possent concisum sicut agnum coquere, et manducare: abhorrentes a verbis ejus, recesserunt, et amplius eum non sunt secuti. Sic Evangelista loquitur: Et Dominus ipse remansit cum duodecim: et illi ad eum, Domine, ecce illi dimiserunt te; et ille, Numquid et vos vultis abire? Ostendere volens quia ipse illis erat necessarius, non illi erant Christo necessarii. Ne quis terreat Christum, quando dicitur ut sit christianus; quasi beatior erit Christus, si tu fueris christianus. Bonum est tibi, ut sis christianus: nam si non fueris, malum Christo non erit. Audi vocem Psalmi: Dixi Domino, Deus meus es tu, quoniam bonorum meorum non eges (Psal. XV, 2) . Ideo Deus meus es tu, quoniam bonorum meorum non eges. Si fueris sine Deo, minor eris; si fueris cum Deo, major Deus non erit. Non ex te", + "candidate_score": 0.65917, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_46", + "bdc_text": "Non cedetis nec tacebitis , nisi apertis scripturis convictiBezieht sich auf oben Nr. 2096 , 13f. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1120", + "psc_text": "Deus noster et non silebit (Psal. XLIX, 3) . Quid est, manifestus veniet? Quia venit occultus. Tunc non silebit: nam quando venit occulius sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se non aperuit os suum (Isai. LIII, 7). Veniet et non silebit. Tacui, inquit, numquid semper tacebo (Id. XLII, 14, sec. LXX) ? 7. Modo autem quid necessarium est eis qui habent justitiam? Quod in illo ipso psalmo legitur, Quoadusque justitia convertatur in judicium; et qui habent eam, omnes recti corde. Quaeritis fortasse qui sunt recti corde? Illos invenimus in Scriptura rectos corde, qui mala saeculi tolerant, et non accusant Deum. Videte, fratres; rara avis est ista quam loquor. Nescio quo enim modo quando evenit homini aliquid mali, Deum currit accusare, qui deberet se. Quando boni aliquid agis, te laudas: quando mali aliquid pateris, Deum accusas. Hoc est ergo cor tortum, non rectum. Ab ista distortione", + "candidate_score": 0.659131, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_77_79", + "bdc_text": "clare possum demonstrare . Si propterea excipietis vos me aliter , quam e re sit ecclesiarum , dominus dabit mihi , ut me a vobis expediam Vgl. Lk 12 , 58 . bono ecclesiae .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", + "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", + "candidate_score": 0.657282, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_44_46", + "bdc_text": "Mk 8 , 38 par. ; Röm 10 , 9f. . Non cedetis nec tacebitis , nisi apertis scripturis convictiBezieht sich auf oben Nr. 2096 , 13f. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1120", + "psc_text": "Deus noster et non silebit (Psal. XLIX, 3) . Quid est, manifestus veniet? Quia venit occultus. Tunc non silebit: nam quando venit occulius sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se non aperuit os suum (Isai. LIII, 7). Veniet et non silebit. Tacui, inquit, numquid semper tacebo (Id. XLII, 14, sec. LXX) ? 7. Modo autem quid necessarium est eis qui habent justitiam? Quod in illo ipso psalmo legitur, Quoadusque justitia convertatur in judicium; et qui habent eam, omnes recti corde. Quaeritis fortasse qui sunt recti corde? Illos invenimus in Scriptura rectos corde, qui mala saeculi tolerant, et non accusant Deum. Videte, fratres; rara avis est ista quam loquor. Nescio quo enim modo quando evenit homini aliquid mali, Deum currit accusare, qui deberet se. Quando boni aliquid agis, te laudas: quando mali aliquid pateris, Deum accusas. Hoc est ergo cor tortum, non rectum. Ab ista distortione", + "candidate_score": 0.655795, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_124", + "bdc_text": "et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2147", + "psc_text": "O rem mirabilem! Cum servire non possimus, nisi praecepta Domini fecerimus, quomodo praecepta faciendo servi non erimus? Si servus non ero praecepta faciendo, et nisi praecepta fecero, servire non potero; ergo serviendo servus non ero. 3. Intelligamus, fratres, intelligamus, et hoc in nobis Dominus faciat ut intelligamus, faciat etiam ut intellecta faciamus. Hoc autem si scimus, profecto scimus quod facit Dominus, quia nos ipsos tales non facit nisi Dominus, et per hoc ad ejus amicitiam pertinemus. Sicut enim duo sunt timores, qui faciunt duo genera timentium; sic duae sunt servitutes, quae faciunt duo genera servorum. Est timor quem perfecta charitas foras mittit (I Joan. IV, 18), et est alius timor castus permanens in saeculum saeculi (Psal. XVIII, 10). Illum timorem qui non est in charitate, attendebat Apostolus, cum dicebat: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore (Rom. VIII, 15) . Illum autem timorem castum attendebat, cum dicebat: Noli altum", + "candidate_score": 0.655164, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_44_46", + "bdc_text": "Mk 8 , 38 par. ; Röm 10 , 9f. . Non cedetis nec tacebitis , nisi apertis scripturis convictiBezieht sich auf oben Nr. 2096 , 13f. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1119", + "psc_text": "eis dictum est, Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel (Matth. XIX, 28) . Habebat justitiam Apostolus, sed nondum illud judicium de quo dicit, Nescitis quoniam angelos judicabimus (I Cor. VI, 3) ? Sit ergo modo tempus juste vivendi, postea erit tempus eos qui male vixerint, judicandi. Quoadusque justitia, inquit, convertatur in judicium. Hoc erit tempus judicii, de quo Dominus modo dixit, Tempus meum nondum venit. Erit enim tempus gloriae, ut qui venit in humilitate, veniat in altitudine. Qui venit judicandus, veniet judicaturus: qui venit occidi a mortuis, veniet judicare de vivis et mortuis. Deus, inquit Psalmus, manifestus veniet, Deus noster et non silebit (Psal. XLIX, 3) . Quid est, manifestus veniet? Quia venit occultus. Tunc non silebit: nam quando venit occulius sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se non aperuit os suum (Isai. LIII, 7). Veniet et non silebit. Tacui, inquit, numquid semper", + "candidate_score": 0.65485, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_148_150", + "bdc_text": "Die Frau wurde lebend begraben , der Mann aber , weil er seinen \"Irrtum \" widerrufen hatte , geköpft ( nicht verbrannt ) . Doch wurden zu dieser Zeit viele andere Menschen verbrannt ( s. z. B. unten Nr. 2133 , 15 und Anm. 11 ) , so dass sich die von Bucer hier überlieferte Nachricht erklären ließe . Zur Hinrichtung des oben genannten Paars s. Jean Crespin , Histoire des vrays tesmoins , Genf 1570 ( GLN 1774 ) , f. 151 , wo die Begebenheit mit Pierre Brullys Verhaftung in Zusammenhang gebracht wird.", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_784", + "psc_text": "carnis resurrectionem negaverunt; dixerunt in fide jam factam esse resurrectionem. Talibus resistit Apostolus, dicens: Ex quibus est Hymenaeus et Philetus, qui circa veritatem aberraverunt, dicentes resurrectionem jam factam esse, et fidem quorumdam subvertunt (II Tim. II, 17, 18) . Jam factam esse resurrectionem dicebant, sed eo modo ut alia non speraretur: et reprehendebant homines qui sperabant resurrectionem carnis, velut jam resurrectio quae promissa erat, credendo impleretur in mente. Reprehendit eos Apostolus. Cur eos reprehendit? Nonne hoc dicebant quod modo Dominus loquebatur, Venit hora, et nunc est, quando mortui audient vocem Filii Dei; et qui audierint, vivent? Sed de vita mentium loquor adhuc, ait tibi Jesus: nondum loquor de vita corporum; sed loquor de vita vitae corporum, id est, de animarum, in quibus est vita corporum: nam scio esse corpora in monumentis jacentia, scio et corpora vestra in monumentis futura; nondum de illa resurrectione loquor: de ista loquor, in ista resurgite,", + "candidate_score": 0.651996, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_11_13", + "bdc_text": "Dezember 1544 ; s. HBBW XIV 585 . iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2062", + "psc_text": "me, Patris. Cap. XIV, V\\. 22-24. 1. Interrogantibus discipulis et eis magistro respondente Jesu, etiam nos tanquam cum illis discimus, quando sanctum Evangelium vel legimus vel audimus. Quia ergo dixerat Dominus, Adhuc modicum, et mundus me jam non videt, vos autem videbitis me; interrogavit eum de hoc ipso Judas, non ille traditor ejus qui Iscariotes cognominatus est, sed cujus Epistola inter Scripturas canonicas legitur: Domine, quid factum est, quia nobis manifestaturus es teipsum, et non mundo? Simus cum ipsis tanquam interrogantes discipuli, communemque magistrum audiamus et nos. Judas enim sanctus, non immundus, nec insectator Domini, sed sectator, causam quaesivit quare se non mundo, sed suis manifestaturus esset Jesus; quare adhuc modicum et mundus non videret eum, ipsi autem viderent eum. 2. Respondit Jesus, et dixit ei: Si quis diligit me, sermonem meum servabit: et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Qui non diligit", + "candidate_score": 0.651391, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_44_46", + "bdc_text": "Mk 8 , 38 par. ; Röm 10 , 9f. . Non cedetis nec tacebitis , nisi apertis scripturis convictiBezieht sich auf oben Nr. 2096 , 13f. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1814", + "psc_text": "quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus (Id. XI, 33) ! Unde dictum est in Psalmo, Judicia tua, sicut multa abyssus (Psal. XXXV, 7) . 7. Non ergo me, fratres, ad hanc penetrandam altitudinem, ad hanc abyssum discutiendam, ad inscrutabilia perscrutanda, expectatio vestrae Charitatis impingat. Agnosco modulum meum, sentire mihi videor etiam modulum vestrum. Altius est hoc incrementis meis, et fortius viribus meis; puto quia et vestris. Simul ergo audiamus admonentem Scripturam atque dicentem, Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris (Eccli. III, 22) . Non quia ista negata sunt nobis, cum Deus magister dicat, Nihil est occultum quod non revelabitur (Matth. X, 26) : sed si in quod pervenimus, in eo ambulemus, sicut dicit Apostolus, non solum quod nescimus et scire debemus, sed etiam si quid aliter sapimus, id quoque nobis Deus revelabit (Philipp. III, 15 et 16). Pervenimus autem in viam fidei, hanc", + "candidate_score": 0.651267, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_11_13", + "bdc_text": "Dezember 1544 ; s. HBBW XIV 585 . iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1773", + "psc_text": "potius in istis ipsis verbis agnoscimus? Cum enim dixit, Si quis mihi ministrat, me sequatur; hoc intelligi voluit, ac si diceret, Si quis me non sequitur, non mihi ministrat. Ministrant ergo Jesu Christo, qui non sua quaerunt, sed quae Jesu Christi (Philipp. II, 21). Hoc est enim, me sequatur, vias ambulet meas, non suas: sicut alibi scriptum est, Qui se dicit in Christo manere, debet sicut ambulavit ille, et ipse ambulare (I Joan. II, 6) . Debet etiam, si porrigit esurienti panem, de misericordia facere, non de jactantia; non aliud ibi quaerere quam opus bonum, nesciente sinistra quid faciat dextera (Matth. VI, 3), id est, ut alienetur intentio cupiditatis ab opere charitatis. Qui sic ministrat, Christo ministrat; recteque illi dicetur, Cum uni ex minimis meis fecisti, mihi fecisti (Id. XXV, 40) . Nec tantum ea quae ad misericordiam pertinent corporalem, sed omnia bona opera propter Christum faciens (tunc erunt enim", + "candidate_score": 0.64962, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_97", + "bdc_text": "multo minus quid libeat , sed quid expediat ad sanctificandum nomen ipsiusVgl. Mt 6 , 9 par. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2039", + "psc_text": "(Galat. VI, 9). Et simul petamus quando bene petimus, ut non faciat quod non bene petimus; quia et ad hoc pertinet quod in eadem oratione dominica dicimus, Ne nos inferas in tentationem (Matth. VI, 9-13) . Neque enim parva est tentatio, si contra tuam sit causam tua postulatio. Non autem negligenter audiendum est, quod Dominus, ne quisquam eum putaret quod se promisit facere petentibus, sine Patre esse facturum, cum dixisset, Quodcumque petieritis in nomine meo, hoc faciam, continuo subjecit, Ut glorificetur Pater in Filio, si quid petieritis in nomine meo, hoc faciam. Nullo modo igitur sine Patre hoc Filius facit, quandoquidem ut in illo Pater glorificetur, propterea facit. Facit ergo Pater in Filio, ut Filius glorificetur in Patre: et facit Filius in Patre, ut Pater glorificetur in Filio; quoniam unum sunt Pater et Filius. TRACTATUS LXXIV De eo quod ait, Si diligitis me, mandata mea servate; usque ad id, Apud", + "candidate_score": 0.648713, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_59_61", + "bdc_text": "Id si tulerit Lutherus nec me pertraxerit in causam , ipse me ei non admiscebo - non certe vestri styli metu ( veritas enim apud filios ve-ritatis vincitVgl . oben Nr. 2097 und Anm. 32 . tandem )", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_791", + "psc_text": "Pater ipse venturus est: nec tamen recedit a Filio Pater. Quomodo ergo non ipse venturus est? Quia non ipse videbitur in judicio. Videbunt in quem pupugerunt (Joan. XIX, 37) . Forma illa erit judex, quae stetit sub judice; illa judicabit quae judicata est: judicata est enim inique, judicabit juste. Veniet ergo forma servi, et ipsa apparebit. Etenim forma Dei quomodo appareret justis et iniquis? Nam si judicium non fieret nisi inter solos justos, appareret tanquam justis forma Dei: quia vero judicium futurum est justorum et iniquorum, nec licet ut iniqui videant Deum; Beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8) ; talis apparebit judex, qualis videri possit et ab eis quos coronaturus est, et ab eis quos damnaturus est. Forma ergo servi videbitur, occulta erit forma Dei. Occultus erit in servo Filius Dei, et apparebit filius hominis; quia potestatem dedit ei et judicium facere, quia filius hominis", + "candidate_score": 0.647506, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_132", + "bdc_text": "Video , quid in me ipso , quid in iis , quibus irati estis , iure desideretis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1455", + "psc_text": "legi Dei secundum interiorem hominem. Delectat me lex, delectat me quod jubet lex, delectat me ipsa justitia. Video autem aliam legem in membris meis: haec est quae remansit infirmitas: repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati, quae est in membris meis. Ex hac parte sentit captivitatem, ubi non est impleta justitia: nam ubi condelectatur legi Dei, non captivus, sed legis amicus est; et ideo liber, quod amicus. Quid ergo ex eo quod restat? Quid, nisi respiciamus ad illum qui dixit, Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis? Denique et ipse qui loquebatur, ad illum respexit: « Infelix ego homo, quis me liberabit, inquit, de corpore mortis hujus? Gratia Dei per Jesum Christum Dominum nostrum. Ergo si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis. » Denique ita conclusit: « Igitur ipse ego mente servio legi Dei, carne autem legi peccati » (Rom. VII, 19-25). Ipse ego, inquit:", + "candidate_score": 0.647106, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_132", + "bdc_text": "Video , quid in me ipso , quid in iis , quibus irati estis , iure desideretis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2059", + "psc_text": "speciem, quoniam videbimus cum sicuti est (I Joan. III, 2). Nam si etiam nunc Christus in nobis non esset, non diceret Apostolus: Si autem Christus in vobis, corpus quidem mortuum est propter peccatum, spiritus autem vita est propter justitiam (Rom. VIII, 10) . Quia vero et nos etiam nunc in illo sumus, satis ostendit, ubi dicit: Ego sum vitis, vos palmites (Joan. XV, 5) . In illo ergo die, quando vivemus ea vita qua mors absorbebitur, cognoscemus quia ipse in Patre, et nos in ipso, et ipse in nobis; quia tunc perficietur hoc ipsum quod et nunc inchoatum est jam per ipsum, ut sit in nobis et nos in ipso. 5. Qui habet, inquit, mandata mea et servat ea ille est qui diligit me. Qui habet in memoria, et servat in vita; qui habet in sermonibus, et servat in moribus; qui habet audiendo, et servat faciendo; aut qui habet faciendo,", + "candidate_score": 0.646822, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_201", + "bdc_text": "Dominus det constantiam iis , qui sunt in meliore sententia .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1236", + "psc_text": "Misericors et miserator Dominus. Ita plane. Adhuc adde, longanimis; adhuc adde, et multum misericors: sed time quod est in novissimo, et verax (Psal. LXXXV, 15) . Quos enim modo sustinet peccantes, judicaturus est contemnentes. An divitias longanimitatis et mansuetudinis ejus contemnis, ignorans quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam cordis tui et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua (Rom. II, 4-6) . Mansuetus Dominus, longanimis Dominus, misericors Dominus: sed et justus Dominus, et verax Dominus. Largitur tibi spatium correctionis: sed tu plus amas dilationem quam emendationem. Malus fuisti heri? hodie bonus esto. Et hodiernum diem in malitia peregisti? vel cras mutare. Semper exspectas, et de misericordia Dei tibi plurimum polliceris: quasi ille qui tibi per poenitentiam promisit indulgentiam, promiserit tibi etiam prolixiorem vitam. Unde scis quid pariat crastinus dies? Recte dicis in corde", + "candidate_score": 0.646326, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_98", + "bdc_text": "Opto vos in ipso optime valereVgl. Röm 16 , 22 ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2168", + "psc_text": "salvatur, et cui per Christum peccatum omne donatur, de mundo electus est inimico, damnato, contaminato. Ex ea quippe massa quae tota in Adam periit, fiunt vasa misericordiae, in quibus est mundus pertinens ad reconciliationem: quem mundus odit, ex eadem massa pertinens ad vasa irae, quae perfecta sunt ad perditionem (Rom. IX, 21-23). Denique cum dixisset, Si de mundo essetis, mundus quod suum erat diligeret; continuo subjecit, Quia vero de mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo, propterea odit vos mundus. Ergo et ipsi inde erant, unde ut non essent, electi sunt inde, non meritis suis, quorum nulla bona praecesserant opera; non natura, quae tota fuerat per liberum arbitrium in ipsa radice vitiata: sed gratuita, hoc est vera gratia. Qui enim de mundo mundum elegit, fecit quod eligeret, non invenit: quia reliquiae per electionem gratiae salvae factae sunt. Si autem gratia, inquit, jam non ex operibus; alioquin gratia jam", + "candidate_score": 0.646127, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_26", + "bdc_text": "\"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_320", + "psc_text": "non est mirum eis qui noverunt quia Deus fecit. Ipse enim fecit vinum illo die in nuptiis in sex illis hydriis, quas impleri aqua praecepit (Joan. II, 6-11), qui omni anno facit hoc in vitibus. Sicut enim quod miserunt ministri in hydrias, in vinum conversum est opere Domini; sic et quod nubes fundunt, in vinum convertitur ejusdem opere Domini. Illud autem non miramur, quia omni anno fit: assiduitate amisit admirationem. Nam et considerationem majorem invenit, quam id quod factum est in hydriis aquae. Quis est enim qui considerat opera Dei, quibus regitur et administratur totus hic mundus, et non obstupescit obruiturque miraculis? Si consideret vim unius grani, cujuslibet seminis, magna quaedam res est, horror est consideranti. Sed quia homines in aliud intenti perdiderunt considerationem operum Dei, in qua darent laudem quotidie Creatori; tanquam servavit sibi Deus inusitata quaedam quae faceret, ut tanquam dormientes homines, ad se colendum mirabilius excitaret. Mortuus", + "candidate_score": 0.646125, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_97", + "bdc_text": "multo minus quid libeat , sed quid expediat ad sanctificandum nomen ipsiusVgl. Mt 6 , 9 par. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2460", + "psc_text": "ergo sanctificavit se in se, hoc est, hominem se in Verbo se; quia unus Christus Verbum et homo, sanctificans hominem in Verbo. Propter sua vero membra, Et pro eis, inquit, ego, id est, quod prosit etiam ipsis, quia et ipsi sunt ego; sicut mihi profuit in me, quia homo sum sine ipsis: Et ego sanctifico meipsum, hoc est, ipsos in me tanquam meipsum sanctifico ego, quoniam in me etiam ipsi sunt ego. Ut sint et ipsi sanctificati in veritate. Quid est et ipsi, nisi, quemadmodum ego; in veritate, quod ipse sum ego? Deinde jam non solum de Apostolis, sed etiam de suis caeteris membris incipit dicere: quod donante ipso, alio sermone tractandum est. TRACTATUS CIX. In illud, Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me. Cap. XVII, V\\. 20. 1. Dominus Jesus jam sua propinquante passione, cum orasset pro discipulis", + "candidate_score": 0.642663, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_40_42", + "bdc_text": "Ad vestram confessionem vitam et omnia vultis deponereVgl . oben Nr. 2096 , 10-12. . Nos tantundem deposuimus et ad nostramZu verstehen :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_935", + "psc_text": "testimonium Christo. His omnibus testimoniis praeponit testimonium operum suorum. Quia et per illos nonnisi Deus perhibuit testimonium Filio suo. Sed perhibet alio modo Deus testimonium Filio suo: per ipsum Filium suum indicat Deus Filium, indicat se per Filium. Ad hunc si potuerit homo pervenire, nec lucernis indigebit, et vere fodiendo altius, aedificium perducet ad petram. 5. Facilis est ergo, fratres, hodierna lectio: sed propter hesternum debitum (scio enim quid distulerim, non abstulerim, et Dominus dignatus est donare etiam hodie loqui ad vos), recordamini quid reposcere debeatis, si forte aliquo modo servata pietate et salubri humilitate, extendamus nos non adversus Deum, sed ad Deum; et levemus ad eum animam nostram, effundentes eam super nos, sicut ille in Psalmo, cui dicebatur, Ubi est Deus tuus? Haec, inquit, meditatus sum, et effudi super me animam meam (Psal. XLI, 4 et 5) . Levemus ergo animam ad Deum, non contra Deum; quia et hoc", + "candidate_score": 0.642105, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_97", + "bdc_text": "multo minus quid libeat , sed quid expediat ad sanctificandum nomen ipsiusVgl. Mt 6 , 9 par. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2038", + "psc_text": "Propterea non solum Salvator, sed etiam magister bonus, ut faciat quodcumque petierimus, in ipsa oratione quam nobis dedit, docuit quid petamus; ut etiam sic intelligamus non petere nos in nomine magistri, quod petimus praeter regulam ipsius magisterii. 4. Sane quaedam quamvis in nomine ejus petamus, id est secundum Salvatorem et secundum magistrum petamus; non tunc quando petimus facit, sed tamen facit. Neque enim quia et illud petimus ut veniat regnum Dei, propterea non facit quod petimus, quia non statim cum illo in aeternitate regnamus: differtur enim quod petimus, non negatur. Verumtamen orantes tanquam seminantes non deficiamus; tempore enim proprio metemus (Galat. VI, 9). Et simul petamus quando bene petimus, ut non faciat quod non bene petimus; quia et ad hoc pertinet quod in eadem oratione dominica dicimus, Ne nos inferas in tentationem (Matth. VI, 9-13) . Neque enim parva est tentatio, si contra tuam sit causam tua postulatio. Non autem", + "candidate_score": 0.641017, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_152_154", + "bdc_text": "Februar 1545 hingerichtet worden. . In comitiisDer Reichstag zu Worms ; s. oben Nr. 2064 , Anm. 33 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2585", + "psc_text": "Legem quippe ille non timuit, ut occideret: sed magis Filium Dei timuit, ne occideret. Nunc vero non sic potuit contemnere Caesarem auctorem potestatis suae, quaemadmodum Legem gentis alienae. 8. Adhuc tamen Evangelista sequitur, et dicit: Pilatus autem cum audisset hos sermones, adduxit foras Jesum, et sedit pro tribunali, in loco qui dicitur Lithostrotos, hebraice autem Gabbatha. Erat autem parasceve Paschae, hora quasi sexta. Qua hora sit Dominus crucifixus, propter evangelistae alterius testimonium qui dixit, Erat autem hora tertia, et crucifixerunt eum (Marc. XV, 25) , quoniam magna disceptatio solet oboriri; cum ad ipsum locum ubi crucifixus narratur ventum fuerit, ut potuerimus, si Dominus voluerit, disseremus. Cum ergo pro tribunali sedisset Pilatus, Dicit Judaeis: Ecce rex vester. Illi autem clamabant: Tolle, tolle, crucifige eum. Dixit eis Pilatus: Regem vestrum crucifigam? Adhuc terrorem quem de Caesare ingesserant, superare conatur, de ignominia eorum volens eos frangere dicendo, Regem vestrum crucifigam? quos de ignominia", + "candidate_score": 0.640073, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_47_49", + "bdc_text": "At qui nolit , convinci hisGemeint ist : scripturis . non potest .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_477", + "psc_text": "quod promissum est uni: et separantur a communione gentium, qui et quod impletum est videre nolunt. Sed quid illis prodest quia videre nolunt? Vident, velint nolint; aperta veritas et clausos oculos ferit. 3. Responsum est Nicodemo, qui ex eis erat qui crediderant in Jesum, et ipse Jesus non se credebat eis. Quibusdam enim non se credebat, cum jam in illum credidissent. Sic habes scriptum: « Multi crediderunt in nomine ejus, videntes signa quae faciebat. Ipse autem Jesus non credebat semetipsum illis. Non enim opus habebat ut quisquam testimonium perhiberet de homine; ipse enim sciebat quid esset in homine » (Joan. II, 23-25). Ecce jam illi credebant in Jesum, et ipse Jesus non se credebat eis. Quare? Quia nondum erant renati ex aqua et Spiritu. Inde hortati sumus, et hortamur fratres nostros catechumenos. Si enim interroges eos, jam crediderunt in Jesum: sed quia nondum carnem ejus et sanguinem accipiunt, nondum se", + "candidate_score": 0.638843, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_13", + "bdc_text": "iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1601", + "psc_text": "animo sim, cum cognovero quae circa vos sint: neminem enim habeo unanimem, qui germane de vobis sollicitus sit. Omnes enim sua quaerunt, non quae Jesu Christi » (Philipp. II, 19-21). Inter mercenarios pastor ingemuit: Quaesivit aliquem qui sinceriter diligeret gregem Christi, et circa se in eis qui cum illo eo tempore fuerant, non invenit. Non enim in Ecclesia Christi tunc praeter Paulum apostolum et Timotheum nemo erat qui germane de grege sollicitus esset: sed contigerat ut eo tempore quo Timotheum misit, circa se alium de filiis non haberet; sed soli mercenarii cum illo essent, sua quaerentes, non quae Jesu Christi. Et tamen ipse germane de grege sollicitus, maluit filium mittere, et inter mercenarios remanere. Invenimus et mercenarios, non eos discutit nisi Dominus; qui cor inspicit, ipse discutit: tamen aliquando intelliguntur a nobis. Non enim frustra dixit ipse Dominus etiam de lupis: Ex fructibus eorum cognoscetis eos (Matth. VII, 16) .", + "candidate_score": 0.638398, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_13", + "bdc_text": "iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1773", + "psc_text": "potius in istis ipsis verbis agnoscimus? Cum enim dixit, Si quis mihi ministrat, me sequatur; hoc intelligi voluit, ac si diceret, Si quis me non sequitur, non mihi ministrat. Ministrant ergo Jesu Christo, qui non sua quaerunt, sed quae Jesu Christi (Philipp. II, 21). Hoc est enim, me sequatur, vias ambulet meas, non suas: sicut alibi scriptum est, Qui se dicit in Christo manere, debet sicut ambulavit ille, et ipse ambulare (I Joan. II, 6) . Debet etiam, si porrigit esurienti panem, de misericordia facere, non de jactantia; non aliud ibi quaerere quam opus bonum, nesciente sinistra quid faciat dextera (Matth. VI, 3), id est, ut alienetur intentio cupiditatis ab opere charitatis. Qui sic ministrat, Christo ministrat; recteque illi dicetur, Cum uni ex minimis meis fecisti, mihi fecisti (Id. XXV, 40) . Nec tantum ea quae ad misericordiam pertinent corporalem, sed omnia bona opera propter Christum faciens (tunc erunt enim", + "candidate_score": 0.637978, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_196", + "bdc_text": "zur Antwort der evangelischen Reichsstände und der der Kurfürsten von Köln und von der Pfalz s. RTA JR XVI /2 1215-1220 , Nr. 155f. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_129", + "psc_text": "futurum adventum suum, et hoc dicere, quia in spiritu Eliae erat Joannes. Et quod erat Joannes ad primum adventum, hoc erit Elias ad secundum adventum. Quomodo duo adventus judicis, sic duo praecones. Judex quidem ipse, praecones autem duo: non duo judices. Oportebat enim judicem primo venire judicandum. Misit ante se primum praeconem, vocavit illum Eliam; quia hoc erit in secundo adventu Elias, quod in primo Joannes. 6. Namque intendat Charitas vestra quam verum dicam. Quando conceptus est Joannes, vel potius quando natus est, Spiritus sanctus hoc de illo homine implendum prophetavit: Et erit, inquit, praecursor Altissimi, in spiritu et virtute Eliae (Luc. I, 17) . Non ergo Elias, sed in spiritu et virtute Eliae. Quid est, in spiritu et virtute Eliae? In eodem Spiritu sancto vice Eliae. Quare vice Eliae? Quia quod Elias secundo, hoc Joannes primo adventui fuit. Recte ergo modo Joannes proprie respondit. Nam Dominus figurate, Elias ipse", + "candidate_score": 0.637707, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_18_20", + "bdc_text": "- religio Christi et cura ecclesiarum compulit . Nihil prorsus vos debere ad Lutheri librum \"Kurtz bekentnis \" ; s. oben Nr. 2061 , Anm. 7 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_683", + "psc_text": "Evangelium quod quatuor libros habet, impletur Lex: quia in Evangelio dictum est, Non veni solvere Legem, sed adimplere (Matth. V, 17) . Sive ergo illa, sive ista causa, sive alia aliqua probabiliore, quae nos latet, doctiores non latet; certum est tamen quadragenario numero significari quamdam perfectionem in operibus bonis, quae maxime opera bona exercentur in abstinentia quadam ab illicitis cupiditatibus saeculi, hoc est, generali jejunio. Audi et Apostolum dicentem, Plenitudo Legis charitas (Rom. XIII, 10) . Charitas unde? Per gratiam Dei, per Spiritum sanctum. Non enim haberemus illam ex nobis, quasi facientes illam nobis. Dei donum est, et magnum donum: Quoniam charitas Dei, inquit, diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis (Id. V, 5) . Charitas ergo implet Legem, et verissime dictum est, Plenitudo Legis charitas. Quaeramus hanc charitatem, quemadmodum commendatur a Domino. Mementote quid proposuerim: numerum triginta octo annorum in illo languido volo exponere,", + "candidate_score": 0.636799, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_55", + "bdc_text": "Capito und Bucer hatten in Basel im Januar 1536 behauptet , dass der Abendmahlsstreit \"in verbis potius quam ipsa sententia existeret\" , das ist \"mer inn worten dann in grund stünde\" ( laut der deutschen Fassung des Warhafften Bekanntnuß , Zürich , Froschauer , 1544 , f. 33r. ) .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_713", + "psc_text": "namque sit Christus, Catholicis loquor, nostis, quia bene credidistis: non Verbum tantum, nec caro tantum; sed Verbum caro factum est, ut habitaret in nobis. Recenseo de Verbo quod nostis: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hic aequalitas cum Patre. Sed Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 1-14) : hac carne major est Pater. Ita Pater et aequalis, et major: aequalis Verbo, major carne; aequalis ei per quem fecit nos, major eo qui factus est propter nos. Ad hanc regulam sanam catholicam, quam praecipue nosse debetis, quam tenete qui nostis, a qua prorsus fides vestra labi non debet, quae nullis hominum argumentis extorquenda est cordi vestro, dirigamus ea quae intelligimus; et quae forte non intelligimus, dirigenda ad hanc regulam quandoque differamus, cum idonei fuerimus. Novimus ergo aequalem Patri Filium Dei, quia novimus in principio Deum Verbum. Quid ergo Judaei volebant", + "candidate_score": 0.63522, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_148", + "bdc_text": "Die Frau wurde lebend begraben , der Mann aber , weil er seinen \"Irrtum \" widerrufen hatte , geköpft ( nicht verbrannt ) .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_784", + "psc_text": "carnis resurrectionem negaverunt; dixerunt in fide jam factam esse resurrectionem. Talibus resistit Apostolus, dicens: Ex quibus est Hymenaeus et Philetus, qui circa veritatem aberraverunt, dicentes resurrectionem jam factam esse, et fidem quorumdam subvertunt (II Tim. II, 17, 18) . Jam factam esse resurrectionem dicebant, sed eo modo ut alia non speraretur: et reprehendebant homines qui sperabant resurrectionem carnis, velut jam resurrectio quae promissa erat, credendo impleretur in mente. Reprehendit eos Apostolus. Cur eos reprehendit? Nonne hoc dicebant quod modo Dominus loquebatur, Venit hora, et nunc est, quando mortui audient vocem Filii Dei; et qui audierint, vivent? Sed de vita mentium loquor adhuc, ait tibi Jesus: nondum loquor de vita corporum; sed loquor de vita vitae corporum, id est, de animarum, in quibus est vita corporum: nam scio esse corpora in monumentis jacentia, scio et corpora vestra in monumentis futura; nondum de illa resurrectione loquor: de ista loquor, in ista resurgite,", + "candidate_score": 0.634031, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_196", + "bdc_text": "zur Antwort der evangelischen Reichsstände und der der Kurfürsten von Köln und von der Pfalz s. RTA JR XVI /2 1215-1220 , Nr. 155f. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_132", + "psc_text": "est et Elias; Non sum, inquit, Elias. Sed observate humilem, ante quem venit Joannes, ne sentiatis excelsum ante quem venturus est Elias. Nam et Dominus ita complevit: Ipse est Joannes Baptista qui venturus est. Ipsa praefiguratione venit iste, qua proprietate venturus est Elias. Tunc Elias per proprietatem Elias erit, nunc per similitudinem Joannes erat. Modo Joannes per proprietatem Joannes, per similitudinem Elias est. Ambo praecones sibi dederunt similitudines suas, et tenuerunt proprietates suas: unus autem Dominus judex, sive illo praecone praecedente, sive illo. 7. Et interrogaverunt eum: Quid ergo? Elias es tu? Et dixit: Non. Et dixerunt ei: Propheta es tu? Et respondit? Non. Dixerunt ergo ei: Quis es tu? ut responsum demus his qui miseruut nos. Quid dicis de teipso? Ait: Ego vox clamantis in deserto. Isaias illud dixit (Isa., XL, 3) In Joanne prophetia ista impleta est, Ego vox clamantis in deserto. Quid clamantis? Dirigite viam Domini, rectas", + "candidate_score": 0.632668, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_36", + "bdc_text": "nec aliquo loco in ecclesia Christi vos eius dona et ministerium dignari , Was tatsächlich auf die \"Orthodoxa . . .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1775", + "psc_text": "fecisti. De tali quippe opere etiam se ministrum facere et appellare dignatus est, ubi ait: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et animam suam ponere pro multis (Matth. XX, 28) . Hinc est ergo unusquisque minister Christi, unde est minister et Christus. Sic ministrantem Christo honorificabit Pater ejus, honore illo magno, ut sit cum Filio ejus, nec unquam deficiat felicitas ejus. 13. Cum ergo auditis, fratres, Dominum dicentem, Ubi ego sum, illic et minister meus erit; nolite tantummodo bonos episcopos et clericos cogitare. Etiam vos pro modo vestro ministrate Christo, bene vivendo, eleemosynas faciendo, nomen doctrinamque ejus quibus potueritis praedicando; ut unusquisque etiam paterfamilias hoc nomine agnoscat paternum affectum suae familiae se debere. Pro Christo et pro vita aeterna, suos omnes admoneat, doceat, hortetur, corripiat; impendat benevolentiam, exerceat disciplinam: ita in domo sua ecclesiasticum et quodammodo episcopale implebit officium, ministrans Christo ut in aeternum sit cum ipso. Nam", + "candidate_score": 0.632498, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_196", + "bdc_text": "zur Antwort der evangelischen Reichsstände und der der Kurfürsten von Köln und von der Pfalz s. RTA JR XVI /2 1215-1220 , Nr. 155f. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_128", + "psc_text": "ei quae voluerunt; et si vultis scire, ipse est Joannes Baptista (Matth. XVII, 10-13, et XI, 11-14) . Dominus Jesus Christus dixit, Elias jam venit, et ipse est Joannes Baptista: Joannes autem interrogatus sic se confessus est Eliam non esse, quomodo nec Christum esse. Et utique sicut verum confessus est Christum se non esse, sic verum confessus est nec Eliam se esse. Quomodo ergo comparabimus dicta praeconis cum dictis judicis? Absit ut praeco mentiatur: hoc enim loquitur quod audit a judice. Quare ergo ille, Non sum Elias: et Dominus, Ipse est Elias? Quia in eo Dominus Jesus Christus praefigurare voluit futurum adventum suum, et hoc dicere, quia in spiritu Eliae erat Joannes. Et quod erat Joannes ad primum adventum, hoc erit Elias ad secundum adventum. Quomodo duo adventus judicis, sic duo praecones. Judex quidem ipse, praecones autem duo: non duo judices. Oportebat enim judicem primo venire judicandum. Misit ante se", + "candidate_score": 0.632102, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_9_11", + "bdc_text": "non est factum mea culpa ac dolet . Quanquam providebam Diese Befürchtung spürt man schon zu Beginn von Bucers Brief vom 13 . Dezember 1544 ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_302", + "psc_text": "Nazareth potest aliquid boni esse. 18. Jam caetera de ipso videamus, Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Quid est, in quo dolus non est? Forte non habebat peccatum? forte non erat aeger? forte illi medicus non erat necessarius? Absit. Nemo hic sic natus est, ut illo medico non egeret. Quid sibi ergo vult, in quo dolus non est? Aliquanto intentius quaeramus; apparebit modo in nomine Domini. Dolum dicit Dominus; et omnis qui verba latina intelligit, scit quia dolus est, cum aliud agitur et aliud fingitur. Intendat Charitas vestra. Non dolus dolor est: propterea dico, quia multi fratres imperitiores latinitatis loquuntur sic, ut dicant, Dolus illum torquet, pro eo quod est dolor. Dolus fraus est, simulatio est. Quando aliquis aliquid in corde tegit, et aliud loquitur, dolus est, et tanquam duo corda habet: unum quasi sinum cordis habet, ubi videt veritatem; et alterum sinum, ubi concipit mendacium. Et ut", + "candidate_score": 0.632011, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_33", + "bdc_text": "- sed memoriam tantum Christi re ipsa absentis - quod alii quidam vestrum aperte scripserunt - facere , tum nihil praetermisistis , quibus ostendatis Lutherum esse malum virum , plenum fastu fratrumque contemptu , contentiosum , praefractum , furentem , impurum , Siehe z.B.", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_507", + "psc_text": "? Sit ante te quod non vis esse ante Deum. Si autem post te feceris peccatum tuum, retorquet illud tibi Deus ante oculos tuos; et tunc retorquet, quando jam poenitentiae fructus nullus erit. 14. Currite, ne tenebrae vos comprehendant (Joan. XII, 35), fratres mei: evigilate ad salutem vestram, evigilate dum tempus est; nullus retardetur a templo Dei, nullus retardetur ab opere Domini, nullus avocetur ab oratione continua, nullus a solita devotione fraudetur. Evigilate ergo cum dies est: lucet dies, Christus est dies. Paratus est ignoscere, sed agnoscentibus; punire autem defendentes se, et justos se jactantes, et putantes se esse aliquid, cum nihil sint. In dilectione autem ejus et in misericordia ejus qui ambulat, etiam liberatus ab illis lethalibus et grandibus peccatis, qualia sunt facinora, homicidia, furta, adulteria; propter illa quae minuta videntur esse peccata linguae, aut cogitationum, aut immoderationis in rebus concessis, facit veritatem confessionis, et venit ad lucem in", + "candidate_score": 0.631723, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_59_61", + "bdc_text": "Id si tulerit Lutherus nec me pertraxerit in causam , ipse me ei non admiscebo - non certe vestri styli metu ( veritas enim apud filios ve-ritatis vincitVgl . oben Nr. 2097 und Anm. 32 . tandem )", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1318", + "psc_text": "te a Sabellio. Si unum, non ergo diversum; si sumus, ergo et Pater et Filius. Sumus enim, non diceret de uno; sed et unum non diceret de diverso. Ergo ideo verum est, inquit, judicium meum, breviter ut audias, quia Filius Dei sum. Sed sic tibi persuadeo, inquit, quia Filius Dei sum, ut intelligas quia mecum est Pater: non sic sum Filius ut ipsum deseruerim; non ita hic sum, ut eum ipso non sim; non ita ibi ille est, ut mecum non sit: formam servi accepi (Philipp. II, 7,) sed formam Dei non amisi; Solus ergo, inquit, non sum, sed ego et qui misit me Pater. 10. Dixerat de judicio; de testimonio vult dicere. In Lege, inquit, vestra scriptum est quia duorum hominum testimonium verum est. Ego sum qui de me testimonium perhibeo, et testimonium perhibet de me qui misit me Pater. Exposuit illis et Legem, si ingrati non essent. Magna", + "candidate_score": 0.631655, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_59_61", + "bdc_text": "Id si tulerit Lutherus nec me pertraxerit in causam , ipse me ei non admiscebo - non certe vestri styli metu ( veritas enim apud filios ve-ritatis vincitVgl . oben Nr. 2097 und Anm. 32 . tandem )", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1323", + "psc_text": "senties quod praedixi. Si autem audias quae praecepi, non mala senties quae praedixi, sed bona percipies quae promisi. 12. Ne aliquem sane moveat quod ait, Verum est judicium meum; quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater; cum alibi dixerit, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio (Joan. V, 22) . Jam in eisdem verbis Evangelii disputavimus, et nunc admonemus, non hoc ideo dictum, quia Pater non erit cum Filio judicante; sed quoniam bonis et malis in judicio solus Filius apparebit, in ea forma in qua passus est, et resurrexit, et ascendit in coelum. Discipulis quippe tunc conspicientibus ascendentem, vox angelica sonuit, Sic veniet, quemadmodum vidistis eum euntem in coelum (Act. I, 11) : id est, in forma hominis in qua judicatus est judicabit, ut etiam illud propheticum impleatur, Videbunt in quem pupugerunt (Zach. XII, 10; Joan. XIX, 37) . Cum vero euntibus justis in", + "candidate_score": 0.631534, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_152_154", + "bdc_text": "Februar 1545 hingerichtet worden. . In comitiisDer Reichstag zu Worms ; s. oben Nr. 2064 , Anm. 33 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_995", + "psc_text": "ipse apud se occultabat, ut opportune proderet, et opportune in fine saeculi declararet. 3. Nam ut noveritis quia regem cum volebant facere, id est, antevenire, et jam habere manifestum Christi regnum, quem primo oportebat judicari, et deinde judicare: ubi crucifixus est, et illi qui in eum sperabant, spem resurrectionis ejus perdiderant, resurgens a mortuis invenit inde duos cum desperatione sibi sermocinantes, et cum gemitu quae gesta fuerant colloquentes; et apparens eis velut incognitus, cum oculi eorum tenerentur ne ab eis agnosceretur, sermonem tractantibus miscuit: at illi narrantes ei unde sermocinarentur, dixerunt quia ille magnus propheta in factis et dictis occisus esset a principibus sacerdotum; Et nos, inquiunt, sperabamus quia ipse esset redempturus Israel (Luc. XXIV, 13-21) . Recte sperabatis, verum sperabatis: in illo est redemptio Israel. Sed quid festinatis? Rapere vultis. Illud etiam indicat nobis hunc sensum, quia cum ab eo quaererent discipuli de fine, dixerunt ei: Si hoc in", + "candidate_score": 0.62972, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_72_74", + "bdc_text": "Anspielung auf das Treffen mit Bucer und Capito zwischen dem 29 . April und dem 3 . Mai 1538 in Zürich ; s. HBBW VIII [Nr. 1118 ] 117 , Anm. 12. 132 , Anm. 1 ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1731", + "psc_text": "56, et cap. XII, V\\. 1-11. 1. Hesternam lectionem sancti Evangelii, de qua locuti sumus quod Dominus dedit, hodierna sequitur, de qua locuturi sumus quod Dominus dabit. Quaedam in Scripturis tam manifesta sunt, ut potius auditorem quam expositorem desiderent: in eis nos immorari non oportet, ut necessariis in quibus immorandum est, tempus sufficiat. 2. Proximum ergo erat Pascha Judaeorum. Illum diem festum Judaei cruentum habere Domini sanguine voluerunt. Illo die festo occisus est Agnus, qui nobis eumdem diem festum suo sanguine consecravit. Consilium erat inter Judaeos de occidendo Jesu: ille qui de coelo venerat pati, propinquare voluit loco passionis, quia imminebat hora passionis. Ascenderunt ergo multi Jerosolymam de regione ante Pascha, ut sanctificarent seipsos. Hoc faciebant Judaei secundum praeceptum Domini, per sanctum Moysen in Lege mandatum, ut die festo quod Pascha erat, omnes undique convenirent, et illius diei celebratione sanctificarentur. Sed illa celebratio umbra erat futuri. Quia est, umbra futuri?", + "candidate_score": 0.628767, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_152_154", + "bdc_text": "Februar 1545 hingerichtet worden. . In comitiisDer Reichstag zu Worms ; s. oben Nr. 2064 , Anm. 33 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2559", + "psc_text": "mortem crucis, etiam interfectionem vocat, sicut legimus apud Marcum, ubi ait: « Ecce ascendimus Jerosolymam, et Filius hominis tradetur principibus sacerdotum et Scribis, et damnabunt eum morte, et tradent eum Gentibus; et illudent ei, et conspuent eum, et flagellabunt eum, et interficient eum, et tertia die resurget » (Marc. X, 33, 34)? Nimirum ergo ista dicendo significavit Dominus qua esset morte moriturus: non quod hic mortem crucis vellet intelligi, sed quod eum Judaei fuissent Gentibus tradituri, hoc est Romanis. Nam Pilatus Romanus erat, eumque in Judaeam Romani praesidem miserant. Ut ergo iste sermo Jesu impleretur, id est, ut eum sibi traditum Gentes interficerent, quod Jesus futurum esse praedixerat; ideo Pilatus qui judex Romanus erat, cum vellet eum reddere Judaeis, ut secundum Legem suam judicarent eum, noluerunt eum accipere dicentes, Nobis non licet interficere quemquam. Ac sic impletus est sermo Jesu, quem de sua morte praedixit, ut eum a Judaeis traditum", + "candidate_score": 0.628674, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_164_166", + "bdc_text": "tempus igitur non esse , ut de religione in comitiis hishis , ut promiserat am Rande nachgetragen. , ut promiserat , In dem vom Kaiser am 10 . Juni 1544 gebilligten Reichsabschied von Speyer , an dem jener \"eynen andern gemeynen reichßtag fürnemlich von wegen der streittigen religion . . . auf nechstkünftigen herbst odder winterzeit \" versprach;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_427", + "psc_text": "Totum gaudium de spe futura sit, totum desiderium vitae aeternae sit. Omnia suspiria Christo anhelent: ille unus pulcherrimus, qui et foedos dilexit ut pulchros faceret, desideretur; ad illum unum curratur, illi ingemiscatur; et dicunt semper, Magnificetur Dominus, qui volunt pacem servi ejus. TRACTATUS XI. Ab eo quod scriptum est, Cum autem esset Jerosolymis in Pascha in die festo, multi crediderunt in nomine ejus; usque ad id, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non potest introire in regnum Dei. Cap. II, V\\. 23-25, et cap. III, V\\. 1 5. 1. Opportune nobis Dominus procuravit hodierno die lectionis hujus ordinem: nam quia ex ordine Evangelium secundum Joannem considerare atque tractare suscepimus, credo quod adverterit Charitas vestra. Opportune ergo occurrit ut hodie audiretis ex Evangelio, quia Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non videbit regnum Dei. Tempus est enim ut vos exhortemur, qui adhuc estis catechumeni: qui sic credidistis", + "candidate_score": 0.627907, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_109_111", + "bdc_text": "und des gantzen kirchendiensts Reformation bey unß Teutschen zß finden und in das werck zu bringen , Straßburg , Kraft Müller , 1545 ( BucerBibl , Nr. 150 ; VD 16 B 8958 ; Einleitung und Text in BucerD S XI /2 351-454 ) .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_364", + "psc_text": "propinquum castellum; respondit ipse et ait: « O insensati et tardi corde ad credendum super omnia quae locuti sunt Prophetae! nonne haec omnia oportebat pati Christum, et introire in claritatem suam? Et fuit incipiens a Moyse et omnibus Prophetis, interpretans illis in omnibus Scripturis, quae de ipso erant. » Item alio loco, cum etiam palpari se manibus discipulorum voluit, ut crederent quia in corpore resurrexerat: « Hi sunt, inquit, sermones, quos locutus sum ad vos, cum adhuc essem vobiscum, quia oporteret impleri omnia quae scripta sunt in Lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis de me. Tunc adaperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit illis: Quia sic scriptum est, pati Christum, et resurgere a mortuis tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes, incipiens ab Jerusalem. » 5. His ex Evangelio, quae certe manifesta sunt, intellectis, patebunt illa omnia mysteria quae in isto miraculo", + "candidate_score": 0.627708, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_114_116", + "bdc_text": "des Bedenckens vonn Christlicher Reformation , das der Hochwürdigst . . . Furst . . . Herman Ertzbischoff zß Cöllen . . .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_149", + "psc_text": "universus orbis terrarum, et baptizatur usque in finem. Quis nostrum potest ex aliqua parte comparari Christo, cujus se Joannes dixit indignum solvere corrigiam calceamenti? Si ergo ille Christus tantae excellentiae homo Deus, solus baptizaretur baptismo Joannis, quid dicturi erant homines? Qualem baptismum habuit Joannes? Magnum baptismum habuit, ineffabile sacramentum: vide, quia solus Christus meruit baptizari Joannis baptismo. Atque ita major videretur baptismus servi, quam baptismus Domini. Baptizati sunt et alii baptismo Joannis, ne melior baptismus videretur Joannis quam Christi; baptizatus autem et Dominus, ut Domino suscipiente baptismum servi, non dedignarentur alii servi suscipere baptismum Domini: ad hoc ergo missus erat Joannes. 15. Sed noverat Christum, an non noverat? Si non noverat, quare dicebat quando venit ad fluvium Christus: Ego a te debeo baptizari? hoc est, Scio qui sis. Si ergo jam noverat, certe tunc cognovit quando vidit columbam descendentem. Manifestum est quia columba non descendit super Dominum, nisi posteaquam ascendit", + "candidate_score": 0.624144, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_154_156", + "bdc_text": "s. oben Nr. 2064 , Anm. 33 . proposuit per fratrem König Ferdinand I. - Karl V. hatte Ferdinand gebeten , ihn auf dem Reichstag bis zu seiner für Anfang April in Aussicht gestellten Ankunft zu vertreten ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2585", + "psc_text": "Legem quippe ille non timuit, ut occideret: sed magis Filium Dei timuit, ne occideret. Nunc vero non sic potuit contemnere Caesarem auctorem potestatis suae, quaemadmodum Legem gentis alienae. 8. Adhuc tamen Evangelista sequitur, et dicit: Pilatus autem cum audisset hos sermones, adduxit foras Jesum, et sedit pro tribunali, in loco qui dicitur Lithostrotos, hebraice autem Gabbatha. Erat autem parasceve Paschae, hora quasi sexta. Qua hora sit Dominus crucifixus, propter evangelistae alterius testimonium qui dixit, Erat autem hora tertia, et crucifixerunt eum (Marc. XV, 25) , quoniam magna disceptatio solet oboriri; cum ad ipsum locum ubi crucifixus narratur ventum fuerit, ut potuerimus, si Dominus voluerit, disseremus. Cum ergo pro tribunali sedisset Pilatus, Dicit Judaeis: Ecce rex vester. Illi autem clamabant: Tolle, tolle, crucifige eum. Dixit eis Pilatus: Regem vestrum crucifigam? Adhuc terrorem quem de Caesare ingesserant, superare conatur, de ignominia eorum volens eos frangere dicendo, Regem vestrum crucifigam? quos de ignominia", + "candidate_score": 0.623779, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_154_156", + "bdc_text": "s. oben Nr. 2064 , Anm. 33 . proposuit per fratrem König Ferdinand I. - Karl V. hatte Ferdinand gebeten , ihn auf dem Reichstag bis zu seiner für Anfang April in Aussicht gestellten Ankunft zu vertreten ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_995", + "psc_text": "ipse apud se occultabat, ut opportune proderet, et opportune in fine saeculi declararet. 3. Nam ut noveritis quia regem cum volebant facere, id est, antevenire, et jam habere manifestum Christi regnum, quem primo oportebat judicari, et deinde judicare: ubi crucifixus est, et illi qui in eum sperabant, spem resurrectionis ejus perdiderant, resurgens a mortuis invenit inde duos cum desperatione sibi sermocinantes, et cum gemitu quae gesta fuerant colloquentes; et apparens eis velut incognitus, cum oculi eorum tenerentur ne ab eis agnosceretur, sermonem tractantibus miscuit: at illi narrantes ei unde sermocinarentur, dixerunt quia ille magnus propheta in factis et dictis occisus esset a principibus sacerdotum; Et nos, inquiunt, sperabamus quia ipse esset redempturus Israel (Luc. XXIV, 13-21) . Recte sperabatis, verum sperabatis: in illo est redemptio Israel. Sed quid festinatis? Rapere vultis. Illud etiam indicat nobis hunc sensum, quia cum ab eo quaererent discipuli de fine, dixerunt ei: Si hoc in", + "candidate_score": 0.62296, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_59", + "bdc_text": "Id si tulerit Lutherus nec me pertraxerit in causam , ipse me ei non admiscebo - non certe vestri styli metu ( veritas enim apud filios ve-ritatis vincitVgl .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_791", + "psc_text": "Pater ipse venturus est: nec tamen recedit a Filio Pater. Quomodo ergo non ipse venturus est? Quia non ipse videbitur in judicio. Videbunt in quem pupugerunt (Joan. XIX, 37) . Forma illa erit judex, quae stetit sub judice; illa judicabit quae judicata est: judicata est enim inique, judicabit juste. Veniet ergo forma servi, et ipsa apparebit. Etenim forma Dei quomodo appareret justis et iniquis? Nam si judicium non fieret nisi inter solos justos, appareret tanquam justis forma Dei: quia vero judicium futurum est justorum et iniquorum, nec licet ut iniqui videant Deum; Beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8) ; talis apparebit judex, qualis videri possit et ab eis quos coronaturus est, et ab eis quos damnaturus est. Forma ergo servi videbitur, occulta erit forma Dei. Occultus erit in servo Filius Dei, et apparebit filius hominis; quia potestatem dedit ei et judicium facere, quia filius hominis", + "candidate_score": 0.622477, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_220_222", + "bdc_text": "donec causa iudicetur , nunc petit Brunsvicensem simpliciter restitui , ne qui motus in Germania fiant . Foedus papisticum instaurant , cui et Lotharingum Herzog François I. von Lothringen. dedisse se aiunt . Videtur antichristus Gemeint ist das Papsttum .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1925", + "psc_text": "Et cum tinxisset panem, dedit Judae; usque ad id, Nunc clarificatus est Filius hominis. Cap. XIII, V\\. 26-31. 1. Scio, charissimi, moveri posse nonnullos, sive pios ut requirant, sive impios ut reprehendant, quod posteaquam panem tinctum traditori suo Dominus dedit, intraverit in illum satanas. Sic enim scriptum est: Et cum tinxisset panem, dedit Judae Simonis Iscariotae; et post panem tunc introivit in illum satanas. Dicunt enim: Itane hoc meruit panis Christi porrectus de mensa Christi, ut post illum intraret in ejus discipulum satanas? Quibus respondemus, hinc nos potius doceri quam sit cavendum male accipere bonum. Multum quippe interest, non quid accipiat, sed quis accipiat; nec quale sit quod datur, sed qualis sit ipse cui datur. Nam et bona obsunt, et mala prosunt, sicut fuerint quibus dantur. Peccatum, inquit Apostolus, ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem (Rom. VII, 13) . Ecce per bonum factum est malum, dum male", + "candidate_score": 0.621949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_152_154", + "bdc_text": "Februar 1545 hingerichtet worden. . In comitiisDer Reichstag zu Worms ; s. oben Nr. 2064 , Anm. 33 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1301", + "psc_text": "ne dolor citius finiretur. Mori voluit pro nobis: parum dicimus, crucifigi dignatus est, usque ad mortem crucis obediens factus. Elegit extremum et pessimum genus mortis, qui omnem fuerat ablaturus mortem: de morte pessima occidit omnem mortem. Pessima enim erat non intelligentibus Judaeis; nam a Domino electa erat. Ipsam enim crucem suam signum habiturus erat, ipsam crucem de diabolo superato tanquam tropaeum in frontibus fidelium positurus, ut diceret Apostolus: Mihi autem absit gloriari nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi, per quem mihi munaus crucifixus est, et ego mundo (Galat. VI, 14) . Nihil erat tunc in carne intolerabilius, nihil est nunc in fronte gloriosius. Quid servat fideli suo, qui talem honorem dedit supplicio suo? Denique modo in poenis reorum non est apud Romanos: ubi enim Domini crux honorata est, putatum est quod et reus honoraretur, si crucifigeretur. Qui ergo ideo venit, neminem judicavit: et malos passus est. Pertulit injustum judicium,", + "candidate_score": 0.620741, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_59", + "bdc_text": "Id si tulerit Lutherus nec me pertraxerit in causam , ipse me ei non admiscebo - non certe vestri styli metu ( veritas enim apud filios ve-ritatis vincitVgl .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1583", + "psc_text": "eo in via (Matth. V, 25) . Audisti, credidisti, concordasti. Si adversabaris, concorda. Si tibi praestitum est concordare, noli ulterius litigare. Quando enim finiatur via nescis, sed tamen scit ille. Si ovis es, et si perseveraveris usque in finem, salvus eris: ac per hoc istam vocem non contemnunt sui, non audiunt alieni. Ut potui, ut ipse donavit, profundam multum quaestionem aut exposui vobis, aut tractavi vobiscum. Si qui minus intellexerunt, maneat pietas, et revelabitur veritas: qui autem intellexerunt, non se extollant quasi celeriores super tardiores, ne extollendo se exorbitent, et facilius perveniant tardiores. Omnes autem perducat cui dicimus: Deduc me, Domine, in via tua, et ambulabo in veritate tua (Psal. LXXXV, 11) . 14. Per hoc ergo quod exposuit Dominus, quia ipse est ostium, intremus ad ea quae proposuit, nec exposuit. Et pastor quidem quisnam sit, quamvis non dixerit in ista lectione quae hodie recitata est, tamen in ea quae", + "candidate_score": 0.617063, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_188", + "bdc_text": "-Im Juli 1544 hatte sich das Gericht in den politischen und religi ösen Wirren aufgelöst ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_791", + "psc_text": "Pater ipse venturus est: nec tamen recedit a Filio Pater. Quomodo ergo non ipse venturus est? Quia non ipse videbitur in judicio. Videbunt in quem pupugerunt (Joan. XIX, 37) . Forma illa erit judex, quae stetit sub judice; illa judicabit quae judicata est: judicata est enim inique, judicabit juste. Veniet ergo forma servi, et ipsa apparebit. Etenim forma Dei quomodo appareret justis et iniquis? Nam si judicium non fieret nisi inter solos justos, appareret tanquam justis forma Dei: quia vero judicium futurum est justorum et iniquorum, nec licet ut iniqui videant Deum; Beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8) ; talis apparebit judex, qualis videri possit et ab eis quos coronaturus est, et ab eis quos damnaturus est. Forma ergo servi videbitur, occulta erit forma Dei. Occultus erit in servo Filius Dei, et apparebit filius hominis; quia potestatem dedit ei et judicium facere, quia filius hominis", + "candidate_score": 0.616595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_59", + "bdc_text": "Id si tulerit Lutherus nec me pertraxerit in causam , ipse me ei non admiscebo - non certe vestri styli metu ( veritas enim apud filios ve-ritatis vincitVgl .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_121", + "psc_text": "Isaiam: Sicut ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram eo qui se tonderet, fuit sine voce, sic non aperuit os suum (Isai. LIII, 7) . Veniet autem manifestus, et non silebit. Quomodo manifestus? ignis ante eum praeibit, et in circuitu ejus tempestas valida (Psal. XLIX, 3) . Tempestas illa tollere habet totam paleam de area, quae modo trituratur; et ignis incendere quod tempestas abstulerit. Modo autem tacet: tacet judicio, sed non tacet praecepto. Si enim tacet Christus, quid sibi volunt haec Evangelia? quid sibi volunt voces apostolicae, quid cantica Psalmorum, quid eloquia Prophetarum? In his enim omnibus Christus non tacet. Sed tacet modo, ut non vindicet: non tacet, ut non moneat. Veniet autem praeclarus in vindictam, et apparebit omnibus, et qui in eum non credunt. Modo vero quia et praesens occultus erat, oportebat ut contemneretur. Nisi enim contemneretur, non crucifigeretur: si non crucifigeretur, non funderet sanguinem, quo pretio", + "candidate_score": 0.616384, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_169", + "bdc_text": "quod etiam non sit necesse concilioDas von Paul III .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2311", + "psc_text": "ad ea pervenerit quae non licet homini loqui. Qua occasione vani quidam Apocalypsim Pauli, quam sana non recipit Ecclesia, nescio quibus fabulis plenam, stultissima praesumptione finxerunt; dicentes hanc esse unde dixerat raptum se fuisse in tertium coelum, et illic audisse ineffabilia verba quae non licet homini loqui (II Cor. XII, 2, 4) . Utcumque illorum tolerabilis esset audacia, si se audisse dixisset quae adhuc non licet homini loqui: cum vero dixerit, quae non licet homini loqui; isti qui sunt qui haec audeant impudenter et infeliciter loqui? Sed jam istum sermonem hoc fine concludam; per quem vos esse cupio sapientes quidem in bono, integros autem a malo. TRACTATUS XCIX. In illud, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur. Cap. XVI, V\\. 13. 1. Quid est quod Dominus ait de Spiritu sancto, cum eum venturum esse promitteret, et docturum discipulos ejus omnem veritatem, vel eos deducturum in omni veritate: Non", + "candidate_score": 0.614832, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_52", + "bdc_text": "Non minatus sum , siquidem de Capitonis et mea actione pro concordia narretis aliud , quam res habet Bucer reagiert auf oben Nr. 2096 , 15 , eine Stelle , in der Bullinger seinerseits auf HBBW XIV 587 Bezug nimmt. - id quod certe fecistis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_819", + "psc_text": "super mare (Matth. XIV, 25); ubi Patrem vidit ambulasse super mare? Hic jam ille turbatur. Pone ergo quod intellexeras, et simul quaeramus. Quid ergo facimus? Verba Domini audivimus, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Ambulavit ipse super mare, Pater nunquam ambulavit super mare. Certe non facit Filius quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. 6. Redi ergo mecum ad id quod dicebam, ne forte sic intelligendum sit, ut de quaestione ambo exeamus. Nam ego secundum fidem catholicam video quomodo exeam sine offensione, sine scandalo: tu autem circumclusus, quaeris qua exeas. Qua intraveras vide. Forte non intellexisti et hoc quod dixi, Qua intraveras vide: ipsum audi dicentem, Ego sum janua (Joan. X, 7) . Non sine causa ergo quaeris qua exeas, et non invenis, nisi quia non per januam intrasti, sed per maceriam cecidisti. Ergo quemadmodum potes, a ruina tua collige te, et intra per januam,", + "candidate_score": 0.613501, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_52", + "bdc_text": "Non minatus sum , siquidem de Capitonis et mea actione pro concordia narretis aliud , quam res habet Bucer reagiert auf oben Nr. 2096 , 15 , eine Stelle , in der Bullinger seinerseits auf HBBW XIV 587 Bezug nimmt. - id quod certe fecistis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_238", + "psc_text": "prodesse ad salutem 15. Non enim tantum tibi non proderat Baptisma, et non etiam oberat. Et sancta possunt obesse: in bonis enim sancta ad salutem insunt; in malis ad judicium. Certe enim, fratres, novimus quid accipiamus, et utique sanctum est quod accipimus, et nemo dicit, non esse sanctum: et quid ait Apostolus? Qui autem manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit (I Cor. XI, 29) . Non ait quia illa res mala est: sed quia ille malus, male accipiendo, ad judicium accipit bonum quod accipit. Num enim mala erat buccella quae tradita est Judae a Domino (Joan. XIII, 26)? Absit. Medicus non daret venenum: salutem medicus dedit; sed indigne accipiendo, ad perniciem accepit qui non pacatus accepit. Sic ergo et qui baptizatur. Habeo, inquit, mihi. Fateor, habes: observa quod habes; eo ipso quod habes damnaberis. Quare? Quia rem columbae praeter columbam habes. Si rem columbae in columba habeas,", + "candidate_score": 0.613396, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_156", + "bdc_text": "- Karl V. hatte Ferdinand gebeten , ihn auf dem Reichstag bis zu seiner für Anfang April in Aussicht gestellten Ankunft zu vertreten ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2585", + "psc_text": "Legem quippe ille non timuit, ut occideret: sed magis Filium Dei timuit, ne occideret. Nunc vero non sic potuit contemnere Caesarem auctorem potestatis suae, quaemadmodum Legem gentis alienae. 8. Adhuc tamen Evangelista sequitur, et dicit: Pilatus autem cum audisset hos sermones, adduxit foras Jesum, et sedit pro tribunali, in loco qui dicitur Lithostrotos, hebraice autem Gabbatha. Erat autem parasceve Paschae, hora quasi sexta. Qua hora sit Dominus crucifixus, propter evangelistae alterius testimonium qui dixit, Erat autem hora tertia, et crucifixerunt eum (Marc. XV, 25) , quoniam magna disceptatio solet oboriri; cum ad ipsum locum ubi crucifixus narratur ventum fuerit, ut potuerimus, si Dominus voluerit, disseremus. Cum ergo pro tribunali sedisset Pilatus, Dicit Judaeis: Ecce rex vester. Illi autem clamabant: Tolle, tolle, crucifige eum. Dixit eis Pilatus: Regem vestrum crucifigam? Adhuc terrorem quem de Caesare ingesserant, superare conatur, de ignominia eorum volens eos frangere dicendo, Regem vestrum crucifigam? quos de ignominia", + "candidate_score": 0.610378, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_204", + "bdc_text": "struit insidias Monasteriensi , Franz von Waldeck , Bischof von Münster .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1061", + "psc_text": "male malus accepit. Videte ergo, fratres, panem coelestem spiritualiter manducate, innocentiam ad altare apportate. Peccata etsi sunt quotidiana, vel non sint mortifera. Antequam ad altare accedatis, attendite quid dicatis: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris (Matth. VI, 12) . Dimittis, dimittetur tibi: securus accede, panis est, non venenum. Sed vide si dimittis: nam si non dimittis, mentiris, et ei mentiris, quem non fallis. Mentiri Deo potes, Deum fallere non potes. Novit ille quid agat. Intus te videt, intus te examinat, intus inspicit, intus judicat, intus aut damnat, aut coronat. Patres autem istorum , id est, mali patres malorum, infideles patres infidelium, murmuratores patres murmuratorum. Nam de nulla re magis Dominum offendisse ille populus dictus est, quam contra Deum murmurando. Ideo et Dominus eos volens ostendere talium filios, hinc ad eos coepit: Quid murmuratis in invicem, murmuratores, filii murmuratorum? Patres vestri manna manducaverunt, et mortui sunt: non", + "candidate_score": 0.610346, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_168_170", + "bdc_text": "agatur ; quod etiam non sit necesse concilioDas von Paul III . nach Trient einberufene Konzil .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2311", + "psc_text": "ad ea pervenerit quae non licet homini loqui. Qua occasione vani quidam Apocalypsim Pauli, quam sana non recipit Ecclesia, nescio quibus fabulis plenam, stultissima praesumptione finxerunt; dicentes hanc esse unde dixerat raptum se fuisse in tertium coelum, et illic audisse ineffabilia verba quae non licet homini loqui (II Cor. XII, 2, 4) . Utcumque illorum tolerabilis esset audacia, si se audisse dixisset quae adhuc non licet homini loqui: cum vero dixerit, quae non licet homini loqui; isti qui sunt qui haec audeant impudenter et infeliciter loqui? Sed jam istum sermonem hoc fine concludam; per quem vos esse cupio sapientes quidem in bono, integros autem a malo. TRACTATUS XCIX. In illud, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur. Cap. XVI, V\\. 13. 1. Quid est quod Dominus ait de Spiritu sancto, cum eum venturum esse promitteret, et docturum discipulos ejus omnem veritatem, vel eos deducturum in omni veritate: Non", + "candidate_score": 0.609504, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_57", + "bdc_text": "Haec , inquam , si sentiretis , ita diximus nihil re , sed verbis tantum inter vos controverti .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1564", + "psc_text": "nos, antequam ista verba agnoscamus et nos? Quia nos pulsamus ut aperiatur nobis; illi autem Christum negando nolebant intrare servandi, sed foris remanere perdendi. Quod ergo nos audimus haec pie, quod antequam illa intelligamus, credimus vera esse atque divina, magna ab istis diversitate distamus. Cum enim duo audiunt verba Evangelii, unus impius, alter pius, et alia sunt ut forte ambo non intelligant, unus dicit, Nihil dixit; alius dicit, Verum dixit, et bonum est quod dixit, sed nos non intelligimus: iste quia credit jam pulsat, et dignus est cui aperiatur, si pulsare persistat; ille vero adhuc audit, Nisi credideritis, non intelligetis (Isai. VII, 9, sec. LXX) . Quare ista commendo? Quia etiam cum verba haec obscura, sicut possum, exposuero, aut quia valde sunt abdita, vel ego eorum non apprehendero intelligentiam, vel explicandi quod intelligo non habuero facultatem, vel tam fuerit quisque tardus, ut etiam exponentem non sequatur; non de se desperet:", + "candidate_score": 0.608474, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_183_185", + "bdc_text": "und 24 . März 1545 ( RTA JR XVI/1 117 , Nr. 15 ; 127f , Nr. 16 ) zur Wiederherstellung des Reichskammergerichts ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_995", + "psc_text": "ipse apud se occultabat, ut opportune proderet, et opportune in fine saeculi declararet. 3. Nam ut noveritis quia regem cum volebant facere, id est, antevenire, et jam habere manifestum Christi regnum, quem primo oportebat judicari, et deinde judicare: ubi crucifixus est, et illi qui in eum sperabant, spem resurrectionis ejus perdiderant, resurgens a mortuis invenit inde duos cum desperatione sibi sermocinantes, et cum gemitu quae gesta fuerant colloquentes; et apparens eis velut incognitus, cum oculi eorum tenerentur ne ab eis agnosceretur, sermonem tractantibus miscuit: at illi narrantes ei unde sermocinarentur, dixerunt quia ille magnus propheta in factis et dictis occisus esset a principibus sacerdotum; Et nos, inquiunt, sperabamus quia ipse esset redempturus Israel (Luc. XXIV, 13-21) . Recte sperabatis, verum sperabatis: in illo est redemptio Israel. Sed quid festinatis? Rapere vultis. Illud etiam indicat nobis hunc sensum, quia cum ab eo quaererent discipuli de fine, dixerunt ei: Si hoc in", + "candidate_score": 0.60599, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_157_159", + "bdc_text": "s. Heidrich , Karl V. II 55 . Turcam Sultan Suleiman I. adventare ; Siehe die kaiserlichen Propositionen für den Reichstag vom 17 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1758", + "psc_text": "V, 22) . Nam et haec interjectio esse perhibetur, affectum indignantis ostendens. 3. Benedictus autem qui venit in nomine Domini, rex Israel, sic potius accipiendum est, ut in nomine Domini, in nomine Dei Patris intelligatur: quamvis possit intelligi etiam in nomine suo, quia et ipse Dominus est. Unde et alibi scriptum est, Pluit Dominus a Domino (Gen. XIX, 24) . Sed verba ejus melius nostrum dirigunt intellectum, qui ait: Ego veni in nomine Patris mei, et non suscepistis me: alius veniet in nomine suo, hunc suscipietis (Joan. V, 43) . Humilitatis enim magister est Christus, qui humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis (Philipp. II, 8). Non itaque amittit divinitatem, quando nos docet humilitatem: in illa est Patri aequalis, in hac nobis similis: per quod Patri est aequalis, nos ut essemus creavit; per quod nobis est similis, ne periremus redemit. 4. Has ei laudes turba dicebat, Hosanna,", + "candidate_score": 0.605751, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_169", + "bdc_text": "quod etiam non sit necesse concilioDas von Paul III .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1608", + "psc_text": "Absit. Numquid talis Petrus? Absit. Numquid tales caeteri Apostoli, excepto Juda filio perditionis? Absit. Pastores ergo illi? Plane pastores. Et unde unus pastor? Jam dixi, pastores, quia membra pastoris. Illo capite gaudebant, sub illo capite concordabant, uno spiritu in unius corporis compage vivebant: ac per hoc omnes ad unum pastorem pertinebant. Si ergo pastores, non mercenarii, quare fugiebant quando persecutionem patiebantur? Expone nobis, o Domine. Vidi in Epistola fugientem Paulum: per murum in sporta submissus est, ut manus persequentis evaderet (II Cor. XI, 33). Non ergo illi cura fuit de ovibus, quas lupo veniente deserebat? Fuit plane, sed eas pastori in coelo sedenti orationibus commendabat: se autem utilitati earum fugiendo servabat, sicut quodam loco ait, Manere in carne necessarium propter vos (Philipp. I, 24) . Ab ipso namque pastore omnes audierant, Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam (Matth. X, 23) . Hanc nobis quaestionem Dominus dignetur", + "candidate_score": 0.601463, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf006", + "work_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos", + "max_score": 0.71958, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_141_143", + "bdc_text": "ad promovendum ecclesiae utilitatem . ullis hominibus collatum esse . Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_47", + "psc_text": "ut tot ac tantae Ecclesiae, una sit illa ab Apostolis prima, ex qua omnes. Christus Jesus Dominus noster permittat dicere interim, quisquis est, cujuscumque Dei Filius, cujuscumque materiae homo et Deus, cujuscumque fidei praeceptor, cujuscumque mercedis repromissor, quid esset, quid fuisset, quam Patris voluntatem administraret, quid homini agendum determinaret, quamdiu in terris agebat, ipse pronuntiabat, sive populo palam, sive discentibus seorsum; ex quibus duodecim praecipuos lateri suo adlegerat destinatos nationibus magistros. Itaque, uno eorum decusso, reliquos undecim, digrediens ad Patrem post resurrectionem, jussit ire et docere nationes, intinguendas in Patrem et in Filium et in Spiritum Sanctum. Statim igitur Apostoli (quos haec appellatio missos interpretatur), assumpto per sortem duodecimo Matthia in locum Judae, ex auctoritate prophetiae quae est in psalmo David, consecuti promissam vim Spiritus Sancti ad virtutes et eloquium primo per Judaeam contestata fide in Jesum Christum et ecclesiis institutis, dehinc in orbem profecti, eamdem doctrinam ejusdem fidei nationibus", + "candidate_score": 0.71958, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_143", + "bdc_text": "Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_47", + "psc_text": "ut tot ac tantae Ecclesiae, una sit illa ab Apostolis prima, ex qua omnes. Christus Jesus Dominus noster permittat dicere interim, quisquis est, cujuscumque Dei Filius, cujuscumque materiae homo et Deus, cujuscumque fidei praeceptor, cujuscumque mercedis repromissor, quid esset, quid fuisset, quam Patris voluntatem administraret, quid homini agendum determinaret, quamdiu in terris agebat, ipse pronuntiabat, sive populo palam, sive discentibus seorsum; ex quibus duodecim praecipuos lateri suo adlegerat destinatos nationibus magistros. Itaque, uno eorum decusso, reliquos undecim, digrediens ad Patrem post resurrectionem, jussit ire et docere nationes, intinguendas in Patrem et in Filium et in Spiritum Sanctum. Statim igitur Apostoli (quos haec appellatio missos interpretatur), assumpto per sortem duodecimo Matthia in locum Judae, ex auctoritate prophetiae quae est in psalmo David, consecuti promissam vim Spiritus Sancti ad virtutes et eloquium primo per Judaeam contestata fide in Jesum Christum et ecclesiis institutis, dehinc in orbem profecti, eamdem doctrinam ejusdem fidei nationibus", + "candidate_score": 0.706523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_58_60", + "bdc_text": "Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. . Id si tulerit Lutherus nec me pertraxerit in causam , ipse me ei non admiscebo - non certe vestri styli metu ( veritas enim apud filios ve-ritatis vincitVgl . oben Nr. 2097 und Anm. 32 .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_42", + "psc_text": "uti eas habere possint, dispici debet cui competat possessio Scripturarum, ne is admittatur ad eas, cui nullo modo competit. CAPUT XVI. Primum, quod fides nostra obsequium Apostolo debeat, disputationem prohibenti, dum post unam correptionem convenire haereticum interdixit. Hoc de consilio diffidentiae, aut de studio aliter ineundae constitutionis induxerim, nisi ratio constiterit, in primis illa, quod fides nostra obsequium Apostolo debeat, prohibenti quaestiones inire, novis vocibus aures accommodare (I Tim., VI, 4), haereticum post unam correptionem convenire (Tit., III, 10), non post disputationem. Adeo interdixit disputationem, correptionem designans caussam haeretici conveniendi; et hoc unam, scilicet, quia non est christianus; ne more christiani, semel et iterum, et sub duobus aut tribus testibus (Matth., XVIII, 15, 16) castigandus videretur; cum ob hoc sit castigandus, propter quod non sit cum illo disputandum. CAPUT XVII. Deinde quod nihil proficiat congressio Scripturarum; cum haereses quasdam non recipiant, et si quas recipiant, adjectionibus et detractionibus intervertant, aut", + "candidate_score": 0.674432, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_58_60", + "bdc_text": "Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. . Id si tulerit Lutherus nec me pertraxerit in causam , ipse me ei non admiscebo - non certe vestri styli metu ( veritas enim apud filios ve-ritatis vincitVgl . oben Nr. 2097 und Anm. 32 .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_44", + "psc_text": "praestat, niholominus diversas expositiones commentata convertit. Tantum veritati obstrepit adulter sensus, quantum et corruptor stylus. Variae praesumptiones necessario nolunt agnoscere ea, per quae revincuntur; his nituntur quae ex falso composuerunt, et quae de ambiguitate ceperunt. Quid promovebis, exercitatissime Scripturarum, cum si quid defenderis, negetur ex diverso, si quid negaveris, defendatur? Et tu quidem nihil perdes, nisi vocem in contentione; nihil consequeris, nisi bilem de blasphematione. CAPUT XVIII. Ille etiam, cujus caussa in congressum Scripturarum descendis, incertior discedet, de pari altercatione negandi et defendendi. Ille vero, si quis est, cujus caussa in congressum descendis Scripturarum, ut eum dubitantem confirmes, ad veritatem, an magis ad haereses deverget? Hoc ipso motus, quod te videat nihil promovisse, aequo gradu negandi et defendendi diversa parte statuto, certe pari, altercatione incertior discedet, nesciens quam haeresin judicet. Haec utique et ipsi habent in nos retorquere. Necesse est enim et illos dicere a nobis potius adulteria Scripturarum et", + "candidate_score": 0.662837, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_58_60", + "bdc_text": "Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. . Id si tulerit Lutherus nec me pertraxerit in causam , ipse me ei non admiscebo - non certe vestri styli metu ( veritas enim apud filios ve-ritatis vincitVgl . oben Nr. 2097 und Anm. 32 .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_41", + "psc_text": "inducunt? CAPUT XV. Porro ad propositum veniens Tertullianus, praescribit non admittendos haereticos ad ullam de Scripturis disputationem. Sed ipsi de Scripturis agunt, et de Scripturis suadent. Aliunde scilicet loqui possent de rebus fidei, nisi ex literis fidei? Venimus igitur ad propositum: huc enim dirigebamus, et hoc praestruebamus allocutionis praefatione, ut jam hinc de eo congrediamur, de quo adversarii provocant. Scripturas obtendunt, et hac sua audacia statim quosdam movent; in ipso vero congressu firmos quidem fatigant, infirmos capiunt, medios cum scrupulo dimittunt. Hunc igitur potissimum gradum obstruimus, non admittendos eos ad ullam de Scripturis disputationem. Si hae sunt illae vires eorum, uti eas habere possint, dispici debet cui competat possessio Scripturarum, ne is admittatur ad eas, cui nullo modo competit. CAPUT XVI. Primum, quod fides nostra obsequium Apostolo debeat, disputationem prohibenti, dum post unam correptionem convenire haereticum interdixit. Hoc de consilio diffidentiae, aut de studio aliter ineundae constitutionis induxerim, nisi ratio", + "candidate_score": 0.660662, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_57_59", + "bdc_text": "Haec , inquam , si sentiretis , ita diximus nihil re , sed verbis tantum inter vos controverti . Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. . Id si tulerit Lutherus nec me pertraxerit in causam , ipse me ei non admiscebo - non certe vestri styli metu ( veritas enim apud filios ve-ritatis vincitVgl .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_44", + "psc_text": "praestat, niholominus diversas expositiones commentata convertit. Tantum veritati obstrepit adulter sensus, quantum et corruptor stylus. Variae praesumptiones necessario nolunt agnoscere ea, per quae revincuntur; his nituntur quae ex falso composuerunt, et quae de ambiguitate ceperunt. Quid promovebis, exercitatissime Scripturarum, cum si quid defenderis, negetur ex diverso, si quid negaveris, defendatur? Et tu quidem nihil perdes, nisi vocem in contentione; nihil consequeris, nisi bilem de blasphematione. CAPUT XVIII. Ille etiam, cujus caussa in congressum Scripturarum descendis, incertior discedet, de pari altercatione negandi et defendendi. Ille vero, si quis est, cujus caussa in congressum descendis Scripturarum, ut eum dubitantem confirmes, ad veritatem, an magis ad haereses deverget? Hoc ipso motus, quod te videat nihil promovisse, aequo gradu negandi et defendendi diversa parte statuto, certe pari, altercatione incertior discedet, nesciens quam haeresin judicet. Haec utique et ipsi habent in nos retorquere. Necesse est enim et illos dicere a nobis potius adulteria Scripturarum et", + "candidate_score": 0.659494, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_106_108", + "bdc_text": "Einleitung und Text in BucerD S XIII 227- 336 ) ; und vielleicht schon die im März/April erschienene Schrift : Wie leicht unnd füglich Christliche vergleichung der Religion", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_1", + "psc_text": "300 et suiv. ), D. Remig. Cellerium (Histoire des auteurs ecclésiastiques, t. II, ch. 28, art. VI, p. 395), Fleury (Histoire ecclésiastique, t. II, liv. V, nº 28), J. A. Moehler (Patrologie oder christliche litterar geschichte) cujus utpote recentioris, ac proinde caeterorum plenius sensus referentis verba hic laudare non pigebit: « Ea est, inquit, hujusce libri mens, eo per integrum contexitur modo, quo pateat catholici auctoris sinceritas. Ubi enim in Montanistarum placita totus semel abierit, palamque ab Ecclesia discesserit, jam non licuisset eo rerum verborumque pondere et integritate asserere palmare hoc praescriptionis argumentum, quo deinceps a Catholicis ipsemet fuit agitatus vehementer ac perfossus. » Eosdem insuper ad id sentiendum triplex aliud movet argumentum: 1º nihil in hoc libro contineri quod apertam redoleat haeresim; 2º imo haud dubiis liquere signis Auctorem fuisse tunc temporis cum Ecclesia romana communione consociatum; 3º nullibi vel minime de quodam Artemone, nequissimo haeresiarcha, Christo divinitatem abjudicante,", + "candidate_score": 0.642015, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_221_223", + "bdc_text": "Foedus papisticum instaurant , cui et Lotharingum Herzog François I. von Lothringen. dedisse se aiunt . Videtur antichristus Gemeint ist das Papsttum . aliquid velle audere .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_17", + "psc_text": "qui pseudoprophetae sunt, nisi falsi praedicatores? qui pseudapostoli, nisi adulteri evangelizatores? qui antichristi interim et semper, nisi Christi rebelles? Nunc sunt haereses, non minus doctrinarum perversitate Ecclesiam lacessentes, quam tunc Antichristus persecutionum atrocitate persequetur: nisi quod persecutio et martyras facit, haeresis apostatas tantum. Et ideo haereses quoque oportebat esse, ut probabiles quique manifestarentur (I Cor., II, 19) , tam qui in persecutionibus steterint, quam qui ad haereses non exorbitaverint. Neque enim eos probabiles intelligi juvat, qui in haeresim fidem demutant: sicut ex diverso sibi interpretantur, quia dixit alibi: Omnia examinate, quod bonum est tenete (I Thess, V, 21) . Quasi non liceat, omnibus male examinatis, in electionem alicujus mali impingere per errorem. CAPUT V. Fugiendas haereses praefinitum non modo dissensionum et schismatum, sed etiam ipsarum haereseon nomine. Porro, si dissensiones et schismata increpat, quae sine dubio mala sunt, et incontinenti haereses subjungit (I Cor., XI, 18). Quod malis adjungat, malum", + "candidate_score": 0.621727, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_178", + "bdc_text": "tamen ut constaret certa religionis ratio , dum concilio generali aliquid certius constitueretur .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_64", + "psc_text": "Catholicae in medium proferebant; ut alium Deum in ecclesia dicerent, alium in hospitio; aliam Christi substantiam designarent in aperto, aliam in secreto; aliam spem resurrectionis apud omnes annuntiarent, aliam apud paucos: cum ipsi obsecrarent in Epistolis suis, ut idipsum et unum loquerentur omnes, et non essent schismata et dissensiones in Ecclesia (I Cor., I, 10) , quia sive Paulus, sive alii, eadem praedicarent. Alioquin meminerant: Sit sermo vester, est, est; non, non; quod amplius, hoc a malo est (Matth., V, 37) ; ne scilicet Evangelium in diversitate tractarent. CAPUT XXVII. Unam etiam regulam fidei eos instituisse, tam ad ecclesias correptas postea emendatas, quam ad eas quas commendarunt. Si ergo incredibile est, vel ignorasse Apostolos plenitudinem praedicationis, vel non omnem ordinem regulae omnibus edidisse, videamus ne forte Apostoli quidem simpliciter et plene, Ecclesiae autem suo vitio aliter acceperint quam Apostoli proferebant. Omnia ista scrupulositatis incitamenta invenias praetendi ab haereticis. Tenent correptas", + "candidate_score": 0.613753, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_150", + "bdc_text": "Zur Hinrichtung des oben genannten Paars s. Jean Crespin , Histoire des vrays tesmoins , Genf 1570 ( GLN 1774 ) , f. 151 , wo die Begebenheit mit Pierre Brullys Verhaftung in Zusammenhang gebracht wird.", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_58", + "psc_text": "est, ut Apostolos committam. Sed quoniam perversissimi isti illam reprehensionem ad hoc obtendunt, ut suspectam faciant doctrinam superiorem, respondebo quasi pro Petro: ipsum Paulum dixisse, factum se esse omnibus omnia, Judaeis judaeum, non judaeis non judaeum, ut omnes lucrificaret. Adeo pro temporibus et personis et caussis quaedam reprehendebant, in quae et ipsi aeque pro temporibus et personis et caussis committebant: quemadmodum si et Petrus reprehenderet Paulum, quod prohibens circumcisionem, circumciderit ipse Timotheum. Viderint qui de Apostolis judicant. Bene quod Petrus Paulo et in martyrio adaequatur. Sed etsi in tertium usque coelum ereptus Paulus, et in paradisum delatus audiit quaedam illic, non possunt videri fuisse quae illum in aliam doctrinam instructiorem praestarent, cum ita fuerit conditio eorum, ut nulli hominum proderentur. Quod si ad alicujus conscientiam manavit nescio quid illud, et hoc se aliqua haeresis sequi affirmat, aut Paulus secreti proditi reus est, aut et alius postea in paradisum ereptus debet", + "candidate_score": 0.609714, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf026", + "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae", + "max_score": 0.719124, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_56_58", + "bdc_text": "siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. . Haec , inquam , si sentiretis , ita diximus nihil re , sed verbis tantum inter vos controverti . Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_33", + "psc_text": "Innotuisti quippe nobis, in animo tibi versari scrupulum, eo quod orientalis Christi Ecclesia ex fermentato pane, occidentalis ex azymo sacratissimi corporis sacramentum conficere consuevit; et quia ipsi Orientales Latinos super hoc reprehendere non verentur, illud etiam animo tuo insedit, quod illi sericos pannos, nos autem lineos, quos corporalia dicimus, ad ornamenta tanti sacrificii exhibemus. 2. Scias itaque eorum jam dictis consuetudinibus minime nos opponere reprehensionis obstaculum, quandiu eas Romana Ecclesia duxerit tolerandas, maxime cum non sint de essentia, sive substantia sacramenti. De substantia sacramenti sunt verba Dei a sacerdote in sacro prolata ministerio, scilicet, Hoc est corpus meum, panisque frumenti et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola", + "candidate_score": 0.719124, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_25_27", + "bdc_text": "-In Art. 22 [23 ] steht : \"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch bedütende , heilige waarzeychenn sigind , durch die von dem herren selbs , durch den dienst der Kuchen , die ware gemeinschafft des lyps unnd bluts Christi den glöubigen fürgetragen unnd angebotten werde . . .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_33", + "psc_text": "Innotuisti quippe nobis, in animo tibi versari scrupulum, eo quod orientalis Christi Ecclesia ex fermentato pane, occidentalis ex azymo sacratissimi corporis sacramentum conficere consuevit; et quia ipsi Orientales Latinos super hoc reprehendere non verentur, illud etiam animo tuo insedit, quod illi sericos pannos, nos autem lineos, quos corporalia dicimus, ad ornamenta tanti sacrificii exhibemus. 2. Scias itaque eorum jam dictis consuetudinibus minime nos opponere reprehensionis obstaculum, quandiu eas Romana Ecclesia duxerit tolerandas, maxime cum non sint de essentia, sive substantia sacramenti. De substantia sacramenti sunt verba Dei a sacerdote in sacro prolata ministerio, scilicet, Hoc est corpus meum, panisque frumenti et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola", + "candidate_score": 0.678516, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_26_28", + "bdc_text": "\"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch bedütende , heilige waarzeychenn sigind , durch die von dem herren selbs , durch den dienst der Kuchen , die ware gemeinschafft des lyps unnd bluts Christi den glöubigen fürgetragen unnd angebotten werde . . . \" ( RBS 1/2 52f) .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_33", + "psc_text": "Innotuisti quippe nobis, in animo tibi versari scrupulum, eo quod orientalis Christi Ecclesia ex fermentato pane, occidentalis ex azymo sacratissimi corporis sacramentum conficere consuevit; et quia ipsi Orientales Latinos super hoc reprehendere non verentur, illud etiam animo tuo insedit, quod illi sericos pannos, nos autem lineos, quos corporalia dicimus, ad ornamenta tanti sacrificii exhibemus. 2. Scias itaque eorum jam dictis consuetudinibus minime nos opponere reprehensionis obstaculum, quandiu eas Romana Ecclesia duxerit tolerandas, maxime cum non sint de essentia, sive substantia sacramenti. De substantia sacramenti sunt verba Dei a sacerdote in sacro prolata ministerio, scilicet, Hoc est corpus meum, panisque frumenti et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola", + "candidate_score": 0.676307, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_113", + "bdc_text": "Bestendige Verantwortung auß der Heiligen Schrifft und war Catholischer Lehre . . .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_42", + "psc_text": "nisi ex dispensationis articulo a minori nequaquam valeat enodari, sed potius ab inferiori prolata, a superiore jure mediante cassetur. Orthodoxi quidem Patres Spiritus sancti auctoritate praevia sanxerunt; aliter autem quolibet astruente, sicut est vestrae prudentiae cognitum, pravum suborietur, scilicet gloriatio securis contra eum qui secat in eam (Isai. X, 15). 2. Quod vero de parilitate agitur apostolorum, Petrus praeeminet caeteris, quia a Domino audire meruit: Tu vocaberis Cephas, tu es Petrus (Joan. I, 42) , et caetera, et non ab alio aliquo, sed ab ipso Dei et virginis filio honorem pontificatus in Christi Ecclesia primus suscepit. 574 Cui etiam post resurrectionem Filii Dei ab eodem dictum est: Pasce agnos meos (Joan. XXI, 15) , agnorum nomine Ecclesiarum praelatos notans. Cujus dignitas potestatis etsi ad omnes catholicarum episcopos est transfusa, specialius tamen Romano antistiti singulari quodam privilegio, velut capiti, caeteris membris celsior permanet in aeternum. 3. Qui igitur debitam ei non", + "candidate_score": 0.6427, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_16", + "bdc_text": "ponderis habiturum , optarim tamen , ad vos quam primum pervenissetZu verstehen :", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_45", + "psc_text": "data mihi scribendi optio, quia peccatis meis ingruentibus non modo sterilitatis vel inopiae malo, verum etiam luis et hostilitatis, quominus inquirerem, horribili sum praepeditus incursu. 2. Nunc autem etsi mille necessitatibus, mille curis attritus, post longum miseriae tempus, veluti ab improbi soporis, ut ita 575 dixerim, gravedine suscitatus, istius meae suggestionis affatibus dependere praesumo salutis obsequium, et cordis et corporis humilitate prostratus, imprecans excellentissimam tuae beatitudinis potestatem, ut peculiarem famulum, quem pio illo sacrae dignationis intuitu semper habuisti susceptum, usque in finem habere jubeas commendatum. 3. Nam et ego (Christus novit) gravi dolore discrucior, quod, emenso tempore tam prolixo, vel nunc vestrum non mereor videre conspectum, sed spero in illum qui non obliviscitur misereri, nec repellit in finem, quia exaudiet precem pauperis, et vestro me miserum repraesentabit aspectui. Suggero sane, et omnimoda supplicatione deposco, ut librum Etymologiarum, quem jam, favente Domino, audivimus consummatum, promissionis vestrae memores, servo vestro dirigere jubeatis,", + "candidate_score": 0.640702, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_189_191", + "bdc_text": "s. Paul Richter , Aus dem Reichskammergerichts-Protokoll des Assessors Mathias Neser , 1536-1544 , in : Historische Zeitschrift 125 , 1922 , 440. 453f . enim nullum iudicium camerae fuit , quod de assessoribus et iudice non potuerit convenire . Inter electoresden Kurfürsten .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_19", + "psc_text": "religionis, vel timore judicii divini committit, eum nullo modo posse ad pristinum gradum restaurari. 13. In finem autem epistolae hujus hoc adjiciendum putavi, ut quotiescunque in gestis conciliorum discors sententia invenitur, illius concilii magis teneatur sententia, cujus antiquior aut potior exstat auctoritas. Datum pridie Kal. Mart., anno tertio regni domini nostri gloriosissimi Witerici regis. EPISTOLA V. ISIDORI HELLADIO ALIISQUE EPISCOPIS. 566 Dominis meis et Dei servis Helladio caeterisque qui cum eo sunt coadunati episcopis Isidorus. 1. Afficimur lacrymis, compungimur stimulis peccatorum nostrorum, cum ruinam fratris agnoscimus, quia sicut de salute laetitia, ita de periculo animae gemitus est. Cognovimus enim Hispalensem Cordubensis ecclesiae sacerdotem in pontificali culmine carnali labe dilapsum, et de altitudine honoris in profundo flagitiorum flenda ruina demersum; et quia vobis sollicitudo pastoralis incumbit, vestroque judicio delinquentium errores discutiendos censura divina disposuit, dicens: Sacerdotes stabunt in judiciis meis, et judicabunt inter sanctum et pollutum (Ezech. XLIV, 24) , hanc", + "candidate_score": 0.636954, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_187_189", + "bdc_text": "Ab augusto Seit August 1544 . -Im Juli 1544 hatte sich das Gericht in den politischen und religi ösen Wirren aufgelöst ; s. Paul Richter , Aus dem Reichskammergerichts-Protokoll des Assessors Mathias Neser , 1536-1544 , in :", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_19", + "psc_text": "religionis, vel timore judicii divini committit, eum nullo modo posse ad pristinum gradum restaurari. 13. In finem autem epistolae hujus hoc adjiciendum putavi, ut quotiescunque in gestis conciliorum discors sententia invenitur, illius concilii magis teneatur sententia, cujus antiquior aut potior exstat auctoritas. Datum pridie Kal. Mart., anno tertio regni domini nostri gloriosissimi Witerici regis. EPISTOLA V. ISIDORI HELLADIO ALIISQUE EPISCOPIS. 566 Dominis meis et Dei servis Helladio caeterisque qui cum eo sunt coadunati episcopis Isidorus. 1. Afficimur lacrymis, compungimur stimulis peccatorum nostrorum, cum ruinam fratris agnoscimus, quia sicut de salute laetitia, ita de periculo animae gemitus est. Cognovimus enim Hispalensem Cordubensis ecclesiae sacerdotem in pontificali culmine carnali labe dilapsum, et de altitudine honoris in profundo flagitiorum flenda ruina demersum; et quia vobis sollicitudo pastoralis incumbit, vestroque judicio delinquentium errores discutiendos censura divina disposuit, dicens: Sacerdotes stabunt in judiciis meis, et judicabunt inter sanctum et pollutum (Ezech. XLIV, 24) , hanc", + "candidate_score": 0.606122, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_Expositio-Epistolae-ad-Galatas", + "max_score": 0.718581, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_124_126", + "bdc_text": "et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 . multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. . Nolo , ut praedicationi Christi1Kor 1 , 23 ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_Expositio-Epistolae-ad-Galatas_window_158", + "psc_text": "diligimus? Non enim hoc timore timet adultera, ne custodiatur a viro, quo timet casta ne deseratur: illi enim tristis est praesentia viri, huic absentia. Et ideo timor ille corruptus est, et transire non vult hoc saeculum: iste autem castus permanet in saeculum saeculi. De quo timore crucifigi optat propheta, cum dicit: Confige clavis a timore tuo carnes meas (Psal. CXVIII, 120) . Ista crux est de qua Dominus dicit. Tolle crucem tuam, et sequere me (Matth. XVI, 24) . 54. [Ib. V, 25.] Si spiritu, inquit, vivimus, spiritu et sectemur. Manifestum est certe secundum id nos vivere quod sectati fuerimus; sectabimur autem quod dilexerimus. Itaque si ex adverso existant duo, praeceptum justitiae, et consuetudo carnalis, et utrumque diligitur, id sectabimur quod amplius dilexerimus: si tantumdem utrumque diligitur, nihil horum sectabimur; sed aut timore, aut inviti trahemur in alterutram partem; aut si utrumque aequaliter etiam timemus, in periculo sine dubio remanebimus,", + "candidate_score": 0.718581, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_123_125", + "bdc_text": "] Optimi viri , cogitemus et consyderemus , quam sint hi dies maliVgl. Eph 5 , 16 . et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 . multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_Expositio-Epistolae-ad-Galatas_window_158", + "psc_text": "diligimus? Non enim hoc timore timet adultera, ne custodiatur a viro, quo timet casta ne deseratur: illi enim tristis est praesentia viri, huic absentia. Et ideo timor ille corruptus est, et transire non vult hoc saeculum: iste autem castus permanet in saeculum saeculi. De quo timore crucifigi optat propheta, cum dicit: Confige clavis a timore tuo carnes meas (Psal. CXVIII, 120) . Ista crux est de qua Dominus dicit. Tolle crucem tuam, et sequere me (Matth. XVI, 24) . 54. [Ib. V, 25.] Si spiritu, inquit, vivimus, spiritu et sectemur. Manifestum est certe secundum id nos vivere quod sectati fuerimus; sectabimur autem quod dilexerimus. Itaque si ex adverso existant duo, praeceptum justitiae, et consuetudo carnalis, et utrumque diligitur, id sectabimur quod amplius dilexerimus: si tantumdem utrumque diligitur, nihil horum sectabimur; sed aut timore, aut inviti trahemur in alterutram partem; aut si utrumque aequaliter etiam timemus, in periculo sine dubio remanebimus,", + "candidate_score": 0.708738, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_125_127", + "bdc_text": "multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. . Nolo , ut praedicationi Christi1Kor 1 , 23 ; 2Kor 4 , 5 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_Expositio-Epistolae-ad-Galatas_window_178", + "psc_text": "Judaei facerent, mare et terram eos circuire solere, Dominus dixit (Matth. XXIII, 15). Mihi autem absit gloriari nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi, per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo. Mundus mihi crucifixus est, ait, ut me non teneat; et ego mundo, ut eum non teneam; id est, ut neque mundus mihi nocere possit, neque ego de mundo aliquid cupiam. Qui autem in cruce Christi gloriatur, non vult placere in carne; quia persecutiones carnalium non timet, quas prior ut crucifigeretur ille sustinuit, ut vestigia sua sectantibus praeberet exemplum. 63. [Ib. VI, 15, 16.] Neque enim circumcisio aliquid est, neque praeputium. Servat usque in finem illam indifferentiam, ne quis eum putaret vel in Timothei circumcisione simulate aliquid egisse, vel in cujusquam agere, si forte aliqua talis causa extitisset. Ostendit enim non ipsam circumcisionem obesse aliquid credentibus, sed spem salutis in talibus observationibus constitutam. Nam et in Actibus Apostolorum", + "candidate_score": 0.700391, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_124_126", + "bdc_text": "et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 . multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. . Nolo , ut praedicationi Christi1Kor 1 , 23 ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_Expositio-Epistolae-ad-Galatas_window_178", + "psc_text": "Judaei facerent, mare et terram eos circuire solere, Dominus dixit (Matth. XXIII, 15). Mihi autem absit gloriari nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi, per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo. Mundus mihi crucifixus est, ait, ut me non teneat; et ego mundo, ut eum non teneam; id est, ut neque mundus mihi nocere possit, neque ego de mundo aliquid cupiam. Qui autem in cruce Christi gloriatur, non vult placere in carne; quia persecutiones carnalium non timet, quas prior ut crucifigeretur ille sustinuit, ut vestigia sua sectantibus praeberet exemplum. 63. [Ib. VI, 15, 16.] Neque enim circumcisio aliquid est, neque praeputium. Servat usque in finem illam indifferentiam, ne quis eum putaret vel in Timothei circumcisione simulate aliquid egisse, vel in cujusquam agere, si forte aliqua talis causa extitisset. Ostendit enim non ipsam circumcisionem obesse aliquid credentibus, sed spem salutis in talibus observationibus constitutam. Nam et in Actibus Apostolorum", + "candidate_score": 0.698995, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_125", + "bdc_text": "multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_Expositio-Epistolae-ad-Galatas_window_178", + "psc_text": "Judaei facerent, mare et terram eos circuire solere, Dominus dixit (Matth. XXIII, 15). Mihi autem absit gloriari nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi, per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo. Mundus mihi crucifixus est, ait, ut me non teneat; et ego mundo, ut eum non teneam; id est, ut neque mundus mihi nocere possit, neque ego de mundo aliquid cupiam. Qui autem in cruce Christi gloriatur, non vult placere in carne; quia persecutiones carnalium non timet, quas prior ut crucifigeretur ille sustinuit, ut vestigia sua sectantibus praeberet exemplum. 63. [Ib. VI, 15, 16.] Neque enim circumcisio aliquid est, neque praeputium. Servat usque in finem illam indifferentiam, ne quis eum putaret vel in Timothei circumcisione simulate aliquid egisse, vel in cujusquam agere, si forte aliqua talis causa extitisset. Ostendit enim non ipsam circumcisionem obesse aliquid credentibus, sed spem salutis in talibus observationibus constitutam. Nam et in Actibus Apostolorum", + "candidate_score": 0.69015, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_191_193", + "bdc_text": "Inter electoresden Kurfürsten . maior pars vult promissa et constituta servari in prioribus comitiis , ut primum de religione agatur . Idem Idem civitates petunt am Rande nachgetragen. civitates petunt .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_Expositio-Epistolae-ad-Galatas_window_29", + "psc_text": "sanctorum, qui erant in Judaea, qui rerum suarum venditarum pretia ad pedes Apostolorum posuerant (Act. IV, 35). Sic ergo ad Gentes missi sunt Paulus et Barnabas, ut Ecclesiae Gentium quae hoc non fecerant, ministrarent, hortatione ipsorum, eis qui hoc fecerant: sicut ad Romanos dicit, « Nunc autem pergam Jerusalem ministrare sanctis: placuit enim Macedoniae et Achaiae communionem aliquam facere in pauperes sanctorum, qui sunt in Jerusalem. Placuit enim illis, et debitores eorum sunt. Si enim spiritualibus eorum communicaverunt Gentes, debent et in carnalibus ministrare eis (Rom. XV, 25-27). 