diff --git "a/11/11871.json" "b/11/11871.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/11/11871.json" @@ -0,0 +1,3466 @@ +{ + "letter_id": "11871", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/11871", + "dominant_topic": 1, + "topic_dist": [ + 0.053249, + 0.06365, + 0.049601, + 0.052076, + 0.051807, + 0.047204, + 0.043957, + 0.054842, + 0.0444, + 0.047044, + 0.044816, + 0.045591, + 0.045318, + 0.043891, + 0.047501, + 0.055222, + 0.052088, + 0.05106, + 0.060365, + 0.04632 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf040", + "work_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum", + "max_score": 0.722239, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_101_103", + "bdc_text": "libros illos lectos aequanimius damnationemEs folgt gestrichenes damnationem . illius contra nos effulminatam tulimus , qui hac in re non cupimus illius esse consortes et sotii[ ! ] . Imo dei iusto iuditio tribuimus , quod in extrema senecta theologus tantus tanta scribit et agit immodestiaIn der Vorlage imodestia. .", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_108", + "psc_text": "Et miror quomodo isti prudentes et eruditi viri, qui haec ejus legunt scripta, de quibus nunc illa ab illo scribuntur, rideant de me, quod me talpam nominet, et non sentiant se magis ipsos ab eo talpas judicari, quos putat haec in suis libris non videre defossa. Si enim putaret eos legentes intelligere posse, nunquam ad condemnanda ea, quae ipse magister docet, istorum librorum habere jussisset exemplum, in quibus ea ipsa plenius et manifestius continentur, quae condemnare nos suadet. Ostendimus interim istum [Al. tac. istum] ipsum asserere in istis electis Commentariis suis ea quae damnari in alterius libris jubet [Al. videt], id est, quod animae fuerint in caelestibus antequam in hoc mundo in corporibus nascerentur [Al. immitterentur], et quod omnes, vel peccatores, vel increduli cum diabolo et angelis ejus, eo tempore quo omne genu flectetur Jesu, caelestium et terrestrium et infernorum, non solum veniam accipient, verum etiam [Al. tac. etiam] ad", + "candidate_score": 0.722239, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_101_103", + "bdc_text": "libros illos lectos aequanimius damnationemEs folgt gestrichenes damnationem . illius contra nos effulminatam tulimus , qui hac in re non cupimus illius esse consortes et sotii[ ! ] . Imo dei iusto iuditio tribuimus , quod in extrema senecta theologus tantus tanta scribit et agit immodestiaIn der Vorlage imodestia. .", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_277", + "psc_text": "semetipsum reum probarit. Veruntamen ponamus, quod Episcoporum Synodus sequatur sententias tuas, et jubeat omnes libros, qui haec talia continent, cum auctoribus suis, ut aiunt, debere damnari. Damnabuntur isti libri prius in Graecis: et quod in Graecis damnatur, sine dubio damnatum est in Latinis. Veniatur ad tuos libros, invenientur eadem continere secundum sententiam tuam: necesse est ut cum suo auctore damnentur. Et sicut nihil profuit Origeni, quod a te laudatus est: ita nec tibi proderit, quod a me excusatus est. Me enim sequi necesse est Ecclesiae Catholicae sententiam, sive adversus Origenis libros, sive adversus tuos datam. CONTROVERSIARUM RUFINI ADVERSUS HIERONYMUM LIBER II. EXPLICIT.", + "candidate_score": 0.691324, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_101_103", + "bdc_text": "libros illos lectos aequanimius damnationemEs folgt gestrichenes damnationem . illius contra nos effulminatam tulimus , qui hac in re non cupimus illius esse consortes et sotii[ ! ] . Imo dei iusto iuditio tribuimus , quod in extrema senecta theologus tantus tanta scribit et agit immodestiaIn der Vorlage imodestia. .", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_64", + "psc_text": "Praefatiunculam subjicis? Commentarios lege, sed illos quos designavi. Et cui hoc justum videtur, ut is qui tot libros conscripsit, in quibus omnibus pene praeconia ejus usque ad caelum fert: qui tot jam annis et lecti sunt ab omnibus et leguntur: ex quibus quamplurimi