15. [Ib. II, 11-16.] In nullam ergo simulationem Paulus lapsus erat, quia servabat ubique quod congruere videbat, sive Ecclesiis Gentium, sive Judaeorum, ut nusquam auferret consuetudinem, quae servata non impediebat ad obtinendum regnum Dei: tantum admonens ne quis in superfluis poneret spem salutis, etiam si consuetudinem in eis propter offensionem infirmorum custodire vellet. Sicut ad Corinthios dicit: « Circumcisus quis vocatus est?", + "candidate_score": 0.662046, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_17_19", + "bdc_text": "ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 . - religio Christi et cura ecclesiarum compulit . Nihil prorsus vos debere ad Lutheri librum \"Kurtz bekentnis \" ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_Expositio-Epistolae-ad-Galatas_window_78", + "psc_text": "ante commemoravi, quod ait ad Romanos: Si enim spiritualibus eorum communicaverunt Gentes, debent et in carnalibus ministrare eis (Rom. XV, 27) . De ipsis ergo Judaeis etiam consequenter dicit: Prius autem quam veniret fides, sub Lege custodiebamur, conclusi in eam fidem, quae postea revelata est. Ut enim tam prope invenirentur, et tam de proximo ad Deum venditis suis rebus accederent, quod Dominus eis praecepit qui vellent esse perfecti (Matth. XIX, 21), Lege ipsa factum est, sub qua custodiebantur, conclusi in eam fidem, id est in adventum ejus fidei, quae postea revelata est: conclusio enim eorum erat tum timor unius Dei. Et quod praevaricatores ipsius Legis inventi sunt, non ad perniciem, sed ad utilitatem valuit eis qui crediderunt: cognitio enim majoris aegritudinis, et desiderari medicum vehementius fecit, et diligi ardentius. Cui enim plurimum dimittitur, plurimum diligit (Luc. VII, 43, 47). 27. [Ib. III, 24-27.] Itaque Lex, inquit, paedagogus noster fuit in", + "candidate_score": 0.658681, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_17_19", + "bdc_text": "ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 . - religio Christi et cura ecclesiarum compulit . Nihil prorsus vos debere ad Lutheri librum \"Kurtz bekentnis \" ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_Expositio-Epistolae-ad-Galatas_window_134", + "psc_text": "revelata et credita salvum faciebat, et ad imitandum vocabat. Ideo nunc dicit Apostolus, In libertatem vocati estis, fratres; tantum ne libertatem in occasionem carnis detis: id est, ne audito nomine libertatis, impune vobis peccandum esse arbitremini. Sed per charitatem, inquit, servite invicem. Qui enim per charitatem servit, libere servit, et sine miseria obtemperans Deo, cum amore faciendo quod docetur, non cum timore quod cogitur. 44. [Ib. V, 14.] Omnis enim Lex, inquit, in uno sermone impleta est, in eo quod diliges proximum tuum tanquam teipsum. Omnem ergo Legem nunc dicit ex his operibus quae ad bonos mores pertinent: quia et illa quae sunt in sacramentis, cum bene a liberis intelliguntur, nec carnaliter observantur a servis, ad illa duo praecepta referantur necesse est, dilectionis Dei et proximi. Recte itaque accipitur ad hoc pertinere quod etiam Dominus ait, Non veni Legem solvere, sed implere (Matth. V, 17) : quia erat ablaturus timorem", + "candidate_score": 0.654835, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_182_184", + "bdc_text": "Agendum esse et de iudicio camerae constituendo et sustinendo a statibus , de quo constituendo , si status inter se convenire non valeant , debere eos sibi deligendi iudicem et assessores potestatem facereSiehe die kaiserlichen Propositionen vom 17 . und 24 . März 1545 ( RTA JR XVI/1 117 , Nr. 15 ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_Expositio-Epistolae-ad-Galatas_window_98", + "psc_text": "Nam si etiam ipsi praevaricatores angeli, cum principe suo diabolo, non recte dicerentur procuratores vel actores divinae providentiae, non Dominus magistratum hujus mundi diabolum diceret; nec uteretur illo ad correptionem hominum ipsa potestas apostolica, eodem Paulo alibi dicente, Quos tradidi satanae, ut discant non blasphemare (I Tim. I, 20) : et alio loco ad salutem; ait enim, « Ego quidem sicut absens corpore, praesens autem spiritu, jam judicavi quasi praesens, eum qui sic operatus est, in nomine Domini nostri Jesu Christi congregatis vobis et meo spiritu, cum potentia Domini nostri Jesu Christi, tradere hujusmodi satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit in die Domini Jesu (I Cor. V, 3-5). Sed et magistratus sub statuto imperatore non facit, nisi quantum illi permittitur; et procuratores actoresque hujus mundi nihil faciunt, nisi quantum Dominus sinit. Non enim latet eum aliquid, sicut hominem; aut in aliquo est minus potens, ut procuratores atque actores,", + "candidate_score": 0.637413, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_180_182", + "bdc_text": "die kaiserliche Proposition vom 17 . März 1545 ( RTA JR XVI /1 120f , Nr. 15). . Agendum esse et de iudicio camerae constituendo et sustinendo a statibus , de quo constituendo , si status inter se convenire non valeant , debere eos sibi deligendi iudicem et assessores potestatem facereSiehe die kaiserlichen Propositionen vom 17 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_Expositio-Epistolae-ad-Galatas_window_98", + "psc_text": "Nam si etiam ipsi praevaricatores angeli, cum principe suo diabolo, non recte dicerentur procuratores vel actores divinae providentiae, non Dominus magistratum hujus mundi diabolum diceret; nec uteretur illo ad correptionem hominum ipsa potestas apostolica, eodem Paulo alibi dicente, Quos tradidi satanae, ut discant non blasphemare (I Tim. I, 20) : et alio loco ad salutem; ait enim, « Ego quidem sicut absens corpore, praesens autem spiritu, jam judicavi quasi praesens, eum qui sic operatus est, in nomine Domini nostri Jesu Christi congregatis vobis et meo spiritu, cum potentia Domini nostri Jesu Christi, tradere hujusmodi satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit in die Domini Jesu (I Cor. V, 3-5). Sed et magistratus sub statuto imperatore non facit, nisi quantum illi permittitur; et procuratores actoresque hujus mundi nihil faciunt, nisi quantum Dominus sinit. Non enim latet eum aliquid, sicut hominem; aut in aliquo est minus potens, ut procuratores atque actores,", + "candidate_score": 0.630663, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_182", + "bdc_text": "Agendum esse et de iudicio camerae constituendo et sustinendo a statibus , de quo constituendo , si status inter se convenire non valeant , debere eos sibi deligendi iudicem et assessores potestatem facereSiehe die kaiserlichen Propositionen vom 17 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_Expositio-Epistolae-ad-Galatas_window_98", + "psc_text": "Nam si etiam ipsi praevaricatores angeli, cum principe suo diabolo, non recte dicerentur procuratores vel actores divinae providentiae, non Dominus magistratum hujus mundi diabolum diceret; nec uteretur illo ad correptionem hominum ipsa potestas apostolica, eodem Paulo alibi dicente, Quos tradidi satanae, ut discant non blasphemare (I Tim. I, 20) : et alio loco ad salutem; ait enim, « Ego quidem sicut absens corpore, praesens autem spiritu, jam judicavi quasi praesens, eum qui sic operatus est, in nomine Domini nostri Jesu Christi congregatis vobis et meo spiritu, cum potentia Domini nostri Jesu Christi, tradere hujusmodi satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit in die Domini Jesu (I Cor. V, 3-5). Sed et magistratus sub statuto imperatore non facit, nisi quantum illi permittitur; et procuratores actoresque hujus mundi nihil faciunt, nisi quantum Dominus sinit. Non enim latet eum aliquid, sicut hominem; aut in aliquo est minus potens, ut procuratores atque actores,", + "candidate_score": 0.630176, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_181_183", + "bdc_text": "März 1545 ( RTA JR XVI /1 120f , Nr. 15). . Agendum esse et de iudicio camerae constituendo et sustinendo a statibus , de quo constituendo , si status inter se convenire non valeant , debere eos sibi deligendi iudicem et assessores potestatem facereSiehe die kaiserlichen Propositionen vom 17 . und 24 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_Expositio-Epistolae-ad-Galatas_window_98", + "psc_text": "Nam si etiam ipsi praevaricatores angeli, cum principe suo diabolo, non recte dicerentur procuratores vel actores divinae providentiae, non Dominus magistratum hujus mundi diabolum diceret; nec uteretur illo ad correptionem hominum ipsa potestas apostolica, eodem Paulo alibi dicente, Quos tradidi satanae, ut discant non blasphemare (I Tim. I, 20) : et alio loco ad salutem; ait enim, « Ego quidem sicut absens corpore, praesens autem spiritu, jam judicavi quasi praesens, eum qui sic operatus est, in nomine Domini nostri Jesu Christi congregatis vobis et meo spiritu, cum potentia Domini nostri Jesu Christi, tradere hujusmodi satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit in die Domini Jesu (I Cor. V, 3-5). Sed et magistratus sub statuto imperatore non facit, nisi quantum illi permittitur; et procuratores actoresque hujus mundi nihil faciunt, nisi quantum Dominus sinit. Non enim latet eum aliquid, sicut hominem; aut in aliquo est minus potens, ut procuratores atque actores,", + "candidate_score": 0.629526, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore", + "max_score": 0.717438, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_56_58", + "bdc_text": "siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. . Haec , inquam , si sentiretis , ita diximus nihil re , sed verbis tantum inter vos controverti . Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.717438, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_56", + "bdc_text": "siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.710018, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_123_125", + "bdc_text": "] Optimi viri , cogitemus et consyderemus , quam sint hi dies maliVgl. Eph 5 , 16 . et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 . multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_177", + "psc_text": "in mediis tentationibus ducitur, perpetuo debet pendere christianus. Non enim est in hac vita tempus evellendi clavos, de quibus in Psalmo dicitur: Confige clavis a timore tuo carnes meas (Psal. CXVIII, 120) . Carnes, sunt carnales concupiscentiae; clavi, sunt praecepta justitiae: his illas timor Domini configit, qui nos illi acceptabilem hostiam crucifigit. Unde item dicit Apostolus: Obsecro itaque vos, fratres, per miserationem Dei, ut exhibeatis corpora vestra hostiam vivam, sanctam, Deo placentem (Rom. XII, 1) . Crux ergo ista, in qua Dei servus non solum non confunditur, sed etiam gloriatur dicens, Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi, per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo (Galat. VI, 14) : crux, inquam, ista non quadraginta dierum est, sed totius hujus vitae, quae mystico numero quadraginta istorum significatur dierum; sive quod homo ducturus hanc vitam, sicut nonnulli asserunt, diebus quadraginta formatur in utero; sive quod Evangelia", + "candidate_score": 0.705213, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_123_125", + "bdc_text": "] Optimi viri , cogitemus et consyderemus , quam sint hi dies maliVgl. Eph 5 , 16 . et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 . multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_223", + "psc_text": "tanquam nocturni luminis, ut cauti vigilaremus, edocuit. « Habemus, inquit, certiorem propheticum sermonem cui benefacitis intendentes, tanquam lucernae lucenti in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris (II Petr. 1, 19). » 7. Dies nunc laboris et tristitiae. Sint ergo lumbi nostri accincti et lucernae ardentes, et nos similes hominibus exspectantibus Dominum suum, quando veniat a nuptiis (Luc. XII, 35, 36). Nec dicamus invicem nobis, Manducemus et bibamus; cras enim moriemur (I Cor. XV, 32) . Sed eo magis, quo incertus est mortis dies, et molestus est vitae dies, jejunemus et oremus, cras enim moriemur. Pusillum, inquit, et non videbitis me; et iterum pusillum, et videbitis me. Haec est hora de qua dixit, Vos tristes eritis, saeculum autem gaudebit: id est, vita ista tentationibus plena, in qua peregrinamur ab eo. Sed iterum, inquit, videbo vos, et gaudebit cor vestrum; et gaudium vestrum nemo auferet a vobis", + "candidate_score": 0.699647, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_124_126", + "bdc_text": "et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 . multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. . Nolo , ut praedicationi Christi1Kor 1 , 23 ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_176", + "psc_text": "Christianus perpetuo debet pendere in cruce. Crux totius vitae nostrae. Observationem Quadragesimae, solemni reditu praesentatam, hodierno die ingredimur: quo vobis solemniter etiam exhortatio nostra debetur; ut Dei sermo per nostrum officium ministratus, jejunaturos corpore, pascat in corde; ac sic interior homo cibo suo refectus, exterioris castigationem possit agere, et robustius sustinere. Congruit enim nostrae devotioni, ut qui Domini crucifixi passionem jam propinquantem celebraturi sumus, reprimendarum carnalium voluptatum crucem nobis ipsi etiam faciamus, sicut dicit Apostolus: Qui autem Jesu Christi sunt, carnem suam crucifixerunt cum passionibus et concupiscentiis (Galat. V, 24) . In hac quidem cruce, per totam istam vitam, quae in mediis tentationibus ducitur, perpetuo debet pendere christianus. Non enim est in hac vita tempus evellendi clavos, de quibus in Psalmo dicitur: Confige clavis a timore tuo carnes meas (Psal. CXVIII, 120) . Carnes, sunt carnales concupiscentiae; clavi, sunt praecepta justitiae: his illas timor Domini configit, qui nos illi acceptabilem", + "candidate_score": 0.697297, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_143_145", + "bdc_text": "Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus . Amen . Si ita haec mea excęperitis , ut scripsi , optimo ea animo excipite. [ Autographe Beilage :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_773", + "psc_text": "tu me sequere: Nolo ut ipse patiatur, tu patere. Secundum autem Evangelium Joannis, hoc mihi videtur intelligi: quoniam Petrus scripsit de Domino, scripserunt et alii; sed scriptura eorum magis circa humanitatem Domini est occupata. Dominus enim Christus et Deus est, et homo. Quid est homo? Anima et caro. Quid est ergo Christus? Verbum, anima et caro. Sed qualis anima? quia et pecora habent animas. Verbum, rationalis anima et caro; hoc totum Christus. Sed de divinitate Christi in litteris Petri aliquid: in Evangelio autem Joannis multum eminet. In principio erat Verbum, ipse dixit. Transcendit nubes, et transcendit sidera, transcendit Angelos, transcendit omnem creaturam, pervenit ad Verbum, per quod facta sunt omnia. « In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt » (Joan. I, 1-3). Quis videt, quis cogitat, quis digne suscipiat, quis digne pronuntiet? Tunc", + "candidate_score": 0.695603, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_129_131", + "bdc_text": "Eam autem opto a nobis omnibus efferendae illiGemeint ist : praedicationi Christi . et illustrandae observari religionem , cuius in Christo domino et apostolo eius exemplum videmus nobis esse propositum .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_151", + "psc_text": "quomodo prophetatus est Christus: ne forte, cum vidissent tanta manifestatione impleri prophetias, putarent easdem Scripturas a Christianis esse confictas, cum de Christo praedicta recitarentur, quae completa cernuntur. Proferuntur ergo codices a Judaeis, atque ita Deus demonstrat nobis in inimicis nostris; quos ideo non occidit, hoc est, de terris non penitus perdidit, ne obliviscerentur legis ipsius: quam propterea legendo, et quaedam ejus quamvis carnaliter observando, meminerunt, ut sibi sumant judicium, nobis praebeant testimonium. SERMO CCII. In Epiphania Domini, IV. CAPUT PRIMUM. 1. Epiphania, manifestatio Christi. Hodierni diei per universum mundum nota solemnitas quid nobis afferat festivitatis, quidve anniversaria repetitione commemoret, anniversario quoque sermone tempus admonet ut loquamur. Epiphania quippe graece, latine manifestatio dici potest. Hoc enim die Magi Dominum adorasse perhibentur; stella scilicet apparente commoniti, et praecedente perducti. Eo quippe die quo natus est, illi stellam in Oriente viderunt; et quem natum indicaverit, agnoverunt. Ex illo igitur die ad hunc diem", + "candidate_score": 0.694877, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_43_45", + "bdc_text": "ad nostram confessionem . , idque non quando nos perpulit adversarius , sed quia monet verbum ChristiVgl. Mt 10 , 32 par. ; Mk 8 , 38 par. ; Röm 10 , 9f. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_326", + "psc_text": "reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus. Ecce ergo in Christo majorem invenimus charitatem, quia animam suam non pro amicis, sed pro suis tradidit inimicis. Quantus ergo Dei amor erga homines et qualis affectio, sic amare etiam peccatores, ut amore eorum moreretur. Commendat enim charitatem suam in nobis, Apostoli verba sunt; quia cum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus est (Rom. V, 6, 10, 8) . Crede ergo hoc et tu, et pro salute tua noli erubescere confiteri. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem (Id. X, 10) . Denique ne dubitares, ne erubesceres, quando primum credidisti, signum Christi in fronte tanquam in domo pudoris accepisti. Recole frontem tuam, ne linguam expavescas alienam. Qui enim, inquit, ipse Dominus, confusus me fuerit coram hominibus, confundet illum Filius hominis coram Angelis Dei (Marc. VIII, 38) . Noli ergo erubescere ignominiam crucis, quam pro te Deus ipse non", + "candidate_score": 0.689934, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_22_24", + "bdc_text": "Respondere equidem vos cupiebam , sed ut et vestras ecclesias apud pios homines defenderetis et , quae Christi sunt in aliis , non oppugnaretis nec in suspitionem iniquam raperetis . Nunc , quia videmini rem in eucharistia non Christum - ut Confessio habebat BasiliensisDamit ist das \"Erste Hel vetische Bekenntnis \" von 1536 gemeint ; s. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 503 , Anm. 21 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_429", + "psc_text": "non? Recolite facta vestra, si non fuistis. Respicite conscientias vestras, quibus renuntiastis. Quia ergo fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux, non in vobis, sed in Domino; sicut filii lucis ambulate (Ephes. V, 8) . Satis sint vobis pauca ista, quoniam et post laboraturi sumus, et de Sacramentis altaris hodie Infantibus disputandum est. SERMO CCXXVII. In die Paschae, IV. Ad Infantes, de Sacramentis. Memor sum promissionis meae. Promiseram enim vobis, qui baptizati estis, sermonem quo exponerem mensae Dominicae Sacramentum, quod modo etiam videtis, et cujus nocte praeterita participes facti estis. Debetis scire quid accepistis, quid accepturi estis, quid quotidie accipere debeatis. Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis.", + "candidate_score": 0.683876, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_125_127", + "bdc_text": "multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. . Nolo , ut praedicationi Christi1Kor 1 , 23 ; 2Kor 4 , 5 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_178", + "psc_text": "Jesu Christi, per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo (Galat. VI, 14) : crux, inquam, ista non quadraginta dierum est, sed totius hujus vitae, quae mystico numero quadraginta istorum significatur dierum; sive quod homo ducturus hanc vitam, sicut nonnulli asserunt, diebus quadraginta formatur in utero; sive quod Evangelia quatuor cum denaria Lege concordant, et quater deni istum numerum signant, nobisque in hac vita Scripturas utrasque necessarias esse demonstrant; sive alia qualibet probabiliore causa, quam potest intellectus melior et luculentior invenire. Unde et Moyses et Elias et ipse Dominus quadraginta diebus jejunaverunt: ut insinuaretur nobis et in Moyse et in Elia et in ipso Christo, hoc est, in Lege et Prophetis et in ipso Evangelio, id nobiscum agi, ne conformemur et haereamus huic saeculo, sed crucifigamus hominem veterem, non in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitiis, non in contentione et aemulatione agentes; sed induamus Dominum Jesum; et", + "candidate_score": 0.681535, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_125", + "bdc_text": "multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_178", + "psc_text": "Jesu Christi, per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo (Galat. VI, 14) : crux, inquam, ista non quadraginta dierum est, sed totius hujus vitae, quae mystico numero quadraginta istorum significatur dierum; sive quod homo ducturus hanc vitam, sicut nonnulli asserunt, diebus quadraginta formatur in utero; sive quod Evangelia quatuor cum denaria Lege concordant, et quater deni istum numerum signant, nobisque in hac vita Scripturas utrasque necessarias esse demonstrant; sive alia qualibet probabiliore causa, quam potest intellectus melior et luculentior invenire. Unde et Moyses et Elias et ipse Dominus quadraginta diebus jejunaverunt: ut insinuaretur nobis et in Moyse et in Elia et in ipso Christo, hoc est, in Lege et Prophetis et in ipso Evangelio, id nobiscum agi, ne conformemur et haereamus huic saeculo, sed crucifigamus hominem veterem, non in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitiis, non in contentione et aemulatione agentes; sed induamus Dominum Jesum; et", + "candidate_score": 0.678537, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_43", + "bdc_text": "ad nostram confessionem . , idque non quando nos perpulit adversarius , sed quia monet verbum ChristiVgl. Mt 10 , 32 par. ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_326", + "psc_text": "reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus. Ecce ergo in Christo majorem invenimus charitatem, quia animam suam non pro amicis, sed pro suis tradidit inimicis. Quantus ergo Dei amor erga homines et qualis affectio, sic amare etiam peccatores, ut amore eorum moreretur. Commendat enim charitatem suam in nobis, Apostoli verba sunt; quia cum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus est (Rom. V, 6, 10, 8) . Crede ergo hoc et tu, et pro salute tua noli erubescere confiteri. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem (Id. X, 10) . Denique ne dubitares, ne erubesceres, quando primum credidisti, signum Christi in fronte tanquam in domo pudoris accepisti. Recole frontem tuam, ne linguam expavescas alienam. Qui enim, inquit, ipse Dominus, confusus me fuerit coram hominibus, confundet illum Filius hominis coram Angelis Dei (Marc. VIII, 38) . Noli ergo erubescere ignominiam crucis, quam pro te Deus ipse non", + "candidate_score": 0.67836, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_42_44", + "bdc_text": "Nos tantundem deposuimus et ad nostramZu verstehen : ad nostram confessionem . , idque non quando nos perpulit adversarius , sed quia monet verbum ChristiVgl. Mt 10 , 32 par. ; Mk 8 , 38 par. ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_326", + "psc_text": "reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus. Ecce ergo in Christo majorem invenimus charitatem, quia animam suam non pro amicis, sed pro suis tradidit inimicis. Quantus ergo Dei amor erga homines et qualis affectio, sic amare etiam peccatores, ut amore eorum moreretur. Commendat enim charitatem suam in nobis, Apostoli verba sunt; quia cum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus est (Rom. V, 6, 10, 8) . Crede ergo hoc et tu, et pro salute tua noli erubescere confiteri. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem (Id. X, 10) . Denique ne dubitares, ne erubesceres, quando primum credidisti, signum Christi in fronte tanquam in domo pudoris accepisti. Recole frontem tuam, ne linguam expavescas alienam. Qui enim, inquit, ipse Dominus, confusus me fuerit coram hominibus, confundet illum Filius hominis coram Angelis Dei (Marc. VIII, 38) . Noli ergo erubescere ignominiam crucis, quam pro te Deus ipse non", + "candidate_score": 0.676363, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_24_26", + "bdc_text": "s. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 503 , Anm. 21 . -In Art. 22 [23 ] steht : \"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_444", + "psc_text": "CXVII, 24, Hic est dies quem fecit Dominus. Sicut Domino nostro cantavimus, ita illo adjuvante faciamus. Omnis enim dies a Domino factus est: non tamen sine causa de aliquo praecipue scriptum est, Hic est dies quem fecit Dominus. Legimus cum Deus conderet coelum et terram, quia dixit, Fiat lux; et facta est lux. Et vocavit Deus lucem, diem; et tenebras, noctem (Gen. I, 3, 5) . Sed est alius dies certus nobis et praecipue commendandus, de quo dicit Apostolus: Sicut in die honeste ambulemus. Dies iste vulgaris quotidianus, oriente sole et occidente perficitur. Est alius dies, quo fulget verbum Dei in cordibus fidelium, et pellit tenebras, non oculorum, sed morum malorum. Ipsum ergo agnoscamus, in ipso gaudeamus. Audiamus Apostolum dicentem, « Filii enim lucis sumus, et filii diei: non sumus noctis, neque tenebrarum (I Thess. V, 5). Sicut in die honeste ambulemus: non in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus", + "candidate_score": 0.674955, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_127_129", + "bdc_text": "2Kor 4 , 5 . ob ullam mundi iniquitatem tantulum detrahatur , aut tenebrae ulla in parte in eameam am Rande nachgetragen. inducantur . Eam autem opto a nobis omnibus efferendae illiGemeint ist :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_382", + "psc_text": "quo dicitur, Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi, non reputans illis delicta eorum (II Cor. V, 19) . Quanquam tam clara sit vigiliae hujus celebritas toto orbe terrarum, ut etiam illos vigilare carne compellat, qui corde, non dicam, dormiunt, sed tartarea impietate sepulti sunt. Vigilant etiam ipsi nocte ista, de qua etiam visibiliter redditur, quod tanto ante promissum est: Et nox tanquam dies illuminabitur (Psal. CXXXVIII, 12) . Fit hoc in cordibus piorum, quibus dictum est: Fuistis aliquando tenebrae. nunc autem lux in Domino (Ephes. V, 8) . Fit hoc etiam in aemulis omnium, et qui vident in Domino, et qui invident Domino. Vigilat ergo ista nocte et mundus inimicus, et mundus reconciliatus. Vigilat iste, ut laudet medicum liberatus: vigilat ille, ut blasphemet judicem condemnatus. Vigilat iste, mentibus piis fervens et lucescens: vigilat ille, dentibus suis frendens et tabescens. Denique istum charitas, illum iniquitas: istum christianus vigor, illum diabolicus", + "candidate_score": 0.674453, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_127_129", + "bdc_text": "2Kor 4 , 5 . ob ullam mundi iniquitatem tantulum detrahatur , aut tenebrae ulla in parte in eameam am Rande nachgetragen. inducantur . Eam autem opto a nobis omnibus efferendae illiGemeint ist :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_393", + "psc_text": "infirmos: sed adversus principes et potestates, et rectores mundi tenebrarum harum, adversus spiritualia nequitiae in coelestibus (Ephes. VI, 12) . Nec ideo sane diabolum et angelos ejus, quos Apostolus his verbis significat, mundi hujus existimetis esse rectores, de quo scriptum est, Et mundus per eum factus est (Joan. I, 10) . Nam eos rectores mundi cum etiam ipse dixisset, ne quis mundum intelligeret, qui plerisque Scripturarum locis coeli et terrae nomine nuncupatur; continuo tanquam exponendo addidit, tenebrarum harum, hoc est, infidelium. Propter quod jam fidelibus dicit, Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino (Ephes. V, 8) . Sunt ergo ista spiritualia nequitiae in coelestibus; non ubi sidera disposita effulgent, et sancti Angeli commorantur; sed in hujus aeris infimi caliginoso habitaculo, ubi et nebula conglobatur: et tamen scriptum est, Qui cooperit coelum nubibus (Psal. CXLVI, 8) . Ubi et aves volitant: et tamen dicuntur volatilia coeli (Psal. XLIX, 11) .", + "candidate_score": 0.674002, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_26_28", + "bdc_text": "\"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch bedütende , heilige waarzeychenn sigind , durch die von dem herren selbs , durch den dienst der Kuchen , die ware gemeinschafft des lyps unnd bluts Christi den glöubigen fürgetragen unnd angebotten werde . . . \" ( RBS 1/2 52f) .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_443", + "psc_text": "vos, diligendo vos, tenendo unam fidem, unam spem, individuam charitatem. Haeretici quando hoc accipiunt, testimonium contra se accipiunt: quia illi quaerunt divisionem, cum panis iste indicet unitatem. Sic et vinum in multis racemis fuit, et modo in unum est. Unum est in suavitate calicis, post pressuram torcularis. Et vos post illa jejunia, post labores, post humilitatem et contritionem, jam in nomine Christi tanquam ad calicem Domini venistis: et ibi vos estis in mensa, et ibi vos estis in calice. Nobiscum vos estis. Simul enim hoc sumimus, simul bibimus: quia simul vivimus. SERMO CCXXX. In diebus Paschalibus, I. De versu Psalmi CXVII, 24, Hic est dies quem fecit Dominus. Sicut Domino nostro cantavimus, ita illo adjuvante faciamus. Omnis enim dies a Domino factus est: non tamen sine causa de aliquo praecipue scriptum est, Hic est dies quem fecit Dominus. Legimus cum Deus conderet coelum et terram, quia dixit, Fiat lux; et", + "candidate_score": 0.67257, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_122_124", + "bdc_text": "[ Autographe Nachschrift: ] Optimi viri , cogitemus et consyderemus , quam sint hi dies maliVgl. Eph 5 , 16 . et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_365", + "psc_text": "et bene vivamus in diebus malis. Transit locus malus et dies mali: et veniet locus bonus aeternus, et dies boni aeterni: et ipsi dies boni unus dies erunt. Hic enim quare sunt mali dies? Quia transit unus, ut veniat alius. Transit hodiernus, ut veniat crastinus: transit hesternus, ut veniat hodiernus. Ubi nihil transit, unus est dies. Et dies Christus est, et Pater dies: sed Pater dies de nullo die, Filius dies ex die. Commendavit ergo nobis Dominus Jesus Christus in passione sua labores et contritiones praesentis saeculi: in resurrectione sua commendavit aeternam vitam et beatam futuri saeculi. Toleremus praesentia, speremus futura. Ideo in diebus istis dies agimus significantes laborem praesentis saeculi, in jejuniis et observatione conterentes animas nostras; in diebus autem venturis dies significamus futuri saeculi, nondum ibi sumus. Significamus dixi; non, tenemus. Usque ad passionem enim contritio: post resurrectionem laudatio. SERMO CCXVIII. De Passione Domini in Parasceve. CAPUT PRIMUM.", + "candidate_score": 0.671804, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_126_128", + "bdc_text": "Nolo , ut praedicationi Christi1Kor 1 , 23 ; 2Kor 4 , 5 . ob ullam mundi iniquitatem tantulum detrahatur , aut tenebrae ulla in parte in eameam am Rande nachgetragen. inducantur .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_382", + "psc_text": "quo dicitur, Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi, non reputans illis delicta eorum (II Cor. V, 19) . Quanquam tam clara sit vigiliae hujus celebritas toto orbe terrarum, ut etiam illos vigilare carne compellat, qui corde, non dicam, dormiunt, sed tartarea impietate sepulti sunt. Vigilant etiam ipsi nocte ista, de qua etiam visibiliter redditur, quod tanto ante promissum est: Et nox tanquam dies illuminabitur (Psal. CXXXVIII, 12) . Fit hoc in cordibus piorum, quibus dictum est: Fuistis aliquando tenebrae. nunc autem lux in Domino (Ephes. V, 8) . Fit hoc etiam in aemulis omnium, et qui vident in Domino, et qui invident Domino. Vigilat ergo ista nocte et mundus inimicus, et mundus reconciliatus. Vigilat iste, ut laudet medicum liberatus: vigilat ille, ut blasphemet judicem condemnatus. Vigilat iste, mentibus piis fervens et lucescens: vigilat ille, dentibus suis frendens et tabescens. Denique istum charitas, illum iniquitas: istum christianus vigor, illum diabolicus", + "candidate_score": 0.669813, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_126_128", + "bdc_text": "Nolo , ut praedicationi Christi1Kor 1 , 23 ; 2Kor 4 , 5 . ob ullam mundi iniquitatem tantulum detrahatur , aut tenebrae ulla in parte in eameam am Rande nachgetragen. inducantur .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_393", + "psc_text": "infirmos: sed adversus principes et potestates, et rectores mundi tenebrarum harum, adversus spiritualia nequitiae in coelestibus (Ephes. VI, 12) . Nec ideo sane diabolum et angelos ejus, quos Apostolus his verbis significat, mundi hujus existimetis esse rectores, de quo scriptum est, Et mundus per eum factus est (Joan. I, 10) . Nam eos rectores mundi cum etiam ipse dixisset, ne quis mundum intelligeret, qui plerisque Scripturarum locis coeli et terrae nomine nuncupatur; continuo tanquam exponendo addidit, tenebrarum harum, hoc est, infidelium. Propter quod jam fidelibus dicit, Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino (Ephes. V, 8) . Sunt ergo ista spiritualia nequitiae in coelestibus; non ubi sidera disposita effulgent, et sancti Angeli commorantur; sed in hujus aeris infimi caliginoso habitaculo, ubi et nebula conglobatur: et tamen scriptum est, Qui cooperit coelum nubibus (Psal. CXLVI, 8) . Ubi et aves volitant: et tamen dicuntur volatilia coeli (Psal. XLIX, 11) .", + "candidate_score": 0.668967, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_226_228", + "bdc_text": "et ad veram nos omnes poenitentiam adigat et in se consensionem Vgl. 1Kor 1 , 10. . Amen . Coloniensis Hermann von Wied , Erzbischof von Köln .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_312", + "psc_text": "fides imbuat corda vestra, et confessionem dirigat. Hoc audiendo credite, ut intelligatis; ut quod creditis, intelligere proficiendo valeatis. 11. Ecclesia sancta catholica, columna et firmamentum veritatis. Remissio peccatorum. Sanctam quoque Ecclesiam, matrem vestram, tanquam supernam Jerusalem sanctam civitatem Dei, honorate, diligite, praedicate. Ipsa est quae in hac fide, quam audistis, fructificat et crescit in universum mundum (Coloss. I, 6). Ecclesia Dei vivi, columna et firmamentum veritatis (I Tim. III, 15): quae malos in fine separandos, a quibus interim discedit disparilitate morum, tolerat in communione Sacramentorum. Haec propter sua frumenta inter paleas modo gementia, quorum in novissima ventilatione massa horreis debita declarabitur, claves accepit regni coelorum; ut in illa per sanguinem Christi, operante Spiritu sancto, fiat remissio peccatorum. In hac Ecclesia reviviscet anima, quae mortua fuerat peccatis, ut convivificetur Christo, cujus gratia sumus salvi facti. 12. Resurrectio carnis. Conclusio. Sed nec de ista carne mortali, quod resurrectura sit in saeculi fine,", + "candidate_score": 0.667835, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_123", + "bdc_text": "] Optimi viri , cogitemus et consyderemus , quam sint hi dies maliVgl. Eph 5 , 16 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_365", + "psc_text": "et bene vivamus in diebus malis. Transit locus malus et dies mali: et veniet locus bonus aeternus, et dies boni aeterni: et ipsi dies boni unus dies erunt. Hic enim quare sunt mali dies? Quia transit unus, ut veniat alius. Transit hodiernus, ut veniat crastinus: transit hesternus, ut veniat hodiernus. Ubi nihil transit, unus est dies. Et dies Christus est, et Pater dies: sed Pater dies de nullo die, Filius dies ex die. Commendavit ergo nobis Dominus Jesus Christus in passione sua labores et contritiones praesentis saeculi: in resurrectione sua commendavit aeternam vitam et beatam futuri saeculi. Toleremus praesentia, speremus futura. Ideo in diebus istis dies agimus significantes laborem praesentis saeculi, in jejuniis et observatione conterentes animas nostras; in diebus autem venturis dies significamus futuri saeculi, nondum ibi sumus. Significamus dixi; non, tenemus. Usque ad passionem enim contritio: post resurrectionem laudatio. SERMO CCXVIII. De Passione Domini in Parasceve. CAPUT PRIMUM.", + "candidate_score": 0.667728, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_147_149", + "bdc_text": "in Belgico horrendis modis saevit , mulieres vivas defodit , viros ustulatEtwaige Anspielung auf das in Tournai ( Doornik ) hingerichtete Paar Marion ( Marie ) de Le Pierre und Jacques de Le Tombe . Die Frau wurde lebend begraben , der Mann aber , weil er seinen \"Irrtum \" widerrufen hatte , geköpft ( nicht verbrannt ) . Doch wurden zu dieser Zeit viele andere Menschen verbrannt ( s. z. B. unten Nr. 2133 , 15 und Anm. 11 ) , so dass sich die von Bucer hier überlieferte Nachricht erklären ließe .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_463", + "psc_text": "est, ut quod non vidimus, sic credamus. Vocavit eos, instruxit eos, vixit cum eis in terra, fecit ante eorum oculos tanta mirabilia usque ad mortuos suscitandos. Mortuos resuscitavit, carnem suam posse resuscitare non credebatur. Venerunt mulieres ad monumentum: corpus in monumento non invenerunt; resurrexisse Dominum ab Angelis audierunt: feminae viris nuntiaverunt. Et quid scriptum est? quid audistis? Visa sunt ista ante oculos eorum quasi deliramenta. Magna infelicitas conditionis humanae! Quando locuta est Eva quod dixerat serpens, audita est cito. Mulieri mentienti creditum est, ut moreremur: non est creditum feminis vera dicentibus, ut viveremus. Si non erat credendum feminis, quare Adam credidit Evae? Si feminis credendum, quare sanctis mulieribus non crediderunt discipuli? Et ideo in hoc facto consideranda est benigna dispensatio Domini nostri. Nam hoc est quod egit Dominus Jesus Christus, ut prius illum sexus femineus resurrexisse nuntiaret. Quia per sexum femineum cecidit homo, per sexum femineum reparatus est homo, quia", + "candidate_score": 0.66682, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_43", + "bdc_text": "ad nostram confessionem . , idque non quando nos perpulit adversarius , sed quia monet verbum ChristiVgl. Mt 10 , 32 par. ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_729", + "psc_text": "dicit Dominus, Concorda cum adversario tuo cito, dum es cum illo in via (Matth. V, 25) . Quis est adversarius tuus? Sermo Legis. Quae est via? Vita ista. Quomodo est ille adversarius? Dicit, Non moechaberis: et tu vis moechari. Dicit, Non concupisces rem proximi tui: et tu vis rapere res alienas. Dicit, Honora patrem et matrem: et tu contumeliosus es in parentes. Dicit Lex, Noli dicere falsum testimonium (Exod. XX, 1-17) : tu a mendacio non recedis. Quando vides quia ille sermo aliud jubet, et tu aliud facis, est adversarius tuus. Adversarium habes malum, non tecum intret in secretarium: compone dum es cum illo in via. Adest Deus qui vos concordet. Quomodo vos concordat Deus? Donando peccata, et inspirando justitiam, ut fiant opera bona. Cum ergo concordaveris cum adversario, id est, cum decalogo Legis, per Spiritum sanctum, pertinebis ad decem et septem. Cum pertinueris ad decem et septem, jam exinde", + "candidate_score": 0.664115, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_92_94", + "bdc_text": "2Kor 6 , 6 ; 8 , 8 , usw. . Idem porro studebo , etiamsi - quod dominus avertat - me in causam hanc vel vos vel Lutherus vel utrique pertrahatis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_667", + "psc_text": "et heri audivimus aliquid secundum Joannem, et hodie, et adhuc aliae lectiones restant. Hodie ergo quid audivimus? Quia ipso die quo resurrexit, id est dominico die, cum sero factum esset, et essent discipuli in uno loco, et ostia clausa essent propter timorem Judaeorum, apparuit Dominus in medio eorum. Ipso ergo die, sicut evangelista Joannes testis est, bis apparuit discipulis suis, mane et sero. Ex eo quod mane apparuit, etiam ipsa lectio recitata est: quod vero eodem die sero rursus apparuerit, modo cum recitaretur audivimus. Non opus erat ut a me ista commemorarentur, sed ut, a vobis adverterentur: propter quorumdam vero minorem intelligentiam vel majorem negligentiam oportuit commemorare, ut sciatis non solum quid audistis, sed etiam de qua Scriptura vobis legitur quod audistis. 2. Christi ad discipulos per ostia clausa intrantis miraculum ex aliis miraculis suadetur. Videamus ergo quid nobis ad loquendum hodierna lectione proponitur. Ipsa quippe lectio admonet nos, et", + "candidate_score": 0.663623, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_58_60", + "bdc_text": "Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. . Id si tulerit Lutherus nec me pertraxerit in causam , ipse me ei non admiscebo - non certe vestri styli metu ( veritas enim apud filios ve-ritatis vincitVgl . oben Nr. 2097 und Anm. 32 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_314", + "psc_text": "capitis vestri non peribit (Luc. XXI, 18) : et infidelitate depulsa, quanti valeatis, potius cogitate. Quid enim nostrum a Redemptore nostro contemni potest, quorum capillus contemni non potest? Aut quomodo dubitabimus quod animae et carni nostrae vitam daturus sit aeternam, qui pro nobis animam et carnem, et suscepit in qua moreretur, et posuit cum moreretur, et recepit ne mors timeretur? Omnia quae traduntur in Symbolo pro modulo nostro, fratres mei, vestrae exposui Charitati. Quod ideo Symbolum dicitur, quia ibi nostrae societatis fides placita continetur, et ejus confessione tanquam signo dato christianus fidelis agnoscitur. Amen. SERMO CCXV. In Redditione Symboli. 1. Symbolum fidei animo semper versandum. Sacrosancti martyrii Symbolum, quod simul accepistis, et singuli hodie reddidistis, verba sunt in quibus matris Ecclesiae fides supra fundamentum stabile, quod est Christus Dominus, solidata firmatur. Fundamentum enim aliud nemo potest ponere, praeter id quod positum est, quod est Christus Jesus (I Cor. III, 11)", + "candidate_score": 0.658996, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_24_26", + "bdc_text": "s. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 503 , Anm. 21 . -In Art. 22 [23 ] steht : \"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_831", + "psc_text": "Christo, unitas in Christo, qui fecit utraque unum (Ephes. II, 11-22). Ipse est dies quem fecit Dominus. Totum diem intellige, caput et corpus: caput Christus, corpus Ecclesia. Iste est dies quem fecit Dominus. 2. Baptizati dies ex tenebris facti. Recolite primam mundi conditionem. « Tenebrae erant super abyssum, et Spiritus Dei superferebatur super aquam. Et dixit Deus, Fiat lux: et facta est lux. Et divisit Deus lucem a tenebris; et lucem vocavit diem, tenebras autem vocavit noctem » (Gen. I, 2-5). Cogitate tenebras istorum, antequam venirent ad remissionem peccatorum. Tenebrae ergo erant super abyssum, antequam ista fuissent dimissa peccata. Sed Spiritus Dei superferebatur super aquas: descenderunt isti in aquam, super aquas ferebatur Spiritus Dei, pulsae sunt tenebrae peccatorum. Iste est dies quem fecit Dominus. Huic diei Apostolus dicit: Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino (Ephes. V, 8) . Numquid dixit, Fuistis tenebrae in Domino? Tenebrae in vobis;", + "candidate_score": 0.658752, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_78_80", + "bdc_text": "Si propterea excipietis vos me aliter , quam e re sit ecclesiarum , dominus dabit mihi , ut me a vobis expediam Vgl. Lk 12 , 58 . bono ecclesiae . Scribis :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_183", + "psc_text": "et non justitiam, sed clamorem (Isai. V, 7) . Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis (Luc. VI. 37 et 38) . Hae sunt duae alae orationis, quibus volat ad Deum: si illud quod committitur, ignoscit delinquenti, et donat egenti. SERMO CCVI. In Quadragesima, II. 1. Quadragesimae tempus operibus pietatis et humilitatis fervere debet. Anniversario reditu Quadragesimae tempus advenit, quo vobis exhortatio nostra debetur: quia et vos tempori congrua Domino opera vestra debetis: quae tamen non Domino utilia possint esse, sed vobis. Orationibus, jejuniis, eleemosynis et alia quidem tempora debent christiano fervere: verumtamen et illos qui diebus aliis in his pigri sunt, debet ista solemnitas excitare; et ii qui per alios dies ad ista sunt alacres, nunc ea debent ferventius exercere. Tempus quippe humilitatis nostrae vita in hoc saeculo est, quam dies significant isti, Domino pro nobis Christo, qui semel moriendo passus est, velut annis omnibus revoluta solemnitate passuro.", + "candidate_score": 0.657705, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_24_26", + "bdc_text": "s. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 503 , Anm. 21 . -In Art. 22 [23 ] steht : \"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_443", + "psc_text": "vos, diligendo vos, tenendo unam fidem, unam spem, individuam charitatem. Haeretici quando hoc accipiunt, testimonium contra se accipiunt: quia illi quaerunt divisionem, cum panis iste indicet unitatem. Sic et vinum in multis racemis fuit, et modo in unum est. Unum est in suavitate calicis, post pressuram torcularis. Et vos post illa jejunia, post labores, post humilitatem et contritionem, jam in nomine Christi tanquam ad calicem Domini venistis: et ibi vos estis in mensa, et ibi vos estis in calice. Nobiscum vos estis. Simul enim hoc sumimus, simul bibimus: quia simul vivimus. SERMO CCXXX. In diebus Paschalibus, I. De versu Psalmi CXVII, 24, Hic est dies quem fecit Dominus. Sicut Domino nostro cantavimus, ita illo adjuvante faciamus. Omnis enim dies a Domino factus est: non tamen sine causa de aliquo praecipue scriptum est, Hic est dies quem fecit Dominus. Legimus cum Deus conderet coelum et terram, quia dixit, Fiat lux; et", + "candidate_score": 0.655353, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_24_26", + "bdc_text": "s. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 503 , Anm. 21 . -In Art. 22 [23 ] steht : \"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_427", + "psc_text": "quem fecit Dominus? Quare dies? Quia lux est. Et vocavit Deus lucem diem. Quaeramus quem diem fecit Dominus, ut exsultemus et jucundemur in eo. In prima conditione mundi legitur quia tenebrae erant super abyssum, et Spiritus Dei ferebatur super aquam. Et dixit Deus, Fiat lux; et facta est lux. Et divisit Deus inter lucem et tenebras; et lucem vocavit diem, et tenebras vocavit noctem (Gen. I, 2-5) . Ecce dies quem fecit Dominus. Sed numquid ipse est, in quo exsultare et jucundari debemus? Est alius dies quem fecit Dominus, quem magis debemus agnoscere, et in eo jucundari et exsultare. Quoniam dictum est fidelibus in Christum credentibus, Vos estis lux mundi (Matth. V, 14) . Si lux, utique dies: quia lucem vocavit diem. Ferebatur ergo etiam hic hesterno die Dei Spiritus super aquam, et tenebrae erant super abyssum, quando isti Infantes adhuc sua peccata portabant. Quando ergo illis per Spiritum Dei", + "candidate_score": 0.655147, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_24_26", + "bdc_text": "s. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 503 , Anm. 21 . -In Art. 22 [23 ] steht : \"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_390", + "psc_text": "fieri speramus. Sicut et Apostolus dicit: Nox praecessit, dies autem appropinquavit: abjiciamus itaque opera tenebrarum, et induamus nos arma lucis (Rom. XIII, 12) . Dies igitur Dominicae passionis quo crucifixus est, jam transactam noctem propriam sequebatur; ideoque clausus et terminatus est usque ad Parasceven, quam Judaei etiam Coenam puram vocant, ab ejus noctis exordio incipientes sabbati observationem. Deinde sabbati dies a sua nocte incipiens, finitus est vespere incipientis noctis, quae pertinet ad initium dominici diei: quoniam eum Dominus suae resurrectionis gloria consecravit. Illius itaque noctis ad initium dominici diei pertinentis, nunc ista solemnitate memoriam celebramus: illam noctem agimus vigilando, qua Dominus resurrexit; et illam vitam, de qua paulo ante dicebamus, meditamur, ubi nec mors ulla, nec somnus est, quam in sua carne nobis inchoavit, quam sic excitavit a mortuis, ut jam non moriatur, et mors ei ultra non dominetur. Nam quando venientes ad sepulcrum ejus, a quibus diligentibus quaerebatur, diluculo", + "candidate_score": 0.654674, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_148", + "bdc_text": "Die Frau wurde lebend begraben , der Mann aber , weil er seinen \"Irrtum \" widerrufen hatte , geköpft ( nicht verbrannt ) .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_463", + "psc_text": "est, ut quod non vidimus, sic credamus. Vocavit eos, instruxit eos, vixit cum eis in terra, fecit ante eorum oculos tanta mirabilia usque ad mortuos suscitandos. Mortuos resuscitavit, carnem suam posse resuscitare non credebatur. Venerunt mulieres ad monumentum: corpus in monumento non invenerunt; resurrexisse Dominum ab Angelis audierunt: feminae viris nuntiaverunt. Et quid scriptum est? quid audistis? Visa sunt ista ante oculos eorum quasi deliramenta. Magna infelicitas conditionis humanae! Quando locuta est Eva quod dixerat serpens, audita est cito. Mulieri mentienti creditum est, ut moreremur: non est creditum feminis vera dicentibus, ut viveremus. Si non erat credendum feminis, quare Adam credidit Evae? Si feminis credendum, quare sanctis mulieribus non crediderunt discipuli? Et ideo in hoc facto consideranda est benigna dispensatio Domini nostri. Nam hoc est quod egit Dominus Jesus Christus, ut prius illum sexus femineus resurrexisse nuntiaret. Quia per sexum femineum cecidit homo, per sexum femineum reparatus est homo, quia", + "candidate_score": 0.65439, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_121_123", + "bdc_text": "Iterum valete. Argentorati , 9 . aprilis 1545 . [ Autographe Nachschrift: ] Optimi viri , cogitemus et consyderemus , quam sint hi dies maliVgl. Eph 5 , 16 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_365", + "psc_text": "et bene vivamus in diebus malis. Transit locus malus et dies mali: et veniet locus bonus aeternus, et dies boni aeterni: et ipsi dies boni unus dies erunt. Hic enim quare sunt mali dies? Quia transit unus, ut veniat alius. Transit hodiernus, ut veniat crastinus: transit hesternus, ut veniat hodiernus. Ubi nihil transit, unus est dies. Et dies Christus est, et Pater dies: sed Pater dies de nullo die, Filius dies ex die. Commendavit ergo nobis Dominus Jesus Christus in passione sua labores et contritiones praesentis saeculi: in resurrectione sua commendavit aeternam vitam et beatam futuri saeculi. Toleremus praesentia, speremus futura. Ideo in diebus istis dies agimus significantes laborem praesentis saeculi, in jejuniis et observatione conterentes animas nostras; in diebus autem venturis dies significamus futuri saeculi, nondum ibi sumus. Significamus dixi; non, tenemus. Usque ad passionem enim contritio: post resurrectionem laudatio. SERMO CCXVIII. De Passione Domini in Parasceve. CAPUT PRIMUM.", + "candidate_score": 0.651214, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_121_123", + "bdc_text": "Iterum valete. Argentorati , 9 . aprilis 1545 . [ Autographe Nachschrift: ] Optimi viri , cogitemus et consyderemus , quam sint hi dies maliVgl. Eph 5 , 16 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1030", + "psc_text": "bona omnia opera nostra, sicut insinuata est Dei quies post omnia bona opera sua. Fecit enim Deus omnia, et ecce omnia bona valde. Et requievit Deus in die septima ab omnibus operibus suis quae fecit (Gen. I-II, 3) . Requiescere vis et tu? Fac primo opera bona valde. Sic data est Judaeis observatio sabbati carnaliter, sicut caetera, significantibus sacramentis. Vacatio enim quaedam imperata est: vacatio illa quod significat, tu age. Vacatio enim spiritualis, tranquillitas est cordis: tranquillitas autem cordis provenit de serenitate bonae conscientiae. Ergo ille vere observat sabbatum, qui non peccat. Ita enim praecipitur illis, quibus observandum sabbatum praecipitur: Omne opus servile non facietis (Levit. XXIII, 7) . Omnis qui facit peccatum, servus est peccati (Joan. VIII, 34) . Septenarius ergo numerus dicatus est Spiritui sancto, sicut denarius legi. Haec et Isaias propheta insinuat hoc in loco, ubi dicit: Implebit eum Spiritus sapientiae et intellectus (numera), consilii et fortitudinis,", + "candidate_score": 0.64812, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_171_173", + "bdc_text": "iam celebrari coeptoSiehe die kaiserliche Proposition vom 17 . März 1545 ( RTA JR XVI /1 115 , Nr. 15 ) bzw. vom 24 . März 1545 ( RTA JR XVI /1 126f , Nr. 16 ). .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_761", + "psc_text": "retia disrumpentur, quae sunt vincula unitatis et pacis. CAPUT XII. 12. Quadraginta dies ante, et quinquaginta post Pascha. Carnalis festorum celebratio. Perfecta beatitudo. Satis esse arbitror expositum grande mysterium. Sed scitis quod ad nos pertinet bene operari tempore quadragesimo, ut possimus Dominum laudare in quinquagesimo. Ideo quadraginta illos dies, antequam vigilemus, in labore et jejunio et abstinentia celebramus: significant enim praesentiam hujus temporis. Post resurrectionem autem Domini, quia isti dies significant laetitiam sempiternam (nondum hoc sunt, sed hoc significant: in mysterio res est, fratres, nondum in effectu: non enim quando celebratur Pascha, crucifigitur Dominus: sed quomodo praeterita anniversaria celebratione significamus, sic et futura quae nondum sunt): isto ergo tempore relaxantur jejunia; significat enim numerus dierum istorum quietem futuram. Sed videte, fratres, ne per multam ebriositatem quasi permissi magna effusione, carnaliter volentes celebrare istos dies, non mereamini quod significant in sempiternum cum Angelis celebrare. Forte enim quemcumque ebrium reprehendero, dicturus est:", + "candidate_score": 0.644444, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_26", + "bdc_text": "\"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_390", + "psc_text": "fieri speramus. Sicut et Apostolus dicit: Nox praecessit, dies autem appropinquavit: abjiciamus itaque opera tenebrarum, et induamus nos arma lucis (Rom. XIII, 12) . Dies igitur Dominicae passionis quo crucifixus est, jam transactam noctem propriam sequebatur; ideoque clausus et terminatus est usque ad Parasceven, quam Judaei etiam Coenam puram vocant, ab ejus noctis exordio incipientes sabbati observationem. Deinde sabbati dies a sua nocte incipiens, finitus est vespere incipientis noctis, quae pertinet ad initium dominici diei: quoniam eum Dominus suae resurrectionis gloria consecravit. Illius itaque noctis ad initium dominici diei pertinentis, nunc ista solemnitate memoriam celebramus: illam noctem agimus vigilando, qua Dominus resurrexit; et illam vitam, de qua paulo ante dicebamus, meditamur, ubi nec mors ulla, nec somnus est, quam in sua carne nobis inchoavit, quam sic excitavit a mortuis, ut jam non moriatur, et mors ei ultra non dominetur. Nam quando venientes ad sepulcrum ejus, a quibus diligentibus quaerebatur, diluculo", + "candidate_score": 0.643508, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_51", + "bdc_text": "sed cum veritate Christi coniuncturum scripsiSiehe oben Nr. 2071 , 18f. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_71", + "psc_text": "Nam ille qui de terra ortus est, hoc est, de carne natus est, quia de coelo venit, et super omnes est (Joan. III, 31); procul dubio cum ascendit ad Patrem, etiam justitia de coelo prospexit. Hanc enim justitiam verbis suis ipse commendat, promittendo Spiritum sanctum: Ipse, inquit, arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio. De peccato quidem, quia non crediderunt in me: de justitia, quia ad Patrem vado; et jam non videbitis me (Joan. XVI, 8-10) . Haec est justitia, quae de coelo prospexit. A summo enim coelo egressio ejus, et occursus ejus usque ad summum coeli. Ne vero quisquam contemneret veritatem, quia de terra orta est, cum sicut sponsus processit de thalamo suo, id est, de utero virginali, ubi Verbum Dei creaturae humanae quodam ineffabili conjugio copulatum est: ne hoc ergo quisquam contemneret, et quamvis mirabiliter natum, et dictis factisque mirabilem, tamen propter similitudinem carnis peccati", + "candidate_score": 0.642654, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_63_65", + "bdc_text": "At si Lutherus ea de re me impetat , id de nostra narratione apud vos testabor , quod ex actis conventuum vestrorum , Im Zusammenhang mit dem Abendmahlsstreit traf Bucer sich mit den eidgenössischen Theologen in Aarau am 1 . Dezember 1535 , in Basel zwischen 30 . Januar und 4 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_504", + "psc_text": "diebus Paschalibus, VI. De eadem lectione Evangelii Lucae, cap. XXIV, V\\. 13-31 CAPUT PRIMUM. 1. Evangelistae salva narrationis veritate variant. Hesterno die, id est nocte, lecta est ex Evangelio resurrectio Salvatoris. Lecta est autem ex Evangelio secundum Matthaeum: hodie vero, sicut audistis pronuntiare Lectorem, recitata est nobis Domini resurrectio, sicut Lucas evangelista conscripsit. Quod saepe admonendi estis, et memoriter tenere debetis; non vos debet movere quod alius evangelista dicit, si quid alius praetermittit: quia et ille qui praetermittit quod alius dicit, dicit aliquid quod ille praetermiserat. Aliqua vero singuli dicunt, et alii tres non dicunt; aliqua duo dicunt, et alii non dicunt; aliqua tres dicunt, et unus non dicit. Auctoritas autem tanta est Evangelii sancti; ut quia in eis loquebatur Spiritus unus, verum sit etiam quod dixerit unus. Hoc ergo quod modo audistis, quia Dominus Jesus, posteaquam resurrexit a mortuis, invenit duos in via ex discipulis suis, colloquentes invicem de", + "candidate_score": 0.635905, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_136", + "bdc_text": "vituperandive ministerii nostri occasionem , nedum causam2Kor 6 , 3. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_940", + "psc_text": "expedire ut nossent: quod autem sciebat eis expedire, etiam non eis interrogantibus dixit. Non est vestrum scire, inquit, tempora. Quo tibi tempora? Hoc agitur ut evadas tempora, et quaeris tempora. Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate. Et quasi diceretur ei, Et quid est nostrum? Modo audiamus quid ad nos maxime pertineat, modo audiamus. Quaesitum est quod non oporteat dici: sed dictum est quod oporteat audiri. Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate. Sed quid est vestrum scire? CAPUT V. 6. Ecclesia una ubique diffusa praedicatur contra schismaticos.--Sed accipietis virtutem Spiritus sancti supervenientem in vos, et eritis mihi testes. Ubi? In Jerusalem. Consequens erat ut hoc audiremus: his enim verbis Ecclesia praedicatur, Ecclesia commendatur, unitas annuntiatur, divisio accusatur. Apostolis dictum est, Et eritis mihi testes. Fidelibus dicitur, vasis Dei dicitur, vasis misericordiae dicitur, Eritis mihi testes. Ubi? In Jerusalem, ubi occisus sum:", + "candidate_score": 0.634307, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_36", + "bdc_text": "nec aliquo loco in ecclesia Christi vos eius dona et ministerium dignari , Was tatsächlich auf die \"Orthodoxa . . .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_854", + "psc_text": "Nonne dispensatorem unusquisque eligit de familia sua fidelem, cui committat pecuniam suam? Qui etsi habet in potestate non auferre, non tamen habet in potestate non perdere. Quid fide Christi prolixius? quid omnipotentia divinius? Nec auferre tibi aliquid potest, quia ipse dedit tibi spe quod illi dares: nec aliquid perdere, quia universa omnipotens tenet. Reficitis viscera, quando agapes facitis. Quia videmur nos ministrare, et nostra dantur, et per nos dantur; et tamen ea dantur, quae nobis Deus dedit. Bonum est, fratres, etiam manu vestra dispensetis: valde gratum est Deo. Ipse accipit, et dabit tibi, qui ante tibi quam deberet quod dares dedit. Debet erogationis officio conjungi ministrationis officium. Cum tibi liceat duas mercedes habere, quare perdis unam? Sed quisquis minus idoneus est omnibus dare, det pauperibus pro viribus, cum hilaritate. Hilarem autem datorem diligit Deus (II Cor. IX, 7) . Omni pretio comparandum propositum est regnum coelorum. Non est ut dicat", + "candidate_score": 0.633979, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_151", + "bdc_text": "Laut Alphonse L. E. Verheyden , Le martyrologe protestant des Pays-Bas au XVI e s. , Bruxelles 1960 , p. 265 , ist das Paar am 23 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_513", + "psc_text": "etc. SERMO CCXXXVI. In diebus Paschalibus, VII. De eadem lectione Evangelii Lucae, cap. XXIV, V\\. 13-31. 1. Mors Christi propter aliud, et propter aliud resurrectio. Dominus noster Jesus Christus, sicut Apostolus dicit, mortuus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram (Rom. IV, 25) . Sicut morte ipsius seminamur, sic resurrectione ipsius germinamus. Etenim morte ipsius significatur mors vitae nostrae. De hac re audi Apostolum: Consepulti, inquit, sumus Christo per Baptismum in mortem, ut quemadmodum Christus resurrexit a mortuis, sic et nos in novitate vitae ambulemus (Id. VI, 4) . Ille non habuit quod emendaret in cruce: quia sine peccato ascendit in crucem. Nos in cruce ejus emendemur, et ibi ponamus quod male contraximus, ut justificari ejus resurrectione possimus. Distinguere enim ita debetis: Traditus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram. Non dixit, Traditus est propter justificationem nostram, et resurrexit propter delicta nostra. In ejus traditione delictum", + "candidate_score": 0.627718, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_135", + "bdc_text": "20 , 25-28 par. nos conformemus , ne cuiquam ullam demus offensionemRöm 14 , 13 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_236", + "psc_text": "habebis. Jam vero, fratres, videte quid mali sit, ut poenitenti fratri non ignoscat, cui praeceptum est ut inimicum adhuc diligat. Quae cum ita sint, cum scriptum sit, Sol non occidat super iracundiam vestram (Ephes. IV, 26) ; considerate, charissimi, utrum christianus dicendus sit, qui saltem his diebus inimicitias non vult finire, quas nunquam debuit exercere. SERMO CCXI. In Quadragesima, VII. De fraterna concordia, et condonatione offensarum. CAPUT PRIMUM. 1. Finiendae querelae in Quadragesima. Pactum dimittendi ut dimittatur nobis. Aliud ira, et aliud odium. Dies isti sancti, quos agimus in observatione Quadragesimae, commonent nos de fraterna concordia loqui vobis, ut quicumque habet adversus alium querelam, finiat, ne finiatur. Nolite ista contemnere, fratres mei. Cum enim vita ista mortalis et fragilis, quae inter tot terrenas tentationes periclitatur, et orat ne submergatur, non potest esse in quovis justo sine qualibuscumque peccatis; unum est remedium per quod vivere possimus, quia docuit nos magister Deus", + "candidate_score": 0.621642, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_71_73", + "bdc_text": "quibus interfuimus , ac etiam novissimi Tigurininovissimi Tigurini conventus : Anspielung auf das Treffen mit Bucer und Capito zwischen dem 29 . April und dem 3 . Mai 1538 in Zürich ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_992", + "psc_text": "» Ecce caput nostrum; ecce caput, ubi sunt membra? Ecce sponsus, ubi est sponsa? Matrimoniales tabulas lege: sponsum audi. Sponsam quaeris? Ab ipso audi: nemo illi tollit suam, nemo supponit alienam: ab ipso audi. Ubi quaeris Christum? In fabulis hominum, an in veritate Evangeliorum? Passus est, resurrexit tertio die, ostendit se discipulis suis. Jam ipsum habemus: illam ubi quaerimus? Ab ipso interrogemus: Oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertio die. Ecce jam factum est, jam videtur. Dic, o Domine; tu dic, Domine, ne nos erremus: Et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 36-47) . Coepit ab Jerusalem, et pervenit ad nos. Et ibi est, et hic. Non enim ut ad nos veniret, inde discessit: excrevit, non migravit. Hoc commendavit continuo post resurrectionem suam. Fecit cum illis quadraginta dies: ascensurus in coelum ipsam rursus Ecclesiam commendavit. Sponsus profecturus sponsam suam", + "candidate_score": 0.621052, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_72", + "bdc_text": "Anspielung auf das Treffen mit Bucer und Capito zwischen dem 29 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_931", + "psc_text": "quoniam parum fuit humanae fragilitati et infirmae trepidationi tam magnum miraculum uno die exhibere, et inde subtrahere; conversatus est cum eis in terra, sicut audivimus, cum liber Actuum Apostolorum legeretur, conversatus est cum eis in terra quadraginta diebus, intrans et exiens, manducans et bibens: ut exhiberet veritatem, non quod haberet necessitatem. Ipso ergo quadragesimo die, quem hodie celebramus, eis videntibus, et videndo deducentibus, ascendit in coelum. 2. Adventus Christi ad judicium praenuntiatus. Tunc ergo posteaquam id quod videbant ascendere mirabantur, sursum tamen ire gaudebant; capitis enim praecessio, spes membrorum est; audierunt et angelicam vocem, Viri Galilaei, quid statis aspicientes in coelum? Hic Jesus sic veniet, quemadmodum vidistis eum euntem in coelum (Act. I, 2-11) . Quid est, sic veniet? In ea forma veniet: ut impleatur quod scriptum est, Videbunt in quem pupugerunt (Zach. XII, 10; Joan. XIX, 37) . Sic veniet. Ad homines veniet, homo veniet; sed Deus homo veniet.", + "candidate_score": 0.619643, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_183_185", + "bdc_text": "und 24 . März 1545 ( RTA JR XVI/1 117 , Nr. 15 ; 127f , Nr. 16 ) zur Wiederherstellung des Reichskammergerichts ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_512", + "psc_text": "dexteram Dei, judicium Patris communicans potestate, quem venturum ad judicium speramus vivorum ac mortuorum: ut et nos de nobis credamus, de ipso pulvere eamdem carnem accipere, eadem ossa, eamdem semper mansuram membrorum reparationem. Omnes sumus resurrecturi: sed non omnes laetaturi. Veniet dies, inquit, quando omnes qui in monumentis sunt, audient vocem Filii Dei: et procedent qui bona egerunt, in resurrectionem vitae; qui vero male egerunt, in resurrectionem judicii (Joan. V, 28, 29) ]. Ita fiet, ut confusioni reddatur supplicium, fiduciae reddatur praemium. Ibunt enim illi in ambustionem aeternam. justi autem in vitam aeternam (Matth. XXV, 46) . Conversi ad Dominum, etc. SERMO CCXXXVI. In diebus Paschalibus, VII. De eadem lectione Evangelii Lucae, cap. XXIV, V\\. 13-31. 1. Mors Christi propter aliud, et propter aliud resurrectio. Dominus noster Jesus Christus, sicut Apostolus dicit, mortuus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram (Rom. IV, 25) . Sicut morte ipsius seminamur,", + "candidate_score": 0.610209, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_71", + "bdc_text": "quibus interfuimus , ac etiam novissimi Tigurininovissimi Tigurini conventus :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_943", + "psc_text": "contendentibus contradicit. Et ideo fortasse hoc ab Apostolis nondum quaerebatur, quia grex Christi nondum a latronibus dividebatur. Nos experti dolores divisionis, studiose coagulum quaeramus unitatis. Apostoli quaerunt tempus judicii, et Dominus respondet locum Ecclesiae. Non respondit quod quaesierunt, sed nostros praevidebat dolores. Eritis, inquit, mihi testes in Jerusalem. Parum est. Non pro hoc tantum pretium dedisti, ut hoc solum emeres. In Jerusalem. Dic adhuc, Et usque in fines terrae. Venisti ad fines: quare contentiones non finis? Nemo mihi dicat jam, Ecce hic est: Non, sed ecce hic. Sileat humana praesumptio, audiatur divina praedicatio, teneatur vera promissio: In Jerusalem, et in tota Judaea et Samaria, et usque in fines terrae. His dictis, nubes suscepit eum (Act. I, 6-9) . Jam non opus erat, ut aliquid adderetur, ne aliunde cogitaretur. CAPUT VI. 7. Verba novissima Christi a schismaticis contempta. Tunica Christi inconsutilis. Fratres, pro magno audiri solent verba novissima parentis ituri in", + "candidate_score": 0.609115, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_157_159", + "bdc_text": "s. Heidrich , Karl V. II 55 . Turcam Sultan Suleiman I. adventare ; Siehe die kaiserlichen Propositionen für den Reichstag vom 17 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_938", + "psc_text": "praesentem videre Dominum in corpore constitutum, dicamus illi, Domine, si hoc tempore praesentaberis, et quando regnum Israel? Quando regnum tuorum, quando regnum humilium, quamdiu typhus superborum? Certe hoc est quod quaerebatis, hoc est quod audire desiderabatis. Videamus quid responderit. Non dedignentur audire agni, quod audierunt arietes. Audiamus quid dixit ipse Dominus. Quibus? Petro, Joanni, Andreae, Jacobo, caeteris tantis et talibus, tam dignis: sed quos invenit indignos, et fecit dignos. Quid eis respondit dicentibus, Si hoc tempore praesentaberis, et quando regnum Israel? Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate. Quid est hoc? Dicitur Petro, Non est vestrum: et dicis tu, Meum est? Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate. Quod creditis, bene creditis: quia venturum est. Quando venturum sit, quid ad te? Quando venerit, praepara te. Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate. Curiositas abscedat, pietas succedat. Quid ad", + "candidate_score": 0.605565, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1", + "max_score": 0.716916, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_56_58", + "bdc_text": "siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. . Haec , inquam , si sentiretis , ita diximus nihil re , sed verbis tantum inter vos controverti . Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_22", + "psc_text": "§ 7 Totus Christus caput et corpus est: caput unigenitus dei filius et corpus eius ecclesia, sponsus et sponsa, duo in carne una. quicumque de ipso capite a scripturis sanctis dissentiunt, etiamsi in omnibus locis inueniantur in quibus ecclesia designata est, non sunt in ecclesia. et rursus quicumque de ipso capite scripturis sanctis consentiunt et unitati ecclesiae non communicant, non sunt in ecclesia, quia de Christi corpore, quod est ecclesia, ab ipsius Christi testificatione dissentiunt. uerbi gratia qui non credunt Christum in carne uenisse de uirgine Maria ex semine Dauid, quod apertissime scriptura dei loquitur, aut non in corpore ipso resurrexisse, in quo crucifixus et sepultus est, etiamsi per omnes terras inueniantur per quas est ecclesia, non utique sunt in ecclesia, quia ipsum caput ecclesiae non tenent, quod est Christus Iesus, nec in aliqua diuinarum scripturarum obscuritate falluntur, sed notissimis et apertissimis earum testimoniis contradicunt. item quicumque credunt quidem quod", + "candidate_score": 0.716916, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_56_58", + "bdc_text": "siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. . Haec , inquam , si sentiretis , ita diximus nihil re , sed verbis tantum inter vos controverti . Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_24", + "psc_text": "dissentiunt, ut eorum communio non sit cum toto quacumque diffunditur, sed in aliqua parte separata inueniatur, manifestum est eos non esse in catholica ecclesia. quapropter quoniam cum Donatistis quaestio nobis est non de capite, sed de corpore, id est non de ipso saluatore Iesu Christo, sed de eius ecclesia, ipsum caput de quo consentimus ostendat nobis corpus suum de quo dissentimus, ut per eius uerba iam dissentire desinamus. ille est autem unigenitus filius et uerbum dei, et ideo nec prophetae sancti uera loqui potuissent, nisi ab ipsa ueritate, quod est uerbum dei, manifestaretur eis quod 2 cf. Eph. 5, 23. 30. 31 20 cf. Ioh. 1, 3 1 alt. capad O 2 deus 0 3 a] ab IIv 8 eclesia II 17 Christus leaus IIv 19 reaurrexit O 20 uerbum] unum uerbum 0 24 quoniam] quia llv 27 ostendant Ilml 30 et ideo 8. I. Ilm2 dicerent et iuberetur ut", + "candidate_score": 0.705816, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_20_22", + "bdc_text": "s. oben Nr. 2061 , Anm. 7 . respondere , non ego , sed alii censebant . Respondere equidem vos cupiebam , sed ut et vestras ecclesias apud pios homines defenderetis et , quae Christi sunt in aliis , non oppugnaretis nec in suspitionem iniquam raperetis .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_2", + "psc_text": "pertinacissimi defensores, me uidelicet absentis epistulae respondisse, ubi uerba mea ille non audiret quibus continuo 1 cf. Petil. lib. I init. 2 salus et cet.) cf. Petil. I 29, 31 extr. 6 cf. Petil. I 1, 1 10 cf. Petil. II 1, 1 Aur. Ang. epia ad catholicoa de secta donatistarum 0, inscriptio ml deleta in U aagastinas contra donatistas Tlm2 6 conetantinensis II 8 responderimus Hv 17 legire llml 21 possint Oml responderet. defendat ergo uerba epistulae suae et, si potest, ostendat responsionibus meis non ea fuisse refutata atque conuicta aut, si hoc non uult, faciat et ipse huic epistulae meae quod ego illi ipsius, cui iam respondi; illam quippe scripsit ad suos, sicut ego hanc ad uos. cui si uelit etiam ipse respondeat. § 2 Quaestio certe inter nos uersatur ubi sit ecclesia, utrum apud nos an apud illos. quae utique una est quam maiores nostri catholicam nominarunt,", + "candidate_score": 0.690975, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_129_131", + "bdc_text": "Eam autem opto a nobis omnibus efferendae illiGemeint ist : praedicationi Christi . et illustrandae observari religionem , cuius in Christo domino et apostolo eius exemplum videmus nobis esse propositum .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_49", + "psc_text": "et cum pia dilectione legentibus. § 15 Quid in prophetis? quam multa et quam manifesta sunt testimonia ecclesiae per omnes gentes toto terrarum orbe diffusae! unde pauca commemorabo, plura relinquens otio diligentiae cum dei timore legentibus. accipiamus per os Esaiae sancti diuina responsa et eius ora tamquam dei oracula sciscitemur. sileant humanarum contentionum animosa et perniciosa certamina. inclinemus aurem uerbo dei, dicat Esaias ubi ecclesiam sanctam deo reuelante praeuiderit, ut in uerbis futura dicentis iam nunc praesentia uideamus: repleta est, inquit, uniuersa terra, ut cognoscant dominum, ut aqua multa operiat mare. et erit in illa die radix Iesseetquiexurgetprincipium habere in nationes, in eum gentes sperabunt. radicem Iesse Christum esse ex semine Dauid secundum carnem natum nullus quoquo modo . 3 Ioh. 1, 51 7 Gen. 28, 14 25 Esai. 11, 9—10 1 non erat in ras. UmS scalas (as in ras.) IIm2 2 ipse 8. I. Hm2 dictus in ras.", + "candidate_score": 0.687316, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_55_57", + "bdc_text": "Capito und Bucer hatten in Basel im Januar 1536 behauptet , dass der Abendmahlsstreit \"in verbis potius quam ipsa sententia existeret\" , das ist \"mer inn worten dann in grund stünde\" ( laut der deutschen Fassung des Warhafften Bekanntnuß , Zürich , Froschauer , 1544 , f. 33r. ) . siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. . Haec , inquam , si sentiretis , ita diximus nihil re , sed verbis tantum inter vos controverti .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_86", + "psc_text": "audiamus uerissimum demonstratorem corporis sui. cum enim dixisset: quia oportebat adimpleri omnia scripta in lege Moysi et prophetis et psalmis de me, tamquam quaereremus, utrum in eo quod dixit (de me' illic intellegenda esset ecclesia propter id quod scriptum est: erunt duo in carne una, ut non solum de capite, uerum etiam de corpore certa diuina oracula teneremus, sequitur euangelista et dicit: tunc aperuit illis sensum, ut intellege. rent s cripturasscripturas, et dixit illis: quoniam sic scriptum . est et sic oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertia die. hic ipsum caput ostenditur, quod etiam 10. 20 Luc. 24, 44 16 cf. Ioh. 14, 6 24 Epli. 5, 31 26 Luc. 24, 45-46 1 si om. Oml noluisset] uoluisset v 2 noluisset] uoluisset Hv 3 quia] add. et Hf) 10 isti-quos in ras. Jlm2 17 quia s. l. Hm2 inimi Om] sunt inimici Hml 18 hunc Ilml 20 quae", + "candidate_score": 0.682388, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_128_130", + "bdc_text": "ob ullam mundi iniquitatem tantulum detrahatur , aut tenebrae ulla in parte in eameam am Rande nachgetragen. inducantur . Eam autem opto a nobis omnibus efferendae illiGemeint ist : praedicationi Christi .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_89", + "psc_text": "Christum pati et resurgere tertia die, etpraedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes, incipientibus ab Hierusalem? si obscurum est: dormiui conturbatus, numquid obscurum est: quia oportebat Christum pati? si obscurum est: exaltare super caelos, deus, numquid obscurum est: et resurgere tertia die? item si obscurum est: super omnem terram gloria tua, numquid obscurum est: et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes? si obscurum est: deus deorum dominus locutus est et uocauit terram a solis ortu usque ad occasum, numquid obscurum est: praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes? sic enim terra uocata est a solis ortu usque ad occasum, quemadmodum ipse ait: non ueni uocare iustos, 3 Luc. 24, 47 14 Luc. 24, 46-47 18 Ps. 56, 5 20 Ps. 56, 6 22 ibid. 25 Ps. 49, 1 30 Matth. 9, 13 4 poenitentiam OJIv (passim) 7", + "candidate_score": 0.680949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_129_131", + "bdc_text": "Eam autem opto a nobis omnibus efferendae illiGemeint ist : praedicationi Christi . et illustrandae observari religionem , cuius in Christo domino et apostolo eius exemplum videmus nobis esse propositum .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_216", + "psc_text": "perfectam mentis illuminationem feruoremque maximum caritatis uocari meridiem, unde scriptum est: et tenebrae tuae tamquam meridies erunt. aliquid ergo proferte quod non contra uos uerius interpretetur, sed quod interprete omnino non egeat, sicut non eget interprete: in semine tuo benedicentur omnes gentes, quia semen Abrahae Christum non ego sed apostolus interpretatur; sicut non eget interprete: tu enim uocaberis uoluntas mea et terra tua orbis terrarum, quia ei dicitur quam nemo christianus nisi ecclesiam Christi intellegit; sicut non eget interprete: commemorabuntur et conuertentur ad dominllmdominum uniuersi fines terrae et adorabunt in conspectu eius uniuersae patriae gentium, quoniam ipsius est regnum et ipse dominabitur gentium, quia in eo psalmo dicitur, ubi passio domini etiam teste euangelio declaratur; sicut non eget interprete: quia oportebat Christum pati et resurgere tertia die, et praedicari in nomine eius paenit'entiam et remissionem peccatorum in omnes 4 cf. cap. 3, 6 13 Esai. 58, 10 16 Gen. 22,", + "candidate_score": 0.679949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_21_23", + "bdc_text": "respondere , non ego , sed alii censebant . Respondere equidem vos cupiebam , sed ut et vestras ecclesias apud pios homines defenderetis et , quae Christi sunt in aliis , non oppugnaretis nec in suspitionem iniquam raperetis . Nunc , quia videmini rem in eucharistia non Christum - ut Confessio habebat BasiliensisDamit ist das \"Erste Hel vetische Bekenntnis \" von 1536 gemeint ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_2", + "psc_text": "pertinacissimi defensores, me uidelicet absentis epistulae respondisse, ubi uerba mea ille non audiret quibus continuo 1 cf. Petil. lib. I init. 2 salus et cet.) cf. Petil. I 29, 31 extr. 6 cf. Petil. I 1, 1 10 cf. Petil. II 1, 1 Aur. Ang. epia ad catholicoa de secta donatistarum 0, inscriptio ml deleta in U aagastinas contra donatistas Tlm2 6 conetantinensis II 8 responderimus Hv 17 legire llml 21 possint Oml responderet. defendat ergo uerba epistulae suae et, si potest, ostendat responsionibus meis non ea fuisse refutata atque conuicta aut, si hoc non uult, faciat et ipse huic epistulae meae quod ego illi ipsius, cui iam respondi; illam quippe scripsit ad suos, sicut ego hanc ad uos. cui si uelit etiam ipse respondeat. § 2 Quaestio certe inter nos uersatur ubi sit ecclesia, utrum apud nos an apud illos. quae utique una est quam maiores nostri catholicam nominarunt,", + "candidate_score": 0.679231, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_128_130", + "bdc_text": "ob ullam mundi iniquitatem tantulum detrahatur , aut tenebrae ulla in parte in eameam am Rande nachgetragen. inducantur . Eam autem opto a nobis omnibus efferendae illiGemeint ist : praedicationi Christi .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_216", + "psc_text": "perfectam mentis illuminationem feruoremque maximum caritatis uocari meridiem, unde scriptum est: et tenebrae tuae tamquam meridies erunt. aliquid ergo proferte quod non contra uos uerius interpretetur, sed quod interprete omnino non egeat, sicut non eget interprete: in semine tuo benedicentur omnes gentes, quia semen Abrahae Christum non ego sed apostolus interpretatur; sicut non eget interprete: tu enim uocaberis uoluntas mea et terra tua orbis terrarum, quia ei dicitur quam nemo christianus nisi ecclesiam Christi intellegit; sicut non eget interprete: commemorabuntur et conuertentur ad dominllmdominum uniuersi fines terrae et adorabunt in conspectu eius uniuersae patriae gentium, quoniam ipsius est regnum et ipse dominabitur gentium, quia in eo psalmo dicitur, ubi passio domini etiam teste euangelio declaratur; sicut non eget interprete: quia oportebat Christum pati et resurgere tertia die, et praedicari in nomine eius paenit'entiam et remissionem peccatorum in omnes 4 cf. cap. 3, 6 13 Esai. 58, 10 16 Gen. 22,", + "candidate_score": 0.678423, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_21_23", + "bdc_text": "respondere , non ego , sed alii censebant . Respondere equidem vos cupiebam , sed ut et vestras ecclesias apud pios homines defenderetis et , quae Christi sunt in aliis , non oppugnaretis nec in suspitionem iniquam raperetis . Nunc , quia videmini rem in eucharistia non Christum - ut Confessio habebat BasiliensisDamit ist das \"Erste Hel vetische Bekenntnis \" von 1536 gemeint ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_253", + "psc_text": "aliquos ad ecclesiam transisse ab haereticis et sicut ego dico aut sicut tu dicis esse susceptos, puto si aliquis sapiens extitisset, cui dominus Christus testimonium 13 § 63] cf. Cresc. I cap. 31 17 sqq.] cf. De nn. bapt. 11, 18 25 Ioh. 13, 10 7 arbitrentur v confitentur 0 arbitrantur J1 13 mihi a. I. II 15 potest Oml 17 ergo mihi II 24 et spiritus sancti om. J7 baptiszatus Oml 27 haberet Oml 30 iesus christus JI perhiberet, et de hac quaestione consnlereturconsuleretur a nobis, nullo modo dubitare deberemus id facere quod ille dixisset, ne non tam ipsi quam domino Christo, cuius testimonio commendabatur, repugnare iudicaremur. perhibet autem testimonium Christus ecclesiae suae. ecce euangelium lege ubi ait: oportebat Christum pati et resurgere tertia die, et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes, incipientibus ab Hierusalem. quomodo ergo suscipit ista ecclesia per omnes gentes, incipientibus", + "candidate_score": 0.674939, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_78_80", + "bdc_text": "Si propterea excipietis vos me aliter , quam e re sit ecclesiarum , dominus dabit mihi , ut me a vobis expediam Vgl. Lk 12 , 58 . bono ecclesiae . Scribis :", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_265", + "psc_text": "possent interpretari, nihil utique adiuuarent causam uestram, quia et nos, si talibus uti uellemus, innumerabilibus uteremur, quae causam nostram nihil similiter adiuuarent. sed plane talia malam causam uel moras faciendo sustentant. § 68 Ecce, inquiunt, de corpore domini aqua prottuxitprofluxit . et quid te hoc adiuuatsadiuuat o haeretice? multum, inquit. baptisma enim significat non esse nisi in corpore dotninidomini, id est in ecclesia. melius diceres: (de corpore domini, hoc est de ecclesia', etiamsi iam constet, quod adhuc forte diligentius requirendum est, aqua illa baptismum esse significatum. nam et nos baptismum quem habetis de corpore domini esse 1 Matth. 7, 28 2 Matth. 7, 22 8 I Cor. 13, 2 16 Rom. 5, 5 25 cf. Ioh. 19, 84 4 omia 0 9 si s. I. II 18 intellegitis] in Oml in nobis OmS 26 0 om. Jlml 28 melius-de ecclesia om. 0 29 etiamsi iam] etiam snam Oml dicimus, hoc", + "candidate_score": 0.669368, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_131", + "bdc_text": "et illustrandae observari religionem , cuius in Christo domino et apostolo eius exemplum videmus nobis esse propositum .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_86", + "psc_text": "audiamus uerissimum demonstratorem corporis sui. cum enim dixisset: quia oportebat adimpleri omnia scripta in lege Moysi et prophetis et psalmis de me, tamquam quaereremus, utrum in eo quod dixit (de me' illic intellegenda esset ecclesia propter id quod scriptum est: erunt duo in carne una, ut non solum de capite, uerum etiam de corpore certa diuina oracula teneremus, sequitur euangelista et dicit: tunc aperuit illis sensum, ut intellege. rent s cripturasscripturas, et dixit illis: quoniam sic scriptum . est et sic oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertia die. hic ipsum caput ostenditur, quod etiam 10. 20 Luc. 24, 44 16 cf. Ioh. 14, 6 24 Epli. 5, 31 26 Luc. 24, 45-46 1 si om. Oml noluisset] uoluisset v 2 noluisset] uoluisset Hv 3 quia] add. et Hf) 10 isti-quos in ras. Jlm2 17 quia s. l. Hm2 inimi Om] sunt inimici Hml 18 hunc Ilml 20 quae", + "candidate_score": 0.667563, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_61_63", + "bdc_text": "tandem ) , sed quod contentionem omnem inter ministros ecclesiarum pernitiosam novi et alia multo magis necessaria ecclesiis scripta praestare non valeo . At si Lutherus ea de re me impetat , id de nostra narratione apud vos testabor , quod ex actis conventuum vestrorum , Im Zusammenhang mit dem Abendmahlsstreit traf Bucer sich mit den eidgenössischen Theologen in Aarau am 1 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_85", + "psc_text": "cum post resurrectionem praeberet se etiam contrectandum atque palpandum manibus dubitantium discipulorum et cum accepisset coram illis et manducasset quod ei porrexerant, dixit eis: isti sunt sermones quos locutus sum ad uos cum adhuc essem uobiscum, quia oportebat adimpleri omnia scripta in lege Moysi et prophetis et psalmis de me. de quo autem nisi de illo scripta sunt, quae nos quoque commemorauimus ex lege et prophetis et psalmis, sicut per singula demonstraui? cum ergo ipse dicat qui ueritas est: oportebat adimpleri omnia, quomodo isti negant, nisi quia ueritati inimici sunt? si autem obscura esse adhuc dicunt, et hinc ipsum caput audiamus uerissimum demonstratorem corporis sui. cum enim dixisset: quia oportebat adimpleri omnia scripta in lege Moysi et prophetis et psalmis de me, tamquam quaereremus, utrum in eo quod dixit (de me' illic intellegenda esset ecclesia propter id quod scriptum est: erunt duo in carne una, ut non solum de capite,", + "candidate_score": 0.667182, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_62_64", + "bdc_text": ", sed quod contentionem omnem inter ministros ecclesiarum pernitiosam novi et alia multo magis necessaria ecclesiis scripta praestare non valeo . At si Lutherus ea de re me impetat , id de nostra narratione apud vos testabor , quod ex actis conventuum vestrorum , Im Zusammenhang mit dem Abendmahlsstreit traf Bucer sich mit den eidgenössischen Theologen in Aarau am 1 . Dezember 1535 , in Basel zwischen 30 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_85", + "psc_text": "cum post resurrectionem praeberet se etiam contrectandum atque palpandum manibus dubitantium discipulorum et cum accepisset coram illis et manducasset quod ei porrexerant, dixit eis: isti sunt sermones quos locutus sum ad uos cum adhuc essem uobiscum, quia oportebat adimpleri omnia scripta in lege Moysi et prophetis et psalmis de me. de quo autem nisi de illo scripta sunt, quae nos quoque commemorauimus ex lege et prophetis et psalmis, sicut per singula demonstraui? cum ergo ipse dicat qui ueritas est: oportebat adimpleri omnia, quomodo isti negant, nisi quia ueritati inimici sunt? si autem obscura esse adhuc dicunt, et hinc ipsum caput audiamus uerissimum demonstratorem corporis sui. cum enim dixisset: quia oportebat adimpleri omnia scripta in lege Moysi et prophetis et psalmis de me, tamquam quaereremus, utrum in eo quod dixit (de me' illic intellegenda esset ecclesia propter id quod scriptum est: erunt duo in carne una, ut non solum de capite,", + "candidate_score": 0.660455, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_22", + "bdc_text": "Respondere equidem vos cupiebam , sed ut et vestras ecclesias apud pios homines defenderetis et , quae Christi sunt in aliis , non oppugnaretis nec in suspitionem iniquam raperetis .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_2", + "psc_text": "pertinacissimi defensores, me uidelicet absentis epistulae respondisse, ubi uerba mea ille non audiret quibus continuo 1 cf. Petil. lib. I init. 2 salus et cet.) cf. Petil. I 29, 31 extr. 6 cf. Petil. I 1, 1 10 cf. Petil. II 1, 1 Aur. Ang. epia ad catholicoa de secta donatistarum 0, inscriptio ml deleta in U aagastinas contra donatistas Tlm2 6 conetantinensis II 8 responderimus Hv 17 legire llml 21 possint Oml responderet. defendat ergo uerba epistulae suae et, si potest, ostendat responsionibus meis non ea fuisse refutata atque conuicta aut, si hoc non uult, faciat et ipse huic epistulae meae quod ego illi ipsius, cui iam respondi; illam quippe scripsit ad suos, sicut ego hanc ad uos. cui si uelit etiam ipse respondeat. § 2 Quaestio certe inter nos uersatur ubi sit ecclesia, utrum apud nos an apud illos. quae utique una est quam maiores nostri catholicam nominarunt,", + "candidate_score": 0.658207, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_62_64", + "bdc_text": ", sed quod contentionem omnem inter ministros ecclesiarum pernitiosam novi et alia multo magis necessaria ecclesiis scripta praestare non valeo . At si Lutherus ea de re me impetat , id de nostra narratione apud vos testabor , quod ex actis conventuum vestrorum , Im Zusammenhang mit dem Abendmahlsstreit traf Bucer sich mit den eidgenössischen Theologen in Aarau am 1 . Dezember 1535 , in Basel zwischen 30 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_86", + "psc_text": "audiamus uerissimum demonstratorem corporis sui. cum enim dixisset: quia oportebat adimpleri omnia scripta in lege Moysi et prophetis et psalmis de me, tamquam quaereremus, utrum in eo quod dixit (de me' illic intellegenda esset ecclesia propter id quod scriptum est: erunt duo in carne una, ut non solum de capite, uerum etiam de corpore certa diuina oracula teneremus, sequitur euangelista et dicit: tunc aperuit illis sensum, ut intellege. rent s cripturasscripturas, et dixit illis: quoniam sic scriptum . est et sic oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertia die. hic ipsum caput ostenditur, quod etiam 10. 20 Luc. 24, 44 16 cf. Ioh. 14, 6 24 Epli. 5, 31 26 Luc. 24, 45-46 1 si om. Oml noluisset] uoluisset v 2 noluisset] uoluisset Hv 3 quia] add. et Hf) 10 isti-quos in ras. Jlm2 17 quia s. l. Hm2 inimi Om] sunt inimici Hml 18 hunc Ilml 20 quae", + "candidate_score": 0.656379, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_63", + "bdc_text": "At si Lutherus ea de re me impetat , id de nostra narratione apud vos testabor , quod ex actis conventuum vestrorum , Im Zusammenhang mit dem Abendmahlsstreit traf Bucer sich mit den eidgenössischen Theologen in Aarau am 1 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_85", + "psc_text": "cum post resurrectionem praeberet se etiam contrectandum atque palpandum manibus dubitantium discipulorum et cum accepisset coram illis et manducasset quod ei porrexerant, dixit eis: isti sunt sermones quos locutus sum ad uos cum adhuc essem uobiscum, quia oportebat adimpleri omnia scripta in lege Moysi et prophetis et psalmis de me. de quo autem nisi de illo scripta sunt, quae nos quoque commemorauimus ex lege et prophetis et psalmis, sicut per singula demonstraui? cum ergo ipse dicat qui ueritas est: oportebat adimpleri omnia, quomodo isti negant, nisi quia ueritati inimici sunt? si autem obscura esse adhuc dicunt, et hinc ipsum caput audiamus uerissimum demonstratorem corporis sui. cum enim dixisset: quia oportebat adimpleri omnia scripta in lege Moysi et prophetis et psalmis de me, tamquam quaereremus, utrum in eo quod dixit (de me' illic intellegenda esset ecclesia propter id quod scriptum est: erunt duo in carne una, ut non solum de capite,", + "candidate_score": 0.645231, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_63_65", + "bdc_text": "At si Lutherus ea de re me impetat , id de nostra narratione apud vos testabor , quod ex actis conventuum vestrorum , Im Zusammenhang mit dem Abendmahlsstreit traf Bucer sich mit den eidgenössischen Theologen in Aarau am 1 . Dezember 1535 , in Basel zwischen 30 . Januar und 4 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_86", + "psc_text": "audiamus uerissimum demonstratorem corporis sui. cum enim dixisset: quia oportebat adimpleri omnia scripta in lege Moysi et prophetis et psalmis de me, tamquam quaereremus, utrum in eo quod dixit (de me' illic intellegenda esset ecclesia propter id quod scriptum est: erunt duo in carne una, ut non solum de capite, uerum etiam de corpore certa diuina oracula teneremus, sequitur euangelista et dicit: tunc aperuit illis sensum, ut intellege. rent s cripturasscripturas, et dixit illis: quoniam sic scriptum . est et sic oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertia die. hic ipsum caput ostenditur, quod etiam 10. 20 Luc. 24, 44 16 cf. Ioh. 14, 6 24 Epli. 5, 31 26 Luc. 24, 45-46 1 si om. Oml noluisset] uoluisset v 2 noluisset] uoluisset Hv 3 quia] add. et Hf) 10 isti-quos in ras. Jlm2 17 quia s. l. Hm2 inimi Om] sunt inimici Hml 18 hunc Ilml 20 quae", + "candidate_score": 0.643478, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_34_36", + "bdc_text": "Orthodoxa . . . confessio , f. 24v. 25v. 26r. 38v. 81r. 88v. 90v. 91r. 93r. 94r 108r. 111v. 115v. 122v. 123r. 127r. -v. , wo scharfe Aussagen gegen Luther zu finden sind . nec aliquo loco in ecclesia Christi vos eius dona et ministerium dignari , Was tatsächlich auf die \"Orthodoxa . . .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_191", + "psc_text": "datisque ab eo, sicut petiuerant, disceptatoribus episcopis non consenserunt eosdemque postmodum apud illum tamquam iniquos iudices accusauerunt et ab aliis sibi ad Arelatum datis ad ipsum imperatorem appellauerunt eodemque inter partes audiente calumniatores inuenti atque damnati in eadem furoris pertinacia permanserunt. nempe uos ipsi, qui propterea dicitis christianamChristianam sanctitatem de tot gentibus, in quibus apostoli eam fundatissimam reliquerunt, penitus esse deletam, quia communicauerunt eis, quos uestri maiores septuaginta episcoporum concilio Carthaginiensi damnauerant, nonne illis, quos trecenti decem Bagaiensi concilio cum Maximiano damnastis, modo communicatis? nonne Praetextatus Assuritanus et in ipso concilio damnatus legitur et gestis proconsularibus a uobis accusatus et oppugnatus, et 13 cf. Cresc. III 28, 32 aq. 3 eia Ibng.ml, om. Ov palea 0 8 negare om. 77 18 illius om. II zenofilum 0 zenofiiiam 77 24 eam apostoli eam Oml 26 carthaginensi Oll(fI) 27 bagaiesi 77 29 et om. 77 o concilio damnatus le in ras. llm2", + "candidate_score": 0.642963, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_196_198", + "bdc_text": "zur Antwort der evangelischen Reichsstände und der der Kurfürsten von Köln und von der Pfalz s. RTA JR XVI /2 1215-1220 , Nr. 155f. . Itaque de communi responso convenire non potuit ; singuli ergo suum Gemeint ist :", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_24", + "psc_text": "dissentiunt, ut eorum communio non sit cum toto quacumque diffunditur, sed in aliqua parte separata inueniatur, manifestum est eos non esse in catholica ecclesia. quapropter quoniam cum Donatistis quaestio nobis est non de capite, sed de corpore, id est non de ipso saluatore Iesu Christo, sed de eius ecclesia, ipsum caput de quo consentimus ostendat nobis corpus suum de quo dissentimus, ut per eius uerba iam dissentire desinamus. ille est autem unigenitus filius et uerbum dei, et ideo nec prophetae sancti uera loqui potuissent, nisi ab ipsa ueritate, quod est uerbum dei, manifestaretur eis quod 2 cf. Eph. 5, 23. 30. 31 20 cf. Ioh. 1, 3 1 alt. capad O 2 deus 0 3 a] ab IIv 8 eclesia II 17 Christus leaus IIv 19 reaurrexit O 20 uerbum] unum uerbum 0 24 quoniam] quia llv 27 ostendant Ilml 30 et ideo 8. I. Ilm2 dicerent et iuberetur ut", + "candidate_score": 0.642445, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_47_49", + "bdc_text": "At qui nolit , convinci hisGemeint ist : scripturis . non potest .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_81", + "psc_text": "17 8 lingtent uel lingunt 0 6 terrae om. Ov, cf. Grese. III 64, 72 10 et in eaeculum saeculi om. Hml et Uulgata 14 manifesta OIIm2 24 fili Oml 25 audistis et uidistis II 26 inuitis Oml scripturarum, norunt qui legunt, et ego noui; sed onerare epistulam nolo cui responderi flagito. § 23 Quid ad haec dicturi sunt, quae commemorauimus ex lege et prophetis et psalmis de Christi ecclesia quae toto orbe diffunditur, cui malunt repugnare peruersi quam communicare correcti? quid, inquam, dicturi sunt? utrum haec falsa esse an obscura? sed falsa esse non audent dicere; premuntur enim mole tantae auctoritatis. haec ergo cum uera esse fateantur, impleri non posse contendunt; quasi aliud sit prophetiam crimine falsitatis arguere quam dicere quae praenuntiauit non posse compleri; hoc est enim dicere non esse prophetiam, sed potius pseudoprophetiam. et cum quaeris ab eis, cur haec impleri non possint, respondent: quia homines nolunt.", + "candidate_score": 0.640895, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_195_197", + "bdc_text": "oben Anm. 52 ) s. RTA JR XVI /2 1213 , Nr. 154 ; zur Antwort der evangelischen Reichsstände und der der Kurfürsten von Köln und von der Pfalz s. RTA JR XVI /2 1215-1220 , Nr. 155f. . Itaque de communi responso convenire non potuit ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_2", + "psc_text": "pertinacissimi defensores, me uidelicet absentis epistulae respondisse, ubi uerba mea ille non audiret quibus continuo 1 cf. Petil. lib. I init. 2 salus et cet.) cf. Petil. I 29, 31 extr. 6 cf. Petil. I 1, 1 10 cf. Petil. II 1, 1 Aur. Ang. epia ad catholicoa de secta donatistarum 0, inscriptio ml deleta in U aagastinas contra donatistas Tlm2 6 conetantinensis II 8 responderimus Hv 17 legire llml 21 possint Oml responderet. defendat ergo uerba epistulae suae et, si potest, ostendat responsionibus meis non ea fuisse refutata atque conuicta aut, si hoc non uult, faciat et ipse huic epistulae meae quod ego illi ipsius, cui iam respondi; illam quippe scripsit ad suos, sicut ego hanc ad uos. cui si uelit etiam ipse respondeat. § 2 Quaestio certe inter nos uersatur ubi sit ecclesia, utrum apud nos an apud illos. quae utique una est quam maiores nostri catholicam nominarunt,", + "candidate_score": 0.640479, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_49_51", + "bdc_text": "non potest . Me non cum adversariis , Bucer reagiert auf oben Nr. 2096 , 141. 23f . sed cum veritate Christi coniuncturum scripsiSiehe oben Nr. 2071 , 18f. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_85", + "psc_text": "cum post resurrectionem praeberet se etiam contrectandum atque palpandum manibus dubitantium discipulorum et cum accepisset coram illis et manducasset quod ei porrexerant, dixit eis: isti sunt sermones quos locutus sum ad uos cum adhuc essem uobiscum, quia oportebat adimpleri omnia scripta in lege Moysi et prophetis et psalmis de me. de quo autem nisi de illo scripta sunt, quae nos quoque commemorauimus ex lege et prophetis et psalmis, sicut per singula demonstraui? cum ergo ipse dicat qui ueritas est: oportebat adimpleri omnia, quomodo isti negant, nisi quia ueritati inimici sunt? si autem obscura esse adhuc dicunt, et hinc ipsum caput audiamus uerissimum demonstratorem corporis sui. cum enim dixisset: quia oportebat adimpleri omnia scripta in lege Moysi et prophetis et psalmis de me, tamquam quaereremus, utrum in eo quod dixit (de me' illic intellegenda esset ecclesia propter id quod scriptum est: erunt duo in carne una, ut non solum de capite,", + "candidate_score": 0.63879, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_48_50", + "bdc_text": "scripturis . non potest . Me non cum adversariis , Bucer reagiert auf oben Nr. 2096 , 141. 23f .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_87", + "psc_text": "44 16 cf. Ioh. 14, 6 24 Epli. 5, 31 26 Luc. 24, 45-46 1 si om. Oml noluisset] uoluisset v 2 noluisset] uoluisset Hv 3 quia] add. et Hf) 10 isti-quos in ras. Jlm2 17 quia s. l. Hm2 inimi Om] sunt inimici Hml 18 hunc Ilml 20 quae scripta sunt Ilml, cf. p. 260, 9 21 Moysi om. II, cf. Petil. II14, 33 28 pati christum JIm], cf. Gaud. I 20. 22 et Gr. RCA&EIV TOV Xptotov se manibus discipulorum praebuit contrectandum. uide quemadmodum de corpore adiungat, quod est ecclesia, ut nos nec in sponso nec in sponsa errare permittat: et praedicari, inquit, in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Hierusalem. quid hac uoce ueracius, quid diuinius, quid manifestius? me piget eam commendare uerbis meis, et haereticos non pudet eam oppugnare uerbis suis? § 25 Dicant ea testimonia, quae posui de lege et", + "candidate_score": 0.637599, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_112_114", + "bdc_text": "- Die Schrift : Bestendige Verantwortung auß der Heiligen Schrifft und war Catholischer Lehre . . . des Bedenckens vonn Christlicher Reformation , das der Hochwürdigst . . .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_212", + "psc_text": "ut recederet a parte Donati. quaecumque talia in catholica fiunt, ideo sunt approbanda, quia in catholica fiunt, non ideo ipsa catholica manifestatur, quia haec in ea fiunt. ipse dominus Iesus cum resurrexisset a mortuis et discipulorum oculis uidendum manibusque tangendum suum corpus offerret, ne quid tamen fallaciae se pati arbitrarentur, magis eos testimoniis legis et prophetarum et psalmorum confirmandos esse iudicauit, ostendens ea de se impleta quae fuerant tanto ante praedicta. sic et ecclesiam suam commendauit dicens: praedicari in nomine suo paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Hierusalem. hoc in lege et prophetis et psalmis esse scriptum ipse testatus est, hoc eius ore commendatum tenemus. haec sunt causae nostrae documenta, haec fundamenta. haec firmamenta. § 51 Legimus in Actibus apostolorum dictum de quibusdam credentibus, quod cotidie scrutarentur scripturas. an haec ita se haberent. quas utique scripturas nisi canonicas legis et prophetarum? huc accesserunt euangelia, apostolicae epistulae, Actus", + "candidate_score": 0.63185, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_151", + "bdc_text": "Laut Alphonse L. E. Verheyden , Le martyrologe protestant des Pays-Bas au XVI e s. , Bruxelles 1960 , p. 265 , ist das Paar am 23 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_86", + "psc_text": "audiamus uerissimum demonstratorem corporis sui. cum enim dixisset: quia oportebat adimpleri omnia scripta in lege Moysi et prophetis et psalmis de me, tamquam quaereremus, utrum in eo quod dixit (de me' illic intellegenda esset ecclesia propter id quod scriptum est: erunt duo in carne una, ut non solum de capite, uerum etiam de corpore certa diuina oracula teneremus, sequitur euangelista et dicit: tunc aperuit illis sensum, ut intellege. rent s cripturasscripturas, et dixit illis: quoniam sic scriptum . est et sic oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertia die. hic ipsum caput ostenditur, quod etiam 10. 20 Luc. 24, 44 16 cf. Ioh. 14, 6 24 Epli. 5, 31 26 Luc. 24, 45-46 1 si om. Oml noluisset] uoluisset v 2 noluisset] uoluisset Hv 3 quia] add. et Hf) 10 isti-quos in ras. Jlm2 17 quia s. l. Hm2 inimi Om] sunt inimici Hml 18 hunc Ilml 20 quae", + "candidate_score": 0.631268, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_112_114", + "bdc_text": "- Die Schrift : Bestendige Verantwortung auß der Heiligen Schrifft und war Catholischer Lehre . . . des Bedenckens vonn Christlicher Reformation , das der Hochwürdigst . . .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_3", + "psc_text": "epistulae meae quod ego illi ipsius, cui iam respondi; illam quippe scripsit ad suos, sicut ego hanc ad uos. cui si uelit etiam ipse respondeat. § 2 Quaestio certe inter nos uersatur ubi sit ecclesia, utrum apud nos an apud illos. quae utique una est quam maiores nostri catholicam nominarunt, ut ex ipso nomine ostenderent quia per totum est; 'secundum totum' enim καθ' ὅλον Graece dicitur. haec autem ecclesia corpus Christi est, sicut dicit apostolus: pro corpore eius, quae est eccles i a. unde utique manifestum est eum, qui non est in membris Christi, christianamChristianam salutem habere non posse. membra uero Christi per unitatis caritatem sibi copulantur et per eandem capiti suo cohaerent, quod est Christus Iesus. totum igitur, quod annuntiatur de Christo, caput et corpus est. caput est ipse unigenitus Iesus Christus filius dei uiui, ipsesaluatorcorporis, qui mortuus est propter delicta nostra et resurreiitresurrexit propter iustificationemnostram, corpus eius ecclesia", + "candidate_score": 0.630912, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_63", + "bdc_text": "At si Lutherus ea de re me impetat , id de nostra narratione apud vos testabor , quod ex actis conventuum vestrorum , Im Zusammenhang mit dem Abendmahlsstreit traf Bucer sich mit den eidgenössischen Theologen in Aarau am 1 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_86", + "psc_text": "audiamus uerissimum demonstratorem corporis sui. cum enim dixisset: quia oportebat adimpleri omnia scripta in lege Moysi et prophetis et psalmis de me, tamquam quaereremus, utrum in eo quod dixit (de me' illic intellegenda esset ecclesia propter id quod scriptum est: erunt duo in carne una, ut non solum de capite, uerum etiam de corpore certa diuina oracula teneremus, sequitur euangelista et dicit: tunc aperuit illis sensum, ut intellege. rent s cripturasscripturas, et dixit illis: quoniam sic scriptum . est et sic oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertia die. hic ipsum caput ostenditur, quod etiam 10. 