ita edocti jam de hoc mundo decesserunt, et perrexerunt ad Dominum, hanc de Origene sententiam tenentes, quam ex librorum istius assertione didicerant, et abierunt sperantes juxta hujus testimonium inventuros se eum secundum post Apostolos Ecclesiarum magistrum, 331 et ut nunc iterum scribit, invenerunt eum cum impiis haereticis et gentilibus condemnatum. Quomodo se ex contentione commutet et dicat, quia illum quem triginta fere annis continuis legens et scribens, Apostolis exaequavi, nunc haereticum pronuntio? Numquid aliquos novos ejus libros modo legit, quos ante non legerat? Sed ex his eisdem dictis, eum et tunc Apostolum, et nunc haereticum dicit, et nullo modo hoc ita fieri potuit. Aut enim tunc recte", + "candidate_score": 0.684528, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_101_103", + "bdc_text": "libros illos lectos aequanimius damnationemEs folgt gestrichenes damnationem . illius contra nos effulminatam tulimus , qui hac in re non cupimus illius esse consortes et sotii[ ! ] . Imo dei iusto iuditio tribuimus , quod in extrema senecta theologus tantus tanta scribit et agit immodestiaIn der Vorlage imodestia. .", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_65", + "psc_text": "quia illum quem triginta fere annis continuis legens et scribens, Apostolis exaequavi, nunc haereticum pronuntio? Numquid aliquos novos ejus libros modo legit, quos ante non legerat? Sed ex his eisdem dictis, eum et tunc Apostolum, et nunc haereticum dicit, et nullo modo hoc ita fieri potuit. Aut enim tunc recte dixit, et modo livore quodam et contentione pervertitur, et audiendus non est. Aut si tunc maledixit, et modo seipsum condemnat, quale ergo de se caeterorum exspectabit judicium, is qui secundum Apostoli sententiam a semetipso damnatur? 22. Et quid, inquit, abscinditur poenitentia? Non: erratur, et in verbo maxime: licet quidem de errore poenitere. Sed simul aliquis poenitentiam agit, simul accusat, simul judicat, simulque condemnat? Quasi vero si qua meretrix una se nocte, aut duabus a scortando contineat, debeat continuo leges de pudicitia scribere, et non solum leges condere, verum et sepulcra obruere omnium, quae jam defunctae sunt feminarum, quod eas suspicetur", + "candidate_score": 0.682647, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_108_110", + "bdc_text": "Haec in hoc tot verbis ad te scribo , ut , quoniam alias clarissimo viro d. P[hilippo ] Melancht [honi ] scripturus es , Vgl. oben Nr. 1803 , 29-33 . hoc quoque addas , invigilet , ne Lutherus causas optimas perpetuo solita maledicentia , amarulentia , malorum verborum copia et scurrilitate depravet , incircumspecte et temere de volumine sacro et scriptoribus canonicis pronunciet . Tantum theologum decet modestia , prudentia , pietas , gravitas .", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_234", + "psc_text": "Si tibi istud auctoritatis universa pariter injunxisset Ecclesia, et exigeretur a te, ut de singulis vel de omnibus judicares, nonne grave et periculosum onus, ne tibi imponeretur, excusare debueras? Nunc vero in tantum quotidiana derogandi meditatione profecimus, ut jam nec Martyribus parcamus. Sed ponamus, quod non sit Martyris libellus iste, sed cujuscunque unius de Ecclesia, nunquid suis verbis usus est, quisquis ille est Scriptor, ut meritis cedendum videatur auctoris? De ipsis Origenis voluminibus ponit exempla, et quid de singulis sentiat, non sui defensoris verbis, sed ejus ipsius, qui accusabatur, ostendit. Et sicut adversum te modo, multo meis verbis vehementiora sunt tua scripta: ita illum non excusantis auctoritas, sed sua dicta defendunt. Et ideo superflua est de auctore quaestio, ubi defensio talis est, quae assertore non egeat. 31. Sed ad illud jam nequissimum incusationis ejus caput et invidiosissimum veniendum est, imo non invidiosum, sed invidum. Ait enim, Quis prudentium, vel quis", + "candidate_score": 0.679618, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_107_109", + "bdc_text": "et diligentia . Haec in hoc tot verbis ad te scribo , ut , quoniam alias clarissimo viro d. P[hilippo ] Melancht [honi ] scripturus es , Vgl. oben Nr. 1803 , 29-33 . hoc quoque addas , invigilet , ne Lutherus causas optimas perpetuo solita maledicentia , amarulentia , malorum verborum copia et scurrilitate depravet , incircumspecte et temere de volumine sacro et scriptoribus canonicis pronunciet .", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_234", + "psc_text": "Si tibi istud auctoritatis universa pariter injunxisset Ecclesia, et exigeretur a te, ut de singulis vel de omnibus judicares, nonne grave et periculosum onus, ne tibi imponeretur, excusare debueras? Nunc vero in tantum quotidiana derogandi meditatione profecimus, ut jam nec Martyribus parcamus. Sed ponamus, quod non sit Martyris libellus iste, sed cujuscunque unius de Ecclesia, nunquid suis verbis usus est, quisquis ille est Scriptor, ut meritis cedendum videatur auctoris? De ipsis Origenis voluminibus ponit exempla, et quid de singulis sentiat, non sui defensoris verbis, sed ejus ipsius, qui accusabatur, ostendit. Et sicut adversum te modo, multo meis verbis vehementiora sunt tua scripta: ita illum non excusantis auctoritas, sed sua dicta defendunt. Et ideo superflua est de auctore quaestio, ubi defensio talis est, quae assertore non egeat. 31. Sed ad illud jam nequissimum incusationis ejus caput et invidiosissimum veniendum est, imo non invidiosum, sed invidum. Ait enim, Quis prudentium, vel quis", + "candidate_score": 0.676544, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_101_103", + "bdc_text": "libros illos lectos aequanimius damnationemEs folgt gestrichenes damnationem . illius contra nos effulminatam tulimus , qui hac in re non cupimus illius esse consortes et sotii[ ! ] . Imo dei iusto iuditio tribuimus , quod in extrema senecta theologus tantus tanta scribit et agit immodestiaIn der Vorlage imodestia. .", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_269", + "psc_text": "est qui reficitur et induitur: ita in his, qui judicantur injuste, ipse est qui inique judicatur. Et pro his qui odio habentur gratis, ipse dicturus est, Odistis me gratis. Quomodo aestimat hanc caussam et [Al. vel] hoc factum suum in tribunalibus Christi judicandum, eum habeat sua conscientia, quod codices illius contra Jovinianum scriptos, qui jam publice legebantur et reprehendebantur, subtraxerit de manibus legentium, et culpantes prohibuerit, atque culpaverit; remiserit vero ad ipsum auctorem libros suos, insinuans ea, quae ad reprehensionem venirent, ut vel emendaret, vel rem, quoquo modo posset, curaret; meos vero non codices, sed schedulas imperfectas, inemendatas, furto cujusdam nebulonis et fraude subtractas, sibique delatas, cum me inibi haberet praesentem, mihi quidem non offerret [Al. efferret], neque conquereretur, sed ne increpare quidem, aut etiam arguere dignaretur, vel per amicum certe aliquem, aut etiam per inimicum; sed ad Orientem mitteret, et instigaret linguam ejus hominis, qui eam temperare non noverat.", + "candidate_score": 0.673272, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_101_103", + "bdc_text": "libros illos lectos aequanimius damnationemEs folgt gestrichenes damnationem . illius contra nos effulminatam tulimus , qui hac in re non cupimus illius esse consortes et sotii[ ! ] . Imo dei iusto iuditio tribuimus , quod in extrema senecta theologus tantus tanta scribit et agit immodestiaIn der Vorlage imodestia. .", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_84", + "psc_text": "quibus Origenem in jus vocas? quae alia sunt in quibus eum damnari jubes? Aliumne damnas in tuis? Et si, ut tu suades, hujusmodi dicta damnanda sunt, feres tu prius sententiam, et pro dictis talibus prior te ipse condemnabis. Neque enim jam tibi ultra ullum remansit effugium. Nullae hic strophae, pro quibus caeteros arguis, habebunt locum. In ipsa etenim poenitentia tua post conversionem jam emendatus et correptus, istis libris auctoritatem dedisti: videlicet, ut ex his tua sententia de his quae damnanda [Al. condemnanda] dicis, dogmatibus probaretur. Et ideo quae hic scripta sunt, tanquam si