20 Luc. 24, 44 16 cf. Ioh. 14, 6 24 Epli. 5, 31 26 Luc. 24, 45-46 1 si om. Oml noluisset] uoluisset v 2 noluisset] uoluisset Hv 3 quia] add. et Hf) 10 isti-quos in ras. Jlm2 17 quia s. l. Hm2 inimi Om] sunt inimici Hml 18 hunc Ilml 20 quae", + "candidate_score": 0.630192, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_195_197", + "bdc_text": "oben Anm. 52 ) s. RTA JR XVI /2 1213 , Nr. 154 ; zur Antwort der evangelischen Reichsstände und der der Kurfürsten von Köln und von der Pfalz s. RTA JR XVI /2 1215-1220 , Nr. 155f. . Itaque de communi responso convenire non potuit ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_208", + "psc_text": "factis et dictis et uisis inquirere. § 50 Nemo mihi ergo haec opponat qui mihi respondere 8 II Cor. 12, 8-9 11 II Cor. 11, 14 12 Eccli. 34, 7 14 Ps. 95, 5 2 colafizaretnr II 5 nam uirtus v 6 raontibus O 7 excelsa otn. 0 et om. JI 11 tamquam] in Ilml, cf. Petil. II 18, 40 18 spiritalibus Ilml 19 qui tamen] quita Oml atque ineffabiliter om. 0 20 retribuendum H, cf. p. 295, 28 21 solatium Ollmlv 22 pr. ad eras. in II ad dampnationem 0 29 ergo om. II paratus est, quia nec ego dico ideo mihi esse credendum communionem Donati non esse ecclesiam CbristiChristi, quia quidam, qui apud eos episcopi fuerunt, diuina instrumenta ignibus tradidisse gestis ecclesiasticis et municipalibus et iudicialibus conuincuntur, aut quia in iudicio episcoporum, quod ab imperatore petiuerant, causam suam non obtinuerunt, aut quia prouocantes ad ipsum imperatorem etiam ab", + "candidate_score": 0.629763, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_109_111", + "bdc_text": "und des gantzen kirchendiensts Reformation bey unß Teutschen zß finden und in das werck zu bringen , Straßburg , Kraft Müller , 1545 ( BucerBibl , Nr. 150 ; VD 16 B 8958 ; Einleitung und Text in BucerD S XI /2 351-454 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_92", + "psc_text": "et sic oportebat Christum pati et resurgere tertia die, et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Hierusalem. non ego potuerim in lege et prophetis et psalmis haec scripta cognoscere: ibi tamen hoc esse scriptum ille dicit qui ueritas est. sed etsi haec ibi scripta esse non diceret, procul dubio sufficeret christianis quod Christus ipse dixisset, oportere praedicari in nomine suo paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Hierusalem. sed dubitantes discipulos suos, quamuis conspecto et contrectato eius corpore, maiore documento scripturarum uoluit confirmare, quam quod se ipse uisibilem atque palpabilem mortalium sensibus admouebat. teneamus ergo ecclesiam ex ore domini designatam, unde coeptura et quo usque peruentura esset, coeptura scilicet ab Hierusalem et peruentura in omnes gentes. § 26 Hic iam quisquis dixerit Hierusalem non illam uisibilem ciuitatem intellegendam, sed figurate positam, ut 1 Ps. 49, 2 9 Luc. 24, 44 13", + "candidate_score": 0.624446, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_71", + "bdc_text": "quibus interfuimus , ac etiam novissimi Tigurininovissimi Tigurini conventus :", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_151", + "psc_text": "inquiunt, dictum est: erunt primi qui erant nouissimi. ad Africam enim euangelium postmodum uenit et ideo nusquam litterarum apostolicarum scriptum est Africam credidisse. de orientalibus autem et ceteris gentibus, quiaequae in sanctis libris commemorantur fidem recepisse Christianam, dictum est: erunt nouissimi qui erant primi, quia recessuri erant a fide. nonne ista est haereticorum canendacauenda calliditas, uolentium conuertere uerba dei a ueritate propter quam dicta sunt ad peruersitatem in qua ipsi sunt? cur enim hoc non potius de Iudaeis intellegimus, qui nouissimi facti sunt cum fuissent primi, et de christianis ex gentibus, qui primi facti sunt cum fuissent nouissimi? quem 2 cf. Gen. 15, 5. 22, 27 5 Rom. 9, 7—8 6 Esai. 54, 1 8 Matth. 8, 11-12 11 Tit. 2, 14 13 cf. Apoc. 5, 11 17. 22 Matth. 20, 16 2 reperiantur Om2.\" 6 semine 77 8 un [multi (de om.) 77 ueniunt 0 9 caelorum] dei 0,", + "candidate_score": 0.624328, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_71_73", + "bdc_text": "quibus interfuimus , ac etiam novissimi Tigurininovissimi Tigurini conventus : Anspielung auf das Treffen mit Bucer und Capito zwischen dem 29 . April und dem 3 . Mai 1538 in Zürich ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_153", + "psc_text": "probare non possem, sufficere debuit bene iudicanti auditori, quod inuenerim exitum in bis uerbis, unde istos appareat nihil pro se attulisse tamquam certum, ut dubitari non possit, quia, etsi non essent Iudaei et gentes de quibus hoc dictum intellegerem, nonnullae barbarae nationes etiam post Africam crediderunt, unde certum sit Africam in ordine credendi non esse nouissimam. huc accedit, quod ipse dominus de quibus hoc dixisset exposuit et ora calumniatorum oppilauit. loquens enim Iudaeis, qui ei dicturi sunt: in plateis nostris docuisti: cum uideritis, inquit, Abraham et Isaac et Iacob et omnes prophetas in regno dei, uos autem expelli foras. et uenient ab oriente et occidente et aquilone et austro, et accumbent in regno dei. et ecce sunt notiissiminouissimi qui erunt primi, et sunt primi qui erunt nouissimi. hic certe quid contradicatur non inuenitur. § 38 Item dicunt de apostasia orbis terrarum dictum esse quod ait dominus: filius homini:s ueniens putas", + "candidate_score": 0.620836, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti", + "max_score": 0.716543, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_56_58", + "bdc_text": "siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. . Haec , inquam , si sentiretis , ita diximus nihil re , sed verbis tantum inter vos controverti . Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.716543, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_56", + "bdc_text": "siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.706886, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_54_56", + "bdc_text": "confessio , f. 31v. , an : Capito und Bucer hatten in Basel im Januar 1536 behauptet , dass der Abendmahlsstreit \"in verbis potius quam ipsa sententia existeret\" , das ist \"mer inn worten dann in grund stünde\" ( laut der deutschen Fassung des Warhafften Bekanntnuß , Zürich , Froschauer , 1544 , f. 33r. ) . siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.701883, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_56_58", + "bdc_text": "siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. . Haec , inquam , si sentiretis , ita diximus nihil re , sed verbis tantum inter vos controverti . Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_72", + "psc_text": "ad Dominum, sequitur Sacerdos et dicit: Domino Deo nostro gratias agamus. Unde gratias agamus? Quia sursum cor habemus, et nisi ille illud levasset, in terra jaceremus. Et inde jam, quae aguntur in precibus sanctis, quas audituri estis, ut accedente verbo fiat corpus et sanguis Christi. Nam tolle verbum, panis est, et vinum. Adde verbum, et jam aliud est. Et ipsum aliud quid est? Corpus Christi et sanguis Christi. Tolle ergo verbum, panis est, et vinum. Adde verbum, et fiet Sacramentum. Ad hoc dicitis: Amen. Amen dicere subscribere est. Amen latine interpretatur Verum. Deinde dicitur dominica Oratio, quam jam accepistis, et reddidistis. Quare ante dicitur, quam accipiatur Corpus et Sanguis Christi? Quia, sicut est humana fragilitas, si forte aliquid, quod non decebat, cogitatio nostra concepit; si aliquid lingua, quod non oportebat, effudit; si aliquid oculus, quod non decebat, aspexit; si aliquid auris blandius, quod non oportebat, audivit; si forte aliqua talia", + "candidate_score": 0.701366, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_55_57", + "bdc_text": "Capito und Bucer hatten in Basel im Januar 1536 behauptet , dass der Abendmahlsstreit \"in verbis potius quam ipsa sententia existeret\" , das ist \"mer inn worten dann in grund stünde\" ( laut der deutschen Fassung des Warhafften Bekanntnuß , Zürich , Froschauer , 1544 , f. 33r. ) . siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. . Haec , inquam , si sentiretis , ita diximus nihil re , sed verbis tantum inter vos controverti .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.698187, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_25_27", + "bdc_text": "-In Art. 22 [23 ] steht : \"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch bedütende , heilige waarzeychenn sigind , durch die von dem herren selbs , durch den dienst der Kuchen , die ware gemeinschafft des lyps unnd bluts Christi den glöubigen fürgetragen unnd angebotten werde . . .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.681314, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_45_47", + "bdc_text": "Röm 10 , 9f. . Non cedetis nec tacebitis , nisi apertis scripturis convictiBezieht sich auf oben Nr. 2096 , 13f. . At qui nolit , convinci hisGemeint ist :", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_281", + "psc_text": "sed fremebat). Qui me confusus fuerit coram hominibus, confundam eum coram Patre meo, qui in coelis est. Qui autem me confessus fuerit coram hominibus, confitebor illum et ego coram Patre meo, qui in coelis est (Matth. X, 32, 33) . Vis negari a Christo, an vis confiteri a Christo? Longe habebis insultatorem, quando tui Christum inveneris negatorem. Veniet, quod pollicetur. Qui tanta exhibuit, de solo die judicii fallax invenietur? Absit. Habeant illi perfidiam suam, imo vero et ipsi careant perfidia sua, sed proponite vos illis ad confessionem imitandos, non ad silentium superandos. Illi enim, si invenerint Christianos fortiores infirmorum defensores assertione fidei, libertate confitendi, prudentia docendi, charitate instruendi, silebunt, credite. Quod enim dicant, non habent. Vox inanis est. Cymbalum tinniens (1 Cor. XIII, 1) , quod destitit in templis ipsorum, remansit in ore ipsorum. SERMO XIX. De verbis Apostoli I Cor. XII, vers. 31. Supereminentem vobis viam demonstro, etc.. SYNOPSIS.", + "candidate_score": 0.680457, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_22_24", + "bdc_text": "Respondere equidem vos cupiebam , sed ut et vestras ecclesias apud pios homines defenderetis et , quae Christi sunt in aliis , non oppugnaretis nec in suspitionem iniquam raperetis . Nunc , quia videmini rem in eucharistia non Christum - ut Confessio habebat BasiliensisDamit ist das \"Erste Hel vetische Bekenntnis \" von 1536 gemeint ; s. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 503 , Anm. 21 .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_38", + "psc_text": "dedit dicens: Hic est Sanguis meus Novi Testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum (Matth. XXVI, 28) . Hoc in Evangelio vel legabatis, vel audiebatis, sed hanc Eucharistiam esse Filium nesciebatis. Nunc vero aspersi corde in conscientia pura, et loti corpore aqua munda Accedite ad eum, et illuminamini, et vultus vestri non erubescent (Psal. XXXIII, 6) . Hoc enim si digne accipitis, quod pertinet ad Testamentum Novum, per quod aeternam haereditatem speratis, tenentes mandatum novum, ut vos invicem diligatis, habetis in vobis vitam. Illam enim carnem sumitis, de qua dicit ipsa Vita: Panis, quem ego dedero, caro mea est pro saeculi vita, et: Nisi quis manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum, non habebit in se vitam (Joan. VI, 52-54) . IV. Habentes ergo vitam in illo in carne una eritis cum illo. Neque enim hoc Sacramentum Christi corpus ita commendat, ut nos inde sejungat. Hoc namque Apostolus in", + "candidate_score": 0.680145, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_22_24", + "bdc_text": "Respondere equidem vos cupiebam , sed ut et vestras ecclesias apud pios homines defenderetis et , quae Christi sunt in aliis , non oppugnaretis nec in suspitionem iniquam raperetis . Nunc , quia videmini rem in eucharistia non Christum - ut Confessio habebat BasiliensisDamit ist das \"Erste Hel vetische Bekenntnis \" von 1536 gemeint ; s. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 503 , Anm. 21 .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_69", + "psc_text": "et vos. Non fuistis, et creati estis, ad aream dominicam comportati estis, laboribus boum, id est, annuntiantium Evangelium, triturati estis. Quando Catechumeni differebamini, in horreo servabamini. Nomina vestra dedistis, coepistis moli jejuniis, exorcismis. Postea ad aquam venistis, et conspersi estis, et unum facti estis. Accedente fervore Spiritus sancti cocti estis, et panis dominicus facti estis. II. Ecce, quod accepistis. Quomodo ergo unum videtis esse, quod factum est, sic unum estote et vos, diligendo vos, tenendo unam fidem, unam spem, individuam charitatem. Haeretici quando hoc accipiunt, testimonium contra se accipiunt, quia illi quaerunt divisionem, cum panis iste indicet unitatem. Sic et vinum in multis acinis fuit, et modo in unum est. Unum est in suavitate calicis, sed post pressuram torcularis. Et vos post illa jejunia, post labores, post humilitatem, et contritionem jam in nomine Christi tanquam ad calicem Domini venistis, et ibi vos estis ad mensam, ibi vos estis in calice.", + "candidate_score": 0.674987, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_138_140", + "bdc_text": "audire alios cupio , quanquam sequi unum dominum debeo . In aliis autem - dum video dominum nec mihi nec aliis hominibus medendi eorumeorum morbis über der Zeile nachgetragen . morbis facultatem ullam reliquam fecisse - ferendum puto , quod mutare non valeo , et id interim in unoquoque nihilominus colere et ad ecclesiae Christi utilitatem promovere me debere , quodcunque video donum Christi ad hoc ipsum Gemeint ist :", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_331", + "psc_text": "debemus in audiendo, sed vigilantes in operando. Haec schola, in qua Deus solus magister est, bonos quaerit discipulos, non fugitivos, sed studiosos. Apostolus dicit: Studio non pigri, spiritu ferventes, spe gaudentes (Rom. XII, 11) . In hac ergo schola, fratres, quotidie discimus. Aliud discimus in praeceptis, aliud in exemplis, aliud in sacramentis. Sunt ista medicamenta vulnerum nostrorum, et fomenta studiorum nostrorum. Modo respondimus: Exaudi orationem meam, et precem meam, Domine! Inaurire, hoc est: Auribus percipe lacrymas meas (Psal. XXXVIII, 13) . Quid putas, iste petiturus est, qui primo sibimet Deum cupit propitium esse? Quid ab illo expetiturus est? Videamus, discamus. Forte divitias petiturus, forte in hac vita aliquam felicitatem? Dicat ergo nobis, quid petiturus est, qui primo Deum deprecatur. Vidit enim, quod ex se habere non potuit, sed a Deo habere potuit. Audierat enim: Petite, et accipietis (Joan. XVI, 24) . Noverat ergo, quid esset petiturus, qui primo Deum rogavit.", + "candidate_score": 0.673205, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_139_141", + "bdc_text": "In aliis autem - dum video dominum nec mihi nec aliis hominibus medendi eorumeorum morbis über der Zeile nachgetragen . morbis facultatem ullam reliquam fecisse - ferendum puto , quod mutare non valeo , et id interim in unoquoque nihilominus colere et ad ecclesiae Christi utilitatem promovere me debere , quodcunque video donum Christi ad hoc ipsum Gemeint ist : ad promovendum ecclesiae utilitatem .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_318", + "psc_text": "dicimus, contemnamur; si Christi verba dicimus, ille audiatur, qui non gratis auditur, et non gratis contemnitur. Auditur enim ad praemium, non auditur ad supplicium. Ipsum audiamus. Ipse Dominus dicat nobis. X. Ecclesiam innumerabilibus locis ostendit, sed tamen commemorem unum aliquod. Post resurrectionem, nostis, fratres, ostendit se Discipulis suis, cicatrices demonstravit, palpandum praebuit, non solum videndum. Illi autem tenentes, et palpantes, et agnoscentes, adhuc tamen prae gaudio haesitabant, sicut Evangelium nos docet, cui oportet credere, cui nefas est non credere. Dominus autem adhuc haesitantibus prae gaudio, et dubitantibus intulit firmitatem de Scripturis, et ait: Haec dicebam vobis, cum adhuc essem vobiscum, quia oportet impleri omnia, quae scripta sunt in Lege, et Prophetis, et Psalmis de me. Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit eis: Quia sic oportebat Christum pati, et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam, et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Jerusalem (Luc.", + "candidate_score": 0.670184, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_147_149", + "bdc_text": "in Belgico horrendis modis saevit , mulieres vivas defodit , viros ustulatEtwaige Anspielung auf das in Tournai ( Doornik ) hingerichtete Paar Marion ( Marie ) de Le Pierre und Jacques de Le Tombe . Die Frau wurde lebend begraben , der Mann aber , weil er seinen \"Irrtum \" widerrufen hatte , geköpft ( nicht verbrannt ) . Doch wurden zu dieser Zeit viele andere Menschen verbrannt ( s. z. B. unten Nr. 2133 , 15 und Anm. 11 ) , so dass sich die von Bucer hier überlieferte Nachricht erklären ließe .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_339", + "psc_text": "illos perduxit ad mortem. Modo enim in Evangelio audivimus. Adduxerunt, inquit, Judaei quamdam mulierem licet meretricem ad Dominum, tentantes illum, et dicentes: Magister, haec mulier modo comprehensa est in adulterio (Joan. VIII, 4) . In lege Moysis scriptum est, ut quaecumque fuerit in adulterio comprehensa, lapidetur. Tu quid dicis? Hoc lingua dicebat, sed creatorem non agnoscebat. Nolebant isti orare, ut dicerent: Eripe animam meam a lingua dolosa (Psal. CXIX, 2) . Dolose enim accesserant, hoc enim volebant agere. Venerat enim Dominus: Non legem solvere, sed implere (Matth. V, 17) , et peccata dimittere. Dixerunt ergo apud se Judaei: Si dixerit: Lapidetur! dicemus ei: Ubi est, quod peccata dimittis? Non tu es, qui dicis: Donata sunt tibi peccata tua (Id. IX, 5; Marc. II, 5-9; Luc. V, 23) ? Si dixerit: Dimittatur! dicemus: Ubi est, quod legem venisti adimplere, non solvere? Videte linguam dolosam ad Deum. Ille, qui venerat redemptor, non", + "candidate_score": 0.665596, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_32_34", + "bdc_text": "//www.e-rara.ch), f. 32r.-v. , wird der zweite Teil dieser Erklärung hervorgehoben . - sed memoriam tantum Christi re ipsa absentis - quod alii quidam vestrum aperte scripserunt - facere , tum nihil praetermisistis , quibus ostendatis Lutherum esse malum virum , plenum fastu fratrumque contemptu , contentiosum , praefractum , furentem , impurum , Siehe z.B. Orthodoxa . . .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_258", + "psc_text": "non diceremus, si bona de vobis audiremus. Si autem tacuerimus, timeo, ne pariter judicemur. Voluit ergo Deus, fratres mei, ut transirem hac. Frater meus tenuit me, jussit, rogavit, compulit, ut verbum vobis facerem. Unde facerem, nisi unde plus timeo? Unde facerem, nisi unde plus doleo? Nescitis me et nos omnes gravissimam rationem reddituros Deo de laudibus vestris? Putatis, quod istae laudes honorent nos? Onerant, non honorant. Valde gravis de illis laudibus ratio redditur. Valde timeo, ne dicat nobis Christus in judicio suo: Mali servi, laudes populi mei libenter accipiebatis, et mortem ipsorum eis tacebatis. Praestabit autem Dominus Deus noster, ut de caetero bona de vobis audiamus, et in illius miseratione consolemur de vestra correptione. Tanto enim erit majus gaudium, quanto magna modo tristitia. SERMO XVIII. In Natali Quadrati Martyris . SYNOPSIS. I. Triplex ambulantium ad Deum genus. II. Pauli exemplum ambulantibus propositum. III. Aliud perfectus viator, aliud perfectus perventor, in", + "candidate_score": 0.653111, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_36", + "bdc_text": "nec aliquo loco in ecclesia Christi vos eius dona et ministerium dignari , Was tatsächlich auf die \"Orthodoxa . . .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_295", + "psc_text": "Illi credunt, et amant, illi credunt et timent. Amor expectat praemium, timor poenam. Ergo invenimus posse quemquam habere etiam Fidem, et non habere Charitatem. Nemo ergo se jactet de quocumque Ecclesiae dono, si forte eminet in Ecclesia aliquo attributo sibi dono, sed videat utrum habeat Charitatem. Nam locutus est idem apostolus Paulus, et enumeravit multa dona Dei (1 Cor. XII), in membris Christi, quae est Ecclesia, et ait dona propria quibusque Membris esse attributa, nec posse fieri ut omnes habeant unum donum. Nec quisquam tamen sine dono remanebit. Apostolus ait Prophetas, Doctores, Interpretatores, linguis locutores, habentes virtutes sanitatum, habentes adjutoria, gubernationes, genera linguarum. Dicta sunt haec, et alia videmus in aliis, alia in aliis. Non ergo doleat aliquis, non sibi esse concessum quod videt alii concessum. Habeat Charitatem, non invideat habenti, et cum illo habet, quod non habet. Quidquid enim habuerit frater meus, si non invidero, et amavero, meum est.", + "candidate_score": 0.652753, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_52_54", + "bdc_text": "Non minatus sum , siquidem de Capitonis et mea actione pro concordia narretis aliud , quam res habet Bucer reagiert auf oben Nr. 2096 , 15 , eine Stelle , in der Bullinger seinerseits auf HBBW XIV 587 Bezug nimmt. - id quod certe fecistis . Non enim nec Capito nec ego vobis Basileae diximus tantum esse inter Lutherum et vos discrepantiam verborum , Bucer spielt auf Orthodoxa . . . confessio , f. 31v. , an :", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_355", + "psc_text": "quid? Quia non dicit, et ego feci, optandum est, ut dicat, ut ego confundar, quia feci. Ista misericordia Dei est. Si autem hoc dicit, quod non feci, gaudeam de mea securitate, doleam de fratris infirmitate. Caluit cor meum intra me (Psal. XXXVIII, 4) , ferbuit cor meum intra me ex dilectione, quam habeo in fratrem, sed tempus loquendi non potui modo facere. Inde ipse Paulus dicit: Non potui loqui vobis quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus (I Cor. III, 1) . Locutus est tamen. Quomodo locutus est? Ergo Caluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescit ignis. Ignis est in me charitatis. Non habeo, cui dicam, quia infirmus est. Humiliem ergo me. Erit forte aliquando tempus, ut possim aliquid loqui. Tamen Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris (Matth. VI, 12) . Dimittam illi, quod non habeo in conscientia. Parum est, quia nihil habeo in conscientia,", + "candidate_score": 0.651788, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_34_36", + "bdc_text": "Orthodoxa . . . confessio , f. 24v. 25v. 26r. 38v. 81r. 88v. 90v. 91r. 93r. 94r 108r. 111v. 115v. 122v. 123r. 127r. -v. , wo scharfe Aussagen gegen Luther zu finden sind . nec aliquo loco in ecclesia Christi vos eius dona et ministerium dignari , Was tatsächlich auf die \"Orthodoxa . . .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_340", + "psc_text": "Lapidetur! dicemus ei: Ubi est, quod peccata dimittis? Non tu es, qui dicis: Donata sunt tibi peccata tua (Id. IX, 5; Marc. II, 5-9; Luc. V, 23) ? Si dixerit: Dimittatur! dicemus: Ubi est, quod legem venisti adimplere, non solvere? Videte linguam dolosam ad Deum. Ille, qui venerat redemptor, non damnator (venerat enim redimere, quod perierat (Matth. XIII, 11) aversus est ab ipsis, quasi conspicere eos nolens. Non vacat aversio ista ab ipsis. Intelligitur aliquid in hac aversione. Quasi diceret: Peccatricem mihi adducitis, Peccatores! Si putatis, quia damnare debeo peccata, a vobis incipio. Et ipse, qui venerat donare peccata, ait: Qui se scit vestrum sine peccato esse, prior in illam lapidem mittat (Joan. VIII, 7) . O responsio, vel propositio! Si mittere voluissent lapidem in peccatricem, ipsa hora iterum recitaretur: In quo judicio judicaveritis, judicabitur de vobis (Matth. VII, 2) . Damnastis, damnabimini. Illi tamen, etsi creatorem non agnoscebant, conscientiam", + "candidate_score": 0.647534, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_82", + "bdc_text": "Ego vero opto a vobis cognoscere , cui vestro in me beneficio ingratus unquam extiterim aut quid in vos designarim iniquitatis ;", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_99", + "psc_text": "quaerit Deus, ut confitear, quod ipse jam novit? Nam homo, ab homine cum hoc quaerit, ignorat. Quid putas, nisi quia Deus vult, a te ut peccatum tuum cognoscendo puniatur, et ab illo ignoscendo solvatur? Nam quomodo illum cupis ignoscere, quod tu non vis agnoscere? Audi Psalmum, et, si evigilas, adverte vocem tuam, ubi est. Peccatum, inquit, meum cognovi, et facinus meum non operui. Dixi: Proloquar adversum me delictum meum Domino, et tu dimisisti impietatem cordis mei (Psal. XXXI, 5) . Audi in alio Psalmo: Quoniam iniquitatem meam ego agnosco, et delictum meum ante me est semper (Id. I, 5) . Non itaque hujusmodi impudenter dicebat Deo: Averte faciem tuam a peccatis meis (Ibid. 11) . Tunc enim ab hominis peccato faciem Deus dignatur avertere, cum homo ipse a peccato suo faciem suam minime curat avertere, ut in Dei auribus dicat: Peccatum meum ante me est semper. Nec ideo dicitur Deo:", + "candidate_score": 0.644177, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_19_21", + "bdc_text": "Nihil prorsus vos debere ad Lutheri librum \"Kurtz bekentnis \" ; s. oben Nr. 2061 , Anm. 7 . respondere , non ego , sed alii censebant .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_341", + "psc_text": "Qui se scit vestrum sine peccato esse, prior in illam lapidem mittat (Joan. VIII, 7) . O responsio, vel propositio! Si mittere voluissent lapidem in peccatricem, ipsa hora iterum recitaretur: In quo judicio judicaveritis, judicabitur de vobis (Matth. VII, 2) . Damnastis, damnabimini. Illi tamen, etsi creatorem non agnoscebant, conscientiam suam sciebant. Ponentes invicem faciem post faciem, ut nec ipsi se propter confusionem videre vellent, a senioribus (hoc dixit Evangelista) usque ad minores omnes egressi sunt. Dixerat enim Spiritus sanctus: Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt. Non est, qui faciat bonum, non est usque ad unum (Psal. XIII, 3) . V. Et exierunt omnes. Remansit solus, et sola. Remansit creator, et creatura; remansit misera, et misericordia; remansit, qui suum reatum agnoscebat, et qui peccatum dimittebat. Nam ipsum est, quod conversus scribebat in terra. Scripsit enim in terra. Quando enim peccavit homo, dictum est ei: Terra es (Gen. III, 19) .", + "candidate_score": 0.63324, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_52", + "bdc_text": "Non minatus sum , siquidem de Capitonis et mea actione pro concordia narretis aliud , quam res habet Bucer reagiert auf oben Nr. 2096 , 15 , eine Stelle , in der Bullinger seinerseits auf HBBW XIV 587 Bezug nimmt. - id quod certe fecistis .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_355", + "psc_text": "quid? Quia non dicit, et ego feci, optandum est, ut dicat, ut ego confundar, quia feci. Ista misericordia Dei est. Si autem hoc dicit, quod non feci, gaudeam de mea securitate, doleam de fratris infirmitate. Caluit cor meum intra me (Psal. XXXVIII, 4) , ferbuit cor meum intra me ex dilectione, quam habeo in fratrem, sed tempus loquendi non potui modo facere. Inde ipse Paulus dicit: Non potui loqui vobis quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus (I Cor. III, 1) . Locutus est tamen. Quomodo locutus est? Ergo Caluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescit ignis. Ignis est in me charitatis. Non habeo, cui dicam, quia infirmus est. Humiliem ergo me. Erit forte aliquando tempus, ut possim aliquid loqui. Tamen Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris (Matth. VI, 12) . Dimittam illi, quod non habeo in conscientia. Parum est, quia nihil habeo in conscientia,", + "candidate_score": 0.62992, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios", + "max_score": 0.716539, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_141_143", + "bdc_text": "ad promovendum ecclesiae utilitatem . ullis hominibus collatum esse . Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_345", + "psc_text": "omnibus meipsum servum feci, ut omnes lucrifacerem (I Cor. IX, 19) . Et in alio loco: Per charitatem servite invicem (Galat. V, 13) . Unde et ipse eadem charitate omnibus gentium servivit Ecclesiis. Salvator quoque formam servi accepit, ut serviret discipulis suis, et pedes eorum lavit (Joan. XIII). Hoc interest inter Gentium principes et Christianorum, quod illi dominantur subditis, nos servimus, et in eo majores sumus, si minimi omnium fuerimus. Sed et hoc quod ait: In timore Christi, sic accipiendum, ut ipsa subjectio non propter hominum gloriam, 654 sed propter timorem Christi fiat, dum illum timemus offendere. Alius vero sic interpretabitur: subjecti invicem in timore Christi: ut hanc sententiam generalem in consequentibus dividi dicat atque partiri: Mulieres viris suis subditae sint; et: Filii, obedite parentibus; et: Servi, obedite dominis carnalibus cum timore et tremore: ut non solum uxor viro, et filii parentibus, et servi dominis; sed etiam viri mulieribus, juxta", + "candidate_score": 0.716539, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_142_144", + "bdc_text": "ullis hominibus collatum esse . Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus . Amen .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_345", + "psc_text": "omnibus meipsum servum feci, ut omnes lucrifacerem (I Cor. IX, 19) . Et in alio loco: Per charitatem servite invicem (Galat. V, 13) . Unde et ipse eadem charitate omnibus gentium servivit Ecclesiis. Salvator quoque formam servi accepit, ut serviret discipulis suis, et pedes eorum lavit (Joan. XIII). Hoc interest inter Gentium principes et Christianorum, quod illi dominantur subditis, nos servimus, et in eo majores sumus, si minimi omnium fuerimus. Sed et hoc quod ait: In timore Christi, sic accipiendum, ut ipsa subjectio non propter hominum gloriam, 654 sed propter timorem Christi fiat, dum illum timemus offendere. Alius vero sic interpretabitur: subjecti invicem in timore Christi: ut hanc sententiam generalem in consequentibus dividi dicat atque partiri: Mulieres viris suis subditae sint; et: Filii, obedite parentibus; et: Servi, obedite dominis carnalibus cum timore et tremore: ut non solum uxor viro, et filii parentibus, et servi dominis; sed etiam viri mulieribus, juxta", + "candidate_score": 0.701137, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_138_140", + "bdc_text": "audire alios cupio , quanquam sequi unum dominum debeo . In aliis autem - dum video dominum nec mihi nec aliis hominibus medendi eorumeorum morbis über der Zeile nachgetragen . morbis facultatem ullam reliquam fecisse - ferendum puto , quod mutare non valeo , et id interim in unoquoque nihilominus colere et ad ecclesiae Christi utilitatem promovere me debere , quodcunque video donum Christi ad hoc ipsum Gemeint ist :", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_394", + "psc_text": "concitare: et rursum nequaquam dominos doceat audiendos, si vitiosa et nefanda praecipiant. (Vers. 9.) Et domini, eadem facite ad illos, remittentes minas: scientes quia et ipsorum, et vester Dominus est in coelis, et personarum non est acceptio apud eum. Quaenam sunt haec quae servis superius imperavit, ut diceret dominis eadem facienda quae servis? Puto illa quae dixerat, in simplicitate cordis, et, facientes voluntatem Dei: et, ex animo: et, cum fidelitate sive benevolentia in servos, quia εὔνοια utrumque sonare potest. 669 Unusquisque enim quod fecerit boni, hoc recipiet a Domino, sive famulus servierit, sicut dictum est, sive liber dominatus fuerit, ut oportet: ut non sit terribilis, non promptus ad verbera: sciens quia et ipse habeat Dominum in coelis, apud quem non est acceptio personarum, et qui solus tantum judicet voluntates, et juxta eas deteriori praeferat meliorem, eligens facta, non homines. (Vers. 10.) De caetero confortamini in Domino, et in potentia virtutis", + "candidate_score": 0.68064, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_140_142", + "bdc_text": "morbis facultatem ullam reliquam fecisse - ferendum puto , quod mutare non valeo , et id interim in unoquoque nihilominus colere et ad ecclesiae Christi utilitatem promovere me debere , quodcunque video donum Christi ad hoc ipsum Gemeint ist : ad promovendum ecclesiae utilitatem . ullis hominibus collatum esse .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_205", + "psc_text": "invicem in charitate. Si quis intelligit quid sit, sufferentes invicem in charitate, non putabit in sanctos viros hoc convenire mandatum: verum in eos qui sunt in virtutum initiis constituti. Sancti quippe non habebunt [ Al. habent] quod inter se invicem sufferant: sed hi qui quasi homines aliqua adhuc passione superantur. Nec mirum si Ephesi haec audiant, cum in multitudine credentium sint aliqui qui adhuc invicem sufferre se debeant. Hoc ipsum mihi videtur significare et illud quod ad Galatas scribitur: Alterutrum onera vestra portate (Galat. VI, 2) . Possumus ergo utrumque testimonium et aliter interpretari: ut vel alterutrum onera portare, vel sufferre invicem in charitate, et eos complere dicamus, qui divites sunt, et inopiam pauperum sublevant. Si quis aegrotanti fratri praebet obsequium, suffert eum in charitate. Si quis in coelibatu beatam transigens vitam, alium qui et uxorem habet et liberos, et seipsum vix potest pascere, adjuverit, et utcumque potest, fuerit consolatus,", + "candidate_score": 0.671763, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_126_128", + "bdc_text": "Nolo , ut praedicationi Christi1Kor 1 , 23 ; 2Kor 4 , 5 . ob ullam mundi iniquitatem tantulum detrahatur , aut tenebrae ulla in parte in eameam am Rande nachgetragen. inducantur .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_270", + "psc_text": "referat, qui et ipsi nox, tenebrae, vel caligo sunt, de quibus dicitur: Et caligo sub pedibus ejus (Ps. XVII, 10) : haud dubium quin Dei. Nam et in monte Sina Moyses ingreditur in turbinem et caliginem, ubi erat Deus (Exod. XIX), et de ipso Deo scriptum est: Posuit tenebras latibulum suum (Ps. XVII, 12) . Loquatur itaque veritatem atque mysterium unusquisque cum proximo suo, et non det sanctum canibus, neque mittat margaritas suas ante porcos (Matth. VII): sed quicumque oleum habuerint veritatis, illos in thalamum sponsi et penum regis inducat. Porro quod ait: Loquimini veritatem unusquisque cum proximo suo, sciamus de Zacharia propheta sumptum (Zach. VIII, 16). (Vers. 26.) Irascimini, et nolite peccare. De quarto psalmo hoc usurpatum, nulli dubium est, et videtur illi esse contrarium quod alibi dicitur: Nunc autem deponite et vos omnes iram, et indignationem, et malitiam, et blasphemiam, et turpem sermonem ex ore vestro (Coloss. III,", + "candidate_score": 0.667973, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_91", + "bdc_text": "Domino autem et ecclesiae eius illa condonavi et , quae verae charitatis sunt , sectari studuiVgl. 1Kor 14 , 1 ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_126", + "psc_text": "? Postquam ergo sapientiam carnis quae est inimica Deo (Rom. VIII), in sua Salvator carne destruxit, et praecepta Legalia, evangelicis dogmatibus commutavit, ut de Judaeo atque gentili unum populum faceret Christianum, evangelizans nobis qui longe eramus, et reliquiis Judaeorum, qui de Israel per apostolos crediderunt, pacem atque concordiam: tunc accessimus per ipsum ad Deum, et unum in spiritu Patrem nos habere cognovimus: completumque est illud quod in Evangelio Dominus loquebatur, dicens: Et fiet unus pastor et unus grex (Joan. X, 16) ; et iterum: Et alias oves habeo quae non sunt de ovili isto, nos significans ex gentibus congregandos. Inimicitia autem quae in Salvatoris carne destructa est, etiam per crucem est interfecta. Scriptum est enim: ut reconciliaret utrumque in uno corpore Deo, per crucem interficiens inimicitiam in ea. Non ut in Latinis codicibus habetur, in semetipso: propter Graeci pronominis ambiguitatem: ἐν αὐτῷ enim, et in semetipso, et in ea, id", + "candidate_score": 0.664586, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_91_93", + "bdc_text": "Domino autem et ecclesiae eius illa condonavi et , quae verae charitatis sunt , sectari studuiVgl. 1Kor 14 , 1 ; 2Kor 6 , 6 ; 8 , 8 , usw. .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_126", + "psc_text": "? Postquam ergo sapientiam carnis quae est inimica Deo (Rom. VIII), in sua Salvator carne destruxit, et praecepta Legalia, evangelicis dogmatibus commutavit, ut de Judaeo atque gentili unum populum faceret Christianum, evangelizans nobis qui longe eramus, et reliquiis Judaeorum, qui de Israel per apostolos crediderunt, pacem atque concordiam: tunc accessimus per ipsum ad Deum, et unum in spiritu Patrem nos habere cognovimus: completumque est illud quod in Evangelio Dominus loquebatur, dicens: Et fiet unus pastor et unus grex (Joan. X, 16) ; et iterum: Et alias oves habeo quae non sunt de ovili isto, nos significans ex gentibus congregandos. Inimicitia autem quae in Salvatoris carne destructa est, etiam per crucem est interfecta. Scriptum est enim: ut reconciliaret utrumque in uno corpore Deo, per crucem interficiens inimicitiam in ea. Non ut in Latinis codicibus habetur, in semetipso: propter Graeci pronominis ambiguitatem: ἐν αὐτῷ enim, et in semetipso, et in ea, id", + "candidate_score": 0.662871, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_36_38", + "bdc_text": "nec aliquo loco in ecclesia Christi vos eius dona et ministerium dignari , Was tatsächlich auf die \"Orthodoxa . . . confessio \" zutrifft. scio apud innumeras ecclesias defensionem vestram fore non levem vestrum ac ministerii vestri accusationem . Obiicitis , quae ille in vos ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_157", + "psc_text": "Ubi enim una comparticipatio est, universa communia sunt. Pulchre etiam addidit, per Evangelium, cujus factus sum minister secundum donum gratiae quae data est mihi juxta operationem virtutis ejus: ut Dei gratiam, non suum meritum demonstraret. Sciebat se namque persecutorem fuisse, et Christi Ecclesiam devastasse, ex qua humilitate, arrogantiae penitus crimen excluditur. Super qua nonnulli eum reprehendendum putant: quia sibi dixerit mysterium revelatum, quod patriarchis et prophetis fuerit 592 ignotum. Numquam enim humilitatis discipulus, verbis arrogantiae intumesceret, Evangelium cujus minister est, non sui meriti dicens fuisse, sed gratiae Dei. Qui volunt prophetas non intellexisse quod dixerint, et [ Al. sed] quasi in ecstasi locutos, cum praesenti testimonio, illud quoque quod ad Romanos in plerisque codicibus invenitur, ad confirmationem sui dogmatis trahunt, legentes: Ei autem qui potest vos roborare juxta Evangelium meum, et praedicationem Jesu Christi secundum revelationem mysterii temporibus aeternis taciti, manifestati autem nunc per Scripturas propheticas, et adventum Domini nostri", + "candidate_score": 0.656639, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_35_37", + "bdc_text": "confessio , f. 24v. 25v. 26r. 38v. 81r. 88v. 90v. 91r. 93r. 94r 108r. 111v. 115v. 122v. 123r. 127r. -v. , wo scharfe Aussagen gegen Luther zu finden sind . nec aliquo loco in ecclesia Christi vos eius dona et ministerium dignari , Was tatsächlich auf die \"Orthodoxa . . . confessio \" zutrifft. scio apud innumeras ecclesias defensionem vestram fore non levem vestrum ac ministerii vestri accusationem .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_157", + "psc_text": "Ubi enim una comparticipatio est, universa communia sunt. Pulchre etiam addidit, per Evangelium, cujus factus sum minister secundum donum gratiae quae data est mihi juxta operationem virtutis ejus: ut Dei gratiam, non suum meritum demonstraret. Sciebat se namque persecutorem fuisse, et Christi Ecclesiam devastasse, ex qua humilitate, arrogantiae penitus crimen excluditur. Super qua nonnulli eum reprehendendum putant: quia sibi dixerit mysterium revelatum, quod patriarchis et prophetis fuerit 592 ignotum. Numquam enim humilitatis discipulus, verbis arrogantiae intumesceret, Evangelium cujus minister est, non sui meriti dicens fuisse, sed gratiae Dei. Qui volunt prophetas non intellexisse quod dixerint, et [ Al. sed] quasi in ecstasi locutos, cum praesenti testimonio, illud quoque quod ad Romanos in plerisque codicibus invenitur, ad confirmationem sui dogmatis trahunt, legentes: Ei autem qui potest vos roborare juxta Evangelium meum, et praedicationem Jesu Christi secundum revelationem mysterii temporibus aeternis taciti, manifestati autem nunc per Scripturas propheticas, et adventum Domini nostri", + "candidate_score": 0.655787, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_119_121", + "bdc_text": "Einleitung und Text in BucerD S XI /3 23-672 ) , kommt hier wegen ihres Umfangs kaum in Frage . magis ut declarem , quod studeo esse gratus vobis , quam ut putarim lectionem eorum vobis aliquid collaturam . Iterum valete. Argentorati , 9 . aprilis 1545 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_2", + "psc_text": "nostra non scribas [ Forte legas]? Me imperitior quisque lecturus est: tua forsitan dicta si scripseris, Tullius admirabitur. Numquid aut Tertullianus beatum Martyrem Cyprianum, aut Cyprianus Lactantium, aut Lactantius Hilarium deterruit a scribendo? Taceo de caeteris minutalibus, qui mecum in libris suis garriunt. Nisi et parva fuerint, magna eminere non possunt. Primum non dicitur, nisi secundum sequatur et tertium. Ad summa non scandimus, nisi per 539-540 ima gradiamur. Quamobrem obsecro tam vos quae in praesentiarum estis, quam sanctam Marcellam, unicum viduitatis exemplar, ne facile maledicis et invidis opuscula mea tradatis: neque detis sanctum canibus, et margaritas mittatis ante porcos (Matth. VII). Qui cum bona imitari non queant, quod solum facere possunt, invident: et in eo se doctos eruditosque arbitrantur, si de aliis detrahant. Quibus obsecro respondeatis, ut figant ipsi stylum, tria ut dicitur verba conjungant, sudent paululum, experiantur semetipsos, et ex labore proprio discant ignoscere laborantibus. Scitis enim et ipsae", + "candidate_score": 0.648666, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_138", + "bdc_text": "audire alios cupio , quanquam sequi unum dominum debeo .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_394", + "psc_text": "concitare: et rursum nequaquam dominos doceat audiendos, si vitiosa et nefanda praecipiant. (Vers. 9.) Et domini, eadem facite ad illos, remittentes minas: scientes quia et ipsorum, et vester Dominus est in coelis, et personarum non est acceptio apud eum. Quaenam sunt haec quae servis superius imperavit, ut diceret dominis eadem facienda quae servis? Puto illa quae dixerat, in simplicitate cordis, et, facientes voluntatem Dei: et, ex animo: et, cum fidelitate sive benevolentia in servos, quia εὔνοια utrumque sonare potest. 669 Unusquisque enim quod fecerit boni, hoc recipiet a Domino, sive famulus servierit, sicut dictum est, sive liber dominatus fuerit, ut oportet: ut non sit terribilis, non promptus ad verbera: sciens quia et ipse habeat Dominum in coelis, apud quem non est acceptio personarum, et qui solus tantum judicet voluntates, et juxta eas deteriori praeferat meliorem, eligens facta, non homines. (Vers. 10.) De caetero confortamini in Domino, et in potentia virtutis", + "candidate_score": 0.644675, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_120_122", + "bdc_text": "magis ut declarem , quod studeo esse gratus vobis , quam ut putarim lectionem eorum vobis aliquid collaturam . Iterum valete. Argentorati , 9 . aprilis 1545 . [ Autographe Nachschrift:", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_2", + "psc_text": "nostra non scribas [ Forte legas]? Me imperitior quisque lecturus est: tua forsitan dicta si scripseris, Tullius admirabitur. Numquid aut Tertullianus beatum Martyrem Cyprianum, aut Cyprianus Lactantium, aut Lactantius Hilarium deterruit a scribendo? Taceo de caeteris minutalibus, qui mecum in libris suis garriunt. Nisi et parva fuerint, magna eminere non possunt. Primum non dicitur, nisi secundum sequatur et tertium. Ad summa non scandimus, nisi per 539-540 ima gradiamur. Quamobrem obsecro tam vos quae in praesentiarum estis, quam sanctam Marcellam, unicum viduitatis exemplar, ne facile maledicis et invidis opuscula mea tradatis: neque detis sanctum canibus, et margaritas mittatis ante porcos (Matth. VII). Qui cum bona imitari non queant, quod solum facere possunt, invident: et in eo se doctos eruditosque arbitrantur, si de aliis detrahant. Quibus obsecro respondeatis, ut figant ipsi stylum, tria ut dicitur verba conjungant, sudent paululum, experiantur semetipsos, et ex labore proprio discant ignoscere laborantibus. Scitis enim et ipsae", + "candidate_score": 0.643031, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_231_233", + "bdc_text": "[ Adresse , möglicher weise von Bucers Hand , auf f. 455a , v. : ]Teilweise auf das nicht mehr vorhandene Verschlussband geschrieben . Clarissimo viro d. Henrico Bullingero , Tigurensis ecclesiae ministro primar[io ] fidelissimo , s[uo ] fratri char [ issimo ] .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_438", + "psc_text": "absque vinculis computandus est, qui conversationem habet in coelis, et de quo dici potest: Vos autem non estis in carne, sed in spiritu: si tamen spiritus Dei habitat in vobis (Rom. VIII, 9) . (Vers. 21, 22.) Ut autem sciatis et vos quae circa me sint, quid agam, omnia nota vobis faciet Tychicus dilectus frater, et fidelis minister in Domino: quem misi ad vos in hoc ipsum, ut cognoscatis quae circa nos sunt, et consoletur corda vestra. Dupliciter accipite: Vel ideo Tychicum missum Ephesum, ut nuntiaret eis vincula apostoli Pauli nota facta esse in omni praetorio, et catenam illius ad fidem Evangelii profecisse, eo tempore quo et ad Colossenses scripsit dicens: Quae circa me sunt, omnia nota vobis faciet Tychicus frater dilectus, et minister, et conservus in Domino: quem misi advos ob hoc ipsum, ut cognoscatis quae circa nos sunt: et consoletur corda vestra cum Onesimo charissimo et fideli fratre,", + "candidate_score": 0.642176, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_114_116", + "bdc_text": "des Bedenckens vonn Christlicher Reformation , das der Hochwürdigst . . . Furst . . . Herman Ertzbischoff zß Cöllen . . .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_166", + "psc_text": "et nunc esse perfectam ex eo quod videmus, agnoscimus. Crux itaque Christi non solum nobis, sed et angelis cunctisque in coelo virtutibus profuit, et aperuit sacramentum quod antea nesciebant. Denique ad coelum 595 cum corpore Deum revertentem mirantur, et dicunt: Quis est iste qui ascendit de Edom, fulvida vestimenta ejus ex Bosor, sic [Al. hic] formosus in stola candida (Isai. LXIII, 1) . Et in alio loco: Quis est iste rex gloriae? Dominus virtutum ipse est rex gloriae (Psal. XXIII, 10) . Non putemus igitur in Ecclesia esse simplicem fidem, sed multiplicem et multifariam esse sapientiam, ut non solum varia sit, sed multa varietate distincta. Respicis cunas Christi: vide pariter et coelum. Vagientem in praesepe intueris infantem: sed angelos simul ausculta laudantes. Herodes persequitur, sed adorant Magi (Matth. II). Ignorant Pharisaei, sed stella demonstrat. Baptizatur a servo: sed vox desuper Dei intonantis auditur (Matt. III). Aquis mergitur: sed columba descendit,", + "candidate_score": 0.628791, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_109_111", + "bdc_text": "und des gantzen kirchendiensts Reformation bey unß Teutschen zß finden und in das werck zu bringen , Straßburg , Kraft Müller , 1545 ( BucerBibl , Nr. 150 ; VD 16 B 8958 ; Einleitung und Text in BucerD S XI /2 351-454 ) .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_171", + "psc_text": "Id quod nunc Latinus translator expressit, ne deficiatis, potest juxta Graeci sermonis ambiguitatem et ita legi, ne deficiam. Ut sit sensus: Propter quod peto, ne deficiam in tribulationibus meis pro vobis, etc. Hoc est ergo quod Apostolus rogat, et a Domino magnopere deprecatur, ne deficiat in pressuris suis. Videbat quippe se de Jerusalem usque ad Illyricum Evangelium praedicasse, isse Romam, ad Hispanias, vel perrexisse, vel ire disponere (Rom. XV). Totus mundus ad doctrinam ipsius de potestate principis tollebatur: deserebantur idola, et cultoribus templa deserta squalore et sordibus replebantur. Ob quam causam omnis exercitus daemonum, omnis turba inimicarum fortitudinum, contra ipsum facto cuneo dimicabat, ut per tribulationes et angustias, Evangelium Christi desineret praedicare, et lassus aliquando requiesceret. Hoc est itaque quod ait: Peto, ne deficiam in tribulationibus meis pro vobis. Totum enim quod patior, quod tribulor, quod coarctor, vestrae salutis est causa, dum vobis Evangelium annuntiare desidero: quae tribulationes meae, vestra", + "candidate_score": 0.628277, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_103", + "bdc_text": "Ein christliche Erinnerung an die Keiserliche und Königliche Maiestaten sampt Churfürsten , Fürsten und Stende . . .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_166", + "psc_text": "et nunc esse perfectam ex eo quod videmus, agnoscimus. Crux itaque Christi non solum nobis, sed et angelis cunctisque in coelo virtutibus profuit, et aperuit sacramentum quod antea nesciebant. Denique ad coelum 595 cum corpore Deum revertentem mirantur, et dicunt: Quis est iste qui ascendit de Edom, fulvida vestimenta ejus ex Bosor, sic [Al. hic] formosus in stola candida (Isai. LXIII, 1) . Et in alio loco: Quis est iste rex gloriae? Dominus virtutum ipse est rex gloriae (Psal. XXIII, 10) . Non putemus igitur in Ecclesia esse simplicem fidem, sed multiplicem et multifariam esse sapientiam, ut non solum varia sit, sed multa varietate distincta. Respicis cunas Christi: vide pariter et coelum. Vagientem in praesepe intueris infantem: sed angelos simul ausculta laudantes. Herodes persequitur, sed adorant Magi (Matth. II). Ignorant Pharisaei, sed stella demonstrat. Baptizatur a servo: sed vox desuper Dei intonantis auditur (Matt. III). Aquis mergitur: sed columba descendit,", + "candidate_score": 0.62004, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_59", + "bdc_text": "Id si tulerit Lutherus nec me pertraxerit in causam , ipse me ei non admiscebo - non certe vestri styli metu ( veritas enim apud filios ve-ritatis vincitVgl .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_321", + "psc_text": "lux vera est, filii quoque ejus ad quos joquitur, dicens: Filioli mei, adhuc modicum vobiscum sum (Joan. XIII, 33) , filii verae lucis sunt. Ex quo colligitur eosdem filios esse Dei Patris, qui sunt filii Christi Jesu. (Vers. 9.) Fructus enim lucis est in omni bonitate et justitia et veritate. Adversus Marcionem (qui justum Deum a bono separat, et putat Creatorem esse ustum; 646 alium vero ne cio quem, cujus Christus iste qui venit, filius sit, bonum tantummodo esse Deum) hoc testimonium proferamus. Siquidem fructus lucis, non solum est in bonitate; sed in justitia et in veritate. Ubi itaque bonitas est, ibi et justitia: ubi justitia, ibi consequenter et veritas. Apud bonum ergo Christi Patrem, ut ipsi quoque fatentur, est veritas et bonitas. Ubi autem bonitas et veritas, apud ipsum, et non apud alium, ut nunc Apostolus docet, justitia est. Intelligat quoque Marcion ipsum Christum, bonitatem, veritatem, et justitiam nuncupari.", + "candidate_score": 0.619019, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae", + "max_score": 0.715462, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_130_132", + "bdc_text": "praedicationi Christi . et illustrandae observari religionem , cuius in Christo domino et apostolo eius exemplum videmus nobis esse propositum . Video , quid in me ipso , quid in iis , quibus irati estis , iure desideretis .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3085", + "psc_text": "Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum sit, quidve vitandum, illius consilio disce [al. discere ]. Maximum enim ad justitiam auxilium, est implere divinis eloquiis animum, et quod opere exequi cupias, semper corde meditari. Rudi adhuc populo, et hominibus ad obedientiam insuetis, per Moysen imperatur a Domino, ut in signum memoriae, qua praecepta Domini recordentur: per singulas vestimentorum fimbrias, habeant cum cocco hiacynthini coloris insignia, ut etiam casu huc illucque respicientibus oculis, mandatorum coelestium memoria nascatur. De quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a Domino (Matth. 23. 5), 1103 quod eas perverso usu, non ad commonitionem praeceptorum dei, sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de majoris", + "candidate_score": 0.715462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_131_133", + "bdc_text": "et illustrandae observari religionem , cuius in Christo domino et apostolo eius exemplum videmus nobis esse propositum . Video , quid in me ipso , quid in iis , quibus irati estis , iure desideretis . Video , quid etiam in vobis iure desideretur .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3085", + "psc_text": "Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum sit, quidve vitandum, illius consilio disce [al. discere ]. Maximum enim ad justitiam auxilium, est implere divinis eloquiis animum, et quod opere exequi cupias, semper corde meditari. Rudi adhuc populo, et hominibus ad obedientiam insuetis, per Moysen imperatur a Domino, ut in signum memoriae, qua praecepta Domini recordentur: per singulas vestimentorum fimbrias, habeant cum cocco hiacynthini coloris insignia, ut etiam casu huc illucque respicientibus oculis, mandatorum coelestium memoria nascatur. De quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a Domino (Matth. 23. 5), 1103 quod eas perverso usu, non ad commonitionem praeceptorum dei, sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de majoris", + "candidate_score": 0.706743, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_56", + "bdc_text": "siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2272", + "psc_text": "14. 22. 24) , etc. Iste est calix de quo in Propheta legimus: Calicem salutaris accipiam (Ps. 115. 4) . Et alibi: Calix tuus inebrians quam praeclarus est (Ps. 22. 5) . Si ergo panis, qui de coelo descendit, Corpus est Domini; et vinum quod discipulis dedit, Sanguis illius est novi Testamenti qui pro multis effusus est in remissionem peccatorum, Judaicas fabulas repellamus, et ascendamus cum Domino coenaculum magnum, stratum, atque mundatum, et accipiamus ab eo sursum calicem novi Testamenti; ibique cum eo Pascha celebrantes, inebriemur ab eo vino sobrietatis. Non enim est regnum Dei cibus, et potus, sed justitia, et gaudium, et pax in Spiritu Sancto (Rom. 14. 17) . Nec Moyses dedit nobis panem verum; sed Dominus Jesus: ipse conviva et convivium, ipse comedens, et qui comeditur. Illius bibimus Sanguinem, et sine ipso potare non possumus, et quotidie in sacrificiis ejus de genimine vitis verae, et vineae Sorec,", + "candidate_score": 0.697417, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_134_136", + "bdc_text": "Singuli itaque , et qui prior potest ante caeteros , ad praescriptam nobis a domino formam Anspielung auf Mt 18 , 1-6 par. ; 20 , 25-28 par. nos conformemus , ne cuiquam ullam demus offensionemRöm 14 , 13 . vituperandive ministerii nostri occasionem , nedum causam2Kor 6 , 3. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3085", + "psc_text": "Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum sit, quidve vitandum, illius consilio disce [al. discere ]. Maximum enim ad justitiam auxilium, est implere divinis eloquiis animum, et quod opere exequi cupias, semper corde meditari. Rudi adhuc populo, et hominibus ad obedientiam insuetis, per Moysen imperatur a Domino, ut in signum memoriae, qua praecepta Domini recordentur: per singulas vestimentorum fimbrias, habeant cum cocco hiacynthini coloris insignia, ut etiam casu huc illucque respicientibus oculis, mandatorum coelestium memoria nascatur. De quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a Domino (Matth. 23. 5), 1103 quod eas perverso usu, non ad commonitionem praeceptorum dei, sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de majoris", + "candidate_score": 0.695735, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_136_138", + "bdc_text": "vituperandive ministerii nostri occasionem , nedum causam2Kor 6 , 3. . Me profecto moneri quam luberrime a quibusvis opto de cunctis meis erratis ; audire alios cupio , quanquam sequi unum dominum debeo .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1671", + "psc_text": "comminantem: Homo qui fecerit in superbia, ut non audiat Sacerdotem, qui stat ad ministrandum in nomine Dei tui, vel judicem, quicumque fuerit in diebus illis, morietur [al. moriatur] homo ille, et auferes malum de Israel, et omnis populus audiens timebit, 608 et non impie aget ultra (Deut. 17. 12) . Verum ne occupati circa vulneratorum curationem, nostri immemores simus, et propria negligamus, ac juxta quod scriptum est: Aliis praedicantes, ipsi reprobi inveniamur (1. Cor. 9) , commonemus stantes, ut caveant: ne dum jacentibus manum porrigunt, ipsi corruant, et ut servantes ecclesiasticam disciplinam, futurum judicium reformident. 25. Igitur dominicum Pascha celebrantes, sanctis Scripturarum purificemur eloquiis, et ad trophaea Salvatoris respicientes, cuncta offendicula, quibus vitae nostrae curriculum retardatur, auferamus e medio. Avaritiam quasi foeneratorem pessimum declinantes, vanae gloriae cupiditatem, ut insatiabilem jugulemus feram, et fornicationis blandum ac lubricum colubrum sollicita mente vitemus Si quando nobis prosperior rerum aura successerit, humilitate et mansuetudine", + "candidate_score": 0.69383, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_54_56", + "bdc_text": "confessio , f. 31v. , an : Capito und Bucer hatten in Basel im Januar 1536 behauptet , dass der Abendmahlsstreit \"in verbis potius quam ipsa sententia existeret\" , das ist \"mer inn worten dann in grund stünde\" ( laut der deutschen Fassung des Warhafften Bekanntnuß , Zürich , Froschauer , 1544 , f. 33r. ) . siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3131", + "psc_text": "agni carnes comedere, et postea sui corporis cibo nostros Apostolos reficit, et post Judaeorum typicum Pascha immolatus est Christus? Hoc, ut opinor, non ut veritas figuram; sed figura veritatem praecederet, quia non prius quod spiritale, sed quod animale, deinde quod spiritale unde electa, et amica 1117 sponsa Christi universalis Ecclesia anathematizat eos qui cum Judaeis in festivitate paschali XIV. celebrari definiunt, et Sabbata, et caetera hujus umbralis observantiae, et hoc tantum observare dignatus est quod Dominus ut in primo mense post XIV. diem paschalem festivitatem praecedente una Sabbatorum celebrari sine ulla ambiguitate censuerit, licet in hoc veritas Ecclesiae orta est: aliis sufficere credentibus, ut non in XIV. cum Judaeis Pascha celebrarent, alii hoc fortiter cauteque custodiant, ut immolationem veri agni Dei, qui tollit peccata mundi ante XIV. celebrare non audeant secundum illud legale praeceptum, quod et Dominus ad passionem veniens minime contempsit, observabitis eum usque ad XIV (Exod. 13. 6)", + "candidate_score": 0.69141, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_54_56", + "bdc_text": "confessio , f. 31v. , an : Capito und Bucer hatten in Basel im Januar 1536 behauptet , dass der Abendmahlsstreit \"in verbis potius quam ipsa sententia existeret\" , das ist \"mer inn worten dann in grund stünde\" ( laut der deutschen Fassung des Warhafften Bekanntnuß , Zürich , Froschauer , 1544 , f. 33r. ) . siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129", + "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in", + "candidate_score": 0.688665, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_93_95", + "bdc_text": "8 , 8 , usw. . Idem porro studebo , etiamsi - quod dominus avertat - me in causam hanc vel vos vel Lutherus vel utrique pertrahatis . Dominus custodiat me , ne aliud agam , quam quod e re sit ecclesiarum ipsius , detque spectare semper , non quid liceat , Vgl. 1Kor 6 , 12 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1768", + "psc_text": "recta conspiciant. In ipso: Custodi me ut pupillam oculi (Ibid. 8) . Dicitisque in Graeco legi: Custodi me Domine; quod nec in Hebraeo, nec in ullo [al. illo ] habetur interprete. In eodem: Exsurge, Domine, praeveni eum, et supplanta eum (Ibid. 13) . Pro quo in Graeco sit, πρόφθασον αὐτοὺς, id est, praeveni eos, et supplanta eos: sed melius si legatur numero singulari: siquidem de impio dictum est, de quo statim sequitur, praeveni eum et supplanta eum: eripe animam meam ab impio. Nullique dubium, quin diabolum significet. 9. Decimo septimo Psalmo: Grando et carbones ignis (Psal. 17. 13) . Et quaeritis cur Graecus istum versiculum secundo non habeat, interpositis duobus versibus. Sed sciendum, quia de Hebraico, et de Theodotionis editione in Septuaginta Interpretibus sub asterisco additum sit. In eodem: Qui perfecit pedes meos tanquam cervorum (Ibid. 34) . Pro quo scribitis in Graeco inveniri ὡσεὶ ἐλάφου, id est, tanquam cervi:", + "candidate_score": 0.68792, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_122_124", + "bdc_text": "[ Autographe Nachschrift: ] Optimi viri , cogitemus et consyderemus , quam sint hi dies maliVgl. Eph 5 , 16 . et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1690", + "psc_text": "Igitur quia secundum Psalmistam, Tempus faciendi Domino (Psal. 118. 126) : et Paulus scribit: Nox praecessit, dies autem appropinquavit. Abjiciamus ergo opera tenebrarum, et induamur arma lucis, sicut in die honeste ambulemus, non comessationibus et ebrietatibus, non cubilibus et impudicitiis, non contentione et aemulatione: sed induite Dominum Jesum 616 Christum, et carnis curam ne feceritis in desideriis (Rom. 13. 12) . Justum est cunctos Domini timore purgatos dignam peragere solemnitatem, continentiis quoque ac jejuniis redimere castitatem, et dormientem sensum vigili suscitare fide, imitarique sapientissimum Danielem, de quo scribitur: Est vir in regno tuo, in quo est spiritus Dei, et in diebus patris tui vigilantia et sapientia inventae [al. inventa.] sunt in eo (Dan. 5. 11) . Qui enim curam sui gerunt, ut ad meliora proficiant, habentes legem quasi fortissimum ducem, parent imperiis ejus, et venientia contra se peccata subvertunt, splendore operum illustrantes Paschae festivitatem: et securitate conscientiae, perturbationum jacula negligentes,", + "candidate_score": 0.68645, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_94_96", + "bdc_text": "Idem porro studebo , etiamsi - quod dominus avertat - me in causam hanc vel vos vel Lutherus vel utrique pertrahatis . Dominus custodiat me , ne aliud agam , quam quod e re sit ecclesiarum ipsius , detque spectare semper , non quid liceat , Vgl. 1Kor 6 , 12 ; 10 , 23 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1768", + "psc_text": "recta conspiciant. In ipso: Custodi me ut pupillam oculi (Ibid. 8) . Dicitisque in Graeco legi: Custodi me Domine; quod nec in Hebraeo, nec in ullo [al. illo ] habetur interprete. In eodem: Exsurge, Domine, praeveni eum, et supplanta eum (Ibid. 13) . Pro quo in Graeco sit, πρόφθασον αὐτοὺς, id est, praeveni eos, et supplanta eos: sed melius si legatur numero singulari: siquidem de impio dictum est, de quo statim sequitur, praeveni eum et supplanta eum: eripe animam meam ab impio. Nullique dubium, quin diabolum significet. 9. Decimo septimo Psalmo: Grando et carbones ignis (Psal. 17. 13) . Et quaeritis cur Graecus istum versiculum secundo non habeat, interpositis duobus versibus. Sed sciendum, quia de Hebraico, et de Theodotionis editione in Septuaginta Interpretibus sub asterisco additum sit. In eodem: Qui perfecit pedes meos tanquam cervorum (Ibid. 34) . Pro quo scribitis in Graeco inveniri ὡσεὶ ἐλάφου, id est, tanquam cervi:", + "candidate_score": 0.683452, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_131", + "bdc_text": "et illustrandae observari religionem , cuius in Christo domino et apostolo eius exemplum videmus nobis esse propositum .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3085", + "psc_text": "Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum sit, quidve vitandum, illius consilio disce [al. discere ]. Maximum enim ad justitiam auxilium, est implere divinis eloquiis animum, et quod opere exequi cupias, semper corde meditari. Rudi adhuc populo, et hominibus ad obedientiam insuetis, per Moysen imperatur a Domino, ut in signum memoriae, qua praecepta Domini recordentur: per singulas vestimentorum fimbrias, habeant cum cocco hiacynthini coloris insignia, ut etiam casu huc illucque respicientibus oculis, mandatorum coelestium memoria nascatur. De quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a Domino (Matth. 23. 5), 1103 quod eas perverso usu, non ad commonitionem praeceptorum dei, sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de majoris", + "candidate_score": 0.681839, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_15_17", + "bdc_text": "aus MBW- Reg IV , Nr. 3883 und 3894 , dass er über die Antwort der Zürcher nicht erfreut war. , apud vos tantundem , quantum scribis , Siehe oben Nr. 2096 , 8-12 . ponderis habiturum , optarim tamen , ad vos quam primum pervenissetZu verstehen : ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1492", + "psc_text": "quod in libris περὶ Ἀρχῶν a se nuper Latine versis enucleetur, omittit. Tum quo animo Origenem legerit, docet. 1. Voce me provocas ad scribendum, terres eloquentia; et in epistolari stylo prope Tullium repraesentas. Quod quereris, me parvas et incomptas litterulas mittere, non venit de incuria, sed timore tui, ne verbosius ad te loquens, plura reprehendenda transmittam: et ut sanctae menti tuae simpliciter fatear, uno ad Occidentem navigandi tempore, tantae a me simul epistolae flagitantur, ut si cuncta ad singulos velim rescribere, occurrere nequeam. Unde accidit, ut omisca compositione verborum et scribentium sollicitudine, dictem quidquid 534 in buccam venerit; et amicum te tantum meorum dictorum, non judicem considerem. 2. Duas quaestiunculas tuae litterae praeferebant. Unam, Quare sit a Deo induratum cor Pharaonis (Exod. 4. 7. 10. 14); et Apostolus dixerit: Non volentis, neque currentis; sed miserentis est Dei (Rom. 9. 16) , et caetera, quae liberum videntur tollere arbitrium. Alteram, Quomodo", + "candidate_score": 0.677144, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_14_16", + "bdc_text": "-Aus HBBW XIV 583 , 63-65. 587 , geht hervor , dass Melanchthon sich wünschte , dass die Zürcher auf Luthers Schrift nicht antworteten ; aus MBW- Reg IV , Nr. 3883 und 3894 , dass er über die Antwort der Zürcher nicht erfreut war. , apud vos tantundem , quantum scribis , Siehe oben Nr. 2096 , 8-12 . ponderis habiturum , optarim tamen , ad vos quam primum pervenissetZu verstehen :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1492", + "psc_text": "quod in libris περὶ Ἀρχῶν a se nuper Latine versis enucleetur, omittit. Tum quo animo Origenem legerit, docet. 1. Voce me provocas ad scribendum, terres eloquentia; et in epistolari stylo prope Tullium repraesentas. Quod quereris, me parvas et incomptas litterulas mittere, non venit de incuria, sed timore tui, ne verbosius ad te loquens, plura reprehendenda transmittam: et ut sanctae menti tuae simpliciter fatear, uno ad Occidentem navigandi tempore, tantae a me simul epistolae flagitantur, ut si cuncta ad singulos velim rescribere, occurrere nequeam. Unde accidit, ut omisca compositione verborum et scribentium sollicitudine, dictem quidquid 534 in buccam venerit; et amicum te tantum meorum dictorum, non judicem considerem. 2. Duas quaestiunculas tuae litterae praeferebant. Unam, Quare sit a Deo induratum cor Pharaonis (Exod. 4. 7. 10. 14); et Apostolus dixerit: Non volentis, neque currentis; sed miserentis est Dei (Rom. 9. 16) , et caetera, quae liberum videntur tollere arbitrium. Alteram, Quomodo", + "candidate_score": 0.676433, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_204_206", + "bdc_text": "struit insidias Monasteriensi , Franz von Waldeck , Bischof von Münster . - Herzog Heinrich versuchte , sich beim Bischof zu rächen , weil dieser seine 1542 erfolgte Vertreibung durch Landgraf Philipp unterstützt hatte . Der Herzog hatte sich am 16 . Juli 1544 an Domkapitel und Stadt Münster gewandt und gefordert , sie sollten seinen Bruder Georg von Braunschweig-Wolfenbüttel , Dompropst zu Köln , als Koadjutor in Münster ernennen und den Bischof Franz von Waldeck zwingen , auf sein Bündnis mit dem Landgrafen und auf jede Beziehung zum Schmalkaldischen Bund zu verzichten ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2924", + "psc_text": "provincia 1044 notariorum patimur penuriam; et idcirco praeceptis tuis parere non possumus, maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis verubusque distincta est. Pleraque enim prioris laboris fraude cujusdam amisimus. EPISTOLA CXXXV INNOCENTII PAPAE AD AURELIUM. Litteras Aurelio mittit Innocentius Hieronymo reddendas. Dilectissimo fratri AURELIO INNOCENTIUS. Piissimam etiam ad nos perveniendi tuam affectionem bene compresbyter noster credidit Hieronymus. Compatimur gregis nostri membro, et quod faciendum duximus, vel facere potuimus, sumus velociter exsecuti. Germanitas tua, frater carissime, citius litteras memorato reddere festinet. EPISTOLA CXXXVI INNOCENTII AD HIERONYMUM. Innocentius Hieronymum, ob ea quae passus est, consolatur, et quid pro tempore faciendum duxerit, ac jam fecerit, declarat. Dilectissimo filio HIERONYMO Presbytero INNOCENTIUS. Nunquam boni aliquid contentionem fecisse in Ecclesia testatur Apostolus (Tit. 3. 10) ; et ideo haereticorum correptiones primum fieri jubet magis, quam diuturna duci collatione. Quae regula dum negligenter aspicitur, 1045 malum non vitatur quod cavendum est; sed augetur. Tamen quoniam dolor gemitusque", + "candidate_score": 0.675262, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_77_79", + "bdc_text": "clare possum demonstrare . Si propterea excipietis vos me aliter , quam e re sit ecclesiarum , dominus dabit mihi , ut me a vobis expediam Vgl. Lk 12 , 58 . bono ecclesiae .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_146", + "psc_text": "Vere quippe desolatorius carbo, qui linguam puram facit a peccato, sermo divinus est, de quo et in Isaia dicitur: « Habes carbones ignis, sedebis super eos, hi erunt tibi in adjutorium » (Isai. 47. 145. sec. LXX). 15. Sequitur: Et audivi vocem Domini dicentis, Quem mittam, et quis ibit ad populum istum? Et dixi: Ecce ego, mitte me. Et ait: Vade et dic populo huic: Aure audietis, et non intelligetis. Interrogantis sunt verba Domini, non jubentis, quem debeat mittere, et quis iturus sit ad populum, cui facilis Propheta respondet: Ecce ego, mitte me, et post pollicitationem jubetur, ut dicat: Vade, et dic populo huic: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis; et caetera quae ipsius Prophetiae sermo contexit. Audivi ego in hoc loco non parvam Hebraei mei disputationem, cujus pauca ponam, ut sensum hominis advertas. Aiebat, de Moyse et Isaia, quis melius fecerit, requiramus. Utrum ne", + "candidate_score": 0.674833, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_13_15", + "bdc_text": "iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon . -Aus HBBW XIV 583 , 63-65. 587 , geht hervor , dass Melanchthon sich wünschte , dass die Zürcher auf Luthers Schrift nicht antworteten ; aus MBW- Reg IV , Nr. 3883 und 3894 , dass er über die Antwort der Zürcher nicht erfreut war. , apud vos tantundem , quantum scribis , Siehe oben Nr. 2096 , 8-12 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2991", + "psc_text": "negasse responsionem, sed excusasse de tempore, quod in alia magis urgentia curam cogeretur impendere. Vides etiam quam benevolum animum erga me gerat, quidve commoneat, ne scilicet quod inter nos, salva utique caritate ac sinceritate amicitiae, eruditionis causa facimus, calumnientur aemuli, et maxime haeretici de animi rancore descendere. Proinde si utrumque opus nostrum, et ubi ego inquisivi, et ubi ipse ad inquisita responderit, homines legerint, quia etiam oportet, ut si eadem quaestio secundum ejus sententiam sufficienter fuerit explicata, me instructum esse gratias agam, non parvus erit fructus, cum hoc exierit in notitiam plurimorum, ut minores nostri non solum sciant, quid de hac re sentire debeant, quae inter nos diligenti disceptatione discussa est, verum etiam discant exemplo nostro, Deo miserante, atque propitio, quemadmodum inter carissimos fratres, ita non desit alterna inquisitionis gratia disputatio, ut tamen maneat inviolata dilectio. » 3. « Si autem scriptum meum, ubi res obscurissima tantummodo legitur inquisita, sine", + "candidate_score": 0.674686, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_76_78", + "bdc_text": "Zwa 20 , 1993 , 11-51 . clare possum demonstrare . Si propterea excipietis vos me aliter , quam e re sit ecclesiarum , dominus dabit mihi , ut me a vobis expediam Vgl. Lk 12 , 58 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_146", + "psc_text": "Vere quippe desolatorius carbo, qui linguam puram facit a peccato, sermo divinus est, de quo et in Isaia dicitur: « Habes carbones ignis, sedebis super eos, hi erunt tibi in adjutorium » (Isai. 47. 145. sec. LXX). 15. Sequitur: Et audivi vocem Domini dicentis, Quem mittam, et quis ibit ad populum istum? Et dixi: Ecce ego, mitte me. Et ait: Vade et dic populo huic: Aure audietis, et non intelligetis. Interrogantis sunt verba Domini, non jubentis, quem debeat mittere, et quis iturus sit ad populum, cui facilis Propheta respondet: Ecce ego, mitte me, et post pollicitationem jubetur, ut dicat: Vade, et dic populo huic: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis; et caetera quae ipsius Prophetiae sermo contexit. Audivi ego in hoc loco non parvam Hebraei mei disputationem, cujus pauca ponam, ut sensum hominis advertas. Aiebat, de Moyse et Isaia, quis melius fecerit, requiramus. Utrum ne", + "candidate_score": 0.67279, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_13_15", + "bdc_text": "iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon . -Aus HBBW XIV 583 , 63-65. 587 , geht hervor , dass Melanchthon sich wünschte , dass die Zürcher auf Luthers Schrift nicht antworteten ; aus MBW- Reg IV , Nr. 3883 und 3894 , dass er über die Antwort der Zürcher nicht erfreut war. , apud vos tantundem , quantum scribis , Siehe oben Nr. 2096 , 8-12 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2002", + "psc_text": "rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae divinarum Scripturarum est, aut esse jam poterit, quantum inesse tibi video. Et si quid in hac re habeo facultatis, utcumque impendo populo Dei. Vacare autem studiis diligentius, quam quae populi audiunt instruendi, propter Ecclesiasticas occupationes omnino non possum. 6. « Nescio quae scripta maledica super tuo nomine ad Africam pervenerunt. Accepimus tamen quod dignatus es mittere, illis respondens maledictis. Quo perlecto, fateor multum dolui, inter tam caras familiaresque personas, cunctis pene Ecclesiis notissimo amicitiae vinculo copulatas, tantum malum exstitisse discordiae. Et tu quidem quantum tibi modereris, quantumque teneas aculeos indignationis tuae, ne reddas maledictum pro maledicto satis in tuis litteris eminet. Verumtamen si eas ipsas cum legissem, contabui dolore, et obrigui timore; quid de me illa facerent, quae in te ille scripsit, si in manus meas forte venissent? Vae mundo ab scandalis (Matth. 18. 7) . Ecce fit, ecce prorsus impletur quod", + "candidate_score": 0.672611, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_137_139", + "bdc_text": "Me profecto moneri quam luberrime a quibusvis opto de cunctis meis erratis ; audire alios cupio , quanquam sequi unum dominum debeo . In aliis autem - dum video dominum nec mihi nec aliis hominibus medendi eorumeorum morbis über der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3085", + "psc_text": "Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum sit, quidve vitandum, illius consilio disce [al. discere ]. Maximum enim ad justitiam auxilium, est implere divinis eloquiis animum, et quod opere exequi cupias, semper corde meditari. Rudi adhuc populo, et hominibus ad obedientiam insuetis, per Moysen imperatur a Domino, ut in signum memoriae, qua praecepta Domini recordentur: per singulas vestimentorum fimbrias, habeant cum cocco hiacynthini coloris insignia, ut etiam casu huc illucque respicientibus oculis, mandatorum coelestium memoria nascatur. De quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a Domino (Matth. 23. 5), 1103 quod eas perverso usu, non ad commonitionem praeceptorum dei, sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de majoris", + "candidate_score": 0.672008, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_96_98", + "bdc_text": "10 , 23 . multo minus quid libeat , sed quid expediat ad sanctificandum nomen ipsiusVgl. Mt 6 , 9 par. . Opto vos in ipso optime valereVgl. Röm 16 , 22 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1763", + "psc_text": "meam. Quod nec Septuaginta habent, nec Aquila, nec Symmachus, nec Theodotion; sed sola Κοινὴ editio. Denique et in Hebraeo ita scriptum reperi, OSER LAPHANAI DARCHACH. Quod omnes voce simili transtulerunt; Dirige in conspectu meo viam tuam. Secundum illud, quod in Oratione Dominica dicitur: Pater noster, qui es in coelis, sanctificetur nomen tuum (Matth. 6. 10) . Non quo nobis orantibus sanctificetur quod per se sanctum est: sed quo petamus, ut quod per naturam sui sanctum est, sanctificetur in nobis. Ergo et nunc Propheta postulat, ut via Domini quae per se recta est, etiam sibi recta fiat. 5. De sexto Psalmo: Erubescant et conturbentur vehementer omnes inimici mei (Psal. 6. 1) . Et dicitis in Graeco, vehementer, non haberi. Scio: sed hoc in editione Vulgata. Caeterum in Hebraeo habet MOD, id est, vehementer; et omnes, σφόδρα, similiter transtulerunt. 6. De septimo Psalmo: Judica me Domine secundum justitiam meam (Psal. 7. 9)", + "candidate_score": 0.671165, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_125", + "bdc_text": "multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2456", + "psc_text": "(Coloss. 2. 20 et seqq.) , hunc nobis habere sensum videtur. Curramus per singula, 883 et obscuritatem sensuum atque verborum, Christo reserante, pandamus. Si baptizati estis in Christo, et cum Christo in baptismate consepulti, mortui autem ab elementis hujus mundi, pro eo quod est elementis; cur mecum non dicitis, Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi: per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo (Galat. 6. 4) ? nec audistis Dominum dicentem ad Patrem: De mundo non sunt: sicut, et ego non sum de mundo, et mundus odit eos, quoniam non sunt de mundo; sicut et ego non sum de mundo (Joan. 17. 16, et 15. 19). Sed e contrario quasi viventes in mundo decernitis, ne tetigeritis corpus hominis mortui, nec vestimentum, nec scabellum in quo sederit mulier menstruata: neque gustaveritis carnem suillam, et leporum, et sepiarum, et loliginum, murenae, et anguillae, et universorum piscium,", + "candidate_score": 0.671129, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_135_137", + "bdc_text": "20 , 25-28 par. nos conformemus , ne cuiquam ullam demus offensionemRöm 14 , 13 . vituperandive ministerii nostri occasionem , nedum causam2Kor 6 , 3. . Me profecto moneri quam luberrime a quibusvis opto de cunctis meis erratis ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1671", + "psc_text": "comminantem: Homo qui fecerit in superbia, ut non audiat Sacerdotem, qui stat ad ministrandum in nomine Dei tui, vel judicem, quicumque fuerit in diebus illis, morietur [al. moriatur] homo ille, et auferes malum de Israel, et omnis populus audiens timebit, 608 et non impie aget ultra (Deut. 17. 12) . Verum ne occupati circa vulneratorum curationem, nostri immemores simus, et propria negligamus, ac juxta quod scriptum est: Aliis praedicantes, ipsi reprobi inveniamur (1. Cor. 9) , commonemus stantes, ut caveant: ne dum jacentibus manum porrigunt, ipsi corruant, et ut servantes ecclesiasticam disciplinam, futurum judicium reformident. 25. Igitur dominicum Pascha celebrantes, sanctis Scripturarum purificemur eloquiis, et ad trophaea Salvatoris respicientes, cuncta offendicula, quibus vitae nostrae curriculum retardatur, auferamus e medio. Avaritiam quasi foeneratorem pessimum declinantes, vanae gloriae cupiditatem, ut insatiabilem jugulemus feram, et fornicationis blandum ac lubricum colubrum sollicita mente vitemus Si quando nobis prosperior rerum aura successerit, humilitate et mansuetudine", + "candidate_score": 0.670344, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_13_15", + "bdc_text": "iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon . -Aus HBBW XIV 583 , 63-65. 587 , geht hervor , dass Melanchthon sich wünschte , dass die Zürcher auf Luthers Schrift nicht antworteten ; aus MBW- Reg IV , Nr. 3883 und 3894 , dass er über die Antwort der Zürcher nicht erfreut war. , apud vos tantundem , quantum scribis , Siehe oben Nr. 2096 , 8-12 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1125", + "psc_text": "quadrigae vestrae, et proposito quintam deesse Blaesillam, pene oblitus de ea loqui, quae prima de vobis praecesserit ad Dominum. Vere nunc quinque in tres, ac duas videmus esse divisas, illa cum sorore Paulina dulci somno fruitur, tu duarum medius, ad Christum levius subvolabis. EPISTOLA LXVII AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum 404 sciscitatur de titulo vulgati ab ipso libri de Scriptoribus Ecclesiasticis; tum de Petro reprehenso non mendaciter a Paulo, quod etiam superiori epist. 56. quaesierat. Postremo petit, ut quae sint Origenis aliorumque haereticorum errata, sibi indicet. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo caritatis observando atque amplectendo fratri et Compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. 1. « Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam", + "candidate_score": 0.670189, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_16_18", + "bdc_text": "ponderis habiturum , optarim tamen , ad vos quam primum pervenissetZu verstehen : ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 . - religio Christi et cura ecclesiarum compulit .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_101", + "psc_text": "id quod ipsi exponunt, habere me dicam, haereticus judicor. Quid tam anxie unum verbum tenent? quid sub ambiguo sermone latitant? Si sic credunt, ut interpretantur, non damno quod retinent. Si sic credo, ut ipsi sentire se simulant, permittant et mihi meis verbis suum sensum loqui. 5. Quamobrem obtestor Beatitudinem tuam per crucifixam mundi salutem, per homousian Trinitatem, ut mihi epistolis tuis, sive tacendarum, sive dicendarum hypostaseon detur auctoritas. Et ne forte obscuritas loci, in quo dego, fallat bajulos litterarum, ad Evagrium Presbyterum, quem optime nosti, dignare scripta transmittere. Simul etiam, cui apud. Antiochiam debeam communicare significes: quia Campenses cum Tharsensibus haereticis copulati, nihil aliud ambiunt, quam ut auctoritate communionis vestrae fulti, tres hypostases cum antiquo sensu praedicent. 42 EPISTOLA XVI. AD DAMASUM PAPAM. Apud quem ex tribus, qui Antiochenam Ecclesiam scindunt, debeat communicare, ut sibi significet, iterum obtestatur. 1. Importuna in Evangelio mulier tandem meruit audiri (Matth. 15. 28): et", + "candidate_score": 0.669723, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_205_207", + "bdc_text": "- Herzog Heinrich versuchte , sich beim Bischof zu rächen , weil dieser seine 1542 erfolgte Vertreibung durch Landgraf Philipp unterstützt hatte . Der Herzog hatte sich am 16 . Juli 1544 an Domkapitel und Stadt Münster gewandt und gefordert , sie sollten seinen Bruder Georg von Braunschweig-Wolfenbüttel , Dompropst zu Köln , als Koadjutor in Münster ernennen und den Bischof Franz von Waldeck zwingen , auf sein Bündnis mit dem Landgrafen und auf jede Beziehung zum Schmalkaldischen Bund zu verzichten ; s. Wilhelm Kohl Das Bistum Münster .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2924", + "psc_text": "provincia 1044 notariorum patimur penuriam; et idcirco praeceptis tuis parere non possumus, maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis verubusque distincta est. Pleraque enim prioris laboris fraude cujusdam amisimus. EPISTOLA CXXXV INNOCENTII PAPAE AD AURELIUM. Litteras Aurelio mittit Innocentius Hieronymo reddendas. Dilectissimo fratri AURELIO INNOCENTIUS. Piissimam etiam ad nos perveniendi tuam affectionem bene compresbyter noster credidit Hieronymus. Compatimur gregis nostri membro, et quod faciendum duximus, vel facere potuimus, sumus velociter exsecuti. Germanitas tua, frater carissime, citius litteras memorato reddere festinet. EPISTOLA CXXXVI INNOCENTII AD HIERONYMUM. Innocentius Hieronymum, ob ea quae passus est, consolatur, et quid pro tempore faciendum duxerit, ac jam fecerit, declarat. Dilectissimo filio HIERONYMO Presbytero INNOCENTIUS. Nunquam boni aliquid contentionem fecisse in Ecclesia testatur Apostolus (Tit. 3. 10) ; et ideo haereticorum correptiones primum fieri jubet magis, quam diuturna duci collatione. Quae regula dum negligenter aspicitur, 1045 malum non vitatur quod cavendum est; sed augetur. Tamen quoniam dolor gemitusque", + "candidate_score": 0.667204, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_222_224", + "bdc_text": "Videtur antichristus Gemeint ist das Papsttum . aliquid velle audere . Dominus eum reprimatVgl. Sach 3 , 2 :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2471", + "psc_text": "vos essem, praesenti sermone narrabam: et dicebam vobis, Christum non esse venturum, nisi praecessisset Antichristus. Et nunc quid detineat, scitis: ut reveletur in suo tempore: hoc est, quae causa sit, ut Antichristus in praesentiarum non veniat, optime nostis. Nec vult aperte dicere Romanum imperium destruendum, quod ipsi qui imperant, aeternum putant. Unde secundum Apocalypsim Joannis, in fronte purpuratae meretricis, scriptum est nomen blasphemiae, id est, Romae aeternae. Si enim aperte audacterque dixisset, non veniet Antichristus, nisi prius Romanum deleatur imperium, justa causa persecutionis in orientem tunc Ecclesiam consurgere videbatur. Quodque sequitur: Jam enim mysterium operatur iniquitatis, tantum ut qui tenet nunc, teneat, donec de medio fiat, et tunc revelabitur ille iniquus, hunc habet sensum: Multis malis atque peccatis, quibus Nero impurissimus Caesarum mundum premit, Antichristi parturitur adventus, et quod ille operaturus est postea, in isto ex parte completur, tantum ut Romanum imperium, quod nunc universas gentes tenet, recedat, et de", + "candidate_score": 0.667137, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_222_224", + "bdc_text": "Videtur antichristus Gemeint ist das Papsttum . aliquid velle audere . Dominus eum reprimatVgl. Sach 3 , 2 :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2466", + "psc_text": "Christum in sua majestate venturum. Quod Apostolus audiens, rogat eos, et adjurat per adventum Domini nostri Jesu Christi, ut non cito moveantur; neque per spiritum, neque per sermonem, neque per Epistolam, tanquam ab eo scriptam, quasi instet dies Domini. Duos autem esse adventus Domini Salvatoris, et omnia Prophetarum docent volumina, et Evangeliorum fides: quod primum in humilitate venerit, et postea sit venturus in gloria, ipso Domino protestante, quae ante consummationem mundi ventura sint, et quomodo venturus Antichristus, quando loquitur ad Apostolos, Cum videritis abominationem desolationis, quae dicta est a Daniele Propheta, stantem in loco sancto, qui legit, intelligat, tunc qui in Judaea sunt, fugiant ad montes, et qui in tecto, non descendant tollere aliquid de domo sua (Matth. 24. 15. et seqq. an. D 9) . Et iterum: Tunc si quis vobis 887 dixerit, ecce hic Christus aut illic, nolite credere. Surgent enim Pseudochristi, et Pseudoprophetae, et dubunt signa magna,", + "candidate_score": 0.666563, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_147_149", + "bdc_text": "in Belgico horrendis modis saevit , mulieres vivas defodit , viros ustulatEtwaige Anspielung auf das in Tournai ( Doornik ) hingerichtete Paar Marion ( Marie ) de Le Pierre und Jacques de Le Tombe . Die Frau wurde lebend begraben , der Mann aber , weil er seinen \"Irrtum \" widerrufen hatte , geköpft ( nicht verbrannt ) . Doch wurden zu dieser Zeit viele andere Menschen verbrannt ( s. z. B. unten Nr. 2133 , 15 und Anm. 11 ) , so dass sich die von Bucer hier überlieferte Nachricht erklären ließe .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1363", + "psc_text": "interpretatur, κατὰ ἀντίφρασιν est intelligendum: quomodo Parcae dicuntur ab eo quod minime parcant, et bellum, quod nequaquam bellum sit, et lucus, quod minime luceat. In hac Mansione moritur Maria, et sepelitur: et propter aquas contradictionis Moyses et Aaron offendunt Dominum, et prohibentur transire Jordanem, missisque nuntiis ad Edom, transitus petitur, nec impetratur. Quis timeret post tantos profectus murmur populi, et offensam magistrorum, et viae transitus denegatos? Videtur mihi in Maria Prophetia mortua: in Moyse et Aaron Legi et Sacerdotio Judaeorum finis impositus: quod nec ipsi ad terram repromissionis transcendere valeant, nec credentem populum de solitudine hujus mundi educere. Et nota quod post mortem Prophetiae, et aquas contradictionis; Idumaeum [al. idumaeam ] carneum atque terrenum transire non possint: et cum multis precibus et conatu viam non impetrent; sed egrediatur Edom adversus cos in populo multo, et in manu forti. Interpretatio quoque nominis morti et offensae, et negato transitui convenit. Ubi enim", + "candidate_score": 0.6655, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_13_15", + "bdc_text": "iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon . -Aus HBBW XIV 583 , 63-65. 587 , geht hervor , dass Melanchthon sich wünschte , dass die Zürcher auf Luthers Schrift nicht antworteten ; aus MBW- Reg IV , Nr. 3883 und 3894 , dass er über die Antwort der Zürcher nicht erfreut war. , apud vos tantundem , quantum scribis , Siehe oben Nr. 2096 , 8-12 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_643", + "psc_text": "In nostro arbitrio est, vel Lazarum sequi, vel divitem. EPISTOLA XLIX AD PAMMACHIUM. Apologeticam superiorem Epistolam Pammachio mittit, eidemque gratulatur quod ab omnibus dignus haberetur Sacerdotio; tandem eum invitat ad lectionem translationum suarum ex Hebraeo, et aliorum opusculorum. 1. Christiani interdum pudoris est, etiam apud amicos tacere, et humilitatem suam magis silentio consolari, quam retractando veteres amicitas, ambitionis crimen incurrere. Quamdiu tacuisti, tacui, nec expostulare unquam super hac re volui: ne non amicum quaerere, sed potentiorem viderer expetere. Nunc autem provocatus officio litterarum, primas semper partes habere tentabo: et non tam rescribere, quam scribere; ut et verecunde hucusque tacuisse, et verecundius loqui coepisse cognoscar. 2. De opusculis meis contra Jovinianum, quod et prudenter et amanter feceris, exemplaria subtrahendo, optime novi. Sed nihil profuit ista diligentia, cum aliquanti ex Urbe venientes, mihi eadem lectitarent, quae se Romae excepisse referebant. In hac quoque provincia jam libri fuerant divulgati: et ut ipse legisti,", + "candidate_score": 0.66531, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_15_17", + "bdc_text": "aus MBW- Reg IV , Nr. 3883 und 3894 , dass er über die Antwort der Zürcher nicht erfreut war. , apud vos tantundem , quantum scribis , Siehe oben Nr. 2096 , 8-12 . ponderis habiturum , optarim tamen , ad vos quam primum pervenissetZu verstehen : ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_428", + "psc_text": "manuum tuarum, ut ambiguitatem prioris sermonis effugerent. 6. Cum haec furtivis, ut aiunt, operis ad lucubratiunculam velox notarii manus me dictante signaret, et plura dicere cogitarem, jam ferme quarta noctis hora excesserat, et repente stimulis quibusdam dolentis stomachi suscitatus, in orationem prorupi, ut saltem reliquo horarum spatio, subrepente somno, frustraretur infirmitas. EPISTOLA XXXV. DAMASI PAPAE AD HIERONYMUM. Hieronymum, cujus scripta multa se cum aviditate legere profitetur, enixe Damasus rogat, ut subjectis V. quaestionibus ex Veteri Testamento respondeat. Dilectissimo filio HIERONYMO DAMASUS. 1. « Dormientem te, et longo jam tempore legentem potius, quam scribentem, quaestiunculis ad te missis excitare disposui: non quo et legere non debeas: hoc enim veluti quotidiano cibo alitur et pinguescit oratio: sed quod lectionis fructus sit iste, si scribas. Itaque quoniam et heri tabellario ad me remisso, nullas 159 te jam epistolas habere dixisti, exceptis his, quas aliquando in eremo dictaveras, quasque tota aviditate legi atque descripsi:", + "candidate_score": 0.664471, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_15_17", + "bdc_text": "aus MBW- Reg IV , Nr. 3883 und 3894 , dass er über die Antwort der Zürcher nicht erfreut war. , apud vos tantundem , quantum scribis , Siehe oben Nr. 2096 , 8-12 . ponderis habiturum , optarim tamen , ad vos quam primum pervenissetZu verstehen : ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_433", + "psc_text": "benedixit? » EPISTOLA XXXVI. Seu rescriptum HIERONYMI AD DAMASUM Praemissa excusatione morarum, ac praetermissis tantum duabus Quaestiunculis, secunda et quarta a Tertulliano, Novatiano, ac Origene disputatis, reliquis tribus copiose respondet. Beatissimo Papae Damaso HIERONYMUS. 1. Postquam epistolam tuae Sanctitatis accepi, confestim accito notario, ut exciperet imperavi: quo ad officium praeparato, quod eram voce prompturus, ante mihi cogitatione pingebam. Interim jam et ego linguam, et ille articulum movebamus, cum subito Hebraeus intervenit, deferens non pauca volumina, quae de Synagoga quasi lecturus acceperat. Et illico habes, inquit, quod postulaveras: meque dubium, et quid facerem nescientem, ita festinus exterruit, ut omnibus praetermissis ad scribendum transvolarem: quod quidem usque ad praesens facio. Verum quia heri diacono ad me misso, ut tu putas Epistolam, ut ego sentio, Commentarium te expectare dixisti, brevem responsionem ad ea desiderans, quae singula magnorum voluminum prolixitate indigent, ταῦτὰ σοι ἐσχεδίασα, duabus tantum Quaestiunculis praetermissis: non quo non potuerim ad illas", + "candidate_score": 0.664438, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_16_18", + "bdc_text": "ponderis habiturum , optarim tamen , ad vos quam primum pervenissetZu verstehen : ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 . - religio Christi et cura ecclesiarum compulit .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3023", + "psc_text": "habuit dedit (Luc. 21). Et tu igitur eroganda non quaeras; sed quaesita jam tribue, ut fortissimum tyrunculum suum Christus agnoscat; ut laetus tibi de longissima regione venienti occurrat Pater; ut stolam tribuat, ut donet annulum, ut immolet pro te vitulum saginatum (Luc. 15), ut expeditum cum sancto fratre Quintiliano ad nos cito faciat navigare. Pulsavi amicitiarum fores: si aperueris, nos crebro habebis hospites. EPISTOLA CXLVI. AD EVANGELUM. Refellit eorum errorem, qui diaconum Presbytero aequabant, ostendens quid sit discriminis inter Episcopum, Presbyterum, et Diaconum. 1. Legimus in Isaia: Fatuus fatua loquetur (Isai. 32. 6) . Audio quemdam in 1081 tantam erupisse vecordiam, ut Diaconos, Presbyteris, id est, Episcopis anteferret. Nam cum Apostolus perspicue doceat eosdem esse Presbyteros quos Episcopos, quid patitur mensarum et viduarum minister, ut supra eos se tumidus efferat, ad quorum preces Christi Corpus Sanguisque conficitur? Quaeris auctoritatem? Audi testimonium: Paulus et Timotheus servi Christi Jesu, omnibus sanctis in", + "candidate_score": 0.664283, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_13_15", + "bdc_text": "iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon . -Aus HBBW XIV 583 , 63-65. 587 , geht hervor , dass Melanchthon sich wünschte , dass die Zürcher auf Luthers Schrift nicht antworteten ; aus MBW- Reg IV , Nr. 3883 und 3894 , dass er über die Antwort der Zürcher nicht erfreut war. , apud vos tantundem , quantum scribis , Siehe oben Nr. 2096 , 8-12 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1492", + "psc_text": "quod in libris περὶ Ἀρχῶν a se nuper Latine versis enucleetur, omittit. Tum quo animo Origenem legerit, docet. 1. Voce me provocas ad scribendum, terres eloquentia; et in epistolari stylo prope Tullium repraesentas. Quod quereris, me parvas et incomptas litterulas mittere, non venit de incuria, sed timore tui, ne verbosius ad te loquens, plura reprehendenda transmittam: et ut sanctae menti tuae simpliciter fatear, uno ad Occidentem navigandi tempore, tantae a me simul epistolae flagitantur, ut si cuncta ad singulos velim rescribere, occurrere nequeam. Unde accidit, ut omisca compositione verborum et scribentium sollicitudine, dictem quidquid 534 in buccam venerit; et amicum te tantum meorum dictorum, non judicem considerem. 2. Duas quaestiunculas tuae litterae praeferebant. Unam, Quare sit a Deo induratum cor Pharaonis (Exod. 4. 7. 10. 14); et Apostolus dixerit: Non volentis, neque currentis; sed miserentis est Dei (Rom. 9. 16) , et caetera, quae liberum videntur tollere arbitrium. Alteram, Quomodo", + "candidate_score": 0.663007, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_147_149", + "bdc_text": "in Belgico horrendis modis saevit , mulieres vivas defodit , viros ustulatEtwaige Anspielung auf das in Tournai ( Doornik ) hingerichtete Paar Marion ( Marie ) de Le Pierre und Jacques de Le Tombe . Die Frau wurde lebend begraben , der Mann aber , weil er seinen \"Irrtum \" widerrufen hatte , geköpft ( nicht verbrannt ) . Doch wurden zu dieser Zeit viele andere Menschen verbrannt ( s. z. B. unten Nr. 2133 , 15 und Anm. 11 ) , so dass sich die von Bucer hier überlieferte Nachricht erklären ließe .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2234", + "psc_text": "olim loquebatur. Dereliqui mihi septem millia 811 virorum, qui non curvaverunt genu Baal (3. Reg. 19. 18) . In Joannis quoque Evangelio vivorum, et non vivorum, duplex ordo describitur. Omnis qui credit in me, etiamsi mortuus fuerit, vivet: et omnis qui vivit, et credit in me, non morietur in aeternum (Joan. 11. 25. 26) . Si vivos ita intelligimus, ut jam a nobis dictum est, dormientes, et in Christo mortuos illos esse credamus, qui cum velint in Christo vivere, tamen peccato mortui sunt. Sin autem reliquiae, et electio secundum gratiam, appellantur viventes, qui non ita credunt, nec de Israelitica nobilitate generati sunt, dormientes et mortui appellabuntur [al. appellantur ] in Christo. » 10. Sunt qui hunc locum ita edisserant. Vivi appellantur, qui nunquam peccato mortui sunt, qui autem peccaverunt, et in eo quod peccaverunt, mortui sunt: et postea conversi ad poenitentiam, purgant antiqua delicta, mortui appellantur, quia peccaverunt: in Christo", + "candidate_score": 0.662854, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_22", + "bdc_text": "Respondere equidem vos cupiebam , sed ut et vestras ecclesias apud pios homines defenderetis et , quae Christi sunt in aliis , non oppugnaretis nec in suspitionem iniquam raperetis .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1879", + "psc_text": "Epistolas et Hilarii libros inoffenso decurrat pede. Illorum tractatibus, illorum delectetur ingeniis, in quorum libris pietas fidei non vacillet. Caeteros sic legat, ut magis judicet quam sequatur. 13. Respondebis: Quomodo haec omnia mulier saecularis, in tanta frequentia hominum, Romae custodire potero? Noli ergo subire onus, quod ferre non potes: sed postquam ablactaveris eam cum Isaac, et vestieris cum Samuele; mitte aviae et amitae. Redde pretiosissimam gemmam cubiculo Mariae, et cunis Jesu vagientis impone. Nutriatur in Monasterio, sit inter Virginum choros, jurare non discat, mentiri sacrilegium putet, nesciat saeculum, vivat Angelice, sit in carne sine carne, omne hominum genus sui simile putet. Et, ut caetera taceam, certe te liberet servandi difficultate, et custodiae periculo. MELIUS TIBI est desiderare absentem, quam 689 pavere ad singula: quid loquatur, cum quo loquatur, cui annuat, quem libenter aspiciat. Trade Eustochio parvulam, cujus nunc et ipse vagitus pro te oratio est. Trade comitem sanctitatis, futuram haeredem.", + "candidate_score": 0.662363, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_12_14", + "bdc_text": "s. HBBW XIV 585 . iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon . -Aus HBBW XIV 583 , 63-65. 587 , geht hervor , dass Melanchthon sich wünschte , dass die Zürcher auf Luthers Schrift nicht antworteten ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2991", + "psc_text": "negasse responsionem, sed excusasse de tempore, quod in alia magis urgentia curam cogeretur impendere. Vides etiam quam benevolum animum erga me gerat, quidve commoneat, ne scilicet quod inter nos, salva utique caritate ac sinceritate amicitiae, eruditionis causa facimus, calumnientur aemuli, et maxime haeretici de animi rancore descendere. Proinde si utrumque opus nostrum, et ubi ego inquisivi, et ubi ipse ad inquisita responderit, homines legerint, quia etiam oportet, ut si eadem quaestio secundum ejus sententiam sufficienter fuerit explicata, me instructum esse gratias agam, non parvus erit fructus, cum hoc exierit in notitiam plurimorum, ut minores nostri non solum sciant, quid de hac re sentire debeant, quae inter nos diligenti disceptatione discussa est, verum etiam discant exemplo nostro, Deo miserante, atque propitio, quemadmodum inter carissimos fratres, ita non desit alterna inquisitionis gratia disputatio, ut tamen maneat inviolata dilectio. » 3. « Si autem scriptum meum, ubi res obscurissima tantummodo legitur inquisita, sine", + "candidate_score": 0.662288, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_14_16", + "bdc_text": "-Aus HBBW XIV 583 , 63-65. 587 , geht hervor , dass Melanchthon sich wünschte , dass die Zürcher auf Luthers Schrift nicht antworteten ; aus MBW- Reg IV , Nr. 3883 und 3894 , dass er über die Antwort der Zürcher nicht erfreut war. , apud vos tantundem , quantum scribis , Siehe oben Nr. 2096 , 8-12 . ponderis habiturum , optarim tamen , ad vos quam primum pervenissetZu verstehen :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_428", + "psc_text": "manuum tuarum, ut ambiguitatem prioris sermonis effugerent. 6. Cum haec furtivis, ut aiunt, operis ad lucubratiunculam velox notarii manus me dictante signaret, et plura dicere cogitarem, jam ferme quarta noctis hora excesserat, et repente stimulis quibusdam dolentis stomachi suscitatus, in orationem prorupi, ut saltem reliquo horarum spatio, subrepente somno, frustraretur infirmitas. EPISTOLA XXXV. DAMASI PAPAE AD HIERONYMUM. Hieronymum, cujus scripta multa se cum aviditate legere profitetur, enixe Damasus rogat, ut subjectis V. quaestionibus ex Veteri Testamento respondeat. Dilectissimo filio HIERONYMO DAMASUS. 1. « Dormientem te, et longo jam tempore legentem potius, quam scribentem, quaestiunculis ad te missis excitare disposui: non quo et legere non debeas: hoc enim veluti quotidiano cibo alitur et pinguescit oratio: sed quod lectionis fructus sit iste, si scribas. Itaque quoniam et heri tabellario ad me remisso, nullas 159 te jam epistolas habere dixisti, exceptis his, quas aliquando in eremo dictaveras, quasque tota aviditate legi atque descripsi:", + "candidate_score": 0.66225, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_223_225", + "bdc_text": "aliquid velle audere . Dominus eum reprimatVgl. Sach 3 , 2 : Jud 1 , 9 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3118", + "psc_text": "Deo non reddere quod promiseras, timendum, atque metuendum est. Ut vulgo dicitur: Facile ex amico inimicum facies, cui promissa non reddas. Sic enim Scriptura dicit. Quod si voveris votum Domino Deo, non moreris reddere illud: quia quaerens quaerit illud Dominus Deus abs te, et erit tibi in peccatum (Deut. 23. 21. sec. LXX. et Eccl. 5. 3) . Ait ergo: Debitam honorificentiam viro 1113 exhibe, ut ex utroque Domino debitum, quod vovisti, reddere possis. De cujus conscientia non diffidimus, si paululum exspectasses: non quod te a bono castitatis retrahamus, sed hujus animum ad castitatis oraculum totis viribus incitemus; ut voluntarium sacrificium offerat Deo, in odorem suavitatis: ut exuta mens a cunctis retinaculis mundanis, atque corporalibus voluptatibus sit: ut valeas plenius inhaerere Dominicis praeceptis. Quod tamen, ne quid a nobis negligenter esse dictum arbitreris, divinarum Scripturarum testimoniis edocuimus, sicut etiam. Apostolus dicit: Et erunt duo in carne una (1. Cor. 6.", + "candidate_score": 0.661942, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_13_15", + "bdc_text": "iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon . -Aus HBBW XIV 583 , 63-65. 587 , geht hervor , dass Melanchthon sich wünschte , dass die Zürcher auf Luthers Schrift nicht antworteten ; aus MBW- Reg IV , Nr. 3883 und 3894 , dass er über die Antwort der Zürcher nicht erfreut war. , apud vos tantundem , quantum scribis , Siehe oben Nr. 2096 , 8-12 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2659", + "psc_text": "Cypri rexit Ecclesiam) et verecunde nobilium feminarum oculos declinarem, ita egit secundum Apostolum, importune, opportune (2. Tim. 4) , ut pudorem meum sua superaret industria. Et quia alicujus tunc nominis esse 956 existimabar super studio Scripturarum, nunquam convenit, quin de Scripturis aliquid interrogaret: nec ut statim [al. nec statim ] acquiesceret, sed moveret e contrario quaestiones; non ut contenderet, sed ut quaerendo disceret earum solutiones, quas opponi posse intelligebat. Quid in illa virtutum, quid ingenii, quid sanctitatis, quid puritatis invenerim, vereor dicere, ne fidem credulitatis excedam, et tibi majorem dolorem incutiam, recordanti quanto bono carueris. Hoc solum dicam, quod quidquid in nobis longo fuit studio congregatum, et meditatione diuturna, quasi in naturam versum; hoc illa libavit, hoc didicit, atque possedit: ita ut post profectionem nostram, si de aliquo testimonio Scripturarum esset oborta contentio, ad illam judicem pergeretur. Et quia valde prudens erat, et noverat illud, quod appellant Philosophi τὸ πρέπον", + "candidate_score": 0.661828, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_81_83", + "bdc_text": "„Si ingratus et iniquus nobis esse perrexeris “Siehe oben Nr. 2096 , 221. . Ego vero opto a vobis cognoscere , cui vestro in me beneficio ingratus unquam extiterim aut quid in vos designarim iniquitatis ; satisfaciam vobis , si potero .