modo haec pronunties et definias, audienda sunt. Et hic talia definis qualia dicis esse damnanda. Sed non sum, inquit, ego qui definio, alium dico esse qui haec ita dicat: id est, ipsum istum quem modo dico debere damnari. Repetamus ergo si placet illum ipsum versiculum, ubi immutas exponentis personam, ut videamus, quis est ille, quem talia dicis", + "candidate_score": 0.672289, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_101_103", + "bdc_text": "libros illos lectos aequanimius damnationemEs folgt gestrichenes damnationem . illius contra nos effulminatam tulimus , qui hac in re non cupimus illius esse consortes et sotii[ ! ] . Imo dei iusto iuditio tribuimus , quod in extrema senecta theologus tantus tanta scribit et agit immodestiaIn der Vorlage imodestia. .", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_150", + "psc_text": "cum Judaeis erubescimus, nec cum latrone mitescimus. LIBER SECUNDUS. 1. Superiore quidem libello dogmaticas illius objectiones quas aliis impingit immerito, in se, ipso teste retorsimus: nunc vero jam explicitis et post tergum rejectis his, quae fidei vicinae sunt caussationibus, confidentius ei de caeteris criminationibus respondebimus. Est enim etiam illud accusationis ejus gravissimum caput, quod similiter, ut caetera mendacia, veritatis falce resecandum est. Ait enim confoederatos esse quosdam Origeni ad perjurium, et istud mysticae ejus traditionis arcanum absconditum esse in sexto Stromatum libro: nec ab ullo alio in tot saeculis 355 nisi a se solo deprehensum. Verum ne risum ei moveam, si jurisjurandi sacramento alienum me esse confirmem, a confoederatione perjurii planiore via ad manifestationem veritatis incedam, ex eo [Al. et ei] quod facillime probare possum, nec habuisse me umquam libros istos, nec [Al. aut] legisse a quoquam praestitos. Et sicut me non possum excusare de eo, quod quale sit nescio,", + "candidate_score": 0.672176, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_57_59", + "bdc_text": "LThK3 I 1024. , Hochostratos Korrigiert aus Hochosteratos . Jakob ( van ) Hoogstraten ( Hoogstraeten ) , geb. um 1460 in Hoogstraten ( Prov. Antwerpen) , gest. 1527 in Köln , studierte zunächst in Löwen , wo er 1485 den Magistergrad erlangte. 1504 promovierte er , inzwischen Dominikaner geworden , in Köln zum Dr. theol. , wo er als Professor lehrte und Prior des Domini kanerkonvents sowie Inquisitor der Erzbistümer Köln , Mainz und Trier wurde . Er unterstützte Johannes Pfefferkorn , der die Verbrennung aller jüdischen Schriften forderte , in seiner Auseinandersetzung mit Reuchlin , und appellierte in Rom gegen dessen Freispruch , war aber auch ein scharfer Gegner Luthers sowie jener Theologen , die sich um eine vermittelnde Position bemühten. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_188", + "psc_text": "Nam Porphyrius te docuit de Christianis male loqui, concidere virgines, continentes, Diaconos, Presbyteros, et omnem prorsus Christianorum gradum et ordinem libellis editis infamare. Ille vero de Synagoga Barrabas tuus pro Christo electus, docuit te resurrectionem carnis, non in virtute, sed in fragilitate sperare: literae occidentis amicum fieri, et inimicum spiritus vivificantis. Et alia quaedam secretiora, quae si res poposcerit, postmodum proferentur in tempore. 13. Sed quid in longum sermo producitur? Conviciis ejus et injuriis non respondeamus, lacerationibus ejus, ad quod opus quotidie stilum ejus Porphyrius exacuit, non obviemus. Ad hoc enim Jesus noster, non Barrabas magister, silere nos docuit. Ad illud veniamus, ut ostendatur quam vera sunt, quae vel pro sua excusatione, vel pro nostra accusatione conscripsit. Ait duas esse solas Praefatiunculas suas, in quibus laudare visus est Origenem: in eo tamen interpretationis opere eum laudaverit, 369 in quo nihil omnino dogmaticum, nihil de fide dictum sit, et quod penitus", + "candidate_score": 0.672043, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_58_60", + "bdc_text": "Jakob ( van ) Hoogstraten ( Hoogstraeten ) , geb. um 1460 in Hoogstraten ( Prov. Antwerpen) , gest. 1527 in Köln , studierte zunächst in Löwen , wo er 1485 den Magistergrad erlangte. 