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2395", + "psc_text": "ad judicandum venerat; sed ad salvandum, non in potestate, sed in humilitate, non in Patris gloria, sed in hominis vilitate, increpat eos, quod non meminerint doctrinae suae, et bonitatis Evangelicae, in qua dixerat: Qui te percusserit in maxillam, praebe ei et alteram (Matth. 5. 39) : Et, Diligite inimicos vestros (Luc. 6. 35) . CAP. VI.--Alteram de Evangelio Lucae (Cap. 16. v. 1. et sqq.) quaestiunculam proposuisti: quis sit villicus iniquitatis, qui Domini voce laudatus est. Cujus cum vellem scire rationem, et de quo fonte processerit, revolvi volumen Evangelicum, et inter caetera reperi; quod appropinquantibus Salvatori publicanis, et peccatoribus, ut audirent eum, murmurabant Pharisaei et Scribae, dicentes: Quare iste peccatores suscipit, et comedit cum eis (Luc. 15. 2) ? Qui locutus est eis parabolam centum ovium, et unius perditae, quae inventa pastoris humeris reportata est. Et cur esset 864 proposita, statim intulit: Dico vobis, sic erit gaudium in coelo super", + "candidate_score": 0.661365, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_14_16", + "bdc_text": "-Aus HBBW XIV 583 , 63-65. 587 , geht hervor , dass Melanchthon sich wünschte , dass die Zürcher auf Luthers Schrift nicht antworteten ; aus MBW- Reg IV , Nr. 3883 und 3894 , dass er über die Antwort der Zürcher nicht erfreut war. , apud vos tantundem , quantum scribis , Siehe oben Nr. 2096 , 8-12 . ponderis habiturum , optarim tamen , ad vos quam primum pervenissetZu verstehen :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1491", + "psc_text": "ad epistolam vestram celeri sermone dictavi, vincens propositum, ut contra eum scriberem, cujus ingenium ante laudaveram: malens existimatione periclitari, quam fide. Hoc mihi praestiterunt amici mei, ut si tacuero, reus: si respondero, inimicus judicer. Dura utraque conditio; sed a duobus eligam quod levius est: simultas redintegrari potest, blasphemia veniam non meretur. Quid autem laboris in libris transferendis περὶ Ἀρχῶν sustinuerim, vestro judicio derelinquo; dum et mutare quippiam de Graeco, non est vertentis sed evertentis: et eadem ad verbum exprimere, nequaquam ejus, qui servare velit eloquii venustatem. EPISTOLA LXXXV. AD PAULINUM. Alteri e duabus Paulini quaestionibus sibi propositis breviter respondet: priorem, quod in libris περὶ Ἀρχῶν a se nuper Latine versis enucleetur, omittit. Tum quo animo Origenem legerit, docet. 1. Voce me provocas ad scribendum, terres eloquentia; et in epistolari stylo prope Tullium repraesentas. Quod quereris, me parvas et incomptas litterulas mittere, non venit de incuria, sed timore tui, ne verbosius", + "candidate_score": 0.660909, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_15_17", + "bdc_text": "aus MBW- Reg IV , Nr. 3883 und 3894 , dass er über die Antwort der Zürcher nicht erfreut war. , apud vos tantundem , quantum scribis , Siehe oben Nr. 2096 , 8-12 . ponderis habiturum , optarim tamen , ad vos quam primum pervenissetZu verstehen : ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079", + "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum", + "candidate_score": 0.657902, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_15_17", + "bdc_text": "aus MBW- Reg IV , Nr. 3883 und 3894 , dass er über die Antwort der Zürcher nicht erfreut war. , apud vos tantundem , quantum scribis , Siehe oben Nr. 2096 , 8-12 . ponderis habiturum , optarim tamen , ad vos quam primum pervenissetZu verstehen : ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1491", + "psc_text": "ad epistolam vestram celeri sermone dictavi, vincens propositum, ut contra eum scriberem, cujus ingenium ante laudaveram: malens existimatione periclitari, quam fide. Hoc mihi praestiterunt amici mei, ut si tacuero, reus: si respondero, inimicus judicer. Dura utraque conditio; sed a duobus eligam quod levius est: simultas redintegrari potest, blasphemia veniam non meretur. Quid autem laboris in libris transferendis περὶ Ἀρχῶν sustinuerim, vestro judicio derelinquo; dum et mutare quippiam de Graeco, non est vertentis sed evertentis: et eadem ad verbum exprimere, nequaquam ejus, qui servare velit eloquii venustatem. EPISTOLA LXXXV. AD PAULINUM. Alteri e duabus Paulini quaestionibus sibi propositis breviter respondet: priorem, quod in libris περὶ Ἀρχῶν a se nuper Latine versis enucleetur, omittit. Tum quo animo Origenem legerit, docet. 1. Voce me provocas ad scribendum, terres eloquentia; et in epistolari stylo prope Tullium repraesentas. Quod quereris, me parvas et incomptas litterulas mittere, non venit de incuria, sed timore tui, ne verbosius", + "candidate_score": 0.657758, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_14_16", + "bdc_text": "-Aus HBBW XIV 583 , 63-65. 587 , geht hervor , dass Melanchthon sich wünschte , dass die Zürcher auf Luthers Schrift nicht antworteten ; aus MBW- Reg IV , Nr. 3883 und 3894 , dass er über die Antwort der Zürcher nicht erfreut war. , apud vos tantundem , quantum scribis , Siehe oben Nr. 2096 , 8-12 . ponderis habiturum , optarim tamen , ad vos quam primum pervenissetZu verstehen :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1125", + "psc_text": "quadrigae vestrae, et proposito quintam deesse Blaesillam, pene oblitus de ea loqui, quae prima de vobis praecesserit ad Dominum. Vere nunc quinque in tres, ac duas videmus esse divisas, illa cum sorore Paulina dulci somno fruitur, tu duarum medius, ad Christum levius subvolabis. EPISTOLA LXVII AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum 404 sciscitatur de titulo vulgati ab ipso libri de Scriptoribus Ecclesiasticis; tum de Petro reprehenso non mendaciter a Paulo, quod etiam superiori epist. 56. quaesierat. Postremo petit, ut quae sint Origenis aliorumque haereticorum errata, sibi indicet. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo caritatis observando atque amplectendo fratri et Compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. 1. « Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam", + "candidate_score": 0.657738, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_146_148", + "bdc_text": "] ImperatorKarl V . in Belgico horrendis modis saevit , mulieres vivas defodit , viros ustulatEtwaige Anspielung auf das in Tournai ( Doornik ) hingerichtete Paar Marion ( Marie ) de Le Pierre und Jacques de Le Tombe . Die Frau wurde lebend begraben , der Mann aber , weil er seinen \"Irrtum \" widerrufen hatte , geköpft ( nicht verbrannt ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1588", + "psc_text": "suscitabit? quid sibi vult Paulus scribens: Si mortui non resurgent, nec Christus surrexit: si autem Christus non resurrexit, vana est fides nostra (1. Cor. 13) . 18. Ex quo perspicuum est, non corporum naturam esse vanam, sed eos credere vanitatem, qui non putant eam resurgere, et manere perpetuam. Honorabiles quoque contemnat nuptias, negans subsistere corpora, nisi prius animae in coelo peccaverint, ut inde praecipitatae, quasi quibusdam ergastulis corporum vinctae fuerint. Et ille quidem sentiat ut vult, loquatur ut non timet: audiat nos cum Paulo suis auribus inclamantes: Honorabiles nuptiae, et 578 cubile immaculatum (Hebr. 13. 4) . Et quomodo immaculatum, si anima vitiis sordidata carne circumdatur? Et culpae subjacebit Anna uxor Helcanae semen virile postulans, ut propter desiderium mulierculae, animae in coelis periclitentur, et una earum peccato gravis labatur in terram, ac pristinam beatitudinem deserat. Nec Moyses imprecans, et dicens: Dominus Deus vester multiplicet vos, et ecce estis hodie sicut", + "candidate_score": 0.657726, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_57_59", + "bdc_text": "Haec , inquam , si sentiretis , ita diximus nihil re , sed verbis tantum inter vos controverti . Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. . Id si tulerit Lutherus nec me pertraxerit in causam , ipse me ei non admiscebo - non certe vestri styli metu ( veritas enim apud filios ve-ritatis vincitVgl .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1732", + "psc_text": "tuae, licet stylus et ἐπιχειρήματα tua mihi viderentur: tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte me respondente, laesus juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assideremus [al. assidemus ], pene epistolae tuae, vel ejus qui sub tuo nomine scripserat, obliti sumus, memores illius versiculi: Musica in luctu importuna narratio (Eccli. 22. 6) . Itaque si tua est epistola, aperte scribe, vel mitte exemplaria veriora: ut absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione 633 versemur: et vel nostrum emendemus errorem, vel alium frustra reprehendisse doceamus. 2. Absit autem a me, ut quidquam de libris tuae beatitutidinis attingere audeam. Sufficit enim mihi probare mea, et aliena non carpere. Caeterum optime novit prudentia tua, unumquemque in suo sensu abundare, et puerilis esse jactantiae, quod olim adolescentuli facere consueverant, accusando illustres viros, suo", + "candidate_score": 0.657661, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_12_14", + "bdc_text": "s. HBBW XIV 585 . iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon . -Aus HBBW XIV 583 , 63-65. 587 , geht hervor , dass Melanchthon sich wünschte , dass die Zürcher auf Luthers Schrift nicht antworteten ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2985", + "psc_text": "ut propemodum contemnendos putarem. In eodem enim luto haesitat, et exceptis verbis tinnulis atquo emendicatis, nihil aliud loquitur. Tamen multum egimus; ut dum epistolae meae respondere conatur, apertius se proderet, et blasphemias suas omnibus patefaceret. Quidquid enim in illa miserabili Synodo Diospolitana dixisse se denegat, in, hoc opere confitetur; nec grande est ineptissimis naeniis respondere. Si autem Dominus vitam 1068 tribuerit, et notariorum habuerimus copiam, paucis lucubratiunculis respondebimus: non ut convincamus haeresim emortuam [al. mortuam ]; sed ut imperitiam atque blasphemiam ejus, nostris sermonibus confutemus. Meliusque hoc faceret sanctitas vestra; ne compellamur contra haereticum nostra laudare. Sancti filii communes Albina, Pinianus et Melania plurimum vos salutant. Has litteras de sancta Bethleem, sancto Presbytero Innocentio dedi perferendas. Neptis vestra Paula miserabiliter deprecatur, ut memores ejus sitis, et multum vos salutat. Incolumes vos et memores mei, Domini nostri Jesu Christi tueatur clementia, Domini vere sancti atque omnium affectione venerabiles patres. EPISTOLA CXLIV.", + "candidate_score": 0.657519, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_11_13", + "bdc_text": "Dezember 1544 ; s. HBBW XIV 585 . iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_756", + "psc_text": "de extremis mundi finibus venit ad Templum, reliquit aulam regiam: et tantus amator Legis, divinaeque scientiae fuit, ut etiam in vehiculo sacras litteras legeret: et tamen cum librum teneret, et verba Domini cogitatione conciperet, lingua volveret, labiis personaret, ignorabat eum, quem in libro nesciens venerabatur. Venit Philippus, ostendit ei Jesum, qui clausus latebat in littera. O mira doctoris virtus! Eadem hora credit eunuchus, baptizatur, fidelis et sanctus est; ac de discipulo magister: plus in deserto fonte Ecclesiae, quam in aurato synagogae Templo reperit. 6. Haec a me perstricta sunt breviter 275 (neque enim Epistolaris angustia evagari longius patiebatur) ut intelligeres te in Scripturis sanctis, sine praevio et monstrante semitam, non posse ingredi. Taceo de Grammaticis, Rhetoribus, Philosophis, Geometris, Dialecticis, Musicis, Astronomis, Astrologis, Medicis, quorum scientia mortalibus vel utilissima est, et in tres partes scinditur, τό δὸγμα, τὴν μέθοδον, τὴν ἐμπειριαν. Ad minores artes veniam, et quae non tam λογῳ, quam", + "candidate_score": 0.65593, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_14_16", + "bdc_text": "-Aus HBBW XIV 583 , 63-65. 587 , geht hervor , dass Melanchthon sich wünschte , dass die Zürcher auf Luthers Schrift nicht antworteten ; aus MBW- Reg IV , Nr. 3883 und 3894 , dass er über die Antwort der Zürcher nicht erfreut war. , apud vos tantundem , quantum scribis , Siehe oben Nr. 2096 , 8-12 . ponderis habiturum , optarim tamen , ad vos quam primum pervenissetZu verstehen :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079", + "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum", + "candidate_score": 0.655692, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_146_148", + "bdc_text": "] ImperatorKarl V . in Belgico horrendis modis saevit , mulieres vivas defodit , viros ustulatEtwaige Anspielung auf das in Tournai ( Doornik ) hingerichtete Paar Marion ( Marie ) de Le Pierre und Jacques de Le Tombe . Die Frau wurde lebend begraben , der Mann aber , weil er seinen \"Irrtum \" widerrufen hatte , geköpft ( nicht verbrannt ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_631", + "psc_text": "interpretor, et libere de meo sensu loquor, arguat me cui libet, durum quid dixisse contra nuptias. Quod si non repererit, quidquid vel austerum esse videtur, vel durum, id Scriptoris auctoritati, non interpretis officio deputet. 18. Illud vero ferre quis possit, quod in me reprehenditur: quare exponens capitulum Apostoli, in quo de conjugibus scripsit, « tribulationem carnis habebunt hujusmodi » (1. Cor. 7, 28), dixerim: « Nos ignari rerunt putabamus nuptias saltem carnis habere laetitiam. Si autem nubentibus et in carne tribulatio est, in qua sola videbantur habere delicias, quid erit relicum propter quod nubant, cum et in spiritu, et in anima, et in ipsa carne tribulatio sit? » Quae haec condemnatio matrimonii est, si infantium vagitus, filiorum mortes, abortia [al. divortia ], damna domus, et caetera hujusmodi tribulationem diximus nuptiarum? Dum adviveret [al. adhuc viveret ] sanctae memoriae Damasus, librum contra Helvidium « de Beatae Mariae virginitate perpetua » scripsimus,", + "candidate_score": 0.654885, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_12_14", + "bdc_text": "s. HBBW XIV 585 . iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon . -Aus HBBW XIV 583 , 63-65. 587 , geht hervor , dass Melanchthon sich wünschte , dass die Zürcher auf Luthers Schrift nicht antworteten ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2145", + "psc_text": "unius fidei fuerint, varias parere in multorum locorum obscuritate sententias: quamvis nequaquam ipsa varietas ab ejusdem fidei unitate discordet; sicut etiam unus tractator, secundum eamdem fidem, aliter atque aliter eumdem locum potest exponere, quia hoc ejus obscuritas patitur. » 35. « Ideo autem desidero interpretationem tuam de Septuaginta, ut et tanta Latinorum interpretum, qui qualescumque hoc ausi sunt, quantum possumus imperitia careamus: et hi, qui me invidere putant utilibus laboribus tuis, tandem aliquando, si fieri potest, intelligant, propterea me nolle tuam ex Hebraeo interpretationem in Ecclesiis legis, ne contra Septuaginta auctoritatem, tanquam novum aliquid proferentes, magno scandalo perturbemus plebes Christi, quarum aures, et corda illam interpretationem audire consueverunt, quae etiam ab Apostolis approbata est. Unde et illud apud Jonam virgultum (Jona. 4. 6), si in Hebraeo nec hedera est, nec cucurbita, sed nescio quid aliud, quod trunco suo nixum, nullis sustentandum adminiculis erigatur; mallem jam in omnibus Latinis cucurbitam legi.", + "candidate_score": 0.654766, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_14_16", + "bdc_text": "-Aus HBBW XIV 583 , 63-65. 587 , geht hervor , dass Melanchthon sich wünschte , dass die Zürcher auf Luthers Schrift nicht antworteten ; aus MBW- Reg IV , Nr. 3883 und 3894 , dass er über die Antwort der Zürcher nicht erfreut war. , apud vos tantundem , quantum scribis , Siehe oben Nr. 2096 , 8-12 . ponderis habiturum , optarim tamen , ad vos quam primum pervenissetZu verstehen :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_433", + "psc_text": "benedixit? » EPISTOLA XXXVI. Seu rescriptum HIERONYMI AD DAMASUM Praemissa excusatione morarum, ac praetermissis tantum duabus Quaestiunculis, secunda et quarta a Tertulliano, Novatiano, ac Origene disputatis, reliquis tribus copiose respondet. Beatissimo Papae Damaso HIERONYMUS. 1. Postquam epistolam tuae Sanctitatis accepi, confestim accito notario, ut exciperet imperavi: quo ad officium praeparato, quod eram voce prompturus, ante mihi cogitatione pingebam. Interim jam et ego linguam, et ille articulum movebamus, cum subito Hebraeus intervenit, deferens non pauca volumina, quae de Synagoga quasi lecturus acceperat. Et illico habes, inquit, quod postulaveras: meque dubium, et quid facerem nescientem, ita festinus exterruit, ut omnibus praetermissis ad scribendum transvolarem: quod quidem usque ad praesens facio. Verum quia heri diacono ad me misso, ut tu putas Epistolam, ut ego sentio, Commentarium te expectare dixisti, brevem responsionem ad ea desiderans, quae singula magnorum voluminum prolixitate indigent, ταῦτὰ σοι ἐσχεδίασα, duabus tantum Quaestiunculis praetermissis: non quo non potuerim ad illas", + "candidate_score": 0.65451, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_12_14", + "bdc_text": "s. HBBW XIV 585 . iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon . -Aus HBBW XIV 583 , 63-65. 587 , geht hervor , dass Melanchthon sich wünschte , dass die Zürcher auf Luthers Schrift nicht antworteten ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2920", + "psc_text": "illustris domus conciliabulum precor, atque commoneo, ne per unum, aut ut multum, tres homunculos, suscipiant tantarum feces haereseon, aut (ut parum dicam) infamiam: ut ubi primum virtus, et sanctitas laudabatur, sordidissimae societatis turpitudo versetur. Sciantque qui hujuscemodi hominibus opes suggerunt, haereticorum multitudinem congregare, et Christi hostes facere et enutrire adversarios ejus; frustraque aliud lingua praetendere, cum manu [al. animus ] sentire aliud comprobentur [al. comprobetur. ] EPISTOLA CXXXIV AD AUGUSTINUM. Indicat se ab Orosio accepisse duos libros sibi inscriptos, sive duas superiores Augustini epistolas 131 et 132. quibus cur non responderit, excusat. Domino vere sancto et omni mihi affectione venerabili Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Christo salutem. 1. Virum honorabilem fratrem meum, filium dignationis tuae, Orosium Presbyterum, et sui merito et te jubente suscepi. Sed incidit tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit quam loqui: ita ut nostra studia cessarent, et juxta Appium canina exerceretur facundia. Itaque duobus libellis tuis, quos", + "candidate_score": 0.654097, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_51_53", + "bdc_text": "sed cum veritate Christi coniuncturum scripsiSiehe oben Nr. 2071 , 18f. . Non minatus sum , siquidem de Capitonis et mea actione pro concordia narretis aliud , quam res habet Bucer reagiert auf oben Nr. 2096 , 15 , eine Stelle , in der Bullinger seinerseits auf HBBW XIV 587 Bezug nimmt. - id quod certe fecistis . Non enim nec Capito nec ego vobis Basileae diximus tantum esse inter Lutherum et vos discrepantiam verborum , Bucer spielt auf Orthodoxa . . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2634", + "psc_text": "25. 23) . Sicut enim sagitta si mittatur contra duram materiam, nonnunquam in mittentem revertitur, et vulnerat vulnerantem; illudque completur: Facti sunt mihi in arcum pravum (Ps. 77. 57) . Et alibi: Qui mittit in altum lapidem, recidet in caput ejus (Eccl. 27. 28) : ita detractor cum tristem faciem viderit audientis, imo ne audientis quidem, sed obturantis aures suas, ne audiat judicium sanguinis, illico conticescit, pallet vultus, haerent labia, saliva siccatur. Unde idem vir sapiens: Cum detractoribus, inquit, ne miscearis: quoniam repente veniet perditio eorum et ruinam utriusque quis novit (Prov. 24. 21) : tam scilicet ejus qui loquitur, quam illius, qui audit loquentem. VERITAS ANGULOS non amat, nec quaerit susurrones. Timotheo dicitur: Adversum presbyterum accusationem cito non receperis. Peccantem autem, coram omnibus argue, ut et caeteri metum habeant (1. Tim. 5. 19. et 20) . Non est facile de provecta aetate credendum, quam et vita praeterita defendit, et", + "candidate_score": 0.653749, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_12_14", + "bdc_text": "s. HBBW XIV 585 . iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon . -Aus HBBW XIV 583 , 63-65. 587 , geht hervor , dass Melanchthon sich wünschte , dass die Zürcher auf Luthers Schrift nicht antworteten ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1125", + "psc_text": "quadrigae vestrae, et proposito quintam deesse Blaesillam, pene oblitus de ea loqui, quae prima de vobis praecesserit ad Dominum. Vere nunc quinque in tres, ac duas videmus esse divisas, illa cum sorore Paulina dulci somno fruitur, tu duarum medius, ad Christum levius subvolabis. EPISTOLA LXVII AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum 404 sciscitatur de titulo vulgati ab ipso libri de Scriptoribus Ecclesiasticis; tum de Petro reprehenso non mendaciter a Paulo, quod etiam superiori epist. 56. quaesierat. Postremo petit, ut quae sint Origenis aliorumque haereticorum errata, sibi indicet. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo caritatis observando atque amplectendo fratri et Compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. 1. « Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam", + "candidate_score": 0.653225, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_32_34", + "bdc_text": "//www.e-rara.ch), f. 32r.-v. , wird der zweite Teil dieser Erklärung hervorgehoben . - sed memoriam tantum Christi re ipsa absentis - quod alii quidam vestrum aperte scripserunt - facere , tum nihil praetermisistis , quibus ostendatis Lutherum esse malum virum , plenum fastu fratrumque contemptu , contentiosum , praefractum , furentem , impurum , Siehe z.B. Orthodoxa . . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_415", + "psc_text": "in his aliquid doctrinae pariter ac leporis inveneris, putes tibi quoque scripta esse, quae illis scripta sunt. 2. Albinam communem matrem valere cupio: de corpore loquor, ut spiritu valeat, non ignorans: eamque per te salutari obsecro, et duplici pietatis officio focillari, quod in una atque eadem Christiana simul diligatur, et mater. EPISTOLA XXXIII. AD PAULAM PARS QUAEDAM. Indicem operum Origenis contra Varronis Opera conferens, ostendit, Ecclesiam Christi habuisse Scriptorem, qui omnes Graecos Latinosque superasset etiam librorum editorum multitudine. 1. Varro et Chalcenterus copiosissimi Scriptores. --Marcum Terentium Varronem miratur Antiquitas, quod apud Latinos tam innumerabiles libros scripserit. Graeci Chalcenterum miris efferunt laudibus, quod tantos libros composuerit, quantos quivis nostrum alienos sua manu describere non possit. Et quia nunc otiosum est apud Latinos, Graecorum voluminum indicem texere, de eo qui latine scripsit, aliqua commemorabo; ut intelligamus nos Epimenidis dormire somnum, et studium quod illi posuerunt in eruditione saecularium scripturarum, nos in congregandis", + "candidate_score": 0.653138, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_14_16", + "bdc_text": "-Aus HBBW XIV 583 , 63-65. 587 , geht hervor , dass Melanchthon sich wünschte , dass die Zürcher auf Luthers Schrift nicht antworteten ; aus MBW- Reg IV , Nr. 3883 und 3894 , dass er über die Antwort der Zürcher nicht erfreut war. , apud vos tantundem , quantum scribis , Siehe oben Nr. 2096 , 8-12 . ponderis habiturum , optarim tamen , ad vos quam primum pervenissetZu verstehen :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1493", + "psc_text": "te tantum meorum dictorum, non judicem considerem. 2. Duas quaestiunculas tuae litterae praeferebant. Unam, Quare sit a Deo induratum cor Pharaonis (Exod. 4. 7. 10. 14); et Apostolus dixerit: Non volentis, neque currentis; sed miserentis est Dei (Rom. 9. 16) , et caetera, quae liberum videntur tollere arbitrium. Alteram, Quomodo sancti sint, qui de fidelibus, id est, baptizatis nascuntur: cum sine dono gratiae postea acceptae et custoditae, salvi esse non possint. 3. Libri περὶ Ἀρχῶν Latine redditi. --Primae in libris περὶ Ἀρχῶν, quos nuper, Pammachio nostro jubente, interpretatus sum, Origenes fortissime respondet: quo detentus opere, implere non potui quod promiseram tibi, et Danielem nostrum rursum comperendinavi. Et quidem quamvis mei amantissimi et egregii viri Pammachii, tamen unius voluntatem in tempus aliud distulissem, nisi omnis pene fraternitas de Urbe eadem postulasset, asserens multos periclitari, et perversis dogmatibus acquiescere. Unde necessitate compulsus sum transferre libros, in quibus mali plus, quam boni est:", + "candidate_score": 0.651669, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_119_121", + "bdc_text": "Einleitung und Text in BucerD S XI /3 23-672 ) , kommt hier wegen ihres Umfangs kaum in Frage . magis ut declarem , quod studeo esse gratus vobis , quam ut putarim lectionem eorum vobis aliquid collaturam . Iterum valete. Argentorati , 9 . aprilis 1545 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1481", + "psc_text": "περὶ Ἀρχῶν, στρωματέας et τόμους? quis per infame opus se ipsum voluit infamari? Nec disertiores sumus Hilario, nec fideliores Victorino, qui ejus tractatus non ut interpretes, sed ut auctores proprii operis transtulerunt. Nuper Sanctus Ambrosius sic Hexaemeron illius compilavit, ut magis Hippolyti sententias Basiliique sequeretur. Ego ipse, cujus aemulatores esse vos dicitis, et, ad caeteros talpae, caprearum in me oculos possidetis, si malo animo fuissem erga Origenem, interpretatus essem hos ipsos, quos supra dixi, libros, ut mala ejus etiam Latinis nota facerem; sed 530 nunquam feci, et multis rogantibus acquiescere nolui. Non enim consuevi eorum insultare erroribus, quorum miror ingenia. Ipse, si adhuc viveret. Origenes irasceretur vobis fautoribus suis, et cum Jacob diceret, Odiosum me fecistis in mundo (Gen. 34) . 8. Vult aliquis laudare Origenem? laudet, ut laudo: magnus vir ab infantia, et vere martyris [Leonidis Martyris] filius: Alexandriae ecclesiasticam scholam tenuit, succedens eruditissimo viro Clementi presbytero: voluptates in", + "candidate_score": 0.651538, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_15_17", + "bdc_text": "aus MBW- Reg IV , Nr. 3883 und 3894 , dass er über die Antwort der Zürcher nicht erfreut war. , apud vos tantundem , quantum scribis , Siehe oben Nr. 2096 , 8-12 . ponderis habiturum , optarim tamen , ad vos quam primum pervenissetZu verstehen : ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1993", + "psc_text": "tanquam audacem Daretem coepisse pulsari atque versari: nunc tamen eis ipsis respondebo litteris tuis, quas mihi per sanctum filium nostrum Asterium jam [al. abest jam ] mittere dignatus es, in quibus multa in me comperi tuae benevolentissimae caritatis, et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar: hoc sane vel maxime admirans, quod cum te dicas exemplaribus litterarum mearum ideo non temere putavisse credendum, ne forte, te respondente, laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere; postea jubeas, si mea est epistola, aperte me scribere, aut mittere exemplaria veriora, ut absque ullo rancore stomachi, in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem 730 quod probare ante debuisses meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc", + "candidate_score": 0.649666, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_119_121", + "bdc_text": "Einleitung und Text in BucerD S XI /3 23-672 ) , kommt hier wegen ihres Umfangs kaum in Frage . magis ut declarem , quod studeo esse gratus vobis , quam ut putarim lectionem eorum vobis aliquid collaturam . Iterum valete. Argentorati , 9 . aprilis 1545 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2870", + "psc_text": "judicis perveniat, et eam quam non fecit misericordiam non inveniat; sed potius dimittendo atque dando mereatur sibi dimitti peccata, reddique promissa. » 21. « Multa dixi quibus tibi taedium fortassis inferrem, qui haec tamen quae approbas, non exspectas discere, quod ea docere consuevisti. Si quid autem est in eis, quantum ad rem ipsam pertinet: nam quali eloquio explicata sint, 1025 non nimis curo. Si quid ergo in eis est, quod eruditionem offendat tuam, quaeso ut rescribendo admoneas, et me corrigere non graveris. Infelix est enim qui non tantos et tam sanctos tuorum studiorum labores et digne honorat, et de his Domino Deo nostro, cujus munere talis es, gratias agit. Unde cum libentius debeam a quolibet discere quod inutiliter ignoro, quam promptius quoslibet docere quod scio; quanto justius abs te hoc caritatis debitum flagito, cujus doctrina in nomine et adjutorio Domini tantum in Latina lingua Ecclesiasticae litterae adjutae sunt, quantum nunquam", + "candidate_score": 0.649593, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_51_53", + "bdc_text": "sed cum veritate Christi coniuncturum scripsiSiehe oben Nr. 2071 , 18f. . Non minatus sum , siquidem de Capitonis et mea actione pro concordia narretis aliud , quam res habet Bucer reagiert auf oben Nr. 2096 , 15 , eine Stelle , in der Bullinger seinerseits auf HBBW XIV 587 Bezug nimmt. - id quod certe fecistis . Non enim nec Capito nec ego vobis Basileae diximus tantum esse inter Lutherum et vos discrepantiam verborum , Bucer spielt auf Orthodoxa . . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2018", + "psc_text": "de torrente accipiens levigatos, nihil asperitatis et sordium inter hujus saeculi turbines, in sensibus suis esse monstrabat, bibens de torrente in via: et idcirco exaltavit caput, et superbissimum Goliath suo potissimum mucrone truncavit, percutiens in fronte blasphemum (1. Reg. 17); et in ea parte corporis vulnerans, in qua et praesumptor sacerdotii Ozias lepra percutitur (2. Paral. 26), et sanctus gloriatur in Domino dicens: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine (Psal. 4. 7) . Dicamus igitur et nos: Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum; cantabo et psallam in gloria mea. Exsurge psalterium et cithara; exsurgam diluculo (Psal. 56. 8. 9. et 107. 1. 2) ; ut in nobis possit impleri: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud (Ps. 80. 11) . Et: Dominus dabit verbum evangelizantibus virtute multa (Ps. 67. 12) . Te quoque hoc ipsum orare non dubito, ut inter nos contendentes veritas 738 superet. Non enim", + "candidate_score": 0.64952, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_0_2", + "bdc_text": "S [alutem ] d[ico ] in domino . Literas et librum tuum Brief Nr. 2096 vom 12 . März und das mit diesem Brief durch Froschauer übermittelte \"Warhaffte Bekanntnuß \" oder dessen lateinische Fassung , die \"Orthodoxa Tigurinae ecclesiae confessio \" ( s. Nr. 2096 , 38f) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1674", + "psc_text": "Trinitatis unam confitentur divinitatem, in coelis praemia recipiamus, in Christo Jesu Domino nostro, per quem et cum quo, Deo Patri gloria, et imperium, cum Sancto Spiritu, in saecula saeculorum, Amen. 26. Salutate invicem in osculo sancto. Salutant vos omnes qui mecum sunt fratres. Et hoc necessario scribimus, ut sciatis pro sanctis et beatis Episcopis qui in Domino dormierunt, ordinatos esse in Lemnado pro Herone, Naseam: in Erythro pro Sabbatio, Paulum: in Omboes pro Sylvano, Verrem. His ergo scribite, et ab his accipite pacificas, juxta ecclesiasticum morem, litteras. EPISTOLA XCIX AD THEOPHILUM. Excusat se Theophilo, quod subnexam Paschalem ejus Epistolam serius verterit; impeditus partim obitu Paulae, partim suo morbo. BEATISSIMO PAPAE THEOPHILO HIERONYMUS. 1. Hieron. aegrotatio. Ex eo tempore quo Beatitudinis tuae accepi Epistolas, juncto Paschali libro, usque in praesentem diem, ita et moerore luctus, et sollicitudine, ac diversis super statu Ecclesiae hinc inde rumoribus exagitatus sum, ut vix volumen tuum", + "candidate_score": 0.648504, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_101", + "bdc_text": "Ein Christlich ongefährlich bedencken , wie ein leidlicher anefang Christlicher vergleichung in der Religion zu machen sein möchte ( s.", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1615", + "psc_text": "nulloque, quod nostrae similitudinis est, caruit, nisi solo peccato quod substantiam non habet: neque enim inanimam carnem habuit, et pro anima rationali ipse in ea Deus Verbum fuit, sicut dormitantes Apollinaris discipuli suspicantur. Nec dicens illud in Evangelio: Nunc anima mea turbata est (Matth. 26. 38) , divinitatem suam perturbationi subjacuisse testatur [al. testetur ], quod consequens est eos dicere, qui pro anima divinitatem in corpore ejus fuisse contendunt; nec rursum solam animam sibi socians, susceptum implevit hominem, ne ex similitudine carnis et ex dissimilitudine animae, mediae assumptionis dispensationem implesse credatur: in carne nostri similis existens, et in anima irrationabilium jumentorum, si tamen secundum illos, irrationabilis et absque mente ac sensu est anima Salvatoris, quod impium est credere, et procul ab Ecclesiastica fide, ne protinus illo percutiatur elogio, quo Propheta corripit delinquentem, dicens: Ephraim sicut columba insensata non habens cor (Osse. 7. 11) . Et quasi irrationalis audiat: 588 Comparatus", + "candidate_score": 0.648233, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_26", + "bdc_text": "\"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1954", + "psc_text": "O beata rerum commutatio: flevit, ut semper rideret. Despexit lacus contritos, ut fontem Dominum reperiret. Vestita cilicio est, ut nunc albis vestimentis uteretur, et diceret: Scidisti saccum meum, et induisti me laetitia (Psal. 29. 12) . Cinerem sicut panem manducabat, et potionem suam cum fletu miscebat (Psal. 101. 10), dicens: Fuerunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte (Psal. 41. 4) , ut in aeternum pane Angelorum vesceretur et caneret: Gustate et videte, quoniam suavis est Dominus (Psal. 33. 9) . Et, Eructavit cor meum verbum bonum: dico ego opera mea Regi (Psal. 44. 1) . Et Isaiae, imo Domini per Isaiam in se cerneret verba compleri. Ecce qui serviunt mihi, manducabunt, vos autem esurietis. Ecce qui serviunt mihi, bibent, vos, autem sitietis. Ecce qui serviunt mihi, laetabuntur, vos autem confundemini. Ecce qui serviunt mihi, exultabunt in gaudio, vos autem clamabitis ob dolorem cordis, et propter contritionem spiritus ululabitis (Isai.", + "candidate_score": 0.647799, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_49_51", + "bdc_text": "non potest . Me non cum adversariis , Bucer reagiert auf oben Nr. 2096 , 141. 23f . sed cum veritate Christi coniuncturum scripsiSiehe oben Nr. 2071 , 18f. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2634", + "psc_text": "25. 23) . Sicut enim sagitta si mittatur contra duram materiam, nonnunquam in mittentem revertitur, et vulnerat vulnerantem; illudque completur: Facti sunt mihi in arcum pravum (Ps. 77. 57) . Et alibi: Qui mittit in altum lapidem, recidet in caput ejus (Eccl. 27. 28) : ita detractor cum tristem faciem viderit audientis, imo ne audientis quidem, sed obturantis aures suas, ne audiat judicium sanguinis, illico conticescit, pallet vultus, haerent labia, saliva siccatur. Unde idem vir sapiens: Cum detractoribus, inquit, ne miscearis: quoniam repente veniet perditio eorum et ruinam utriusque quis novit (Prov. 24. 21) : tam scilicet ejus qui loquitur, quam illius, qui audit loquentem. VERITAS ANGULOS non amat, nec quaerit susurrones. Timotheo dicitur: Adversum presbyterum accusationem cito non receperis. Peccantem autem, coram omnibus argue, ut et caeteri metum habeant (1. Tim. 5. 19. et 20) . Non est facile de provecta aetate credendum, quam et vita praeterita defendit, et", + "candidate_score": 0.64717, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_18_20", + "bdc_text": "- religio Christi et cura ecclesiarum compulit . Nihil prorsus vos debere ad Lutheri librum \"Kurtz bekentnis \" ; s. oben Nr. 2061 , Anm. 7 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2117", + "psc_text": "Unde, velut colligis, apparet, qui sub Lege est, non dispensative, ut nostros putas voluisse majores; sed vere, ut ego intelligo, cum Spiritum Sanctum non habere. » 20. « Magna mihi videtur quaestio, quid sit esse sub Lege sic, quemadmodum Apostolus culpat. Neque enim propter circumcisionem hoc eum arbitror dicere, aut illa sacrificia, quae tunc facta a patribus, nunc a Christianis non fiunt, et caetera hujusmodi, 773 sed hoc ipsum etiam quod Lex jubet: Non concupisces (Exod. 20. 17) , quod fatemur certe Christianos debere observare, atque evangelica maxime illustratione praedicari. Legem dicit esse sanctam, et mandatum sanctum et justum et bonum (Rom. 7. 12). Deinde subjungit, Quod ergo bonum est, mihi factum est mors? Absit: sed peccatum ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem, ut fiat supra modum peccator, aut peccatum, per mandatum (Ibid. v. 13) . Quod autem hic dicit, peccatum per mandatum fieri supra modum, hoc", + "candidate_score": 0.646312, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_119_121", + "bdc_text": "Einleitung und Text in BucerD S XI /3 23-672 ) , kommt hier wegen ihres Umfangs kaum in Frage . magis ut declarem , quod studeo esse gratus vobis , quam ut putarim lectionem eorum vobis aliquid collaturam . Iterum valete. Argentorati , 9 . aprilis 1545 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2991", + "psc_text": "negasse responsionem, sed excusasse de tempore, quod in alia magis urgentia curam cogeretur impendere. Vides etiam quam benevolum animum erga me gerat, quidve commoneat, ne scilicet quod inter nos, salva utique caritate ac sinceritate amicitiae, eruditionis causa facimus, calumnientur aemuli, et maxime haeretici de animi rancore descendere. Proinde si utrumque opus nostrum, et ubi ego inquisivi, et ubi ipse ad inquisita responderit, homines legerint, quia etiam oportet, ut si eadem quaestio secundum ejus sententiam sufficienter fuerit explicata, me instructum esse gratias agam, non parvus erit fructus, cum hoc exierit in notitiam plurimorum, ut minores nostri non solum sciant, quid de hac re sentire debeant, quae inter nos diligenti disceptatione discussa est, verum etiam discant exemplo nostro, Deo miserante, atque propitio, quemadmodum inter carissimos fratres, ita non desit alterna inquisitionis gratia disputatio, ut tamen maneat inviolata dilectio. » 3. « Si autem scriptum meum, ubi res obscurissima tantummodo legitur inquisita, sine", + "candidate_score": 0.646206, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_148_150", + "bdc_text": "Die Frau wurde lebend begraben , der Mann aber , weil er seinen \"Irrtum \" widerrufen hatte , geköpft ( nicht verbrannt ) . Doch wurden zu dieser Zeit viele andere Menschen verbrannt ( s. z. B. unten Nr. 2133 , 15 und Anm. 11 ) , so dass sich die von Bucer hier überlieferte Nachricht erklären ließe . Zur Hinrichtung des oben genannten Paars s. Jean Crespin , Histoire des vrays tesmoins , Genf 1570 ( GLN 1774 ) , f. 151 , wo die Begebenheit mit Pierre Brullys Verhaftung in Zusammenhang gebracht wird.", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2828", + "psc_text": "utraque sententia difficultas est. Illi sibi videntur de hac facilius exire quaestione, 1013 qui animas asseverant pro meritis vitae prioris, singulas singulis corporibus implicari. Hoc enim putant esse in Adam mori, in carne scilicet, quae propagata est ex Adam, supplicia pendere: a quo reatu, inquiunt, gratia Christi liberat pusillos cum magnis. Hoc quidem recte, veraciter, optimeque, quod gratia Christi liberat a reatu peccatorum pusillos cum magnis. Sed in alia superiore vita peccare animas, et inde praecipitari in carceres carneos, non credo, non acquiesco, non consentio. Primo, quoniam nescio per quos circuitus fieri id aiunt isti: ut post nescio quanta volumina saeculorum iterum ad istam sarcinam corruptibilem [al. corruptibilis ] carnis, et supplicia pendenda redeundum sit: qua opinione quid horribilius cogitari possit ignoro. Deinde quis tandem justus defunctus est, de quo non, si isti vera dicunt, solliciti esse debeamus, ne in sinu Abrahae peccans, in flammas illius divitis dejiciatur? Cur enim", + "candidate_score": 0.6453, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_78", + "bdc_text": "Si propterea excipietis vos me aliter , quam e re sit ecclesiarum , dominus dabit mihi , ut me a vobis expediam Vgl. Lk 12 , 58 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_384", + "psc_text": "te scribis: « Venit homo Dei ad Eli, et dicit ei: Haec dicit Dominus: Manifeste ostendi me ad domum patris tui, ex omnibus tribubus Israel, cum essent in terra Aegypti servientes in domo Pharaonis, et elegi domum patris tui ex omnibus tribubus Israel mihi in sacerdotium, ut ascenderent ad altare meum, et incenderent incensum, et portarent Ephod » (Ibid. 27. et 28); totumque libri ordinem prosecuta, etiam de illo loco exemplar sumpsisti, in quo Doec idumaeus jussu regis interfecit sacerdotes. « Et conversus, inquit Scriptura, Doec Syrus mortificavit ipse sacerdotes Domini: et occidit in illa die trecentos quinque viros (ibid. c. 22. v. 18 et 19), sive (ut in Hebraeo legitur) octoginta quinque, omnes qui portabant Ephod: 141 et Nob civitatem sacerdotum occidit in ore gladii a viro usque ad mulierem, ab infante usque ad nutrientem, et vitulum, et asinum, et ovem in ore gladii. Et salvatus est unus filius", + "candidate_score": 0.644983, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_53_55", + "bdc_text": "Non enim nec Capito nec ego vobis Basileae diximus tantum esse inter Lutherum et vos discrepantiam verborum , Bucer spielt auf Orthodoxa . . . confessio , f. 31v. , an : Capito und Bucer hatten in Basel im Januar 1536 behauptet , dass der Abendmahlsstreit \"in verbis potius quam ipsa sententia existeret\" , das ist \"mer inn worten dann in grund stünde\" ( laut der deutschen Fassung des Warhafften Bekanntnuß , Zürich , Froschauer , 1544 , f. 33r. ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1732", + "psc_text": "tuae, licet stylus et ἐπιχειρήματα tua mihi viderentur: tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte me respondente, laesus juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assideremus [al. assidemus ], pene epistolae tuae, vel ejus qui sub tuo nomine scripserat, obliti sumus, memores illius versiculi: Musica in luctu importuna narratio (Eccli. 22. 6) . Itaque si tua est epistola, aperte scribe, vel mitte exemplaria veriora: ut absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione 633 versemur: et vel nostrum emendemus errorem, vel alium frustra reprehendisse doceamus. 2. Absit autem a me, ut quidquam de libris tuae beatitutidinis attingere audeam. Sufficit enim mihi probare mea, et aliena non carpere. Caeterum optime novit prudentia tua, unumquemque in suo sensu abundare, et puerilis esse jactantiae, quod olim adolescentuli facere consueverant, accusando illustres viros, suo", + "candidate_score": 0.644913, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_78", + "bdc_text": "Si propterea excipietis vos me aliter , quam e re sit ecclesiarum , dominus dabit mihi , ut me a vobis expediam Vgl. Lk 12 , 58 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2394", + "psc_text": "dicuntque ad Dominum: Vis, dicimus, ut ignis descendat de coelo, et consumat eos (Luc. 9. 51) ? Pulchre, Vis, inquiunt, dicimus: nam et Elias dixerat: Si homo Dei sum, ignis descendat de coelo super vos (4. Reg. 1. 10) . Ergo ut Apostolorum sermo efficientiam habeat, voluntatis est Domini. Nisi enim ille jusserit, frustra dicunt Apostoli, ut ignis descendat super eos, et quodammodo verbis aliis hoc loquuntur. Si ad servi Eliae injuriam ignis descendit de coelo, et non Samaritas, sed Judaeos consumpsit incendium, quanto magis ad contemptum Filii Dei, in impios Samaritas debet flamma saevire? E regione Dominus, qui non ad judicandum venerat; sed ad salvandum, non in potestate, sed in humilitate, non in Patris gloria, sed in hominis vilitate, increpat eos, quod non meminerint doctrinae suae, et bonitatis Evangelicae, in qua dixerat: Qui te percusserit in maxillam, praebe ei et alteram (Matth. 5. 39) : Et, Diligite inimicos vestros", + "candidate_score": 0.643725, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_49_51", + "bdc_text": "non potest . Me non cum adversariis , Bucer reagiert auf oben Nr. 2096 , 141. 23f . sed cum veritate Christi coniuncturum scripsiSiehe oben Nr. 2071 , 18f. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1468", + "psc_text": "Scripturis sanctis, vim Scripturis facientia. Legi, inquam, legi Origenem; et si in legendo crimen est fateor; et nostrum marsupium Alexandrinae chartae evacuarunt. Si mihi creditis, Origenistes nunquam fui; si non creditis, nunc esse cessavi. Quod si nec sic adducimini ad fidem, compellitis me ad defensionem mei, contra amasium vestrum scribere: ut si non creditis neganti, credatis saltem accusanti. Sed libentius mihi erranti creditur, quam correcto. Nec mirum, putant enim me suum esse συμμύστην, et propter animales et luteos nolle palam dogmata confiteri. Ipsorum enim decretum est, non facile margaritas ante porcos esse mittendas, nec dandum sanctum canibus (Matth. 7), et cum David dicere: Abscondi in corde meo eloquia tua, ut non peccem tibi (Ps. 118. 11) . Et in alio loco super justo: Qui loquitur, inquit, veritatem cum proximo suo (Ps. 14. 3. et 23. 4) , id est, cum his qui domestici fidei sunt. Ex quo volunt intelligi, nos", + "candidate_score": 0.64321, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_16", + "bdc_text": "ponderis habiturum , optarim tamen , ad vos quam primum pervenissetZu verstehen :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2005", + "psc_text": "abs te audire quid sentias. Vide quid faciant terrae ac maria, quae nos corporaliter dirimunt. Si haec epistola mea, quam legis, ego essem, jam mihi diceres, quod quaesivi: nunc vero quando rescribes? quando mittes? quando perveniet? quando accipiam? et tamen utinam quandoque fiat, quod tam cito fieri non posse quam volumus, quanta possumus tolerantia sustinemus. Unde recurro ad illa verba epistolae tuae dulcissima, sanctique desiderii tui plenissima, et ea facio vicissim mea: Utique mereremur complexus tuos; et collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus: si tamen esse ullo modo posset, quod ego te docerem. 8. « In his autem verbis, non jam tuis tantum, sed etiam meis, ubi delector et reficior, et ipso quamvis pendente et non attingente utriusque nostrum desiderio, non parva ex parte consolor: ibi rursum acerrimis dolorum stimulis fodior, dum cogito inter vos quibus Deus hoc ipsum quod uterque nostrum optavit, largum prolixumque concesserat, ut conjunctissimi et", + "candidate_score": 0.642776, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_53_55", + "bdc_text": "Non enim nec Capito nec ego vobis Basileae diximus tantum esse inter Lutherum et vos discrepantiam verborum , Bucer spielt auf Orthodoxa . . . confessio , f. 31v. , an : Capito und Bucer hatten in Basel im Januar 1536 behauptet , dass der Abendmahlsstreit \"in verbis potius quam ipsa sententia existeret\" , das ist \"mer inn worten dann in grund stünde\" ( laut der deutschen Fassung des Warhafften Bekanntnuß , Zürich , Froschauer , 1544 , f. 33r. ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2024", + "psc_text": "omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere, utrum ea quae scripsimus, haberentur in Graecis, ut si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares: praesertim cum libere in Praefatione confessus sim, Origenis Commentarios me esse secutum, et vel mea, vel aliena dictasse; et in fine ejusdem 740 capituli, quod reprehendis, scripserim: « (Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem, debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commisit). » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in Graecis legerem: sed ea expressisse quae legeram, ut", + "candidate_score": 0.641924, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_120_122", + "bdc_text": "magis ut declarem , quod studeo esse gratus vobis , quam ut putarim lectionem eorum vobis aliquid collaturam . Iterum valete. Argentorati , 9 . aprilis 1545 . [ Autographe Nachschrift:", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_429", + "psc_text": "quo et legere non debeas: hoc enim veluti quotidiano cibo alitur et pinguescit oratio: sed quod lectionis fructus sit iste, si scribas. Itaque quoniam et heri tabellario ad me remisso, nullas 159 te jam epistolas habere dixisti, exceptis his, quas aliquando in eremo dictaveras, quasque tota aviditate legi atque descripsi: et ultro pollicitus es te furtivis noctium operis aliquas, si vellem, posse dictare; libenter accipio ab offerente, quod rogare volueram etiam si negasses. Neque vero ullam puto digniorem disputationis nostrae confabulationem fore, quam si de Scripturis sermocinemur inter nos: id est, ut ego interrogem, tu respondeas. Qua vita nihil puto in hac luce jucundius, quo animae pabulo omnia mella superantur. » Quam dulcia, inquit Propheta, gutturi meo eloquia tua, super mel ori meo (Ps. 118. 103) . « Nam cum idcirco, ut ait praecipuus orator, homines a bestiis differamus, quod loqui possumus: qua laude dignus est, qui in ea re", + "candidate_score": 0.641618, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_231_233", + "bdc_text": "[ Adresse , möglicher weise von Bucers Hand , auf f. 455a , v. : ]Teilweise auf das nicht mehr vorhandene Verschlussband geschrieben . Clarissimo viro d. Henrico Bullingero , Tigurensis ecclesiae ministro primar[io ] fidelissimo , s[uo ] fratri char [ issimo ] .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_32", + "psc_text": "sepulcro scelerum jacenti, dicat; Hieronyme, veni foras. Sanctus Presbyter Evagrius plurimum te salutat: et Martinianum fratrem juncto salutamus obsequio, quem ego videre desiderans, catena languoris innector. Vale in Christo. EPISTOLA V AD FLORENTIUM. Respondet Florentio, eumque certiorem facit se jam solitudinem quae juxta Syriam Saracenis jungitur, arripuisse. Tum petit ab eo libros quosdam, aliosque illi offert, quibus abundabat. 1. In ea mihi parte eremi commoranti, quae juxta Syriam Saracenis jungitur, dilectionis tuae scripta perlata sunt. Quibus lectis, ita reaccensus est animus Jerosolymam proficiscendi, ut pene nocuerit proposito, quod profuerit caritati. Nunc igitur quomodo valeo, pro me tibi litteras repraesento: et si corpore absens, amore tamen et spiritu 15 venio: impedio exposcens, ne nascentes amicitias, quae Christi glutino cohaeserunt, aut temporis, aut locorum magnitudo divellat; quin potius foederemus eas reciprocis epistolis. Illae inter nos currant, illae sibi obvient, illae nobiscum loquantur. Non multum perditura erit caritas, si tali secum sermone fabuletur.", + "candidate_score": 0.641192, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_17", + "bdc_text": "ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_101", + "psc_text": "id quod ipsi exponunt, habere me dicam, haereticus judicor. Quid tam anxie unum verbum tenent? quid sub ambiguo sermone latitant? Si sic credunt, ut interpretantur, non damno quod retinent. Si sic credo, ut ipsi sentire se simulant, permittant et mihi meis verbis suum sensum loqui. 5. Quamobrem obtestor Beatitudinem tuam per crucifixam mundi salutem, per homousian Trinitatem, ut mihi epistolis tuis, sive tacendarum, sive dicendarum hypostaseon detur auctoritas. Et ne forte obscuritas loci, in quo dego, fallat bajulos litterarum, ad Evagrium Presbyterum, quem optime nosti, dignare scripta transmittere. Simul etiam, cui apud. Antiochiam debeam communicare significes: quia Campenses cum Tharsensibus haereticis copulati, nihil aliud ambiunt, quam ut auctoritate communionis vestrae fulti, tres hypostases cum antiquo sensu praedicent. 42 EPISTOLA XVI. AD DAMASUM PAPAM. Apud quem ex tribus, qui Antiochenam Ecclesiam scindunt, debeat communicare, ut sibi significet, iterum obtestatur. 1. Importuna in Evangelio mulier tandem meruit audiri (Matth. 15. 28): et", + "candidate_score": 0.640851, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_17", + "bdc_text": "ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2147", + "psc_text": "quantum me adjuvat Dominus, ut litterae, quas ad te scribo, prius ad te perveniant, quam ad quemquam, a quo latius dispergantur. Fateor enim, nec mihi hoc fieri velle de tuis ad me, quod de meis ad te factum justissime expostulas. Tamen placeat nobis invicem non tantum caritas, verum etiam libertas amicitiae; nec apud me taceas, vel ego apud te, quod in nostris litteris vicissim nos movet; eo scilicet animo qui oculis Dei, in fraterna dilectione, non 782 displicet. Quod si inter nos fieri posse sine ipsius dilectionis perniciosa offensione non putas; non fiat. Illa enim caritas, quam tecum habere velim, profecto major est: sed melius haec minor, quam nulla est. » EPISTOLA CXVII. AD MATREM ET FILIAM IN GALLIA COMMORANTES. Docet viduis et virginibus vitandam esse domesticam consuetudinem eorum, unde sit periculum vel pudicitiae, vel famae. Argumentum epistolae ipse copiosius exponit in Praefatione. PRAEFATIO. 1. Retulit mihi quidam frater e", + "candidate_score": 0.640542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_17", + "bdc_text": "ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2924", + "psc_text": "provincia 1044 notariorum patimur penuriam; et idcirco praeceptis tuis parere non possumus, maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis verubusque distincta est. Pleraque enim prioris laboris fraude cujusdam amisimus. EPISTOLA CXXXV INNOCENTII PAPAE AD AURELIUM. Litteras Aurelio mittit Innocentius Hieronymo reddendas. Dilectissimo fratri AURELIO INNOCENTIUS. Piissimam etiam ad nos perveniendi tuam affectionem bene compresbyter noster credidit Hieronymus. Compatimur gregis nostri membro, et quod faciendum duximus, vel facere potuimus, sumus velociter exsecuti. Germanitas tua, frater carissime, citius litteras memorato reddere festinet. EPISTOLA CXXXVI INNOCENTII AD HIERONYMUM. Innocentius Hieronymum, ob ea quae passus est, consolatur, et quid pro tempore faciendum duxerit, ac jam fecerit, declarat. Dilectissimo filio HIERONYMO Presbytero INNOCENTIUS. Nunquam boni aliquid contentionem fecisse in Ecclesia testatur Apostolus (Tit. 3. 10) ; et ideo haereticorum correptiones primum fieri jubet magis, quam diuturna duci collatione. Quae regula dum negligenter aspicitur, 1045 malum non vitatur quod cavendum est; sed augetur. Tamen quoniam dolor gemitusque", + "candidate_score": 0.640258, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_8_10", + "bdc_text": "te accepisse tam sero et apertumVgl. oben Nr. 2096 , 2 . non est factum mea culpa ac dolet . Quanquam providebam Diese Befürchtung spürt man schon zu Beginn von Bucers Brief vom 13 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2047", + "psc_text": "ENIM ejusdem est criminis in explanatione Scripturarum diversas majorum sententias ponere, et haeresim sceleratissimam rursum in Ecclesiam introducere. Sin autem haec nobis incumbit necessitas, ut Judaeos cum legitimis suis suscipiamus, et licebit eis observare in Ecclesiis Christi, quod exercuerunt in synagogis satanae: dicam quod sentio, non illi Christiani fient, sed nos Judaeos facient. 14. Quis enim hoc Christianorum patienter audiat, quod in tua epistola continetur: Judaeus erat Paulus, Christianus autem factus, non Judaeorum sacramenta reliquerat, quae convenienter ille populus, et legitimo tempore, quo oportebat, acceperat: ideoque suscepit [al. sed ideo susceperat] celebranda ea, cum jam Christi esset Apostolus; ut doceret non esse perniciosa his qui ea vellent sicut a parentibus per Legem acceperant, custodire. Rursum obsecro te, ut pace tua meum dolorem audias: Judaeorum Paulus caeremonias observabat, cum jam Christi esset Apostolus: et dicis eas non esse perniciosas his qui eas vellent, sicut a parentibus acceperant, custodire? Ego e contrario", + "candidate_score": 0.640105, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_16", + "bdc_text": "ponderis habiturum , optarim tamen , ad vos quam primum pervenissetZu verstehen :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2151", + "psc_text": "te, ne me tanto itinere vexatum, frustra venisse patiaris. Scit enim Dominus, quod post visionem sanctorum Locorum, hanc vel maxime causam habui, ut cum tuis litteris sorori mederer ac matri. Et ego: Jamjam, inquam, quod vis faciam: nam et epistolae transmarinae sunt, et specialiter sermo dictatus, raro potest invenire quos mordeat. Te autem obsecro, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque portaveris eum pro viatico, si auditus fuerit, laetemur pariter, si autem contemptus fuerit, quod et magis reor, ego verba perdiderim, tu itineris longitudinem. Explicit Praefatio. 2. Primum vos scire cupio soror et filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de vobis sinistrum suspicer; sed ne caeteri suspicentur vestram me orare concordiam. Alioquin (quod absit) si peccatorum vos existimarem glutino cohaesisse, nunquam scriberem; sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut si mordacius quippiam scripsero, non tam meae putetis austeritatis [al. auctoritatis ] esse, quam morbi. Putridae carnes ferro curantur", + "candidate_score": 0.640049, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_120_122", + "bdc_text": "magis ut declarem , quod studeo esse gratus vobis , quam ut putarim lectionem eorum vobis aliquid collaturam . Iterum valete. Argentorati , 9 . aprilis 1545 . [ Autographe Nachschrift:", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2024", + "psc_text": "omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere, utrum ea quae scripsimus, haberentur in Graecis, ut si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares: praesertim cum libere in Praefatione confessus sim, Origenis Commentarios me esse secutum, et vel mea, vel aliena dictasse; et in fine ejusdem 740 capituli, quod reprehendis, scripserim: « (Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem, debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commisit). » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in Graecis legerem: sed ea expressisse quae legeram, ut", + "candidate_score": 0.639696, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_48_50", + "bdc_text": "scripturis . non potest . Me non cum adversariis , Bucer reagiert auf oben Nr. 2096 , 141. 23f .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2015", + "psc_text": "ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad Augustini quaestiones propositas in epistolis 56. 67. et 104. scilicet de titulo libri Ecclesiasticos scriptores enarrantis, de Petro reprehenso a Paulo in epist. ad Galatas, de translatione veteris Testamenti, ac de hederae vocabulo apud Jonam: defendens acriter scriptiones et interpretationes suas adversus Augustinum. Domino vere sancto ac beatissimo Papae AUGUSTINO, HIERONYMUS in Christo salutem. 1. Tres simul epistolas, imo libellos breves per Diaconum Cyprianum, 737 tuae dignationis accepi, diversas, ut tu nominas, quaestiones, ut ego sentio, reprehensiones opusculorum meorum continentes. Ad quas, si respondere voluero, libri magnitudine opus erit. Tamen conabor quantum facere possum, modum non egredi longioris epistolae, et", + "candidate_score": 0.63963, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_13", + "bdc_text": "iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2655", + "psc_text": "animum contristare. 5. Nulla eo tempore nobilium feminarum noverat Romae propositum Monachorum, nec audebat propter rei novitatem, ignominiosum, ut tunc putabatur, et vile in populis nomen assumere. Haec ab Alexandrinis Sacerdotibus, Papaque Athanasio, et postea Petro, qui persecutionem Arianae haereseos declinantes, quasi ad tutissimum communionis suae portum Romam confugerant, vitam beati Antonii adhuc tunc viventis, monasteriorumque in Thebaide, Pachomii, et virginum ac viduarum didicit disciplinam. Nec erubuit profiteri, quod Christo placere cognoverat. Hanc multos post annos imitata est Sophronia [al. Sophronium ], et aliae: quibus rectissime illud Ennianum aptari potest: Utinam ne in nemore Pelio. Hujus amicitiis fruita est Paula venerabilis. In hujus cubiculo nutrita Eustochium, virginitatis decus: ut facilis aestimatio sit, qualis magistra, ubi tales discipulae. Rideat forsan infidelis lector, me in muliercularum laudibus immorari, qui, si recordetur sanctas feminas, comites Domini Salvatoris, quae ministrabant ei de sua substantia, et tres Marias stantes ante crucem, Mariamque proprie Magdalenen, quae", + "candidate_score": 0.639458, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_139", + "bdc_text": "In aliis autem - dum video dominum nec mihi nec aliis hominibus medendi eorumeorum morbis über der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_113", + "psc_text": "et non sacerdos? audire noluit, statimque lepra perfusus in fronte est, juxta Prophetae vocem, dicentis: Imple, Domine, facies eorum ignominia (Ps. 82. 17) . Quam corporis partem sacerdos auri lamina protegebat, quam in Ezechiel Dominus jubet THAU litterae impressione signari (Ezech. 9), de qua David exultat, dicens: Signatum est super nos lumen vultus tui (Psal. 4. 7) , Domine: in qua allophylus procax fundae lapide ictus interiit. Regnavit autem Ozias annis quinquaginta duobus (2. Reg. 17), quo tempore apud Latinos Amulius, apud Athenienses Agamestor undecimus imperabat. Post cujus mortem Isaias Propheta hanc Visionem, quam explanare nunc nitimur, vidit, id est, eo anno quo Romulus Romani imperii conditor natus est: sicut manifestum esse poterit his, qui voluerint legere Temporum librum, quem nos in Latinam linguam, ex Graeco sermone transtulimus. Et factum est in anno, quo mortuus est Ozias rex: vidi Dominum sedentem super thronum excelsum et elevatum (Isai. 6) . Praemissa", + "candidate_score": 0.638315, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_3_5", + "bdc_text": "-Zum \"Warhafften Bekanntnuß \"und zur \"Orthodoxa Tigurinae ecclesiae confessio \" s. oben Nr. 2061 , Anm. 9 . accepi et gratias habeo de libro . Meam epistolam sive librum Bucers Brief vom 13 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_981", + "psc_text": "gratias agens interim de commonitione circa Canones Ecclesiasticos; nec probans quod ille remissius ageret in causa Origenistarum. BEATISSIMO PAPAE THEOPHILO HIERONYMUS. 1. Meminit Beatitudo tua, quod eo tempore quo nobiscum tacebas, nunquam ab officiis meus sermo cessaverit: nec consideraverim, quid tu pro dispensatione tunc faceres; sed quid me facere conveniret. Et nunc sumptis Dignationis tuae epistolis, fructum aliquem coepisse me video Evangelicae lectionis. Si enim duri judicis sententiam creba mulieris inflexit petitio (Luc. 18. 15), quanto magis paterna viscera interpellatione sedula molliuntur? 2. Quod de Canonibus Ecclesiasticis mones, gratias agimus; « Quem enim diligit Dominus, corripit; et flagellat omnem filium, quem recipit (Hebr. 12. 6). Sed tamen scito nobis nihil esse antiquius, quam Christi jura servare, nec Patrum transferre (al. transire ) terminos, semperque meminisse Romanam fidem, Apostolico ore laudatam, cujus se esse participem Alexandrina Ecclesia gloriatur. 3. Super nefaria haeresi (Origeniana), quod multam patientiam geris: et putas Ecclesiae visceribus", + "candidate_score": 0.638075, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_17", + "bdc_text": "ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1746", + "psc_text": "in Graeco aliud inveniatur, ut inde aliquid proferri aut probari dubitetur. Brevem putabam futuram hanc epistolam: sed nescio quomodo ita mihi dulce factum est in ea progredi, ac si tecum loquerer. Sed obsecro te per Dominum, ne te pigeat ad omnia respondere, et praestare mihi, quantum potueris, praesentiam tuam. 638 EPISTOLA CV. AD AUGUSTINUM. Expostulat de Augustini Epistola per Italiam sparsa, qua taxabatur locus non recte a se expositus in Epistola ad Galatas. Domino vere Sancto et Beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS, in Domino salutem. 1. Crebras ad me epistolas dirigis, et saepe compellas, ut respondeam cuidam Epistolae tuae, cujus ad me, ut ante jam scripsi, per fratrem Sysinnium Diaconum exemplaria pervenerunt absque suscriptione tua; et quam primum per fratrem Profuturum, secundo per quemdam alium te misisse significas: et interim Profuturum retractum de itinere, et Episcopum constitutum, veloci morte subtractum: illum cujus nomen retices, maris timuisse discrimina, et navigationis mutasse consilium.", + "candidate_score": 0.637924, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_148", + "bdc_text": "Die Frau wurde lebend begraben , der Mann aber , weil er seinen \"Irrtum \" widerrufen hatte , geköpft ( nicht verbrannt ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2285", + "psc_text": "Dominum non de confessione verae fidei Salvatorem vocat: sed humilitate, et timore hortulano defert obsequium. Et vide quanta ignorantia. Quem custodiebat cohors militum, cujus sepulcro Angeli praesidebant, ab uno hortulano arbitratur ablatum: et ignorans imbecillitatem femineam, tantarum se virium ropromittit, et credit, ut corpus viri, et perfectae aetatis: quod (ut caetera taceam) centum libris myrrhae circumlitum erat, existimaret ab una, et pavida muliere posse portari. Cumque Jesus appellasset eam, atque dixisset: Maria, ut quem facie non agnoscebat, voce intelligeret, illa in errore persistens, nequaquam Dominum, sed Rabboni, id est, magistrum vocat. Et vide quanta turbatio, quem hortulanum putans, Dominum nuncupaverat, Dei Filium resurgentem, magistrum vocat. Itaque ad eam, quae quaerebat viventem cum mortuis; quae errore femineo et imbecillitate muliebri huc, illucque currebat, et corpus quaerebat occisi; cujus pedes viventis tenuerat, loquitur 829 Dominus et dicit: Noli me tangere, tibi enim nondum ascendi ad Patrem meum. Et est sensus: Quem mortuum", + "candidate_score": 0.636966, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_13", + "bdc_text": "iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3024", + "psc_text": "vecordiam, ut Diaconos, Presbyteris, id est, Episcopis anteferret. Nam cum Apostolus perspicue doceat eosdem esse Presbyteros quos Episcopos, quid patitur mensarum et viduarum minister, ut supra eos se tumidus efferat, ad quorum preces Christi Corpus Sanguisque conficitur? Quaeris auctoritatem? Audi testimonium: Paulus et Timotheus servi Christi Jesu, omnibus sanctis in Christo Jesu, qui sunt Philippis, cum Episcopis et Diaconis (Philipp. 1. 1) . Vis et aliud exemplum? In Actibus Apostolorum, ad unius Ecclesiae Sacerdotes ita Paulus loquitur: Attendite vobis et cuncto gregi, in quo vos Spiritus Sanctus posuit Episcopos, ut regeretis Ecclesiam Domini, quam acquisivit sanguine suo (Act. 20. 18) . Ac ne quis contentiose in una Ecclesia plures Episcopos fuisse contendat, audi et aliud testimonium, in quo manifestissime comprobatur eumdem esse Episcopum atque Presbyterum. Propter hoc reliqui te in Creta, ut quae deerant corrigeres, et constitueres Presbyteros per civitates, sicut et ego tibi mandavi. Si quis est sine crimine,", + "candidate_score": 0.636793, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_52_54", + "bdc_text": "Non minatus sum , siquidem de Capitonis et mea actione pro concordia narretis aliud , quam res habet Bucer reagiert auf oben Nr. 2096 , 15 , eine Stelle , in der Bullinger seinerseits auf HBBW XIV 587 Bezug nimmt. - id quod certe fecistis . Non enim nec Capito nec ego vobis Basileae diximus tantum esse inter Lutherum et vos discrepantiam verborum , Bucer spielt auf Orthodoxa . . . confessio , f. 31v. , an :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_518", + "psc_text": "1. Brevis est quaestiuncula, quam misisti, et aperta responsio est. Si enim de eo quod in Evangelio scribitur: « Quicumque dixerit verbum contra Filium hominis, remittetur ei: qui autem dixerit contra 191 Spiritum Sanctum non remittetur ei, neque in hoc saeculo, neque in futuro » (Matth. 12. 32; et Marc. 3. 29), Novatianus affimat non posse peccare in Spiritum Sanctum, nisi eum qui Christianus sit, et postea negaverit; manifestum est Judaeos qui eo tempore blasphemabant, peccato blasphemiae non teneri: quippe, qui impii coloni, interfectis Prophetis, de nece Domini cogitabant, et in tantum erant perditi, ut ad salvandos eos, se Dei Filius venisse responderit. Unde de toto ipsius Scripturae ordine convincendus est, non his irremissibilem esse dictam blasphemiam, qui tormentis compulsi, et variis eviscerati cruciatibus, Dominum denegassent; sed his qui cum in virtutibus videant opera Dei, calumnientur et clamitent, daemonis esse virtutem, et omnia signa quae facta sunt, non ad divinam", + "candidate_score": 0.636312, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_203_205", + "bdc_text": "von Braunschweig- Wolfenbüttel . struit insidias Monasteriensi , Franz von Waldeck , Bischof von Münster . - Herzog Heinrich versuchte , sich beim Bischof zu rächen , weil dieser seine 1542 erfolgte Vertreibung durch Landgraf Philipp unterstützt hatte .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2924", + "psc_text": "provincia 1044 notariorum patimur penuriam; et idcirco praeceptis tuis parere non possumus, maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis verubusque distincta est. Pleraque enim prioris laboris fraude cujusdam amisimus. EPISTOLA CXXXV INNOCENTII PAPAE AD AURELIUM. Litteras Aurelio mittit Innocentius Hieronymo reddendas. Dilectissimo fratri AURELIO INNOCENTIUS. Piissimam etiam ad nos perveniendi tuam affectionem bene compresbyter noster credidit Hieronymus. Compatimur gregis nostri membro, et quod faciendum duximus, vel facere potuimus, sumus velociter exsecuti. Germanitas tua, frater carissime, citius litteras memorato reddere festinet. EPISTOLA CXXXVI INNOCENTII AD HIERONYMUM. Innocentius Hieronymum, ob ea quae passus est, consolatur, et quid pro tempore faciendum duxerit, ac jam fecerit, declarat. Dilectissimo filio HIERONYMO Presbytero INNOCENTIUS. Nunquam boni aliquid contentionem fecisse in Ecclesia testatur Apostolus (Tit. 3. 10) ; et ideo haereticorum correptiones primum fieri jubet magis, quam diuturna duci collatione. Quae regula dum negligenter aspicitur, 1045 malum non vitatur quod cavendum est; sed augetur. Tamen quoniam dolor gemitusque", + "candidate_score": 0.636208, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_8_10", + "bdc_text": "te accepisse tam sero et apertumVgl. oben Nr. 2096 , 2 . non est factum mea culpa ac dolet . Quanquam providebam Diese Befürchtung spürt man schon zu Beginn von Bucers Brief vom 13 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2043", + "psc_text": "locum edisseres? utique meliora dicturus, qui veterum sententiam reprobasti. 12. Scribis ad me in epistola tua (Epist. 67), « neque enim a me docendus es, quomodo intelligatur, quod idem dicit [al. additur Apostolus]: Factus sum tanquam Judaeus, ut Judaeos 746 lucrifacerem (1. Cor. 9. 20) , et caetera; quae ibi dicuntur compassione misericordiae, non simulatione fallaciae. Fit enim tanquam aeger, qui ministrat aegroto, non cum se febres habere mentitur; sed cum animo condolentis cogitat, quemadmodum sibi serviri vellet, si ipse aegrotaret. Nam utique Judaeus erat; Christianus autem factus, non Judaeorum sacramenta reliquerat, quae convenienter ille populus, et legitimo tempore, quo oportebat, acceperat: ideoque suscepit ea celebranda, cum jam Christi esset Apostolus, ut doceret non esse perniciosa his, qui ea vellent, sicut a parentibus per Legem acceperant, custodire, etiam cum in Christum credidissent: non tamen in eis jam constituerent spem salutis: quoniam per Dominum Jesum salus ipsa quae illis sacramentis significabatur,", + "candidate_score": 0.635999, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_48_50", + "bdc_text": "scripturis . non potest . Me non cum adversariis , Bucer reagiert auf oben Nr. 2096 , 141. 23f .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2084", + "psc_text": "disputemus, ut quidquid dixerit, necesse sit approbare; nec quaerendi saltem causa, liceat aliquantulum reluctari. » 3. « Tum vero sine ullo timore offensionis tanquam in campo luditur; sed mirum si nobis non illuditur. Ego enim fateor caritati tuae solis eis Scripturarum libris, qui jam Canonici appellantur, didici hunc timorem honoremque deferre, ut nullum eorum auctorem scribendo aliquid errasse firmissime credam. At si aliquid in eis offendero 763 litteris, quod videatur contrarium veritati, nihil aliud quam vel mendosum esse codicem, vel interpretem non assecutum esse quod dictum est, vel me minime intellexisse, non ambigam. Alios autem ita lego, ut quantalibet sanctitate doctrinaque praepolleant, non ideo verum putem, quia ipsi ita senserunt; sed quia mihi vel per illos auctores Canonicos, vel probabili ratione, quod a vero non abhorreat, persuadere potuerunt. Nec te, mi frater, sentire aliquid aliter existimo: prorsus, inquam, non te arbitror, sic legi tuos libros velle, tanquam Prophetarum et [al.", + "candidate_score": 0.635697, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_13", + "bdc_text": "iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2794", + "psc_text": "essem, quem putabas id optime scire, quod ille quaesiverat. Ecce volo ut illa sententia etiam mea sit, sed nondum esse confirmo. » 9. « Misisti ad me discipulos, ut ea doceam, quae nondum ipse didici. Doce ergo quod doceam. Nam ut doceam, multi a me flagitant, eisque me sicut alia multa, et hoc ignorare confiteor. Et fortasse quamvis in os meum verecundentur, tamen apud se dicunt, Tu es Magister in Israel, et haec ignoras? (Joan. 3. 10) . Quod quidem Dominus ei dixit, qui erat unus illorum, quod delectabat vocari Rabbi. Unde etiam ad verum magistrum nocte venerat, quia fortassis erubescebat discere, qui docere consueverat. Me autem potius magistrum audire, quam velut magistrum delectat audiri. Recolo enim quid dixerit eis, quos prae caeteris elegit: Vos autem, inquit, nolite vocari ab hominibus Rabbi: unus est enim magister vester, Christus (Matth. 23. 8) . Nec alius docuit Moysen etiam per Jetro, nec", + "candidate_score": 0.635628, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_120_122", + "bdc_text": "magis ut declarem , quod studeo esse gratus vobis , quam ut putarim lectionem eorum vobis aliquid collaturam . Iterum valete. Argentorati , 9 . aprilis 1545 . [ Autographe Nachschrift:", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_32", + "psc_text": "sepulcro scelerum jacenti, dicat; Hieronyme, veni foras. Sanctus Presbyter Evagrius plurimum te salutat: et Martinianum fratrem juncto salutamus obsequio, quem ego videre desiderans, catena languoris innector. Vale in Christo. EPISTOLA V AD FLORENTIUM. Respondet Florentio, eumque certiorem facit se jam solitudinem quae juxta Syriam Saracenis jungitur, arripuisse. Tum petit ab eo libros quosdam, aliosque illi offert, quibus abundabat. 1. In ea mihi parte eremi commoranti, quae juxta Syriam Saracenis jungitur, dilectionis tuae scripta perlata sunt. Quibus lectis, ita reaccensus est animus Jerosolymam proficiscendi, ut pene nocuerit proposito, quod profuerit caritati. Nunc igitur quomodo valeo, pro me tibi litteras repraesento: et si corpore absens, amore tamen et spiritu 15 venio: impedio exposcens, ne nascentes amicitias, quae Christi glutino cohaeserunt, aut temporis, aut locorum magnitudo divellat; quin potius foederemus eas reciprocis epistolis. Illae inter nos currant, illae sibi obvient, illae nobiscum loquantur. Non multum perditura erit caritas, si tali secum sermone fabuletur.", + "candidate_score": 0.635187, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_120_122", + "bdc_text": "magis ut declarem , quod studeo esse gratus vobis , quam ut putarim lectionem eorum vobis aliquid collaturam . Iterum valete. Argentorati , 9 . aprilis 1545 . [ Autographe Nachschrift:", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1993", + "psc_text": "tanquam audacem Daretem coepisse pulsari atque versari: nunc tamen eis ipsis respondebo litteris tuis, quas mihi per sanctum filium nostrum Asterium jam [al. abest jam ] mittere dignatus es, in quibus multa in me comperi tuae benevolentissimae caritatis, et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar: hoc sane vel maxime admirans, quod cum te dicas exemplaribus litterarum mearum ideo non temere putavisse credendum, ne forte, te respondente, laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere; postea jubeas, si mea est epistola, aperte me scribere, aut mittere exemplaria veriora, ut absque ullo rancore stomachi, in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem 730 quod probare ante debuisses meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc", + "candidate_score": 0.634751, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_13", + "bdc_text": "iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_756", + "psc_text": "de extremis mundi finibus venit ad Templum, reliquit aulam regiam: et tantus amator Legis, divinaeque scientiae fuit, ut etiam in vehiculo sacras litteras legeret: et tamen cum librum teneret, et verba Domini cogitatione conciperet, lingua volveret, labiis personaret, ignorabat eum, quem in libro nesciens venerabatur. Venit Philippus, ostendit ei Jesum, qui clausus latebat in littera. O mira doctoris virtus! Eadem hora credit eunuchus, baptizatur, fidelis et sanctus est; ac de discipulo magister: plus in deserto fonte Ecclesiae, quam in aurato synagogae Templo reperit. 6. Haec a me perstricta sunt breviter 275 (neque enim Epistolaris angustia evagari longius patiebatur) ut intelligeres te in Scripturis sanctis, sine praevio et monstrante semitam, non posse ingredi. Taceo de Grammaticis, Rhetoribus, Philosophis, Geometris, Dialecticis, Musicis, Astronomis, Astrologis, Medicis, quorum scientia mortalibus vel utilissima est, et in tres partes scinditur, τό δὸγμα, τὴν μέθοδον, τὴν ἐμπειριαν. Ad minores artes veniam, et quae non tam λογῳ, quam", + "candidate_score": 0.634507, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_83_85", + "bdc_text": "satisfaciam vobis , si potero . Amicitiam inter nos et fraternitatem non minus coluisse me scio , quam vos erga me colueritis in ultimo quidem vestro conventu Tiguri Ironisch zu verstehen ; bei erwähntem Treffen in Zürich ( s.", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_843", + "psc_text": "non dicam nulla, certe non magna culpa, meus error veritati favet: si recte in te veritas potest favere mendacio. 5. Multa alia cum sincerissimo corde tuo loqui cuperem, et de Christiano studio conferre: sed huic desiderio meo nulla epistola satis est. Uberius idipsum possum per fratrem Profuturum, quem miscendum et alendum dulcibus atque utilibus sermocinationibus tuis misisse me gaudeo. Et tamen quantum vellem, nec ipse (quod ejus pace dixerim) forsitan capit, quanquam in nihilo me illi praetulerim. Ego enim me fateor tui capaciorem; sed ipsum video fieri pleniorem, quo me sine dubitatione antecellit, et postea quam redierit, quod Domino adjuvante prosperato fiat cursu, cum ejus pectoris abs te cumulati particeps fuero: non est impleturus, quod in me adhuc vacuum erit, atque avidum sensuum tuorum. Ita fiet, ut et ego etiam tunc egentior sim, ille copiosior. Sane idem frater aliqua scripta nostra fert secum, quibus legendis, si dignationem adhibueris, etiam sinceram", + "candidate_score": 0.634109, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_59_61", + "bdc_text": "Id si tulerit Lutherus nec me pertraxerit in causam , ipse me ei non admiscebo - non certe vestri styli metu ( veritas enim apud filios ve-ritatis vincitVgl . oben Nr. 2097 und Anm. 32 . tandem )", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2634", + "psc_text": "25. 23) . Sicut enim sagitta si mittatur contra duram materiam, nonnunquam in mittentem revertitur, et vulnerat vulnerantem; illudque completur: Facti sunt mihi in arcum pravum (Ps. 77. 57) . Et alibi: Qui mittit in altum lapidem, recidet in caput ejus (Eccl. 27. 28) : ita detractor cum tristem faciem viderit audientis, imo ne audientis quidem, sed obturantis aures suas, ne audiat judicium sanguinis, illico conticescit, pallet vultus, haerent labia, saliva siccatur. Unde idem vir sapiens: Cum detractoribus, inquit, ne miscearis: quoniam repente veniet perditio eorum et ruinam utriusque quis novit (Prov. 24. 21) : tam scilicet ejus qui loquitur, quam illius, qui audit loquentem. VERITAS ANGULOS non amat, nec quaerit susurrones. Timotheo dicitur: Adversum presbyterum accusationem cito non receperis. Peccantem autem, coram omnibus argue, ut et caeteri metum habeant (1. Tim. 5. 19. et 20) . Non est facile de provecta aetate credendum, quam et vita praeterita defendit, et", + "candidate_score": 0.633657, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_192", + "bdc_text": "maior pars vult promissa et constituta servari in prioribus comitiis , ut primum de religione agatur .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3085", + "psc_text": "Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum sit, quidve vitandum, illius consilio disce [al. discere ]. Maximum enim ad justitiam auxilium, est implere divinis eloquiis animum, et quod opere exequi cupias, semper corde meditari. Rudi adhuc populo, et hominibus ad obedientiam insuetis, per Moysen imperatur a Domino, ut in signum memoriae, qua praecepta Domini recordentur: per singulas vestimentorum fimbrias, habeant cum cocco hiacynthini coloris insignia, ut etiam casu huc illucque respicientibus oculis, mandatorum coelestium memoria nascatur. De quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a Domino (Matth. 23. 5), 1103 quod eas perverso usu, non ad commonitionem praeceptorum dei, sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de majoris", + "candidate_score": 0.633428, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_83_85", + "bdc_text": "satisfaciam vobis , si potero . Amicitiam inter nos et fraternitatem non minus coluisse me scio , quam vos erga me colueritis in ultimo quidem vestro conventu Tiguri Ironisch zu verstehen ; bei erwähntem Treffen in Zürich ( s.", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2081", + "psc_text": "inter vos exstitisse discordiam, de quorum tanta amicitia, quaquaversum eam fama diffuderat, caritas fraterna gaudebat. Quod non feci reprehendendo in aliquo germanitatem tuam, cujus in ea re aliquam culpam me cognovisse, 762 non ausus sum dicere: sed dolendo humanam miseriam, cujus in amicitiis mutua caritate retinendis, quantalibet illa sit, incerta permansio est. Verum illud malueram tuis nosse rescriptis, utrum mihi veniam, quam poposceram, dederis. Quod apertius mihi intimari cupio, quamvis hilarior quidam vultus litterarum tuarum, etiam hoc me impetrasse significare videatur: si tamen post lectam illam missae sunt; quod in eis minime apparet. » 2. « Petis, vel potius fiducia caritatis jubes, ut in Scripturarum campo sine nostro invicem dolore ludamus. Equidem quantum ad me attinet, serio nos ista, quam ludo agere mallem. Quod si hoc verbum tibi propter facilitatem ponere placuit, ego fateor majus aliquid ex peto a benignitate virium tuarum, prudentiaque tam docta, et otiosa, annosa, studiosa, ingeniosa", + "candidate_score": 0.633411, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_48_50", + "bdc_text": "scripturis . non potest . Me non cum adversariis , Bucer reagiert auf oben Nr. 2096 , 141. 23f .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1994", + "psc_text": "veriora, ut absque ullo rancore stomachi, in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem 730 quod probare ante debuisses meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc est et sic laedere? Nisi enim rescribendo laesisses, ego juste expostulare non possem. Proinde cum ita rescribis, ut laedas, quis locus nobis relinquitur in disputatione Scripturarum sine ullo rancore versandi? Ego quidem absit ut laedar, si mihi certa ratione volueris et potueris demonstrare illud ex epistola Apostoli, vel quid aliud Scripturarum sanctarum te verius intellexisse, quam me: imo vero absit, ut non cum gratiarum actione lucris meis deputem, SI FUERO TE docente instructus, aut emendante correctus. 2. « Verumtamen tu, mihi frater carissime, nisi te putares laesum scriptis meis, non me putares laedi posse rescriptis tuis. Nullo enim modo id", + "candidate_score": 0.6332, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_10", + "bdc_text": "Quanquam providebam Diese Befürchtung spürt man schon zu Beginn von Bucers Brief vom 13 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2044", + "psc_text": "oportebat, acceperat: ideoque suscepit ea celebranda, cum jam Christi esset Apostolus, ut doceret non esse perniciosa his, qui ea vellent, sicut a parentibus per Legem acceperant, custodire, etiam cum in Christum credidissent: non tamen in eis jam constituerent spem salutis: quoniam per Dominum Jesum salus ipsa quae illis sacramentis significabatur, advenerat. » Totius sermonis tui, quem disputatione longissima protraxisti, hic sensus est: ut Petrus non erraverit in eo, quod his qui ex Judaeis crediderant, putaverit Legem esse servandam: sed in eo a recti linea deviarit, quod gentes coegerit judaizare. Coegerit autem, non docentis imperio, sed conversationis exemplo. Et Paulus non contraria sit locutus his, quae ipse gesserat; sed quare Petrus eos, qui ex gentibus erant, judaizare compelleret. 13. Haec ergo summa est quaestionis, imo sententiae tuae: ut post Evangelium Christi, bene faciant Judaei credentes, si Legis mandata custodiant, hoc est, si sacrificia offerant, quae obtulit Paulus, si filios circumcidant, si", + "candidate_score": 0.633034, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_100_102", + "bdc_text": "Mitto libellos meos , Kurz zuvor waren folgende Schriften Bucers erschienen : Ein Christlich ongefährlich bedencken , wie ein leidlicher anefang Christlicher vergleichung in der Religion zu machen sein möchte ( s. oben Nr. 2128 , 25 , Anm. 9 ) ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2147", + "psc_text": "quantum me adjuvat Dominus, ut litterae, quas ad te scribo, prius ad te perveniant, quam ad quemquam, a quo latius dispergantur. Fateor enim, nec mihi hoc fieri velle de tuis ad me, quod de meis ad te factum justissime expostulas. Tamen placeat nobis invicem non tantum caritas, verum etiam libertas amicitiae; nec apud me taceas, vel ego apud te, quod in nostris litteris vicissim nos movet; eo scilicet animo qui oculis Dei, in fraterna dilectione, non 782 displicet. Quod si inter nos fieri posse sine ipsius dilectionis perniciosa offensione non putas; non fiat. Illa enim caritas, quam tecum habere velim, profecto major est: sed melius haec minor, quam nulla est. » EPISTOLA CXVII. AD MATREM ET FILIAM IN GALLIA COMMORANTES. Docet viduis et virginibus vitandam esse domesticam consuetudinem eorum, unde sit periculum vel pudicitiae, vel famae. Argumentum epistolae ipse copiosius exponit in Praefatione. PRAEFATIO. 1. Retulit mihi quidam frater e", + "candidate_score": 0.632134, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_82", + "bdc_text": "Ego vero opto a vobis cognoscere , cui vestro in me beneficio ingratus unquam extiterim aut quid in vos designarim iniquitatis ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2493", + "psc_text": "a peccato meo munda me. Quoniam iniquitatem meam ego agnosco, et delictum meum contra me est semper. Tibi soli peccavi (rex enim eram, alium non timebam [al. erat et timebat]) et malum coram te feci, ut justificeris in sermonibus tuis, et vincas, cum judicaris. Conclusit enim Deus omnia sub peccato, ut omnibus misereatur (Rom. 11. 32). Tantumque profecit, ut dudum peccator et poenitens transierit in magistrum, et dicat: Docebo iniquos vias tuas, et impii ad te convertentur (Psal. 50) . Confessio enim et pulchritudo coram eo, ut qui sua confessus fuerit peccata, et dixerit: Putruerunt et corruptae sunt cicatrices meae a facie insipientiae meae (Psal. 37. 6) , foeditatem vulnerum in sanitatis decorem commutet. Qui enim abscondit iniquitatem suam, non prosperabitur (Prov. 28) . Achab, rex impiissimus, vineam Nabuthae cruore possedit (3. Reg. 21): et cum Jezabel non tam conjugio sibi, quam crudelitate conjuncta, Eliae increpatione corripitur: Haec dicit Dominus:", + "candidate_score": 0.632111, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_7_9", + "bdc_text": "- Zum angeblich späten Eintreffen von Bucers Brief in Zürich s. ebd. , Z. 3 und Anm. 2 . te accepisse tam sero et apertumVgl. oben Nr. 2096 , 2 . non est factum mea culpa ac dolet .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_433", + "psc_text": "benedixit? » EPISTOLA XXXVI. Seu rescriptum HIERONYMI AD DAMASUM Praemissa excusatione morarum, ac praetermissis tantum duabus Quaestiunculis, secunda et quarta a Tertulliano, Novatiano, ac Origene disputatis, reliquis tribus copiose respondet. Beatissimo Papae Damaso HIERONYMUS. 1. Postquam epistolam tuae Sanctitatis accepi, confestim accito notario, ut exciperet imperavi: quo ad officium praeparato, quod eram voce prompturus, ante mihi cogitatione pingebam. Interim jam et ego linguam, et ille articulum movebamus, cum subito Hebraeus intervenit, deferens non pauca volumina, quae de Synagoga quasi lecturus acceperat. Et illico habes, inquit, quod postulaveras: meque dubium, et quid facerem nescientem, ita festinus exterruit, ut omnibus praetermissis ad scribendum transvolarem: quod quidem usque ad praesens facio. Verum quia heri diacono ad me misso, ut tu putas Epistolam, ut ego sentio, Commentarium te expectare dixisti, brevem responsionem ad ea desiderans, quae singula magnorum voluminum prolixitate indigent, ταῦτὰ σοι ἐσχεδίασα, duabus tantum Quaestiunculis praetermissis: non quo non potuerim ad illas", + "candidate_score": 0.632002, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_6_8", + "bdc_text": "Dezember 1544 ( HBBW XIV , Nr. 2049 ) , den Bullinger als \"literas prolixas adeoque libellum \" ( Nr. 2096 , 2 ) bezeichnete . - Zum angeblich späten Eintreffen von Bucers Brief in Zürich s. ebd. , Z. 3 und Anm. 2 . te accepisse tam sero et apertumVgl. oben Nr. 2096 , 2 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2924", + "psc_text": "provincia 1044 notariorum patimur penuriam; et idcirco praeceptis tuis parere non possumus, maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis verubusque distincta est. Pleraque enim prioris laboris fraude cujusdam amisimus. EPISTOLA CXXXV INNOCENTII PAPAE AD AURELIUM. Litteras Aurelio mittit Innocentius Hieronymo reddendas. Dilectissimo fratri AURELIO INNOCENTIUS. Piissimam etiam ad nos perveniendi tuam affectionem bene compresbyter noster credidit Hieronymus. Compatimur gregis nostri membro, et quod faciendum duximus, vel facere potuimus, sumus velociter exsecuti. Germanitas tua, frater carissime, citius litteras memorato reddere festinet. EPISTOLA CXXXVI INNOCENTII AD HIERONYMUM. Innocentius Hieronymum, ob ea quae passus est, consolatur, et quid pro tempore faciendum duxerit, ac jam fecerit, declarat. Dilectissimo filio HIERONYMO Presbytero INNOCENTIUS. Nunquam boni aliquid contentionem fecisse in Ecclesia testatur Apostolus (Tit. 3. 10) ; et ideo haereticorum correptiones primum fieri jubet magis, quam diuturna duci collatione. Quae regula dum negligenter aspicitur, 1045 malum non vitatur quod cavendum est; sed augetur. Tamen quoniam dolor gemitusque", + "candidate_score": 0.631566, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_33", + "bdc_text": "- sed memoriam tantum Christi re ipsa absentis - quod alii quidam vestrum aperte scripserunt - facere , tum nihil praetermisistis , quibus ostendatis Lutherum esse malum virum , plenum fastu fratrumque contemptu , contentiosum , praefractum , furentem , impurum , Siehe z.B.", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1220", + "psc_text": "Quid plura? dispensatione Dei factum est, ut quae contra naturam simplicitate parvuli in contemptum Dei abutebatur, a naturae Domino proderetur, impleto sermone quo dicitur: Nihil occultum quod non manifestetur (Matth. 10) . 3. Simulque consideremus, quod occulte Scriptura et Salomonem et Achaz voluptatis et impietatis accuset. Uterque enim cum esset de stirpe David, recessit a Domino: et alter in tantum secutus est libidinem, ut septingentas habuerit uxores, et trecentas concubinas, et adolescentulas, et scorta passiva, quorum non erat numerus: neglectoque Deo patrum suorum, extruxerit idola gentium plurimarum; et fuerit, non ut prius IDIDIA, id est, amabilis Domini, sed amator mulierum (3. Reg. 11): alter miserit ad regem Assyriorum, auxilium postulans, et in tempore angustiae suae, auxerit contemptum in Dominum, immolaveritque 438 diis Damasci victimas percussoribus suis, et in omnibus urbibus Juda extruxerit aras ad cremandum thus; atque ad iracundiam provocaverit Dominum Deum Patrum suorum (2. Paral. 28): in tantum ut", + "candidate_score": 0.630978, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_147", + "bdc_text": "in Belgico horrendis modis saevit , mulieres vivas defodit , viros ustulatEtwaige Anspielung auf das in Tournai ( Doornik ) hingerichtete Paar Marion ( Marie ) de Le Pierre und Jacques de Le Tombe .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1363", + "psc_text": "interpretatur, κατὰ ἀντίφρασιν est intelligendum: quomodo Parcae dicuntur ab eo quod minime parcant, et bellum, quod nequaquam bellum sit, et lucus, quod minime luceat. In hac Mansione moritur Maria, et sepelitur: et propter aquas contradictionis Moyses et Aaron offendunt Dominum, et prohibentur transire Jordanem, missisque nuntiis ad Edom, transitus petitur, nec impetratur. Quis timeret post tantos profectus murmur populi, et offensam magistrorum, et viae transitus denegatos? Videtur mihi in Maria Prophetia mortua: in Moyse et Aaron Legi et Sacerdotio Judaeorum finis impositus: quod nec ipsi ad terram repromissionis transcendere valeant, nec credentem populum de solitudine hujus mundi educere. Et nota quod post mortem Prophetiae, et aquas contradictionis; Idumaeum [al. idumaeam ] carneum atque terrenum transire non possint: et cum multis precibus et conatu viam non impetrent; sed egrediatur Edom adversus cos in populo multo, et in manu forti. Interpretatio quoque nominis morti et offensae, et negato transitui convenit. Ubi enim", + "candidate_score": 0.630969, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_75", + "bdc_text": "Rainer Henrich , Zu den Anfängen der Geschichtsschreibung über den Abendmahlsstreit bei Heinrich Bullinger und Johann Stumpf , in :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1695", + "psc_text": "et propinquante Pascha immundis manibus lacerent, tristi vultu foris jejunia promittentes, corripiat hujuscemodi 618 Dominus, et dicat: Iniquitates magnas faciunt isti, ut recedant a sanctis meis. Non decet jejunantes tempore agonis et praelii vesci carnibus, monente Scriptura: Affligetis animas vestras (Levit. 16. 29) . Neque phasides aves sollicito labore perquirere, et garrulas volucres, earumque pinguedinem hianti ingerere gulae. Nec investigare magni pretii coquos, qui ventris rabiem jure multiplici, et carnibus contusione mutatis, diversoque ciborum sapore demulceant: fumantibus pateris, et nidore sui furori gutturis blandientibus, cum in injuriam [al. cum injuria ] continentiae diversi saporis et coloris vina quaerantur. 7. Docet nos sancti Danielis historia, et trium puerorum virtus, consona appetere et honorare jejunia, qui, ut longum sermonem brevi explicem [al. concludam ] compendio, in servitutem libertate mutata, cum captivi debuerant [al. debuerunt ] desiderare delicias, contempserunt Babylonias dapes, et simplicem cibum regali mensae praetulerunt. Praeceperat quippe rex Nabuchodonosor eunuchorum principi,", + "candidate_score": 0.630652, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_84_86", + "bdc_text": "Amicitiam inter nos et fraternitatem non minus coluisse me scio , quam vos erga me colueritis in ultimo quidem vestro conventu Tiguri Ironisch zu verstehen ; bei erwähntem Treffen in Zürich ( s. oben Anm. 26 ) wurden Capito und Bucer unfreundlich behandelt ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1747", + "psc_text": "me, ut ante jam scripsi, per fratrem Sysinnium Diaconum exemplaria pervenerunt absque suscriptione tua; et quam primum per fratrem Profuturum, secundo per quemdam alium te misisse significas: et interim Profuturum retractum de itinere, et Episcopum constitutum, veloci morte subtractum: illum cujus nomen retices, maris timuisse discrimina, et navigationis mutasse consilium. Quae cum ita sint, satis mirari nequeo, quomodo ipsa epistola et Romae et in Italia haberi a plerisque dicatur, et ad me solum non pervenerit, cui soli missa est: praesertim cum idem frater Sysinnius inter caeteros Tractatus tuos dixerit eam se non in Africa, non apud te, sed in insula Adriae, ante hoc ferme quinquennium reperisse. 2. De amicitia omnis tollenda suspicio. De amicitia omnis tollenda suspicio est, et sic cum amico, quas cum altero se est loquendum. Nonnulli familiares mei et vasa Christi, quorum Jerosolymis et in sanctis Locis per magna copia est, suggerebant, non simplici animo a te", + "candidate_score": 0.630553, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_10_12", + "bdc_text": "Quanquam providebam Diese Befürchtung spürt man schon zu Beginn von Bucers Brief vom 13 . Dezember 1544 ; s. HBBW XIV 585 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1201", + "psc_text": "cernis, ad disputandum materia; sed jam epistolaris angustia finienda est. EPISTOLA LXXI AD LUCINIUM. Lucinium Boeticum genere, qui cum uxore sua Theodora castam ducebat vitam, et Jerosolymam navigare constituerat, hortatur ut in proposito perstet et adnaviget. Interea opera quaedam sua, quae ille postulaverat, una cum quatuor ciliciolis, et Isaiae codice, mittit; tum de jejuniis, Eucharistiae sumptione, ac traditionibus Ecclesiasticis disserit. 1. Nec opinanti mihi subito litterae tuae redditae sunt: quae quanto 431 insperatae, tanto gaudiorum plenae, quiescentem animam suscitarunt, ut statim amore complecterer, quem oculis ignorabam, et illud mecum tacitus mussitarem: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et quiescam (Ps. 54. 7) , ut inveniat quem diligit amima mea. Vere nunc in te sermo Dominicus completus est: Multi de Oriente et Occidente venient, et recumbent in sinu Abrahae. Cornelius centurio cohortis Italicae, jam tunc Lucinii mei praefigurabat fidem. Apostolus Paulus scribens ad Romanos: Cum in Hispaniam proficisci coepero,", + "candidate_score": 0.629623, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_203_205", + "bdc_text": "von Braunschweig- Wolfenbüttel . struit insidias Monasteriensi , Franz von Waldeck , Bischof von Münster . - Herzog Heinrich versuchte , sich beim Bischof zu rächen , weil dieser seine 1542 erfolgte Vertreibung durch Landgraf Philipp unterstützt hatte .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1510", + "psc_text": "operis edidisse, et juxta priorem Epistolam, qua te super hac re fueram cohortatus, elimasse librum, quem tuae linguae homines legant. Audio enim et ad Occidentem quorumdam hominum naufragia pervenisse; qui non contenti perditione sua, volunt plures mortis habere participes; QUASI MULTITUDO peccantium scelus minuat; et non numerositate lignorum, major gehennae flamma succrescat. Sanctos fratres, qui tecum sunt in Monasterio Domino servientes, et tecum et per te plurimum salutamus. » EPISTOLA XCII. SEU THEOPHILI SYNODICA AD EPISCOPOS PALAESTINOS, ET AD CYPRIOS. De Origenianae haereseos damnatione a S. Hieronymo latine reddita. 541 Nuntiat convocatos in Alexandrina Synodo Episcopos contra quosdam Nitriae Monachos impie furentes pro Origenis haeresi: cujus errores praecipuos singillatim enumerans, damnatos a Patribus fuisse uno ore significat. Tum dolet factiosos homines sibi vim fecisse, ut Isidorum Presbyterum haereticae impietatis ducem, aliorumque criminum reum Episcoporum judicio eriperent. Denique exsecratus iterum Origenis doctrinam, cunctis Ecclesiis sub anathematis nota auctor est, eam, ejusque", + "candidate_score": 0.629409, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_14", + "bdc_text": "-Aus HBBW XIV 583 , 63-65. 587 , geht hervor , dass Melanchthon sich wünschte , dass die Zürcher auf Luthers Schrift nicht antworteten ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2983", + "psc_text": "opera Celestiana haeresis sit exstincta: simulque excusat quod nondum scripserit adversus libros Anniani Diaconi Pelagiani. Dominis vere sanctis atque omni affectione ac jure venerandis ALYPIO et AUGUSTINO Episcopis, HIERONYMUS in Christo salutem. Sanctus Innocentius Presbyter, qui hujus sermonis est portitor, anno praeterito, quasi nequaquam in Africam reversurus, mea ad dignationem vestram scripta non sumpsit. Tamen Deo gratias agimus, quod ita evenit, ut nostrum silentium vestris epistolis 1067 vinceretis. Mihi enim omnis occasio gratissima est, per quam scribo vestrae reverentiae; testem invocans Deum, quod si posset fieri, assumptis alis columbae, vestris amplexibus implicarer: semper quidem pro merito virtutum vestrarum; sed nunc maxime, quia cooperatoribus et auctoribus vobis, haeresis Celestiana jugulata est, quae ita infecit corda multorum, ut cum superatos damnatosque esse se sentiant, tamen venena mentium non omittant [f. amittant ]: et quod solum possunt, nos oderint, per quos putant se libertatem docendae haereseos perdidisse. 2. Quod autem quaeritis, utrum rescripserim", + "candidate_score": 0.629403, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_84_86", + "bdc_text": "Amicitiam inter nos et fraternitatem non minus coluisse me scio , quam vos erga me colueritis in ultimo quidem vestro conventu Tiguri Ironisch zu verstehen ; bei erwähntem Treffen in Zürich ( s. oben Anm. 26 ) wurden Capito und Bucer unfreundlich behandelt ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_28", + "psc_text": "sequatur (Apoc. 14): Multae enim sunt mansiones apud Patrem (Joan. 14) . Et Stella ab stella differt in claritate (1. Cor. 15) . Mihi concede, ut inter Sanctorum calcanea 13 caput possim levare: ut cum ego voluerim, ille perfecerit, mihi ignoscas, quia implere non potui, illi tribuas praemium quod meretur. Plura fortasse quam Epistolae brevitas patiebatur, longo sermone protraxerim, quod mihi semper accidere consuevit, quando aliquid de Bonosi nostri laude dicendum est. 6. Sed ut ad illud redeam, unde discesseram, obsecro te, ne amicum, qui diu quaeritur, vix invenitur, difficile servatur, pariter cum oculis mens amittat. Fulgeat cuilibet auro; et pompaticis ferculis corusca ex sarcinis metalla radient. Caritas non potest comparari. Dilectio pretium non habet. Amicitia quae desinere potest, vera nunquam fuit. Vale in Christo. EPISTOLA IV. AD FLORENTIUM. Superiorem Epistolam Ruffino reddendam isti ad Florentium jungit, eumque Jerosolymae degentem, quod multorum pauperum necessitatibus subveniret, plurimum laudat: tum Ruffini etiam", + "candidate_score": 0.629311, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_221_223", + "bdc_text": "Foedus papisticum instaurant , cui et Lotharingum Herzog François I. von Lothringen. dedisse se aiunt . Videtur antichristus Gemeint ist das Papsttum . aliquid velle audere .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_685", + "psc_text": "Virtutes contrarias, id est, daemones? Et quomodo legimus, in diluvio apertas cataractas coeli, et aquas inundasse diluvii? unde aperti sunt fontes abyssi, et totus mundus opertus est aquis (Genes. 7). 6. O furor hominum junctus stultitiae, qui reliquerunt illud quod in Proverbiis dicitur: « Audi fili sermonem patris tui, et ne abjicias legem matris tuae » (Prov. 6. 20), et conversi sunt ad errorem, et dicunt stulto, ut princeps sui sit; nec contemnunt res fatuatas, quae dicuntur a fatuo, sicut Scriptura testatur: « Fatuus autem fatua loquitur, et cor ejus vana intelligit » (Isai. 32. 6). Unde obsecro te, dilectissime, et quasi membris meis parcens, propter caritatem quam in te habeo, precor scribens et orans, ut impleas illud quod dicitur: « Nonne odientes te, Domine, odivi, et super inimicos tuos tabescebam? » (Psal. 138. 