1504 promovierte er , inzwischen Dominikaner geworden , in Köln zum Dr. theol. , wo er als Professor lehrte und Prior des Domini kanerkonvents sowie Inquisitor der Erzbistümer Köln , Mainz und Trier wurde . Er unterstützte Johannes Pfefferkorn , der die Verbrennung aller jüdischen Schriften forderte , in seiner Auseinandersetzung mit Reuchlin , und appellierte in Rom gegen dessen Freispruch , war aber auch ein scharfer Gegner Luthers sowie jener Theologen , die sich um eine vermittelnde Position bemühten. - Lit. : Gilbert Tournoy und Peter G .", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_188", + "psc_text": "Nam Porphyrius te docuit de Christianis male loqui, concidere virgines, continentes, Diaconos, Presbyteros, et omnem prorsus Christianorum gradum et ordinem libellis editis infamare. Ille vero de Synagoga Barrabas tuus pro Christo electus, docuit te resurrectionem carnis, non in virtute, sed in fragilitate sperare: literae occidentis amicum fieri, et inimicum spiritus vivificantis. Et alia quaedam secretiora, quae si res poposcerit, postmodum proferentur in tempore. 13. Sed quid in longum sermo producitur? Conviciis ejus et injuriis non respondeamus, lacerationibus ejus, ad quod opus quotidie stilum ejus Porphyrius exacuit, non obviemus. Ad hoc enim Jesus noster, non Barrabas magister, silere nos docuit. Ad illud veniamus, ut ostendatur quam vera sunt, quae vel pro sua excusatione, vel pro nostra accusatione conscripsit. Ait duas esse solas Praefatiunculas suas, in quibus laudare visus est Origenem: in eo tamen interpretationis opere eum laudaverit, 369 in quo nihil omnino dogmaticum, nihil de fide dictum sit, et quod penitus", + "candidate_score": 0.666085, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_100_102", + "bdc_text": "Certe postpost von Bullinger am Rande nachgetragen . libros illos lectos aequanimius damnationemEs folgt gestrichenes damnationem . illius contra nos effulminatam tulimus , qui hac in re non cupimus illius esse consortes et sotii[ ! ] .", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_108", + "psc_text": "Et miror quomodo isti prudentes et eruditi viri, qui haec ejus legunt scripta, de quibus nunc illa ab illo scribuntur, rideant de me, quod me talpam nominet, et non sentiant se magis ipsos ab eo talpas judicari, quos putat haec in suis libris non videre defossa. Si enim putaret eos legentes intelligere posse, nunquam ad condemnanda ea, quae ipse magister docet, istorum librorum habere jussisset exemplum, in quibus ea ipsa plenius et manifestius continentur, quae condemnare nos suadet. Ostendimus interim istum [Al. tac. istum] ipsum asserere in istis electis Commentariis suis ea quae damnari in alterius libris jubet [Al. videt], id est, quod animae fuerint in caelestibus antequam in hoc mundo in corporibus nascerentur [Al. immitterentur], et quod omnes, vel peccatores, vel increduli cum diabolo et angelis ejus, eo tempore quo omne genu flectetur Jesu, caelestium et terrestrium et infernorum, non solum veniam accipient, verum etiam [Al. tac. etiam] ad", + "candidate_score": 0.664696, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_102_104", + "bdc_text": "illius contra nos effulminatam tulimus , qui hac in re non cupimus illius esse consortes et sotii[ ! ] . Imo dei iusto iuditio tribuimus , quod in extrema senecta theologus tantus tanta scribit et agit immodestiaIn der Vorlage imodestia. . Nam ex his iudicabunt posteri Lutherum fuisse hominem , et hominem quidemquidem von Bullinger über der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_183", + "psc_text": "irrides ista dicendo, si non mente φιλόνεικος et contentiosius propter hoc solum etiam te infamare non refugis, dummodo alium decolores: si non arte, sed fide dictorum tuorum poenitudinem egeris [Al. geris], pro hac tam gravi turpique blasphemia age poenitentiam, hinc enim in Deum blasphemasti. Nam de creaturis aliquid dicere et errare, maxime si non contumeliae voto, sed dum justitiam Dei, ut dicis, cupit asserere, quis effluat, non est nimis exsecrabile commissum. In caelum tendere os, grave est. Injustitiam vel contumeliam in excelsum loqui, perniciosum est. Hoc lugeatur quod difficile curatur. Nam quis est qui cum morbo regio laboret, et de ipso capite, et vultu ac vita periclitetur, magnopere clamet, quod non leve παρωνύχιον pedis, aut perfacilis ungulae suae offensa curetur? 12. Illud autem minimum quidem est, et responsione vix dignum, quod enumerans doctores suos, quos se de synagoga dicit esse mercatum, stimulans nos, subjungit: Neque enim, inquit, ipse me docui,", + "candidate_score": 0.660866, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_58_60", + "bdc_text": "Jakob ( van ) Hoogstraten ( Hoogstraeten ) , geb. um 1460 in Hoogstraten ( Prov. Antwerpen) , gest. 1527 in Köln , studierte zunächst in Löwen , wo er 1485 den Magistergrad erlangte. 1504 promovierte er , inzwischen Dominikaner geworden , in Köln zum Dr. theol. , wo er als Professor lehrte und Prior des Domini kanerkonvents sowie Inquisitor der Erzbistümer Köln , Mainz und Trier wurde . Er unterstützte Johannes Pfefferkorn , der die Verbrennung aller jüdischen Schriften forderte , in seiner Auseinandersetzung mit Reuchlin , und appellierte in Rom gegen dessen Freispruch , war aber auch ein scharfer Gegner Luthers sowie jener Theologen , die sich um eine vermittelnde Position bemühten. - Lit. : Gilbert Tournoy und Peter G .", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_187", + "psc_text": "et per εἰσαγωγὴν Porphyrii, ad Logicam non sumus introducti. Ignosce mihi pro hoc quod malui ante imperitus et indoctus videri, quam Barrabae discipulus dici. Proposito etiam Christo simul et Barraba, ego quasi imperitus Christum elegi. Tu, ut video, cum illis clamas qui dicunt: Non hunc, sed Barrabam (Joan. 18. 40.) . Nam Porphyrius tuus, 368 dic quaeso, quid te docuit, qui adversum Christianos, et adversum religionem nostram blasphemiae volumina conscripsit? Quid te isti in quibus tantum te jactas, unus ab idolis daemonum, et alius de Synagoga, ut dicis, Satanae magistri docuerunt boni? Nihil video nisi hoc quod et ipsi noverant. Nam Porphyrius te docuit de Christianis male loqui, concidere virgines, continentes, Diaconos, Presbyteros, et omnem prorsus Christianorum gradum et ordinem libellis editis infamare. Ille vero de Synagoga Barrabas tuus pro Christo electus, docuit te resurrectionem carnis, non in virtute, sed in fragilitate sperare: literae occidentis amicum fieri, et inimicum spiritus", + "candidate_score": 0.657249, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_79_81", + "bdc_text": "Vide , Bucere Korrigiert aus Buzere. , frater dilecte , quot Korrigiert aus quod . offendicula hic etiam prudentioribus obiectet lectoribus . Non enumeravero paucis absurda , praepostera et prava , quae in hac Lutheri sententia existunt .", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_32", + "psc_text": "ex alienis, vel justificabitur, vel condemnabitur. Sed et in ea nihilominus Praefatiuncula, quam in ipsis περὶ Ἀρχῶν libris praemisimus, qualiter interpretationis nostrae fidem observandam dixerimus, ex ipsis aeque sermonibus comprobetur. Aequum namque est, etiam ex ipsa, quae ad rem pertinent, inseri. Nam cum honoris gratia mentionem fecissemus hujus viri, qui haec nunc adducit ad crimen, pro eo quod ante nos ipse prior Origenis quamplurima fuisset interpretatus, et ejus vel eloquentiam in explicando, vel in interpretando diligentiam laudassemus, eumque nobis sequendum in opere simili diceremus, post aliquanta etiam hoc [Al. haec] adjecimus: « Hunc ergo etiam nos, licet non eloquentiae viribus, disciplinae tamen regulis, inquantum possumus, sequimur: observantes hoc, ne ea, quae in libris Origenis a semetipso discrepantia inveniuntur atque contraria, proferamus. » Memento; qui legis, ne hic te breviter dictus sermo praetereat, quem dixi, quia non proferam ea quae in libris Origenis a semetipso discrepantia inveniuntur atque contraria. Non enim", + "candidate_score": 