21.) Inimica et digna odio Origenis verba sunt, et Deo repugnantia, et sanctis ejus, et non", + "candidate_score": 0.627778, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_10", + "bdc_text": "Quanquam providebam Diese Befürchtung spürt man schon zu Beginn von Bucers Brief vom 13 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2105", + "psc_text": "imponenda non essent, non tamen sic debuisse auferri a consuetudine Judaeorum, tanquam detestanda atque damnanda. Sensim proinde atque paulatim fervente sana praedicatione gratiae Christi, qua sola nossent credentes se justificari, salvosque fieri non illis umbris rerum antea futurarum, tunc jam venientium atque praesentium, ut in illorum Judaeorum vocatione, quos praesentia carnis Domini et Apostolica tempora sic invenerant, omnis illa actio consumeretur umbrarum, hoc eis suffecisse ad commendationem, ut non tanquam detestanda et similis idololatriae vitaretur, ultra vero non haberet progressum; ne putaretur necessaria, tanquam vel ab illa salus esset, vel sine illa esse non posset. Quod putaverunt haeretici, qui dum volunt et Judaei esse et Christiani, nec Judaei nec Christiani esse potuerunt. Quorum sententiam mihi cavendam, quamvis in ea nunquam fuerim, tamen benevolentissime admonere dignatus es: in cujus sententiae non consensionem, sed simulationem Petrus timore inciderat, ut de illo Paulus verissime scriberet: quod cum eum vidisset non recte ingredientem ad", + "candidate_score": 0.627619, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_164_166", + "bdc_text": "tempus igitur non esse , ut de religione in comitiis hishis , ut promiserat am Rande nachgetragen. , ut promiserat , In dem vom Kaiser am 10 . Juni 1544 gebilligten Reichsabschied von Speyer , an dem jener \"eynen andern gemeynen reichßtag fürnemlich von wegen der streittigen religion . . . auf nechstkünftigen herbst odder winterzeit \" versprach;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2103", + "psc_text": "talia, ut illis homines boni fiant, aut sine illis boni non fiant. Vellem me doceret benigna sinceritas tua, utrum simulate quisquam sanctus orientalis cum Romam venerit, jejunet sabbato, excepto illo die Paschalis vigiliae. Quod si malum esse dixerimus, non solum Romanam Ecclesiam, sed etiam multa ei vicina, et aliquanto remotiora damnabimus, ubi mos idem tenetur et manet. Si autem non jejunare sabbato malum putaverimus, tot Ecclesias Orientis, et multo majorem orbis Christiani partem, qua temeritate criminabimur? Placetne tibi, ut medium quiddam esse dicamus, quod tamen acceptabile sit ei, qui hoc non simulate, sed congruenti societate atque observantia fecerit? Et tamen nihil inde legimus in Canonicis libris praeceptum esse Christianis: quanto magis illud malum dicere non audeo, quod Deum praecepisse ipsa Christiana fide negare non possum: qua [al. quia didici non eo me justificari, sed gratia Dei per Jesum Christum Dominum nostrum? » 15. « Dico ergo circumcisionem praeputii, 769 et", + "candidate_score": 0.626955, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_10", + "bdc_text": "Quanquam providebam Diese Befürchtung spürt man schon zu Beginn von Bucers Brief vom 13 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2047", + "psc_text": "ENIM ejusdem est criminis in explanatione Scripturarum diversas majorum sententias ponere, et haeresim sceleratissimam rursum in Ecclesiam introducere. Sin autem haec nobis incumbit necessitas, ut Judaeos cum legitimis suis suscipiamus, et licebit eis observare in Ecclesiis Christi, quod exercuerunt in synagogis satanae: dicam quod sentio, non illi Christiani fient, sed nos Judaeos facient. 14. Quis enim hoc Christianorum patienter audiat, quod in tua epistola continetur: Judaeus erat Paulus, Christianus autem factus, non Judaeorum sacramenta reliquerat, quae convenienter ille populus, et legitimo tempore, quo oportebat, acceperat: ideoque suscepit [al. sed ideo susceperat] celebranda ea, cum jam Christi esset Apostolus; ut doceret non esse perniciosa his qui ea vellent sicut a parentibus per Legem acceperant, custodire. Rursum obsecro te, ut pace tua meum dolorem audias: Judaeorum Paulus caeremonias observabat, cum jam Christi esset Apostolus: et dicis eas non esse perniciosas his qui eas vellent, sicut a parentibus acceperant, custodire? Ego e contrario", + "candidate_score": 0.626885, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_84_86", + "bdc_text": "Amicitiam inter nos et fraternitatem non minus coluisse me scio , quam vos erga me colueritis in ultimo quidem vestro conventu Tiguri Ironisch zu verstehen ; bei erwähntem Treffen in Zürich ( s. oben Anm. 26 ) wurden Capito und Bucer unfreundlich behandelt ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1748", + "psc_text": "Adriae, ante hoc ferme quinquennium reperisse. 2. De amicitia omnis tollenda suspicio. De amicitia omnis tollenda suspicio est, et sic cum amico, quas cum altero se est loquendum. Nonnulli familiares mei et vasa Christi, quorum Jerosolymis et in sanctis Locis per magna copia est, suggerebant, non simplici animo a te factum, sed laudem atque rumusculos et gloriolam populi requirente, ut de nobis cresceres; ut multi cognoscerent te provocare, me timere; te scribere ut doctum, me tacere, ut imperitum: et tandem reperisse, qui garrulitati 639 meae silentium modumque imponeret. Ego autem ut simpliciter fatear dignationi tuae, primum idcirco respondere nolui, quia tuam liquido epistolam non credebam; nec (ut vulgi de quibusdam proverbium est) litum melle gladium. Deinde illud cavebam, ne episcopo communionis meae viderer procaciter respondere; et aliqua in reprehendentis epistola reprehendere: praesertim cum quaedam in illa haeretica judicarem. 3. Ad extremum, ne tu jure exspostulares, et diceres: Quid enim? Epistolam", + "candidate_score": 0.626505, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_7_9", + "bdc_text": "- Zum angeblich späten Eintreffen von Bucers Brief in Zürich s. ebd. , Z. 3 und Anm. 2 . te accepisse tam sero et apertumVgl. oben Nr. 2096 , 2 . non est factum mea culpa ac dolet .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1992", + "psc_text": "et in ignem mittetur (Ibid. 3. 10) . 729 EPISTOLA CX. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum litteris suis nonnihil offensum demulcere studet Augustinus. Apologiam illius contra Ruffinum accepisse se testatur, deplorans tantos inter viros quondam amicissimos tam amarulentam discordiam incidisse. Domino venarando, et desideratissimo fratri compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Quamvis existimem antequam ista sumeres, venisse in manus tuas litteras meas, quas per Dei servum, filium nostram Cyprianum Diaconum misi, quibus certissime agnosceres meam esse epistolam, cujus exemplaria illuc pervenisse [al. venisse ] commemorasti; unde jam me arbitror rescriptis tuis, velut Entellinis gravibus atque acribus caestibus (Aeneid. V), tanquam audacem Daretem coepisse pulsari atque versari: nunc tamen eis ipsis respondebo litteris tuis, quas mihi per sanctum filium nostrum Asterium jam [al. abest jam ] mittere dignatus es, in quibus multa in me comperi tuae benevolentissimae caritatis, et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque ubi mulcebar", + "candidate_score": 0.626181, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_15", + "bdc_text": "aus MBW- Reg IV , Nr. 3883 und 3894 , dass er über die Antwort der Zürcher nicht erfreut war. , apud vos tantundem , quantum scribis , Siehe oben Nr. 2096 , 8-12 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1492", + "psc_text": "quod in libris περὶ Ἀρχῶν a se nuper Latine versis enucleetur, omittit. Tum quo animo Origenem legerit, docet. 1. Voce me provocas ad scribendum, terres eloquentia; et in epistolari stylo prope Tullium repraesentas. Quod quereris, me parvas et incomptas litterulas mittere, non venit de incuria, sed timore tui, ne verbosius ad te loquens, plura reprehendenda transmittam: et ut sanctae menti tuae simpliciter fatear, uno ad Occidentem navigandi tempore, tantae a me simul epistolae flagitantur, ut si cuncta ad singulos velim rescribere, occurrere nequeam. Unde accidit, ut omisca compositione verborum et scribentium sollicitudine, dictem quidquid 534 in buccam venerit; et amicum te tantum meorum dictorum, non judicem considerem. 2. Duas quaestiunculas tuae litterae praeferebant. Unam, Quare sit a Deo induratum cor Pharaonis (Exod. 4. 7. 10. 14); et Apostolus dixerit: Non volentis, neque currentis; sed miserentis est Dei (Rom. 9. 16) , et caetera, quae liberum videntur tollere arbitrium. Alteram, Quomodo", + "candidate_score": 0.623414, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_84_86", + "bdc_text": "Amicitiam inter nos et fraternitatem non minus coluisse me scio , quam vos erga me colueritis in ultimo quidem vestro conventu Tiguri Ironisch zu verstehen ; bei erwähntem Treffen in Zürich ( s. oben Anm. 26 ) wurden Capito und Bucer unfreundlich behandelt ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1189", + "psc_text": "tam Epistola tua, quam ipsius poenitudine didicimus. Et 426 mirum in modum plus correptus placuit, quam errans laeserat. Certaverunt inter se indulgentia parentis, et filii pietas: dum alter praeteritorum non meminit, alter in futurum quoque officia pollicetur. Unde et mutuo nobis tibique gaudendum est: quia nos filium recepimus, tu discipulum comprobasti. 2. Quod autem quaeris in calce Epistolae tuae, cur in opusculis nostris saecularium (al. scholarium litterarum interdum ponamus exempla, et candorem Ecclesiae, Ethnicorum sordibus polluamus; breviter responsum habeto. Nunquam hoc quaereres, nisi te totum Tullius possideret; si Scripturas sanctas legeres, si Interpretes earum, omisso Volcatio, evolveres. Quis enim nesciat et in Moyse, et in Prophetarum voluminibus quaedam assumpta de Gentilium libris, et Salomonem Philosophis Tyri et nonnulla proposuisse, et aliqua respondisse? Unde in exordio Proverbiorum commonet, ut intelligamus sermones prudentiae, versutiasque verborum, parabolas, et obscurum sermonem, dicta sapientum, et aenigmata (Prov. 1), quae proprie dialecticorum et philosophorum sunt. Sed", + "candidate_score": 0.623248, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_103", + "bdc_text": "Ein christliche Erinnerung an die Keiserliche und Königliche Maiestaten sampt Churfürsten , Fürsten und Stende . . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_556", + "psc_text": "Angelos vero qui non servaverunt suum principatum, sed dereliquerunt suum domicilium, in judicium magni diei vinculis aeternis sub caligine reservavit. » Et ut credas ubicumque simul Aegyptus et Sodoma et Gomorra nominantur, non loca, sed mundum hunc interpretari, statim 205 jungit exemplum: « Sicut Sodoma et Gomorra et finititimae civitates, simili modo fornicatae, et abeuntes post carnem alteram, factae sunt exemplum, ignis aeterni poenam sustinentes. » Et quid necesse est plura conquirere, cum post passionem et resurrectionem Domini Matthaeus Evangelista commemoret: « Et petrae scissae sunt, et sepulcra aperta, et plurima corpora dormientium sanctorum surrexerunt: et egredientes de sepulcris post resurrectionem suam ingressi sunt sanctam civitatem, et apparuerunt multis » (Matth. 27. 51. et seqq.). Nec statim Jerosolyma coelestis, sicut plerique ridicule arbitrantur, in hoc loco intelligitur, cum signum nullum esse potuerit apud homines Domini resurgentis, si corpora Sanctorum in coelesti Jerusalem visa sunt. Cum ergo et Evangelistae, et omnes", + "candidate_score": 0.623104, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_75_77", + "bdc_text": "Rainer Henrich , Zu den Anfängen der Geschichtsschreibung über den Abendmahlsstreit bei Heinrich Bullinger und Johann Stumpf , in : Zwa 20 , 1993 , 11-51 . clare possum demonstrare .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1489", + "psc_text": "quod Pamphili sit? videlicet stylus et saliva docere me poterit. Nunquam credam, quod doctus vir primos ingenii sui fructus quaestionibus et infamiae dedicarit: et ipsum nomen apologetici ostendit accusationem: non enim defenditur, nisi quod in crimine est. Unum nunc proferam, cui contradicere vel stulti sit, vel impudentis. Sexti libri Eusebii super Origenis defensione principium usque ad mille ferme versus liber iste, qui Pamphili dicitur, continet. Et in reliquis scriptor ejusdem operis profert testimonia, quibus nititur approbare Origenem fuisse catholicum. Eusebius et Pamphilus tantam inter se habuere concordiam, ut unius animae homines putes, et ab uno alter nomen acceperit. Quomodo igitur inter se dissentire potuerunt, ut Eusebius in toto opere suo Origenem Ariani probet dogmatis, et Pamphilus Nicaenae synodi, quae fuit postea, defensorem? Ex quo ostenditur, vel Didymi, vel cujuslibet alterius esse opusculum, qui sexti libri 533 capite detruncato, caetera membra sociarit. Sed concedamus, ex superfluo, ut Pamphili sit, sed necdum", + "candidate_score": 0.623017, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_84_86", + "bdc_text": "Amicitiam inter nos et fraternitatem non minus coluisse me scio , quam vos erga me colueritis in ultimo quidem vestro conventu Tiguri Ironisch zu verstehen ; bei erwähntem Treffen in Zürich ( s. oben Anm. 26 ) wurden Capito und Bucer unfreundlich behandelt ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1734", + "psc_text": "non provoces. Nos nostra habuimus tempora, et cucurrimus quantum potuimus: nunc te currente et longa spatia transmeante, nobis debetur otium: simulque (ut cum honore tuo et venia dixerim) ne solus mihi de Poetis aliquid proposuisse videaris, memento Daretis et Entelli (Virgil. 5. Aeneid.), et vulgaris proverbii: quod bos lassus fortius figat pedem. Tristes haec dictavimus: utinam mereremur complexus tuos, et collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus. 3. Misit mihi temeritate solita, sua maledicta Calpurnius, cognomento Lanarius, quae ad Africam quoque studio ejus didici pervenisse. Ad quae breviter ex parte respondi, et libelli ejus vobis misi exemplaria, latius opus, cum opportunum fuerit, primo missurus tempore: in quo illud cavi, ne in quoquam existimationem laederem Christianam; sed tantum ut delirantis imperitique mendacium ac vecordiam confutarem. Memento mei, sancte et venerabilis Papa. Vide quantum te diligam, ut ne provocatus quidem voluerim respondere: nec credam tuum esse, quod in altero forte reprehenderem. Frater", + "candidate_score": 0.62248, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_84_86", + "bdc_text": "Amicitiam inter nos et fraternitatem non minus coluisse me scio , quam vos erga me colueritis in ultimo quidem vestro conventu Tiguri Ironisch zu verstehen ; bei erwähntem Treffen in Zürich ( s. oben Anm. 26 ) wurden Capito und Bucer unfreundlich behandelt ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2081", + "psc_text": "inter vos exstitisse discordiam, de quorum tanta amicitia, quaquaversum eam fama diffuderat, caritas fraterna gaudebat. Quod non feci reprehendendo in aliquo germanitatem tuam, cujus in ea re aliquam culpam me cognovisse, 762 non ausus sum dicere: sed dolendo humanam miseriam, cujus in amicitiis mutua caritate retinendis, quantalibet illa sit, incerta permansio est. Verum illud malueram tuis nosse rescriptis, utrum mihi veniam, quam poposceram, dederis. Quod apertius mihi intimari cupio, quamvis hilarior quidam vultus litterarum tuarum, etiam hoc me impetrasse significare videatur: si tamen post lectam illam missae sunt; quod in eis minime apparet. » 2. « Petis, vel potius fiducia caritatis jubes, ut in Scripturarum campo sine nostro invicem dolore ludamus. Equidem quantum ad me attinet, serio nos ista, quam ludo agere mallem. Quod si hoc verbum tibi propter facilitatem ponere placuit, ego fateor majus aliquid ex peto a benignitate virium tuarum, prudentiaque tam docta, et otiosa, annosa, studiosa, ingeniosa", + "candidate_score": 0.622412, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_189", + "bdc_text": "s. Paul Richter , Aus dem Reichskammergerichts-Protokoll des Assessors Mathias Neser , 1536-1544 , in :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_846", + "psc_text": "epistola usus est, hoc est, quo sensus e sensu, non verbum e verbo transfertur. 1. Paulus Apostolus, praesente Agrippa rege, de criminibus responsurus, quod posset intelligere qui auditurus erat, securus de causae victoria statim in principio sibi gratulatur, dicens: « De omnibus quibus accusor a Judaeis, o rex Agrippa, existimo me beatum, cum apud te sim hodie defendendus, qui praecipue nosti cunctas quae in Judaeis sunt consuetudines et quaestiones » (Act. 26. 13). Legerat enim illud Jesu: « Beatus qui in aures loquitur audientis » (Eccli. 25. 12 secundum LXX); et noverat tantum oratoris verba proficere, quantum judicis prudentia cognovisset. Unde et ego beatum me in hoc duntaxat negotio judico, quod apud eruditas aures imperitae linguae responsurus sum: quae objicit mihi vel ignorantiam, vel mendacium; si aut nescivi alienas litteras vere interpretari, aut nolui: quorum alterum error, alterum crimen est. Ac ne forsitan accusator meus facilitate, qua cuncta loquitur, et", + "candidate_score": 0.621267, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_120", + "bdc_text": "magis ut declarem , quod studeo esse gratus vobis , quam ut putarim lectionem eorum vobis aliquid collaturam .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2870", + "psc_text": "judicis perveniat, et eam quam non fecit misericordiam non inveniat; sed potius dimittendo atque dando mereatur sibi dimitti peccata, reddique promissa. » 21. « Multa dixi quibus tibi taedium fortassis inferrem, qui haec tamen quae approbas, non exspectas discere, quod ea docere consuevisti. Si quid autem est in eis, quantum ad rem ipsam pertinet: nam quali eloquio explicata sint, 1025 non nimis curo. Si quid ergo in eis est, quod eruditionem offendat tuam, quaeso ut rescribendo admoneas, et me corrigere non graveris. Infelix est enim qui non tantos et tam sanctos tuorum studiorum labores et digne honorat, et de his Domino Deo nostro, cujus munere talis es, gratias agit. Unde cum libentius debeam a quolibet discere quod inutiliter ignoro, quam promptius quoslibet docere quod scio; quanto justius abs te hoc caritatis debitum flagito, cujus doctrina in nomine et adjutorio Domini tantum in Latina lingua Ecclesiasticae litterae adjutae sunt, quantum nunquam", + "candidate_score": 0.621177, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_152_154", + "bdc_text": "Februar 1545 hingerichtet worden. . In comitiisDer Reichstag zu Worms ; s. oben Nr. 2064 , Anm. 33 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2381", + "psc_text": "qui credimus in eum, et peccato mortui sumus, crucifigamur cum ipso, dicamusque quod Apostolus Paulus docuit: Cum Christo crucifixus sum (Gal. 2. 19) . Et: Mihi autem absit gloriari, 859 nisi in Cruce Domini nostri Jesu Christi: per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo (Galat. 6. 14) . Qui cum Christo crucifixus est, spoliet principatus et potestates, et triumphet eas in ligno. Unde et in Evangelio secundum Matthaeum, in typum eorum qui in Domino credituri erant, et se cum illo crucifixuri, Simon Cyrenaeus portat crucem ejus; quam juxta alios Evangelistas prior ipse portavit. CAP. IV.--Quid vult significare, quod in eodem Matthaeo scriptum est, Vae praegnantibus, et nutrientibus in illis diebus. Et: Orate ne fiat fuga vestra hyeme vel sabbato (Matth. 24. 19. 20) . Quod ex superioribus pendere manifestum est. Cum enim Evangelium Christi cunctis gentibus fuerit praedicatum, et venerit consummatio, viderintque abominationem desolationis, quae dicta est a", + "candidate_score": 0.621137, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_14", + "bdc_text": "-Aus HBBW XIV 583 , 63-65. 587 , geht hervor , dass Melanchthon sich wünschte , dass die Zürcher auf Luthers Schrift nicht antworteten ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1200", + "psc_text": "mortuis, vel viventibus taceo: quorum in scriptis suis et vires manifestae sunt et voluntas. 6. Nec statim prava opinione fallaris, contra Gentes hoc esse licitum, in aliis disputationibus dissimulandum, quia omnes pene omnium libri, exceptis his qui cum Epicuro litteras non didicerunt, eruditionis doctrinaeque plenissimi sunt. Quanquam ego illud magis reor, quod dictanti venit in mentem, non te ignorare quod semper a doctis viris usurpatum est; sed per te mihi proponi ab alio quaestionem, qui forte propter amorem historiarum Sallustii, Calpurnius cognomento Lanarius sit. Cui quaeso ut suadeas, ne vescentium dentibus edentulus invideat, et oculos caprearum, talpa contemnat. Dives, ut cernis, ad disputandum materia; sed jam epistolaris angustia finienda est. EPISTOLA LXXI AD LUCINIUM. Lucinium Boeticum genere, qui cum uxore sua Theodora castam ducebat vitam, et Jerosolymam navigare constituerat, hortatur ut in proposito perstet et adnaviget. Interea opera quaedam sua, quae ille postulaverat, una cum quatuor ciliciolis, et Isaiae codice,", + "candidate_score": 0.618446, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_103", + "bdc_text": "Ein christliche Erinnerung an die Keiserliche und Königliche Maiestaten sampt Churfürsten , Fürsten und Stende . . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1687", + "psc_text": "et in errorem demersos consiliis optimis ad meliora revocare festinat, quasi norma pravorum operum; eos autem qui sibi obediunt, absque praemio esse non patitur, neque aeternis angustiis premi; quotquot sanctum Pascha celebramus, continentia atque jejuniis latorem legis amicum nobis esse faciamus, Propheta his qui Pascha celebrant, promittente: Eris corona decoris in manu Domini, et diadema regni in manu Dei tui (Isai. 62. 3) . Opulentum virtutum convivium requiramus, ornantes nos scientia Scripturarum, quasi solemnibus vestimentis. Sancta, laetantibus nobiscum Angelis in coelo, oscula praeparemus, fugantes omnem negligentiam, et rumpentes moram, ut alacri cum discipulis ad Salvatorem pergamus incessu, 615 dicamusqe ei, Ubi vis paremus tibi Pascha (Matth. 26) ? atque [al. ut. ] in coelorum coenaculo constituti, ac mysticum Pascha facientes, possimus cantare: Quam dilecta tabernacula tua Domine virtutum (Psal. 83) ! Ibi enim Angelorum reperiemus [al. reperimus ] choros, et cum eis festa celebrantes, habebimus eos socios mysteriorum Dei, et", + "candidate_score": 0.618065, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_15", + "bdc_text": "aus MBW- Reg IV , Nr. 3883 und 3894 , dass er über die Antwort der Zürcher nicht erfreut war. , apud vos tantundem , quantum scribis , Siehe oben Nr. 2096 , 8-12 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_433", + "psc_text": "benedixit? » EPISTOLA XXXVI. Seu rescriptum HIERONYMI AD DAMASUM Praemissa excusatione morarum, ac praetermissis tantum duabus Quaestiunculis, secunda et quarta a Tertulliano, Novatiano, ac Origene disputatis, reliquis tribus copiose respondet. Beatissimo Papae Damaso HIERONYMUS. 1. Postquam epistolam tuae Sanctitatis accepi, confestim accito notario, ut exciperet imperavi: quo ad officium praeparato, quod eram voce prompturus, ante mihi cogitatione pingebam. Interim jam et ego linguam, et ille articulum movebamus, cum subito Hebraeus intervenit, deferens non pauca volumina, quae de Synagoga quasi lecturus acceperat. Et illico habes, inquit, quod postulaveras: meque dubium, et quid facerem nescientem, ita festinus exterruit, ut omnibus praetermissis ad scribendum transvolarem: quod quidem usque ad praesens facio. Verum quia heri diacono ad me misso, ut tu putas Epistolam, ut ego sentio, Commentarium te expectare dixisti, brevem responsionem ad ea desiderans, quae singula magnorum voluminum prolixitate indigent, ταῦτὰ σοι ἐσχεδίασα, duabus tantum Quaestiunculis praetermissis: non quo non potuerim ad illas", + "candidate_score": 0.617906, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_165_167", + "bdc_text": "Juni 1544 gebilligten Reichsabschied von Speyer , an dem jener \"eynen andern gemeynen reichßtag fürnemlich von wegen der streittigen religion . . . auf nechstkünftigen herbst odder winterzeit \" versprach; s. RTA JR XV/4 2271 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2103", + "psc_text": "talia, ut illis homines boni fiant, aut sine illis boni non fiant. Vellem me doceret benigna sinceritas tua, utrum simulate quisquam sanctus orientalis cum Romam venerit, jejunet sabbato, excepto illo die Paschalis vigiliae. Quod si malum esse dixerimus, non solum Romanam Ecclesiam, sed etiam multa ei vicina, et aliquanto remotiora damnabimus, ubi mos idem tenetur et manet. Si autem non jejunare sabbato malum putaverimus, tot Ecclesias Orientis, et multo majorem orbis Christiani partem, qua temeritate criminabimur? Placetne tibi, ut medium quiddam esse dicamus, quod tamen acceptabile sit ei, qui hoc non simulate, sed congruenti societate atque observantia fecerit? Et tamen nihil inde legimus in Canonicis libris praeceptum esse Christianis: quanto magis illud malum dicere non audeo, quod Deum praecepisse ipsa Christiana fide negare non possum: qua [al. quia didici non eo me justificari, sed gratia Dei per Jesum Christum Dominum nostrum? » 15. « Dico ergo circumcisionem praeputii, 769 et", + "candidate_score": 0.616591, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_205", + "bdc_text": "- Herzog Heinrich versuchte , sich beim Bischof zu rächen , weil dieser seine 1542 erfolgte Vertreibung durch Landgraf Philipp unterstützt hatte .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2919", + "psc_text": "Josias, qui justi absque dubio dicti sunt, fecisse narrantur quae Domino displicerent. Quorum alter impio auxilium tulit (3. Reg. 22), et correptus est a Propheta: alter contra praeceptum Domini ex ore Jeremiae, occurrit Nechao regi Aegyptio, et interfectus est (4. Reg. 23; et 2. Paral. 35), et tamen uterque justus appellatur. De caeteris non est hujus temporis scribere: neque enim a me librum, sed 1042 epistolam flagitasti, qui dictandus est ex otio, et omnes oblatrationes [al. oppositiones ] eorum Christi auxilio destruendae: quod nobis sanctarum Scripturarum testimoniis asserendum est, in quibus quotidie credentibus loquitur Deus. Illudque per te sanctae et illustris domus conciliabulum precor, atque commoneo, ne per unum, aut ut multum, tres homunculos, suscipiant tantarum feces haereseon, aut (ut parum dicam) infamiam: ut ubi primum virtus, et sanctitas laudabatur, sordidissimae societatis turpitudo versetur. Sciantque qui hujuscemodi hominibus opes suggerunt, haereticorum multitudinem congregare, et Christi hostes facere et enutrire adversarios", + "candidate_score": 0.615384, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_15", + "bdc_text": "aus MBW- Reg IV , Nr. 3883 und 3894 , dass er über die Antwort der Zürcher nicht erfreut war. , apud vos tantundem , quantum scribis , Siehe oben Nr. 2096 , 8-12 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079", + "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum", + "candidate_score": 0.614087, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_15", + "bdc_text": "aus MBW- Reg IV , Nr. 3883 und 3894 , dass er über die Antwort der Zürcher nicht erfreut war. , apud vos tantundem , quantum scribis , Siehe oben Nr. 2096 , 8-12 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_428", + "psc_text": "manuum tuarum, ut ambiguitatem prioris sermonis effugerent. 6. Cum haec furtivis, ut aiunt, operis ad lucubratiunculam velox notarii manus me dictante signaret, et plura dicere cogitarem, jam ferme quarta noctis hora excesserat, et repente stimulis quibusdam dolentis stomachi suscitatus, in orationem prorupi, ut saltem reliquo horarum spatio, subrepente somno, frustraretur infirmitas. EPISTOLA XXXV. DAMASI PAPAE AD HIERONYMUM. Hieronymum, cujus scripta multa se cum aviditate legere profitetur, enixe Damasus rogat, ut subjectis V. quaestionibus ex Veteri Testamento respondeat. Dilectissimo filio HIERONYMO DAMASUS. 1. « Dormientem te, et longo jam tempore legentem potius, quam scribentem, quaestiunculis ad te missis excitare disposui: non quo et legere non debeas: hoc enim veluti quotidiano cibo alitur et pinguescit oratio: sed quod lectionis fructus sit iste, si scribas. Itaque quoniam et heri tabellario ad me remisso, nullas 159 te jam epistolas habere dixisti, exceptis his, quas aliquando in eremo dictaveras, quasque tota aviditate legi atque descripsi:", + "candidate_score": 0.61375, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_217", + "bdc_text": "militem iam coegit gregariumVgl . schon oben Nr. 2094 , 8. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2453", + "psc_text": "882 diebus illis, et obtulerunt hostias idolo, et laetabantur in operibus manuum suarum. Conversus autem Deus, tradidit eos, ut colerent militiam coeli: sicut scriptum est in libro Prophetarum (Act. 7. 41. 42) . Militia autem coeli, non tantum sol appellatur, et luna, et astra rutilantia; sed et omnis Angelica multitudo, eorumque exercitus, qui Hebraice appellantur SABAOTH, id est, virtutum, sive exercituum. Unde et in Evangelio juxta Lucam legimus: Et subito facta est cum Angelo multitudo militiae coelestis, laudantium Deum et dicentium: Gloria in altissimis Deo et in terra pax hominibus bonae voluntatis (Luc. 2. 13. 24) . Facit enim Deus Angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem (Psal. 103). Et ut sciamus semper eos, qui colebant idola, licet in Templo hostias viderentur offerre, non Deo eas obtulisse, sed Angelis, per Ezechiel plenius discimus: Dedi eis justificationes non bonas, et praecepta non bona (Ezech. 20. 25) . Non enim sanguinem", + "candidate_score": 0.613657, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_188", + "bdc_text": "-Im Juli 1544 hatte sich das Gericht in den politischen und religi ösen Wirren aufgelöst ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2073", + "psc_text": "hominem Dei Epiphanium, qui inter Episcopos clarum in orbe sidus effulsit, non parvo moerore contristans, meruit audire: Cecidit, cecidit Babylon (Isai. 21. 9). 2. Scientes ergo dictam a Salvatore: Nolite judicare secundum faciem; sed 758 justum judicium judicate (Joan. 7. 24), ne quo. . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . EPISTOLA CXIV. HIERONYMI AD THEOPHILUM. Multa causatur impedimenta, ob quae librum contra Joannem Chrysostomum a Theophilo scriptum, serius sit interpretatus. Tum ejus libri doctrinam, ac sententias laudat, ac veniam precatur, si quando Graecos sensus Latine non satis bene reddiderit. BEATISSIMO PAPAE THEOPHILO HIERONYMUS. 1. Quod tardius Beatitudini tuae latino sermone translatum Librum tuum remitterem, multa in medio impedimenta fecerunt: Isaurorum repentina 759 eruptio: Phoenicis Galilaeaeque vastitas: terror Palaestinae, praecipue Jerosolymae: et nequaquam librorum, sed murorum", + "candidate_score": 0.613648, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_120", + "bdc_text": "magis ut declarem , quod studeo esse gratus vobis , quam ut putarim lectionem eorum vobis aliquid collaturam .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1995", + "psc_text": "Scripturarum sanctarum te verius intellexisse, quam me: imo vero absit, ut non cum gratiarum actione lucris meis deputem, SI FUERO TE docente instructus, aut emendante correctus. 2. « Verumtamen tu, mihi frater carissime, nisi te putares laesum scriptis meis, non me putares laedi posse rescriptis tuis. Nullo enim modo id de te opinatus fuero, quod te non arbitraris laesum si sic tamen rescribis ut laedas. Aut si te non sic rescribente, ego propter nimiam stultitiam meam laedi posse putatus sum, hoc ipso laesisti plane, quod de me ita sensisti. Sed nullo modo tu me, quem nunquam talem expertus es, temere talem crederes, qui litterarum mearum exemplaribus etiam cum stylum meum nosses, temere credere noluisti. Si enim non immerito vidisti, me juste expostulaturum fuisse, si temere crederes esse litteras meas, quae non essent meae: quanto justius expostularem, meipsum temere putatum talem, qualem me expertus non esset, qui putavisset? Nequaquam ergo ita", + "candidate_score": 0.611282, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_217", + "bdc_text": "militem iam coegit gregariumVgl . schon oben Nr. 2094 , 8. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2537", + "psc_text": "oculum pro oculo: nunc verberanti maxillam, praebemus et alteram. Illo tempore bellatoribus dicebatur: Accingere gladio tuo super femur tuum, Potentissime (Psal. 44. 4) ; modo audit Petrus: Conde gladium tuum in vaginam. Qui enim gladio percutit, gladio morietur (Matth. 26. 52) . Haec dicimus, non separantes Legem, et Evangelium, ut Marcion calumniatur; sed unum atque eumdem suscipientes Deum, qui pro varietate temporum atque causarum principium, et finis; serit, ut metat; plantat, ut habeat quod succidat; jacit fundamentum, ut aedificationi, consummato saeculo, culmen imponat. Alioqui si ad sacramenta veniamus, et futurorum typos, non nostro arbitrio, sed Apostolo disserente consideremus; Agar, et Sara, vel mons Sina, et Sion, duo Testamenta significant. Lia lippientibus oculis, et Rachel, quam Jacob amabat plurimum (Genes. 29), Synagogam Ecclesiamque testantur. Unde et Anna prius sterilis, Fennenae ubertate foecundior est (1. Reg. 1). Licet et monogamia nos in Isaac, et Rebecca praecesserit: cujus solius partus Domini revelatio est.", + "candidate_score": 0.607342, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_84", + "bdc_text": "Amicitiam inter nos et fraternitatem non minus coluisse me scio , quam vos erga me colueritis in ultimo quidem vestro conventu Tiguri Ironisch zu verstehen ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_843", + "psc_text": "non dicam nulla, certe non magna culpa, meus error veritati favet: si recte in te veritas potest favere mendacio. 5. Multa alia cum sincerissimo corde tuo loqui cuperem, et de Christiano studio conferre: sed huic desiderio meo nulla epistola satis est. Uberius idipsum possum per fratrem Profuturum, quem miscendum et alendum dulcibus atque utilibus sermocinationibus tuis misisse me gaudeo. Et tamen quantum vellem, nec ipse (quod ejus pace dixerim) forsitan capit, quanquam in nihilo me illi praetulerim. Ego enim me fateor tui capaciorem; sed ipsum video fieri pleniorem, quo me sine dubitatione antecellit, et postea quam redierit, quod Domino adjuvante prosperato fiat cursu, cum ejus pectoris abs te cumulati particeps fuero: non est impleturus, quod in me adhuc vacuum erit, atque avidum sensuum tuorum. Ita fiet, ut et ego etiam tunc egentior sim, ille copiosior. Sane idem frater aliqua scripta nostra fert secum, quibus legendis, si dignationem adhibueris, etiam sinceram", + "candidate_score": 0.60717, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_104", + "bdc_text": "Teütscher Nation jetzund zu Worms versamlet . . . , [ Straßburg , Kraft Müller] , 1545 ( BucerBibl , Nr. 149 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1337", + "psc_text": "Aaron et Maria, propter Aethyopissam contra Moysen murmurant, et in typum zeli, adversus Ecclesiam de gentibus congregatam, populus Judaeorum leprae sorde perfunditur: nec redit ad tabernaculum, et pristinam recipit sanitatem, donec statutum plenitudinis gentium tempus impleat [al. impleatur ]. Et hoc prudens lector attende, quod post consummatam in duodecimo numero virtutem, quia superbivit Israel: et in sepulcris concupiscentiae carnes Aegyptias desideravit: rursum jacit aliud fundamentum, et atria, id est, vestibulum virtutis ingreditur, ostendens nobis, et eos qui stant, posse cadere, et qui ceciderunt, posse resurgere. Positus est enim Jesus in ruinam et resurrectionem multorum (Luc. 2), et ipse loquitur per Prophetam: Numquid qui cadit, non resurget? (Jerem. 8. 4.) XV. MANSIO. Et profecti de Aseroth, castra metati sunt in Rethma (Num. 33. 18) ; pro quo supra in hoc eodem libro legimus: Postquam profectus est populus de Aseroth, castra metati sunt in solitudine Pharan. 481 Haec est autem quinta decima", + "candidate_score": 0.605878, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_6", + "bdc_text": "Dezember 1544 ( HBBW XIV , Nr. 2049 ) , den Bullinger als \"literas prolixas adeoque libellum \" ( Nr. 2096 , 2 ) bezeichnete .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2422", + "psc_text": "per fidem, quae est in Christo Jesu (Galat. 3. 24. et seqq.) . Historia quoque quae praecepta non continet, sed quid factum sit refert, ab Apostolo Lex appellatur. Dicite mihi, inquit, qui sub Lege vultis esse, Legem non legistis? Scriptum est enim, quia Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, et alterum de libera. Sed qui ex ancilla, secundum carnem natus est; qui autem de libera, per repromissionem (Ibid. 4. 22. 23) . Sed et Psalmi Lex appellantur: Ut compleretur sermo qui in Lege eorum conscriptus est: Quia odio habuerunt me gratis (Psal. 68. 5) . Isaiae quoque Prophetiam, Legem Apostolus vocat (1. Cor. 14. 21): In Lege scriptum est: quoniam in aliis linguis, et in aliis labiis loquar populo huic: et nec sic me exaudient, dicit Dominus (Isai. 21) . Quod juxta Hebraicum et Aquilam in Isaia scriptum reperi. Appellatur etiam Lex, mystica Scripturarum intelligentia: Scimus quia Lex spiritualis", + "candidate_score": 0.604154, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_104", + "bdc_text": "Teütscher Nation jetzund zu Worms versamlet . . . , [ Straßburg , Kraft Müller] , 1545 ( BucerBibl , Nr. 149 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1375", + "psc_text": "45) . Tricesima nona Mansio interpretatur, « fortiter intellecta tentatio. » Pro hac in ordine historiae aliter scriptum reperi. Postquam enim castra metati sunt in Jeabarim, in finibus Moab, contra ortum solis, legitur: « Inde profecti sunt, et diverterunt ad torrentem Zared. Et de hoc loco proficiscentes, castra metati sunt trans Arnon: quae est in solitudine finium Amorraei: eo quod Arnon in terminis sit Moabitarum 493 et Amorraeorum » (Num. 21. 12. et 13): et post haec venerunt ad puteum, ubi cecinit Israel carmen hoc: « Ascende putee, quem foderunt principes, et aperuerunt duces populorum in datore legum, et in baculo ejus: et de solitudine in Mathana [al. Marthana ]: et de Matthana ad torrentes Dei: et de torrentibus [al. torrente ] Dei, ad excelsa: et de excelsis, ad vallem, quae est in regione Moab, in vertice Phasga, qui prospicit contra desertum » (Ibid. 17. et seqq.). Haec loca in", + "candidate_score": 0.601069, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_217", + "bdc_text": "militem iam coegit gregariumVgl . schon oben Nr. 2094 , 8. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1329", + "psc_text": "Moyses ascendit in montem: Jesus contra Amalec militat: ad crucis signum superatur inimicus: remissis orantis manibus, hostis victor insequitur. Sedet Moyses super lapidem dictum a Zacharia (Cap. 2. v. 5), qui septem habebat oculos: et in Samuelis volumine appellatur ABEN EZER, id est, lapis adjutorii (1. Reg. 4. 1) : et utramque manum ejus Aaron, et Ur, id est, montanus, lucidusque sustentat. Devicto adversario supervenit Jethro, educit Zephoram, et utrumque filium; dat concilium septuaginta Seniorum: et in typum Ecclesiae de gentibus congregatae, Legis immunitio, Evangelio suggerente, completur. Pulchre autem dissolutio, ac sanitas fortium, RAPHIDIM dicitur, vel propter dissipatum Amalec, vel propter sanatum Israel. Sin autem remissionem manuum juxta Syros RAPHIDIM sonat, dicemus, propter offensam populi: quia contra Dominum murmuravit, istud loco nomen impositum. Haec tangimus potius quam exponimus, breviter indicasse contenti, quod post fermentum Alus, et Messam Ecclesiae, soleant multiplicia daemonum adversum nos tentamenta consurgere. 478 XII. MANSIO. Et profecti", + "candidate_score": 0.599875, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_19", + "bdc_text": "Nihil prorsus vos debere ad Lutheri librum \"Kurtz bekentnis \" ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2884", + "psc_text": "taedium est: et juxta illud Lucretii: Ac veluti pueris absinthia tetra medentes Cum dare conantur, prius oras pocula circum Contingunt dulci mellis flavoque liquore (LUCRET. l. 4. de Nat. rerum). Ita ille unum Joannem in ipsius libri posuit principio, quem et catholicum et sanctum fuisse non dubium est, ut per illius occasionem caeteros quos posuerat haereticos, Ecclesiae introduceret. Illam autem temeritatem, imo insaniam ejus, quis digno possit explicare sermone, quod librum Xysti Pythagorei, hominis absque Christo atque Ethnici, immutato nomine, Sixti Martyris, et Romanae Ecclesiae Episcopi praenotavit? in quo juxta dogma Pythagoricorum, qui hominem exaequant Deo, et de ejus dicunt esse substantia, multa de perfectione dicuntur: UT QUI VOLUMEN Philosophi nesciunt, sub Martyris nomine bibant de aureo calice Babylonis. Denique in ipso volumine 1031 nulla Prophetarum, nulla Patriarcharum, nulla Apostolorum, nulla Christi fit mentio: ut Episcopum et Martyrem sine Christi fide fuisse contendat. Unde et vos plurima contra Ecclesiam usurpatis", + "candidate_score": 0.592469, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_19", + "bdc_text": "Nihil prorsus vos debere ad Lutheri librum \"Kurtz bekentnis \" ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1198", + "psc_text": "Emiseni, et Triphilii Cyprii, et Asterii Scythopolitae, et Serapionis Confessoris: Titi quoque Bostrensis Episcopi: Cappadocumque Basilii, Gregorii, Amphilochii: qui omnes in tantum Philosophorum doctrinis atque sententiis suos resarciunt libros, ut nescias quid in illis primum admirari debeas, eruditionem saeculi, an scientiam Scripturarum. 5. Veniam ad Latinos. Quid Tertulliano eruditius, quid acutius? Apologeticus ejus, et contra Gentes libri, cunctam saeculi obtinent (al. continent ) disciplinam. Minutius Felix causidicus Romani fori, in libro, cui titulus Octavius est; et in altero contra Mathematicos (si tamen inscriptio non mentitur auctorem) quid Gentilium scripturarum dimisit intactum? Septem libros adversus Gentes Arnobius edidit, totidemque discipulus ejus Lactantius, qui de Ira quoque, et Opificio Dei duo volumina condidit: quos si legere volueris, dialogorum Ciceronis in eis ἐπιτομὴν reperies. Victorino Martyri in libris suis, licet desit eruditio, tamen non deest eruditionis voluntas. Cyprianus, 430 Quod idola dii non sint, qua brevitate, qua historiarum omnium scientia, quorum verborum et", + "candidate_score": 0.591259, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 15, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-disciplina-Christiana", + "max_score": 0.71445, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_143", + "bdc_text": "Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-disciplina-Christiana_window_37", + "psc_text": "proficit Deo. CAPUT XIV. 15. Quis sit verus magister. Quis est enim magister qui docet? Non qualiscumque homo, sed Apostolus. Plane apostolus, et tamen non apostolus. An vultis, inquit, experimentum ejus accipere, qui in me loquitur Christus (II Cor. XIII, 3) ? Christus est qui docet; cathedram in coelo habet, ut paulo ante dixi. Schola ipsius in terra est, et schola ipsius corpus ipsius est. Caput docet membra sua, lingua loquitur pedibus suis. Christus est qui docet: audiamus, timeamus, faciamus. Et ne contemnas et ipsum Christum, qui propter te in carne natus est, pannis mortalitatis circumdatus; propter te esurivit et sitivit, propter te lassatus ad puteum sedit; propter te fatigatus in navi dormivit, propter te contumelias indignas audivit; propter te a facie sua sputa hominum non abegit; propter te alapas in faciem accepit; propter te in ligno pependit; propter te animam effudit; propter te in sepulcro positus est. Haec omnia", + "candidate_score": 0.71445, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_141_143", + "bdc_text": "ad promovendum ecclesiae utilitatem . ullis hominibus collatum esse . Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-disciplina-Christiana_window_37", + "psc_text": "proficit Deo. CAPUT XIV. 15. Quis sit verus magister. Quis est enim magister qui docet? Non qualiscumque homo, sed Apostolus. Plane apostolus, et tamen non apostolus. An vultis, inquit, experimentum ejus accipere, qui in me loquitur Christus (II Cor. XIII, 3) ? Christus est qui docet; cathedram in coelo habet, ut paulo ante dixi. Schola ipsius in terra est, et schola ipsius corpus ipsius est. Caput docet membra sua, lingua loquitur pedibus suis. Christus est qui docet: audiamus, timeamus, faciamus. Et ne contemnas et ipsum Christum, qui propter te in carne natus est, pannis mortalitatis circumdatus; propter te esurivit et sitivit, propter te lassatus ad puteum sedit; propter te fatigatus in navi dormivit, propter te contumelias indignas audivit; propter te a facie sua sputa hominum non abegit; propter te alapas in faciem accepit; propter te in ligno pependit; propter te animam effudit; propter te in sepulcro positus est. Haec omnia", + "candidate_score": 0.706655, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_143_145", + "bdc_text": "Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus . Amen . Si ita haec mea excęperitis , ut scripsi , optimo ea animo excipite. [ Autographe Beilage :", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-disciplina-Christiana_window_37", + "psc_text": "proficit Deo. CAPUT XIV. 15. Quis sit verus magister. Quis est enim magister qui docet? Non qualiscumque homo, sed Apostolus. Plane apostolus, et tamen non apostolus. An vultis, inquit, experimentum ejus accipere, qui in me loquitur Christus (II Cor. XIII, 3) ? Christus est qui docet; cathedram in coelo habet, ut paulo ante dixi. Schola ipsius in terra est, et schola ipsius corpus ipsius est. Caput docet membra sua, lingua loquitur pedibus suis. Christus est qui docet: audiamus, timeamus, faciamus. Et ne contemnas et ipsum Christum, qui propter te in carne natus est, pannis mortalitatis circumdatus; propter te esurivit et sitivit, propter te lassatus ad puteum sedit; propter te fatigatus in navi dormivit, propter te contumelias indignas audivit; propter te a facie sua sputa hominum non abegit; propter te alapas in faciem accepit; propter te in ligno pependit; propter te animam effudit; propter te in sepulcro positus est. Haec omnia", + "candidate_score": 0.695944, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_91", + "bdc_text": "Domino autem et ecclesiae eius illa condonavi et , quae verae charitatis sunt , sectari studuiVgl. 1Kor 14 , 1 ;", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-disciplina-Christiana_window_37", + "psc_text": "proficit Deo. CAPUT XIV. 15. Quis sit verus magister. Quis est enim magister qui docet? Non qualiscumque homo, sed Apostolus. Plane apostolus, et tamen non apostolus. An vultis, inquit, experimentum ejus accipere, qui in me loquitur Christus (II Cor. XIII, 3) ? Christus est qui docet; cathedram in coelo habet, ut paulo ante dixi. Schola ipsius in terra est, et schola ipsius corpus ipsius est. Caput docet membra sua, lingua loquitur pedibus suis. Christus est qui docet: audiamus, timeamus, faciamus. Et ne contemnas et ipsum Christum, qui propter te in carne natus est, pannis mortalitatis circumdatus; propter te esurivit et sitivit, propter te lassatus ad puteum sedit; propter te fatigatus in navi dormivit, propter te contumelias indignas audivit; propter te a facie sua sputa hominum non abegit; propter te alapas in faciem accepit; propter te in ligno pependit; propter te animam effudit; propter te in sepulcro positus est. Haec omnia", + "candidate_score": 0.667059, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_18_20", + "bdc_text": "- religio Christi et cura ecclesiarum compulit . Nihil prorsus vos debere ad Lutheri librum \"Kurtz bekentnis \" ; s. oben Nr. 2061 , Anm. 7 .", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-disciplina-Christiana_window_13", + "psc_text": "Nam aliquando sic loquitur Scriptura, sicut Paulus apostolus: Non adulterabis, non homicidium facies, non concupisces: et si quod est aliud mandatum, in hoc sermone recapitulatur, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum. Dilectio proximi malum non operatur. Plenitudo autem Legis est charitas (Rom. XIII, 9, 10) . Quid est charitas? Dilectio. Nihil videtur dixisse de dilectione Dei, sed solam proximi dilectionem dixit sufficere ad implendam legem. Quidquid est aliud mandatum, in hoc sermone recapitulatur, in hoc sermone impletur. In quo? Diliges proximum tuum tanquam te ipsum. Ecce unum est. Certe duo praecepta sunt, in quibus tota Lex pendet et Prophetae. CAPUT VI. Deus homini, ut beatus sit, diligendus. Pecunia non sic amanda, ut non sis paratus dividere cum proximo. Videte quomodo plus breviatum est, et adhuc pigri sumus. Ecce quae duo erant, unum factum est. Prorsus proximum dilige, et sufficit. Sed dilige quomodo te ipsum diligis, non quomodo te ipsum odisti.", + "candidate_score": 0.631061, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 16, + "cf_id": "cf012", + "work_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate", + "max_score": 0.713859, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_143", + "bdc_text": "Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_439", + "psc_text": "Dei filium esse doceamus: ut natura in eo divinitatis, per quod filius est, absoluta sit. Id enim maxime haeresis, de qua nunc agitur, elaborat, ne Dominus noster 148 Jesus Christus vere Dei filius Deus verus sit. Vere Dei filium unigenitum Deum Dominum nostrum Jesum Christum esse ac doceri, multis modis cognitum est, dum de eo testatur Pater, dum de se ipse profitetur, dum apostoli praedicant, dum religiosi credunt, dum daemones confitentur, dum Judaei negant, dum gentes in passione cognoscunt. Neque enim ex communione nuncupationis est, quod de proprietatis fide dicitur. Et cum omnia, quae Christus Dominus aut egit aut docuit, ultra omnia eorum sint qui filii nuncupantur; et in iis omnibus, quae praecipua sint Christi, hoc vel potissimum doceatur esse, quod Dei filius est: non est in eo filii ex generali familiaritate cognomen. 23. Non adoptivum, sed proprium esse Pater testatur. --Non contamino veritatis fidem, ut hoc verbis meis adstruam.", + "candidate_score": 0.713859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_142_144", + "bdc_text": "ullis hominibus collatum esse . Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus . Amen .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_439", + "psc_text": "Dei filium esse doceamus: ut natura in eo divinitatis, per quod filius est, absoluta sit. Id enim maxime haeresis, de qua nunc agitur, elaborat, ne Dominus noster 148 Jesus Christus vere Dei filius Deus verus sit. Vere Dei filium unigenitum Deum Dominum nostrum Jesum Christum esse ac doceri, multis modis cognitum est, dum de eo testatur Pater, dum de se ipse profitetur, dum apostoli praedicant, dum religiosi credunt, dum daemones confitentur, dum Judaei negant, dum gentes in passione cognoscunt. Neque enim ex communione nuncupationis est, quod de proprietatis fide dicitur. Et cum omnia, quae Christus Dominus aut egit aut docuit, ultra omnia eorum sint qui filii nuncupantur; et in iis omnibus, quae praecipua sint Christi, hoc vel potissimum doceatur esse, quod Dei filius est: non est in eo filii ex generali familiaritate cognomen. 23. Non adoptivum, sed proprium esse Pater testatur. --Non contamino veritatis fidem, ut hoc verbis meis adstruam.", + "candidate_score": 0.706893, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_143", + "bdc_text": "Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_802", + "psc_text": "confitentes locutus est, dicens: Vos me vocatis magistrum et Dominum, et bene dicitis; sum etenim (Joan. XIII, 13) , et cum alibi dixisset: Ne vocemini magistri, quia magister vester Christus est (Matt. XXIII, 10) . Ubi cum fide magister est, ibi adeo laudat, ut et profiteatur hoc nomen: hic vero boni magistri nomen non recognoscit, ubi nec Dominus intellectus est esse, nec Christus: solum unum Deum bonum praedicans, non se utique a Deo secernens, qui et Dominum se professus et Christum, ducem thesauri coelestis ostendat. 19. Ubique Dominus nec eumdem cum Patre nec diversum se profitetur. Fidei honore, adeoque natura patri se aequavit. --Tenuit autem hunc semper Dominus fidei ecclesiasticae modum, ut patrem Deum unum praedicans, a sacramento se Dei non separaret unius, dum per naturam nativitatis neque alium se Deum profiteretur esse, neque ipsum: quia eum nec diversi generis Deum esse natura in eo unius Dei patitur, neque nativitas", + "candidate_score": 0.706844, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_129_131", + "bdc_text": "Eam autem opto a nobis omnibus efferendae illiGemeint ist : praedicationi Christi . et illustrandae observari religionem , cuius in Christo domino et apostolo eius exemplum videmus nobis esse propositum .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_439", + "psc_text": "Dei filium esse doceamus: ut natura in eo divinitatis, per quod filius est, absoluta sit. Id enim maxime haeresis, de qua nunc agitur, elaborat, ne Dominus noster 148 Jesus Christus vere Dei filius Deus verus sit. Vere Dei filium unigenitum Deum Dominum nostrum Jesum Christum esse ac doceri, multis modis cognitum est, dum de eo testatur Pater, dum de se ipse profitetur, dum apostoli praedicant, dum religiosi credunt, dum daemones confitentur, dum Judaei negant, dum gentes in passione cognoscunt. Neque enim ex communione nuncupationis est, quod de proprietatis fide dicitur. Et cum omnia, quae Christus Dominus aut egit aut docuit, ultra omnia eorum sint qui filii nuncupantur; et in iis omnibus, quae praecipua sint Christi, hoc vel potissimum doceatur esse, quod Dei filius est: non est in eo filii ex generali familiaritate cognomen. 23. Non adoptivum, sed proprium esse Pater testatur. --Non contamino veritatis fidem, ut hoc verbis meis adstruam.", + "candidate_score": 0.695682, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_136_138", + "bdc_text": "vituperandive ministerii nostri occasionem , nedum causam2Kor 6 , 3. . Me profecto moneri quam luberrime a quibusvis opto de cunctis meis erratis ; audire alios cupio , quanquam sequi unum dominum debeo .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1171", + "psc_text": "Consortium illius nobis promissum. --Et hujus quidem gloriae suae consortium Apostolis pollicens, ait: Sic erit in consummatione saeculi. Mittet filius hominis angelos 398 suos, et colligent de regno ejus omnia scandala et qui faciunt iniquitatem, et mittet eos in caminum ignis; ibi erit fletus et stridor dentium. Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno patris eorum: qui habet aures audiendi, audiat (Matth. XIII, 40 et seqq.) . Numquid non omnibus naturales corporalesque aures ad dictorum audientiam patent, ut ad audiendum dominica admonitione fuerit necessarium? Sed sacramenti scientiam Dominus insinuans, auditionem doctrinae fidelis exegit. In consummatione itaque saeculi de regno ejus scandala auferuntur. Habemus ergo regnantem Dominum secundum corporis claritatem, quo usque scandala auferantur. Habemus rursum conformes nos gloriae corporis sui in regno Patris, tamquam in solis claritate fulgentes: in qua habitum regni sui Apostolis in monte transformatus ostendit. 39. Gloriam impertiens, tradit nos regnum Deo sine regni sui damno. Regnum", + "candidate_score": 0.679461, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_41_43", + "bdc_text": "oben Nr. 2096 , 10-12. . Nos tantundem deposuimus et ad nostramZu verstehen : ad nostram confessionem . , idque non quando nos perpulit adversarius , sed quia monet verbum ChristiVgl. Mt 10 , 32 par. ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_500", + "psc_text": "Nam cum omni, quem habuit ad Ecclesiae doctrinam, sermone numquam Patrem sine Filii confessione loqueretur; tamen ut veritatem nominis hujus quanta posset humani sermonis significatione monstraret: ait, Quid ad haec? Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui filio proprio non pepercit, sed tradidit eum pro nobis (Ib. 31 et 32) . Num quidnam etiam nunc adoptionis in eo erit nuncupatio, in quo proprietatis est nomen? Apostolus enim volens charitatem erga nos Dei ostendere, ut magnificentia Dei dilectionis ex comparationis genere nosceretur, non pepercisse Deum proprio filio suo docuit: non utique pro adoptandis adoptato, neque pro creatis creaturae, sed pro alienis suo, pro connuncupandis proprio. Quaere virtutem dicti; ut magnitudinem charitatis intelligas. Quid sit proprium expende; ne ignores veritatem. Nunc enim Apostolus proprium ait filium, cum in multis vel suum, vel ejus saepe dixisset. Et quamvis multi codices, per translatorum simplicem intelligentiam, in hoc loco pro proprio filio, suo filio", + "candidate_score": 0.676258, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_225_227", + "bdc_text": "Jud 1 , 9 . et ad veram nos omnes poenitentiam adigat et in se consensionem Vgl. 1Kor 1 , 10. . Amen .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_764", + "psc_text": "9) ; et Pater in me, et ego in Patre (Joan. X, 38) ; et, Ego et Pater unum sumus (Ibid., 30) ; et, Omnia quae Patris sunt, mea sunt (Joan. XVI, 15) , ad unitatem et concordiam voluntatis referrent: ut quia dicti fides maneret, dicti tamen intelligentiam fallacis doctrinae religio ementita corrumperet; et cum negari non posset in his voluntatum assensus, in quibus naturae unitas praedicatur, ad abolendam tamen eam quae secundum nativitatem est unitatem, societas tantum concordiae crederetur. Sed beato Apostolo, post multa naturalis 258 veritatis non ambigua praeconia, corporaliter habitantis divinitatis plenitudinem in Christo docente, abscissa est omnis impiae temeritatis assertio, cum naturalem unitatem incorporalis divinitatis habitatio corporalis efficeret: ut id quod non solus est Filius, sed quod in eo manet Pater; neque solum manet, sed et operatur et loquitur; neque solum operatur et loquitur, sed et videtur, non sint nuncupativa, sed vera, dum habet in se", + "candidate_score": 0.675153, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_42_44", + "bdc_text": "Nos tantundem deposuimus et ad nostramZu verstehen : ad nostram confessionem . , idque non quando nos perpulit adversarius , sed quia monet verbum ChristiVgl. Mt 10 , 32 par. ; Mk 8 , 38 par. ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_500", + "psc_text": "Nam cum omni, quem habuit ad Ecclesiae doctrinam, sermone numquam Patrem sine Filii confessione loqueretur; tamen ut veritatem nominis hujus quanta posset humani sermonis significatione monstraret: ait, Quid ad haec? Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui filio proprio non pepercit, sed tradidit eum pro nobis (Ib. 31 et 32) . Num quidnam etiam nunc adoptionis in eo erit nuncupatio, in quo proprietatis est nomen? Apostolus enim volens charitatem erga nos Dei ostendere, ut magnificentia Dei dilectionis ex comparationis genere nosceretur, non pepercisse Deum proprio filio suo docuit: non utique pro adoptandis adoptato, neque pro creatis creaturae, sed pro alienis suo, pro connuncupandis proprio. Quaere virtutem dicti; ut magnitudinem charitatis intelligas. Quid sit proprium expende; ne ignores veritatem. Nunc enim Apostolus proprium ait filium, cum in multis vel suum, vel ejus saepe dixisset. Et quamvis multi codices, per translatorum simplicem intelligentiam, in hoc loco pro proprio filio, suo filio", + "candidate_score": 0.67241, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_140", + "bdc_text": "morbis facultatem ullam reliquam fecisse - ferendum puto , quod mutare non valeo , et id interim in unoquoque nihilominus colere et ad ecclesiae Christi utilitatem promovere me debere , quodcunque video donum Christi ad hoc ipsum Gemeint ist :", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_792", + "psc_text": "geminae in Christo significationis tenuit praedicationem ut et infirmitatem in eo hominis, et virtutem Dei ac naturam doceret, secundum illud Corinthiis dictum: Nam etsi crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei (II Cor. XIII, 4) , mortem infirmitatis humanae, vitam vero Dei virtutis ostendens: et illud ad Romanos, Quod enim mortuus est peccato, mortuus est semel: quod autem vivit, vivit Deo. Sic et vos deputate vosmetipsos mortuos quidem esse peccato, vivere autem Deo in Christo Jesu (Rom. VI, 10, 11) : mortem peccato, id est, corpori nostro adscribens, vitam autem Deo, cui est naturale quod vivit, et per id nos corpori nostro mori oportere, ut Deo vivamus in Christo Jesu, qui peccati nostri corpus assumens, totus jam Deo vivit, naturae nostrae societate in communionem divinae immortalitatis unita. 14. Alia Dei, alia servi forma: idem Christus. Dei forma latuit, non periit. --Haec igitur demonstranda a me paucis fuerunt, ut", + "candidate_score": 0.66968, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_43", + "bdc_text": "ad nostram confessionem . , idque non quando nos perpulit adversarius , sed quia monet verbum ChristiVgl. Mt 10 , 32 par. ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_500", + "psc_text": "Nam cum omni, quem habuit ad Ecclesiae doctrinam, sermone numquam Patrem sine Filii confessione loqueretur; tamen ut veritatem nominis hujus quanta posset humani sermonis significatione monstraret: ait, Quid ad haec? Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui filio proprio non pepercit, sed tradidit eum pro nobis (Ib. 31 et 32) . Num quidnam etiam nunc adoptionis in eo erit nuncupatio, in quo proprietatis est nomen? Apostolus enim volens charitatem erga nos Dei ostendere, ut magnificentia Dei dilectionis ex comparationis genere nosceretur, non pepercisse Deum proprio filio suo docuit: non utique pro adoptandis adoptato, neque pro creatis creaturae, sed pro alienis suo, pro connuncupandis proprio. Quaere virtutem dicti; ut magnitudinem charitatis intelligas. Quid sit proprium expende; ne ignores veritatem. Nunc enim Apostolus proprium ait filium, cum in multis vel suum, vel ejus saepe dixisset. Et quamvis multi codices, per translatorum simplicem intelligentiam, in hoc loco pro proprio filio, suo filio", + "candidate_score": 0.666734, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_131", + "bdc_text": "et illustrandae observari religionem , cuius in Christo domino et apostolo eius exemplum videmus nobis esse propositum .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_713", + "psc_text": "Cor. VIII, 6) : ut qui Deus est, et pater crederetur. Dehinc quia nudum hoc, in unum Deum patrem credere, non proficeret ad salutem; subjecit: Et unus Dominus noster 239 Jesus Christus per quem omnia, et nos per ipsum; sinceritatem fidei salutaris in unius Dei et in unius Domini praedicatione demonstrans: ut nobis et unus Deus pater, et unus Dominus Jesus Christus in fide esset. Non enim dictum ignorabat a Domino: Haec est enim voluntas patris mei, ut omnis qui videt Filium, et credit in eum, habeat vitam aeternam (Joan. VI, 40) . Sed fidei ecclesiasticae ordinem ponens, et fidem nostram in Patre et Filio statuens, inseparabilis illius atque indissolubilis unitatis et fidei sacramentum locutus est, dicens: Unus Deus, et unus Dominus. 35. Si Christus negatur Deus, quia unus Deus Pater; nec Pater Dominus, quia unus Dominus Christus. --Ac primum extra apostolicum spiritum vivens, stultitiam tuam, haeretice, intellige. Si enim", + "candidate_score": 0.664479, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_91", + "bdc_text": "Domino autem et ecclesiae eius illa condonavi et , quae verae charitatis sunt , sectari studuiVgl. 1Kor 14 , 1 ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_439", + "psc_text": "Dei filium esse doceamus: ut natura in eo divinitatis, per quod filius est, absoluta sit. Id enim maxime haeresis, de qua nunc agitur, elaborat, ne Dominus noster 148 Jesus Christus vere Dei filius Deus verus sit. Vere Dei filium unigenitum Deum Dominum nostrum Jesum Christum esse ac doceri, multis modis cognitum est, dum de eo testatur Pater, dum de se ipse profitetur, dum apostoli praedicant, dum religiosi credunt, dum daemones confitentur, dum Judaei negant, dum gentes in passione cognoscunt. Neque enim ex communione nuncupationis est, quod de proprietatis fide dicitur. Et cum omnia, quae Christus Dominus aut egit aut docuit, ultra omnia eorum sint qui filii nuncupantur; et in iis omnibus, quae praecipua sint Christi, hoc vel potissimum doceatur esse, quod Dei filius est: non est in eo filii ex generali familiaritate cognomen. 23. Non adoptivum, sed proprium esse Pater testatur. --Non contamino veritatis fidem, ut hoc verbis meis adstruam.", + "candidate_score": 0.664247, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_140", + "bdc_text": "morbis facultatem ullam reliquam fecisse - ferendum puto , quod mutare non valeo , et id interim in unoquoque nihilominus colere et ad ecclesiae Christi utilitatem promovere me debere , quodcunque video donum Christi ad hoc ipsum Gemeint ist :", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1000", + "psc_text": "habitus carnis in nativitatis est veritate, et similitudo carnis peccati a vitiis humanae passionis aliena est. Ita homo Christus Jesus et in veritate nativitatis est dum homo est, et non est in peccati proprietate dum Christus est: quia et qui homo est, non potuit non homo esse quod natus est; et qui Christus est, non potuit amisisse quod Christus est. Atque ita dum homo Christus Jesus est, habet et nativitatem hominis, qui homo est; nec est in vitiosa hominis infirmitate, qui Christus est. 26. Christus verus homo sine hominis vitiis Deus verus permansit. Passionis gesta expenduntur. --Quamquam igitur nos ad hujus sacramenti intelligentiam apostolica fides instruat, quae et habitu ut hominem repertum, et in similitudine carnis peccati missum hominem Christum Jesum esse testata sit: ut cum habitu ut homo est, sit in forma servi, et non sit in vitiis naturae; et cum in similitudine carnis peccati est, sit quidem Verbum", + "candidate_score": 0.660553, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_36", + "bdc_text": "nec aliquo loco in ecclesia Christi vos eius dona et ministerium dignari , Was tatsächlich auf die \"Orthodoxa . . .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_709", + "psc_text": "audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii (Ephes. IV 7, 10, etc.) . Numquid ministeriorum dona non Christi sunt, cum tamen et Dei dona sint? 34. Paulus de Patre dicens DEUS, de Filio DOMINUS, non distinxit eos natura. --Sed si id sibi usurpavit impietas, ut quia ait, idem Dominus et idem Deus (I Cor. XII, 5, 6) , non sint in unitate naturae: adjungam vero huic intelligentiae tuae, ut putas firmiora praesidia. Ipse enim Apostolus ait: Sed nobis unus Deus pater ex quo omnia, et nos in ipso, et unus Dominus Jesus Christus per 238 quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 6) . Et", + "candidate_score": 0.66038, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_226", + "bdc_text": "et ad veram nos omnes poenitentiam adigat et in se consensionem Vgl. 1Kor 1 , 10. .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_652", + "psc_text": "expressit, cognosci Patrem in se cognito docet. Unitatem naturae fatetur, cum Pater in se viso videtur. Inseparabilem se a Patre testatur, cum in manente in se manet Patre. Fiduciam conscientiae tenet, cum his dictis suis credi postulat ex operatione virtutis. Atque ita in hac perfectae nativitatis beatissima fide, vitium omne, et duum deorum, et Dei singularis exstinguitur: cum qui unum sunt, non sit unus; et qui non unus est, non tamen ab eo qui est, ita ex aliquo differat, ut uterque non unum sint. 5. EGO ET PATER UNUM SUMUS, exponunt de unitate consensus; quibus argumentis. --Haec igitur quia haeretici negare non possunt, quippe cum sint tam absolute dicta atque intellecta, tamen stultissimo impietatis suae mendacio neganda corrumpunt. Id enim quod ait: Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 30) , tentant ad unanimitatis referre consensum; ut voluntatis in his unitas sit, non naturae, id est, ut non per id", + "candidate_score": 0.660204, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_196_198", + "bdc_text": "zur Antwort der evangelischen Reichsstände und der der Kurfürsten von Köln und von der Pfalz s. RTA JR XVI /2 1215-1220 , Nr. 155f. . Itaque de communi responso convenire non potuit ; singuli ergo suum Gemeint ist :", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_872", + "psc_text": "solum solvebat sabbatum, sed et quod patrem suum proprium dicebat Deum, aequalem se faciens Deo (Ibid. 18) . Et hic rursum admonebo, et Evangelistae judicio, et communi humani generis assensu, filium in paternae naturae aequalitate esse: aequalitatem autem non nisi ex eadem esse natura; quia nativitas non habeat aliunde quod maneat, et omnis generatio a generante se non sit aliena; dum ad id quod manet, subsistit ex eodem. Huic igitur duplicatae indignationi videamus quid Dominus responderit: Amen, amen dico vobis, non potest Filius ab se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Quaecumque enim ille facit, eadem et Filius similiter facit (Joan. V, 19) . 45. Responsio ad sabbati violati crimen. Illud non potest auctoritatem ostendit, non infirmitatem. Quid significet nisi videat. Responsio ad alterum crimen. --Nisi dicta propositioni propria sunt; vim dictis praesumptione propriae et infidelis intelligentiae afferimus. Si autem irarum causis subjecta responsio est; fides potius nostra loquitur", + "candidate_score": 0.651993, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_198_200", + "bdc_text": "singuli ergo suum Gemeint ist : suum consilium , iudicium . regi dederunt .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_270", + "psc_text": "eo est? Dominus sulphur et ignem pluit a Domino (Gen. XIX, 24) . Ut Dominus a Domino; ita non discrevit naturae nomine, quos significatione (non unius personae) distinxerat. Legimus namque in Evangelio, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio (Joan. V, 22). Dedit ergo Dominus, quod Dominus accepit a Domino. 30. Eum ut Deum vidit Jacob nec solitarium. --Sed qui accepisti in Domino et Domino judicis cognitionem, cognominis ejusdem in Deo et Deo cognosce consortium. Jacob discedens ob metum fratris sui, somnians viderat scalam fundatam in terra et contingentem coelum, et per eam adscendentes et descendentes angelos Dei, et Dominum incumbentem super eam, sibique omnes benedictiones, quas Abrahae et Isaac dederat, impertientem (Gen. XXVIII). Ad hunc postea talis Dei sermo est: Dixit autem Deus ad Jacob, surgens adscende in locum Bethel, et habita ibi, et fac ibi altarium Deo, qui apparuit tibi cum fugeres a facie fratris tui", + "candidate_score": 0.649696, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_51", + "bdc_text": "sed cum veritate Christi coniuncturum scripsiSiehe oben Nr. 2071 , 18f. .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_75", + "psc_text": "1. Quod sufficiat Trinitatis notitia in baptismo tradita. --Sufficiebat credentibus Dei sermo, qui in aures nostras Evangelistae testimonio cum ipsa veritatis suae virtute transfusus est, cum dicit Dominus: Euntes nunc docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti, docentes eos servare omnia quaecumque mando vobis: et ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque in consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 19, 20) . Quid enim in eo de sacramento salutis humanae non continetur? aut quid est, quod sit reliquum aut obscurum? Plena sunt omnia ut a pleno, et a perfecto perfecta. Nam et verborum significationem, et efficientiam rerum, et negotiorum ordinem, et naturae intelligentiam comprehendunt. Baptizare jussit in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, id est, in confessione et auctoris, et unigeniti, et doni. Auctor unus est omnium. Unus est enim Deus Pater, ex quo omnia; et unus Unigenitus Dominus noster Jesus Christus, per quem omnia;", + "candidate_score": 0.647558, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_197_199", + "bdc_text": "Itaque de communi responso convenire non potuit ; singuli ergo suum Gemeint ist : suum consilium , iudicium .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1187", + "psc_text": "consilii Angelus (Esai., IX, 6), qui et ait: Nemo novit Filium, nisi Pater; neque Patrem quis novit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare (Matth., XI, 25) . Sed adversum imbecillas mentes nostras, et se ad definiendae circumscribendaeque naturae divinae demergentes profundum, confessione apostolicae protestationis utendum est: ne temeraria opinio aliquid sibi de Deo, praeter quam docetur, usurpet. 46. Quae in humanum cadant intellectum. --Communis autem haec naturalium causarum intelligentia est, nihil in sensum cadere, nisi quod sensui subjacet, ut aut 404 res aliqua proposita oculis, aut opus quodque ipso sensu nostro ac mente posterius: quorum unum, quod aut attrectatur aut cernitur, concedit intra opinionis nostrae sententiam, ipso tactu visuque moderandum; aliud vero, quod fit in tempore, et quodam juniore a nobis aut gignitur aut constituitur exordio, quia sensum intelligentiae non praevenit, judicio quoque sensus dijudicantis obnoxium est. Non enim aut aspectus noster invisibilia dijudicat, qui non nisi tantum conspecta", + "candidate_score": 0.643136, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_51", + "bdc_text": "sed cum veritate Christi coniuncturum scripsiSiehe oben Nr. 2071 , 18f. .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_846", + "psc_text": "obnitens falsitas! Cum in fide et confessione veri Dei patris Christus unitus est, rogo qua fide verus Deus negatus creatura esse dicetur, cum fides nulla sit in solum verum Deum credidisse sine Christo? Sed angustum te, haeretice, et divini Spiritus incapacem, coelestium dictorum non adit sensus: et vipereo inspiratus errore, Christum verum Deum nescis in fide solius veri Dei ad vitae aeternitatem confitendum. 36. Eo quod solus Deus verus Pater, verus etiam Deus est Christus. Aliud eum dicere Patri est injuriosum. --Sed Ecclesiae fides solum verum Deum patrem confessa, confitetur et Christum. Neque verum Christum Deum confitendo, non et solum verum Deum patrem confitetur: neque rursum solum verum Deum patrem confessa, non confitetur et Christum. Per id enim Christum confessa Deum verum est, quod solum verum Deum confessa sit Patrem. Ita quod solus Deus pater Deus verus est, Deum verum esse confirmat et Christum. Non enim unigenito Deo naturae demutationem", + "candidate_score": 0.642885, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_51", + "bdc_text": "sed cum veritate Christi coniuncturum scripsiSiehe oben Nr. 2071 , 18f. .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_52", + "psc_text": "XVIII, 19) ; ut cum dici se bonum coarguat, et non nisi 19 bonum Deum unum esse testetur; et extra bonitatem Dei sit, qui bonus est, et in Dei non sit veritate, qui unus est. Quibus dictis etiam haec ad impietatis suae argumenta connectunt: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum (Joan. XVII, 3) : ut solum verum Deum confessus Patrem, nec verus ipse, nec Deus sit; quia solius Dei veri exceptio, significatae proprietatis non excedat auctorem. Non ambigue autem hoc ab eo dictum esse intelligendum, quia idem dixerit: Non potest Filius facere ab se quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem (Joan. V, 19) : ut cum nihil nisi de exemplo operis possit operari, naturae in eo intelligatur infirmitas; quia nequaquam sit omnipotentiae comparandum, quod alienae operationis subjectum est necessitati; et ratio intelligentiae hoc suadeat, in omnibus a se posse et", + "candidate_score": 0.642605, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_197_199", + "bdc_text": "Itaque de communi responso convenire non potuit ; singuli ergo suum Gemeint ist : suum consilium , iudicium .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_270", + "psc_text": "eo est? Dominus sulphur et ignem pluit a Domino (Gen. XIX, 24) . Ut Dominus a Domino; ita non discrevit naturae nomine, quos significatione (non unius personae) distinxerat. Legimus namque in Evangelio, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio (Joan. V, 22). Dedit ergo Dominus, quod Dominus accepit a Domino. 30. Eum ut Deum vidit Jacob nec solitarium. --Sed qui accepisti in Domino et Domino judicis cognitionem, cognominis ejusdem in Deo et Deo cognosce consortium. Jacob discedens ob metum fratris sui, somnians viderat scalam fundatam in terra et contingentem coelum, et per eam adscendentes et descendentes angelos Dei, et Dominum incumbentem super eam, sibique omnes benedictiones, quas Abrahae et Isaac dederat, impertientem (Gen. XXVIII). Ad hunc postea talis Dei sermo est: Dixit autem Deus ad Jacob, surgens adscende in locum Bethel, et habita ibi, et fac ibi altarium Deo, qui apparuit tibi cum fugeres a facie fratris tui", + "candidate_score": 0.642573, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_154_156", + "bdc_text": "s. oben Nr. 2064 , Anm. 33 . proposuit per fratrem König Ferdinand I. - Karl V. hatte Ferdinand gebeten , ihn auf dem Reichstag bis zu seiner für Anfang April in Aussicht gestellten Ankunft zu vertreten ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1170", + "psc_text": "Ita enim scribitur, Domino dicente: Amen dico vobis, quoniam sunt aliqui de adstantibus istis, qui non gustabunt mortem, donec videant filium hominis venientem in regno suo (Matth. XVI, 28) . Et factum est post dies sex, assumpsit Jesus Petrum et Jacobum et Joannem fratrem ejus, et ducit illos in montem excelsum seorsum, et transfiguratus est Jesus ante eos, et resplenduit facies ejus ut sol, vestimenta autem ejus facta sunt sicut nix (Matth. XVII, 1 et 2) . Gloria itaque venientis in regnum corporis Apostolis demonstrata est: Nam in habitu Dominus gloriosae transformationis suae constitit, regnantis corporis sui claritate patefacta. 38. Consortium illius nobis promissum. --Et hujus quidem gloriae suae consortium Apostolis pollicens, ait: Sic erit in consummatione saeculi. Mittet filius hominis angelos 398 suos, et colligent de regno ejus omnia scandala et qui faciunt iniquitatem, et mittet eos in caminum ignis; ibi erit fletus et stridor dentium. Tunc justi fulgebunt", + "candidate_score": 0.641611, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_55", + "bdc_text": "Capito und Bucer hatten in Basel im Januar 1536 behauptet , dass der Abendmahlsstreit \"in verbis potius quam ipsa sententia existeret\" , das ist \"mer inn worten dann in grund stünde\" ( laut der deutschen Fassung des Warhafften Bekanntnuß , Zürich , Froschauer , 1544 , f. 33r. ) .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1129", + "psc_text": "carnis constitutione quod pater est. Pater enim omnis carnis est Deus; sed non secundum quod Verbo Deo pater est. Verbum autem Deus, neque Verbum esse desiit, neque caro non fuit. Nam Verbum, quod caro factum est et habitavit in nobis, neque dum habitat non vere Verbum est, neque dum Verbum caro est non vere Deus homo est: quia et habitare, ejus necesse sit esse qui maneat; et carnem fieri, ejus intelligendum sit esse qui nascitur. Et quod in nobis habitat, nostrae carnis assumptio est: quia per id quod in nobis habitat Verbum caro factum, Deus est in nostri corporis 385 veritate. Si igitur naturam detrahit Deo Verbo homo secundum carnem Christus Jesus, vel non secundum sacramentum pietatis Deus Verbum homo Christus Jesus est; sit in naturae contumeliam, quod ei secundum nos et Pater pater, et Deus Deus est. Quod si Deus Verbum homo Christus Jesus Deus Verbum esse non destitit;", + "candidate_score": 0.640457, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_55", + "bdc_text": "Capito und Bucer hatten in Basel im Januar 1536 behauptet , dass der Abendmahlsstreit \"in verbis potius quam ipsa sententia existeret\" , das ist \"mer inn worten dann in grund stünde\" ( laut der deutschen Fassung des Warhafften Bekanntnuß , Zürich , Froschauer , 1544 , f. 33r. ) .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_103", + "psc_text": "neque post tempus est? Et nescio an vel ipso esse possit in tempore: loquentium enim sermo neque est ante quam loquantur, et cum locuti erunt non erit; in eo autem ipso 36 quod loquuntur, dum finiunt, jam non erit id unde coeperunt. Haec a me, ut ab uno ex caeteris. Sed piscator aliter pro se: et objurgabit te prius, cur negligenter audieris. Nam etsi sententiam primam rudis auditor amiseras: In principio erat Verbum, de sequenti quid quereris, Et Verbum erat apud Deum? Numquid audieras, in Deo (et non apud Deum ), ut sermonem reconditae cogitationis acciperes? aut fefellerat rusticum, quid esset inter inesse et adesse momenti? Id enim, quod in principio erat, non in altero esse, sed cum altero praedicatur. Sed de superioribus nihil sumo, consequentia sibi adsint; statum Verbi et nomen exspecta. Dicit namque: Et Deus erat Verbum. Cessat sonus vocis, et cogitationis eloquium. Verbum hoc res est, non", + "candidate_score": 0.634537, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_36", + "bdc_text": "nec aliquo loco in ecclesia Christi vos eius dona et ministerium dignari , Was tatsächlich auf die \"Orthodoxa . . .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_707", + "psc_text": "ex uno Domino Jesu Christo, qui corpus est omnium, esse significat: quia cum ostendisset Dominum in ministerio, ostendisset etiam Deum in operationibus, unum tamen haec omnia Spiritum 237 et inoperari et dividere demonstrat, membra haec gratiarum in perfectione ( al. perfectionem) unius corporis dividentem. 33. Operationes et ministeria Deus statuit. Statuit et Christus. --Nisi forte non tenuisse rationem unitatis in eo Apostolus existimatur, quod dixit: Et divisiones ministeriorum sunt, idem ipse Dominus; et divisiones operationum sunt, idem autem Deus (I Cor. XII, 5, 6) : ut quia ministeria ad Dominum retulit, et operationes ad Deum, non unum atque idipsum in ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus", + "candidate_score": 0.632148, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_36", + "bdc_text": "nec aliquo loco in ecclesia Christi vos eius dona et ministerium dignari , Was tatsächlich auf die \"Orthodoxa . . .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_708", + "psc_text": "ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus est doctrina fidei; deinde virtutes, in quibus sunt curationes infirmitatum, auxiliorum potestates, gubernationes prophetales, et dona genera linguarum vel loquendi vel interpretandi. Certe haec Ecclesiae et ministeria sunt et operationes, in quibus est corpus Christi; et haec Deus statuit. Aut profitere non per Christum statuta, quia ea Deus statuit. Sed audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii", + "candidate_score": 0.631565, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_59_61", + "bdc_text": "Id si tulerit Lutherus nec me pertraxerit in causam , ipse me ei non admiscebo - non certe vestri styli metu ( veritas enim apud filios ve-ritatis vincitVgl . oben Nr. 2097 und Anm. 32 . tandem )", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_500", + "psc_text": "Nam cum omni, quem habuit ad Ecclesiae doctrinam, sermone numquam Patrem sine Filii confessione loqueretur; tamen ut veritatem nominis hujus quanta posset humani sermonis significatione monstraret: ait, Quid ad haec? Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui filio proprio non pepercit, sed tradidit eum pro nobis (Ib. 31 et 32) . Num quidnam etiam nunc adoptionis in eo erit nuncupatio, in quo proprietatis est nomen? Apostolus enim volens charitatem erga nos Dei ostendere, ut magnificentia Dei dilectionis ex comparationis genere nosceretur, non pepercisse Deum proprio filio suo docuit: non utique pro adoptandis adoptato, neque pro creatis creaturae, sed pro alienis suo, pro connuncupandis proprio. Quaere virtutem dicti; ut magnitudinem charitatis intelligas. Quid sit proprium expende; ne ignores veritatem. Nunc enim Apostolus proprium ait filium, cum in multis vel suum, vel ejus saepe dixisset. Et quamvis multi codices, per translatorum simplicem intelligentiam, in hoc loco pro proprio filio, suo filio", + "candidate_score": 0.631527, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_55", + "bdc_text": "Capito und Bucer hatten in Basel im Januar 1536 behauptet , dass der Abendmahlsstreit \"in verbis potius quam ipsa sententia existeret\" , das ist \"mer inn worten dann in grund stünde\" ( laut der deutschen Fassung des Warhafften Bekanntnuß , Zürich , Froschauer , 1544 , f. 33r. ) .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_102", + "psc_text": "tempore, non abest ab auctore. Piscator noster evasit: sed forte haerebit in caeteris. 15. An sit sonus vocis juxta Hebionem. Vocis sono non congruit erat. Verbum Deus est. -- Dices enim: Verbum sonus vocis est, et enuntiatio negotiorum, et elocutio cogitationum. Hoc apud Deum erat, et in principio erat: quia sermo cogitationis aeternus est, cum qui cogitat sit aeternus. Respondeo tibi interim pro piscatore meo paucis, dum videbimus quomodo rusticitatem suam ipse defendat. Sermo in natura habet ut esse possit, sequens autem ei est ut fuerit; est vero tantum cum auditur. Et quomodo in principio erat, quod neque ante tempus, neque post tempus est? Et nescio an vel ipso esse possit in tempore: loquentium enim sermo neque est ante quam loquantur, et cum locuti erunt non erit; in eo autem ipso 36 quod loquuntur, dum finiunt, jam non erit id unde coeperunt. Haec a me, ut ab uno ex caeteris.", + "candidate_score": 0.62873, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_208", + "bdc_text": "Die Diözese - Germania sacra , NF 37/1 , Berlin/Ne w York 1999 , S. 221-223 ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_827", + "psc_text": "fide Dominum esse intelligendum; cum unus ex uno, per unius Domini naturam, haberet in se naturale quod Dominus est. 27. Epilogus. --Quis ergo est jam nunc relictus ambigendi locus? Dominus ipse praecipuum mandatum legis in unius Domini confessione ac dilectione docens esse, non suo ad 279 Scribam, sed Prophetae testimonio usus est, esse se Dominum: Dominum se tamen semper per id, quod Dei filius est, esse significans. Per id enim in sacramento Dei unius per nativitatem manet, quia Dei in se naturam Dei nativitas tenens, in Deum alterum non excedat diversitate naturae; et veritas generationis nec Patri adimat ne non Dominus sit, nec Filio non perficiat ne non sit et Dominus. Atque ita neque auctoritatem Pater amittit, nec naturam Filius non tenet: per quod nec Deus pater non Dominus unus est, neque unigenitus Deus Dominus separatur ab uno; cum ex uno Domino unus ipse subsistat in Dominum: Dominum unum ita", + "candidate_score": 0.626928, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_154_156", + "bdc_text": "s. oben Nr. 2064 , Anm. 33 . proposuit per fratrem König Ferdinand I. - Karl V. hatte Ferdinand gebeten , ihn auf dem Reichstag bis zu seiner für Anfang April in Aussicht gestellten Ankunft zu vertreten ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_615", + "psc_text": "intelligendi potius esset demonstratio, quam videndi, subjecit, et sufficit nobis. Non adempta est fides dicto; sed cognoscendi demonstratio est postulata, quae sufficeret ad fidem dicti: quia per Domini professionem auctoritas esset non incerta credendi. Hinc autem ostendendi Patris petitio orta est, quia dictus esset visus esse, et per hoc noscendus esse, quia visus sit. Nec impudens erat, ostensionem ejus qui visus est postulare. 36. Quod Dei in Christo naturam nondum nosset arguitur. --Dominus itaque dictis Philippi haec reddidit: Tanto tempore vobiscum sum; et non nostis me, Philippe (Ibid., 9) ? Arguit Apostoli in cognoscendo se ignorationem: quia superius se cognito Patrem quoque cognitum esse dixisset. Sed quid illud est, quod queritur se tanto tempore cognitum non fuisse? Scilicet quia se cognito, paternae in se naturae esset intelligenda divinitas. Cum enim ea, quae gereret, propria Deo essent, calcare undas, jubere ventis, inintellecta demutatione vini 205 incrementoque panum cum gestorum fide gerere,", + "candidate_score": 0.62667, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_208", + "bdc_text": "Die Diözese - Germania sacra , NF 37/1 , Berlin/Ne w York 1999 , S. 221-223 ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_705", + "psc_text": "Alius est ergo qui dividit, et alius est in quo indulta divisio est. Et intellige operantem haec omnia semper Deum, ita tamen, ut Christus operetur, ut paterno opere operans Filius fungatur. Et si in Spiritu sancto Jesum Dominum confiteris; intellige tripertitae significationis 236 in Apostolo ( Id est Apostoli loco) virtutem, cum in divisionibus donorum idem Spiritus est, et in divisionibus ministeriorum idem Dominus est, et in divisionibus operationum idem Deus est: et rursum omnia inoperans unus Spiritus, unicuique sicut vult dividens. Et apprehende, si potes, Dominum in divisione ministeriorum, et Deum in divisione operationum, hunc eumdem unum esse Spiritum, et inoperantem, et prout vult dividentem: quia in divisionibus donorum unus est Spiritus, et idem Spiritus operetur ac dividat. 32. Christus charismata dividit. --Aut si displicet in Deo et Domino unus hic ejusdem, per nativitatis sacramentum, divinitatis Spiritus: ostende quis spiritus, et in quo spiritu has nobis divisiones et inoperetur", + "candidate_score": 0.623258, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_208", + "bdc_text": "Die Diözese - Germania sacra , NF 37/1 , Berlin/Ne w York 1999 , S. 221-223 ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1123", + "psc_text": "sacramenti, nativitatis divinae Patrem, insuper etiam conditionis assumptae Dominum fecit: dum qui in forma Dei erat, repertus est in forma servi. Servus enim non erat, cum esset secundum spiritum Deus Dei filius. Et secundum commune judicium, ubi 383 non est servus, neque dominus est. Deus quidem et pater nativitatis est unigeniti Dei: sed ad id, quod servus est, non possumus nonnisi tunc ei dominum deputare, cum servus est: quia si cum ante per naturam non erat servus, et postea secundum naturam esse quod non erat coepit; non alia dominatus causa intelligenda est, quam quae exstitit servitutis; tunc habens ex naturae dispensatione dominum, cum praebuit ex hominis assumptione se servum. 14. In forma servi dixit, ADSCENDO, etc. --Manens igitur in forma servi, qui manebat ante in Dei forma, homo Christus Jesus locutus est: Adscendo ad patrem meum et ad patrem vestrum, et ad Deum meum et ad Deum vestrum (Joan. XX,", + "candidate_score": 0.62287, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_178", + "bdc_text": "tamen ut constaret certa religionis ratio , dum concilio generali aliquid certius constitueretur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_378", + "psc_text": "quod in Deum alterum Deus unigenitus non refertur. Tenuimus enim omni hoc sermonis nostri libello eum ordinem, ut in quibus superiore libro Deum filium docueramus, in ipsis nunc Deum verum ostenderemus. Et, ut spero, ea dictorum omnium absolutio fuit, ut Deus verus intelligeretur, qui Deus esse non negabatur. Reliquus autem nunc omnis sermo ad id proficiet, ut qui Deus verus esse intelligitur, non in Deum alterum deputetur; et quod ad alterum non proficit, ad unum intelligatur: unum autem illud non subsistentem naturam perimat in Filio, sed in Deo et Deo naturam Dei conservet unius. 36. Quod ex Moyse Filius cum Patre unus sit Deus. --Veritatis ratio postulat, ab eo initium intelligentiae istius sumi, per quem manifestari saeculo Deus coeptus est, Moyse namque, cujus ore haec de se unigenitus Deus professus est: Videte, videte, quoniam ego sum Deus, et non est Deus praeter me (Deut. XXXII, 39). Ac ne forte dicti", + "candidate_score": 0.620077, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_208", + "bdc_text": "Die Diözese - Germania sacra , NF 37/1 , Berlin/Ne w York 1999 , S. 221-223 ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_707", + "psc_text": "ex uno Domino Jesu Christo, qui corpus est omnium, esse significat: quia cum ostendisset Dominum in ministerio, ostendisset etiam Deum in operationibus, unum tamen haec omnia Spiritum 237 et inoperari et dividere demonstrat, membra haec gratiarum in perfectione ( al. perfectionem) unius corporis dividentem. 33. Operationes et ministeria Deus statuit. Statuit et Christus. --Nisi forte non tenuisse rationem unitatis in eo Apostolus existimatur, quod dixit: Et divisiones ministeriorum sunt, idem ipse Dominus; et divisiones operationum sunt, idem autem Deus (I Cor. XII, 5, 6) : ut quia ministeria ad Dominum retulit, et operationes ad Deum, non unum atque idipsum in ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus", + "candidate_score": 0.618861, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_208", + "bdc_text": "Die Diözese - Germania sacra , NF 37/1 , Berlin/Ne w York 1999 , S. 221-223 ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_706", + "psc_text": "et inoperantem, et prout vult dividentem: quia in divisionibus donorum unus est Spiritus, et idem Spiritus operetur ac dividat. 32. Christus charismata dividit. --Aut si displicet in Deo et Domino unus hic ejusdem, per nativitatis sacramentum, divinitatis Spiritus: ostende quis spiritus, et in quo spiritu has nobis divisiones et inoperetur et dividat. Sed nihil aliud, quam quod fidei nostrae est, ostendes; quia Apostolus qui esset intelligendus ostendit, dicens: Sicut enim corpus unum est, membra autem habet multa; omnia autem membra ex uno corpore, cum sint multa, unum est corpus: sic et Christus (I Cor. XII, 12) . Divisiones ergo charismatum ex uno Domino Jesu Christo, qui corpus est omnium, esse significat: quia cum ostendisset Dominum in ministerio, ostendisset etiam Deum in operationibus, unum tamen haec omnia Spiritum 237 et inoperari et dividere demonstrat, membra haec gratiarum in perfectione ( al. perfectionem) unius corporis dividentem. 33. Operationes et ministeria Deus statuit.", + "candidate_score": 0.617293, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_168_170", + "bdc_text": "agatur ; quod etiam non sit necesse concilioDas von Paul III . nach Trient einberufene Konzil .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1149", + "psc_text": "in terra, cui constant omnia, in quo et cum quo semper manebimus. In his ergo ingressi sapimus perfecte: et si quid aliter sapimus, Deus nobis id quod perfecte sapitur revelabit. Itaque secundum apostolicam fidem sacramentum dictorum praesentium retractemus; et eo modo, quo superius a nobis tractata sunt omnia, ut omnem impiae voluntatis sensum sub dictis apostolicis praeceptum ex ipsa fidei apostolicae veritate prodamus. 25. Tria in quaestionem vocata. --Tria igitur secundum dictorum ordinem in quaestionem vocantur, primum finis, deinde traditio, deinde subjectio: ut per haec aut desinat Christus in fine, aut regnum tradendo non teneat, aut extra Dei naturam Deo subjectus exsistat. 26. Objectorum Pauli verborum connexio. --Ac primum noscendum est, non hunc ordinem apostolicae esse doctrinae. Primum enim regni traditio est, deinde subjectio, postremo finis. Sed singulis quibusque causis propria quarumque causarum genera subjecta sunt: ut dum res singulae in res alias desinant, habeat semper subjacentem sibi causam causa", + "candidate_score": 0.604427, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 17, + "cf_id": "cf026", + "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica", + "max_score": 0.712867, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_56", + "bdc_text": "siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_273", + "psc_text": "Ubi non solum ligni nomine, sed etiam et numero lignorum signum crucis expressum est. CAPUT XXVII. Quomodo sacramentum Eucharistiae praefiguratum est. 1. Et quia panis et calicis sacramentum Deo placitum esset in holocausto, Scripturarum testimoniis non tacetur. Hujus enim sacrificii praefiguratio in sacerdotio Melchisedech antea fuit expressa. Iste enim sacerdos Dei excelsi, cum benediceret Abrahae, ob mysterium futuri holocausti panem et vinum in sacrificio Domino obtulit. Hoc enim ille primum in typo Filii Dei expressit: ad quem Psalmista ex persona Patris sic dicit: Ante luciferum genui te. Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech (Psal. CIX, 3) . Hoc est juxta ritum hujusmodi sacrificii, quod et in passione sua perficiens Christus implevit, quodque etiam apostolis in commemorationem suam fieri jussit. 2. Non ergo jam victimas Judaicas, quales sacerdos Aaron obtulit, credentes offerunt; sed quales idem Melchisedech rex Salem immolavit, id est, panem et vinum, quod est corporis et sanguinis", + "candidate_score": 0.712867, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_25_27", + "bdc_text": "-In Art. 22 [23 ] steht : \"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch bedütende , heilige waarzeychenn sigind , durch die von dem herren selbs , durch den dienst der Kuchen , die ware gemeinschafft des lyps unnd bluts Christi den glöubigen fürgetragen unnd angebotten werde . . .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_273", + "psc_text": "Ubi non solum ligni nomine, sed etiam et numero lignorum signum crucis expressum est. CAPUT XXVII. Quomodo sacramentum Eucharistiae praefiguratum est. 1. Et quia panis et calicis sacramentum Deo placitum esset in holocausto, Scripturarum testimoniis non tacetur. Hujus enim sacrificii praefiguratio in sacerdotio Melchisedech antea fuit expressa. Iste enim sacerdos Dei excelsi, cum benediceret Abrahae, ob mysterium futuri holocausti panem et vinum in sacrificio Domino obtulit. Hoc enim ille primum in typo Filii Dei expressit: ad quem Psalmista ex persona Patris sic dicit: Ante luciferum genui te. Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech (Psal. CIX, 3) . Hoc est juxta ritum hujusmodi sacrificii, quod et in passione sua perficiens Christus implevit, quodque etiam apostolis in commemorationem suam fieri jussit. 2. Non ergo jam victimas Judaicas, quales sacerdos Aaron obtulit, credentes offerunt; sed quales idem Melchisedech rex Salem immolavit, id est, panem et vinum, quod est corporis et sanguinis", + "candidate_score": 0.698316, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_26_28", + "bdc_text": "\"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch bedütende , heilige waarzeychenn sigind , durch die von dem herren selbs , durch den dienst der Kuchen , die ware gemeinschafft des lyps unnd bluts Christi den glöubigen fürgetragen unnd angebotten werde . . . \" ( RBS 1/2 52f) .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_273", + "psc_text": "Ubi non solum ligni nomine, sed etiam et numero lignorum signum crucis expressum est. CAPUT XXVII. Quomodo sacramentum Eucharistiae praefiguratum est. 1. Et quia panis et calicis sacramentum Deo placitum esset in holocausto, Scripturarum testimoniis non tacetur. Hujus enim sacrificii praefiguratio in sacerdotio Melchisedech antea fuit expressa. Iste enim sacerdos Dei excelsi, cum benediceret Abrahae, ob mysterium futuri holocausti panem et vinum in sacrificio Domino obtulit. Hoc enim ille primum in typo Filii Dei expressit: ad quem Psalmista ex persona Patris sic dicit: Ante luciferum genui te. Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech (Psal. CIX, 3) . Hoc est juxta ritum hujusmodi sacrificii, quod et in passione sua perficiens Christus implevit, quodque etiam apostolis in commemorationem suam fieri jussit. 2. Non ergo jam victimas Judaicas, quales sacerdos Aaron obtulit, credentes offerunt; sed quales idem Melchisedech rex Salem immolavit, id est, panem et vinum, quod est corporis et sanguinis", + "candidate_score": 0.693148, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_22_24", + "bdc_text": "Respondere equidem vos cupiebam , sed ut et vestras ecclesias apud pios homines defenderetis et , quae Christi sunt in aliis , non oppugnaretis nec in suspitionem iniquam raperetis . Nunc , quia videmini rem in eucharistia non Christum - ut Confessio habebat BasiliensisDamit ist das \"Erste Hel vetische Bekenntnis \" von 1536 gemeint ; s. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 503 , Anm. 21 .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_273", + "psc_text": "Ubi non solum ligni nomine, sed etiam et numero lignorum signum crucis expressum est. CAPUT XXVII. Quomodo sacramentum Eucharistiae praefiguratum est. 1. Et quia panis et calicis sacramentum Deo placitum esset in holocausto, Scripturarum testimoniis non tacetur. Hujus enim sacrificii praefiguratio in sacerdotio Melchisedech antea fuit expressa. Iste enim sacerdos Dei excelsi, cum benediceret Abrahae, ob mysterium futuri holocausti panem et vinum in sacrificio Domino obtulit. Hoc enim ille primum in typo Filii Dei expressit: ad quem Psalmista ex persona Patris sic dicit: Ante luciferum genui te. Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech (Psal. CIX, 3) . Hoc est juxta ritum hujusmodi sacrificii, quod et in passione sua perficiens Christus implevit, quodque etiam apostolis in commemorationem suam fieri jussit. 2. Non ergo jam victimas Judaicas, quales sacerdos Aaron obtulit, credentes offerunt; sed quales idem Melchisedech rex Salem immolavit, id est, panem et vinum, quod est corporis et sanguinis", + "candidate_score": 0.690584, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_26", + "bdc_text": "\"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_273", + "psc_text": "Ubi non solum ligni nomine, sed etiam et numero lignorum signum crucis expressum est. CAPUT XXVII. Quomodo sacramentum Eucharistiae praefiguratum est. 1. Et quia panis et calicis sacramentum Deo placitum esset in holocausto, Scripturarum testimoniis non tacetur. Hujus enim sacrificii praefiguratio in sacerdotio Melchisedech antea fuit expressa. Iste enim sacerdos Dei excelsi, cum benediceret Abrahae, ob mysterium futuri holocausti panem et vinum in sacrificio Domino obtulit. Hoc enim ille primum in typo Filii Dei expressit: ad quem Psalmista ex persona Patris sic dicit: Ante luciferum genui te. Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech (Psal. CIX, 3) . Hoc est juxta ritum hujusmodi sacrificii, quod et in passione sua perficiens Christus implevit, quodque etiam apostolis in commemorationem suam fieri jussit. 2. Non ergo jam victimas Judaicas, quales sacerdos Aaron obtulit, credentes offerunt; sed quales idem Melchisedech rex Salem immolavit, id est, panem et vinum, quod est corporis et sanguinis", + "candidate_score": 0.662936, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_223_225", + "bdc_text": "aliquid velle audere . Dominus eum reprimatVgl. Sach 3 , 2 : Jud 1 , 9 .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_138", + "psc_text": "Deus: Aufer cidarim, tolle coronam, nonne hic est qui humiles sublevavit, et sublimes humiliavit? Iniquitatem, iniquitatem, iniquitatem ponam eam; et hoc non factum est, donec veniat cujus est judicium, et tradam ei. » 2. De quo Isaias: « Dominus, sicut fortis, egredietur, et, sicut vir praeliator, suscitabit zelum, vociferabitur, et clamabit, et super inimicos suos confortabitur. Tacui semper, silui, patiens fui, sicut paries, loquar, dissipabo, et absorbebo simul » (Isai. XLII, 13). Hoc ad secundum adventum attinet, in quo non humilis, ut judicetur, sed ut judex fortis egredietur; neque tacebit, quod in priori adventu fecit, aut patiens erit, sicut fuit in passione carnis, sed judicans vociferabitur, loquetur ut paries, quia repente, quasi paries corruens, suos hostes est oppressurus. 63 3. Hoc etiam et testimonio Psalmistae docetur, ubi dicit: Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit (Psal. XLIX, 3) ; utique quia etsi in primo humilitatis suae adventu tacuit judicatus,", + "candidate_score": 0.653595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_78", + "bdc_text": "Si propterea excipietis vos me aliter , quam e re sit ecclesiarum , dominus dabit mihi , ut me a vobis expediam Vgl. Lk 12 , 58 .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_16", + "psc_text": "pedum tuorum (Psal. CIX, 1) ? Qui dum idem Christus secundum carnem sit filius David, in spiritu tamen Dominus ejus, et Deus est. Si Christus Dominus non est, de quo ait David in libris Regum: Dixit vir, cui constitutum est de Christo Dei Jacob, egregius psalmista Israel: Spiritus Domini locutus est per me, et sermo ejus per linguam meam (II Reg. XXIII, 1) ? 8. Item si Christus Dominus non est, quis est ille Dominus exercituum, qui a Domino exercituum mittitur, ipso dicente in Zacharia: Haec dicit Dominus Deus exercituum, post gloriam misit me ad gentes, quae expoliaverunt vos. Qui enim tetigerit vos, tanget pupillam oculi ejus. Quia ecce levabo manum meam super eos, et erunt praeda iis qui serviebant sibi, et cognoscetis quia Dominus exercituum misit me (Zach. II, 8) ? 9. Vide nunc cujus sit haec vox, nisi Salvatoris, quia omnipotens Deus a Patre omnipotente missum se esse", + "candidate_score": 0.64195, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_150_152", + "bdc_text": "Zur Hinrichtung des oben genannten Paars s. Jean Crespin , Histoire des vrays tesmoins , Genf 1570 ( GLN 1774 ) , f. 151 , wo die Begebenheit mit Pierre Brullys Verhaftung in Zusammenhang gebracht wird. Laut Alphonse L. E. Verheyden , Le martyrologe protestant des Pays-Bas au XVI e s. , Bruxelles 1960 , p. 265 , ist das Paar am 23 . Februar 1545 hingerichtet worden. .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_115", + "psc_text": "reverentiam illius, et probemus patientiam ipsius, morte turpissima condemnemus eum (Sap. II, 19) . CAPUT XLV. Quia in passione ejus tenebrae factae sunt. 1. Quod vero media die in passione ejus tenebrae factae sunt, et sol ipse refugit, hoc etiam divini libri loquuntur, Amos propheta testante: Et erit in die illa, dicit Dominus, occidet vobis sol meridie, et tenebrescere faciam terram in die luminis (Amos VIII, 9) . 2. Et Jeremias: Exterrita est, inquit, quae parturit, id est, Jerusalem, et afflicta est anima ejus: occidit ei sol, cum adhuc medius dies esset; confusa est et maledicta; reliquias eorum in gladium dabo (Jerem. XV, 9) . Quod factum est per Vespasianum. CAPUT XLVI. Non fregerunt ejus crura. 1. Porro, quia non fregerunt ejus crura, nisi tantum latronum, jam praedictum fuerat: Os ejus non comminuetis (Exod. XII, 46; Num. IX, 12; Joan. XIX, 36) ; praeceptum enim fuerat eis celebrare pascha in", + "candidate_score": 0.636909, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_150_152", + "bdc_text": "Zur Hinrichtung des oben genannten Paars s. Jean Crespin , Histoire des vrays tesmoins , Genf 1570 ( GLN 1774 ) , f. 151 , wo die Begebenheit mit Pierre Brullys Verhaftung in Zusammenhang gebracht wird. Laut Alphonse L. E. Verheyden , Le martyrologe protestant des Pays-Bas au XVI e s. , Bruxelles 1960 , p. 265 , ist das Paar am 23 . Februar 1545 hingerichtet worden. .