0.656349, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_100_102", + "bdc_text": "Certe postpost von Bullinger am Rande nachgetragen . libros illos lectos aequanimius damnationemEs folgt gestrichenes damnationem . illius contra nos effulminatam tulimus , qui hac in re non cupimus illius esse consortes et sotii[ ! ] .", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_277", + "psc_text": "semetipsum reum probarit. Veruntamen ponamus, quod Episcoporum Synodus sequatur sententias tuas, et jubeat omnes libros, qui haec talia continent, cum auctoribus suis, ut aiunt, debere damnari. Damnabuntur isti libri prius in Graecis: et quod in Graecis damnatur, sine dubio damnatum est in Latinis. Veniatur ad tuos libros, invenientur eadem continere secundum sententiam tuam: necesse est ut cum suo auctore damnentur. Et sicut nihil profuit Origeni, quod a te laudatus est: ita nec tibi proderit, quod a me excusatus est. Me enim sequi necesse est Ecclesiae Catholicae sententiam, sive adversus Origenis libros, sive adversus tuos datam. CONTROVERSIARUM RUFINI ADVERSUS HIERONYMUM LIBER II. EXPLICIT.", + "candidate_score": 0.655944, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_16_18", + "bdc_text": "nondum rediit , opinor . Dolet ei non minus quam tibi fervidum Lutheri scriptumZu Luthers Brief vom 31 . August 1543 an Christoph Froschauer s. zuletzt oben Nr. 1803 , 15-33. ;", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_234", + "psc_text": "Si tibi istud auctoritatis universa pariter injunxisset Ecclesia, et exigeretur a te, ut de singulis vel de omnibus judicares, nonne grave et periculosum onus, ne tibi imponeretur, excusare debueras? Nunc vero in tantum quotidiana derogandi meditatione profecimus, ut jam nec Martyribus parcamus. Sed ponamus, quod non sit Martyris libellus iste, sed cujuscunque unius de Ecclesia, nunquid suis verbis usus est, quisquis ille est Scriptor, ut meritis cedendum videatur auctoris? De ipsis Origenis voluminibus ponit exempla, et quid de singulis sentiat, non sui defensoris verbis, sed ejus ipsius, qui accusabatur, ostendit. Et sicut adversum te modo, multo meis verbis vehementiora sunt tua scripta: ita illum non excusantis auctoritas, sed sua dicta defendunt. Et ideo superflua est de auctore quaestio, ubi defensio talis est, quae assertore non egeat. 31. Sed ad illud jam nequissimum incusationis ejus caput et invidiosissimum veniendum est, imo non invidiosum, sed invidum. Ait enim, Quis prudentium, vel quis", + "candidate_score": 0.655668, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_17_19", + "bdc_text": "Dolet ei non minus quam tibi fervidum Lutheri scriptumZu Luthers Brief vom 31 . August 1543 an Christoph Froschauer s. zuletzt oben Nr. 1803 , 15-33. ; dolet et reliquis piis et doctis fratribus .", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_234", + "psc_text": "Si tibi istud auctoritatis universa pariter injunxisset Ecclesia, et exigeretur a te, ut de singulis vel de omnibus judicares, nonne grave et periculosum onus, ne tibi imponeretur, excusare debueras? Nunc vero in tantum quotidiana derogandi meditatione profecimus, ut jam nec Martyribus parcamus. Sed ponamus, quod non sit Martyris libellus iste, sed cujuscunque unius de Ecclesia, nunquid suis verbis usus est, quisquis ille est Scriptor, ut meritis cedendum videatur auctoris? De ipsis Origenis voluminibus ponit exempla, et quid de singulis sentiat, non sui defensoris verbis, sed ejus ipsius, qui accusabatur, ostendit. Et sicut adversum te modo, multo meis verbis vehementiora sunt tua scripta: ita illum non excusantis auctoritas, sed sua dicta defendunt. Et ideo superflua est de auctore quaestio, ubi defensio talis est, quae assertore non egeat. 