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_105", + "psc_text": "quia crucifigendus erat, ita praemisit idem de semetipso Dominus, dicens: Si affiget, inquit, homo Deum, quia vos configitis me, et dixistis: In quo confiximus te (Malach. III, 8) ? Et subjecit Deus post haec illis: Me vos configitis gens tota, quod pertinet ad mysterium dominicae passionis, in qua Judaei Christum crucifixerunt, quando sceleratas manus injecerunt in eum. 4. Quod etiam per Zachariam iterum Deus sic memorat, dicens: Et aspicient ad me, quem confixerunt, et plangent eum planctu, quasi super unigenitum, et dolebant super eum, ut doleri solet in morte primogeniti (Zach. XII, 10). Hoc enim factum deprehendimus in Jesu, quem confixerunt Judaei in cruce, quem dolebunt a se crucifixum in judicii die, cum viderint eum in Patris ac sua majestate regnantem (Luc. IX, 26). 47 CAPUT XXXVII. Inter duos latrones crucifixus est. 1. Nam quod inter duos latrones crucifigendus esset, longe ante per Isaiam praedictum est: Et inter iniquos deputatus", + "candidate_score": 0.633336, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_152_154", + "bdc_text": "Februar 1545 hingerichtet worden. . In comitiisDer Reichstag zu Worms ; s. oben Nr. 2064 , Anm. 33 .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_115", + "psc_text": "reverentiam illius, et probemus patientiam ipsius, morte turpissima condemnemus eum (Sap. II, 19) . CAPUT XLV. Quia in passione ejus tenebrae factae sunt. 1. Quod vero media die in passione ejus tenebrae factae sunt, et sol ipse refugit, hoc etiam divini libri loquuntur, Amos propheta testante: Et erit in die illa, dicit Dominus, occidet vobis sol meridie, et tenebrescere faciam terram in die luminis (Amos VIII, 9) . 2. Et Jeremias: Exterrita est, inquit, quae parturit, id est, Jerusalem, et afflicta est anima ejus: occidit ei sol, cum adhuc medius dies esset; confusa est et maledicta; reliquias eorum in gladium dabo (Jerem. XV, 9) . Quod factum est per Vespasianum. CAPUT XLVI. Non fregerunt ejus crura. 1. Porro, quia non fregerunt ejus crura, nisi tantum latronum, jam praedictum fuerat: Os ejus non comminuetis (Exod. XII, 46; Num. IX, 12; Joan. XIX, 36) ; praeceptum enim fuerat eis celebrare pascha in", + "candidate_score": 0.622431, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_216_218", + "bdc_text": "s. Wilhelm Kohl , aao , S. 223 . militem iam coegit gregariumVgl . schon oben Nr. 2094 , 8. . Imperator , qui ante egit de sequestranda ditione Brunsvicensi , Nämlich auf dem Reichstag zu Speyer ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_100", + "psc_text": "Quia crucem suam ipse portavit, Isaias praedixit: Puer natus est nobis, et filius datus est nobis, et factus est principatus super humeros ejus (Isai. IX, 6) . Quis enim regum potestatis insignia in humero portat, et non aut in capite coronam, aut aliqua propriae vestis ornamenta? 2. Sed solus Rex saeculorum Christus gloriam potestatis suae et sublimitatis in humeris extulit, quod etiam Isaac figuravit, qui cum a patre hostia duceretur, ligna ipse sibi portavit (Gen. XXII, 6), Christi eximiam tunc praefigurans passionem, lignum passionis suae gestantis. CAPUT XXXV. Cruci affixus est. 1. Quia ligno crucis suspensus est, atque suffixus, Jeremias propheta ex persona Christi praedixerat, dicens: Ego, quasi agnus mansuetus, qui portatur ad victimam, et non cognovi, quia super me cogitaverunt consilia, dicentes: Mittamus lignum in panem ejus, 45 et eradamus eum de terra viventium. Haec enim quae passurus erat Dominus a Judaeis, quasi si jam facta fuissent, propheta commendat.", + "candidate_score": 0.622388, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_150", + "bdc_text": "Zur Hinrichtung des oben genannten Paars s. Jean Crespin , Histoire des vrays tesmoins , Genf 1570 ( GLN 1774 ) , f. 151 , wo die Begebenheit mit Pierre Brullys Verhaftung in Zusammenhang gebracht wird.", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_105", + "psc_text": "quia crucifigendus erat, ita praemisit idem de semetipso Dominus, dicens: Si affiget, inquit, homo Deum, quia vos configitis me, et dixistis: In quo confiximus te (Malach. III, 8) ? Et subjecit Deus post haec illis: Me vos configitis gens tota, quod pertinet ad mysterium dominicae passionis, in qua Judaei Christum crucifixerunt, quando sceleratas manus injecerunt in eum. 4. Quod etiam per Zachariam iterum Deus sic memorat, dicens: Et aspicient ad me, quem confixerunt, et plangent eum planctu, quasi super unigenitum, et dolebant super eum, ut doleri solet in morte primogeniti (Zach. XII, 10). Hoc enim factum deprehendimus in Jesu, quem confixerunt Judaei in cruce, quem dolebunt a se crucifixum in judicii die, cum viderint eum in Patris ac sua majestate regnantem (Luc. IX, 26). 47 CAPUT XXXVII. Inter duos latrones crucifixus est. 1. Nam quod inter duos latrones crucifigendus esset, longe ante per Isaiam praedictum est: Et inter iniquos deputatus", + "candidate_score": 0.611177, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 18, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-praedestinatione-sanctorum", + "max_score": 0.712738, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_141_143", + "bdc_text": "ad promovendum ecclesiae utilitatem . ullis hominibus collatum esse . Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-praedestinatione-sanctorum_window_51", + "psc_text": "nemo nisi ab illo discit, quicumque ibi litteras discit: ita recte dicimus, Omnes Deus docet venire ad Christum, non quia omnes veniunt, sed quia nemo aliter venit. Cur autem non omnes doceat, aperuit Apostolus, quantum aperiendum judicavit: quia volens ostendere iram, et demonstrare potentiam suam, attulit in multa patientia vasa irae quae perfecta sunt in perditionem, et ut notas faciat divitias gloriae suae in vasa misericordiae, quae praeparavit in gloriam (Rom. IX, 18-23) . Hinc est quod verbum crucis pereuntibus stultitia est; his autem qui salvi fiunt, virtus Dei est (I Cor. I, 18) . Hos omnes docet venire au Christum Deus; hos enim omnes vult salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire (I Tim. II, 4). Nam si et illos quibus stultitia est verbum crucis, ut ad Christum venirent, docere voluisset, procul dubio venirent et ipsi. Non enim fallit aut fallitur qui ait, Omnis qui audivit a Patre et", + "candidate_score": 0.712738, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_143", + "bdc_text": "Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-praedestinatione-sanctorum_window_52", + "psc_text": "Christum Deus; hos enim omnes vult salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire (I Tim. II, 4). Nam si et illos quibus stultitia est verbum crucis, ut ad Christum venirent, docere voluisset, procul dubio venirent et ipsi. Non enim fallit aut fallitur qui ait, Omnis qui audivit a Patre et didicit, venit ad me. Absit ergo ut quisquam non veniat, qui a Patre audivit et didicit. 15. « Quare, » inquiunt, « non omnes docet? » Si dixerimus quia nolunt discere quos non docet; respondebitur nobis, Et ubi est quod ei dicitur, Deus, tu convertens vivificabis nos (Psal. LXXXIV, 7) ? Aut si non facit volentes ex nolentibus Deus, utquid orat Ecclesia secundum praeceptum Domini pro persecutoribus suis (Matth. V, 44)? Nam sic etiam voluit intelligi sanctus Cyprianus ( De Oratione Dominica ) quod dicimus, Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra (Matth. VI, 10) : hoc est,", + "candidate_score": 0.698761, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_20_22", + "bdc_text": "s. oben Nr. 2061 , Anm. 7 . respondere , non ego , sed alii censebant . Respondere equidem vos cupiebam , sed ut et vestras ecclesias apud pios homines defenderetis et , quae Christi sunt in aliis , non oppugnaretis nec in suspitionem iniquam raperetis .", + "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-praedestinatione-sanctorum_window_58", + "psc_text": "qui respondeas Deo (Rom. IX, 20) ? quam dicere audemus, quasi noverimus, quod occultum esse voluit, qui tamen aliquid injustum velle non potuit. CAPUT IX. 17. Illud autem quod in opusculo meo quodam contra Porphyrium sub titulo, de Tempore Christianae religionis, me dixisse recolitis; ita dixi, ut hanc diligentiorem et operosiorem disputationem de Gratia praeterirem, non sane omissa significatione, quod eam loco illo explicare noluissem, quae posset alias vel ab aliis explicari. Nam ita locutus sum inter caetera, respondens propositae quaestioni, Cur Christus post tam longa tempora venerit: « Proinde, » inquam, « cum Christo non objiciant, quod ejus doctrinam non omnes sequuntur (sentiunt enim et ipsi nequaquam hoc recte objici posse, vel sapientiae philosophorum, vel etiam numini deorum suorum); quid respondebunt si excepta illa altitudine sapientiae et scientiae Dei, ubi fortassis aliud divinum consilium longe secretius latet, sine praejudicio etiam aliarum forte causarum, quae a prudentibus vestigari queunt, hoc", + "candidate_score": 0.67911, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 19, + "cf_id": "cf009", + "work_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem", + "max_score": 0.711664, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_141_143", + "bdc_text": "ad promovendum ecclesiae utilitatem . ullis hominibus collatum esse . Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_192", + "psc_text": "parcet, si eum dereliquerit, si non fuerit digna lumbo ejus, si non adhaerens Domino, unus spiritus fuerit in Christo Jesu, cui est gloria, et imperium in saecula saeculorum. Amen. HOMILIA OCTAVA. De eo quod scriptum est: Notum fac mihi, Domine, et cognoscam (Jer. XI, 18) , usque ad eum locum in quo ait: Ite, congregate omnes bestias agri (Jer. XII, 9) . 813 Si Dei eloquia sunt in Lege et Prophetis, Evangeliis et Apostolis, oportet discipulum Dei divinorum sermonum magistrum Deum ascribere. Qui enim docet hominem scientiam (Ps. XCIII, 10) , secundum Psalmistam, Deus est. Salvator quoque perhibet testimonium, nullum debere super terras magistrum nuncupari, dicens: Et vos, nolite vocare magistrum super terram. Unus quippe est magister vester, Pater qui in coelis est (Matth. XXIII, 8) : Pater autem qui est in coelis, erudiet [ Al. erudit] homines sive per se, sive per Filium, sive per Spiritum sanctum: et ut", + "candidate_score": 0.711664, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_142_144", + "bdc_text": "ullis hominibus collatum esse . Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus . Amen .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_192", + "psc_text": "parcet, si eum dereliquerit, si non fuerit digna lumbo ejus, si non adhaerens Domino, unus spiritus fuerit in Christo Jesu, cui est gloria, et imperium in saecula saeculorum. Amen. HOMILIA OCTAVA. De eo quod scriptum est: Notum fac mihi, Domine, et cognoscam (Jer. XI, 18) , usque ad eum locum in quo ait: Ite, congregate omnes bestias agri (Jer. XII, 9) . 813 Si Dei eloquia sunt in Lege et Prophetis, Evangeliis et Apostolis, oportet discipulum Dei divinorum sermonum magistrum Deum ascribere. Qui enim docet hominem scientiam (Ps. XCIII, 10) , secundum Psalmistam, Deus est. Salvator quoque perhibet testimonium, nullum debere super terras magistrum nuncupari, dicens: Et vos, nolite vocare magistrum super terram. Unus quippe est magister vester, Pater qui in coelis est (Matth. XXIII, 8) : Pater autem qui est in coelis, erudiet [ Al. erudit] homines sive per se, sive per Filium, sive per Spiritum sanctum: et ut", + "candidate_score": 0.711655, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_143", + "bdc_text": "Christus , dominus et magister noster , Joh 13 , 13f. ipse nos doceat et vere suos discipulos faciat in omnibus .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_192", + "psc_text": "parcet, si eum dereliquerit, si non fuerit digna lumbo ejus, si non adhaerens Domino, unus spiritus fuerit in Christo Jesu, cui est gloria, et imperium in saecula saeculorum. Amen. HOMILIA OCTAVA. De eo quod scriptum est: Notum fac mihi, Domine, et cognoscam (Jer. XI, 18) , usque ad eum locum in quo ait: Ite, congregate omnes bestias agri (Jer. XII, 9) . 813 Si Dei eloquia sunt in Lege et Prophetis, Evangeliis et Apostolis, oportet discipulum Dei divinorum sermonum magistrum Deum ascribere. Qui enim docet hominem scientiam (Ps. XCIII, 10) , secundum Psalmistam, Deus est. Salvator quoque perhibet testimonium, nullum debere super terras magistrum nuncupari, dicens: Et vos, nolite vocare magistrum super terram. Unus quippe est magister vester, Pater qui in coelis est (Matth. XXIII, 8) : Pater autem qui est in coelis, erudiet [ Al. erudit] homines sive per se, sive per Filium, sive per Spiritum sanctum: et ut", + "candidate_score": 0.699232, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_130_132", + "bdc_text": "praedicationi Christi . et illustrandae observari religionem , cuius in Christo domino et apostolo eius exemplum videmus nobis esse propositum . Video , quid in me ipso , quid in iis , quibus irati estis , iure desideretis .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_592", + "psc_text": "facere quae loquor. Nullum imitemur, et si volumus imitari quempiam, propositus est nobis ad imitandum Christus Jesus. Descripti sunt actus apostolorum, et prophetarum gesta de sacris voluminibus agnoscimus: illud exemplar firmum est, illud propositum solidum, quod qui sequi cupit, securus ingreditur: si vero quaerimus nobis culpabiles, ad aemulandum, ut cum dicamus: Ille docet, et his quae docet, facit ipse contraria, adversum praeceptum Domini facimus, qui mandavit doctrinas magistrorum magis considerari debere, quam vitas. Haec dicimus de eo, quod scriptum est: Accepisti vestem tuam versicolorem, et operuisti illa, id est vasa glorificationis, quae in idola commutasti. Sequitur: 949 Et oleum meum, et incensum meum posuisti ante faciem eorum (Apoc. VIII) . Scriptura docente, didicimus, quia sanctorum oratio sit incensum. Ait enim: Incensum autem orationes sanctorum sunt. Si ergo instituti ad orationem cum illam Deo debeamus offerre, id est, Deo Legis et Prophetarum, Deo Abraham, Deo Isaac, Deo Jacob, et Patri Jesu", + "candidate_score": 0.699231, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_136_138", + "bdc_text": "vituperandive ministerii nostri occasionem , nedum causam2Kor 6 , 3. . Me profecto moneri quam luberrime a quibusvis opto de cunctis meis erratis ; audire alios cupio , quanquam sequi unum dominum debeo .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_463", + "psc_text": "Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui; qui non noverunt voluntatem beatorum, de qua scribitur: Torrente voluptatis tuae potabis eos: requirunt quasi amatores luxuriae, et non amatores Dei, semper in corporalibus esse deliciis. Signum autem mihi videtur voluptatis carneae, sub cubito manuum cervical assutum. Quia enim in tempore discumbendi ad beneficia corporalia videmur uti consutis quibusdam, et acu pictis sub cubito 906 manuum nostrarum, forsitan sermo divinus per istius modi figuram et argumentum eos culpat magistros, qui per vaniloquentiam, et beatas quasque repromissiones, multitudinem audientium libidini, vitiis, voluptatique permittunt. Debet enim Dei verbum, et Deus homo ea proferre, quae saluti sunt audienti, quae illum hortentur ad continentiam, ad conversationem sanorum actuum, ad cuncta, quae homo studiosus laborum, et non libidinum, debet incumbere, ut possit ea consequi, quae a Deo sunt repromissa. Cum ergo aliquis aptus moribus populi, ut placeat eis, quibus aures pruriunt, loquitur quae gratanter accipiant, loquitur quae vicina", + "candidate_score": 0.693461, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_125_127", + "bdc_text": "multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. . Nolo , ut praedicationi Christi1Kor 1 , 23 ; 2Kor 4 , 5 .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_184", + "psc_text": "absit gloriari, nisi in cruce Domini mei Jesu Christi, per [Al. propter] quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo (Gal. VI, 14) . Vis gloriari et non audire: Confundimini a gloriatione vestra, audi Paulum gloriantem, et disce cum loquitur: Libenter gloriabor in infirmitatibus meis, ut inhabitet in me virtus Christi. Audi quae sint gloriae, in quibus se vir efferat: In laboribus abundanter. Quis hoc potest dicere: In carceribus supra modum, in mortibus saepe, a Judaeis quinquies quadragenas una minus accepi, ter virgis caesus sum, semel lapidatus sum, ter naufragium passus sum (II Cor. XI, 23-25) ? Discamus differentias gloriarum, et nonnullos esse qui super his glorientur, quae rubore digna sunt, quorum gloria est in confusione. In his quippe gloriantur, quae cum faciunt, latebras, et secreta perquirunt (Phil. III, 19). Post haec consideremus quid de cinctorio praeceptum sit. Haec dicit Dominus: Vide et accipe tibi cinctorium lineum, et circumda lumbos", + "candidate_score": 0.691967, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_54_56", + "bdc_text": "confessio , f. 31v. , an : Capito und Bucer hatten in Basel im Januar 1536 behauptet , dass der Abendmahlsstreit \"in verbis potius quam ipsa sententia existeret\" , das ist \"mer inn worten dann in grund stünde\" ( laut der deutschen Fassung des Warhafften Bekanntnuß , Zürich , Froschauer , 1544 , f. 33r. ) . siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_252", + "psc_text": "in manifesto circumciditur, nesciens 834 eum qui in manifesto circumciditur, Judaeum non esse, neque eam quae in palam est in carne circumcisionem. Qui auditor est autem circumcisionis occultae, et in occulto circumciditur. Qui audit Legem occulte de mysteriis Paschae, ove vescitur Christo; Pascha quippe nostrum immolatus est Christus (I Cor. V, 7) ; sciens carnem Verbi Dei vere cibum esse, vescitur ea. Occulte quippe de Pascha audivit. At vero miserabilis Judaeus idcirco Dominum Jesum interfecit, et usque in praesentem diem reus est mortis ejus, quia non audivit occulte Legem et prophetas. Si quando leges de azymis potes audire occulte, potes audire manifeste. Quicumque de vobis (prope quippe est Pascha) azyma celebraverit, id est, azyma haec corporalia, non audivit mandatum dicens: Nisi audieritis occulte, plorabit anima vestra. Et de sabbato quaedam mulierculae non audientes prophetam, non audiunt occulte, sed palam die sabbato lavantes se, et iterum revertentes ad egena, et infirma", + "candidate_score": 0.684932, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_125", + "bdc_text": "multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_184", + "psc_text": "absit gloriari, nisi in cruce Domini mei Jesu Christi, per [Al. propter] quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo (Gal. VI, 14) . Vis gloriari et non audire: Confundimini a gloriatione vestra, audi Paulum gloriantem, et disce cum loquitur: Libenter gloriabor in infirmitatibus meis, ut inhabitet in me virtus Christi. Audi quae sint gloriae, in quibus se vir efferat: In laboribus abundanter. Quis hoc potest dicere: In carceribus supra modum, in mortibus saepe, a Judaeis quinquies quadragenas una minus accepi, ter virgis caesus sum, semel lapidatus sum, ter naufragium passus sum (II Cor. XI, 23-25) ? Discamus differentias gloriarum, et nonnullos esse qui super his glorientur, quae rubore digna sunt, quorum gloria est in confusione. In his quippe gloriantur, quae cum faciunt, latebras, et secreta perquirunt (Phil. III, 19). Post haec consideremus quid de cinctorio praeceptum sit. Haec dicit Dominus: Vide et accipe tibi cinctorium lineum, et circumda lumbos", + "candidate_score": 0.67664, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_131", + "bdc_text": "et illustrandae observari religionem , cuius in Christo domino et apostolo eius exemplum videmus nobis esse propositum .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_592", + "psc_text": "facere quae loquor. Nullum imitemur, et si volumus imitari quempiam, propositus est nobis ad imitandum Christus Jesus. Descripti sunt actus apostolorum, et prophetarum gesta de sacris voluminibus agnoscimus: illud exemplar firmum est, illud propositum solidum, quod qui sequi cupit, securus ingreditur: si vero quaerimus nobis culpabiles, ad aemulandum, ut cum dicamus: Ille docet, et his quae docet, facit ipse contraria, adversum praeceptum Domini facimus, qui mandavit doctrinas magistrorum magis considerari debere, quam vitas. Haec dicimus de eo, quod scriptum est: Accepisti vestem tuam versicolorem, et operuisti illa, id est vasa glorificationis, quae in idola commutasti. Sequitur: 949 Et oleum meum, et incensum meum posuisti ante faciem eorum (Apoc. VIII) . Scriptura docente, didicimus, quia sanctorum oratio sit incensum. Ait enim: Incensum autem orationes sanctorum sunt. Si ergo instituti ad orationem cum illam Deo debeamus offerre, id est, Deo Legis et Prophetarum, Deo Abraham, Deo Isaac, Deo Jacob, et Patri Jesu", + "candidate_score": 0.668469, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_48_50", + "bdc_text": "scripturis . non potest . Me non cum adversariis , Bucer reagiert auf oben Nr. 2096 , 141. 23f .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_715", + "psc_text": "Dei spreverit. Impossibile quippe est hominem sine testamento esse. Si habes testamentum Dei in te, non potest testamentum tecum facere Nabuchodonosor. Porro si repulisti testamentum Dei per praevaricationem mandatorum ejus, suscepisti testamentum Nabuchodonosor. Scriptum est enim: Disponit ad eum testamentum suum, et inducit eum in maledictionem. Deus in benedictione nobiscum testamentum facit: Nabuchodonosor vero testamentum suum in maledictione constituit. Non potest in benedictione esse qui pactum fecerit cum Nabuchodonosor. Sed dicit mihi aliquis, qui in Scripturis divinis est eruditus: Invenio in 989 lege Moysi maledictiones constitutas in peccatorem: si ergo praecepto Dei maledictum constitutum est in peccatores, cur non et econtrario apud diabolum quaedam benedictio sit, ut alii apud eum in benedictione fiant, alii in maledictione? Huic ergo acute et acerrime interroganti sic conabor occurrere et dicere quia et quaedam sit benedictio a Nabuchodonosor, quam Deus procul abjiciat a nobis: et maledictio, de qua nunc dicere debemus, quae digne super", + "candidate_score": 0.632626, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_165_167", + "bdc_text": "Juni 1544 gebilligten Reichsabschied von Speyer , an dem jener \"eynen andern gemeynen reichßtag fürnemlich von wegen der streittigen religion . . . auf nechstkünftigen herbst odder winterzeit \" versprach; s. RTA JR XV/4 2271 .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_355", + "psc_text": "HOMILIA DECIMA QUARTA. De eo quod scriptum est: Et dixit Dominus ad me in diebus regis Josiae (Jerem. III, 6) , usque ad eum locum in quo ait: Justificavit animam suam Israel a peccatrice Juda (Jerem. III, 11) . 869 Ipsum primum lectionis sermonem, qui perobscurus est, debemus excutere, et postea, si Dominus dederit viam intelligendi, ad altiorem sensum venire. In Regnorum libris fertur historia, quae docet post Salomonis interitum, temporibus Roboam duodecim tribus fuisse divisas: id est in decem tribus regnasse Jeroboam, et vocatas eas esse Israel: duabus vero praefuisse Roboam, et vocatas eas esse Judam. Quae discretio populi juxta fidem libri, usque ad praesentem diem permanet. Neque enim in aliquibus voluminibus invenitur ubi Israel et Juda sub uno rursus imperio redigantur. Primus itaque peccavit Israel sub Jeroboam, et caeteris successoribus ejus; et tanta peccavit, ut a Deo traderetur captivitati, et serviret apud Assyrios usque ad praesentem diem. Et", + "candidate_score": 0.629519, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_157_159", + "bdc_text": "s. Heidrich , Karl V. II 55 . Turcam Sultan Suleiman I. adventare ; Siehe die kaiserlichen Propositionen für den Reichstag vom 17 .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_725", + "psc_text": "radices nostras ponatur securis, quae in Evangelio praedicatur, attentius Jesum Christum Dominum nostrum cum Patre suo precemur, cui est gloria et imperium in saecula saeculorum. Amen. HOMILIA DECIMA TERTIA. De eo quod dicitur: Fili hominis, leva planctum super regem Tyri, et pone faciem tuam contra Sidonem (Cap. XXVII) . 991 Praecipitur nobis ab episcopis discutere sermonem principis Tyri, ut laudes ejus culpasque dicamus: nec non jussum est, ut de Pharaone rege Aegypti aliqua retractemus. Plangitur itaque princeps Tyri: nec putandum est hunc hominem esse. In medio quippe Cherubim nullus hominum est creatus, et in paradiso Dei, si simpliciter litteram sequimur, hominum nullus est enutritus. Et cum in paradiso deliciarum, sicuti diximus, nemo fuerit: nunc dicitur princeps Tyri in paradiso deliciarum natus atque nutritus. Quis est iste princeps Tyri? Veniamus ad Danielem, et occasionem intelligentiae reperientes, dicamus non esse principes corporeos, de quibus nunc quaeritur. Post Danielem ab Apostolo petamus exemplum.", + "candidate_score": 0.609986, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_211_213", + "bdc_text": "Via ad landtgravium Landgraf Philipp von Hessen. affectatur . BrabantiDie Kaiserlichen am Hof in Brüssel , welches zu Brabant gehörte . Brunsvicensi clam adsunt ;", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_407", + "psc_text": "canticorum (Ps. CXXXVI) . Ista sunt flumina Babylonis, juxta quae sedentes, et reminiscentes patriae coelestis, lugent atque deplorant, ubi suspendunt organa sua, in salicibus Legis et mysteriorum Dei. Scriptum est in quodam libro, quia salignam omnes credentes accipiant coronam. Et in Isaia dicitur: Orietur quasi in medio aquae fenum, et salix super aquam fluentem (Isai. XLIV) . Et in solemnitate Dei, quando tabernacula ejus componuntur, salignos ramos in tabernaculorum fixione constituunt. Secus fluvium Chobar. Secus flumen istud gravissimum saeculi. Et aperti sunt coeli. Clausi erant coeli, et ad adventum Christi aperti sunt, ut reseratis illis, veniret super eum Spiritus sanctus in specie columbae. Neque enim poterat ad nos commeare, nisi primum ad suae naturae consortem descendisset. Ascendit Jesus in altum, captivam duxit captivitatem, accepit dona in hominibus. Qui descendit, ipse est, qui ascendit super omnes coelos, ut impleret omnia. Et ipse dedit alios apostolos, alios prophetas, alios evangelistas, alios pastores", + "candidate_score": 0.603311, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_53", + "bdc_text": "Non enim nec Capito nec ego vobis Basileae diximus tantum esse inter Lutherum et vos discrepantiam verborum , Bucer spielt auf Orthodoxa . . .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_440", + "psc_text": "loquens de corde proprio in Evangelio. Et de haereticis quidem nihil absurdum est haec dicta intelligere. Disserunt quippe quasi in Evangeliis, et quasi de Apostolis, αἰώνων suorum fabulas proprio corde exponentes, non in corde Spiritus sancti. Neque enim possunt dicere: Nos autem sensum Christi habeamus, ut videamus ea, quae a Deo donata sunt nobis (I Cor. XII) . Cum autem et super me venerit, qui dicor ecclesiasticus, qui accipio librum sanctum, et nitor eum interpretari, hoc quod de haereticis intelligi potest, quaeso audientes, ut diligenter attendant, et accipiant gratiam spiritus de qua dictum est: Discretio spirituum, ut probati trapezitae facti, diligenter 899 observent quando falsus sim magister, quando vero praedicem quae sunt pietatis ac veritatis. Si itaque invenio in Moyse, et in Prophetis sensum Christi, non de corde proprio, sed de spiritu sancto loquor. Si autem nihil congruum inveniens, mihimetipsi confingor quae loquar, fluctuans in sermonibus, qui sunt alieni a", + "candidate_score": 0.596476, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 20, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae", + "max_score": 0.711632, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_130_132", + "bdc_text": "praedicationi Christi . et illustrandae observari religionem , cuius in Christo domino et apostolo eius exemplum videmus nobis esse propositum . Video , quid in me ipso , quid in iis , quibus irati estis , iure desideretis .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3785", + "psc_text": "A Domino gressus hominis diriguntur, et viam ejus volet, ut intelligeremus ipsam voluntatem bonam qua incipimus velle credere (quoniam Dei via quid est, nisi fides recta?) illius esse donum qui gressus nostros propterea dirigit primitus ut velimus. Non enim ait Scriptura, A Domino gressus hominis diriguntur, quia viam ejus voluit; sed, diriguntur, inquit, et volet. Non igitur quia voluit, diriguntur; sed quia diriguntur, volet. CAPUT II. 4. Hic tu rursus fortasse dicturus es hoc fieri a Domino, dum doctrina ejus legitur vel auditur, si homo veritati quam legit vel audit, sua consentiat voluntate. Si enim lateret eum, inquis, doctrina Dei, non dirigerentur gressus ejus, quibus directis vellet viam Dei. Ac per hoc sic tantum putas a Domino gressus hominis dirigi ad eligendam viam Dei, quia sine doctrina Dei non ei potest innotescere veritas, cui propria voluntate consentiat. Cui si consentit, inquis ( quod in ejus libero arbitrio constitutum est), recte", + "candidate_score": 0.711632, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_131_133", + "bdc_text": "et illustrandae observari religionem , cuius in Christo domino et apostolo eius exemplum videmus nobis esse propositum . Video , quid in me ipso , quid in iis , quibus irati estis , iure desideretis . Video , quid etiam in vobis iure desideretur .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3785", + "psc_text": "A Domino gressus hominis diriguntur, et viam ejus volet, ut intelligeremus ipsam voluntatem bonam qua incipimus velle credere (quoniam Dei via quid est, nisi fides recta?) illius esse donum qui gressus nostros propterea dirigit primitus ut velimus. Non enim ait Scriptura, A Domino gressus hominis diriguntur, quia viam ejus voluit; sed, diriguntur, inquit, et volet. Non igitur quia voluit, diriguntur; sed quia diriguntur, volet. CAPUT II. 4. Hic tu rursus fortasse dicturus es hoc fieri a Domino, dum doctrina ejus legitur vel auditur, si homo veritati quam legit vel audit, sua consentiat voluntate. Si enim lateret eum, inquis, doctrina Dei, non dirigerentur gressus ejus, quibus directis vellet viam Dei. Ac per hoc sic tantum putas a Domino gressus hominis dirigi ad eligendam viam Dei, quia sine doctrina Dei non ei potest innotescere veritas, cui propria voluntate consentiat. Cui si consentit, inquis ( quod in ejus libero arbitrio constitutum est), recte", + "candidate_score": 0.705028, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_123_125", + "bdc_text": "] Optimi viri , cogitemus et consyderemus , quam sint hi dies maliVgl. Eph 5 , 16 . et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 . multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1163", + "psc_text": "malum ex vobis ipsis (I Cor. V, 12, 13). Quod cum etiam faciendum videtur, quatenus fiat, quantae curae ac timoris est? ne forte contingat quod de illo ipso intelligitur in secunda ad eosdem Epistola cavendum admonere, ne majore tristitia absorbeatur qui ejusmodi est. Et ne quisquam hoc non multum curandum putaret, ibi ait, Ut non possideamur a satana: non enim ignoramus mentes ejus (II Cor. II, 7, 11). Quis in his omnibus tremor, mi Pauline, sancte homo Dei! quis tremor, quae tenebrae! Nonne putamus de his esse dictum: Timor et tremor venerunt supra me, et contexerunt me tenebrae; et dixi, Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo et requiescam? Ecce elongavi fugiens, et mansi in deserto. Verumtamen etiam in deserto ipso fortassis expertus sit quod adjungit: Exspectabam eum qui me salvum faceret a pusillanimitate et tempestate (Psal. LIV, 6 9). Nempe ergo tentatio est vita humana super terram (Job.", + "candidate_score": 0.701969, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_124_126", + "bdc_text": "et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 . multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. . Nolo , ut praedicationi Christi1Kor 1 , 23 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1163", + "psc_text": "malum ex vobis ipsis (I Cor. V, 12, 13). Quod cum etiam faciendum videtur, quatenus fiat, quantae curae ac timoris est? ne forte contingat quod de illo ipso intelligitur in secunda ad eosdem Epistola cavendum admonere, ne majore tristitia absorbeatur qui ejusmodi est. Et ne quisquam hoc non multum curandum putaret, ibi ait, Ut non possideamur a satana: non enim ignoramus mentes ejus (II Cor. II, 7, 11). Quis in his omnibus tremor, mi Pauline, sancte homo Dei! quis tremor, quae tenebrae! Nonne putamus de his esse dictum: Timor et tremor venerunt supra me, et contexerunt me tenebrae; et dixi, Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo et requiescam? Ecce elongavi fugiens, et mansi in deserto. Verumtamen etiam in deserto ipso fortassis expertus sit quod adjungit: Exspectabam eum qui me salvum faceret a pusillanimitate et tempestate (Psal. LIV, 6 9). Nempe ergo tentatio est vita humana super terram (Job.", + "candidate_score": 0.701314, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_56_58", + "bdc_text": "siquidem vos in sacra coena absentis tantum Christi symbola ponatis , sed siquidem exhiberi per ecclesiae ministerium in sacra coena cum pane et vino veram corporis et sanguinis domini communicationem agnosceretis et negaretis tantum naturalem symbolorum cum corpore et sanguine domini unionem aut localem illorum in his inclusionem , ut scilicet Confessio Basiliensis habet Siehe oben Anm. 10. . Haec , inquam , si sentiretis , ita diximus nihil re , sed verbis tantum inter vos controverti . Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_557", + "psc_text": "Jesus panem et benedixit; cum etiam superius dixisset: Cum sero autem factum esset, recumbebat cum duodecim, et manducantibus eis dixit, Quoniam unus ex vobis tradet me (Matth. XXVI, 26, 20, 21). Postea enim tradidit Sacramentum. Et liquido apparet, quando primum acceperunt discipuli corpus et sanguinem Domini, non eos accepisse jejunos. 8. Numquid tamen propterea calumniandum est universae Ecclesiae quod a jejunis semper accipitur? Ex hoc enim placuit Spiritui sancto, ut in honorem tanti Sacramenti in os Christiani prius Dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi: nam ideo per universum orbem mos iste servatur. Neque enim quia post cibos dedit Dominus, propterea pransi aut coenati fratres ad illud Sacramentum accipiendum convenire debent, aut sicut faciebant quos Apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. Namque Salvator quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit altius infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Et ideo non praecepit quo", + "candidate_score": 0.699911, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_131_133", + "bdc_text": "et illustrandae observari religionem , cuius in Christo domino et apostolo eius exemplum videmus nobis esse propositum . Video , quid in me ipso , quid in iis , quibus irati estis , iure desideretis . Video , quid etiam in vobis iure desideretur .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2207", + "psc_text": "ipsa Trinitas, unus Deus. Et quia non tantum invisibilis, verum etiam incommutabilis; sic apparet quibus voluerit, in qua voluerit specie, ut apud eum integra maneat ejus invisibilis incommutabilisque natura. Desiderium autem veraciter piorum, quo videre Deum cupiunt, et inhianter ardescunt, non, opinor, in eam speciem contuendam flagrat, qua ut vult apparet, quod ipse non est; sed in eam substantiam, qua ipse est quod est. Hujus enim desiderii sui flammam sanctus Moyses, fidelis famulus ejus ostendit, ubi ait Deo, cum quo ut amicus facie ad faciem loquebatur: Si inveni gratiam ante te, ostende mihi temetipsum (Exod. XXXIII, 13, sec. LXX). Quid ergo? ille non erat ipse? Si non esset ipse, non ei diceret, ostende mihi temetipsum; sed, Ostende mihi Deum: et tamen si ejus naturam substantiamque conspiceret, multo minus diceret, ostende mihi temetipsum. Ipse ergo erat in ea specie qua apparere voluerat; non autem ipse apparebat in natura propria, quam Moyses", + "candidate_score": 0.691992, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_127_129", + "bdc_text": "2Kor 4 , 5 . ob ullam mundi iniquitatem tantulum detrahatur , aut tenebrae ulla in parte in eameam am Rande nachgetragen. inducantur . Eam autem opto a nobis omnibus efferendae illiGemeint ist :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2025", + "psc_text": "infidelitate atque injustitia tenebrescunt, etiam in illo supplicio se usuros dementer existiment; quia enim volentes injuste utuntur bonis, juste nolentes cruciabuntur malis. Unde possunt etiam tenebrae exteriores intelligi poenae corporales; corpus quippe est animae exterius: ut sint animae mala, quibus a charitatis luce aversa mens in peccatis oblectatur, exterae tenebrae; corporis autem mala, quibus aeternis in finem torquebitur, exteriores tenebrae, quas solas timent qui servili adhuc timore detinentur. Nam si eis liceret in illis exteris quae sunt in peccatis, impune semper volvi et involvi, profecto nunquam vellent accedere ad Deum, et illuminari, et inhaerere illi per charitatem, ubi est timor castus, permanens in saeculum saeculi: qui timor non cruciat, sed tenaciorem facit animam boni illius, quod si dimiserit, cadet. CAPUT XXIV. 59. Timeat eum omne semen Israel. Et vide causam quam conjungit: Quoniam non sprevit, inquit, neque despexit precem pauperis. Pauperem, humilem dicit: hinc est, Noli altum sapere, sed time.", + "candidate_score": 0.686372, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_225_227", + "bdc_text": "Jud 1 , 9 . et ad veram nos omnes poenitentiam adigat et in se consensionem Vgl. 1Kor 1 , 10. . Amen .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2425", + "psc_text": "Apostolus ait, Ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? aut istis exceptis esse definitum quod scriptum est, Beati omnes qui confidunt in eum (Psal. II, 13)? aut ad istos non pertinere quod dicitur, Viriliter agite, et confortetur cor vestrum, omnes qui speratis in Dominum (Psal. XXX, 25)? 8. Cum igitur super peccatores tanta sit patientia, tanta misericordia Dei, ut in hac temporali vita moribus emendatis, non damnentur in aeternum; qui nullius quae sibi praebeatur exspectat misericordiam, quoniam nemo est illo beatior, nemo potentior, nemo justior: quales non esse oportet homines erga homines, qui hanc vitam nostram quantacumque laude cumulemus, eam sine peccato esse non dicimus? quod si dixerimus, nos ipsos, sicut scriptum est, decipimus, et veritas in nobis non est (I Joan. I, 8). Proinde licet accusatoris alia persona sit, alia defensoris, alia intercessoris, alia judicis, de quorum propriis officiis nimis longum est, et non necessarium hoc sermone disserere;", + "candidate_score": 0.685461, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_122_124", + "bdc_text": "[ Autographe Nachschrift: ] Optimi viri , cogitemus et consyderemus , quam sint hi dies maliVgl. Eph 5 , 16 . et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3490", + "psc_text": "vigilantes, quandocumque futurus esset. Qui enim adventum Domini non cognoverit primum, praeparare se non poterit ad secundum, credendo in eum fideliterque vigilando, ne illum tanquam fur in tenebris comprehendat, sive tardius venerit, sive citius quam speratur. CAPUT III. 7. Dicit etiam, sicut admones, apostolus Paulus, In novissimis temporibus instabunt tempora periculosa, et reliqua (II Tim. III, 1). Sed numquid ideo docet tempora, quae Pater posuit in sua potestate? aut ideo quisquam novit quam longa vel brevia sint eadem ipsa, quae fatendum est esse novissima? Cogitare quippe debemus quam olim dictum sit, Filioli, novissima hora est (I Joan. II, 18). 8. Rursus eumdem apostolum dixisse commemoras: De temporibus autem et momentis non necesse habemus scribere vobis: vos enim ipsi diligenter scitis quia dies Domini sicut fur in nocte, ita veniet; et cum dixerint, Pax et securitas, tunc subitaneus illis apparebit interitus, quomodo dolores parturientis, et non effugient (I Thess. V, 1-3).", + "candidate_score": 0.684151, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_126_128", + "bdc_text": "Nolo , ut praedicationi Christi1Kor 1 , 23 ; 2Kor 4 , 5 . ob ullam mundi iniquitatem tantulum detrahatur , aut tenebrae ulla in parte in eameam am Rande nachgetragen. inducantur .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2025", + "psc_text": "infidelitate atque injustitia tenebrescunt, etiam in illo supplicio se usuros dementer existiment; quia enim volentes injuste utuntur bonis, juste nolentes cruciabuntur malis. Unde possunt etiam tenebrae exteriores intelligi poenae corporales; corpus quippe est animae exterius: ut sint animae mala, quibus a charitatis luce aversa mens in peccatis oblectatur, exterae tenebrae; corporis autem mala, quibus aeternis in finem torquebitur, exteriores tenebrae, quas solas timent qui servili adhuc timore detinentur. Nam si eis liceret in illis exteris quae sunt in peccatis, impune semper volvi et involvi, profecto nunquam vellent accedere ad Deum, et illuminari, et inhaerere illi per charitatem, ubi est timor castus, permanens in saeculum saeculi: qui timor non cruciat, sed tenaciorem facit animam boni illius, quod si dimiserit, cadet. CAPUT XXIV. 59. Timeat eum omne semen Israel. Et vide causam quam conjungit: Quoniam non sprevit, inquit, neque despexit precem pauperis. Pauperem, humilem dicit: hinc est, Noli altum sapere, sed time.", + "candidate_score": 0.68267, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_125_127", + "bdc_text": "multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. . Nolo , ut praedicationi Christi1Kor 1 , 23 ; 2Kor 4 , 5 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1361", + "psc_text": "Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium (Psal. XXI, 17, 18, 19, 28, 29). Ubi agnovimus Christum in eo quod scriptum est, Exaltare super coelos, Deus; ibi agnovimus et Ecclesiam in eo quod sequitur, et super omnem terram gloria tua (Psal. LVI, 6). Ubi agnovimus Christum in eo quod scriptum est, Deus, judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis; ibi agnovimus et Ecclesiam in eo quod de illo in psalmo ipso dicitur, Et dominabitur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis terrarum. Coram illo procident Aethiopes, et inimici ejus terram lingent. Reges Tharsis et insulae munera offerent; reges Arabum et Saba dona adducent; et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient illi (Psal. LXXI, 2, 8, 9, 10, 11). 15. Ubi agnovimus Christum in eo quod scriptum est, lapidem de monte sine manibus praecisum, fregisse omnia regna terrarum, utique illa quae de", + "candidate_score": 0.682087, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_190_192", + "bdc_text": "Historische Zeitschrift 125 , 1922 , 440. 453f . enim nullum iudicium camerae fuit , quod de assessoribus et iudice non potuerit convenire . Inter electoresden Kurfürsten . maior pars vult promissa et constituta servari in prioribus comitiis , ut primum de religione agatur .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_401", + "psc_text": "viguit principatus, et caeteris terris, unde Evangelium ad ipsam Africam venit, per communicatorias litteras esse conjunctum, ubi paratus esset causam suam dicere, si adversarii ejus ab eo illas Ecclesias alienare conarentur. Quia ergo venire noluit ad hospitium collegarum, quos a suis inimicis contra veritatem suae causae perversos esse sentiebat vel suspicabatur, vel, ut ipsi asserunt, simulabat, tanto magis Secundus, si verae pacis custos esse voluisset, cavere debuit ne damnarentur absentes, qui judicio eorum omnino interesse noluerunt. Neque enim de presbyteris aut diaconis aut inferioris ordinis clericis, sed de collegis agebatur, qui possent aliorum collegarum judicio, praesertim apostolicarum Ecclesiarum, causam suam integram reservare; ubi contra eos sententiae dictae in absentes, nullo modo aliquid valerent, quando eorum judicium non primo aditum postea deseruerunt, sed suspectum semper habitum nunquam adire voluerunt. 8. Haec res maxime sollicitare debuit Secundum qui tunc erat primas, si propterea concilium regebat, ut paci consuleret; facile enim fortassis rabida", + "candidate_score": 0.680216, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_192_194", + "bdc_text": "maior pars vult promissa et constituta servari in prioribus comitiis , ut primum de religione agatur . Idem Idem civitates petunt am Rande nachgetragen. civitates petunt . In ordine principum , quia episcopi numero superant , maior pars imperatori assentitur omnia , minor sentit cum electoribusZur Antwort der katholischen Reichsstände auf die vom Kaiser für den Reichstag vorgeschlagenen Propositionen ( s.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1893", + "psc_text": "dent exercitum talem quales doctrina Christi esse milites jussit; dent tales provinciales, tales maritos, tales conjuges, tales parentes, tales filios, tales dominos, tales servos, tales reges, tales judices, tales denique debitorum ipsius fisci redditores et exactores, quales esse praecepit doctrina christiana, et audeant eam dicere adversam esse reipublicae; imo vero non dubitent eam confiteri magnam, si obtemperetur, salutem esse reipublicae. CAPUT III. 16. Utquid autem ad illud respondeam quod dicunt, per quosdam imperatores christianos multa mala imperio accidisse Romano? Haec generalis conquestio calumniosa est. Nam si apertius certe de praeteritis imperatoribus aliqua commemorarent, possem similia vel fortasse etiam graviora de imperatoribus non christianis et ego commemorare, ut intelligerent, vel hominum haec esse vitia, non doctrinae; vel non imperatorum, sed aliorum sine quibus imperatores agere nihil possunt. Ex quo enim tempore pessum ire coeperit Romana respublica, satis liquet; litterae loquuntur ipsorum: longe antequam Christi nomen eluxisset in terris, dictum est: O", + "candidate_score": 0.679345, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_90_92", + "bdc_text": "An der letzten Stelle soll Bullinger Bucer der Unaufrichtigkeit beschuldigt und gesagt haben , dieser verdiene es , dass man ihn an den Ohren ziehe. . Domino autem et ecclesiae eius illa condonavi et , quae verae charitatis sunt , sectari studuiVgl. 1Kor 14 , 1 ; 2Kor 6 , 6 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_431", + "psc_text": "de loco suo, nisi poenitentiam egeris (Ibid., 4, 5). Hoc superioribus Angelis dici non potest, qui perpetuam retinent charitatem, unde qui defecerunt et lapsi sunt, diabolus est et angeli ejus. Ergo primam charitatem dicit, quia sustinuit pseudoapostolos propter nomen Christi, quam jubet ut repetat, et faciat priora opera sua. Et objiciuntur nobis crimina malorum hominum, non nostra, sed aliena; et ipsa partim incognita: quae si etiam vera et praesentia videremus, et zizaniis propter frumenta parcentes, pro unitate toleraremus, non solum nulla reprehensione, sed etiam non parva laude nos dignos diceret, quicumque Scripturas sanctas non corde surdus audiret. 23. Tolerat Aaron multitudinem idolum exigentem et fabricantem et adorantem. Tolerat Moyses adversus Deum tot millia murmurantia, et toties offendentia sanctum nomen ejus. Tolerat David Saülem persecutorem suum, sceleratis moribus coelestia deserentem, magicis artibus inferna quaerentem; occisum vindicat, christum etiam Domini propter sacramentum venerandae unctionis appellat. Tolerat Samuel nefandos filios Heli, perversosque filios", + "candidate_score": 0.678018, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_125", + "bdc_text": "multo omnique ratione vitae nostrae , verbis et scriptis orbi testari nihil nos velle scire quam dominum Iesum et hunc crucifixum1Kor 2 , 2. , et ab eo longe abesse , ut ulla in re quam in cruce domini nostri Iesu Christi gloriari nobis lubeatGal 6 , 14. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1361", + "psc_text": "Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium (Psal. XXI, 17, 18, 19, 28, 29). Ubi agnovimus Christum in eo quod scriptum est, Exaltare super coelos, Deus; ibi agnovimus et Ecclesiam in eo quod sequitur, et super omnem terram gloria tua (Psal. LVI, 6). Ubi agnovimus Christum in eo quod scriptum est, Deus, judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis; ibi agnovimus et Ecclesiam in eo quod de illo in psalmo ipso dicitur, Et dominabitur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis terrarum. Coram illo procident Aethiopes, et inimici ejus terram lingent. Reges Tharsis et insulae munera offerent; reges Arabum et Saba dona adducent; et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient illi (Psal. LXXI, 2, 8, 9, 10, 11). 15. Ubi agnovimus Christum in eo quod scriptum est, lapidem de monte sine manibus praecisum, fregisse omnia regna terrarum, utique illa quae de", + "candidate_score": 0.676148, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_140_142", + "bdc_text": "morbis facultatem ullam reliquam fecisse - ferendum puto , quod mutare non valeo , et id interim in unoquoque nihilominus colere et ad ecclesiae Christi utilitatem promovere me debere , quodcunque video donum Christi ad hoc ipsum Gemeint ist : ad promovendum ecclesiae utilitatem . ullis hominibus collatum esse .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2348", + "psc_text": "vitam agamus in omni pietate et charitate: ne quisquam, sicut se habet humanae cogitationis infirmitas, existimaret non esse ista facienda pro his a quibus persecutionem patiebatur Ecclesia, cum membra Christi ex omni essent hominum genere colligenda. Unde adjungit et dicit: Hoc enim bonum et acceptum est coram Salvatore nostro Deo, qui omnes homines vult salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire. Et ne quisquam diceret posse esse salutis viam in bona conversatione et unius Dei omnipotentis cultu, sine participatione corporis et sanguinis Christi; Unus enim Deus, inquit, et unus mediator Dei et hominum homo Christus Jesus: ut illud quod dixerat, omnes homines vult salvos fieri, nullo alio modo intelligatur praestari, nisi per mediatorem, non Deum, quod semper Verbum erat, sed hominem Christum Jesum, cum Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 14). 18. Unde nec illud moveat te, quod de Judaeis idem apostolus ait: Secundum Evangelium quidem", + "candidate_score": 0.675929, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_194_196", + "bdc_text": "In ordine principum , quia episcopi numero superant , maior pars imperatori assentitur omnia , minor sentit cum electoribusZur Antwort der katholischen Reichsstände auf die vom Kaiser für den Reichstag vorgeschlagenen Propositionen ( s. oben Anm. 52 ) s. RTA JR XVI /2 1213 , Nr. 154 ; zur Antwort der evangelischen Reichsstände und der der Kurfürsten von Köln und von der Pfalz s. RTA JR XVI /2 1215-1220 , Nr. 155f. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_413", + "psc_text": "etiam ipsis securalibus legibus poenas justas et debitas lueret. CAPUT V. 14. Quod si Gesta proconsularia displicent, ecclesiasticis cedite. Omnia vobis ordine recitata sunt. An forte non debuit Romanae Ecclesiae Melchiades episcopus cum collegis transmarinis episcopis illud sibi usurpare judicium, quod ab Afris septuaginta, ubi primas Tigisitanus praesedit, fuerat terminatum? Quid quod nec ipse usurpavit? Rogatus quippe imperator, judices misit episcopos qui cum eo sederent, et de tota illa causa quod justum videretur statuerent. Hoc probamus et Donatistarum precibus, et verbis ipsius imperatoris: utraque enim vobis lecta meministis, et inspiciendi ac describendi licentiam nunc habetis. Legite et considerate omnia. Videte quanta cura pacis atque unitatis conservandae vel restituendae cuncta discussa sint; quemadmodum accusatorum persona tractata, et quorumdam eorum quibus maculis improbata sit, praesentiumque vocibus liquido constiterit, nihil eos habuisse quod in Caecilianum dicerent, sed totam causam in plebem de parte Majorini, hoc est seditiosam et ab Ecclesiae pace alienatam multitudinem", + "candidate_score": 0.675646, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_22_24", + "bdc_text": "Respondere equidem vos cupiebam , sed ut et vestras ecclesias apud pios homines defenderetis et , quae Christi sunt in aliis , non oppugnaretis nec in suspitionem iniquam raperetis . Nunc , quia videmini rem in eucharistia non Christum - ut Confessio habebat BasiliensisDamit ist das \"Erste Hel vetische Bekenntnis \" von 1536 gemeint ; s. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 503 , Anm. 21 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_829", + "psc_text": "vestro (Ibid., V, 12, 13). 6. Manifestum est quidem, quia ista in Ecclesia non accidunt sine gravi tristitia sanctorum atque fidelium; verumtamen consoletur nos qui cuncta praedixit, atque ut abundantia iniquitatis non refrigescamus, sed usque in finem perseveremus, ut salvi esse possimus, admonuit. Nam quantum ad me attinet, si est in me quantulacumque charitas Christi, quis vestrum infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror (II Cor. XI, 29)? Nolite itaque augere cruciatus meos, deficiendo vel in suspicionibus falsis, vel in peccatis alienis. Nolite, obsecro vos, ne dicam de vobis: Et super dolorem vulnerum meorum addiderunt. Nam illi qui gaudent de istis doloribus nostris, de quibus in persona corporis Christi tanto ante praedictum est, Adversus me insultabant qui sedebant in porta, et in me psallebant qui bibebant vinum (Psal. LXVIII, 27, 13), valde tolerabilius sustinentur; pro quibus tamen etiam ipsis orare, et bonum eis velle didicimus. Ad", + "candidate_score": 0.675516, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_226_228", + "bdc_text": "et ad veram nos omnes poenitentiam adigat et in se consensionem Vgl. 1Kor 1 , 10. . Amen . Coloniensis Hermann von Wied , Erzbischof von Köln .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4244", + "psc_text": "a regula fidei catholicae, et a doctrina Christi et Apostolorum prorsus alienus est. 7. Agunt enim homines ante Baptismum poenitentiam de suis prioribus peccatis, ita tamen ut etiam baptizentur, sicut scriptum est in Actibus Apostolorum, loquente Petro ad Judaeos et dicente: Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Domini Jesu Christi; et dimittentur vobis peccata vestra (Act. II, 38). Agunt etiam homines poenitentiam, si post Baptismum ita peccaverint, ut excommunicari et postea reconciliari mereantur: sicut in omnibus Ecclesiis illi qui proprie poenitentes appellantur. De tali enim poenitentia locutus est apostolus Paulus, ubi ait: Ne iterum cum venero humiliet me Deus apud vos; et lugeam multos ex iis qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam super immunditia, et luxuria, et fornicatione quam egerunt (II Cor. XII, 21): neque enim scribebat ista, nisi eis qui jam baptizati fuerant. Habemus etiam in Actibus Apostolorum, Simonem jam baptizatum, cum pecunia vellet emere ut", + "candidate_score": 0.674425, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_193_195", + "bdc_text": "Idem Idem civitates petunt am Rande nachgetragen. civitates petunt . In ordine principum , quia episcopi numero superant , maior pars imperatori assentitur omnia , minor sentit cum electoribusZur Antwort der katholischen Reichsstände auf die vom Kaiser für den Reichstag vorgeschlagenen Propositionen ( s. oben Anm. 52 ) s. RTA JR XVI /2 1213 , Nr. 154 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_413", + "psc_text": "etiam ipsis securalibus legibus poenas justas et debitas lueret. CAPUT V. 14. Quod si Gesta proconsularia displicent, ecclesiasticis cedite. Omnia vobis ordine recitata sunt. An forte non debuit Romanae Ecclesiae Melchiades episcopus cum collegis transmarinis episcopis illud sibi usurpare judicium, quod ab Afris septuaginta, ubi primas Tigisitanus praesedit, fuerat terminatum? Quid quod nec ipse usurpavit? Rogatus quippe imperator, judices misit episcopos qui cum eo sederent, et de tota illa causa quod justum videretur statuerent. Hoc probamus et Donatistarum precibus, et verbis ipsius imperatoris: utraque enim vobis lecta meministis, et inspiciendi ac describendi licentiam nunc habetis. Legite et considerate omnia. Videte quanta cura pacis atque unitatis conservandae vel restituendae cuncta discussa sint; quemadmodum accusatorum persona tractata, et quorumdam eorum quibus maculis improbata sit, praesentiumque vocibus liquido constiterit, nihil eos habuisse quod in Caecilianum dicerent, sed totam causam in plebem de parte Majorini, hoc est seditiosam et ab Ecclesiae pace alienatam multitudinem", + "candidate_score": 0.674103, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_192_194", + "bdc_text": "maior pars vult promissa et constituta servari in prioribus comitiis , ut primum de religione agatur . Idem Idem civitates petunt am Rande nachgetragen. civitates petunt . In ordine principum , quia episcopi numero superant , maior pars imperatori assentitur omnia , minor sentit cum electoribusZur Antwort der katholischen Reichsstände auf die vom Kaiser für den Reichstag vorgeschlagenen Propositionen ( s.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1056", + "psc_text": "primo utique apud collegas transmarinos convincere debuerunt, ipso Imperatore longe ordinatius agente, ut episcoporum causam ad se delatam, ad episcopos mitteret, nec victi pacem cum fratribus habere voluerunt: sed rursus ad eumdem imperatorem venerunt; rursus non Caecilianum tantum, verum etiam datos sibi episcopos judices, apud terrenum regem accusaverunt; rursus ab alio episcopali judicio ad eumdem imperatorem appellaverunt. Nec eo ipso inter partes cognoscente atque judicante, vel veritati vel paci cedendum esse duxerunt. 14. Quid autem aliud statueret Constantinus adversus Caecilianum et socios ejus, si essent vestris majoribus accusantibus victi, quam quod statuit in eos ipsos, qui cum ultro accusassent, nec ea quae intendebant probare potuissent, noluerunt veritati consentire, nec victi? Ille quippe imperator primus constituit in hac causa, ut res convictorum, et unitati pervicaciter resistentium, fisco vindicarentur. Sed videlicet si vestris majoribus accusantibus atque superantibus, contra communionem Caeciliani imperator tale aliquid decrevisset, provisores Ecclesiae, defensores pacis et unitatis nominari velletis.", + "candidate_score": 0.674015, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_25_27", + "bdc_text": "-In Art. 22 [23 ] steht : \"vom heylgen nachtmal bauten wir also , das der her im helgen abendmal sin lyb und blüt. das ist sich selbs , den sinen warlich anbütet . . . , nit das der lyb und das blüt des herrn mit brot und wyn natürlich vereinbaret oder rumlich darin verschlossen werdend , oder das ein lipliche fleyschliche gegenwürtigkeit hie gesetzt werde , sonnder das brot und wyn us der insatzung des herren hoch bedütende , heilige waarzeychenn sigind , durch die von dem herren selbs , durch den dienst der Kuchen , die ware gemeinschafft des lyps unnd bluts Christi den glöubigen fürgetragen unnd angebotten werde . . .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_557", + "psc_text": "Jesus panem et benedixit; cum etiam superius dixisset: Cum sero autem factum esset, recumbebat cum duodecim, et manducantibus eis dixit, Quoniam unus ex vobis tradet me (Matth. XXVI, 26, 20, 21). Postea enim tradidit Sacramentum. Et liquido apparet, quando primum acceperunt discipuli corpus et sanguinem Domini, non eos accepisse jejunos. 8. Numquid tamen propterea calumniandum est universae Ecclesiae quod a jejunis semper accipitur? Ex hoc enim placuit Spiritui sancto, ut in honorem tanti Sacramenti in os Christiani prius Dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi: nam ideo per universum orbem mos iste servatur. Neque enim quia post cibos dedit Dominus, propterea pransi aut coenati fratres ad illud Sacramentum accipiendum convenire debent, aut sicut faciebant quos Apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. Namque Salvator quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit altius infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Et ideo non praecepit quo", + "candidate_score": 0.673429, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_226_228", + "bdc_text": "et ad veram nos omnes poenitentiam adigat et in se consensionem Vgl. 1Kor 1 , 10. . Amen . Coloniensis Hermann von Wied , Erzbischof von Köln .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2425", + "psc_text": "Apostolus ait, Ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? aut istis exceptis esse definitum quod scriptum est, Beati omnes qui confidunt in eum (Psal. II, 13)? aut ad istos non pertinere quod dicitur, Viriliter agite, et confortetur cor vestrum, omnes qui speratis in Dominum (Psal. XXX, 25)? 8. Cum igitur super peccatores tanta sit patientia, tanta misericordia Dei, ut in hac temporali vita moribus emendatis, non damnentur in aeternum; qui nullius quae sibi praebeatur exspectat misericordiam, quoniam nemo est illo beatior, nemo potentior, nemo justior: quales non esse oportet homines erga homines, qui hanc vitam nostram quantacumque laude cumulemus, eam sine peccato esse non dicimus? quod si dixerimus, nos ipsos, sicut scriptum est, decipimus, et veritas in nobis non est (I Joan. I, 8). Proinde licet accusatoris alia persona sit, alia defensoris, alia intercessoris, alia judicis, de quorum propriis officiis nimis longum est, et non necessarium hoc sermone disserere;", + "candidate_score": 0.671916, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_41_43", + "bdc_text": "oben Nr. 2096 , 10-12. . Nos tantundem deposuimus et ad nostramZu verstehen : ad nostram confessionem . , idque non quando nos perpulit adversarius , sed quia monet verbum ChristiVgl. Mt 10 , 32 par. ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1774", + "psc_text": "Sacramentum fidelium, quod in hoc tempore necessarium est, non tamen ad hujus temporis, sed ad illam aeternam felicitatem assequendam. Cum dicimus, Dimitte nobis debita nostra, sicut nos dimittimus debitoribus nostris, nos admonemus et quid petamus, et quid faciamus, ut accipere mereamur. Cum dicimus, Ne nos inferas in tentationem, nos admonemus hoc petere, ne deserti ejus adjutorio alicui tentationi vel consentiamus decepti, vel cedamus afflicti. Cum dicimus, Libera nos a malo (Matth. VI, 9-13), nos admonemus cogitare, nondum nos esse in eo bono ubi nullum patiemur malum. Et hoc quidem ultimum quod in dominica oratione positum est, tam late patet, ut homo christianus in qualibet tribulatione constitutus in hoc gemitus edat, in hoc lacrymas fundat, hinc exordiatur, in hoc immoretur, ad hoc terminet orationem. His enim verbis res ipsas memoriae nostrae commendari oportebat. CAPUT XII. 22. Nam quaelibet alia verba dicamus, quae affectus orantis vel praecedendo format ut clareat, vel consequendo", + "candidate_score": 0.671914, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_96_98", + "bdc_text": "10 , 23 . multo minus quid libeat , sed quid expediat ad sanctificandum nomen ipsiusVgl. Mt 6 , 9 par. . Opto vos in ipso optime valereVgl. Röm 16 , 22 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1379", + "psc_text": "et tradidit seipsum pro ea, ut eam sanctificaret, mundans eam lavacro aquae in verbo (Eph. V, 25, 26)? numquid ergo in ipso suo lavacro exsufflaretur, si nomen Domini esset jucundius, cujus est ipse baptismus, quam nomen hominum, de quibus dicitis: Sanctum est quod ille dat, non quod ille? CAPUT II. 4. Et tamen collegae tui ubi voluerunt, veritatem potius attenderunt, et non solum baptismum quem Primianus in vestra communione, sed et quem dedit Felicianus in Maximiani sacrilego schismate, propter honoris Domini jucunditatem sanctum esse senserunt; et characterem, non solum quem ipse apud vos acceperat, sed et quem aliis extra nos desertor infixerat, ipso correcto violare non ausi sunt, quia regium cognoverunt. De hoc eorum facto tam bono judicare non vis, ubi eos deberes laudabiliter imitari, et sequeris judicium eorum, in quo merentur ab omnibus detestari. Times de Primiano judicare, ne cogaris audire quod culpes: imo vero judica, et illic magis", + "candidate_score": 0.671402, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_192_194", + "bdc_text": "maior pars vult promissa et constituta servari in prioribus comitiis , ut primum de religione agatur . Idem Idem civitates petunt am Rande nachgetragen. civitates petunt . In ordine principum , quia episcopi numero superant , maior pars imperatori assentitur omnia , minor sentit cum electoribusZur Antwort der katholischen Reichsstände auf die vom Kaiser für den Reichstag vorgeschlagenen Propositionen ( s.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_413", + "psc_text": "etiam ipsis securalibus legibus poenas justas et debitas lueret. CAPUT V. 14. Quod si Gesta proconsularia displicent, ecclesiasticis cedite. Omnia vobis ordine recitata sunt. An forte non debuit Romanae Ecclesiae Melchiades episcopus cum collegis transmarinis episcopis illud sibi usurpare judicium, quod ab Afris septuaginta, ubi primas Tigisitanus praesedit, fuerat terminatum? Quid quod nec ipse usurpavit? Rogatus quippe imperator, judices misit episcopos qui cum eo sederent, et de tota illa causa quod justum videretur statuerent. Hoc probamus et Donatistarum precibus, et verbis ipsius imperatoris: utraque enim vobis lecta meministis, et inspiciendi ac describendi licentiam nunc habetis. Legite et considerate omnia. Videte quanta cura pacis atque unitatis conservandae vel restituendae cuncta discussa sint; quemadmodum accusatorum persona tractata, et quorumdam eorum quibus maculis improbata sit, praesentiumque vocibus liquido constiterit, nihil eos habuisse quod in Caecilianum dicerent, sed totam causam in plebem de parte Majorini, hoc est seditiosam et ab Ecclesiae pace alienatam multitudinem", + "candidate_score": 0.671363, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_192_194", + "bdc_text": "maior pars vult promissa et constituta servari in prioribus comitiis , ut primum de religione agatur . Idem Idem civitates petunt am Rande nachgetragen. civitates petunt . In ordine principum , quia episcopi numero superant , maior pars imperatori assentitur omnia , minor sentit cum electoribusZur Antwort der katholischen Reichsstände auf die vom Kaiser für den Reichstag vorgeschlagenen Propositionen ( s.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3033", + "psc_text": "etiam illorum seductione perdendi: si autem veritatis praedicatione furor eorum ad saeviendum provocaretur, aliquibus liberatis nostrisque firmatis, rursus a sequenda veritate formido impediret infirmos. Cum igitur his angustiis affligeretur Ecclesia, quisquis existimat omnia potius sustinenda, quam Dei auxilium, ut per christianos imperatores ferretur, fuisse poscendum, parum attendit non bonam de hac negligentia reddi potuisse rationem. CAP. V. 19. Quod enim dicunt qui contra suas impietates leges justas institui nolunt, non petiisse a regibus terrae Apostolos talia, non considerant aliud fuisse tunc tempus, et omnia suis temporibus agi. Quis enim tunc in Christum crediderat imperator, qui ei pro pietate contra impietatem leges ferendo serviret, quando adhuc illud propheticum complebatur, Quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania? Astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in unum adversus Dominum, et adversus Christum ejus: nondum autem agebatur, quod paulo post in eodem psalmo dicitur, Et nunc reges intelligite; erudimini qui judicatis terram. Servite Domino", + "candidate_score": 0.670662, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_135_137", + "bdc_text": "20 , 25-28 par. nos conformemus , ne cuiquam ullam demus offensionemRöm 14 , 13 . vituperandive ministerii nostri occasionem , nedum causam2Kor 6 , 3. . Me profecto moneri quam luberrime a quibusvis opto de cunctis meis erratis ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_541", + "psc_text": "occasionem tuam sine aliquo odio convenimus, hoc circa eum servantes quod Apostolus dicit: Servum autem Domini litigare non oportet, sed mitem esse ad omnes, docibilem, patientem, in modestia corripientem diversa sentientes; ne forte det illis Deus poenitentiam ad cognoscendam veritatem, et resipiscant de diaboli laqueis, captivati ab ipso in ipsius voluntatem (II Tim. II, 24-26). Si ergo aliquid aspere diximus, non ad amaritudinem dissensionis, sed ad correctionem dilectionis valere cognoscat. Incolumis vivas in Christo, dilectissime et honorabilis frater. DE DUABUS EPISTOLIS PROXIME SEQUENTIBUS. (LIB. II RETRACT. CAP. XX.) Libri duo quorum est titulus « Ad inquisitiones Januarii, » multa de Sacramentis continent disputata, sive quae universaliter, sive quae partiliter, id est non peraeque in omnibus locis observat Ecclesia, nec tamen commemorari omnia potuerunt, sed satis ad inquisita responsum est: quorum librorum prior, epistola est, habet quippe in capite quis ad quem scribat; sed ideo inter libros annumeratur hoc opus, quoniam", + "candidate_score": 0.670036, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_123", + "bdc_text": "] Optimi viri , cogitemus et consyderemus , quam sint hi dies maliVgl. Eph 5 , 16 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3529", + "psc_text": "dicti sunt dies mali in aliis divinae Scripturae locis (Ephes. V, 16): neque enim dies ipsi mali sunt, sed ea quae fiunt in eis. Ipsa ergo dicta sunt breviari, ut Deo donante tolerantiam minus sentirentur, ac sic quae magna essent brevia fierent. 30. Sed sive isto modo intelligenda sit dierum illa breviatio, sive quod ad paucitatem redigerentur, sive quod cursu solis celeriore breviarentur; non enim desunt qui et hoc existiment, ita scilicet dictos breviores dies futuros, sicut fuit longior dies, orante Jesu Nave (Josue X, 12-14): tamen Lucas evangelista et hanc dierum breviationem, et abominationem desolationis, quae duo ipse non dixit, sed Matthaeus Marcusque dixerunt, ad eversionem Jerusalem docuit pertinere, alia cum eis dicens apertius de hac eadem re, quae illi posuerunt obscurius. Nam Josephus qui Judaicam scripsit historiam, talia mala dicit illi populo tunc accidisse, ut vix credibilia videantur: uode non immerito dictum est, talem tribulationem nec fuisse a", + "candidate_score": 0.669789, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_57_59", + "bdc_text": "Haec , inquam , si sentiretis , ita diximus nihil re , sed verbis tantum inter vos controverti . Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. . Id si tulerit Lutherus nec me pertraxerit in causam , ipse me ei non admiscebo - non certe vestri styli metu ( veritas enim apud filios ve-ritatis vincitVgl .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1357", + "psc_text": "Deus in sacrilega discordia alienatos a matre vestra Catholica. Nihil in nos aliquando probare potuistis; vestri episcopi conventi a nobis, nunquam nobiscum pacifice conferre voluerunt, quasi fugientes cum peccatoribus loqui. Quis ferat istam superbiam? quasi Paulus apostolus non contulerit cum peccatoribus et cum valde sacrilegis: legite Actus Apostolorum, et videte. Quasi ipse Dominus non cum Judaeis, a quibus crucifixus est, sermones de Lege habuerit, eisque congruenter responderit. Postremo diabolus est primus omnium peccatorum, qui converti ad justitiam nunquam poterit, et tamen nec ipse Dominus de Lege dedignatus est ei respondere; ut intelligatis istos ideo nobiscum nolle conferre, quia causam suam perditam norunt. 14. Nos ignoramus quid adversus seipsos homines jactent, qui calumniosis dissensionibus gaudent. In Scripturis discimus Christum, in Scripturis discimus Ecclesiam. Has Scripturas communiter habemus, quare non in eis et Christum et Ecclesiam communiter retinemus? Nos ubi agnovimus eum de quo dicit Apostolus, Abrahae dictae sunt promissiones et semini", + "candidate_score": 0.669734, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_222_224", + "bdc_text": "Videtur antichristus Gemeint ist das Papsttum . aliquid velle audere . Dominus eum reprimatVgl. Sach 3 , 2 :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3496", + "psc_text": "docet nos Antichristum manifestum futurum: siquidem ipsum videtur aliquanto evidentiori significatione tetigisse interficiendum spiritu oris Domini Jesu Christi; sed post quantum temporis istud erit, nec saltem obscure locutus est. Quisnam sit enim qui modo tenet, vel quid teneat, vel quid sibi velit quod ait, de medio fiat, potest quisque se coarctare ut intelligat, vel aliquatenus suspicetur, quoniam quoquo modo scriptum legit: quamdiu autem teneat, et post quanta temporum spatia de medio fiat, hic omnino tacetur. CAPUT IV. 12. Item Dominus, inquis, in Evangelio increpat Judaeos, dicens: « Et tu, si cognovisses tempus visitationis tuae, forsitan permansisses; nunc autem abscondita sunt de oculis tuis » (Luc. XIX, 42). Sed hoc ad tempus primi adventus Domini pertinet, non secundi, de quo nunc quaestio est. De secundo quippe adventu suo dixit, Non est vestrum scire tempora, non de primo: de illo enim ab eo quaesierunt Discipuli quem sperabant, non de isto quem jam", + "candidate_score": 0.669299, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_140", + "bdc_text": "morbis facultatem ullam reliquam fecisse - ferendum puto , quod mutare non valeo , et id interim in unoquoque nihilominus colere et ad ecclesiae Christi utilitatem promovere me debere , quodcunque video donum Christi ad hoc ipsum Gemeint ist :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3868", + "psc_text": "non dubito: sed breviter, perstricte atque summatim, et opiniones rogo cujuslibet haeresis exponi, et quid contra teneat Ecclesia catholica, quantum instructioni satis est, subdi: ut velut quodam ex omnibus concepto commonitorio, si quis aliquam objectionem aut convictionem uberius, plenius ac planius nosse voluerit, ad opulenta et magnifica volumina transmittatur, quibus a diversis, et praecipue a Veneratione tua in hoc ipsum constat elaboratum. Sufficiet autem admonitio talis, ut puto, doctis et imperitis, otiosis et occupatis, et ad cujuslibet gradus ministerium Ecclesiae undecumque promotis; dum et ille qui multa legit, eadem breviter recordatur, et compendio ignarus instruitur, ut noverit quid teneat, quid evitet quid aversetur ne faciat, quid ut faciat assequatur. Fortassis autem, si tamen quod arbitror verum est, etiam adversus calumniantium malignas mentes et dolosa labia opus hoc parvum inter caetera mirifica testimonio coronae tuae non deerit: ut quibus patet campus calumniandi profusior, validis et ex omni parte conclusis fidei limitibus", + "candidate_score": 0.669282, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_190_192", + "bdc_text": "Historische Zeitschrift 125 , 1922 , 440. 453f . enim nullum iudicium camerae fuit , quod de assessoribus et iudice non potuerit convenire . Inter electoresden Kurfürsten . maior pars vult promissa et constituta servari in prioribus comitiis , ut primum de religione agatur .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1377", + "psc_text": "non audes judicare, quem potes interrogare; mihi quare dicitur ut judicem de mortuo longe antequam natus sum? et christianis gentibus quare dicitur ut judicent de factis Afrorum traditorum ante tot annos mortuorum, quos nec vivos tot christiani qui tunc vivebant, in terris remotissimis constituti audire vel nosse potuerunt? Qui manentem notum non audes judicare Primianum, cur mihi antiquum et ignotum judicandum vis imponere Caecilianum? Si patres tuos non judicas de factis suis, quare fratres tuos judicas de factis alienis? 3. An forte fratres nos negas? Sed melius audimus sanctum Spiritum per prophetam praecipientem, Audite qui pavetis verbum Domini: dicite, Fratres nostri estis, his qui vos oderunt et qui vos detestantur, ut nomen Domini honorificetur, et appareat illis in jucunditate, ipsi autem erubescant (Isai. LXVI, 5, secundum LXX). Revera enim si hominibus nomen Domini jucundius esset, quam nomina hominum, numquid Christus clamans, Pacem meam do vobis (Joan. XIV, 27), divideretur in", + "candidate_score": 0.668339, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_194_196", + "bdc_text": "In ordine principum , quia episcopi numero superant , maior pars imperatori assentitur omnia , minor sentit cum electoribusZur Antwort der katholischen Reichsstände auf die vom Kaiser für den Reichstag vorgeschlagenen Propositionen ( s. oben Anm. 52 ) s. RTA JR XVI /2 1213 , Nr. 154 ; zur Antwort der evangelischen Reichsstände und der der Kurfürsten von Köln und von der Pfalz s. RTA JR XVI /2 1215-1220 , Nr. 155f. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1056", + "psc_text": "primo utique apud collegas transmarinos convincere debuerunt, ipso Imperatore longe ordinatius agente, ut episcoporum causam ad se delatam, ad episcopos mitteret, nec victi pacem cum fratribus habere voluerunt: sed rursus ad eumdem imperatorem venerunt; rursus non Caecilianum tantum, verum etiam datos sibi episcopos judices, apud terrenum regem accusaverunt; rursus ab alio episcopali judicio ad eumdem imperatorem appellaverunt. Nec eo ipso inter partes cognoscente atque judicante, vel veritati vel paci cedendum esse duxerunt. 14. Quid autem aliud statueret Constantinus adversus Caecilianum et socios ejus, si essent vestris majoribus accusantibus victi, quam quod statuit in eos ipsos, qui cum ultro accusassent, nec ea quae intendebant probare potuissent, noluerunt veritati consentire, nec victi? Ille quippe imperator primus constituit in hac causa, ut res convictorum, et unitati pervicaciter resistentium, fisco vindicarentur. Sed videlicet si vestris majoribus accusantibus atque superantibus, contra communionem Caeciliani imperator tale aliquid decrevisset, provisores Ecclesiae, defensores pacis et unitatis nominari velletis.", + "candidate_score": 0.668321, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_226", + "bdc_text": "et ad veram nos omnes poenitentiam adigat et in se consensionem Vgl. 1Kor 1 , 10. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2425", + "psc_text": "Apostolus ait, Ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? aut istis exceptis esse definitum quod scriptum est, Beati omnes qui confidunt in eum (Psal. II, 13)? aut ad istos non pertinere quod dicitur, Viriliter agite, et confortetur cor vestrum, omnes qui speratis in Dominum (Psal. XXX, 25)? 8. Cum igitur super peccatores tanta sit patientia, tanta misericordia Dei, ut in hac temporali vita moribus emendatis, non damnentur in aeternum; qui nullius quae sibi praebeatur exspectat misericordiam, quoniam nemo est illo beatior, nemo potentior, nemo justior: quales non esse oportet homines erga homines, qui hanc vitam nostram quantacumque laude cumulemus, eam sine peccato esse non dicimus? quod si dixerimus, nos ipsos, sicut scriptum est, decipimus, et veritas in nobis non est (I Joan. I, 8). Proinde licet accusatoris alia persona sit, alia defensoris, alia intercessoris, alia judicis, de quorum propriis officiis nimis longum est, et non necessarium hoc sermone disserere;", + "candidate_score": 0.668254, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_20_22", + "bdc_text": "s. oben Nr. 2061 , Anm. 7 . respondere , non ego , sed alii censebant . Respondere equidem vos cupiebam , sed ut et vestras ecclesias apud pios homines defenderetis et , quae Christi sunt in aliis , non oppugnaretis nec in suspitionem iniquam raperetis .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2739", + "psc_text": "illarum recte vinceret caeteras, me securissimo fieret, quando etiam secundum omnes id quod agebam, invictum persistere demonstrabam. Nunc vero unam volo, si possum, ratione recta eligere ex omnibus; et propterea hujus ipsius de qua nunc agimus defensionem, in his quae commemoravi de illo libro, verbis meis attentius intuens, validam firmamque non video. 20. Nam velut firmamentum ejus illud est, quod ibi dixi: Quis autem novit quid parvulis, de quorum cruciatibus duritia majorum contunditur, aut exercetur fides, aut misericordia probatur: quis ergo novit quid ipsis parvulis in secreto judiciorum suorum bonae compensationis reservet Deus? Sed hoc non immerito dici video de his qui vel pro Christi nomine ac vera religione tale aliquid etiam nescientes patiuntur, vel Sacramento Christi jam imbuti sunt; quia sine societate unius Mediatoris liberari a damnatione non possunt, ut possit eis, etiam pro illis malis quae hic in diversis afflictionibus pertulerunt, compensatio ista praestari. Nunc autem cum ista", + "candidate_score": 0.667338, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_57_59", + "bdc_text": "Haec , inquam , si sentiretis , ita diximus nihil re , sed verbis tantum inter vos controverti . Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. . Id si tulerit Lutherus nec me pertraxerit in causam , ipse me ei non admiscebo - non certe vestri styli metu ( veritas enim apud filios ve-ritatis vincitVgl .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4080", + "psc_text": "CAPUT V. 26. Ecce quantum potui, exposui tibi fidem meam. Et plura quidem dici possunt, et diligentius disputari; sed vereor ne ista ipsa quae dixi, oneri sint occupationibus tuis: tamen ea non solum dictata conscribi volui, sed etiam manu mea subscribenda curavi; quod quidem et antea volueram, si quod inter nos placuerat, servaretur. Sed modo certe puto jam non a te debere dici timuisse me tibi dicere fidem meam, quando non solum dixi, sed scriptam subscripsi, ne me quisquam dicat aut dixisse quod non dixi, aut non dixisse quod dixi. Hoc fac et tu, si judices quaeris, non qui in ore tuo revereantur personam tuam, sed qui in litteris tuis exserant libertatem suam. Si enim calumniam times (quod nullo modo auderem dicere, nisi hoc ipse dixisses), licet tibi non subscribere: nam et ego propterea nolui nomen tuum scribi in his meis litteris, ne hoc forte noluisses. 27. Facile est ut", + "candidate_score": 0.666691, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_96_98", + "bdc_text": "10 , 23 . multo minus quid libeat , sed quid expediat ad sanctificandum nomen ipsiusVgl. Mt 6 , 9 par. . Opto vos in ipso optime valereVgl. Röm 16 , 22 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1378", + "psc_text": "nostri estis, his qui vos oderunt et qui vos detestantur, ut nomen Domini honorificetur, et appareat illis in jucunditate, ipsi autem erubescant (Isai. LXVI, 5, secundum LXX). Revera enim si hominibus nomen Domini jucundius esset, quam nomina hominum, numquid Christus clamans, Pacem meam do vobis (Joan. XIV, 27), divideretur in membris suis per eos qui dicunt, Ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae (I Cor. III, 4) et per hominum nomina dilaniantur? numquid Christus exsufflaretur in baptismo suo, de quo dictum est, Hic est qui baptizat (Joan. I, 33); de quo dictum est, Christus dilexit Ecclesiam suam, et tradidit seipsum pro ea, ut eam sanctificaret, mundans eam lavacro aquae in verbo (Eph. V, 25, 26)? numquid ergo in ipso suo lavacro exsufflaretur, si nomen Domini esset jucundius, cujus est ipse baptismus, quam nomen hominum, de quibus dicitis: Sanctum est quod ille dat, non quod ille? CAPUT II.", + "candidate_score": 0.666477, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_58_60", + "bdc_text": "Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. . Id si tulerit Lutherus nec me pertraxerit in causam , ipse me ei non admiscebo - non certe vestri styli metu ( veritas enim apud filios ve-ritatis vincitVgl . oben Nr. 2097 und Anm. 32 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4080", + "psc_text": "CAPUT V. 26. Ecce quantum potui, exposui tibi fidem meam. Et plura quidem dici possunt, et diligentius disputari; sed vereor ne ista ipsa quae dixi, oneri sint occupationibus tuis: tamen ea non solum dictata conscribi volui, sed etiam manu mea subscribenda curavi; quod quidem et antea volueram, si quod inter nos placuerat, servaretur. Sed modo certe puto jam non a te debere dici timuisse me tibi dicere fidem meam, quando non solum dixi, sed scriptam subscripsi, ne me quisquam dicat aut dixisse quod non dixi, aut non dixisse quod dixi. Hoc fac et tu, si judices quaeris, non qui in ore tuo revereantur personam tuam, sed qui in litteris tuis exserant libertatem suam. Si enim calumniam times (quod nullo modo auderem dicere, nisi hoc ipse dixisses), licet tibi non subscribere: nam et ego propterea nolui nomen tuum scribi in his meis litteris, ne hoc forte noluisses. 27. Facile est ut", + "candidate_score": 0.666146, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_194", + "bdc_text": "In ordine principum , quia episcopi numero superant , maior pars imperatori assentitur omnia , minor sentit cum electoribusZur Antwort der katholischen Reichsstände auf die vom Kaiser für den Reichstag vorgeschlagenen Propositionen ( s.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1056", + "psc_text": "primo utique apud collegas transmarinos convincere debuerunt, ipso Imperatore longe ordinatius agente, ut episcoporum causam ad se delatam, ad episcopos mitteret, nec victi pacem cum fratribus habere voluerunt: sed rursus ad eumdem imperatorem venerunt; rursus non Caecilianum tantum, verum etiam datos sibi episcopos judices, apud terrenum regem accusaverunt; rursus ab alio episcopali judicio ad eumdem imperatorem appellaverunt. Nec eo ipso inter partes cognoscente atque judicante, vel veritati vel paci cedendum esse duxerunt. 14. Quid autem aliud statueret Constantinus adversus Caecilianum et socios ejus, si essent vestris majoribus accusantibus victi, quam quod statuit in eos ipsos, qui cum ultro accusassent, nec ea quae intendebant probare potuissent, noluerunt veritati consentire, nec victi? Ille quippe imperator primus constituit in hac causa, ut res convictorum, et unitati pervicaciter resistentium, fisco vindicarentur. Sed videlicet si vestris majoribus accusantibus atque superantibus, contra communionem Caeciliani imperator tale aliquid decrevisset, provisores Ecclesiae, defensores pacis et unitatis nominari velletis.", + "candidate_score": 0.666112, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_193_195", + "bdc_text": "Idem Idem civitates petunt am Rande nachgetragen. civitates petunt . In ordine principum , quia episcopi numero superant , maior pars imperatori assentitur omnia , minor sentit cum electoribusZur Antwort der katholischen Reichsstände auf die vom Kaiser für den Reichstag vorgeschlagenen Propositionen ( s. oben Anm. 52 ) s. RTA JR XVI /2 1213 , Nr. 154 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1056", + "psc_text": "primo utique apud collegas transmarinos convincere debuerunt, ipso Imperatore longe ordinatius agente, ut episcoporum causam ad se delatam, ad episcopos mitteret, nec victi pacem cum fratribus habere voluerunt: sed rursus ad eumdem imperatorem venerunt; rursus non Caecilianum tantum, verum etiam datos sibi episcopos judices, apud terrenum regem accusaverunt; rursus ab alio episcopali judicio ad eumdem imperatorem appellaverunt. Nec eo ipso inter partes cognoscente atque judicante, vel veritati vel paci cedendum esse duxerunt. 14. Quid autem aliud statueret Constantinus adversus Caecilianum et socios ejus, si essent vestris majoribus accusantibus victi, quam quod statuit in eos ipsos, qui cum ultro accusassent, nec ea quae intendebant probare potuissent, noluerunt veritati consentire, nec victi? Ille quippe imperator primus constituit in hac causa, ut res convictorum, et unitati pervicaciter resistentium, fisco vindicarentur. Sed videlicet si vestris majoribus accusantibus atque superantibus, contra communionem Caeciliani imperator tale aliquid decrevisset, provisores Ecclesiae, defensores pacis et unitatis nominari velletis.", + "candidate_score": 0.665918, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_194", + "bdc_text": "In ordine principum , quia episcopi numero superant , maior pars imperatori assentitur omnia , minor sentit cum electoribusZur Antwort der katholischen Reichsstände auf die vom Kaiser für den Reichstag vorgeschlagenen Propositionen ( s.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_413", + "psc_text": "etiam ipsis securalibus legibus poenas justas et debitas lueret. CAPUT V. 14. Quod si Gesta proconsularia displicent, ecclesiasticis cedite. Omnia vobis ordine recitata sunt. An forte non debuit Romanae Ecclesiae Melchiades episcopus cum collegis transmarinis episcopis illud sibi usurpare judicium, quod ab Afris septuaginta, ubi primas Tigisitanus praesedit, fuerat terminatum? Quid quod nec ipse usurpavit? Rogatus quippe imperator, judices misit episcopos qui cum eo sederent, et de tota illa causa quod justum videretur statuerent. Hoc probamus et Donatistarum precibus, et verbis ipsius imperatoris: utraque enim vobis lecta meministis, et inspiciendi ac describendi licentiam nunc habetis. Legite et considerate omnia. Videte quanta cura pacis atque unitatis conservandae vel restituendae cuncta discussa sint; quemadmodum accusatorum persona tractata, et quorumdam eorum quibus maculis improbata sit, praesentiumque vocibus liquido constiterit, nihil eos habuisse quod in Caecilianum dicerent, sed totam causam in plebem de parte Majorini, hoc est seditiosam et ab Ecclesiae pace alienatam multitudinem", + "candidate_score": 0.665854, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_193_195", + "bdc_text": "Idem Idem civitates petunt am Rande nachgetragen. civitates petunt . In ordine principum , quia episcopi numero superant , maior pars imperatori assentitur omnia , minor sentit cum electoribusZur Antwort der katholischen Reichsstände auf die vom Kaiser für den Reichstag vorgeschlagenen Propositionen ( s. oben Anm. 52 ) s. RTA JR XVI /2 1213 , Nr. 154 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1893", + "psc_text": "dent exercitum talem quales doctrina Christi esse milites jussit; dent tales provinciales, tales maritos, tales conjuges, tales parentes, tales filios, tales dominos, tales servos, tales reges, tales judices, tales denique debitorum ipsius fisci redditores et exactores, quales esse praecepit doctrina christiana, et audeant eam dicere adversam esse reipublicae; imo vero non dubitent eam confiteri magnam, si obtemperetur, salutem esse reipublicae. CAPUT III. 16. Utquid autem ad illud respondeam quod dicunt, per quosdam imperatores christianos multa mala imperio accidisse Romano? Haec generalis conquestio calumniosa est. Nam si apertius certe de praeteritis imperatoribus aliqua commemorarent, possem similia vel fortasse etiam graviora de imperatoribus non christianis et ego commemorare, ut intelligerent, vel hominum haec esse vitia, non doctrinae; vel non imperatorum, sed aliorum sine quibus imperatores agere nihil possunt. Ex quo enim tempore pessum ire coeperit Romana respublica, satis liquet; litterae loquuntur ipsorum: longe antequam Christi nomen eluxisset in terris, dictum est: O", + "candidate_score": 0.665495, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_16_18", + "bdc_text": "ponderis habiturum , optarim tamen , ad vos quam primum pervenissetZu verstehen : ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 . - religio Christi et cura ecclesiarum compulit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2319", + "psc_text": "nostri Ruffini quae proxima occurrit, nunc rescripta persolvo: de littore namque Hipponensi profectus est. Et approbo misericordiae consilium quod tibi Dominus inspiravit, mihique insinuare dignatus es. Ipse et hoc adjuvet, ipse prosperet, qui jam curam nostram ex magna parte lenivit, quia pervectus et commendatus est charissimus homo, non solum bonis operibus, sed etiam sanctis orationibus tuis. 2. Litterae sane Venerationis tuae, ubi multa quaesiisti, et quaerenda admonuisti, et quaerendo docuisti, ad me pervenerunt. Sed quas ipse continuo rescripsi per homines eorumdem sanctorum solatiorum nostrorum, sicut his tuis recentioribus comperi, non sunt redditae Venerationi tuae. In quibus quidem, quatenus ad interrogata responderim, recolere non valui; nec earum exemplum cum requisiissem, ubi hoc possem recognoscere, inveni. Ad nonnulla tamen me respondisse certus omnino sum, et ideo non ad omnia, quia ut cito finirem, festinatio perlatoris urgebat. Simul etiam miseram, sicut jusseras, et illius epistolae exemplum, quam tuae Charitati apud Carthaginem de corporum", + "candidate_score": 0.665163, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_16_18", + "bdc_text": "ponderis habiturum , optarim tamen , ad vos quam primum pervenissetZu verstehen : ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 . - religio Christi et cura ecclesiarum compulit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2407", + "psc_text": "vero in epistola tua legi, jam te cogi credere, ne a me videreris, et Carthagini me negatum, tu potius cogis his verbis ut absentiae meae causas non taceam. Quarum est una, quoniam laborem quem in illa urbe perpeti necesse est, et quem si exponere velim, aliud tantum loquendum est, jam sustinere non possum, quod infirmitati meae propriae, quae nota est omnibus qui familiarius me noverunt, accessit etiam senectus, quae generis humani est communis infirmitas. Altera causa est, quod statui, si Dominus velit, quantum mihi ex illis occupationibus, quas Ecclesiae, cui proprio munere servio, necessitas flagitat, datur temporis, id totum impendere labori studiorum ad ecclesiasticas scientias pertinentium; ubi me arbitror, si Dei misericordiae placet, etiam posteris aliquid profuturum. 14. Unum est autem, si verum quaeris audire, quod in te molestissime fero, quod cum sis et hujus jam aetatis, et hujus vitae ac probitatis, adhuc vis esse catechumenus; quasi fideles non possint,", + "candidate_score": 0.664669, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_16_18", + "bdc_text": "ponderis habiturum , optarim tamen , ad vos quam primum pervenissetZu verstehen : ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 . - religio Christi et cura ecclesiarum compulit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3878", + "psc_text": "Nunc enim ab Alypio se urgeri dicit, ut posterioribus Juliani libris respondeat. Domino sinceriter dilectissimo, fratri et condiacono QUODVULTDEO, AUGUSTINUS episcopus. 1. Cum mihi haec scribendi offerretur occasio per Fussalensem presbyterum, quem commendo charitati tuae, recensui epistolam tuam, in qua petis ut de haeresibus quae oriri potuerunt ex quo Domini in carne nuntiari coepit adventus, aliquid scriberem. Hoc autem feci, ut viderem utrum jam deberem opus ipsum aggredi, et inde tibi aliquid mittere; ubi considerares tanto esse difficilius, quanto vis effici brevius. Sed ne hoc quidem potui, talibus curis supervenientibus impeditus, a quibus omnino dissimulare non possem: nam me et ab eo quod habebam in manibus, averterunt. 2. Hoc autem est, ubi respondeo libris Juliani, quos octo edidit post illos quatuor quibus ante respondi. Hos enim cum Romae accepisset frater Alypius, nondum omnes descripserat, cum oblatam occasionem noluit praeterire, per quam mihi quinque transmisit; promittens alios tres cito se esse", + "candidate_score": 0.664546, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_89_91", + "bdc_text": "et postea aliquamdiuSiehe z. B. HBBW XIV 460 , 40. 554 , 50-54. 587 . An der letzten Stelle soll Bullinger Bucer der Unaufrichtigkeit beschuldigt und gesagt haben , dieser verdiene es , dass man ihn an den Ohren ziehe. . Domino autem et ecclesiae eius illa condonavi et , quae verae charitatis sunt , sectari studuiVgl. 1Kor 14 , 1 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_431", + "psc_text": "de loco suo, nisi poenitentiam egeris (Ibid., 4, 5). Hoc superioribus Angelis dici non potest, qui perpetuam retinent charitatem, unde qui defecerunt et lapsi sunt, diabolus est et angeli ejus. Ergo primam charitatem dicit, quia sustinuit pseudoapostolos propter nomen Christi, quam jubet ut repetat, et faciat priora opera sua. Et objiciuntur nobis crimina malorum hominum, non nostra, sed aliena; et ipsa partim incognita: quae si etiam vera et praesentia videremus, et zizaniis propter frumenta parcentes, pro unitate toleraremus, non solum nulla reprehensione, sed etiam non parva laude nos dignos diceret, quicumque Scripturas sanctas non corde surdus audiret. 23. Tolerat Aaron multitudinem idolum exigentem et fabricantem et adorantem. Tolerat Moyses adversus Deum tot millia murmurantia, et toties offendentia sanctum nomen ejus. Tolerat David Saülem persecutorem suum, sceleratis moribus coelestia deserentem, magicis artibus inferna quaerentem; occisum vindicat, christum etiam Domini propter sacramentum venerandae unctionis appellat. Tolerat Samuel nefandos filios Heli, perversosque filios", + "candidate_score": 0.664375, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_97_99", + "bdc_text": "multo minus quid libeat , sed quid expediat ad sanctificandum nomen ipsiusVgl. Mt 6 , 9 par. . Opto vos in ipso optime valereVgl. Röm 16 , 22 ; 1Kor 16 , 19. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2048", + "psc_text": "privato nostro gaudere quaeramus; ut qui vivunt, jam non sibi vivant, sicut ait Apostolus, sed ei qui pro ipsis mortuus est et resurrexit (II Cor. V, 15). Pro hoc enim mediator effectus est, ut nos reconciliet Deo per humilitatem, a quo per impiam superbiam longe recesseramus. Neque enim tantum illud scriptum est, quod supra posui, Initium omnis peccati superbia; sed etiam hoc ibi legitur: Initium superbiae hominis, apostatare a Deo (Eccli. X, 14, 15). Non ergo sibi vivat quisque, sed Christo; faciens non suam, sed ipsius voluntatem, et manens in ejus charitate; sicut et ipse fecit voluntatem Patris, et manet in ejus charitate. Haec quippe nos admonens, et exemplo suo exhortans, in Evangelio suo locutus est (Joan. XV, 10). Si autem ipse cum in forma Dei aequalis esset Patri, tamen per formam servi, quam propter nos accepit, non suam voluntatem, sed Patris se facere commendavit; quanto magis nos, propria privataque", + "candidate_score": 0.663994, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_42_44", + "bdc_text": "Nos tantundem deposuimus et ad nostramZu verstehen : ad nostram confessionem . , idque non quando nos perpulit adversarius , sed quia monet verbum ChristiVgl. Mt 10 , 32 par. ; Mk 8 , 38 par. ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1774", + "psc_text": "Sacramentum fidelium, quod in hoc tempore necessarium est, non tamen ad hujus temporis, sed ad illam aeternam felicitatem assequendam. Cum dicimus, Dimitte nobis debita nostra, sicut nos dimittimus debitoribus nostris, nos admonemus et quid petamus, et quid faciamus, ut accipere mereamur. Cum dicimus, Ne nos inferas in tentationem, nos admonemus hoc petere, ne deserti ejus adjutorio alicui tentationi vel consentiamus decepti, vel cedamus afflicti. Cum dicimus, Libera nos a malo (Matth. VI, 9-13), nos admonemus cogitare, nondum nos esse in eo bono ubi nullum patiemur malum. Et hoc quidem ultimum quod in dominica oratione positum est, tam late patet, ut homo christianus in qualibet tribulatione constitutus in hoc gemitus edat, in hoc lacrymas fundat, hinc exordiatur, in hoc immoretur, ad hoc terminet orationem. His enim verbis res ipsas memoriae nostrae commendari oportebat. CAPUT XII. 22. Nam quaelibet alia verba dicamus, quae affectus orantis vel praecedendo format ut clareat, vel consequendo", + "candidate_score": 0.663772, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_13_15", + "bdc_text": "iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon . -Aus HBBW XIV 583 , 63-65. 587 , geht hervor , dass Melanchthon sich wünschte , dass die Zürcher auf Luthers Schrift nicht antworteten ; aus MBW- Reg IV , Nr. 3883 und 3894 , dass er über die Antwort der Zürcher nicht erfreut war. , apud vos tantundem , quantum scribis , Siehe oben Nr. 2096 , 8-12 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_732", + "psc_text": "res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae Scripturarum divinarum est, aut esse jam poterit, quantum inesse tibi video. Et si quid in hac re habeo facultatis, utcumque impendo populo Dei. Vacare autem studiis diligentius quam quae populi audiunt instruendis, propter ecclesiasticas occupationes omnino non possum. CAPUT III. 6. Nescio quae scripta maledica super tuo nomine ad Africam pervenerunt. Accepimus tamen quod dignatus es mittere, illis respondens maledictis. Quo perlecto, fateor, multum dolui inter tam charas familiaresque personas, cunctis pene Ecclesiis notissimo amicitiae vinculo copulatas, tantum malum extitisse discordiae. Et tu quidem quantum tibi modereris, quantumque teneas aculeos indignationis tuae, ne reddas maledictum pro maledicto, satis in tuis litteris eminet. Verumtamen si eas ipsas cum legissem,", + "candidate_score": 0.66353, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_194_196", + "bdc_text": "In ordine principum , quia episcopi numero superant , maior pars imperatori assentitur omnia , minor sentit cum electoribusZur Antwort der katholischen Reichsstände auf die vom Kaiser für den Reichstag vorgeschlagenen Propositionen ( s. oben Anm. 52 ) s. RTA JR XVI /2 1213 , Nr. 154 ; zur Antwort der evangelischen Reichsstände und der der Kurfürsten von Köln und von der Pfalz s. RTA JR XVI /2 1215-1220 , Nr. 155f. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_965", + "psc_text": "imperatorum jussionibus, quae contra vos constituuntur, invidiam concitatis, cum hoc totum vos potius antea feceritis? Si nihil debent in his causis imperatores jubere, si ad imperatores christianos haec cura pertinere non debet, quis urgebat majores vestros causam Caeciliani ad Imperatorem per proconsulem mittere, et episcopum contra quem absentem jam sententias quoquo modo dixeratis, iterum apud Imperatorem accusare, quo innocente pronuntiato, ordinatori ejus Felici alias apud eumdem imperatorem calumnias machinari? Et nunc quid aliud quam ipsius majoris Constantini judicium contra vestram partem vivit, quod majores vestri elegerunt, quod assiduis interpellationibus extorserunt, quod episcopali judicio praetulerunt? Si displicent imperialia judicia; qui primitus imperatores ad ea vobis excitanda coegerunt? Sic enim modo contra Catholicam clamatis, in his quae contra vos ab imperatoribus decernuntur, quemadmodum si vellent adversus Danielem clamare, qui liberato illo eisdem leonibus consumendi missi sunt, a quibus eum ipsi primitus consumi voluerunt: scriptum est enim, Nihil interest inter minas regis et", + "candidate_score": 0.663497, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_12_14", + "bdc_text": "s. HBBW XIV 585 . iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon . -Aus HBBW XIV 583 , 63-65. 587 , geht hervor , dass Melanchthon sich wünschte , dass die Zürcher auf Luthers Schrift nicht antworteten ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2928", + "psc_text": "merui, nihil audeo succensere: melius enim perlatorem credo defuisse, quam me suspicor a tua Veneratione contemptum, domine beatissime, et merito venerabilis frater. Nunc vero quoniam servum Dei Lucam, per quem ista direxi, cito comperi esse rediturum, agam Domino, et tuae benignitati uberes gratias, si me litteris fueris visitare dignatus. Pelagium vero fratrem nostrum, filium tuum, quem audio quod multum diligis, hanc illi suggero exhibeas dilectionem, ut homines qui eum noverunt et diligenter audierunt, non ab eo tuam Sanctitatem existiment falli. 2. Nam quidam ex discipulis ejus adolescentes honestissime nati, et institutis liberalibus eruditi, spem quam habebant in saeculo, ejus exhortatione dimiserunt, et se ad Dei servitium contulerunt. In quibus tamen cum apparuissent quaedam sanae doctrinae adversantia, quae Salvatoris Evangelio continetur, et apostolicis sermonibus declaratur, id est cum invenirentur contra Dei gratiam disputare, propter quam christiani sumus, et in qua spiritu ex fide spem justitiae exspectamus, et admonitionibus nostris inciperent emendari;", + "candidate_score": 0.663098, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_194", + "bdc_text": "In ordine principum , quia episcopi numero superant , maior pars imperatori assentitur omnia , minor sentit cum electoribusZur Antwort der katholischen Reichsstände auf die vom Kaiser für den Reichstag vorgeschlagenen Propositionen ( s.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_965", + "psc_text": "imperatorum jussionibus, quae contra vos constituuntur, invidiam concitatis, cum hoc totum vos potius antea feceritis? Si nihil debent in his causis imperatores jubere, si ad imperatores christianos haec cura pertinere non debet, quis urgebat majores vestros causam Caeciliani ad Imperatorem per proconsulem mittere, et episcopum contra quem absentem jam sententias quoquo modo dixeratis, iterum apud Imperatorem accusare, quo innocente pronuntiato, ordinatori ejus Felici alias apud eumdem imperatorem calumnias machinari? Et nunc quid aliud quam ipsius majoris Constantini judicium contra vestram partem vivit, quod majores vestri elegerunt, quod assiduis interpellationibus extorserunt, quod episcopali judicio praetulerunt? Si displicent imperialia judicia; qui primitus imperatores ad ea vobis excitanda coegerunt? Sic enim modo contra Catholicam clamatis, in his quae contra vos ab imperatoribus decernuntur, quemadmodum si vellent adversus Danielem clamare, qui liberato illo eisdem leonibus consumendi missi sunt, a quibus eum ipsi primitus consumi voluerunt: scriptum est enim, Nihil interest inter minas regis et", + "candidate_score": 0.662903, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_194", + "bdc_text": "In ordine principum , quia episcopi numero superant , maior pars imperatori assentitur omnia , minor sentit cum electoribusZur Antwort der katholischen Reichsstände auf die vom Kaiser für den Reichstag vorgeschlagenen Propositionen ( s.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1348", + "psc_text": "8. Scitote quod primi majores vestri causam Caeciliani ad imperatorem Constantinum detulerunt. Exigite hoc a nobis, probemus vobis; et si non probaverimus, facite de nobis quidquid potueritis. Sed quia Constantinus non est ausus de causa episcopi judicare, eam discutiendam atque finiendam episcopis delegavit. Quod et factum est in urbe Roma praesidente Melchiade episcopo illius Ecclesiae cum multis collegis suis. Qui cum Caecilianum innocentem pronuntiassent, et Donatum qui schisma Carthagini fecerat, sententia percussissent, iterum vestri ad Imperatorem venerunt, de judicio episcoporum, in quo victi fuerant, murmurarunt. Quomodo enim potest malus litigator laudare judices, quibus judicantibus victus est? Iterum tamen clementissimus Imperator alios judices episcopos dedit apud Arelatum galliae civitatem, et ab ipsis vestri ad ipsum Imperatorem appellarunt, donec etiam ipse causam cognosceret, et Caecilianum innocentem, illos calumniosos pronuntiaret. Nec sic toties victi quieverunt, sed de Felice Aptungitano, per quem Caecilianus fuerat ordinatus, quotidianis interpellationibus ipsi Imperatori taedium fecerunt, dicentes eum esse", + "candidate_score": 0.662841, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_124", + "bdc_text": "et , si unquam , hoc certe tempore oporteret nos versari in nostro ministerio cum timore et tremore Phil 2 , 12 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1163", + "psc_text": "malum ex vobis ipsis (I Cor. V, 12, 13). Quod cum etiam faciendum videtur, quatenus fiat, quantae curae ac timoris est? ne forte contingat quod de illo ipso intelligitur in secunda ad eosdem Epistola cavendum admonere, ne majore tristitia absorbeatur qui ejusmodi est. Et ne quisquam hoc non multum curandum putaret, ibi ait, Ut non possideamur a satana: non enim ignoramus mentes ejus (II Cor. II, 7, 11). Quis in his omnibus tremor, mi Pauline, sancte homo Dei! quis tremor, quae tenebrae! Nonne putamus de his esse dictum: Timor et tremor venerunt supra me, et contexerunt me tenebrae; et dixi, Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo et requiescam? Ecce elongavi fugiens, et mansi in deserto. Verumtamen etiam in deserto ipso fortassis expertus sit quod adjungit: Exspectabam eum qui me salvum faceret a pusillanimitate et tempestate (Psal. LIV, 6 9). Nempe ergo tentatio est vita humana super terram (Job.", + "candidate_score": 0.662802, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_58_60", + "bdc_text": "Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. . Id si tulerit Lutherus nec me pertraxerit in causam , ipse me ei non admiscebo - non certe vestri styli metu ( veritas enim apud filios ve-ritatis vincitVgl . oben Nr. 2097 und Anm. 32 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1357", + "psc_text": "Deus in sacrilega discordia alienatos a matre vestra Catholica. Nihil in nos aliquando probare potuistis; vestri episcopi conventi a nobis, nunquam nobiscum pacifice conferre voluerunt, quasi fugientes cum peccatoribus loqui. Quis ferat istam superbiam? quasi Paulus apostolus non contulerit cum peccatoribus et cum valde sacrilegis: legite Actus Apostolorum, et videte. Quasi ipse Dominus non cum Judaeis, a quibus crucifixus est, sermones de Lege habuerit, eisque congruenter responderit. Postremo diabolus est primus omnium peccatorum, qui converti ad justitiam nunquam poterit, et tamen nec ipse Dominus de Lege dedignatus est ei respondere; ut intelligatis istos ideo nobiscum nolle conferre, quia causam suam perditam norunt. 14. Nos ignoramus quid adversus seipsos homines jactent, qui calumniosis dissensionibus gaudent. In Scripturis discimus Christum, in Scripturis discimus Ecclesiam. Has Scripturas communiter habemus, quare non in eis et Christum et Ecclesiam communiter retinemus? Nos ubi agnovimus eum de quo dicit Apostolus, Abrahae dictae sunt promissiones et semini", + "candidate_score": 0.66188, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_57_59", + "bdc_text": "Haec , inquam , si sentiretis , ita diximus nihil re , sed verbis tantum inter vos controverti . Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. . Id si tulerit Lutherus nec me pertraxerit in causam , ipse me ei non admiscebo - non certe vestri styli metu ( veritas enim apud filios ve-ritatis vincitVgl .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_979", + "psc_text": "Si autem et hoc non vultis, saltem cum vestris a quibus talia patimur nos audite. Ostendite nobis veritatem, pro qua vos pati dicitis persecutionem, cum patiamur nos vestrorum tantam crudelitatem. Si enim nos esse in errore conviceritis, forte concedetis nobis ut non rebaptizemur a vobis, justum existimantes ut nobis hoc praestetis, qui baptizati sumus ab eis quos nullo judicio damnastis, quod praestitistis eis quos Felicianus Mustitanus et Praetextatus Assuritanus per tam longum tempus baptizaverant, quando eos per judicum jussa de basilicis pellere conabamini, quia Maximiano communicabant, cum quo a vobis in concilio Bagaitano expresse nominatimque damnati sunt. Quae omnia Gestis judicialibus et municipalibus demonstramus, ubi et ipsum concilium vestrum allegastis, dum vultis judicibus ostendere quod schismaticos vestros de basilicis pelleretis. Et tamen qui ab ipso semine Abrahae, in quo omnes gentes benedicuntur (Gen. XXII, 18), schisma fecistis, de basilicis pelli non vultis, non per judices, sicut schismaticis vestris vos fecistis,", + "candidate_score": 0.661871, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_91_93", + "bdc_text": "Domino autem et ecclesiae eius illa condonavi et , quae verae charitatis sunt , sectari studuiVgl. 1Kor 14 , 1 ; 2Kor 6 , 6 ; 8 , 8 , usw. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_433", + "psc_text": "legant qui volunt, legant qui possunt eloquia coelestia, invenient omnes sanctos Dei servos et amicos semper habuisse quos in suo populo tolerarent; cum quibus tamen illius temporis sacramenta communicantes, non solum non inquinabantur, sed etiam laudabiliter sustinebant, studentes, sicut ait Apostolus, servare unitatem spiritus in vinculo pacis (Eph. IV, 3). Attendant etiam post Domini adventum, ubi multo plura hujus tolerantiae per totum orbem inveniremus exempla, si omnia scribi et in auctoritatem redigi potuissent, tamen haec ipsa quae habemus advertite. Tolerat ipse Dominus Judam, diabolum, furem et venditorem suum: sinit accipere inter innocentes discipulos, quod fideles noverunt pretium nostrum. Tolerant Apostoli pseudoapostolos; et inter sua quaerentes non quae Jesu Christi, Paulus non sua quaerens sed quae Jesu Christi, cum gloriosissima tolerantia conversatur. Postremo, quod paulo ante commemoravi, divina voce laudatur sub angeli nomine praepositus Ecclesiae, quod cum odisset malos, eos tamen tentatos et inventos pro nomine Domini toleravit. 24. Ad summam", + "candidate_score": 0.660892, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_58", + "bdc_text": "Iam autem scribitis vos Capitonem et me vobis Basile ę in primo conventu hac de re habito simpliciter proposuisse contentionem sacramentariam mehr in worten dann im grund gestanden seinSiehe oben Anm. 21. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_544", + "psc_text": "responsiones tuas multo brevius possem respondere, et te facillime aut confirmare, aut corrigere. Hoc quidem, ut dixi, mallem. Sed tamen ut nunc responderem, malui longiorem facere sermonem, quam dilationem. Primo itaque tenere te volo, quod est hujus disputationis caput, Dominum nostrum Jesum Christum, sicut ipse in Evangelio loquitur, leni jugo suo nos subdidisse et sarcinae levi (Matth. XI, 30): unde Sacramentis numero paucissimis, observatione facillimis, significatione praestantissimis, societatem novi populi colligavit, sicuti est Baptismus Trinitatis nomine consecratus, communicatio corporis et sanguinis ipsius, et si quid aliud in Scripturis canonicis commendatur, exceptis iis quae servitutem populi veteris pro congruentia cordis illorum et prophetici temporis onerabant, quae et in quinque libris Moysi leguntur. Illa autem quae non scripta, sed tradita custodimus, quae quidem toto terrarum orbe servantur, datur intelligi vel ab ipsis Apostolis, vel plenariis conciliis, quorum est in Ecclesia saluberrima auctoritas, commendata atque statuta retineri, sicuti quod Domini passio et resurrectio", + "candidate_score": 0.659967, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_91_93", + "bdc_text": "Domino autem et ecclesiae eius illa condonavi et , quae verae charitatis sunt , sectari studuiVgl. 1Kor 14 , 1 ; 2Kor 6 , 6 ; 8 , 8 , usw. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_431", + "psc_text": "de loco suo, nisi poenitentiam egeris (Ibid., 4, 5). Hoc superioribus Angelis dici non potest, qui perpetuam retinent charitatem, unde qui defecerunt et lapsi sunt, diabolus est et angeli ejus. Ergo primam charitatem dicit, quia sustinuit pseudoapostolos propter nomen Christi, quam jubet ut repetat, et faciat priora opera sua. Et objiciuntur nobis crimina malorum hominum, non nostra, sed aliena; et ipsa partim incognita: quae si etiam vera et praesentia videremus, et zizaniis propter frumenta parcentes, pro unitate toleraremus, non solum nulla reprehensione, sed etiam non parva laude nos dignos diceret, quicumque Scripturas sanctas non corde surdus audiret. 23. Tolerat Aaron multitudinem idolum exigentem et fabricantem et adorantem. Tolerat Moyses adversus Deum tot millia murmurantia, et toties offendentia sanctum nomen ejus. Tolerat David Saülem persecutorem suum, sceleratis moribus coelestia deserentem, magicis artibus inferna quaerentem; occisum vindicat, christum etiam Domini propter sacramentum venerandae unctionis appellat. Tolerat Samuel nefandos filios Heli, perversosque filios", + "candidate_score": 0.658949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_148_150", + "bdc_text": "Die Frau wurde lebend begraben , der Mann aber , weil er seinen \"Irrtum \" widerrufen hatte , geköpft ( nicht verbrannt ) . Doch wurden zu dieser Zeit viele andere Menschen verbrannt ( s. z. B. unten Nr. 2133 , 15 und Anm. 11 ) , so dass sich die von Bucer hier überlieferte Nachricht erklären ließe . Zur Hinrichtung des oben genannten Paars s. Jean Crespin , Histoire des vrays tesmoins , Genf 1570 ( GLN 1774 ) , f. 151 , wo die Begebenheit mit Pierre Brullys Verhaftung in Zusammenhang gebracht wird.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2678", + "psc_text": "sunt: in quibus etiam hoc est, quod apud inferos fuit, solutisque eorum doloribus quibus cum erat impossibile teneri, a quibus etiam recte intelligitur solvisse et liberasse quos voluit, corpus quod in cruce reliquerat in sepulcro positum recepisse. In illa vero quam proposuisti de verbis Petri apostoli quaestione, quoniam quae me moveant perspicis, et alia fortasse, si diligentius discutiantur, possunt movere; vel apud nos ea cogitando, vel quos dignum est et possumus consulendo, quaeramus. 15. Considera tamen ne forte totum illud quod de conclusis in carcere spiritibus, qui in diebus Noe non crediderant, Petrus apostolus dicit, omnino ad inferos non pertineat; sed ad illa potius tempora quorum formam ad haec tempora transtulit. Illa quippe res gesta forma fuerat futurorum, ut ii qui modo non credunt Evangelio, dum in omnibus gentibus aedificatur Ecclesia, illis intelligantur esse similes, qui tunc non crediderunt cum fabricaretur arca: illi autem qui crediderunt, et per Baptismum salvi", + "candidate_score": 0.658592, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_17_19", + "bdc_text": "ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 . - religio Christi et cura ecclesiarum compulit . Nihil prorsus vos debere ad Lutheri librum \"Kurtz bekentnis \" ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_542", + "psc_text": "Sacramentis continent disputata, sive quae universaliter, sive quae partiliter, id est non peraeque in omnibus locis observat Ecclesia, nec tamen commemorari omnia potuerunt, sed satis ad inquisita responsum est: quorum librorum prior, epistola est, habet quippe in capite quis ad quem scribat; sed ideo inter libros annumeratur hoc opus, quoniam sequens qui nomina nostra non habet, multo est prolixior, et in eo multo plura tractantur. In primo igitur quod de manna dixi, « quia unicuique secundum propriam voluntatem in ore sapiebat, » non mihi occurrit unde possit probari, nisi ex libro Sapientiae (Sap. XVI, 21), quem Judaei non recipiunt in auctoritatem canonicam; quod tamen fidelibus potuit provenire, non illis adversus Deum murmuratoribus, qui profecto alias escas non desiderarent, si hoc eis saperet manna quod vellen Hoc opus sic incipit: « Ad ea quae me interrogasti. » AD INQUISITIONES JANUARII LIBER PRIMUS, SEU EPISTOLA LIV. Augustinus Januario respondet, docens quid agendum", + "candidate_score": 0.658226, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_182", + "bdc_text": "Agendum esse et de iudicio camerae constituendo et sustinendo a statibus , de quo constituendo , si status inter se convenire non valeant , debere eos sibi deligendi iudicem et assessores potestatem facereSiehe die kaiserlichen Propositionen vom 17 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1162", + "psc_text": "(I Tim. V, 20); et quod scriptum est, Corripe eum inter te et ipsum solum (Matth. XVIII, 15); et quod scriptum est, Nolite ante tempus judicare, ut non judicemini (I Cor. IV, 5), neque enim hic addidit ante tempus; et quod scriptum est, Tu quis es, qui judicas alienum servum? Suo domino stat aut cadit: stabit autem; potens est enim Deus statuere illum (Rom. XIV, 4); unde confirmat de his se dicere, qui intus sunt: et rursus eos judicari jubet, cum dicit, Quid enim mihi de his, qui foris sunt judicare? Nonne de his, qui intus sunt, vos judicatis? Auferte malum ex vobis ipsis (I Cor. V, 12, 13). Quod cum etiam faciendum videtur, quatenus fiat, quantae curae ac timoris est? ne forte contingat quod de illo ipso intelligitur in secunda ad eosdem Epistola cavendum admonere, ne majore tristitia absorbeatur qui ejusmodi est. Et ne quisquam hoc non multum curandum", + "candidate_score": 0.657603, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_31_33", + "bdc_text": "Text online unter http: //www.e-rara.ch), f. 32r.-v. , wird der zweite Teil dieser Erklärung hervorgehoben . - sed memoriam tantum Christi re ipsa absentis - quod alii quidam vestrum aperte scripserunt - facere , tum nihil praetermisistis , quibus ostendatis Lutherum esse malum virum , plenum fastu fratrumque contemptu , contentiosum , praefractum , furentem , impurum , Siehe z.B.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3535", + "psc_text": "Non est vestrum scire tempora, quae Pater in sua potestate posuit; quoniam tempora quae per Danielis prophetiam scire poterant, non ad finem saeculi, de quo quaesierant, pertinebant. CAPUT X. 34. Signa vero de coelo et terra, numquid majora nos vidimus, quam qui fuerunt ante nos? Nonne si gentium legatur historia, tanta mira reperiuntur extitisse de coelo terraque, ut aliqua etiam non credantur? Sed, ut multa omittam quae persequi longum est, duos soles quando nos vidimus? quos visos litteris mandaverunt qui tunc fuerunt, antequam Dominus venisset in carne. Quando nos vidimus solem sic obscuratum, quemadmodum obscuratus est, cum Lumen mundi penderet in ligno? nisi forte defectus solis et lunae, quos consueverunt computatores siderum annotare atque praedicere, inter coelestia prodigia numerabimus, quia lunam saepius in sua plenitudine, solem vero rarius, sed tamen vidimus in fine lunae secundum eorum computum defecisse. Non erat talis solis ille defectus, quando crucifixus est Christus, et ideo", + "candidate_score": 0.65725, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_17_19", + "bdc_text": "ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 . - religio Christi et cura ecclesiarum compulit . Nihil prorsus vos debere ad Lutheri librum \"Kurtz bekentnis \" ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3164", + "psc_text": "proficiendi ac recte vivendi adjutorio, quae tua non fervet epistola? quid est tui quantumcumque sermonis, ubi non sit sparsum gemebunda pietate quod in oratione dicimus, Ne nos inferas in tentationem (Matth. VI, 13). Invicem itaque nos et consolemur in his omnibus, et exhortemur, et quantum dat Dominus adjuvemus. Quae autem, et de quibus audierimus quae multum dolemus et facile credere nolumus; audiet a communi amico Sanctitas tua, quo in Dei misericordia cum salute remeante speramus nos de omnibus fieri posse certissimos. DE SUBSEQUENTE EPISTOLA. (LIB. II RETRACT. CAP. XLIX.) De praesentia Dei scripsi librum, ubi nostra intentio contra haeresim Pelagianam maxime vigilat, non expresse nominatam: sed in eo etiam de praesentia naturae, quem Deum verum et summum dicimus, et de templo ejus operose ac subtiliter disputatur. Hic liber sic incipit: « Fateor me, frater dilectissime Dardane. » DE PRAESENTIA DEI LIBER, SEU EPISTOLA CLXXXVII . Respondet ad duas quaestiones Dardani,", + "candidate_score": 0.656881, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_17_19", + "bdc_text": "ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 . - religio Christi et cura ecclesiarum compulit . Nihil prorsus vos debere ad Lutheri librum \"Kurtz bekentnis \" ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3878", + "psc_text": "Nunc enim ab Alypio se urgeri dicit, ut posterioribus Juliani libris respondeat. Domino sinceriter dilectissimo, fratri et condiacono QUODVULTDEO, AUGUSTINUS episcopus. 1. Cum mihi haec scribendi offerretur occasio per Fussalensem presbyterum, quem commendo charitati tuae, recensui epistolam tuam, in qua petis ut de haeresibus quae oriri potuerunt ex quo Domini in carne nuntiari coepit adventus, aliquid scriberem. Hoc autem feci, ut viderem utrum jam deberem opus ipsum aggredi, et inde tibi aliquid mittere; ubi considerares tanto esse difficilius, quanto vis effici brevius. Sed ne hoc quidem potui, talibus curis supervenientibus impeditus, a quibus omnino dissimulare non possem: nam me et ab eo quod habebam in manibus, averterunt. 2. Hoc autem est, ubi respondeo libris Juliani, quos octo edidit post illos quatuor quibus ante respondi. Hos enim cum Romae accepisset frater Alypius, nondum omnes descripserat, cum oblatam occasionem noluit praeterire, per quam mihi quinque transmisit; promittens alios tres cito se esse", + "candidate_score": 0.656481, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_31_33", + "bdc_text": "Text online unter http: //www.e-rara.ch), f. 32r.-v. , wird der zweite Teil dieser Erklärung hervorgehoben . - sed memoriam tantum Christi re ipsa absentis - quod alii quidam vestrum aperte scripserunt - facere , tum nihil praetermisistis , quibus ostendatis Lutherum esse malum virum , plenum fastu fratrumque contemptu , contentiosum , praefractum , furentem , impurum , Siehe z.B.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_688", + "psc_text": "Si autem intelligunt, ambos, ut dixi, audiant, et quod voluerint faciant. Si quae etiam plebes a vobis ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant, et eligant quod placuerit. Si autem non vis hoc fieri, cui non appareat non vos de veritate praesumere? Sed cavenda est ira Dei, et hic et in futuro saeculo. Adjuro te per Christum, ut ad ista respondeas. EPISTOLA LXVII. Augustinus Hieronymo: negans se scripsisse librum in eum; in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino charissimo et desideratissimo, et honorando in Christo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum", + "candidate_score": 0.656065, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_121_123", + "bdc_text": "Iterum valete. Argentorati , 9 . aprilis 1545 . [ Autographe Nachschrift: ] Optimi viri , cogitemus et consyderemus , quam sint hi dies maliVgl. Eph 5 , 16 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3528", + "psc_text": "jam commemoravi superius. 29. Lucas ergo patefecit quod esse posse incertum non ad saeculi finem, sed ad expugnationem Jerusalem pertinere id quod dictum est de abominatione desolationis, et quod dictum est de dierum breviatione propter electos; quia etsi ea ipse non dixit, dixit tamen apertius caetera de hoc ipso, quo et ista pertinere monstravit. Non enim debemus ambigere, quando eversa est Jerusalem, fuisse in illo populo electos Dei, qui ex circumcisione crediderant, sive fuerant credituri, electi ante constitutionem mundi, propter quos breviarentur dies illi, ut tolerabilia mala fierent. Nam quidam convenientius intellexisse mihi videntur, mala ipsa significata nomine dierum, sicut dicti sunt dies mali in aliis divinae Scripturae locis (Ephes. V, 16): neque enim dies ipsi mali sunt, sed ea quae fiunt in eis. Ipsa ergo dicta sunt breviari, ut Deo donante tolerantiam minus sentirentur, ac sic quae magna essent brevia fierent. 30. Sed sive isto modo intelligenda sit dierum", + "candidate_score": 0.655805, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_32_34", + "bdc_text": "//www.e-rara.ch), f. 32r.-v. , wird der zweite Teil dieser Erklärung hervorgehoben . - sed memoriam tantum Christi re ipsa absentis - quod alii quidam vestrum aperte scripserunt - facere , tum nihil praetermisistis , quibus ostendatis Lutherum esse malum virum , plenum fastu fratrumque contemptu , contentiosum , praefractum , furentem , impurum , Siehe z.B. Orthodoxa . . .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_688", + "psc_text": "Si autem intelligunt, ambos, ut dixi, audiant, et quod voluerint faciant. Si quae etiam plebes a vobis ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant, et eligant quod placuerit. Si autem non vis hoc fieri, cui non appareat non vos de veritate praesumere? Sed cavenda est ira Dei, et hic et in futuro saeculo. Adjuro te per Christum, ut ad ista respondeas. EPISTOLA LXVII. Augustinus Hieronymo: negans se scripsisse librum in eum; in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino charissimo et desideratissimo, et honorando in Christo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum", + "candidate_score": 0.655662, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_14_16", + "bdc_text": "-Aus HBBW XIV 583 , 63-65. 587 , geht hervor , dass Melanchthon sich wünschte , dass die Zürcher auf Luthers Schrift nicht antworteten ; aus MBW- Reg IV , Nr. 3883 und 3894 , dass er über die Antwort der Zürcher nicht erfreut war. , apud vos tantundem , quantum scribis , Siehe oben Nr. 2096 , 8-12 . ponderis habiturum , optarim tamen , ad vos quam primum pervenissetZu verstehen :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_688", + "psc_text": "Si autem intelligunt, ambos, ut dixi, audiant, et quod voluerint faciant. Si quae etiam plebes a vobis ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant, et eligant quod placuerit. Si autem non vis hoc fieri, cui non appareat non vos de veritate praesumere? Sed cavenda est ira Dei, et hic et in futuro saeculo. Adjuro te per Christum, ut ad ista respondeas. EPISTOLA LXVII. Augustinus Hieronymo: negans se scripsisse librum in eum; in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino charissimo et desideratissimo, et honorando in Christo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum", + "candidate_score": 0.655335, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_22", + "bdc_text": "Respondere equidem vos cupiebam , sed ut et vestras ecclesias apud pios homines defenderetis et , quae Christi sunt in aliis , non oppugnaretis nec in suspitionem iniquam raperetis .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3575", + "psc_text": "non tam multa vel certa, verumtamen audivimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia exspectatio futurorum, quae Dei fratrumque dilectio, quam non superbe sapias in excelsis honoribus, nec speres in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, et dives sis in operibus bonis; quam sit domus tua requies solatiumque sanctorum, et terror impiorum; quanta tibi cura sit ne quis insidietur membris Christi, coopertus velamine nominis Christi sive in veteribus ejus, sive in recentioribus inimicis; quamque sis eorumdem inimicorum providus saluti, infestus errori. Haec atque hujusmodi, ut dixi, et ab aliis solemus audire; sed nunc ea per supra dictum fratrem plura et testatiora cognovimus. 3. Porro autem de pudicitia conjugali, ut eam quoque in te laudare et amare possimus, numquid audiremus, nisi ab aliquo interiore familiari tuo, qui vitam tuam, non in superficie, sed penitus nosset? De hoc itaque tuo bono, Dei dono, me quoque delectat familiarius et aliquanto diutius", + "candidate_score": 0.655033, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_40_42", + "bdc_text": "Ad vestram confessionem vitam et omnia vultis deponereVgl . oben Nr. 2096 , 10-12. . Nos tantundem deposuimus et ad nostramZu verstehen :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2029", + "psc_text": "Et nunc quod ait, confitebor tibi, in eis utique qui confitebuntur, in quibus et loquitur. Confessio autem non tantum peccatorum est, sed et laudis Dei; sicut ipse in Evangelio, Confitebor tibi, inquit, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis (Matth. XI, 25). Ideo sequitur et dicit: Vota mea reddam coram timentibus eum. Edent pauperes, et saturabuntur; et laudabunt Dominum qui requirunt cum. Ipsi sunt parvuli de quibus dixit, et revelasti ea parvulis; timentes eum, et pauperes, id est humiles, qui non alta sapiunt, sed timent timore illo casto, non quo poena formidatur, sed quo gratia conservatur. 61. Vota vero sua sacrificium vult intelligi corporis sui, quod est fidelium Sacramentum. Ideo cum dixisset, Vola mea reddam coram timentibus cum; continuo subjunxit, Edent pauperes, et saturabuntur. Ipsi enim saturabuntur pane qui de coelo descendit, qui ei cohaerentes, et ejus pacem dilectionemque servantes imitantur", + "candidate_score": 0.654322, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_22", + "bdc_text": "Respondere equidem vos cupiebam , sed ut et vestras ecclesias apud pios homines defenderetis et , quae Christi sunt in aliis , non oppugnaretis nec in suspitionem iniquam raperetis .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3574", + "psc_text": "Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime, atque in Christi dilectione charissime fili. 2. Laudes itaque tuas in Christo, sive magis in te laudes Christi, vide quid mihi delectationis et laetitiae fuit audire ab illo qui nec fallere me posset propter fidem suam, et eas ignorare non posset propter amicitiam tuam. Sed alia et ab aliis, etsi non tam multa vel certa, verumtamen audivimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia exspectatio futurorum, quae Dei fratrumque dilectio, quam non superbe sapias in excelsis honoribus, nec speres in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, et dives sis in operibus bonis; quam sit domus tua requies solatiumque", + "candidate_score": 0.653899, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_31_33", + "bdc_text": "Text online unter http: //www.e-rara.ch), f. 32r.-v. , wird der zweite Teil dieser Erklärung hervorgehoben . - sed memoriam tantum Christi re ipsa absentis - quod alii quidam vestrum aperte scripserunt - facere , tum nihil praetermisistis , quibus ostendatis Lutherum esse malum virum , plenum fastu fratrumque contemptu , contentiosum , praefractum , furentem , impurum , Siehe z.B.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_819", + "psc_text": "diaboli. Non quia in memorato presbytero apparuit aliquid, quod dignum damnatione judicaretur; sed quia duo de domo nostra talem habent causam, ut unus eorum sine dubio perditus habeatur, et sit alterius fama apud quosdam mala, apud quosdam dubia, etiamsi non sit maculata conscientia. Dolete ista, quoniam dolenda sunt: non tamen sic ut eo dolore vestra charitas a bene vivendo refrigescat, sed potius ad Dominum deprecandum inardescat; ut si innocens est presbyter vester, quod magis credo, quia cum sensisset alterius motum impudicum et immundum, nec consentire voluit nec tacere, cito eum divina sententia manifestatum ministerio proprio repraesentet: si autem male sibi conscius, quod suspicari non audeo, voluit alterius existimationem laedere, cum ejus pudicitiam contaminare non posset, sicut dicit ipse cum quo habet causam, non eum permittat suam occultare nequitiam, ut quod homines invenire non possunt, de quolibet eorum divino judicio propaletur. 3. Cum enim ista me causa diu cruciasset, nec invenirem", + "candidate_score": 0.65363, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_22", + "bdc_text": "Respondere equidem vos cupiebam , sed ut et vestras ecclesias apud pios homines defenderetis et , quae Christi sunt in aliis , non oppugnaretis nec in suspitionem iniquam raperetis .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2739", + "psc_text": "illarum recte vinceret caeteras, me securissimo fieret, quando etiam secundum omnes id quod agebam, invictum persistere demonstrabam. Nunc vero unam volo, si possum, ratione recta eligere ex omnibus; et propterea hujus ipsius de qua nunc agimus defensionem, in his quae commemoravi de illo libro, verbis meis attentius intuens, validam firmamque non video. 20. Nam velut firmamentum ejus illud est, quod ibi dixi: Quis autem novit quid parvulis, de quorum cruciatibus duritia majorum contunditur, aut exercetur fides, aut misericordia probatur: quis ergo novit quid ipsis parvulis in secreto judiciorum suorum bonae compensationis reservet Deus? Sed hoc non immerito dici video de his qui vel pro Christi nomine ac vera religione tale aliquid etiam nescientes patiuntur, vel Sacramento Christi jam imbuti sunt; quia sine societate unius Mediatoris liberari a damnatione non possunt, ut possit eis, etiam pro illis malis quae hic in diversis afflictionibus pertulerunt, compensatio ista praestari. Nunc autem cum ista", + "candidate_score": 0.653333, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_146_148", + "bdc_text": "] ImperatorKarl V . in Belgico horrendis modis saevit , mulieres vivas defodit , viros ustulatEtwaige Anspielung auf das in Tournai ( Doornik ) hingerichtete Paar Marion ( Marie ) de Le Pierre und Jacques de Le Tombe . Die Frau wurde lebend begraben , der Mann aber , weil er seinen \"Irrtum \" widerrufen hatte , geköpft ( nicht verbrannt ) .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_203", + "psc_text": "cum apostolum Petrum objurgans diceret, Si tu cum sis Judaeus, gentiliter et non judaice vivis, quemadmodum gentes cogis judaizare? et recte illi videbatur Petrus fecisse, quem non recte fecisse et dixit et scripsit, ut quasi animos tumultuantium deliniret (Gal. II, 11-14); quid respondebimus, cum exsurrexerint perversi homines, prohibentes nuptias, quos futuros ipse praenuntiavit (I Tim. IV, 3), et dixerint totum illud, quod idem apostolus de matrimoniorum jure firmando locutus est (I Cor. VII, 10-16), propter homines qui dilectione conjugum tumultuari poterant, fuisse mentitum; scilicet non quod hoc senserit, sed ut illorum placaretur adversitas? Non opus est multa commemorare. Possunt enim videri etiam de laudibus Dei esse officiosa mendacia, ut apud homines pigriores dilectio ejus ardescat; atque ita nusquam certa erit in Libris sanctis castae veritatis auctoritas. Nonne attendimus eumdem apostolum cum ingenti cura commendandae veritatis dicere: Si autem Christus non resurrexit, inanis est praedicatio nostra, inanis est et fides vestra:", + "candidate_score": 0.653198, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_12_14", + "bdc_text": "s. HBBW XIV 585 . iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon . -Aus HBBW XIV 583 , 63-65. 587 , geht hervor , dass Melanchthon sich wünschte , dass die Zürcher auf Luthers Schrift nicht antworteten ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_196", + "psc_text": "quia multa scripta nostra lecturus es, multo erit mihi gratior dilectio tua, si ex his quae tibi displicuerint, emendaveris me justus in misericordia, et argueris me. Non enim talis es, cujus oleo timeam impinguari caput meum. Fratres non solum qui nobiscum habitant, et qui ubilibet habitantes Deo pariter serviunt, sed prope omnes qui nos in Christo libenter noverunt, salutant, venerantur, desiderant Germanitatem, Beatitudinem, Humanitatem tuam. Non audeo petere; sed si tibi ab ecclesiasticis muneribus vacat, vides quid mecum sitiat Africa. EPISTOLA XXVIII. Augustinus Hieronymo, de nova post LXX Veteris Testamenti versione; deque Petro reprehenso a Paulo ad Galat. II, expostulans de suscepto hinc patrocinio mendacii officiosi. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo charitatis obsequendo atque amplectendo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. CAPUT PRIMUM. 1. Nunquam aeque quisquam tam facie cuilibet innotuit, quam mihi tuorum in Domino studiorum quieta, laeta, et vere exercitatio liberalis. Quanquam ergo percupiam omnino te nosse; tamen exiguum", + "candidate_score": 0.652633, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_180_182", + "bdc_text": "die kaiserliche Proposition vom 17 . März 1545 ( RTA JR XVI /1 120f , Nr. 15). . Agendum esse et de iudicio camerae constituendo et sustinendo a statibus , de quo constituendo , si status inter se convenire non valeant , debere eos sibi deligendi iudicem et assessores potestatem facereSiehe die kaiserlichen Propositionen vom 17 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1162", + "psc_text": "(I Tim. V, 20); et quod scriptum est, Corripe eum inter te et ipsum solum (Matth. XVIII, 15); et quod scriptum est, Nolite ante tempus judicare, ut non judicemini (I Cor. IV, 5), neque enim hic addidit ante tempus; et quod scriptum est, Tu quis es, qui judicas alienum servum? Suo domino stat aut cadit: stabit autem; potens est enim Deus statuere illum (Rom. XIV, 4); unde confirmat de his se dicere, qui intus sunt: et rursus eos judicari jubet, cum dicit, Quid enim mihi de his, qui foris sunt judicare? Nonne de his, qui intus sunt, vos judicatis? Auferte malum ex vobis ipsis (I Cor. V, 12, 13). Quod cum etiam faciendum videtur, quatenus fiat, quantae curae ac timoris est? ne forte contingat quod de illo ipso intelligitur in secunda ad eosdem Epistola cavendum admonere, ne majore tristitia absorbeatur qui ejusmodi est. Et ne quisquam hoc non multum curandum", + "candidate_score": 0.651482, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_182_184", + "bdc_text": "Agendum esse et de iudicio camerae constituendo et sustinendo a statibus , de quo constituendo , si status inter se convenire non valeant , debere eos sibi deligendi iudicem et assessores potestatem facereSiehe die kaiserlichen Propositionen vom 17 . und 24 . März 1545 ( RTA JR XVI/1 117 , Nr. 15 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1162", + "psc_text": "(I Tim. V, 20); et quod scriptum est, Corripe eum inter te et ipsum solum (Matth. XVIII, 15); et quod scriptum est, Nolite ante tempus judicare, ut non judicemini (I Cor. IV, 5), neque enim hic addidit ante tempus; et quod scriptum est, Tu quis es, qui judicas alienum servum? Suo domino stat aut cadit: stabit autem; potens est enim Deus statuere illum (Rom. XIV, 4); unde confirmat de his se dicere, qui intus sunt: et rursus eos judicari jubet, cum dicit, Quid enim mihi de his, qui foris sunt judicare? Nonne de his, qui intus sunt, vos judicatis? Auferte malum ex vobis ipsis (I Cor. V, 12, 13). Quod cum etiam faciendum videtur, quatenus fiat, quantae curae ac timoris est? ne forte contingat quod de illo ipso intelligitur in secunda ad eosdem Epistola cavendum admonere, ne majore tristitia absorbeatur qui ejusmodi est. Et ne quisquam hoc non multum curandum", + "candidate_score": 0.651468, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_148_150", + "bdc_text": "Die Frau wurde lebend begraben , der Mann aber , weil er seinen \"Irrtum \" widerrufen hatte , geköpft ( nicht verbrannt ) . Doch wurden zu dieser Zeit viele andere Menschen verbrannt ( s. z. B. unten Nr. 2133 , 15 und Anm. 11 ) , so dass sich die von Bucer hier überlieferte Nachricht erklären ließe . Zur Hinrichtung des oben genannten Paars s. Jean Crespin , Histoire des vrays tesmoins , Genf 1570 ( GLN 1774 ) , f. 151 , wo die Begebenheit mit Pierre Brullys Verhaftung in Zusammenhang gebracht wird.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2753", + "psc_text": "alia superiore vita peccare animas, et inde praecipitari in carceres carneos, non credo, non acquiesco, non consentio. Primum, quoniam per nescio quos fieri circumitus id aiunt isti, ut post nescio quanta volumina saeculorum iterum ad istam sarcinam corruptibilis carnis et supplicia pendenda redeundum sit: qua opinione quid horribilius cogitari possit, ignoro. Deinde, quis tandem justus defunctus est, de quo non (si isti vera dicunt) solliciti esse debeamus, ne in sinu Abrahae peccans, in flammas illius divitis dejiciatur (Luc. XVI, 22, 23)? cur enim non et post hoc corpus peccare possit, si et ante potuit? Postremo, longe aliud est in Adam peccasse, unde dicit Apostolus, in quo omnes peccaverunt; et aliud est extra Adam nescio ubi peccasse, et ideo in Adam, id est in carnem quae ex Adam propagata est tanquam in carcerem trudi. Illam vero opinionem, quod ex una fiant omnes animae, nec discutere volo, nisi necesse sit; atque utinam", + "candidate_score": 0.650918, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_148_150", + "bdc_text": "Die Frau wurde lebend begraben , der Mann aber , weil er seinen \"Irrtum \" widerrufen hatte , geköpft ( nicht verbrannt ) . Doch wurden zu dieser Zeit viele andere Menschen verbrannt ( s. z. B. unten Nr. 2133 , 15 und Anm. 11 ) , so dass sich die von Bucer hier überlieferte Nachricht erklären ließe . Zur Hinrichtung des oben genannten Paars s. Jean Crespin , Histoire des vrays tesmoins , Genf 1570 ( GLN 1774 ) , f. 151 , wo die Begebenheit mit Pierre Brullys Verhaftung in Zusammenhang gebracht wird.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2655", + "psc_text": "in Scripturis, vel in genere humano latent: sed eorum dico multa millia hominum, qui Deum ignorantes, et daemonum vel simulacrorum cultui dediti, a temporibus Noe usque ad passionem Christi, ex hac vita emigrarunt, quos apud inferos Christus inveniens, quomodo illis non praedicavit, sed illis tantum, qui in diebus Noe increduli fuerunt, cum fabricaretur arca? Aut si omnibus praedicavit, cur illos solos Petrus commemoravit, praetermissa multitudine tam innumerabili caeterorum? CAPUT II. 3. Et Dominum quidem carne mortificatum venisse in infernum, satis constat. Neque enim contradici potest vel prophetiae quae dixit, Quoniam non derelinques animam meam in inferno; quod ne aliter quisquam sapere auderet, in Actibus Apostolorum, idem Petrus exponit: vel ejusdem Petri illis verbis, quibus eum asserit solvisse inferni dolores, in quibus impossibile erat eum teneri (Psal. XV, 10, et Act. II, 24, 27). Quis ergo nisi infidelis negaverit fuisse apud inferos Christum? Quod si movet quemadmodum accipiendum sit inferni ab", + "candidate_score": 0.650235, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_11_13", + "bdc_text": "Dezember 1544 ; s. HBBW XIV 585 . iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3486", + "psc_text": "Non est vestrum praedicare tempora; sed, Non est vestrum nosse: verum si ita vis intelligi quod ait, Non est vestrum scire, ac si diceret, Non est vestrum scientes facere, id est, non est vestrum hoc docere; quis nostrum docere audeat, vel se scire praesumat quod Deus ille magister nec eos discipulos docuit, a quibus praesentibus interrogatus est praesens, nec illi tam sancti magnique doctores Ecclesiam docere potuerunt? 5. An respondebitur, haec non docuisse Apostolos, sed Prophetas? Hoc enim aisti, et verum est, quod ea quae futura sunt, sanctorum Prophetarum vocibus cognoscuntur, qui priusquam fierent, inquis, ea quae futura erant, voluntate divina hominibus sunt locuti. Sed si venratio tua satis admiratione plenum esse dicit, si ea Deus quae praedici voluit, ad hominum sensus penitus non posse pervenire constituit; quanto majore admiratione plenam est, si ea quae Prophetae hominibus sunt locuti, haec Apostoli vel scire sunt prohibiti vel docere! Quomodo autem Prophetae", + "candidate_score": 0.650099, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_231_233", + "bdc_text": "[ Adresse , möglicher weise von Bucers Hand , auf f. 455a , v. : ]Teilweise auf das nicht mehr vorhandene Verschlussband geschrieben . Clarissimo viro d. Henrico Bullingero , Tigurensis ecclesiae ministro primar[io ] fidelissimo , s[uo ] fratri char [ issimo ] .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2849", + "psc_text": "Firmum, anno praeterito, ob rem earum Ravennam, et inde Africam Siciliamque direximus, quem putamus jam in Africae partibus commorari. Sanctos tuo adhaerentes lateri, ut meo obsequio salutes, precor. Litteras quoque meas ad sanctum presbyterum Firmum direxi; quae si ad te venerint, ei dirigere non graveris. Incolumem te, et mei memorem, Christus Dominus custodiat, domine vere sancte, et beatissime papa. Et subter: Grandem latini sermonis in ista provincia notariorum patimur penuriam; et idcirco praeceptis tuis parere non possumus, maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis verubusque dictincta est: pleraque enim prioris laboris, fraude cujusdam amisimus. EPISTOLA CLXXIII. Augustinus Donato, villae Mutugennae in dioecesi Hipponensi presbytero donatistae, qui jussus comprehendi et adduci ad ecclesiam, conatus est sibi vim inferre, suadet ut re sobrie perpensa resipiscat, docens pravam voluntatem recte cogi ad meliora. Donato presbytero partis Donati, AUGUSTINUS episcopus Ecclesiae catholicae. 1. Si posses videre dolorem cordis mei, et sollicitudinem pro salute tua, fortassis", + "candidate_score": 0.650004, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_15_17", + "bdc_text": "aus MBW- Reg IV , Nr. 3883 und 3894 , dass er über die Antwort der Zürcher nicht erfreut war. , apud vos tantundem , quantum scribis , Siehe oben Nr. 2096 , 8-12 . ponderis habiturum , optarim tamen , ad vos quam primum pervenissetZu verstehen : ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_724", + "psc_text": "quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque, ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar; hoc sane vel maxime admirans, quod cum dicas te exemplaribus litterarum mearum ideo temere non putasse credendum, ne forte te respondente laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses meum esse sermonem et sic rescribere, postea jubeas, si mea est epistola, aperte me scribere, aut mittere exemplaria veriora, ut absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc est et sic laedere? Nisi enim rescribendo laesisses, ego juste expostulare non possem. Proinde cum ita rescribis, ut laedas, quis locus nobis relinquitur in disputatione Scripturarum sine ullo rancore versandi? Ego quidem absit ut laedar, si mihi certa ratione volueris et", + "candidate_score": 0.649703, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_1_3", + "bdc_text": "Literas et librum tuum Brief Nr. 2096 vom 12 . März und das mit diesem Brief durch Froschauer übermittelte \"Warhaffte Bekanntnuß \" oder dessen lateinische Fassung , die \"Orthodoxa Tigurinae ecclesiae confessio \" ( s. Nr. 2096 , 38f) . -Zum \"Warhafften Bekanntnuß \"und zur \"Orthodoxa Tigurinae ecclesiae confessio \" s. oben Nr. 2061 , Anm. 9 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1116", + "psc_text": "dixit, et ego paulo ante recolui: Quod volumus sanctum est? Scribit enim ille Tychonius, homo, ut dixi, vestrae communionis, a ducentis et septuaginta episcopis vestris concilium Carthagini celebratum: in quo concilio per septuaginta et quinque dies postpositis omnibus praeteritis, limatam esse sententiam atque decretam, ut traditoribus immensi criminis reis, si baptizari nollent, pro integris communicaretur. Deuterium etiam Macrianensem episcopum communionis vestrae, dicit traditorum plebem congregatam Ecclesiae miscuisse, et secundum statuta illius concilii a ducentis et septuaginta episcopis vestris facti, fecisse cum traditoribus unitatem eique Deuterio post hoc factum jugiter communicasse Donatum; nec solum huic Deuterio, sed etiam universis Maurorum episcopis per quadraginta annos, quos dicit usque ad persecutionem per Macarium factam traditoribus sine Baptismo communicasse. 44. Sed dicis: Quis mihi est iste Tychonius? Ille est Tychonius, quem Parmenianus rescribendo compescit, et eum deterret ne talia scribat: non tamen refellit ea ipsa quae scribit; sed uno, sicut supra dixi, eum premit,", + "candidate_score": 0.648387, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_2", + "bdc_text": "März und das mit diesem Brief durch Froschauer übermittelte \"Warhaffte Bekanntnuß \" oder dessen lateinische Fassung , die \"Orthodoxa Tigurinae ecclesiae confessio \" ( s. Nr. 2096 , 38f) .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1116", + "psc_text": "dixit, et ego paulo ante recolui: Quod volumus sanctum est? Scribit enim ille Tychonius, homo, ut dixi, vestrae communionis, a ducentis et septuaginta episcopis vestris concilium Carthagini celebratum: in quo concilio per septuaginta et quinque dies postpositis omnibus praeteritis, limatam esse sententiam atque decretam, ut traditoribus immensi criminis reis, si baptizari nollent, pro integris communicaretur. Deuterium etiam Macrianensem episcopum communionis vestrae, dicit traditorum plebem congregatam Ecclesiae miscuisse, et secundum statuta illius concilii a ducentis et septuaginta episcopis vestris facti, fecisse cum traditoribus unitatem eique Deuterio post hoc factum jugiter communicasse Donatum; nec solum huic Deuterio, sed etiam universis Maurorum episcopis per quadraginta annos, quos dicit usque ad persecutionem per Macarium factam traditoribus sine Baptismo communicasse. 44. Sed dicis: Quis mihi est iste Tychonius? Ille est Tychonius, quem Parmenianus rescribendo compescit, et eum deterret ne talia scribat: non tamen refellit ea ipsa quae scribit; sed uno, sicut supra dixi, eum premit,", + "candidate_score": 0.648255, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_196_198", + "bdc_text": "zur Antwort der evangelischen Reichsstände und der der Kurfürsten von Köln und von der Pfalz s. RTA JR XVI /2 1215-1220 , Nr. 155f. . Itaque de communi responso convenire non potuit ; singuli ergo suum Gemeint ist :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3124", + "psc_text": "Nobis hoc dictum putemus. Quid ergo aliud quam quod respondit Apostolus, respondere debemus? aut si et nos talia movent, quia et nos homines sumus, simul oportet omnes audiamus dicentem, O homo, tu quis es qui respondeas Deo? Numquid dicit figmentum ei qui se finxit, Quare me fecisti sic? Annon habet potestatem figulus luti, ex eadem massa facere aliud vas in honorem, aliud in contumeliam (Id. IX, 14-21)? Haec massa si esset ita media, ut quemadmodum nihil boni ita nec mali aliquid mereretur, non frustra videretur iniquitas, ut ex ea fierent vasa in contumeliam: cum vero per liberum arbitrium primi hominis in condemnationem universa defluxerit, procul dubio quod ex ea fiunt vasa in honorem, non ipsius justitiae, quae gratiam nulla praecessit, sed Dei misericordiae; quod vero in contumeliam, non iniquitati Dei, quae absit ut sit apud Deum, sed judicio deputandum est. Hoc quisquis cum Ecclesia catholica sapit, non contra gratiam pro", + "candidate_score": 0.647284, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_17", + "bdc_text": "ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_94", + "psc_text": "putes, nisi quia data sunt, eoque te convertas licet, unde tibi quoque est ut ea probares datum. Nemo enim quod legit, in codice ipso cernit verum esse, aut in eo qui scripserit; sed in se potius, si ejus menti quoddam non vulgariter candidum, sed a faece corporis remotissimum lumen veritatis impressum est. Quod si falsa aliqua atque improbanda compereris, de humano nubilo irrorata scias, et ea vere nostra esse deputes. Hortarer autem te ad quaerendum, nisi videre mihi viderer hiantia quaedam ora cordis tui; hortarer etiam, ut quod verum cognoveris viriliter teneas, nisi prae te ferres evidentissimum robur animi et consilii tui. Totum enim se mihi brevi tempore, prope discussis corporis tegumentis, quod in te vivit, aperuit. Neque ullo modo siverit Domini nostri misericordissima providentia, ut a catholico Christi grege tu vir tam bonus et egregie cordatus alienus sis. EPISTOLA XX. Antonino pro existimatione bona ac dilectione sibi impensa gratias", + "candidate_score": 0.646385, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_17", + "bdc_text": "ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1155", + "psc_text": "Quintus, quam tarde ad nos remeat a vobis, tam cito a nobis ad vos redire festinat: instantiam vero ejus in litteris exigendis et haec epistola lituris quam versibus crebrior loquitur, commemorati exactoris nimiam festinationem scheda fecit. Nam pridie idus maias venit ad nos ut rescripta peteret, et idibus ante sextam dimitti obtinuit. Videte ergo utrum eum commendaverim, vel accusaverim hujusmodi testimonio. Forte enim, imo sine dubio laudabilis magis quam culpabilis judicabitur, qui a tenebris, quod in comparatione vestri luminis sumus, justissime refestinavit ad lucem suam. » EPISTOLA XCV. Augustinus superiori epistolae respondens agit de praesentis vitae statu, necnon de qualitate corporis beatorum, deque membrorum officiis post resurrectionem. Dominis charissimis et sincerissimis, sanctis et desiderabilibus et venerabilibus fratribus, sub magistro Domino Jesu condiscipulis, PAULINO et THERASIAE, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum vos fratres nostri conjunctissimi nobis, quos nobiscum desiderati desiderare, et salutati resalutare consuestis, assidue vident, non tam augentur bona", + "candidate_score": 0.646234, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_220_222", + "bdc_text": "donec causa iudicetur , nunc petit Brunsvicensem simpliciter restitui , ne qui motus in Germania fiant . Foedus papisticum instaurant , cui et Lotharingum Herzog François I. von Lothringen. dedisse se aiunt . Videtur antichristus Gemeint ist das Papsttum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_949", + "psc_text": "Tota igitur quaestio est, utrum nihil mali sit schisma, aut utrum schisma non feceritis, ut pro bono opere potestatibus resistatis, non pro malo, unde vobis acquiratis judicium. Propterea providentissime Dominus non ait: Beati qui persecutionem patiuntur tantum; sed addidit, propter justitiam (Matth. V, 10). Si ergo justitia est quam operati estis in illa dissensione, in qua etiam permanetis, secundum ea quae supra dixi, nosse abs te cupio. Si autem iniquitas est orbem christianum damnare inauditum, vel quia non audivit quae vos audistis, vel quia non ei probatum est quod temere credidistis, aut sine certo documento accusastis, et ideo rebaptizare velle tot Ecclesias ipsius Domini, cum hic adhuc esset in carne, et Apostolorum ejus praedicatione ac labore fundatas: quia vobis licet, aut nescire Afros collegas vestros malos simul viventes, simul Sacramenta tractantes; aut etiam scire, sed tolerare, ne pars Donati dividatur; illis autem in orbe remotissimo constitutis, non licet nescire quod", + "candidate_score": 0.645864, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_2", + "bdc_text": "März und das mit diesem Brief durch Froschauer übermittelte \"Warhaffte Bekanntnuß \" oder dessen lateinische Fassung , die \"Orthodoxa Tigurinae ecclesiae confessio \" ( s. Nr. 2096 , 38f) .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1117", + "psc_text": "per quadraginta annos, quos dicit usque ad persecutionem per Macarium factam traditoribus sine Baptismo communicasse. 44. Sed dicis: Quis mihi est iste Tychonius? Ille est Tychonius, quem Parmenianus rescribendo compescit, et eum deterret ne talia scribat: non tamen refellit ea ipsa quae scribit; sed uno, sicut supra dixi, eum premit, quod cum talia diceret de Ecclesia toto orbe diffusa, et quod neminem in ejus unitate macularent aliena peccata, ab Afrorum se tamen quasi traditorum contagione removebat, et erat in parte Donati. Posset autem dicere Parmenianus, ista eum omnia esse mentitum; sed, sicut idem Tychonius commemorat, adhuc vivebant multi, per quos haec certissima et apertissima esse ostenderentur. 45. Sed de his tacco: contende Tychonium esse mentitum; ad Cyprianum te revoco, cujus mentionem ipse fecisti. Prorsus secundum scripta Cypriani, si peccatis alienis in unitate quisque maculatur, jam ante Cyprianum periit Ecclesia, nec erat unde existeret ipse Cyprianus. Si autem hoc sentire sacrilegum", + "candidate_score": 0.645632, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_3_5", + "bdc_text": "-Zum \"Warhafften Bekanntnuß \"und zur \"Orthodoxa Tigurinae ecclesiae confessio \" s. oben Nr. 2061 , Anm. 9 . accepi et gratias habeo de libro . Meam epistolam sive librum Bucers Brief vom 13 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2795", + "psc_text": "melius posse novit tua Dilectio, per Dominum obsecro ut id nobiscum communicare digneris. EPISTOLA CLXVIII. Timasius et Jacobus Augustino, gratias agentes pro scripto ipsis libro de Natura et Gratia, adversus libellum Pelagii, naturam non sine gratiae invidia defendentis. Domino vere beatissimo, et merito venerabili patri episcopo AUGUSTINO, TIMASIUS et JACOBUS, in Domino salutem. Ita nos refecit et recreavit gratia Dei, ministrata per verbum tuum, ut prorsus germani dicamus, « Misit verbum suum, et sanavit eos » (Psal. CVI, 20), domine beatissime, et merito venerabilis pater. Sane ea diligentia ventilasse Sanctitatem tuam textum ejusdem libelli reperimus, ut ad singulos apices responsa reddita stupeamus, sive in his quae refutare, detestari, aut fugere deceat christianum; sive in illis in quibus non satis invenitur errasse, quamvis nescio qua calliditate, in ipsis quoque gratiam Dei credidit supprimendam. Sed unum est quod nos in tanto beneficio afficit, quia tarde hoc tam praeclarum gratiae Dei munus effulsit:", + "candidate_score": 0.645425, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_181_183", + "bdc_text": "März 1545 ( RTA JR XVI /1 120f , Nr. 15). . Agendum esse et de iudicio camerae constituendo et sustinendo a statibus , de quo constituendo , si status inter se convenire non valeant , debere eos sibi deligendi iudicem et assessores potestatem facereSiehe die kaiserlichen Propositionen vom 17 . und 24 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1162", + "psc_text": "(I Tim. V, 20); et quod scriptum est, Corripe eum inter te et ipsum solum (Matth. XVIII, 15); et quod scriptum est, Nolite ante tempus judicare, ut non judicemini (I Cor. IV, 5), neque enim hic addidit ante tempus; et quod scriptum est, Tu quis es, qui judicas alienum servum? Suo domino stat aut cadit: stabit autem; potens est enim Deus statuere illum (Rom. XIV, 4); unde confirmat de his se dicere, qui intus sunt: et rursus eos judicari jubet, cum dicit, Quid enim mihi de his, qui foris sunt judicare? Nonne de his, qui intus sunt, vos judicatis? Auferte malum ex vobis ipsis (I Cor. V, 12, 13). Quod cum etiam faciendum videtur, quatenus fiat, quantae curae ac timoris est? ne forte contingat quod de illo ipso intelligitur in secunda ad eosdem Epistola cavendum admonere, ne majore tristitia absorbeatur qui ejusmodi est. Et ne quisquam hoc non multum curandum", + "candidate_score": 0.645389, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_215", + "bdc_text": "der Kaiser , der die Niederlage Franz von Waldecks erhoffte , um von dessen Territorien aus den Kampf gegen die norddeutschen Protestanten führen zu können;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1056", + "psc_text": "primo utique apud collegas transmarinos convincere debuerunt, ipso Imperatore longe ordinatius agente, ut episcoporum causam ad se delatam, ad episcopos mitteret, nec victi pacem cum fratribus habere voluerunt: sed rursus ad eumdem imperatorem venerunt; rursus non Caecilianum tantum, verum etiam datos sibi episcopos judices, apud terrenum regem accusaverunt; rursus ab alio episcopali judicio ad eumdem imperatorem appellaverunt. Nec eo ipso inter partes cognoscente atque judicante, vel veritati vel paci cedendum esse duxerunt. 14. Quid autem aliud statueret Constantinus adversus Caecilianum et socios ejus, si essent vestris majoribus accusantibus victi, quam quod statuit in eos ipsos, qui cum ultro accusassent, nec ea quae intendebant probare potuissent, noluerunt veritati consentire, nec victi? Ille quippe imperator primus constituit in hac causa, ut res convictorum, et unitati pervicaciter resistentium, fisco vindicarentur. Sed videlicet si vestris majoribus accusantibus atque superantibus, contra communionem Caeciliani imperator tale aliquid decrevisset, provisores Ecclesiae, defensores pacis et unitatis nominari velletis.", + "candidate_score": 0.645286, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_148_150", + "bdc_text": "Die Frau wurde lebend begraben , der Mann aber , weil er seinen \"Irrtum \" widerrufen hatte , geköpft ( nicht verbrannt ) . Doch wurden zu dieser Zeit viele andere Menschen verbrannt ( s. z. B. unten Nr. 2133 , 15 und Anm. 11 ) , so dass sich die von Bucer hier überlieferte Nachricht erklären ließe . Zur Hinrichtung des oben genannten Paars s. Jean Crespin , Histoire des vrays tesmoins , Genf 1570 ( GLN 1774 ) , f. 151 , wo die Begebenheit mit Pierre Brullys Verhaftung in Zusammenhang gebracht wird.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_203", + "psc_text": "cum apostolum Petrum objurgans diceret, Si tu cum sis Judaeus, gentiliter et non judaice vivis, quemadmodum gentes cogis judaizare? et recte illi videbatur Petrus fecisse, quem non recte fecisse et dixit et scripsit, ut quasi animos tumultuantium deliniret (Gal. II, 11-14); quid respondebimus, cum exsurrexerint perversi homines, prohibentes nuptias, quos futuros ipse praenuntiavit (I Tim. IV, 3), et dixerint totum illud, quod idem apostolus de matrimoniorum jure firmando locutus est (I Cor. VII, 10-16), propter homines qui dilectione conjugum tumultuari poterant, fuisse mentitum; scilicet non quod hoc senserit, sed ut illorum placaretur adversitas? Non opus est multa commemorare. Possunt enim videri etiam de laudibus Dei esse officiosa mendacia, ut apud homines pigriores dilectio ejus ardescat; atque ita nusquam certa erit in Libris sanctis castae veritatis auctoritas. Nonne attendimus eumdem apostolum cum ingenti cura commendandae veritatis dicere: Si autem Christus non resurrexit, inanis est praedicatio nostra, inanis est et fides vestra:", + "candidate_score": 0.644361, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_119_121", + "bdc_text": "Einleitung und Text in BucerD S XI /3 23-672 ) , kommt hier wegen ihres Umfangs kaum in Frage . magis ut declarem , quod studeo esse gratus vobis , quam ut putarim lectionem eorum vobis aliquid collaturam . Iterum valete. Argentorati , 9 . aprilis 1545 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2793", + "psc_text": "ne homo, qui cum in uno offenderit fit omnium reus, in multis offendendo ( quia in multis offendimus omnes ) propter magnum aggerem reatus sui minutatim collectum, ad tribunal tanti judicis perveniat, et eam quam non fecit, misericordiam non inveniat; sed potius dimittendo atque dando mereatur sibi dimitti peccata, reddique promissa. 21. Multa dixi, quibus tibi taedium fortassis inferrem, qui haec, quae tamen approbas, non exspectas discere, quod ea docere consuevisti. Si quid autem est in eis, quantum ad rem ipsam pertinet; nam quali eloquio explicata sint, non nimis curo; si quid ergo in eis est, quod eruditionem offendat tuam, quaeso ut rescribendo admoneas, et me corrigere non graveris. Infelix est enim qui non tantos et tam sanctos tuorum studiorum labores et digne honorat, et de his Domino Deo nostro cujus munere talis es, gratias agit. Unde cum libentius debeam a quolibet discere quod inutiliter ignoro, quam promptius quoslibet docere", + "candidate_score": 0.644275, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_97", + "bdc_text": "multo minus quid libeat , sed quid expediat ad sanctificandum nomen ipsiusVgl. Mt 6 , 9 par. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1379", + "psc_text": "et tradidit seipsum pro ea, ut eam sanctificaret, mundans eam lavacro aquae in verbo (Eph. V, 25, 26)? numquid ergo in ipso suo lavacro exsufflaretur, si nomen Domini esset jucundius, cujus est ipse baptismus, quam nomen hominum, de quibus dicitis: Sanctum est quod ille dat, non quod ille? CAPUT II. 4. Et tamen collegae tui ubi voluerunt, veritatem potius attenderunt, et non solum baptismum quem Primianus in vestra communione, sed et quem dedit Felicianus in Maximiani sacrilego schismate, propter honoris Domini jucunditatem sanctum esse senserunt; et characterem, non solum quem ipse apud vos acceperat, sed et quem aliis extra nos desertor infixerat, ipso correcto violare non ausi sunt, quia regium cognoverunt. De hoc eorum facto tam bono judicare non vis, ubi eos deberes laudabiliter imitari, et sequeris judicium eorum, in quo merentur ab omnibus detestari. Times de Primiano judicare, ne cogaris audire quod culpes: imo vero judica, et illic magis", + "candidate_score": 0.644269, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_231_233", + "bdc_text": "[ Adresse , möglicher weise von Bucers Hand , auf f. 455a , v. : ]Teilweise auf das nicht mehr vorhandene Verschlussband geschrieben . Clarissimo viro d. Henrico Bullingero , Tigurensis ecclesiae ministro primar[io ] fidelissimo , s[uo ] fratri char [ issimo ] .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_665", + "psc_text": "enim nos firmiores (si tamen inter tanta tentationum pericula dicere hoc audendum est), sicut ait Apostolus, infirmorum onera sustinere (Rom. XV, 1). Frater Timotheus ideo non scripsit Sanctitati tuae, quia omnia quae gesta sunt sanctus frater tuus significavit. Memor nostri, in Domino glorieris, domine beatissime et venerabiliter charissime et sincerissime frater. EPISTOLA LXIII. Rursum de Timotheo qui postquam jurasset se a Severo non recessurum, ordinatus fuerat subdiaconus apud Subsanam in dioecesi Hipponensi: hoc praeter suam voluntatem factum esse testatur Augustinus; Timotheum tamen quem ad Severum redire voluit, declarat lectoris officio jam ante praestitum ipsi juramentum, functum fuisse in ecclesiis dioeceseos Hipponensis, adeoque sibi remittendum. Domino beatissimo, et venerabili, et sincerissima charitate amplectendo fratri et consacerdoti SEVERO, et qui tecum sunt fratribus, AUGUSTINUS, et fratres qui mecum sunt, in Domino salutem. 1. Si dicam quae me ipsa causa cogit dicere, ubi erit sollicitudo charitatis? Si autem non dicam, ubi erit libertas", + "candidate_score": 0.643683, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_233", + "bdc_text": "Clarissimo viro d. Henrico Bullingero , Tigurensis ecclesiae ministro primar[io ] fidelissimo , s[uo ] fratri char [ issimo ] .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_387", + "psc_text": "corde nostro jucundant animam nostram (Psal. XCIII, 19). Ita est, quia ita promissum est; ita erit quod restat, sicut promissum est. Obsecramus te per eum qui tibi ista donavit, et populum, cui servis, hac per te benedictione perfudit, ut jubeas singulos quos volueris sermones eorum conscriptos, et emendatos mitti nobis. Nam et ego quod jussisti non negligo, et de Tychonii septem regulis vel clavibus, sicut saepe jam scripsi, cognoscere quid tibi videatur exspecto. Fratrem Hilarinum Hipponensem archiatrum et principalem multum commendamus. Nam de fratre Romano quid satagas novimus, nihilque petendum est nisi ut te pro illo adjuvet Dominus. Amen. EPISTOLA XLII. Augustinus Paulino, flagitans ut litterarum debitum amplius anno integro non redditum exsolvat, mittatque sibi opus adversus Paganos, cum id perfecerit. Prodit nunc primum ex corticeo codice, qui olim Narbonensis ecclesiae fuit, nunc vero est illustris familiae Phimarconensis: Dominis laudabilibus in Christo sanctissimis fratribus PAULINO et THERASIAE, AUGUSTINUS, in Domino", + "candidate_score": 0.64273, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_40_42", + "bdc_text": "Ad vestram confessionem vitam et omnia vultis deponereVgl . oben Nr. 2096 , 10-12. . Nos tantundem deposuimus et ad nostramZu verstehen :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4246", + "psc_text": "ea nobis dimitti volumus, quae dimissa non dubitamus in Baptismo; sed illa utique quae humanae fragilitati, quamvis parva, tamen crebra subrepunt: quae si collecta contra nos fuerint, ita nos gravabunt et oppriment, sicut unum aliquod grande peccatum. Quid enim interest ad naufragium, utrum uno grandi fluctu navis operiatur et obruatur, an paulatim subrepens aqua in sentinam, et per negligentiam derelicta atque contempta, impleat navem atque submergat? Propter haec jejunia et eleemosynae et orationes invigilant: in quibus cum dicimus, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus, manifestamus habere nos quod nobis dimittatur; atque in iis verbis humiliantes animas nostras, quotidianam quodammodo agere poenitentiam non cessamus. Ad ea quae scripsisti, puto me breviter sed sufficienter respondisse: superest ut ille non sit contentiosus, propter quem lucrandum ad me tales litteras destinandas putasti. EPISTOLA CCLXVI. Augustinus Florentinae puellae studiosae, offerens suam docendi operam, si proferat quid velit exponi. Dominae eximiae, meritoque honorabili in", + "candidate_score": 0.642412, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_164_166", + "bdc_text": "tempus igitur non esse , ut de religione in comitiis hishis , ut promiserat am Rande nachgetragen. , ut promiserat , In dem vom Kaiser am 10 . Juni 1544 gebilligten Reichsabschied von Speyer , an dem jener \"eynen andern gemeynen reichßtag fürnemlich von wegen der streittigen religion . . . auf nechstkünftigen herbst odder winterzeit \" versprach;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_592", + "psc_text": "Pascha quo passus est Dominus, ita occurrit ut inter mortem ejus et resurrectionem medius esset sabbati dies, addendum patres nostri censuerunt, ut et nostra festivitas a Judaeorum festivitate distingueretur; et quod non frustra factum esse credendum est ab illo qui est ante tempora, et per quem facta sunt tempora, et qui venit in plenitudine temporum, et qui potestatem habebat ponendi animam suam et iterum recipiendi eam et ideo non fatalem, sed opportunam sacramento quod commendare instituerat, horam exspectabat, cum diceret, Nondum venit hora mea (Joan. II, 4), in anniversaria passionis ejus celebratione a posteris servaretur . 17. Quod enim nunc, ut superius dixi, fide ac spe gerimus, atque ut ad id perveniamus dilectione satagimus, requies est quaedam ab omni labore omnium molestiarum sancta atque perpetua: in eam nobis ex hac vita fit transitus, quem Dominus noster Jesus Christus sua passione praemonstrare ac consecrare dignatus est. Inest autem in illa requie", + "candidate_score": 0.642224, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_196_198", + "bdc_text": "zur Antwort der evangelischen Reichsstände und der der Kurfürsten von Köln und von der Pfalz s. RTA JR XVI /2 1215-1220 , Nr. 155f. . Itaque de communi responso convenire non potuit ; singuli ergo suum Gemeint ist :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_542", + "psc_text": "Sacramentis continent disputata, sive quae universaliter, sive quae partiliter, id est non peraeque in omnibus locis observat Ecclesia, nec tamen commemorari omnia potuerunt, sed satis ad inquisita responsum est: quorum librorum prior, epistola est, habet quippe in capite quis ad quem scribat; sed ideo inter libros annumeratur hoc opus, quoniam sequens qui nomina nostra non habet, multo est prolixior, et in eo multo plura tractantur. In primo igitur quod de manna dixi, « quia unicuique secundum propriam voluntatem in ore sapiebat, » non mihi occurrit unde possit probari, nisi ex libro Sapientiae (Sap. XVI, 21), quem Judaei non recipiunt in auctoritatem canonicam; quod tamen fidelibus potuit provenire, non illis adversus Deum murmuratoribus, qui profecto alias escas non desiderarent, si hoc eis saperet manna quod vellen Hoc opus sic incipit: « Ad ea quae me interrogasti. » AD INQUISITIONES JANUARII LIBER PRIMUS, SEU EPISTOLA LIV. Augustinus Januario respondet, docens quid agendum", + "candidate_score": 0.641183, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_231_233", + "bdc_text": "[ Adresse , möglicher weise von Bucers Hand , auf f. 455a , v. : ]Teilweise auf das nicht mehr vorhandene Verschlussband geschrieben . Clarissimo viro d. Henrico Bullingero , Tigurensis ecclesiae ministro primar[io ] fidelissimo , s[uo ] fratri char [ issimo ] .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3954", + "psc_text": "quia me consuluisti, frater dilectissime, qua existimavi veritate et certa charitate rescripsi; sed ne meliorem, si inveneris, sequaris sententiam, non praescripsi. Melius tamen quod in his periculis faciamus, invenire non possumus, quam orationes ad Dominum Deum nostrum, ut misereatur nostri. Quod ipsum, ut scilicet Dei Ecclesias non desererent, Dei dono nonnulli prudentes et sancti viri et velle et facere meruerunt, et inter dentes obtrectantium a sui propositi intentione minime defecerunt. EPISTOLA CCXXIX. Augustinus Dario comiti, qui pacis conferendae causa missus sit, gratulatur, et provocat ad rescribendum. Domino merito illustri, et magnificentissimo atque in Christo charissimo filio DARIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. A sanctis fratribus et coepiscopis meis Urbano et Novato, qualis sis vir et quantus, accepi: quorum alteri apud Carthaginem in Hilarensi oppido, et modo in Siccensi; alteri autem apud Sitifim te nosse provenit. Per hos ergo factum est, ut nec ego te habere incognitum possem. Neque enim quia", + "candidate_score": 0.641153, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_34_36", + "bdc_text": "Orthodoxa . . . confessio , f. 24v. 25v. 26r. 38v. 81r. 88v. 90v. 91r. 93r. 94r 108r. 111v. 115v. 122v. 123r. 127r. -v. , wo scharfe Aussagen gegen Luther zu finden sind . nec aliquo loco in ecclesia Christi vos eius dona et ministerium dignari , Was tatsächlich auf die \"Orthodoxa . . .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3868", + "psc_text": "non dubito: sed breviter, perstricte atque summatim, et opiniones rogo cujuslibet haeresis exponi, et quid contra teneat Ecclesia catholica, quantum instructioni satis est, subdi: ut velut quodam ex omnibus concepto commonitorio, si quis aliquam objectionem aut convictionem uberius, plenius ac planius nosse voluerit, ad opulenta et magnifica volumina transmittatur, quibus a diversis, et praecipue a Veneratione tua in hoc ipsum constat elaboratum. Sufficiet autem admonitio talis, ut puto, doctis et imperitis, otiosis et occupatis, et ad cujuslibet gradus ministerium Ecclesiae undecumque promotis; dum et ille qui multa legit, eadem breviter recordatur, et compendio ignarus instruitur, ut noverit quid teneat, quid evitet quid aversetur ne faciat, quid ut faciat assequatur. Fortassis autem, si tamen quod arbitror verum est, etiam adversus calumniantium malignas mentes et dolosa labia opus hoc parvum inter caetera mirifica testimonio coronae tuae non deerit: ut quibus patet campus calumniandi profusior, validis et ex omni parte conclusis fidei limitibus", + "candidate_score": 0.641061, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_192", + "bdc_text": "maior pars vult promissa et constituta servari in prioribus comitiis , ut primum de religione agatur .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_873", + "psc_text": "malum dicere non audeo, quod Deum praecepisse ipsa christiana fide negare non possum, qua didici non eo me justificari, sed gratia Dei per Jesum Christum Dominum nostrum? 15. Dico ergo circumcisionem praeputii et caetera hujusmodi, priori populo per Testamentum quod Vetus dicitur, divinitus data ad significationem futurorum quae per Christum oportebat impleri: quibus advenientibus, remansisse illa Christianis legenda tantum, ad intelligentiam praemissae prophetiae; non autem necessario facienda, quasi adhuc exspectandum esset, ut veniret fidei revelatio quae his significabatur esse ventura. Sed quamvis Gentibus imponenda non essent, non tamen sic debuisse auferri a consuetudine Judaeorum, tanquam detestanda atque damnanda. Sensim proinde atque paulatim fervente sana praedicatione gratiae Christi, qua sola nossent credentes se justificari, salvosque fieri, non illis umbris rerum antea futurarum, tunc jam venientium atque praesentium, ut in illorum Judaeorum vocatione, quos praesentia carnis Domini, et apostolica tempora sic invenerant, omnis illa actio consumeretur umbrarum: hoc eis suffecisse ad commendationem,", + "candidate_score": 0.640994, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_176", + "bdc_text": "Karl V. hatte geplant , auf dem Wormser Reichstag einen Reformationsentwurf vorlegen zu lassen , war jedoch durch seine Gichterkrankung und die Tatsache , dass der Papst das Konzil ausgeschrieben hatte , daran gehindert .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2407", + "psc_text": "vero in epistola tua legi, jam te cogi credere, ne a me videreris, et Carthagini me negatum, tu potius cogis his verbis ut absentiae meae causas non taceam. Quarum est una, quoniam laborem quem in illa urbe perpeti necesse est, et quem si exponere velim, aliud tantum loquendum est, jam sustinere non possum, quod infirmitati meae propriae, quae nota est omnibus qui familiarius me noverunt, accessit etiam senectus, quae generis humani est communis infirmitas. Altera causa est, quod statui, si Dominus velit, quantum mihi ex illis occupationibus, quas Ecclesiae, cui proprio munere servio, necessitas flagitat, datur temporis, id totum impendere labori studiorum ad ecclesiasticas scientias pertinentium; ubi me arbitror, si Dei misericordiae placet, etiam posteris aliquid profuturum. 14. Unum est autem, si verum quaeris audire, quod in te molestissime fero, quod cum sis et hujus jam aetatis, et hujus vitae ac probitatis, adhuc vis esse catechumenus; quasi fideles non possint,", + "candidate_score": 0.640757, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_218_220", + "bdc_text": "Imperator , qui ante egit de sequestranda ditione Brunsvicensi , Nämlich auf dem Reichstag zu Speyer ; s. Demandt 58 . donec causa iudicetur , nunc petit Brunsvicensem simpliciter restitui , ne qui motus in Germania fiant .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1348", + "psc_text": "8. Scitote quod primi majores vestri causam Caeciliani ad imperatorem Constantinum detulerunt. Exigite hoc a nobis, probemus vobis; et si non probaverimus, facite de nobis quidquid potueritis. Sed quia Constantinus non est ausus de causa episcopi judicare, eam discutiendam atque finiendam episcopis delegavit. Quod et factum est in urbe Roma praesidente Melchiade episcopo illius Ecclesiae cum multis collegis suis. Qui cum Caecilianum innocentem pronuntiassent, et Donatum qui schisma Carthagini fecerat, sententia percussissent, iterum vestri ad Imperatorem venerunt, de judicio episcoporum, in quo victi fuerant, murmurarunt. Quomodo enim potest malus litigator laudare judices, quibus judicantibus victus est? Iterum tamen clementissimus Imperator alios judices episcopos dedit apud Arelatum galliae civitatem, et ab ipsis vestri ad ipsum Imperatorem appellarunt, donec etiam ipse causam cognosceret, et Caecilianum innocentem, illos calumniosos pronuntiaret. Nec sic toties victi quieverunt, sed de Felice Aptungitano, per quem Caecilianus fuerat ordinatus, quotidianis interpellationibus ipsi Imperatori taedium fecerunt, dicentes eum esse", + "candidate_score": 0.640526, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_231_233", + "bdc_text": "[ Adresse , möglicher weise von Bucers Hand , auf f. 455a , v. : ]Teilweise auf das nicht mehr vorhandene Verschlussband geschrieben . Clarissimo viro d. Henrico Bullingero , Tigurensis ecclesiae ministro primar[io ] fidelissimo , s[uo ] fratri char [ issimo ] .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_387", + "psc_text": "corde nostro jucundant animam nostram (Psal. XCIII, 19). Ita est, quia ita promissum est; ita erit quod restat, sicut promissum est. Obsecramus te per eum qui tibi ista donavit, et populum, cui servis, hac per te benedictione perfudit, ut jubeas singulos quos volueris sermones eorum conscriptos, et emendatos mitti nobis. Nam et ego quod jussisti non negligo, et de Tychonii septem regulis vel clavibus, sicut saepe jam scripsi, cognoscere quid tibi videatur exspecto. Fratrem Hilarinum Hipponensem archiatrum et principalem multum commendamus. Nam de fratre Romano quid satagas novimus, nihilque petendum est nisi ut te pro illo adjuvet Dominus. Amen. EPISTOLA XLII. Augustinus Paulino, flagitans ut litterarum debitum amplius anno integro non redditum exsolvat, mittatque sibi opus adversus Paganos, cum id perfecerit. Prodit nunc primum ex corticeo codice, qui olim Narbonensis ecclesiae fuit, nunc vero est illustris familiae Phimarconensis: Dominis laudabilibus in Christo sanctissimis fratribus PAULINO et THERASIAE, AUGUSTINUS, in Domino", + "candidate_score": 0.640217, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_231_233", + "bdc_text": "[ Adresse , möglicher weise von Bucers Hand , auf f. 455a , v. : ]Teilweise auf das nicht mehr vorhandene Verschlussband geschrieben . Clarissimo viro d. Henrico Bullingero , Tigurensis ecclesiae ministro primar[io ] fidelissimo , s[uo ] fratri char [ issimo ] .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_535", + "psc_text": "capitulatam argenteam, et lucernam argenteam, ita ut ei diceret Victor quidam: Mortuus fueras, si non illas invenisses. Hunc iste Sylvanum; manifestissimum traditorem, pro magno commemorat in epistola quam tibi scribit, a Secundo Tigisitano primae sedis episcopo episcopum tunc ordinatum. Quiescat ergo superba eorum lingua, et cognoscat crimina sua, ne delirans loquatur aliena. Recita illi etiam, si voluerit, Gesta ecclesiastica ejusdem Secundi Tigisitani in domo Urbani Donati habita, ubi confessos traditores judici Deo dimisit, Donatum Masculitanum, Marinum ab Aquis Tibilitanis, Donatum Calamensem, cum quibus confessis traditoribus memoratum traditorem Silvanum eis ordinavit episcopum. Recita illi Gesta apud Zenophilum consularem, ubi Nundinarius quidam diaconus iratus Silvano, quod ab eo fuerit excommunicatus, haec omnia judiciis prodidit, quae certis documentis et responsionibus testium, et recitatione Gestorum et multarum epistolarum, luce clarius constiterunt. 5. Multa sunt alia quae illi recites, si non contentiose agere, sed prudenter audire voluerit: preces Donatistarum ad Constantinum, ut propter ipsam causam", + "candidate_score": 0.640015, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_62", + "bdc_text": ", sed quod contentionem omnem inter ministros ecclesiarum pernitiosam novi et alia multo magis necessaria ecclesiis scripta praestare non valeo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_296", + "psc_text": "quibus nihil certi statuit Scriptura divina, mos populi Dei, vel instituta majorum pro lege tenenda sunt. De quibus si disputare voluerimus, et ex aliorum consuetudine alios improbare, orietur interminata luctatio, quae labore sermocinationis cum certa documenta nulla veritatis insinuet, utique cavendum est, ne tempestate contentionis serenitatem charitatis obnubilet. Quod periculum vitare neglexit, cujus mihi prolixam disputationem, ut ei responderem, cum tuis prioribus litteris existimasti esse mittendam. CAPUT II. 3. Non autem usque adeo mihi spatia temporum larga sunt, ut ea refellendis singulis sententiis ejus impendam, quae aliis operibus magis urgentibus explicandis habeo necessaria. Sed eo quo te mihi in tuis epistolis ostendis ingenio, quod in te donum Dei admodum diligo, eumdem sermonem cujusdam, ut scribis, Urbici, paulo diligentius ipse considera, et videbis eum pene universam Ecclesiam Christi, ab ortu solis usque ad occasum, verbis injuriosissimis nequaquam lacerare timuisse. Nec dixerim pene universam, sed plane universam. Nam neque ipsis, quorum consuetudinem", + "candidate_score": 0.639976, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_164_166", + "bdc_text": "tempus igitur non esse , ut de religione in comitiis hishis , ut promiserat am Rande nachgetragen. , ut promiserat , In dem vom Kaiser am 10 . Juni 1544 gebilligten Reichsabschied von Speyer , an dem jener \"eynen andern gemeynen reichßtag fürnemlich von wegen der streittigen religion . . . auf nechstkünftigen herbst odder winterzeit \" versprach;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_872", + "psc_text": "Vellem me doceret benigna Sinceritas tua, utrum simulate quisquam sanctus orientalis, cum Romam venerit, jejunet sabbato, excepto illo die paschalis vigiliae: quod si malum esse dixerimus; non solum Romanam Ecclesiam, sed etiam multa ei vicina, et aliquanto remotiora damnabimus, ubi mos idem tenetur et manet. Si autem non jejunare sabbato malum putaverimus; tot ecclesias Orientis, et multo majorem orbis christiani partem qua temeritate criminabimur? Placetne tibi, ut medium quiddam esse dicamus, quod tamen acceptabile sit ei qui hoc non simulate, sed congruenti societate atque observantia fecerit? Et tamen nihil inde legimus in canonicis Libris praeceptum esse Christianis. Quanto magis illud malum dicere non audeo, quod Deum praecepisse ipsa christiana fide negare non possum, qua didici non eo me justificari, sed gratia Dei per Jesum Christum Dominum nostrum? 15. Dico ergo circumcisionem praeputii et caetera hujusmodi, priori populo per Testamentum quod Vetus dicitur, divinitus data ad significationem futurorum quae per Christum", + "candidate_score": 0.639523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_99_101", + "bdc_text": "1Kor 16 , 19. . Mitto libellos meos , Kurz zuvor waren folgende Schriften Bucers erschienen : Ein Christlich ongefährlich bedencken , wie ein leidlicher anefang Christlicher vergleichung in der Religion zu machen sein möchte ( s.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4000", + "psc_text": "prophetica jam praecesserat, praecipiens homini breviter et simul, non tantum ut se nihil malit esse quam bonum, verum etiam unde fiat bonus: Diliges, inquit, Dominum Deum tuum ex toto cordo tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua (Deut. VI, 5); et, Diliges proximum tuum tanquam teipsum (Lev. XIX, 18). Hoc cui persuasum esset, non ei reliquam facilem, sed eam totam esse doctrinam duntaxat utilem ac salubrem. Multae enim doctrinae sunt, si tamen doctrinae dicendae sunt, vel superfluae, vel noxiae. Veterum Libris Christus attestans: In his, inquit, duobus praeceptis tota lex pendet et Prophetae (Matth. XXII, 40). Proinde, quia mihi videor inspexisse tanquam in speculo sermocinationis mecum tuae, nihil te esse malle quam virum bonum; Deum, quo nihil est melius, et unde humanus animus haurit ut bonus sit, quonam modo colendum credas, audeo percontari: nam quod eum colendum credas, jam teneo. Quaero etiam quid de Christo sentias.", + "candidate_score": 0.639419, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_231_233", + "bdc_text": "[ Adresse , möglicher weise von Bucers Hand , auf f. 455a , v. : ]Teilweise auf das nicht mehr vorhandene Verschlussband geschrieben . Clarissimo viro d. Henrico Bullingero , Tigurensis ecclesiae ministro primar[io ] fidelissimo , s[uo ] fratri char [ issimo ] .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_534", + "psc_text": "in codicibus sanctis Ecclesias quibus Apostoli scripserunt, et nullum in eis habent episcopum. Quid autem perversius et insanius, quam lectoribus easdem Epistolas legentibus dicere, Pax tecum, et ab earum Ecclesiarum pace separari, quibus ipsae Epistolae scriptae sunt? CAPUT II. 4. Tamen ne sibi etiam de Constantinensi, hoc est civitatis vestrae episcoporum ordine blandintur, recita illi Gesta apud Munatium Felicem Flaminem perpetuum curatorem tunc ejusdem civitatis vestrae, Diocletiano octavum, et Maximiano septimum consulibus, undecimo calendas junias, quibus liquido constitit ita Paulum episcopum tradidisse, ut Sylvanus tunc ejus subdiaconus fuerit, et cum illo tradiderit proferens instrumenta dominica, etiam quae diligenter fuerant occultata, capitulatam argenteam, et lucernam argenteam, ita ut ei diceret Victor quidam: Mortuus fueras, si non illas invenisses. Hunc iste Sylvanum; manifestissimum traditorem, pro magno commemorat in epistola quam tibi scribit, a Secundo Tigisitano primae sedis episcopo episcopum tunc ordinatum. Quiescat ergo superba eorum lingua, et cognoscat crimina sua, ne delirans", + "candidate_score": 0.639164, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_218_220", + "bdc_text": "Imperator , qui ante egit de sequestranda ditione Brunsvicensi , Nämlich auf dem Reichstag zu Speyer ; s. Demandt 58 . donec causa iudicetur , nunc petit Brunsvicensem simpliciter restitui , ne qui motus in Germania fiant .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2107", + "psc_text": "Comitatum directus est, tunc Imperator contra Caecilianum potuerit judicare, et illud judicium suum quod nos recitaveramus, ubi inter partes cognoverat, Caecilianumque purgaverat, sententia posteriore rescindere. Sed dicebatur eis ut hoc potius legerent; et nihil omnino proferebant. Illae autem litterae Imperatoris, quibus ad se mitti jussit Ingentium, quas contra seipsos pro Caeciliano recitaverunt, hoc continent, quod Aelianus proconsul in causa Felicis audientiam praebuerit competentem, eumdemque Felicem a crimine traditionis innocentem fuisse constiterit: sed Ingentium ad Comitatum suum propterea jubere transmitti, ut illis qui ibi erant, et diurnis diebus eum interpellare non desinebant, apparere et intimari posset, et frustra eos Caeciliano invidiam comparare, et adversus eum violenter insurgere voluisse. 11. Quis eos crederet ista contra se recitasse pro nobis, nisi Dei omnipotentis nutu factum esset, ut non solum verba eorum Gestis tenerentur, sed etiam manus subscribentium legerentur? Nam et ordinem consulum et dierum, qui Gestis expressus est, si quis nunc diligenter advertat,", + "candidate_score": 0.638996, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_218_220", + "bdc_text": "Imperator , qui ante egit de sequestranda ditione Brunsvicensi , Nämlich auf dem Reichstag zu Speyer ; s. Demandt 58 . donec causa iudicetur , nunc petit Brunsvicensem simpliciter restitui , ne qui motus in Germania fiant .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_965", + "psc_text": "imperatorum jussionibus, quae contra vos constituuntur, invidiam concitatis, cum hoc totum vos potius antea feceritis? Si nihil debent in his causis imperatores jubere, si ad imperatores christianos haec cura pertinere non debet, quis urgebat majores vestros causam Caeciliani ad Imperatorem per proconsulem mittere, et episcopum contra quem absentem jam sententias quoquo modo dixeratis, iterum apud Imperatorem accusare, quo innocente pronuntiato, ordinatori ejus Felici alias apud eumdem imperatorem calumnias machinari? Et nunc quid aliud quam ipsius majoris Constantini judicium contra vestram partem vivit, quod majores vestri elegerunt, quod assiduis interpellationibus extorserunt, quod episcopali judicio praetulerunt? Si displicent imperialia judicia; qui primitus imperatores ad ea vobis excitanda coegerunt? Sic enim modo contra Catholicam clamatis, in his quae contra vos ab imperatoribus decernuntur, quemadmodum si vellent adversus Danielem clamare, qui liberato illo eisdem leonibus consumendi missi sunt, a quibus eum ipsi primitus consumi voluerunt: scriptum est enim, Nihil interest inter minas regis et", + "candidate_score": 0.638802, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_17", + "bdc_text": "ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_690", + "psc_text": "noveris; Deum nostrum testor, hoc me non fecisse. Sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur a me scriptum esse, puto te debere cognoscere; aut si cognosci non potest, credere. Ita sane hoc dixerim, ut ego non tantum paratissimus sim, si quid te in meis scriptis moverit, fraterne accipere quid contra sentias, aut de correctione mea, aut de ipsa tua benevolentia gavisurus; verum etiam hoc a te postulem, et flagitem. 3. O si licuisset, etsi non cohabitante, saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino", + "candidate_score": 0.638795, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_100_102", + "bdc_text": "Mitto libellos meos , Kurz zuvor waren folgende Schriften Bucers erschienen : Ein Christlich ongefährlich bedencken , wie ein leidlicher anefang Christlicher vergleichung in der Religion zu machen sein möchte ( s. oben Nr. 2128 , 25 , Anm. 9 ) ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_893", + "psc_text": "justae libertatis in Paulo, et sanctae humilitatis in Petro: quae, quantum mihi pro modulo meo videtur, magis fuerat adversus calumniantem Porphyrium defendenda, quam ut ei daretur obtrectandi major occasio; qua multo mordacius criminaretur Christianos fallaciter vel suas litteras scribere, vel Dei sui sacramenta portare. CAPUT III. 23. Flagitas a me ut aliquem saltem unum ostendam, cujus in hac re sententiam sim secutus, cum tu tam plures nominatim commemoraveris, qui te in eo quod adstruis praecesserunt; petens ut in eo, si te reprehendo errantem, patiar te errare cum talibus, quorum ego, fateor, neminem legi: sed cum sint ferme sex, vel septem, horum quatuor auctoritatem tu quoque infringis. Nam Laodicenum, cujus nomen taces, de Ecclesia dicis nuper egressum; Alexandrum autem veterem haereticum; Origenem vero ac Didymum reprehensos abs te lego in recentioribus opusculis tuis, et non mediocriter, nec de mediocribus quaestionibus, quamvis Origenem mirabiliter ante laudaveris. Cum iis ergo errare puto quia", + "candidate_score": 0.638661, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_83_85", + "bdc_text": "satisfaciam vobis , si potero . Amicitiam inter nos et fraternitatem non minus coluisse me scio , quam vos erga me colueritis in ultimo quidem vestro conventu Tiguri Ironisch zu verstehen ; bei erwähntem Treffen in Zürich ( s.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_183", + "psc_text": "ergo, quia aequo animo ferre non possum, quod si aequo animo ferrem, aequo animo ferendus non essem. Mirum est, sed tamen verum, quod mihi accidit: doleo quod te non video, et me ipse consolatur dolor. Ita mihi displicet fortitudo qua patienter fertur absentia bonorum, sicuti es. Nam et Jerusalem futuram desideramus utique, et quanto impatientius desideramus ipsam, tanto patientius sustinemus omnia propter ipsam. Quis igitur potest non gaudere te viso, ut possit quandiu te non videt, non dolere! Ergo neutrum possum, et quoniam si possem, immaniter possem, non posse delector, atque in eo quod delector nonnullum solatium est. Dolentem itaque me non sedatus, sed consideratus consolatur dolor. Ne reprehendas, quaeso, sanctiore gravitate qua praevales, et dicas non recte me dolere, quod adhuc te non noverim, cum animum mihi tuum, hoc est teipsum interiorem aspiciendum patefeceris. Quid enim si uspiam te vel in terrena tua civitate didicissem fratrem et dilectorem meum,", + "candidate_score": 0.638331, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_128", + "bdc_text": "ob ullam mundi iniquitatem tantulum detrahatur , aut tenebrae ulla in parte in eameam am Rande nachgetragen. inducantur .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2025", + "psc_text": "infidelitate atque injustitia tenebrescunt, etiam in illo supplicio se usuros dementer existiment; quia enim volentes injuste utuntur bonis, juste nolentes cruciabuntur malis. Unde possunt etiam tenebrae exteriores intelligi poenae corporales; corpus quippe est animae exterius: ut sint animae mala, quibus a charitatis luce aversa mens in peccatis oblectatur, exterae tenebrae; corporis autem mala, quibus aeternis in finem torquebitur, exteriores tenebrae, quas solas timent qui servili adhuc timore detinentur. Nam si eis liceret in illis exteris quae sunt in peccatis, impune semper volvi et involvi, profecto nunquam vellent accedere ad Deum, et illuminari, et inhaerere illi per charitatem, ubi est timor castus, permanens in saeculum saeculi: qui timor non cruciat, sed tenaciorem facit animam boni illius, quod si dimiserit, cadet. CAPUT XXIV. 59. Timeat eum omne semen Israel. Et vide causam quam conjungit: Quoniam non sprevit, inquit, neque despexit precem pauperis. Pauperem, humilem dicit: hinc est, Noli altum sapere, sed time.", + "candidate_score": 0.638008, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_197_199", + "bdc_text": "Itaque de communi responso convenire non potuit ; singuli ergo suum Gemeint ist : suum consilium , iudicium .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2097", + "psc_text": "29): nam etiam hoc ipse Apostolus scripsit. Cum autem dicit, judicium sibi manducat, satis ostendit, quia non alteri judicium manducat, sed sibi. Hoc nos egimus, et ostendimus, et obtinuimus, quia communio malorum non maculat aliquem participatione Sacramentorum, sed consensione factorum. Nam si in factis malis non eis quisque consentiat; portat malus causum suam et personam suam, nec praejudicat alteri quem in consensione mali operis socium non habet criminis. 6. Hoc etiam ipsi voce apertissima coacti sunt confiteri; non tunc quando ista dicebamus, sed postea cum aliud ageretur. Nam cum ventum fuisset ad causam etiam Caeciliani, quam nos ab Ecclesiae causa distinguebamus, ut si forte malus esset inventus, ipsum anathematizaremus, non tamen propter ipsum Ecclesiam Christi relinqueremus, cui per malam suam causam praejudicare non posset: cum ergo etiam ad ipsam Caeciliani causam ventum fuisset, et legi sent illi concilium Carthaginense, ubi recitabant septuaginta plus minus episcoporum sententias contra Caecilianum absentem prolatas;", + "candidate_score": 0.637772, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_220_222", + "bdc_text": "donec causa iudicetur , nunc petit Brunsvicensem simpliciter restitui , ne qui motus in Germania fiant . Foedus papisticum instaurant , cui et Lotharingum Herzog François I. von Lothringen. dedisse se aiunt . Videtur antichristus Gemeint ist das Papsttum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1348", + "psc_text": "8. Scitote quod primi majores vestri causam Caeciliani ad imperatorem Constantinum detulerunt. Exigite hoc a nobis, probemus vobis; et si non probaverimus, facite de nobis quidquid potueritis. Sed quia Constantinus non est ausus de causa episcopi judicare, eam discutiendam atque finiendam episcopis delegavit. Quod et factum est in urbe Roma praesidente Melchiade episcopo illius Ecclesiae cum multis collegis suis. Qui cum Caecilianum innocentem pronuntiassent, et Donatum qui schisma Carthagini fecerat, sententia percussissent, iterum vestri ad Imperatorem venerunt, de judicio episcoporum, in quo victi fuerant, murmurarunt. Quomodo enim potest malus litigator laudare judices, quibus judicantibus victus est? Iterum tamen clementissimus Imperator alios judices episcopos dedit apud Arelatum galliae civitatem, et ab ipsis vestri ad ipsum Imperatorem appellarunt, donec etiam ipse causam cognosceret, et Caecilianum innocentem, illos calumniosos pronuntiaret. Nec sic toties victi quieverunt, sed de Felice Aptungitano, per quem Caecilianus fuerat ordinatus, quotidianis interpellationibus ipsi Imperatori taedium fecerunt, dicentes eum esse", + "candidate_score": 0.637714, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_189_191", + "bdc_text": "s. Paul Richter , Aus dem Reichskammergerichts-Protokoll des Assessors Mathias Neser , 1536-1544 , in : Historische Zeitschrift 125 , 1922 , 440. 453f . enim nullum iudicium camerae fuit , quod de assessoribus et iudice non potuerit convenire . Inter electoresden Kurfürsten .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_286", + "psc_text": "codices publicos fecerit. Domino eximio meritoque suscipiendo et dilectissimo fratri EUSEBIO, AUGUSTINUS. 1. Non ego recusanti voluntati tuae judicium, sicut dicis, inter episcopos subeundum molestus exhortator aut deprecator imposui. Quod quidem etiamsi suadere voluissem, possem fortasse facile ostendere quam valeas judicare inter nos in tam manifesta atque aperta causa, et quale sit illud quod facis, ut non auditis partibus jam ferre non dubites pro una parte sententiam, qui judicium reformidas; sed hoc, ut dixi, interim omitto. Nihil autem rogaveram aliud honorabilem benignitatem tuam, quod quaeso tandem in hac saltem epistola digneris advertere, nisi ut quaereres a Proculeiano, utrum hoc ipse dixerit Victori presbytero suo, quod ab eo sibi dictum publicum officium renuntiavit; an forte qui missi sunt, non quod a Victore audierunt, sed falsum Gestis persecuti sint; deinde quid illi de tota ipsa quaestione inter nos discutienda videretur. Arbitror autem non judicem fieri eum, qui rogatur ut interroget aliquem, et", + "candidate_score": 0.637624, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_213_215", + "bdc_text": "Brunsvicensi clam adsunt ; In der Tat stand hinter den Drohungen Herzog Heinrichs d. J . der Kaiser , der die Niederlage Franz von Waldecks erhoffte , um von dessen Territorien aus den Kampf gegen die norddeutschen Protestanten führen zu können;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1056", + "psc_text": "primo utique apud collegas transmarinos convincere debuerunt, ipso Imperatore longe ordinatius agente, ut episcoporum causam ad se delatam, ad episcopos mitteret, nec victi pacem cum fratribus habere voluerunt: sed rursus ad eumdem imperatorem venerunt; rursus non Caecilianum tantum, verum etiam datos sibi episcopos judices, apud terrenum regem accusaverunt; rursus ab alio episcopali judicio ad eumdem imperatorem appellaverunt. Nec eo ipso inter partes cognoscente atque judicante, vel veritati vel paci cedendum esse duxerunt. 14. Quid autem aliud statueret Constantinus adversus Caecilianum et socios ejus, si essent vestris majoribus accusantibus victi, quam quod statuit in eos ipsos, qui cum ultro accusassent, nec ea quae intendebant probare potuissent, noluerunt veritati consentire, nec victi? Ille quippe imperator primus constituit in hac causa, ut res convictorum, et unitati pervicaciter resistentium, fisco vindicarentur. Sed videlicet si vestris majoribus accusantibus atque superantibus, contra communionem Caeciliani imperator tale aliquid decrevisset, provisores Ecclesiae, defensores pacis et unitatis nominari velletis.", + "candidate_score": 0.636855, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_17", + "bdc_text": "ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_647", + "psc_text": "fervore spiritus animares, ut devotione promptissima ad sequendum eligerent, quod te talem ac tantum virum non nisi agnita veritate sequi cogitarent, et tam longe a te locorum intervallis remoti, irent sub idem caput, atque in ejus membris in aeternum tecum deputarentur, cujus praecepto tibi temporaliter serviunt. 2. In hoc ergo tuo facto te cognitum amplectens, exsultavi ut gratularer tibi in Christo Jesu Domino nostro, tibique has gratulatorias litteras mitterem qualecumque specimen cordis et amoris erga te mei; neque enim amplius potui. Sed quaeso ne tu hactenus quidquid te diligo metiaris: perlectam transi hanc epistolam transitu invisibili qui intus fit, et perge cogitando in pectus meum, et cerne quid illic de te agatur. Patebit enim oculo charitatis cubiculum charitatis, quod claudimus adversus nugas tumultuosas saeculi, cum illic Deum adoramus; et videbis ibi delicias laetitiae meae de tam bono opere tuo, quas nec lingua effari, nec stilo exprimere valeo, calentes atque flagrantes", + "candidate_score": 0.636792, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_17", + "bdc_text": "ut epistola ad vos quam primum pervenisset. , quod - ut testarer apud vosSiehe z. B. HBBW XIV [Nr. 2028 ] 505f , 92-98. 515 , 44-53 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_744", + "psc_text": "inimicitias pervenisse; laetum erit, et multo majus ex inimicitiis talibus ad pristinam concordiam revertisse. EPISTOLA LXXIV. Augustinus Praesidium rogat ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Sicut praesens rogavi Sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit Charitas tua quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum, et mearum ad ipsum, et ad me ipsius, quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, vel quomodo non debui, aliquid scripsi; non ad illum de me, sed ad me ipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem, quo correctus petam ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. EPISTOLA LXXV.", + "candidate_score": 0.635916, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_84_86", + "bdc_text": "Amicitiam inter nos et fraternitatem non minus coluisse me scio , quam vos erga me colueritis in ultimo quidem vestro conventu Tiguri Ironisch zu verstehen ; bei erwähntem Treffen in Zürich ( s. oben Anm. 26 ) wurden Capito und Bucer unfreundlich behandelt ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_442", + "psc_text": "est, perficiatur conventu frequentiore. Dominis dilectissimis et praedicabilibus fratribus ELEUSIO, GLORIO et FELICIBUS, AUGUSTINUS. CAPUT PRIMUM. 1. Fortunium quem Tubursicum habetis episcopum, per eamdem civitatem, quanquam festinantissime, cum ad Cirtensem Ecclesiam pergeremus, experti sumus ita omnino ut de illo soletis benignissime polliceri. Eam ipsam quippe vestram de illo nobis sermocinationem cum ei renuntiaremus, volentes eum videre, non abnuit. Venimus itaque ad eum; quia aetati ejus id a nobis deferendum videbatur, potius quam exigendum ut ipse ad nos veniret prior. Perreximus ergo comitantibus non paucis, quos forte aggregatos nobis illud tempus invenerat. Cum autem apud eum consedissemus, rumore disperso non parva praeterea turba confluxit; sed nobis in tota illa multitudine perpauci apparebant, qui utiliter ac salubriter agi causam illam, et tantam reique tantae quaestionem prudenter et pie discuti cuperent. Caeteri vero magis ad spectaculum quasi altercationis nostrae prope theatrica consuetudine, quam ad instructionem salutis christiana devotione convenerant. Quapropter nec silentium nobis", + "candidate_score": 0.635656, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_218_220", + "bdc_text": "Imperator , qui ante egit de sequestranda ditione Brunsvicensi , Nämlich auf dem Reichstag zu Speyer ; s. Demandt 58 . donec causa iudicetur , nunc petit Brunsvicensem simpliciter restitui , ne qui motus in Germania fiant .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1056", + "psc_text": "primo utique apud collegas transmarinos convincere debuerunt, ipso Imperatore longe ordinatius agente, ut episcoporum causam ad se delatam, ad episcopos mitteret, nec victi pacem cum fratribus habere voluerunt: sed rursus ad eumdem imperatorem venerunt; rursus non Caecilianum tantum, verum etiam datos sibi episcopos judices, apud terrenum regem accusaverunt; rursus ab alio episcopali judicio ad eumdem imperatorem appellaverunt. Nec eo ipso inter partes cognoscente atque judicante, vel veritati vel paci cedendum esse duxerunt. 14. Quid autem aliud statueret Constantinus adversus Caecilianum et socios ejus, si essent vestris majoribus accusantibus victi, quam quod statuit in eos ipsos, qui cum ultro accusassent, nec ea quae intendebant probare potuissent, noluerunt veritati consentire, nec victi? Ille quippe imperator primus constituit in hac causa, ut res convictorum, et unitati pervicaciter resistentium, fisco vindicarentur. Sed videlicet si vestris majoribus accusantibus atque superantibus, contra communionem Caeciliani imperator tale aliquid decrevisset, provisores Ecclesiae, defensores pacis et unitatis nominari velletis.", + "candidate_score": 0.635283, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_13", + "bdc_text": "iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3944", + "psc_text": "videre, quantum boni consequantur populi Christiani, si in praesentibus malis non eis desit praesentia ministrorum Christi: quorum vides etiam quantum obsit absentia, dum sua quaerunt non quae Jesu Christi (Philipp. II, 21); nec habent illam de qua dictum est, Non quaerit quae sua sunt (I Cor. XIII, 5); nec imitantur eum qui dixit, Non quaerens quod mihi utile, sed quod multis, ut salvi fiant (Id. X, 33). Qui etiam persecutoris principis illius insidias non fugisset, nisi se aliis quibus necessarius erat, servare voluisset: propter quod ait, Compellor autem ex duobus: concupiscentiam habens dissolvi et esse cum Christo, multo magis optimum; manere autem in carne, necessarium propter vos (Philipp. I, 23). 10. Hic forte quis dicat ideo debere Dei ministros fugere talibus imminentibus malis, ut se pro utilitate Ecclesiae temporibus tranquillioribus servent. Recte hoc fit a quibusdam, quando non desunt alii per quos suppleatur ecclesiasticum ministerium, ne ab omnibus deseratur; quod", + "candidate_score": 0.634993, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_218_220", + "bdc_text": "Imperator , qui ante egit de sequestranda ditione Brunsvicensi , Nämlich auf dem Reichstag zu Speyer ; s. Demandt 58 . donec causa iudicetur , nunc petit Brunsvicensem simpliciter restitui , ne qui motus in Germania fiant .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1054", + "psc_text": "locum cernerent habere idololatriam. Sed fuerit error in verbo, de facto ipso quid dicis? Si nihil justum ab imperatore petendum est, cur a Juliano petitum est quod justum putatum est? 13. An hoc petendum est, ut sua quisque recuperet, non ut aliquem, quo ab imperatore coerceatur, accuset? Interim et in suarum rerum recipiendarum repetitione ab apostolicis exemplis receditur, quia hoc fecisse nemo invenitur illorum. Sed tamen cum majores vestri ipsum Caecilianum tunc Ecclesiae Carthaginensis episcopum, cui tanquam criminoso communicare noluerunt, apud principem Constantinum per Anulinum proconsulem accusaverunt; non res suas amissas repetiverunt, sed innocentem, sicut existimamus et sicut ipse judiciorum exitus docuit, calumniose appetiverunt: quo quid sceleratius ab eis fieri potuit? Si autem, sicut falso arbitramini, vere criminosum judicandum terrenis potestatibus tradiderunt, quid nobis objicitis quod vestrorum praesumptio primitus fecit? quod eos non argueremus quia fecerunt, si non animo invido et noxio, sed emendandi et corrigendi voluntate fecissent. Vos autem", + "candidate_score": 0.634977, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_218_220", + "bdc_text": "Imperator , qui ante egit de sequestranda ditione Brunsvicensi , Nämlich auf dem Reichstag zu Speyer ; s. Demandt 58 . donec causa iudicetur , nunc petit Brunsvicensem simpliciter restitui , ne qui motus in Germania fiant .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2109", + "psc_text": "calumniosissimos judicavit. In quo ordine consulum et dierum satis ostenditur fallaciter eos et calumniose dixisse, quod Imperator misso ad Comitatum Ingentio, judicium suum mutavit, et Caecilianum quem prius purgaverat, postea condemnavit. Non solum autem nihil de hac re legere potuerunt, et contra seipsos tanta legerunt; sed etiam per ordinem consulum evidentius convincuntur, post causam Felicis proconsulari judicio terminatam, in qua jussum est ut ad Comitatum Ingentius mitteretur, nec parvo intervallo, sed longe postea memorati imperatoris judicio inter partes habito, Caecilianum fuisse purgatum. 12. Non ergo vobis dicant quia praemio corrupimus judicem. Quid enim aliud solent victi homines dicere? Aut si aliquid dedimus judici, ut contra illos pro nobis pronuntiaret; ipsis quid dedimus, ut contra se pro nobis tanta non solum dicerent, verum etiam recitarent? An forte volunt ut eis apud vos gratias agamus, quia cum dicant judicem praemio a nobis esse corruptum, ipsi tam multa, quae pro nobis contra seipsos", + "candidate_score": 0.634742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_13", + "bdc_text": "iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3486", + "psc_text": "Non est vestrum praedicare tempora; sed, Non est vestrum nosse: verum si ita vis intelligi quod ait, Non est vestrum scire, ac si diceret, Non est vestrum scientes facere, id est, non est vestrum hoc docere; quis nostrum docere audeat, vel se scire praesumat quod Deus ille magister nec eos discipulos docuit, a quibus praesentibus interrogatus est praesens, nec illi tam sancti magnique doctores Ecclesiam docere potuerunt? 5. An respondebitur, haec non docuisse Apostolos, sed Prophetas? Hoc enim aisti, et verum est, quod ea quae futura sunt, sanctorum Prophetarum vocibus cognoscuntur, qui priusquam fierent, inquis, ea quae futura erant, voluntate divina hominibus sunt locuti. Sed si venratio tua satis admiratione plenum esse dicit, si ea Deus quae praedici voluit, ad hominum sensus penitus non posse pervenire constituit; quanto majore admiratione plenam est, si ea quae Prophetae hominibus sunt locuti, haec Apostoli vel scire sunt prohibiti vel docere! Quomodo autem Prophetae", + "candidate_score": 0.634679, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_162_164", + "bdc_text": "128f , Nr. 16 ) . Darin wurde die Offensi vexpedition gegen die Türken für 1545 bzw. für das Folgejahr thematisiert . tempus igitur non esse , ut de religione in comitiis hishis , ut promiserat am Rande nachgetragen. , ut promiserat , In dem vom Kaiser am 10 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3462", + "psc_text": "revelavit sive revelaverit, peto nobiscum communicare digneris, et haec nostra rescripta sic accipere, tanquam hominis, qui mallem quidem eorum quae a me inquisisti, habere scientiam quam ignorantiam; sed quia id nondum potui, magis eligo cautam ignorantiam confiteri, quam falsam scientiam profiteri. EPISTOLA CXCVIII. Hesychius Augustino, significans consideratis divinis testimoniis de saeculi fine videri sibi diem quidem et horam frustra inquiri; attamen cognosci posse ex signis num jam instet tempus adventus Christi, quem ut cito venturum pie exspectari docet. Domino beatissimo, et charitate sincerissima venerando fratri et coepiscopo AUGUSTINO, HESYCHIUS, in Domino salutem. 1. Desideranti et exspectanti mihi sanctus compresbyter noster Cornutus litteras pertulit quas misisti, quae me laetificarunt, quia memoriam nostri bonam habere dignatus es, qui et mihi paucis, sermone proprio sanctae mentis tuae, de his quae petieram, in transitu significasti. Aliquanta autem de opusculis sancti compresbyteri Hieronymi adjunxisti, ut meam quaestionem lectione ejus operis de sanctis Scripturis explere possem.", + "candidate_score": 0.634662, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_13", + "bdc_text": "iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2719", + "psc_text": "optime scire quod ille quaesiverat. Ecce volo ut illa sententia etiam mea sit, sed nondum esse confirmo. 9. Misisti ad me discipulos ut ea doceam quae nondum ipse didici. Doce ergo quod doceam: nam ut doceam multi a me flagitant, eisque me sicut alia multa, et hoc ignorare confiteor: et fortasse quamvis in os meum verecundentur, tamen apud se dicunt, Tu es magister in Israel, et haec ignoras (Joan. III, 10)! quod quidem Dominus ei dixit, qui erat unus illorum quos delectabat vocari Rabbi: unde etiam ad verum magistrum nocte venerat, quia fortassis erubescebat discere, qui docere consueverat. Me autem potius magistrum audire, quam velut magistrum delectat audiri. Recolo enim quid dixerit eis quos prae caeteris elegit: Vos autem, inquit, nolite vocari ab hominibus Rabbi; unus est enim magister vester, Christus (Matth. XXIII, 8). Nec alius docuit Moysen etiam per Jetro (Exod. XVIII, 14-23), nec alius Cornelium etiam per priorem", + "candidate_score": 0.634454, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_48_50", + "bdc_text": "scripturis . non potest . Me non cum adversariis , Bucer reagiert auf oben Nr. 2096 , 141. 23f .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_725", + "psc_text": "ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc est et sic laedere? Nisi enim rescribendo laesisses, ego juste expostulare non possem. Proinde cum ita rescribis, ut laedas, quis locus nobis relinquitur in disputatione Scripturarum sine ullo rancore versandi? Ego quidem absit ut laedar, si mihi certa ratione volueris et potueris demonstrare illud ex Epistola Apostoli, vel quid aliud Scripturarum sanctarum te verius intellexisse, quam me: imo vero absit, ut non cum gratiarum actione lucris meis deputem, si fuero te docente instructus, aut emendante correctus. 2. Verumtamen, tu mihi frater charissime, nisi te putares laesum scriptis meis, non me putares laedi posse rescriptis tuis. Nullo enim modo id de te opinatus fuero, quod non te arbitraris laesum, si sic tamen rescribis ut laedas. Aut si te non sic rescribente, ego propter nimiam stultitiam meam laedi posse putatus sum, hoc ipso laesisti plane, quod de me ita sexsisti. Sed nullo modo", + "candidate_score": 0.63418, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_218_220", + "bdc_text": "Imperator , qui ante egit de sequestranda ditione Brunsvicensi , Nämlich auf dem Reichstag zu Speyer ; s. Demandt 58 . donec causa iudicetur , nunc petit Brunsvicensem simpliciter restitui , ne qui motus in Germania fiant .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1473", + "psc_text": "miseram, noluit ut eum saltem videret. Alio die misi litteras, petens ut ei concederetur quod jussit in causis talibus Imperator, id est ut Actis municipalibus interrogarentur qui praecepti fuerint exhibendi, utrum velint in ea civitate sub custodia moderata triginta dies agere, ut rem suam ordinent vel praeparent sumptus: id utique existimans quod per dies ipsos possemus fortasse causam ejus amica disceptatione finire. Jam vero cum illo Officiali profectus ductus est: sed metus est ne forte ad Consularis perductus officium, mali aliquid patiatur. Habet enim causam cum homine pecuniosissimo, quamvis judicis integritas fama clarissima praedicetur. Ne quid tamen apud Officium pecunia praevaleat, peto Sanctitatem tuam, domine dilectissime et venerabilis frater, ut honorabili nobisque charissimo Consulari digneris tradere litteras meas, et has ei legere; quia bis eamdem causam insinuare necessarium non esse arbitratus sum; et ejus causae differat audientiam, quoniam nescio utrum in ea nocens an innocens sit. Et quod circa eumdem", + "candidate_score": 0.63411, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_218_220", + "bdc_text": "Imperator , qui ante egit de sequestranda ditione Brunsvicensi , Nämlich auf dem Reichstag zu Speyer ; s. Demandt 58 . donec causa iudicetur , nunc petit Brunsvicensem simpliciter restitui , ne qui motus in Germania fiant .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_413", + "psc_text": "etiam ipsis securalibus legibus poenas justas et debitas lueret. CAPUT V. 14. Quod si Gesta proconsularia displicent, ecclesiasticis cedite. Omnia vobis ordine recitata sunt. An forte non debuit Romanae Ecclesiae Melchiades episcopus cum collegis transmarinis episcopis illud sibi usurpare judicium, quod ab Afris septuaginta, ubi primas Tigisitanus praesedit, fuerat terminatum? Quid quod nec ipse usurpavit? Rogatus quippe imperator, judices misit episcopos qui cum eo sederent, et de tota illa causa quod justum videretur statuerent. Hoc probamus et Donatistarum precibus, et verbis ipsius imperatoris: utraque enim vobis lecta meministis, et inspiciendi ac describendi licentiam nunc habetis. Legite et considerate omnia. Videte quanta cura pacis atque unitatis conservandae vel restituendae cuncta discussa sint; quemadmodum accusatorum persona tractata, et quorumdam eorum quibus maculis improbata sit, praesentiumque vocibus liquido constiterit, nihil eos habuisse quod in Caecilianum dicerent, sed totam causam in plebem de parte Majorini, hoc est seditiosam et ab Ecclesiae pace alienatam multitudinem", + "candidate_score": 0.633878, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_233", + "bdc_text": "Clarissimo viro d. Henrico Bullingero , Tigurensis ecclesiae ministro primar[io ] fidelissimo , s[uo ] fratri char [ issimo ] .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_197", + "psc_text": "de suscepto hinc patrocinio mendacii officiosi. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo charitatis obsequendo atque amplectendo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. CAPUT PRIMUM. 1. Nunquam aeque quisquam tam facie cuilibet innotuit, quam mihi tuorum in Domino studiorum quieta, laeta, et vere exercitatio liberalis. Quanquam ergo percupiam omnino te nosse; tamen exiguum quiddam tui minus habeo, praesentiam videlicet corporis: quam ipsam etiam posteaquam te beatissimus nunc episcopus, tum vero jam episcopatu dignus, frater Alypius vidit, remeansque a me visus est, negare non possum magna ex parte mihi esse relatu ejus impressam; et ante reditum, cum te ille ibi videbat, ego videbam, sed oculis ejus. Non enim animo me atque illum, sed corpore duos, qui noverit, dixerit, concordia duntaxat et familiaritate fidissima, non meritis quibus ille antecellit. Quia ergo me primitus communione spiritus quo in unum nectimur, deinde illius ex ore jam diligis; nequaquam impudenter quasi aliquis ignotus commendo Germanitati tuae fratrem Profuturum,", + "candidate_score": 0.633531, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_13", + "bdc_text": "iam tum consilium non tam meum quam multorum Christi servatoris , ecclesiarum eius ac vestrum vere studiosorum , et inter hos PhilippiPhilipp Melanchthon .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_105", + "psc_text": "quid desit instructioni tuae. Tam multa autem sunt, ut facilius possim enumerare quae habeam, quam quae habere desidero. Auderem enim dicere, scire me, et plena fide retinere quid pertineat ad salutem nostram. Sed hoc ipsum quomodo ministrem ad salutem aliorum, non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant? Et sunt fortasse aliqua, imo non est dubitandum esse, in sanctis Libris conscripta consilia, quibus cognitis et apprehensis possit homo Dei rebus ecclesiasticis ordinatioribus ministrare, aut certe inter manus iniquorum vel vivere conscientia saniore, vel mori, ut illa vita non amittatur, cui uni christiana corda humilia et mansueta suspirant. Quomodo autem hoc fieri potest, nisi quemadmodum ipse Dominus dicit, petendo, quaerendo, pulsando; id est orando, legendo, plangendo? Ad quod negotium mihi parvum tempus velut usque ad Pascha impetrare volui per fratres a tua sincerissima et venerabili charitate, et nunc per has preces volo. 5. Quid enim responsurus sum", + "candidate_score": 0.633151, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_8_10", + "bdc_text": "te accepisse tam sero et apertumVgl. oben Nr. 2096 , 2 . non est factum mea culpa ac dolet . Quanquam providebam Diese Befürchtung spürt man schon zu Beginn von Bucers Brief vom 13 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_773", + "psc_text": "veterum sententiam reprobasti. CAPUT IV. 12. Scribis ad me in epistola tua « Neque enim a me docendus es, quomodo intelligatur quod idem Apostolus dicit, Factus sum Judaeis tanquam Judaeus, ut Judaeos lucrifacerem (I Cor. IX, 20). et caetera, quae ibi dicuntur compassione misericordiae, non simulatione fallaciae. Fit enim tanquam aeger, qui ministrat aegroto; non cum se febres habere mentitur, sed cum animo condolentis cogitat quemadmodum sibi serviri vellet, si ipse aegrotaret. Nam utique Judaeus erat; Christianus autem factus, non Judaeorum sacramenta reliquerat, quae convenienter ille populus, et legitimo tempore quo oportebat, acceperat: ideoque suscepit ea celebranda cum jam Christi esset apostolus, ut doceret non esse perniciosa his qui ea vellent, sicut a parentibus per Legem acceperant, custodire, etiam cum in Christum credidissent; non tamen in eis jam constituerent spem salutis, quoniam per Dominum Jesum salus ipsa quae illis sacramentis significabatur, advenerat. » Totius sermonis tui, quem disputatione longissima protraxisti,", + "candidate_score": 0.632923, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_7_9", + "bdc_text": "- Zum angeblich späten Eintreffen von Bucers Brief in Zürich s. ebd. , Z. 3 und Anm. 2 . te accepisse tam sero et apertumVgl. oben Nr. 2096 , 2 . non est factum mea culpa ac dolet .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2635", + "psc_text": "mihi accidat difficillimum est; sed non opinor tibi hoc placere. Non ergo debui alia interrumpere cum tua supervenissent, sicut nec tua, si alia rursus irruerint; et tamen servare hanc justitiam non sinor. Nam ecce ut tibi haec ipsa rescriberem, quibus id admonerem, intermisi quae agebam, et animum meum ad hanc epistolam ab alia magna intentione detorsi. 2. Facile autem fuit hanc excusationem, ut arbitror, non iniquam, litteris inditam tibi remittere; respondere autem inquisitionibus tuis non ita facile est: et puto in ipsis opusculis quae me nunc intentissimum detinent, non defutura quaedam loca, ubi haec ipsa expediam quae requiris, si Dominus faverit. Jam etiam ex iis quaestionibus quas modo misisti, multa soluta sunt in eis libris quos nondum edidi, sive de Trinitate, sive de Genesi. Quanquam et illa si relegas quae tibi jamdiu nota sunt, vel, nisi fallor, fuerunt, quia ea fortasse oblitus es quae te conferente mecum ac sermocinante conscripsi,", + "candidate_score": 0.632885, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_48_50", + "bdc_text": "scripturis . non potest . Me non cum adversariis , Bucer reagiert auf oben Nr. 2096 , 141. 23f .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_745", + "psc_text": "modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, vel quomodo non debui, aliquid scripsi; non ad illum de me, sed ad me ipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem, quo correctus petam ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. EPISTOLA LXXV. Respondet tandem Hieronymus ad Augustini quaestiones propositas in Epist. 28, 40 et 71, scilicet de titulo libri ecclesiasticos scriptores repraesentantis, de Petro reprehenso a Paulo in Epist. ad Galatas, de translatione veteris Testamenti, ac de hederae vocabulo apud Jonam: defendens acriter scriptiones et interpretationes suas adversus Augustinum. Domino vere sancto et beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Tres simul epistolas, imo libellos breves, per diaconum Cyprianum, tuae Dignationis accepi, diversas, ut tu nominas, quaestiones, ut ego sentio, reprehensiones opusculorum meorum continentes: ad quas si respondere voluero, libri magnitudine opus erit. Tamen conabor, quantum facere possum, modum", + "candidate_score": 0.632658, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_192", + "bdc_text": "maior pars vult promissa et constituta servari in prioribus comitiis , ut primum de religione agatur .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3725", + "psc_text": "virginibus sunt facienda nupturis. 15. Praepositae tanquam matri obediatur, honore servato, ne in illa offendatur Deus: multo magis presbytero qui omnium vestrum curam gerit. Ut ergo cuncta ista serventur, et si quid servatum non fuerit, non negligenter praetereatur, sed emendandum corrigendumque curetur, ad praepositam praecipue pertinet, ita ut ad presbyterum qui vobis intendit, referat quod modum vel vires ejus excedit. Ipsa vero non se existimet potestate dominante, sed charitate serviente felicem. Honore coram hominibus praelata sit vobis; timore coram Deo substrata sit pedibus vestris. Circa omnes se ipsam bonorum operum praebeat exemplum (Tit. II, 7). Corripiat inquietas, consoletur pusillanimes, suscipiat infirmas, patiens sit ad omnes (I Thess. V, 14), disciplinam libens habeat, metuens imponat. Et quamvis utrumque sit necessarium, tamen plus a vobis amari appetat quam timeri; semper cogitans Deo se pro vobis reddituram esse rationem. Unde magis obediendo non solum vestri, verum etiam ipsius miseremini; quia inter vos quanto", + "candidate_score": 0.632116, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_109_111", + "bdc_text": "und des gantzen kirchendiensts Reformation bey unß Teutschen zß finden und in das werck zu bringen , Straßburg , Kraft Müller , 1545 ( BucerBibl , Nr. 150 ; VD 16 B 8958 ; Einleitung und Text in BucerD S XI /2 351-454 ) .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1073", + "psc_text": "et resurgere a mortuis tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 44, 47). Legis etiam Actus Apostolorum, quemadmodum hoc Evangelium coeperit ab Jerusalem, ubi primo illos centum viginti Spiritus sanctus implevit, atque inde in Judaeam atque Samariam, et in omnes gentes exierit, sicut eis dixerat ascensurus in coelum, Eritis mihi testes in Jerusalem, et in tota Judaea et Samaria, et usque in fines terrae (Act. I, 15, 8, et II): quia in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum (Psal. XVIII, 5). Et tu contradicis divinis testimoniis tanta firmitate roboratis, tanta luce manifestatis, et ad istam proscriptionem Christi haereditatem perducere conaris, ut cum in ejus nomine, sicut dixit, praedicetur poenitentia in omnibus gentibus, quisquis hac fuerit praedicatione commotus, in qualibet parte orbis terrarum, nisi quaesierit et invenerit latentem in Mauritania Caesariensi Cartennensem Vincentium,", + "candidate_score": 0.631975, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_48_50", + "bdc_text": "scripturis . non potest . Me non cum adversariis , Bucer reagiert auf oben Nr. 2096 , 141. 23f .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_724", + "psc_text": "quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque, ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar; hoc sane vel maxime admirans, quod cum dicas te exemplaribus litterarum mearum ideo temere non putasse credendum, ne forte te respondente laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses meum esse sermonem et sic rescribere, postea jubeas, si mea est epistola, aperte me scribere, aut mittere exemplaria veriora, ut absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc est et sic laedere? Nisi enim rescribendo laesisses, ego juste expostulare non possem. Proinde cum ita rescribis, ut laedas, quis locus nobis relinquitur in disputatione Scripturarum sine ullo rancore versandi? Ego quidem absit ut laedar, si mihi certa ratione volueris et", + "candidate_score": 0.63189, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_83_85", + "bdc_text": "satisfaciam vobis , si potero . Amicitiam inter nos et fraternitatem non minus coluisse me scio , quam vos erga me colueritis in ultimo quidem vestro conventu Tiguri Ironisch zu verstehen ; bei erwähntem Treffen in Zürich ( s.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_194", + "psc_text": "ne alicui minus intelligenti (non enim abs te solo illa legerentur), non divina munera concessa hominibus, sed ipsum praedicare videretur, et tu qui nosti quomodo haec legas, propter aliorum cavendam infirmitatem fraternae notitiae debito fraudareris: quod jam fecissem, jamque illum legeres, nisi profectio fratris improvisa repente placuisset. Quem sic commendo cordi et linguae tuae, ut ita comiter ei te praebeas, quasi non nunc illum, sed mecum ante didiceris. Si enim cordi tuo non dubitaverit aperire seipsum, aut ex omni, aut ex magna parte sanabitur per linguam tuam. Volo enim eum numerosius contundi eorum vocibus, qui amicum non seculariter diligunt. 6. Filium autem ejus, filium nostrum, cujus etiam nomen in aliquibus nostris libris invenies, etsi ad tuae charitatis praesentiam ipse non pergeret, statueram litteris in manum tuam tradere consolandum, exhortandum, instruendum, non tam oris sono, quam exemplo roboris tui. Ardeo quippe, ut dum adhuc aetas ejus in viridi feno est, zizania", + "candidate_score": 0.631641, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_147", + "bdc_text": "in Belgico horrendis modis saevit , mulieres vivas defodit , viros ustulatEtwaige Anspielung auf das in Tournai ( Doornik ) hingerichtete Paar Marion ( Marie ) de Le Pierre und Jacques de Le Tombe .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4214", + "psc_text": "debere in habitu ornato; aurique circumpositio, et intortio crinium, et caetera hujusmodi quae vel ad inanem pompam vel ad illecebram formae adhiberi solent, merito reprehensa sunt (I Tim. II, 9). Sed est quidam pro modulo personae habitus matronalis a viduali veste distinctus, qui potest fidelibus conjugatis salva religionis observantia convenire. Hunc te maritus si deponere noluit, ne te velut viduam illo vivente jactares, puto quia non fuerat in hac re usque ad dissensionis scandalum perducendus, magis inobedientiae malo, quam ullius abstinentiae bono. Quid enim est absurdius, quam mulierem de humili veste viro superbire, cui te potius expediret obtemperare candidis moribus, quam nigellis vestibus repugnare? Quia etsi te indumentum monachae delectabat, etiam hoc gratius posset marito observato exoratoque sumi, quam illo inconsulto contemptoque praesumi. Quod si omnino non sineret, quid tuo proposito deperiret? Absit ut hinc displiceres Deo, quod conjuge tuo nondum defuncto, non induereris sicut Anna, sed sicut Susanna. 10.", + "candidate_score": 0.631542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_180_182", + "bdc_text": "die kaiserliche Proposition vom 17 . März 1545 ( RTA JR XVI /1 120f , Nr. 15). . Agendum esse et de iudicio camerae constituendo et sustinendo a statibus , de quo constituendo , si status inter se convenire non valeant , debere eos sibi deligendi iudicem et assessores potestatem facereSiehe die kaiserlichen Propositionen vom 17 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2252", + "psc_text": "praesentia mente contueris, non iisdem ipsis carnis oculis, sed illis interioribus judices. Cum ergo interiores oculi judices sivi oculorum exteriorum, isti autem illis quodam officio nuntiandi et ministerio famulentur, multaque illi videant quae isti non vident, nihil isti videant, unde non illi tanquam praesides judicent; quis non illos istis incomparabili aestimatione praeponat? 42. Quae cum ita sint, obsecro te, cum agitur in teipsa hoc tam grande negotium; cum ab exterioribus interiora distinguis, atque illa istis ineffabiliter anteponis; cumque istis foris relictis, in illis intrinsecus demoraris, et ea suis quibusdam incorporalibus finibus metiendo judicas, in nulla te putas, an in aliqua luce versari? Ego enim existimo quod tanta tibi et talia, tam vera, tam clara, tam certa videri sine luce non possunt. Ipsam igitur lucem in qua cuncta illa perspicis, intuere; et vide utrum ad eam possit accedere ullus corporeorum radius oculorum: profecto non potest. Attende etiam; et utrum in ea", + "candidate_score": 0.630138, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_84_86", + "bdc_text": "Amicitiam inter nos et fraternitatem non minus coluisse me scio , quam vos erga me colueritis in ultimo quidem vestro conventu Tiguri Ironisch zu verstehen ; bei erwähntem Treffen in Zürich ( s. oben Anm. 26 ) wurden Capito und Bucer unfreundlich behandelt ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_197", + "psc_text": "de suscepto hinc patrocinio mendacii officiosi. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo charitatis obsequendo atque amplectendo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. CAPUT PRIMUM. 1. Nunquam aeque quisquam tam facie cuilibet innotuit, quam mihi tuorum in Domino studiorum quieta, laeta, et vere exercitatio liberalis. Quanquam ergo percupiam omnino te nosse; tamen exiguum quiddam tui minus habeo, praesentiam videlicet corporis: quam ipsam etiam posteaquam te beatissimus nunc episcopus, tum vero jam episcopatu dignus, frater Alypius vidit, remeansque a me visus est, negare non possum magna ex parte mihi esse relatu ejus impressam; et ante reditum, cum te ille ibi videbat, ego videbam, sed oculis ejus. Non enim animo me atque illum, sed corpore duos, qui noverit, dixerit, concordia duntaxat et familiaritate fidissima, non meritis quibus ille antecellit. Quia ergo me primitus communione spiritus quo in unum nectimur, deinde illius ex ore jam diligis; nequaquam impudenter quasi aliquis ignotus commendo Germanitati tuae fratrem Profuturum,", + "candidate_score": 0.62948, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_165_167", + "bdc_text": "Juni 1544 gebilligten Reichsabschied von Speyer , an dem jener \"eynen andern gemeynen reichßtag fürnemlich von wegen der streittigen religion . . . auf nechstkünftigen herbst odder winterzeit \" versprach; s. RTA JR XV/4 2271 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_336", + "psc_text": "cum offensione manducant, vel cum offensione jejunant, et per utramlibet intemperantiam scandala concitant, quibus non superatur diabolus, sed laetatur. 22. Quod si respondetur, hoc docuisse Jacobum Jerosolymis, Ephesi Joannem, caeterosque aliis locis, quod docuit Romae Petrus, id est ut sabbato jejunetur, sed ab hac doctrina terras caeteras deviasse, atque in ea Romam stetisse: et e contrario refertur Occidentis potius aliqua loca in quibus Roma est, non servasse quod Apostoli tradiderunt; Orientis vero terras, unde coepit ipsum Evangelium praedicari, in eo quod ab omnibus simul cum ipso Petro Apostolis traditum est, ne sabbato jejunetur, sine aliqua varietate mansisse: interminabilis est ista contentio, generans lites, non finiens quaestiones. Sit ergo una fides universae quae ubique dilatatur Ecclesiae, tanquam intus in membris, etiamsi ipsa fidei unitas quibusdam diversis observationibus celebratur, quibus nullo modo quod in fide verum est impeditur. Omnis enim pulchritudo filiae regis intrinsecus (Psal. XLIV, 14): illae autem observationes quae variae", + "candidate_score": 0.629389, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_55", + "bdc_text": "Capito und Bucer hatten in Basel im Januar 1536 behauptet , dass der Abendmahlsstreit \"in verbis potius quam ipsa sententia existeret\" , das ist \"mer inn worten dann in grund stünde\" ( laut der deutschen Fassung des Warhafften Bekanntnuß , Zürich , Froschauer , 1544 , f. 33r. ) .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3003", + "psc_text": "per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 46, 47). Et innumerabilia sunt testimonia Librorum sanctorum, quae in hunc librum coarctare non debui. In quibus sicut apparet Dominus Christus, sive secundum divinitatem qua aequalis est Patri, qui in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; sive secundum susceptae carnis humilitatem, qua Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 1, 14): sic apparet etiam ejus Ecclesia, non in sola Africa, sicut isti impudentissima vanitate delirant, sed toto orbe terrarum diffusa. 4. Testimoniis enim divinis lites suas praeferunt, quia in causa Caeciliani quondam Ecclesiae Carthaginensis episcopi, cui crimina objecerunt quae nec potuerunt probare nec possunt, se ab Ecclesia catholica, hoc est, ab unitate omnium gentium, diviserunt. Quamvis et si vera essent quae ab eis objecta sunt Caeciliano, et nobis possent aliquando monstrari, ipsum jam mortuum anathematizaremus: sed tamen Ecclesiam Christi, quae non litigiosis opinionibus", + "candidate_score": 0.629349, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_135", + "bdc_text": "20 , 25-28 par. nos conformemus , ne cuiquam ullam demus offensionemRöm 14 , 13 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2448", + "psc_text": "in iram ei qui male agit. Ideoque necessitate subditi estote, non solum propter iram, sed et propter conscientiam. Ideo enim et tributa praestatis: ministri enim Dei sunt, in hoc ipsum perseverantes. Reddite omnibus debita: cui tributum, tributum; cui vectigal, vectigal; cui timorem, timorem; cui honorem, honorem. Nemini quidquam debeatis, nisi ut invicem diligatis (Rom. XIII, 1-8). Haec verba Apostoli, utilitatem vestrae severitatis ostendunt. Proinde sicut dilectionem jussi sunt terrentibus debere qui timent, ita dilectionem jussi sunt timentibus debere, qui terrent. Nihil nocendi cupiditate fiat, sed omnia consulendi charitate; et nihil fiat immaniter, nihil inhumaniter. Ita formidabitur ultio cognitoris, ut nec intercessoris religio contemnatur; quia et plectendo et ignoscendo hoc solum bene agitur, ut vita hominum corrigatur. Quod si tanta est perversitas et impietas, ut ei corrigendae nec disciplina possit prodesse, nec venia; a bonis tamen intentione atque conscientia quam Deus cernit, sive severitate, sive lenitate, nonnisi officium dilectionis impletur. 20.", + "candidate_score": 0.62924, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_10", + "bdc_text": "Quanquam providebam Diese Befürchtung spürt man schon zu Beginn von Bucers Brief vom 13 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_777", + "psc_text": "ponere, et haeresim sceleratissimam rursum in Ecclesiam introducere. Sin autem haec nobis incumbit necessitas, ut Judaeos cum legitimis suis suscipiamus, et licebit eis observare in ecclesiis Christi quod exercuerunt in synagogis satanae, dicam quod sentio: non illi Christiani fient, sed nos Judaeos facient. 14. Quis enim hoc Christianorum patienter audiat, quod in tua epistola continetur: « Judaeus erat Paulus; Christianus autem factus, non Judaeorum sacramenta reliquerat, quae convenienter ille populus, et legitimo tempore quo oportebat, acceperat: ideoque suscepit celebranda ea cum jam Christi esset apostolus, ut doceret non esse perniciosa his qui ea vellent, sicut a parentibus per Legem acceperant, custodire. » Rursum obsecro te, ut pace tua meum dolorem audias. Judaeorum Paulus cerimonias observabat, cum jam Christi esset apostolus, et dicis « eas non esse perniciosas his qui eas vellent, sicut a parentibus acceperant, custodire. » Ego e contrario loquar, et reclamante mundo, libera voce pronuntiem, cerimonias Judaeorum et", + "candidate_score": 0.628803, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_164_166", + "bdc_text": "tempus igitur non esse , ut de religione in comitiis hishis , ut promiserat am Rande nachgetragen. , ut promiserat , In dem vom Kaiser am 10 . Juni 1544 gebilligten Reichsabschied von Speyer , an dem jener \"eynen andern gemeynen reichßtag fürnemlich von wegen der streittigen religion . . . auf nechstkünftigen herbst odder winterzeit \" versprach;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_336", + "psc_text": "cum offensione manducant, vel cum offensione jejunant, et per utramlibet intemperantiam scandala concitant, quibus non superatur diabolus, sed laetatur. 22. Quod si respondetur, hoc docuisse Jacobum Jerosolymis, Ephesi Joannem, caeterosque aliis locis, quod docuit Romae Petrus, id est ut sabbato jejunetur, sed ab hac doctrina terras caeteras deviasse, atque in ea Romam stetisse: et e contrario refertur Occidentis potius aliqua loca in quibus Roma est, non servasse quod Apostoli tradiderunt; Orientis vero terras, unde coepit ipsum Evangelium praedicari, in eo quod ab omnibus simul cum ipso Petro Apostolis traditum est, ne sabbato jejunetur, sine aliqua varietate mansisse: interminabilis est ista contentio, generans lites, non finiens quaestiones. Sit ergo una fides universae quae ubique dilatatur Ecclesiae, tanquam intus in membris, etiamsi ipsa fidei unitas quibusdam diversis observationibus celebratur, quibus nullo modo quod in fide verum est impeditur. Omnis enim pulchritudo filiae regis intrinsecus (Psal. XLIV, 14): illae autem observationes quae variae", + "candidate_score": 0.6287, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_151", + "bdc_text": "Laut Alphonse L. E. Verheyden , Le martyrologe protestant des Pays-Bas au XVI e s. , Bruxelles 1960 , p. 265 , ist das Paar am 23 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3521", + "psc_text": "nubibus (Matth. XXVI, 64): de quibus nubibus dictum est per prophetam, Mandabo nubibus meis ne pluant super eam (Isai. V, 6): sive de ipso fine, in quo apparebit vivos judicaturus et mortuos. 26. Cum itaque signa dicat, quae ad ista tria pertinent, id est, ad excidium illius civitatis; ad adventum ejus in corpore suo, quod est Ecclesia; ad adventum ejus in capite Ecclesiae, quod est ipse: quod eorum signorum ad quod horum trium referendum sit, diligenti consideratione ceruendum est, ne forte quod pertinet ad eversionem Jerusalem, ad finem saeculi referendum putemus; aut e contrario quod ad finem saeculi pertinet, affirmemus ad civitatis illius excidium pertinere; aut quod pertinet ad ejus adventum in corpore suo, quod est Ecclesia, dicamus pertinere ad ejus adventum novissimum in corpore suo, quod est caput Ecclesiae; aut rursus quod pertinet ad adventum ejus novissimum per seipsum, ad eum pertinere asseveremus adventum qui est per Ecclesiam. In", + "candidate_score": 0.627741, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_177_179", + "bdc_text": "Erstellte , falls das Konzil keinen guten Fortgang nehmen würde , \"noch vor besluß dises reichstags\" einen gesonderten Reichstag in Aussicht , \"furnemlich dises articls und auch des Turggen halber\" ( ebd. , 115f ) . tamen ut constaret certa religionis ratio , dum concilio generali aliquid certius constitueretur . Agendum igitur esse de Turcis , si non iusto bello petendis - cum tempus ad id bellum apparandum defluxerit - , tamen hoc anno arcendis , dum in sequentem annum iustum offensivum , ut vocant , bellum apparetur ( pecunia etiam ab aliquibus statibus collecta petatur ) Zum geplanten Gemeinen Pfennig zugunsten des Türkenfeldzuges s.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1728", + "psc_text": "Deum Israel, hoc est verum Deum, non tantum faceret, sed vel diceret aliquid, omnes regni sui populos praeceptis minacissimis terruerunt; et majores istorum ipsam Caeciliani causam, unde nata est ista dissensio, ad Constantinum imperatorem per Anulinum proconsulem accusando miserunt; quod utique non ob aliud videntur fecisse, nisi ut imperator Constantinus contra eos qui superati essent, eis qui superassent, aliquid regali auctoritate decerneret; totamque ipsam causam potuerunt (et forte fecerunt ipsius collationis necessitate), archivis publicis perserutatis, invenire olim esse finitam, post ecclesiastica judicia, quibus absolutus est Caecilianus, illo etiam imperatore judicante, ad cujus examen rem totam et primo miserunt, et postea perduxerunt. Ibi potuerunt etiam causam Felicis Aptungensis ordinatoris Caeciliani, quem malorum omnium fontem in concilio suo dixerant, cognoscente Aeliano proconsule ex praecepto ejusdem imperatoris, invenire purgatam. 5. Quanquam et hoc si attenderunt, et, quod facile fuerat, adverterunt, in Scripturis sanctis Ecclesiam Christi permixtis zizaniis, et palea, et piscibus malis futuram", + "candidate_score": 0.62754, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_83_85", + "bdc_text": "satisfaciam vobis , si potero . Amicitiam inter nos et fraternitatem non minus coluisse me scio , quam vos erga me colueritis in ultimo quidem vestro conventu Tiguri Ironisch zu verstehen ; bei erwähntem Treffen in Zürich ( s.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_197", + "psc_text": "de suscepto hinc patrocinio mendacii officiosi. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo charitatis obsequendo atque amplectendo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. CAPUT PRIMUM. 1. Nunquam aeque quisquam tam facie cuilibet innotuit, quam mihi tuorum in Domino studiorum quieta, laeta, et vere exercitatio liberalis. Quanquam ergo percupiam omnino te nosse; tamen exiguum quiddam tui minus habeo, praesentiam videlicet corporis: quam ipsam etiam posteaquam te beatissimus nunc episcopus, tum vero jam episcopatu dignus, frater Alypius vidit, remeansque a me visus est, negare non possum magna ex parte mihi esse relatu ejus impressam; et ante reditum, cum te ille ibi videbat, ego videbam, sed oculis ejus. Non enim animo me atque illum, sed corpore duos, qui noverit, dixerit, concordia duntaxat et familiaritate fidissima, non meritis quibus ille antecellit. Quia ergo me primitus communione spiritus quo in unum nectimur, deinde illius ex ore jam diligis; nequaquam impudenter quasi aliquis ignotus commendo Germanitati tuae fratrem Profuturum,", + "candidate_score": 0.627123, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_33", + "bdc_text": "- sed memoriam tantum Christi re ipsa absentis - quod alii quidam vestrum aperte scripserunt - facere , tum nihil praetermisistis , quibus ostendatis Lutherum esse malum virum , plenum fastu fratrumque contemptu , contentiosum , praefractum , furentem , impurum , Siehe z.B.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1631", + "psc_text": "redigo » (I Cor. IX, 27); a quo opere saturitas carnis aliena est: nisi forte et ipsam saturandae carnis curam, quae maxime observantiam religionis praetendentibus probrosa est, non parcere corpori dixit, secundum illud honestatis praeceptum, quod alibi dicit, ut unusquisque suum vas honorifice possidere noverit (I Thess. IV, 4), ut hostiam vivam, placentem Deo suum corpus exhibeat (Rom. XII, 1), non in saturitatem carnis, quia distensio corporis animae sobrietatem necat, et inimica est castitati. CAP. III. 14. Restat ut aliquid et de evangelicis locis suggeram Beatitudini tuae: non quidem quanta legenti per otium occurrere solent (nec enim nunc vacabit dispersa per libros quaerere, aut in reminiscendis memoriam ventilare), sed vel pauca, quae ad horam dictationis hujus in mentem veniunt, sciscitabor. De resurrectionis forma non grandem, sed plenam fidei instructione epistolam, qua secundae consultationi meae, dum Carthagini hiemares rescripseras, si habes relatam in schedis, rogo ut mittas, aut certe retexas eam", + "candidate_score": 0.627115, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_83_85", + "bdc_text": "satisfaciam vobis , si potero . Amicitiam inter nos et fraternitatem non minus coluisse me scio , quam vos erga me colueritis in ultimo quidem vestro conventu Tiguri Ironisch zu verstehen ; bei erwähntem Treffen in Zürich ( s.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2487", + "psc_text": "causa metuendo non vereor. Metuo enim ne primum Deo, deinde ipsi amicitiae quam mecum inire dignatus es, jure displiceam, si minus liber in admonendo fuero, quod me admonere saluberrime existimo. Sim certe verecundior, cum tibi pro aliis intercedo: cum vero pro teipso, tanto liberior quanto amicior; quia tanto amicior quanto fidelior: quanquam haec ipsa non dicerem, nisi verecundius agerem. Quae si maxima est, ut ipse scripsisti, difficilium inter bonos efficacia; adjuvet me pro te apud te, ut in illo te fruar, qui mihi hanc ad te januam fiduciamque praestitit: praesertim quia id quod suggero, jam facile arbitror esse animo tuo tot divinis muneribus adminiculato et instructo. 12. Si enim virtutes quas accepisti, a quo acceperis sentiens, eique gratias agens, eas ad ipsius cultum etiam in tuis istis saecularibus honoribus conferas, tuaeque potestati subditos homines ad eum colendum exemplo tuae religiosae vitae, et ipso studio consulendi, seu fovendo seu terrendo erigas", + "candidate_score": 0.627115, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_10", + "bdc_text": "Quanquam providebam Diese Befürchtung spürt man schon zu Beginn von Bucers Brief vom 13 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_879", + "psc_text": "perniciosa his qui ea vellent, sicut a parentibus per Legem acceperant, custodire, minus me posuisse, Illo duntaxat tempore, quo primum fidei gratia revelata est: tunc enim hoc non erat perniciosum. Progressu vero temporis illae observationes ab omnibus Christianis desererentur; ne, si tunc fieret, non discerneretur quod Deus populo suo per Moysen praecepit, ab eo quod in templis daemoniorum spiritus immundus instituit. Proinde potius culpanda est negligentia mea, quia hoc non addidi, quam objurgatio tua. Verumtamen longe antequam litteras tuas accepissem, scribens contra Faustum manichaeum quomodo eumdem locum, quamvis breviter explicaverim, et hoc illic non praetermiserim, et legere poterit, si non dedignetur, Benignitas tua, et a charissimis nostris, per quos nunc haec scripta misi, quomodo volueris tibi fides fiet, illud me ante dictasse: mihique de animo meo crede, quod coram Deo loquens, jure charitatis exposco, nunquam mihi visum fuisse, etiam nunc Christianos ex Judaeis factos, sacramenta illa vetera quolibet affectu, quolibet", + "candidate_score": 0.627048, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_220_222", + "bdc_text": "donec causa iudicetur , nunc petit Brunsvicensem simpliciter restitui , ne qui motus in Germania fiant . Foedus papisticum instaurant , cui et Lotharingum Herzog François I. von Lothringen. dedisse se aiunt . Videtur antichristus Gemeint ist das Papsttum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_961", + "psc_text": "episcopale judicium in urbe Roma faciendum; ubi quemadmodum causa dicta atque finita sit, et Caecilianus innocens judicatus sit, indicant Gesta ecclesiastica. Jam utique post pacificum moderamen judicii episcopalis, omnis contentiosnis et animositatis pertinacia debebat exstingui. Sed rursus majores vestri ad Imperatorem redierunt, et non recte judicatum, neque omnem causam auditam esse conquesti sunt. Unde ille alterum episcopale judicium dedit habendum in Arelatensi Galliae civitate, ubi multi vestri, vana et diabolica dissensione damnata, cum Caeciliano in concordiam redierunt; alii vero pertinacissimi et litigiosissimi ad eumdem imperatorem appellaverunt. Postea et ipse coactus episcopalem causam inter partes cognitam terminavit, et primus contra vestram partem legem constituit, ut loca congregationum vestrarum fisco vindicarentur: quarum omnium rerum documenta si vellemus inserere, nimium longas litteras faceremus. Illud tamen nullo modo praetermittendum est, quomodo Felicis Aptungensis, quem fontem omnium malorum in concilio Carthaginensi, ab Secundo Tigisitano primate, patres vestri fuisse dixerunt, urgentibus apud Imperatorem vestris, publico judicio", + "candidate_score": 0.627029, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_10", + "bdc_text": "Quanquam providebam Diese Befürchtung spürt man schon zu Beginn von Bucers Brief vom 13 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_774", + "psc_text": "esset apostolus, ut doceret non esse perniciosa his qui ea vellent, sicut a parentibus per Legem acceperant, custodire, etiam cum in Christum credidissent; non tamen in eis jam constituerent spem salutis, quoniam per Dominum Jesum salus ipsa quae illis sacramentis significabatur, advenerat. » Totius sermonis tui, quem disputatione longissima protraxisti, hic sensus est ut Petrus non erraverit in eo quod his qui ex Judaeis crediderant, putaverit Legem esse servandam; sed in eo a recti linea deviarit, quod Gentes coegerit judoizare. Coegerit autem non docentis imperio, sed conversationis exemplo. Et Paulus non contraria sit locutus his quae ipse gesserat; sed quare Petrus eos qui ex Gentibus erant, judaizare compelleret. 13. Haec ergo summa est quaestionis, imo sententiae tuae, ut post Evangelium Christi, bene faciant Judaei credentes, si Legis mandata custodiant; hoc est si sacrificia offerant quae obtulit Paulus, si filios circumcidant, si sabbatum servent, ut Paulus in Timotheo, et omnes observavere", + "candidate_score": 0.626856, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_171_173", + "bdc_text": "iam celebrari coeptoSiehe die kaiserliche Proposition vom 17 . März 1545 ( RTA JR XVI /1 115 , Nr. 15 ) bzw. vom 24 . März 1545 ( RTA JR XVI /1 126f , Nr. 16 ). .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_615", + "psc_text": "Dicit enim, Corpus quidem mortuum est propter peccatum; spiritus autem vita est propter justitiam. Si autem Spiritus ejus qui suscitavit Jesum Christum a mortuis habitat in vobis; qui suscitavit Jesum Christum a mortuis, vivificabit et mortalia corpora vestra per inhabitantem Spiritum ejus in vobis (Id. VIII, 10, 11). 27. Haec et ex autoritate divinarum Scripturarum et universae Ecclesiae, quae toto orbe diffunditur, consensione, per anniversarium Pascha celebrantur. CAPUT XV. In magno utique sicut jam intelligis, sacramento. Et in Scripturis quidem veteribus ad agendum Pascha non est praeceptum tempus, nisi ex mense novorum, a luna quarta decima usque ad vicesimam primam: ex Evangelio tamen, quia manifestum est, quo etiam die Dominus crucifixus sit, et in sepultura fuerit, et resurrexerit, adjuncta est etiam ipsorum dierum observatio per patrum concilia, et orbi universo christiano persuasum est eo modo Pascha celebrari oportere. 28. Quadragesima sane jejuniorum habet auctoritatem, et in veteribus Libris ex jejunio", + "candidate_score": 0.626856, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_10", + "bdc_text": "Quanquam providebam Diese Befürchtung spürt man schon zu Beginn von Bucers Brief vom 13 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3496", + "psc_text": "docet nos Antichristum manifestum futurum: siquidem ipsum videtur aliquanto evidentiori significatione tetigisse interficiendum spiritu oris Domini Jesu Christi; sed post quantum temporis istud erit, nec saltem obscure locutus est. Quisnam sit enim qui modo tenet, vel quid teneat, vel quid sibi velit quod ait, de medio fiat, potest quisque se coarctare ut intelligat, vel aliquatenus suspicetur, quoniam quoquo modo scriptum legit: quamdiu autem teneat, et post quanta temporum spatia de medio fiat, hic omnino tacetur. CAPUT IV. 12. Item Dominus, inquis, in Evangelio increpat Judaeos, dicens: « Et tu, si cognovisses tempus visitationis tuae, forsitan permansisses; nunc autem abscondita sunt de oculis tuis » (Luc. XIX, 42). Sed hoc ad tempus primi adventus Domini pertinet, non secundi, de quo nunc quaestio est. De secundo quippe adventu suo dixit, Non est vestrum scire tempora, non de primo: de illo enim ab eo quaesierunt Discipuli quem sperabant, non de isto quem jam", + "candidate_score": 0.62671, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_83_85", + "bdc_text": "satisfaciam vobis , si potero . Amicitiam inter nos et fraternitatem non minus coluisse me scio , quam vos erga me colueritis in ultimo quidem vestro conventu Tiguri Ironisch zu verstehen ; bei erwähntem Treffen in Zürich ( s.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4", + "psc_text": "mihi abruperim odiosissimum retinaculum, quo ab philosophiae ubere desperatione veri, quod est animi pabulum, refrenabar. EPISTOLA II. Zenobio desiderium exponit suum, ut disputationem inter se coeptam, inter se finiant. ZENOBIO AUGUSTINUS. 1. Bene inter nos convenit, ut opinor, omnia quae corporeus sensus attingit, ne puncto quidem temporis eodem modo manere posse, sed labi, effluere et praesens nihil obtinere, id est, ut latine loquar, non esse. Horum itaque perniciosissimum amorem, poenarumque plenissimum, vera et divina philosophia monet frenare atque sopire; ut se toto animus, etiam dum hoc corpus agit, in ea quae semper ejusdem modi sunt, nec peregrino pulchro placent, feratur atque aestuet. Quae cum ita sint, et cum te verum ac simplicem, qualis sine ulla sollicitudine amari potes, in semetipsa mens videat, fatemur tamen congressum istum atque conspectum tuum, cum a nobis corpore discedis, locisque sejungeris, quaerere nos, eoque dum licet cupere. Quod profecto vitium, si te bene novi, amas", + "candidate_score": 0.626435, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_109_111", + "bdc_text": "und des gantzen kirchendiensts Reformation bey unß Teutschen zß finden und in das werck zu bringen , Straßburg , Kraft Müller , 1545 ( BucerBibl , Nr. 150 ; VD 16 B 8958 ; Einleitung und Text in BucerD S XI /2 351-454 ) .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1725", + "psc_text": "remissionem peccatorum, per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 46, 47), contra eos est qui dicunt non esse Ecclesiam in orbe terrarum: ut uno brevi capitulo paucisque verbis, et inimicus capitis, et inimicus corporis repellatur, et, si fideliter attenderit, corrigatur. 3. Nam tenere istas inimicitias fratres nostros tanto magis dolemus, quanto magis eos constat easdem Scripturas nobiscum tenere, quibus haec apertissima testimonia continentur. Judaei quippe qui negant resurrexisse Christum, saltem non accipiunt Evangelium: isti autem fratres nostri utriusque Testamenti auctoritate devincti sunt; et tamen criminari nos volunt de Evangelio tradito, et nolunt ei credere recitato. Sed nunc fortasse hujus collationis cura suscepta diligentius perscrutati sunt Scripturas sacras; et quia in eis innumerabilia testimonia repererunt, quibus promissa est Ecclesia futura in omnibus gentibus, et toto orbe terrarum, sicut eam reddi et praesentari coepisse in Evangelio et Epistolis apostolicis, et in Actibus Apostolorum videmus, ubi et ipsa loca, et civitates, et", + "candidate_score": 0.626277, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_165_167", + "bdc_text": "Juni 1544 gebilligten Reichsabschied von Speyer , an dem jener \"eynen andern gemeynen reichßtag fürnemlich von wegen der streittigen religion . . . auf nechstkünftigen herbst odder winterzeit \" versprach; s. RTA JR XV/4 2271 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_872", + "psc_text": "Vellem me doceret benigna Sinceritas tua, utrum simulate quisquam sanctus orientalis, cum Romam venerit, jejunet sabbato, excepto illo die paschalis vigiliae: quod si malum esse dixerimus; non solum Romanam Ecclesiam, sed etiam multa ei vicina, et aliquanto remotiora damnabimus, ubi mos idem tenetur et manet. Si autem non jejunare sabbato malum putaverimus; tot ecclesias Orientis, et multo majorem orbis christiani partem qua temeritate criminabimur? Placetne tibi, ut medium quiddam esse dicamus, quod tamen acceptabile sit ei qui hoc non simulate, sed congruenti societate atque observantia fecerit? Et tamen nihil inde legimus in canonicis Libris praeceptum esse Christianis. Quanto magis illud malum dicere non audeo, quod Deum praecepisse ipsa christiana fide negare non possum, qua didici non eo me justificari, sed gratia Dei per Jesum Christum Dominum nostrum? 15. Dico ergo circumcisionem praeputii et caetera hujusmodi, priori populo per Testamentum quod Vetus dicitur, divinitus data ad significationem futurorum quae per Christum", + "candidate_score": 0.626269, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_50", + "bdc_text": "Me non cum adversariis , Bucer reagiert auf oben Nr. 2096 , 141. 23f .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_495", + "psc_text": "civitate, ubi etiam ipse est, accepta legitima potestate, si ejus congruit personae. Qui vero repelluntur aliquo terrore ne male faciant, etiam ipsis aliquid fortasse praestatur. Hinc autem dictum est, non resistamus malo (Matth. V, 39), ne nos vindicta delectet, quae alieno malo animum pascit; non ut correctionem hominum negligamus. Unde nec reus est mortis alienae, qui suae possessioni murum circumduxerit, si aliquis ex ipsius ruinis percussus intereat. Neque enim reus est christianus, si bos ejus aliquem feriendo, vel equus calcem jaciendo aliquem occidat; aut ideo non debent christiani boves habere cornua, aut equus ungulas, aut dentes canis; aut vero quoniam apostolus Paulus satis egit ut in tribuni notitiam perferretur, insidias sibi a quibusdam perditis praeparari, et ob hoc deductores accepit armatos (Act. XXIII, 17-24), si in illa arma scelerati homines incidissent, Paulus in effusione sanguinis eorum suum crimen agnosceret. Absit ut ea quae propter bonum ac licitum facimus, aut habemus,", + "candidate_score": 0.625862, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_33", + "bdc_text": "- sed memoriam tantum Christi re ipsa absentis - quod alii quidam vestrum aperte scripserunt - facere , tum nihil praetermisistis , quibus ostendatis Lutherum esse malum virum , plenum fastu fratrumque contemptu , contentiosum , praefractum , furentem , impurum , Siehe z.B.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_382", + "psc_text": "nosti, quando ne ipsos quidem praetermittere volueris, subjungeres etiam in quibus cavendi essent: quanquam nonnullos etiam praeterieris; quod scire cuperem quo consilio factum sit. Aut si illud volumen forte onerare noluisti, ut commemoratis haereticis, non adderes in quibus eos catholica damnarit auctoritas; peto ne grave sit litterario labori tuo, quo non mediocriter per Domini Dei nostri gratiam, in latina lingua sanctorum studia et accendisti et adjuvisti, id quod tibi per humilitatem meam fraterna charitas indicit, ut si occupationes tuae sinunt, omnium haereticorum perversa dogmata, qui rectitudinem fidei christianae usque ad hoc tempus vel impudentia vel imperitia vel pervicacia depravare conati sunt, uno libello breviter digesta edas, in notitiam eorum quibus aut non vacat propter alia negotia, aut non valent propter alienam linguam tam multa legere atque cognoscere. Diu te rogarem, nisi hoc soleret esse indicium minus praesumentis de charitate. Hunc interea fratrem nostrum Paulum in Christo multum commendo benignitati tuae,", + "candidate_score": 0.625654, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_217_219", + "bdc_text": "militem iam coegit gregariumVgl . schon oben Nr. 2094 , 8. . Imperator , qui ante egit de sequestranda ditione Brunsvicensi , Nämlich auf dem Reichstag zu Speyer ; s. Demandt 58 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_413", + "psc_text": "etiam ipsis securalibus legibus poenas justas et debitas lueret. CAPUT V. 14. Quod si Gesta proconsularia displicent, ecclesiasticis cedite. Omnia vobis ordine recitata sunt. An forte non debuit Romanae Ecclesiae Melchiades episcopus cum collegis transmarinis episcopis illud sibi usurpare judicium, quod ab Afris septuaginta, ubi primas Tigisitanus praesedit, fuerat terminatum? Quid quod nec ipse usurpavit? Rogatus quippe imperator, judices misit episcopos qui cum eo sederent, et de tota illa causa quod justum videretur statuerent. Hoc probamus et Donatistarum precibus, et verbis ipsius imperatoris: utraque enim vobis lecta meministis, et inspiciendi ac describendi licentiam nunc habetis. Legite et considerate omnia. Videte quanta cura pacis atque unitatis conservandae vel restituendae cuncta discussa sint; quemadmodum accusatorum persona tractata, et quorumdam eorum quibus maculis improbata sit, praesentiumque vocibus liquido constiterit, nihil eos habuisse quod in Caecilianum dicerent, sed totam causam in plebem de parte Majorini, hoc est seditiosam et ab Ecclesiae pace alienatam multitudinem", + "candidate_score": 0.625378, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_84_86", + "bdc_text": "Amicitiam inter nos et fraternitatem non minus coluisse me scio , quam vos erga me colueritis in ultimo quidem vestro conventu Tiguri Ironisch zu verstehen ; bei erwähntem Treffen in Zürich ( s. oben Anm. 26 ) wurden Capito und Bucer unfreundlich behandelt ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3955", + "psc_text": "salutem. 1. A sanctis fratribus et coepiscopis meis Urbano et Novato, qualis sis vir et quantus, accepi: quorum alteri apud Carthaginem in Hilarensi oppido, et modo in Siccensi; alteri autem apud Sitifim te nosse provenit. Per hos ergo factum est, ut nec ego te habere incognitum possem. Neque enim quia me infirmitas corporis, et congenitum frigus, id est, genus aetatis non sinit coram tecum colloqui, ideo non te vidi: nam et iste mihi praesens, quando ad me venire dignatus est, ille autem litteris, non faciem tuae carnis, sed cordis ostendit, ut tanto suavius, quanto interius te viderem. Hanc faciem tuam et in sancto Evangelio, et nos, et tu ipse, propitio Deo, tanquam in speculo laetissimus inspicis, ubi scriptum est a veritate dicente: Beati pacifici; quoniam filii Dei vocabuntur (Matth. V, 9). 2. Magni quidem sunt, et habent gloriam suam, non solum fortissimi, sed etiam, quod verioris genus est laudis, fidelissimi", + "candidate_score": 0.625231, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_84_86", + "bdc_text": "Amicitiam inter nos et fraternitatem non minus coluisse me scio , quam vos erga me colueritis in ultimo quidem vestro conventu Tiguri Ironisch zu verstehen ; bei erwähntem Treffen in Zürich ( s. oben Anm. 26 ) wurden Capito und Bucer unfreundlich behandelt ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_714", + "psc_text": "Italiam sparsa, qua taxabatur locus non recte expositus in Epistola ad Galatas. Domino vere sancto et beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Domino salutem. CAP. PRIMUM. 1. Crebras ad me epistolas dirigis, et saepe compellis ut respondeam cuidam epistolae tuae, cujus ad me, ut ante jam scripsi, per fratrem Sysinnium diaconum exemplaria pervenerant, absque subscriptione tua, et quae primum per fratrem Profuturum, secundo per quemdam alium te misisse significas; et interim Profuturum retractum de itinere, et episcopum constitutum, veloci morte subtractum; illum cujus nomen retices, maris timuisse discrimina, et navigationis mutasse consilium. Quae cum ita sint, satis mirari nequeo quomodo ipsa epistola et Romae et in Italia haberi a plerisque dicatur, et ad me solum non pervenerit, cui soli missa est; praesertim cum idem frater Sysinnius inter caeteros tractatus tuos dixerit eam se non in Africa, non apud te, sed in insula Adriae, ante hoc ferme quinquennium reperisse. 2. De amicitia", + "candidate_score": 0.624821, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_7_9", + "bdc_text": "- Zum angeblich späten Eintreffen von Bucers Brief in Zürich s. ebd. , Z. 3 und Anm. 2 . te accepisse tam sero et apertumVgl. oben Nr. 2096 , 2 . non est factum mea culpa ac dolet .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_914", + "psc_text": "ex hebraeo interpretationem in ecclesiis legi, ne contra Septuaginta auctoritatem, tanquam novum aliquid proferentes, magno scandalo perturbemus plebes Christi, quarum aures et corda illam interpretationem audire consueverunt, quae etiam ab Apostolis approbata est. Unde et illud apud Jonam virgultum (Jonae IV, 6), si in hebraeo nec hedera est, nec cucurbita, sed nescio quid aliud, quod trunco suo nixum nullis sustentandum adminiculis erigatur; mallem jam in omnibus latinis cucurbitam legi. Non enim frustra hoc puto Septuaginta posuisse, nisi quia et huic simile sciebant. 36. Satis me, imo fortasse plus quam satis, tribus epistolis tuis, respondisse arbitror; quarum duas per Cyprianum accepi, unam per Firmum. Rescribe quod visum fuerit ad nos vel alios instruendos. Dabo autem operam diligentiorem, quantum me adjuvat Dominus, ut litterae quas ad te scribo, prius ad te perveniant quam ad quemquam, a quo latius dispergantur. Fateor enim, nec mihi hoc fieri velle de tuis ad me, quod de", + "candidate_score": 0.62432, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_84_86", + "bdc_text": "Amicitiam inter nos et fraternitatem non minus coluisse me scio , quam vos erga me colueritis in ultimo quidem vestro conventu Tiguri Ironisch zu verstehen ; bei erwähntem Treffen in Zürich ( s. oben Anm. 26 ) wurden Capito und Bucer unfreundlich behandelt ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_196", + "psc_text": "quia multa scripta nostra lecturus es, multo erit mihi gratior dilectio tua, si ex his quae tibi displicuerint, emendaveris me justus in misericordia, et argueris me. Non enim talis es, cujus oleo timeam impinguari caput meum. Fratres non solum qui nobiscum habitant, et qui ubilibet habitantes Deo pariter serviunt, sed prope omnes qui nos in Christo libenter noverunt, salutant, venerantur, desiderant Germanitatem, Beatitudinem, Humanitatem tuam. Non audeo petere; sed si tibi ab ecclesiasticis muneribus vacat, vides quid mecum sitiat Africa. EPISTOLA XXVIII. Augustinus Hieronymo, de nova post LXX Veteris Testamenti versione; deque Petro reprehenso a Paulo ad Galat. II, expostulans de suscepto hinc patrocinio mendacii officiosi. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo charitatis obsequendo atque amplectendo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. CAPUT PRIMUM. 1. Nunquam aeque quisquam tam facie cuilibet innotuit, quam mihi tuorum in Domino studiorum quieta, laeta, et vere exercitatio liberalis. Quanquam ergo percupiam omnino te nosse; tamen exiguum", + "candidate_score": 0.623876, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_84_86", + "bdc_text": "Amicitiam inter nos et fraternitatem non minus coluisse me scio , quam vos erga me colueritis in ultimo quidem vestro conventu Tiguri Ironisch zu verstehen ; bei erwähntem Treffen in Zürich ( s. oben Anm. 26 ) wurden Capito und Bucer unfreundlich behandelt ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4256", + "psc_text": "felicissima consequendo. Sed etiam nunc diligentius intuere unde magis dicamur absentes; utrum quia nostra invicem corpora non videmus, an quia signa non damus et recipimus animorum, quod est colloqui. Puto enim quod, licet longinquis regionibus corpore separati, si nostras cogitationes nosse possemus, magis essemus nobiscum, quam si uno in loco alter alterutrum conspicantes taciti sederemus, nulla vocibus signa sensus intimi proferentes, nullis corporum motibus nostros animos indicantes. Quocirca intelligis ideo unumquemque sibi esse praesentiorem quam alterum alteri, quod unusquisque sibi magis quam alteri notus est; non faciem suam, quae, nisi adsit speculum, gestatur et latet, sed conscientiam contuendo, quam et clausis oculis videt. Quanta est igitur etiam vita, quae pro magno habetur, nostra? EPISTOLA CCLXVIII. Fascius quidam aere alieno obrutus ad ecclesiam confugerat; cujus creditoribus, mutua accepta pecunia, Augustinus satisfecit: eam publica collatione per Christi fideles orat pro Fascio reddi. Dominis dilectissimis et desiderantissimis, sanctae plebi cui ministro, membris Christi,", + "candidate_score": 0.623698, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_213_215", + "bdc_text": "Brunsvicensi clam adsunt ; In der Tat stand hinter den Drohungen Herzog Heinrichs d. J . der Kaiser , der die Niederlage Franz von Waldecks erhoffte , um von dessen Territorien aus den Kampf gegen die norddeutschen Protestanten führen zu können;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1055", + "psc_text": "exitus docuit, calumniose appetiverunt: quo quid sceleratius ab eis fieri potuit? Si autem, sicut falso arbitramini, vere criminosum judicandum terrenis potestatibus tradiderunt, quid nobis objicitis quod vestrorum praesumptio primitus fecit? quod eos non argueremus quia fecerunt, si non animo invido et noxio, sed emendandi et corrigendi voluntate fecissent. Vos autem indubitanter arguimus, quibus crimen videtur de inimicis communionis nostrae christiano imperatori aliquid conqueri, cum libellus a majoribus vestris Anulino proconsuli datus, et Constantino imperatori mittendus, ita suprascriptus sit: Libellus Ecclesiae catholicae, criminum Caeciliani, traditus a parte Majorini. Illos autem magis hinc arguimus, quia cum apud Imperatorem ultro Caecilianum accusassent, quem primo utique apud collegas transmarinos convincere debuerunt, ipso Imperatore longe ordinatius agente, ut episcoporum causam ad se delatam, ad episcopos mitteret, nec victi pacem cum fratribus habere voluerunt: sed rursus ad eumdem imperatorem venerunt; rursus non Caecilianum tantum, verum etiam datos sibi episcopos judices, apud terrenum regem accusaverunt; rursus ab", + "candidate_score": 0.622103, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_120", + "bdc_text": "magis ut declarem , quod studeo esse gratus vobis , quam ut putarim lectionem eorum vobis aliquid collaturam .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2793", + "psc_text": "ne homo, qui cum in uno offenderit fit omnium reus, in multis offendendo ( quia in multis offendimus omnes ) propter magnum aggerem reatus sui minutatim collectum, ad tribunal tanti judicis perveniat, et eam quam non fecit, misericordiam non inveniat; sed potius dimittendo atque dando mereatur sibi dimitti peccata, reddique promissa. 21. Multa dixi, quibus tibi taedium fortassis inferrem, qui haec, quae tamen approbas, non exspectas discere, quod ea docere consuevisti. Si quid autem est in eis, quantum ad rem ipsam pertinet; nam quali eloquio explicata sint, non nimis curo; si quid ergo in eis est, quod eruditionem offendat tuam, quaeso ut rescribendo admoneas, et me corrigere non graveris. Infelix est enim qui non tantos et tam sanctos tuorum studiorum labores et digne honorat, et de his Domino Deo nostro cujus munere talis es, gratias agit. Unde cum libentius debeam a quolibet discere quod inutiliter ignoro, quam promptius quoslibet docere", + "candidate_score": 0.622091, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_69_71", + "bdc_text": "September 1537 ; s. BucerD S VI /1 13-16 . quibus interfuimus , ac etiam novissimi Tigurininovissimi Tigurini conventus :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1116", + "psc_text": "dixit, et ego paulo ante recolui: Quod volumus sanctum est? Scribit enim ille Tychonius, homo, ut dixi, vestrae communionis, a ducentis et septuaginta episcopis vestris concilium Carthagini celebratum: in quo concilio per septuaginta et quinque dies postpositis omnibus praeteritis, limatam esse sententiam atque decretam, ut traditoribus immensi criminis reis, si baptizari nollent, pro integris communicaretur. Deuterium etiam Macrianensem episcopum communionis vestrae, dicit traditorum plebem congregatam Ecclesiae miscuisse, et secundum statuta illius concilii a ducentis et septuaginta episcopis vestris facti, fecisse cum traditoribus unitatem eique Deuterio post hoc factum jugiter communicasse Donatum; nec solum huic Deuterio, sed etiam universis Maurorum episcopis per quadraginta annos, quos dicit usque ad persecutionem per Macarium factam traditoribus sine Baptismo communicasse. 44. Sed dicis: Quis mihi est iste Tychonius? Ille est Tychonius, quem Parmenianus rescribendo compescit, et eum deterret ne talia scribat: non tamen refellit ea ipsa quae scribit; sed uno, sicut supra dixi, eum premit,", + "candidate_score": 0.621442, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_220_222", + "bdc_text": "donec causa iudicetur , nunc petit Brunsvicensem simpliciter restitui , ne qui motus in Germania fiant . Foedus papisticum instaurant , cui et Lotharingum Herzog François I. von Lothringen. dedisse se aiunt . Videtur antichristus Gemeint ist das Papsttum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_395", + "psc_text": "unitatem Christi discordiis furialibus dissipantes, eos petiisse a Constantino tunc imperatore judices episcopos, qui de suis quaestionibus quae in Africa exortae pacis vinculum dirimebant, arbitro medio judicarent. Quod posteaquam factum est, praesente Caeciliano et illis qui adversus eum navigaverant, judicante Melchiade tunc Romanae urbis episcopo, cum collegis suis quos ad preces Donatistarum miserat Imperator, in Caecilianum nihil probari potuisse, ac per hoc, illo in episcopatu confirmato, Donatum qui adversus eum tunc aderat improbatum. Quibus peractis rebus, cum illi omnes in pertinacia scelestissimi schismatis permanerent, post apud Arelatum memoratum imperatorem eamdem causam diligentius examinandam terminandamque curasse. Illos vero ab ecclesiastico judicio provocasse, ut causam Constantinus audiret. Quo posteaquam ventum est, utraque parte assistente, innocentem Caecilianum fuisse judicatum, atque illos recessisse superatos, et in eadem tamen perversitate mansisse. Nec de Felicis Aptungitani causa negligentiam consecutam, sed ad ejusdem principis jussionem proconsularibus Gestis etiam ipsum fuisse purgatum . 5. Sed quia haec omnia", + "candidate_score": 0.621165, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_187_189", + "bdc_text": "Ab augusto Seit August 1544 . -Im Juli 1544 hatte sich das Gericht in den politischen und religi ösen Wirren aufgelöst ; s. Paul Richter , Aus dem Reichskammergerichts-Protokoll des Assessors Mathias Neser , 1536-1544 , in :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_286", + "psc_text": "codices publicos fecerit. Domino eximio meritoque suscipiendo et dilectissimo fratri EUSEBIO, AUGUSTINUS. 1. Non ego recusanti voluntati tuae judicium, sicut dicis, inter episcopos subeundum molestus exhortator aut deprecator imposui. Quod quidem etiamsi suadere voluissem, possem fortasse facile ostendere quam valeas judicare inter nos in tam manifesta atque aperta causa, et quale sit illud quod facis, ut non auditis partibus jam ferre non dubites pro una parte sententiam, qui judicium reformidas; sed hoc, ut dixi, interim omitto. Nihil autem rogaveram aliud honorabilem benignitatem tuam, quod quaeso tandem in hac saltem epistola digneris advertere, nisi ut quaereres a Proculeiano, utrum hoc ipse dixerit Victori presbytero suo, quod ab eo sibi dictum publicum officium renuntiavit; an forte qui missi sunt, non quod a Victore audierunt, sed falsum Gestis persecuti sint; deinde quid illi de tota ipsa quaestione inter nos discutienda videretur. Arbitror autem non judicem fieri eum, qui rogatur ut interroget aliquem, et", + "candidate_score": 0.620596, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_4_6", + "bdc_text": "accepi et gratias habeo de libro . Meam epistolam sive librum Bucers Brief vom 13 . Dezember 1544 ( HBBW XIV , Nr. 2049 ) , den Bullinger als \"literas prolixas adeoque libellum \" ( Nr. 2096 , 2 ) bezeichnete .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1138", + "psc_text": "oculis mentis meae, purius video, ignorantiae nocte depulsa et caligine dubitationis abstersa. Quod cum saepe alias per munera epistolarum tuarum mihi donatum senserim, tum praecipue isto recentium litterarum libello, cujus mihi tam gratus quam dignus portitor fuit vir benedictus Domini frater noster Quintus diaconus: qui longo quidem posteaquam ad Urbem venerat intervallo, cum eo juxta solemnem meum morem post Pascha Domini, pro Apostolorum et martyrum veneratione venissem, benedictionem oris tui reddidit nobis; verumtamen oblitterato, quod nesciente me Romae consumpserat, tempore, recentissimus mihi visus est a conspectu tuo, ita ut tunc statim eum a te mihi venisse vix crederem, cum primum videbam et cum mihi plenum odorem suavitatis tuae in eloquiis tuis coelestis unguenti castitate fragrantibus offerebat. Fateor tamen venerandae Unanimitati tuae, non potuisse me volumen ipsum, statim ut acceperam, Romae legere. Tantae enim illic turbae erant, ut non possem munus tuum diligenter inspicere, et eo ut cupiebam perfrui; scilicet ut", + "candidate_score": 0.61944, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_165_167", + "bdc_text": "Juni 1544 gebilligten Reichsabschied von Speyer , an dem jener \"eynen andern gemeynen reichßtag fürnemlich von wegen der streittigen religion . . . auf nechstkünftigen herbst odder winterzeit \" versprach; s. RTA JR XV/4 2271 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_339", + "psc_text": "V, 17): hoc verum est. Nam propterea sicut Judaei sabbatis non vacamus, etiamsi ad significandam requiem quae illo die significata est, christiana sobrietate et frugalitate servata, jejunii vinculum relaxamus. Et si aliqui fratres nostri requiem sabbati, relaxatione jejunii significandam esse non putant, nequaquam de vestis regiae varietate litigamus, ne ipsius reginae, ubi unam fidem etiam de ipsa requie retinemus, interiora membra vexemus. Etsi enim quia vetera transierunt, cum eis transiit etiam carnalis vacatio sabbati; non tamen quia sabbato et dominico sine superstitiosa vacatione prandemus, ideo duobus dominis servimus, quia et sabbati et dominici unus est dominus. 24. Iste autem qui vetera transisse sic dicit, ut in Christo cederet ara altari, gladius jejunio, precibus ignis, pani pecus, poculo sanguis, nescit altaris nomen magis Legis et Prophetarum Litteris frequentatum, et altare Deo prius in tabernaculo, quod per Moysen factum est, collocatum (Exod. XL, 24); aram quoque in apostolicis Litteris inveniri, ubi Martyres", + "candidate_score": 0.618508, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_165_167", + "bdc_text": "Juni 1544 gebilligten Reichsabschied von Speyer , an dem jener \"eynen andern gemeynen reichßtag fürnemlich von wegen der streittigen religion . . . auf nechstkünftigen herbst odder winterzeit \" versprach; s. RTA JR XV/4 2271 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_301", + "psc_text": "Venient dies ut auferatur sponsus ab eis, et tunc jejunabunt filii sponsi (Id. IX, 15), quia tempus gaudii, et tempus est luctus (Eccle. III, 4), primum attendere debuit, quod illic Dominus de jejunio, non de sabbati jejunio loquebatur. Deinde cum vult intelligi luctum jejunio, cibo gaudium deputandum, cur non cogitat, quidquid est illud quod significare Deus voluit in eo quod scriptum est, eum die septimo requievisse ab omnibus operibus suis (Gen. II, 2), non ibi luctum significatum fuisse, sed gaudium? Nisi forte dicturus est, in illa requie Dei et sanctificatione sabbati gaudium Judaeis, luctum significatum esse Christianis. Et tamen nec quando sanctificavit Deus diem septimum, quia in illo requievit ab omnibus operibus suis, aliquid de jejunio vel prandio sabbati expressit; nec cum postea populo Hebraeo de ipsius diei observatione mandavit, aliquid de alimentis vel sumendis vel non sumendis locutus est. Vacatio tantum homini a suis, vel a servilibus operibus imperatur:", + "candidate_score": 0.618414, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_188", + "bdc_text": "-Im Juli 1544 hatte sich das Gericht in den politischen und religi ösen Wirren aufgelöst ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_421", + "psc_text": "sed tempus non fuisse meministis. Inerat etiam nonnullus dolor animi de typho superbiae veniens, quod non ipsi ordinaverant Carthagini episcopum. 18. Quibus omnibus rebus, cum eos non veros judices, sed inimicos atque corruptos Caecilianus convenisse cognosceret; quando fieri posset, ut vel ipse vellet, vel populus cui praesidebat permitteret, ut relicta ecclesia iret in domum privatam, non collegarum discutiendus examine, sed factionis cuneo et odiis muliebribus trucidandus? cum sibi praesertim videret apud Ecclesiam transmarinam privatis inimicitiis et ab utraque parte dissensionis alienam, incorruptum et integrum examen suae causae remanere. Ubi si nihil adversarii agere vellent, ipsi se ab orbis terrarum innocentissima communione praeciderent. Si autem illic eum accusare tentassent, tunc sibi adesset, tunc innocentiam suam adversus eorum machinamenta defenderet, sicut postea factum esse didicistis: cum tamen illi nimis sero quaesissent judicium transmarinum jam schismatis rei, jam levati altaris horrendo scelere maculati. Primo enim facerent si veritate niterentur; sed falsis rumoribus temporis", + "candidate_score": 0.618238, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_214_216", + "bdc_text": "In der Tat stand hinter den Drohungen Herzog Heinrichs d. J . der Kaiser , der die Niederlage Franz von Waldecks erhoffte , um von dessen Territorien aus den Kampf gegen die norddeutschen Protestanten führen zu können; s. Wilhelm Kohl , aao , S. 223 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1076", + "psc_text": "nosse dissimulas, in quam multas jam barbaras nationes tam parvo tempore venerit Evangelium, ut nec inimici Christi dubitare jam possint brevi tempore futurum, quod Discipulis respondit de saeculi fine quaerentibus, Et praedicabitur hoc Evangelium in universo orbe, in testimonium omnibus gentibus; et tunc veniet finis (Matth. XXIV, 14). In hoc et clama et contende, quantum potes, etiamsi apud Persas et Indos Evangelium praedicetur, ubi quidem jam diu praedicatur, nisi quisquis hoc audierit, Cartennas venerit, vel in viciniam Cartennensium, mundari omnino a delictis suis non poterit. Itane si carueris ista voce, rideri te metuis; et cum ea non careas, fleri te non vis? 23. Acutum autem aliquid tibi videris dicere, cum Catholicae nomen non ex totius orbis communione interpretaris, sed ex observatione praeceptorum omnium divinorum, atque omnium Sacramentorum: quasi nos, etiamsi forte hinc sit appellata Catholica, quod totum veraciter teneat, cujus veritatis nonnullae particulae etiam in diversis inveniuntur haeresibus, hujus nominis", + "candidate_score": 0.617118, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_165_167", + "bdc_text": "Juni 1544 gebilligten Reichsabschied von Speyer , an dem jener \"eynen andern gemeynen reichßtag fürnemlich von wegen der streittigen religion . . . auf nechstkünftigen herbst odder winterzeit \" versprach; s. RTA JR XV/4 2271 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_592", + "psc_text": "Pascha quo passus est Dominus, ita occurrit ut inter mortem ejus et resurrectionem medius esset sabbati dies, addendum patres nostri censuerunt, ut et nostra festivitas a Judaeorum festivitate distingueretur; et quod non frustra factum esse credendum est ab illo qui est ante tempora, et per quem facta sunt tempora, et qui venit in plenitudine temporum, et qui potestatem habebat ponendi animam suam et iterum recipiendi eam et ideo non fatalem, sed opportunam sacramento quod commendare instituerat, horam exspectabat, cum diceret, Nondum venit hora mea (Joan. II, 4), in anniversaria passionis ejus celebratione a posteris servaretur . 17. Quod enim nunc, ut superius dixi, fide ac spe gerimus, atque ut ad id perveniamus dilectione satagimus, requies est quaedam ab omni labore omnium molestiarum sancta atque perpetua: in eam nobis ex hac vita fit transitus, quem Dominus noster Jesus Christus sua passione praemonstrare ac consecrare dignatus est. Inest autem in illa requie", + "candidate_score": 0.615901, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_71", + "bdc_text": "quibus interfuimus , ac etiam novissimi Tigurininovissimi Tigurini conventus :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3955", + "psc_text": "salutem. 1. A sanctis fratribus et coepiscopis meis Urbano et Novato, qualis sis vir et quantus, accepi: quorum alteri apud Carthaginem in Hilarensi oppido, et modo in Siccensi; alteri autem apud Sitifim te nosse provenit. Per hos ergo factum est, ut nec ego te habere incognitum possem. Neque enim quia me infirmitas corporis, et congenitum frigus, id est, genus aetatis non sinit coram tecum colloqui, ideo non te vidi: nam et iste mihi praesens, quando ad me venire dignatus est, ille autem litteris, non faciem tuae carnis, sed cordis ostendit, ut tanto suavius, quanto interius te viderem. Hanc faciem tuam et in sancto Evangelio, et nos, et tu ipse, propitio Deo, tanquam in speculo laetissimus inspicis, ubi scriptum est a veritate dicente: Beati pacifici; quoniam filii Dei vocabuntur (Matth. V, 9). 2. Magni quidem sunt, et habent gloriam suam, non solum fortissimi, sed etiam, quod verioris genus est laudis, fidelissimi", + "candidate_score": 0.615399, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_178", + "bdc_text": "tamen ut constaret certa religionis ratio , dum concilio generali aliquid certius constitueretur .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2631", + "psc_text": "unico hoc praestitum est: quemadmodum eis ratio non redditur de conceptione et generatione, sed in illo solo invenitur singulare; sic de ejus visione ratio non reddatur, nec exemplum requiratur, sed soli illi singulariter licere divinitatis substantiam corpore videre. Si respondebitur rationem posse reddi, quia corporea re incorpoream rem nequaquam cernere liceat; metuo ne respondeatur quia et conceptio illa ratione exponi, et exemplis possit firmari. Aut enim in hominibus ratio deficiet, et exempla cessabunt, et confirmabunt corpore suo Unigenitum videre posse Deum: aut si ratio hic reddita fuerit, consequetur rationem reddi posse ab aliquibus nimis sapientibus viris, et illius conceptionis, et consequentis generationis. Quid ergo talibus respondeatur, percunctor. Non enim certamina semino, sed quemadmodum insidiosis respondeatur interrogo. Ego tamen sic credo Virginis conceptionem et partum, quomodo semper credidi: et corpore quoque clarificato Deum videri non posse, utcumque ratione colligo. Obviandum tamen censeo hominibus qui aut seditiones ex quaestionibus solent excitare, aut", + "candidate_score": 0.615268, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_59", + "bdc_text": "Id si tulerit Lutherus nec me pertraxerit in causam , ipse me ei non admiscebo - non certe vestri styli metu ( veritas enim apud filios ve-ritatis vincitVgl .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_221", + "psc_text": "filii ejus legem meam, et in praeceptis meis non ambulaverint, si justificationes meas profanaverint, visitabo in virga facinora eorum, et in flagellis delicta eorum; misericordiam autem meam non auferam (Psalm. LXXXVIII, 31-34): in eum ergo me fidere, quod si haec tanta quae sibi essent lecta et dicta contemnerent, visitaturus esset in virga et in flagello, nec eos permissurus cum hoc mundo damnari. In qua conquestione sic actum, ut pro negotii atque periculi magnitudine tutor et gubernator noster animos facultatemque praebebat. Non ego illorum lacrymas meis lacrymis movi; sed cum talia dicerentur, fateor, eorum fletu praeventus meum abstinere non potui. Et cum jam pariter flevissemus, plenissima spe correctionis illorum, finis sermonis mei factus est. 8. Postridie vero, cum illuxisset dies cui solebant fauces ventresque se parare, nuntiatur mihi nonnullos, eorum etiam qui sermoni aderant, nondum a murmuratione cessasse, tantumque in eis valere vim pessimae consuetudinis, ut ejus tantum voce uterentur et", + "candidate_score": 0.614813, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_70_72", + "bdc_text": "s. BucerD S VI /1 13-16 . quibus interfuimus , ac etiam novissimi Tigurininovissimi Tigurini conventus : Anspielung auf das Treffen mit Bucer und Capito zwischen dem 29 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3556", + "psc_text": "enim nullus ambigit de Christi adventu novissimo et de fide saeculi praedictum fuisse. Nam et illas quinque et quinque virgines (Matth. XXV, 1-13), non defuerunt qui non contemptibili disputatione docere voluerint, ad hunc ejus adventum, qui nunc fit per Ecclesiam, pertinere. Sed haec non sunt temere pollicenda, ne aliquid occurrat quod valide contradicat, praesertim quia in talibus divinorum eloquiorum obscuritatibus, quibus nostras intelligentias Deo placuit exercere, non solum alius alio movetur acutius eorum qui Scripturas sanctas non improbabiliter tractant; sed etiam quilibet unus illorum, aliquando minus, aliquando melius intelligit. CAPUT XII. 46. Nescio tamen utrum intueri aliquid certius in hac quaestione possemus, si ulla ratione seu facultate possemus, quam illud quod in epistola priore jam posui, quando Evangelio mundus universus impleatur. Quod enim putat Venerabilitas tua jam hoc per ipsos Apostolos factum, non ita esse certis documentis probavi. Sunt enim apud nos, hoc est, in Africa, barbarae innumerabiles gentes, in", + "candidate_score": 0.614776, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_71", + "bdc_text": "quibus interfuimus , ac etiam novissimi Tigurininovissimi Tigurini conventus :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3556", + "psc_text": "enim nullus ambigit de Christi adventu novissimo et de fide saeculi praedictum fuisse. Nam et illas quinque et quinque virgines (Matth. XXV, 1-13), non defuerunt qui non contemptibili disputatione docere voluerint, ad hunc ejus adventum, qui nunc fit per Ecclesiam, pertinere. Sed haec non sunt temere pollicenda, ne aliquid occurrat quod valide contradicat, praesertim quia in talibus divinorum eloquiorum obscuritatibus, quibus nostras intelligentias Deo placuit exercere, non solum alius alio movetur acutius eorum qui Scripturas sanctas non improbabiliter tractant; sed etiam quilibet unus illorum, aliquando minus, aliquando melius intelligit. CAPUT XII. 46. Nescio tamen utrum intueri aliquid certius in hac quaestione possemus, si ulla ratione seu facultate possemus, quam illud quod in epistola priore jam posui, quando Evangelio mundus universus impleatur. Quod enim putat Venerabilitas tua jam hoc per ipsos Apostolos factum, non ita esse certis documentis probavi. Sunt enim apud nos, hoc est, in Africa, barbarae innumerabiles gentes, in", + "candidate_score": 0.613054, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_120", + "bdc_text": "magis ut declarem , quod studeo esse gratus vobis , quam ut putarim lectionem eorum vobis aliquid collaturam .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2794", + "psc_text": "quaeso ut rescribendo admoneas, et me corrigere non graveris. Infelix est enim qui non tantos et tam sanctos tuorum studiorum labores et digne honorat, et de his Domino Deo nostro cujus munere talis es, gratias agit. Unde cum libentius debeam a quolibet discere quod inutiliter ignoro, quam promptius quoslibet docere quod scio; quanto justius abs te hoc charitatis debitum flagito, cujus doctrina, in nomine et adjutorio Domini, tantum in latina lingua ecclesiasticae litterae adjutae sunt, quantum nunquam antea potuerunt! Maxime tamen istam sententiam, Quicumque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus, si quo alio modo exponi melius posse novit tua Dilectio, per Dominum obsecro ut id nobiscum communicare digneris. EPISTOLA CLXVIII. Timasius et Jacobus Augustino, gratias agentes pro scripto ipsis libro de Natura et Gratia, adversus libellum Pelagii, naturam non sine gratiae invidia defendentis. Domino vere beatissimo, et merito venerabili patri episcopo AUGUSTINO, TIMASIUS et JACOBUS,", + "candidate_score": 0.612569, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_168_170", + "bdc_text": "agatur ; quod etiam non sit necesse concilioDas von Paul III . nach Trient einberufene Konzil .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2867", + "psc_text": "jussisti, et adhuc est locus; Exi, inquit, in vias et sepes, et compelle intrare. Quapropter si ambularetis quieti extra hoc convivium salutis aeternae et sanctae unitatis Ecclesiae, tanquam in viis vos inveniremus; nunc vero quia per multa mala et saeva quae in nostros committitis, tanquam spinis et asperitate pleni estis, vos tanquam in sepibus invenimus, et intrare compellimus. Qui compellitur, quo non vult cogitur; sed cum intraverit, jam volens pascitur. Cohibe itaque tam iniquum et impacatum animum, ut in vera Ecclesia Christi invenias salutare convivium. EPISTOLA CLXXIV. Augustinus Aurelio Carthaginensi episcopo, transmittens libros de Trinitate, absolutos demum secundum ipsius Aurelii aliorumque desiderium, et emendatos. Domino beatissimo, et sincerissima charitate venerando, sancto fratri et consacerdoti papae AURELIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. De Trinitate, quae Deus summus et verus est, libros juvenis inchoavi, senex edidi. Omiseram quippe hoc opus, posteaquam comperi praereptos mihi esse sive subreptos antequam eos absolverem, et retractatos, ut", + "candidate_score": 0.612195, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_172_174", + "bdc_text": "März 1545 ( RTA JR XVI /1 115 , Nr. 15 ) bzw. vom 24 . März 1545 ( RTA JR XVI /1 126f , Nr. 16 ). . Nam recęperit de reformatione actionem instituturum , Siehe die kaiserliche Proposition vom 17 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_615", + "psc_text": "Dicit enim, Corpus quidem mortuum est propter peccatum; spiritus autem vita est propter justitiam. Si autem Spiritus ejus qui suscitavit Jesum Christum a mortuis habitat in vobis; qui suscitavit Jesum Christum a mortuis, vivificabit et mortalia corpora vestra per inhabitantem Spiritum ejus in vobis (Id. VIII, 10, 11). 27. Haec et ex autoritate divinarum Scripturarum et universae Ecclesiae, quae toto orbe diffunditur, consensione, per anniversarium Pascha celebrantur. CAPUT XV. In magno utique sicut jam intelligis, sacramento. Et in Scripturis quidem veteribus ad agendum Pascha non est praeceptum tempus, nisi ex mense novorum, a luna quarta decima usque ad vicesimam primam: ex Evangelio tamen, quia manifestum est, quo etiam die Dominus crucifixus sit, et in sepultura fuerit, et resurrexerit, adjuncta est etiam ipsorum dierum observatio per patrum concilia, et orbi universo christiano persuasum est eo modo Pascha celebrari oportere. 28. Quadragesima sane jejuniorum habet auctoritatem, et in veteribus Libris ex jejunio", + "candidate_score": 0.612185, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_165", + "bdc_text": "Juni 1544 gebilligten Reichsabschied von Speyer , an dem jener \"eynen andern gemeynen reichßtag fürnemlich von wegen der streittigen religion . . .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_336", + "psc_text": "cum offensione manducant, vel cum offensione jejunant, et per utramlibet intemperantiam scandala concitant, quibus non superatur diabolus, sed laetatur. 22. Quod si respondetur, hoc docuisse Jacobum Jerosolymis, Ephesi Joannem, caeterosque aliis locis, quod docuit Romae Petrus, id est ut sabbato jejunetur, sed ab hac doctrina terras caeteras deviasse, atque in ea Romam stetisse: et e contrario refertur Occidentis potius aliqua loca in quibus Roma est, non servasse quod Apostoli tradiderunt; Orientis vero terras, unde coepit ipsum Evangelium praedicari, in eo quod ab omnibus simul cum ipso Petro Apostolis traditum est, ne sabbato jejunetur, sine aliqua varietate mansisse: interminabilis est ista contentio, generans lites, non finiens quaestiones. Sit ergo una fides universae quae ubique dilatatur Ecclesiae, tanquam intus in membris, etiamsi ipsa fidei unitas quibusdam diversis observationibus celebratur, quibus nullo modo quod in fide verum est impeditur. Omnis enim pulchritudo filiae regis intrinsecus (Psal. XLIV, 14): illae autem observationes quae variae", + "candidate_score": 0.612154, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_120", + "bdc_text": "magis ut declarem , quod studeo esse gratus vobis , quam ut putarim lectionem eorum vobis aliquid collaturam .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3574", + "psc_text": "Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime, atque in Christi dilectione charissime fili. 2. Laudes itaque tuas in Christo, sive magis in te laudes Christi, vide quid mihi delectationis et laetitiae fuit audire ab illo qui nec fallere me posset propter fidem suam, et eas ignorare non posset propter amicitiam tuam. Sed alia et ab aliis, etsi non tam multa vel certa, verumtamen audivimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia exspectatio futurorum, quae Dei fratrumque dilectio, quam non superbe sapias in excelsis honoribus, nec speres in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, et dives sis in operibus bonis; quam sit domus tua requies solatiumque", + "candidate_score": 0.611447, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_220", + "bdc_text": "donec causa iudicetur , nunc petit Brunsvicensem simpliciter restitui , ne qui motus in Germania fiant .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2747", + "psc_text": "resurrectionem judicii? Quae sententia priusquam refellatur, ipsa novitate jam displicet: deinde quis ferat, si credant se illi qui ad Baptismum cum suis parvulis currunt, propter carnes eorum, non propter animas currere? Beatus quidem Cyprianus non aliquod decretum condens novum, sed Ecclesiae fidem firmissimam servans, ad corrigendum eos qui putabant ante octavum diem nativitatis non esse parvulum baptizandum, non carnem, sed animam dixit non esse perdendam; et mox natum rite baptizari posse, cum suis quibusdam coepiscopis tensuit (Cypr. epist. 59, ad Fidum). 24. Sed contra Cypriani aliquam opinionem, ubi quod videndum fuit, fortasse non vidit, sentiat quisque quod libet; tantum contra apostolicam manifestissimam fidem nemo sentiat, quae ex unius delicto omnes in condemnationem duci praedicat: ex qua condemnatione non liberat, nisi gratia Dei per Jesum Christum Dominum nostrum, in quo uno omnes vivificantur quicumque vivificantur. Contra Ecclesiae fundatissimum morem nemo sentiat, ubi ad Baptismum, si propter sola parvulorum corpora curreretur, baptizandi", + "candidate_score": 0.610577, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_187_189", + "bdc_text": "Ab augusto Seit August 1544 . -Im Juli 1544 hatte sich das Gericht in den politischen und religi ösen Wirren aufgelöst ; s. Paul Richter , Aus dem Reichskammergerichts-Protokoll des Assessors Mathias Neser , 1536-1544 , in :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_436", + "psc_text": "28): qui vero schisma facere voluerunt, hiatu terrae principes devorati, et turba consentiens igne consumpta est (Num. XVI, 31-35). Diversitate poenarum, diversitas agnoscitur meritorum. CAPUT IX. 25. Traduntur in persecutione sancti Codices, confitentur traditores, et Deo dimittuntur. Non interrogantur innocentes, et ab hominibus temerariis damnantur. Probatur integer certis judiciis, qui inter absentes damnatos multo vehementius caeteris criminatus est. Judicium episcoporum ad Imperatorem appellatur: judex eligitur Imperator; judicans contemnitur Imperator. Quae tunc acta sint legistis, quae nunc agantur videtis: si de illis in aliquo dubitatis, ista jam cernite. Certe non chartis veteribus, non archivis publicis, non Gestis forensibus aut ecclesiasticis agamus. Major liber noster orbis terrarum est; in eo lego completum quod in Libro Dei lego promissum: Dominus, inquit, dixit ad me, Filius meus es tu, ego hodie genui te: postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae (Psal. II, 7, 8). Huic haereditati qui", + "candidate_score": 0.60829, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_84", + "bdc_text": "Amicitiam inter nos et fraternitatem non minus coluisse me scio , quam vos erga me colueritis in ultimo quidem vestro conventu Tiguri Ironisch zu verstehen ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2487", + "psc_text": "causa metuendo non vereor. Metuo enim ne primum Deo, deinde ipsi amicitiae quam mecum inire dignatus es, jure displiceam, si minus liber in admonendo fuero, quod me admonere saluberrime existimo. Sim certe verecundior, cum tibi pro aliis intercedo: cum vero pro teipso, tanto liberior quanto amicior; quia tanto amicior quanto fidelior: quanquam haec ipsa non dicerem, nisi verecundius agerem. Quae si maxima est, ut ipse scripsisti, difficilium inter bonos efficacia; adjuvet me pro te apud te, ut in illo te fruar, qui mihi hanc ad te januam fiduciamque praestitit: praesertim quia id quod suggero, jam facile arbitror esse animo tuo tot divinis muneribus adminiculato et instructo. 12. Si enim virtutes quas accepisti, a quo acceperis sentiens, eique gratias agens, eas ad ipsius cultum etiam in tuis istis saecularibus honoribus conferas, tuaeque potestati subditos homines ad eum colendum exemplo tuae religiosae vitae, et ipso studio consulendi, seu fovendo seu terrendo erigas", + "candidate_score": 0.607885, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_84", + "bdc_text": "Amicitiam inter nos et fraternitatem non minus coluisse me scio , quam vos erga me colueritis in ultimo quidem vestro conventu Tiguri Ironisch zu verstehen ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_197", + "psc_text": "de suscepto hinc patrocinio mendacii officiosi. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo charitatis obsequendo atque amplectendo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. CAPUT PRIMUM. 1. Nunquam aeque quisquam tam facie cuilibet innotuit, quam mihi tuorum in Domino studiorum quieta, laeta, et vere exercitatio liberalis. Quanquam ergo percupiam omnino te nosse; tamen exiguum quiddam tui minus habeo, praesentiam videlicet corporis: quam ipsam etiam posteaquam te beatissimus nunc episcopus, tum vero jam episcopatu dignus, frater Alypius vidit, remeansque a me visus est, negare non possum magna ex parte mihi esse relatu ejus impressam; et ante reditum, cum te ille ibi videbat, ego videbam, sed oculis ejus. Non enim animo me atque illum, sed corpore duos, qui noverit, dixerit, concordia duntaxat et familiaritate fidissima, non meritis quibus ille antecellit. Quia ergo me primitus communione spiritus quo in unum nectimur, deinde illius ex ore jam diligis; nequaquam impudenter quasi aliquis ignotus commendo Germanitati tuae fratrem Profuturum,", + "candidate_score": 0.607381, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_84", + "bdc_text": "Amicitiam inter nos et fraternitatem non minus coluisse me scio , quam vos erga me colueritis in ultimo quidem vestro conventu Tiguri Ironisch zu verstehen ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_208", + "psc_text": "fateor tui capaciorem; sed ipsum video fieri pleniorem, quo me sine dubitatione antecellit: et posteaquam redierit, quod Domino adjuvante prosperatum iri spero, cum ejus pectoris abs te cumulati particeps fuero, non est impleturus, quod in me adhuc vacuum erit atque avidum sensuum tuorum. Ita fiet ut et ego etiam tunc egentior sim, ille copiosior. Sane idem frater aliqua scripta nostra fert secum; quibus legendis si dignationem adhibueris, etiam sinceram atque fraternam severitatem adhibeas quaeso. Non enim aliter intelligo quod scriptum est, Emendabit me justus in misericordia, et arguet me; oleum autem peccatoris non impinguet caput meum (Psal. CXL, 5); nisi quia magis amat objurgator sanans, quam adulator unguens caput. Ego autem difficillime bonus judex lego quod scripserim, sed aut timidior recto, aut cupidior. Video etiam interdum vitia mea; sed haec malo audire a melioribus, ne cum me recte fortasse reprehendero, rursus mihi blandiar, et meticulosam potius mihi videar in me,", + "candidate_score": 0.606676, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_84", + "bdc_text": "Amicitiam inter nos et fraternitatem non minus coluisse me scio , quam vos erga me colueritis in ultimo quidem vestro conventu Tiguri Ironisch zu verstehen ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_662", + "psc_text": "salutem. 1. Cum Subsanam venissemus, et quae illic nobis absentibus contra nostram voluntatem gesta fuerant, quaereremus; quaedam sicut audieramus, quaedam vero aliter facta, omnia tamen dolenda et toleranda, quantum Dominus adjuvit, partim objurgando, partim monendo, partim orando correximus. Illud sane quod post tuae Sanctitatis profectionem nos plurimum contristavit, quod inde fratres sine itineris duce dimissi sunt, petimus ignoscas, et timidius quam malitiosius factum scias. Cum enim putarent eos a filio nostro Timotheo propterea mitti, ut in nos maxime Charitatem tuam ad iracundiam provocarent, vellent autem ipsi nostro adventui, quem tecum futurum sperabant, omnia integra reservare, putaverunt non eos profecturos, si ducem itineris non acciperent. Sed tamen peccatum esse, quis dubitet? Hinc etiam factum est ut et Fossori diceretur, jam Timotheum cum ipsis fratribus fuisse profectum; quod utique falsum erat: non tamen a presbytero dictum; et haec omnia fratrem Carcedonium penitus ignorasse, nobis manifestissime declaratum est, quantum ista manifestari solent. 2.", + "candidate_score": 0.605719, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_172_174", + "bdc_text": "März 1545 ( RTA JR XVI /1 115 , Nr. 15 ) bzw. vom 24 . März 1545 ( RTA JR XVI /1 126f , Nr. 16 ). . Nam recęperit de reformatione actionem instituturum , Siehe die kaiserliche Proposition vom 17 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_563", + "psc_text": "diem Natalem Domini non in sacramento celebrari, sed tantum in memoriam revocari quod natus sit, ac per hoc nihil opus erat, nisi revolutum anni diem, quo ipsa res acta est, festa devotione signari. Sacramentum est autem in aliqua celebratione, cum rei gestae commemoratio ita fit, ut aliquid etiam significari intelligatur, quod sancte accipiendum est. Eo itaque modo agimus Pascha, ut non solum in memoriam quod gestum est revocemus, id est quod mortuus est Christus et resurrexit, sed etiam caetera quae circa ea attestantur, ad sacramenti significationem non omittamus. Quia enim, sicut dicit Apostolus, Mortuus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram (Rom. IV, 25); transitus quidam de morte ad vitam in illa passione Domini et resurrectione sacratus est. Nam etiam vocabulum ipsum quod Pascha dicitur, non graecum, sicut vulgo videri solet, sed hebraeum esse dicunt qui linguam utramque noverunt. Neque enim a passione, quoniam graece πάσχειν dicitur pati,", + "candidate_score": 0.604167, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_220", + "bdc_text": "donec causa iudicetur , nunc petit Brunsvicensem simpliciter restitui , ne qui motus in Germania fiant .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2982", + "psc_text": "cupiat velitque purgari, considerans quotidianam Dei gratiam, adjutoriumque cognoscens, ut videatur verum, et approbetur ab omnibus manifesta ratione correctus, non Gestorum indicio, sed ad catholicam fidem corde converso! Unde non possumus illorum nec culpare nec approbare judicium, cum nesciamus utrum vera sint Gesta; aut si vera sunt, illum constet magis subterfugisse, quam se tota veritate purgasse. Qui si confidit novitque non se nostra dignum esse damnatione, quod dicat jam totum hoc se refutasse quod dixerat, non a nobis accersiri, sed ipse debet potius festinare, ut possit absolvi. Nam si adhuc taliter sentit, quando se nostro judicio quibusvis acceptis litteris, cum sciat damnandum se esse, committet? Quod si accersiendus esset, ab iis melius fieret, qui magis proximi et non longo terrarum spatio videntur esse disjuncti. Sed non deerit cura, si medicinae praebeat ille materiam. Potest enim damnare quae senserat, ac, dalis litteris, erroris sui, ut regressum ad nos decet, veniam postulare,", + "candidate_score": 0.604047, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_220", + "bdc_text": "donec causa iudicetur , nunc petit Brunsvicensem simpliciter restitui , ne qui motus in Germania fiant .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_949", + "psc_text": "Tota igitur quaestio est, utrum nihil mali sit schisma, aut utrum schisma non feceritis, ut pro bono opere potestatibus resistatis, non pro malo, unde vobis acquiratis judicium. Propterea providentissime Dominus non ait: Beati qui persecutionem patiuntur tantum; sed addidit, propter justitiam (Matth. V, 10). Si ergo justitia est quam operati estis in illa dissensione, in qua etiam permanetis, secundum ea quae supra dixi, nosse abs te cupio. Si autem iniquitas est orbem christianum damnare inauditum, vel quia non audivit quae vos audistis, vel quia non ei probatum est quod temere credidistis, aut sine certo documento accusastis, et ideo rebaptizare velle tot Ecclesias ipsius Domini, cum hic adhuc esset in carne, et Apostolorum ejus praedicatione ac labore fundatas: quia vobis licet, aut nescire Afros collegas vestros malos simul viventes, simul Sacramenta tractantes; aut etiam scire, sed tolerare, ne pars Donati dividatur; illis autem in orbe remotissimo constitutis, non licet nescire quod", + "candidate_score": 0.599749, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12178_sent_19", + "bdc_text": "Nihil prorsus vos debere ad Lutheri librum \"Kurtz bekentnis \" ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_382", + "psc_text": "nosti, quando ne ipsos quidem praetermittere volueris, subjungeres etiam in quibus cavendi essent: quanquam nonnullos etiam praeterieris; quod scire cuperem quo consilio factum sit. Aut si illud volumen forte onerare noluisti, ut commemoratis haereticis, non adderes in quibus eos catholica damnarit auctoritas; peto ne grave sit litterario labori tuo, quo non mediocriter per Domini Dei nostri gratiam, in latina lingua sanctorum studia et accendisti et adjuvisti, id quod tibi per humilitatem meam fraterna charitas indicit, ut si occupationes tuae sinunt, omnium haereticorum perversa dogmata, qui rectitudinem fidei christianae usque ad hoc tempus vel impudentia vel imperitia vel pervicacia depravare conati sunt, uno libello breviter digesta edas, in notitiam eorum quibus aut non vacat propter alia negotia, aut non valent propter alienam linguam tam multa legere atque cognoscere. Diu te rogarem, nisi hoc soleret esse indicium minus praesumentis de charitate. Hunc interea fratrem nostrum Paulum in Christo multum commendo benignitati tuae,", + "candidate_score": 0.597902, + "ce_score": null + } + ] + } + ], + "biblical_hits": [] +} \ No newline at end of file