31. Sed ad illud jam nequissimum incusationis ejus caput et invidiosissimum veniendum est, imo non invidiosum, sed invidum. Ait enim, Quis prudentium, vel quis", + "candidate_score": 0.651733, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_80_82", + "bdc_text": "offendicula hic etiam prudentioribus obiectet lectoribus . Non enumeravero paucis absurda , praepostera et prava , quae in hac Lutheri sententia existunt . Tandem vero reiicit restitutionem et correctionem Bibliorum ad Bernhardum quendam Zieglerum , Siehe WA LIII 647 , 14-19 .", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_188", + "psc_text": "Nam Porphyrius te docuit de Christianis male loqui, concidere virgines, continentes, Diaconos, Presbyteros, et omnem prorsus Christianorum gradum et ordinem libellis editis infamare. Ille vero de Synagoga Barrabas tuus pro Christo electus, docuit te resurrectionem carnis, non in virtute, sed in fragilitate sperare: literae occidentis amicum fieri, et inimicum spiritus vivificantis. Et alia quaedam secretiora, quae si res poposcerit, postmodum proferentur in tempore. 13. Sed quid in longum sermo producitur? Conviciis ejus et injuriis non respondeamus, lacerationibus ejus, ad quod opus quotidie stilum ejus Porphyrius exacuit, non obviemus. Ad hoc enim Jesus noster, non Barrabas magister, silere nos docuit. Ad illud veniamus, ut ostendatur quam vera sunt, quae vel pro sua excusatione, vel pro nostra accusatione conscripsit. Ait duas esse solas Praefatiunculas suas, in quibus laudare visus est Origenem: in eo tamen interpretationis opere eum laudaverit, 369 in quo nihil omnino dogmaticum, nihil de fide dictum sit, et quod penitus", + "candidate_score": 0.649821, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_42_44", + "bdc_text": "esse dissimulanda propter multa utilia et apposita , quae in eo continentur libro , quis , oro , ferat aut boni consulat librumVor librum gestrichenes de . De Schem HamphorasDie im März 1543 vollendete , scharf antijüdische Schrift \"Vom Schem Hamphoras und vom Geschlecht Christi\" ( WA LIII 579-648 ) enthält u. a .", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_150", + "psc_text": "cum Judaeis erubescimus, nec cum latrone mitescimus. LIBER SECUNDUS. 1. Superiore quidem libello dogmaticas illius objectiones quas aliis impingit immerito, in se, ipso teste retorsimus: nunc vero jam explicitis et post tergum rejectis his, quae fidei vicinae sunt caussationibus, confidentius ei de caeteris criminationibus respondebimus. Est enim etiam illud accusationis ejus gravissimum caput, quod similiter, ut caetera mendacia, veritatis falce resecandum est. Ait enim confoederatos esse quosdam Origeni ad perjurium, et istud mysticae ejus traditionis arcanum absconditum esse in sexto Stromatum libro: nec ab ullo alio in tot saeculis 355 nisi a se solo deprehensum. Verum ne risum ei moveam, si jurisjurandi sacramento alienum me esse confirmem, a confoederatione perjurii planiore via ad manifestationem veritatis incedam, ex eo [Al. et ei] quod facillime probare possum, nec habuisse me umquam libros istos, nec [Al. aut] legisse a quoquam praestitos. Et sicut me non possum excusare de eo, quod quale sit nescio,", + "candidate_score": 0.647615, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_80_82", + "bdc_text": "offendicula hic etiam prudentioribus obiectet lectoribus . Non enumeravero paucis absurda , praepostera et prava , quae in hac Lutheri sententia existunt . Tandem vero reiicit restitutionem et correctionem Bibliorum ad Bernhardum quendam Zieglerum , Siehe WA LIII 647 , 14-19 .", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_32", + "psc_text": "ex alienis, vel justificabitur, vel condemnabitur. Sed et in ea nihilominus Praefatiuncula, quam in ipsis περὶ Ἀρχῶν libris praemisimus, qualiter interpretationis nostrae fidem observandam dixerimus, ex ipsis aeque sermonibus comprobetur. Aequum namque est, etiam ex ipsa, quae ad rem pertinent, inseri. Nam cum honoris gratia mentionem fecissemus hujus viri, qui haec nunc adducit ad crimen, pro eo quod ante nos ipse prior Origenis quamplurima fuisset interpretatus, et ejus vel eloquentiam in explicando, vel in interpretando diligentiam laudassemus, eumque nobis sequendum in opere simili diceremus, post aliquanta etiam hoc [Al. haec] adjecimus: « Hunc ergo etiam nos, licet non eloquentiae viribus, disciplinae tamen regulis, inquantum possumus, sequimur: observantes hoc, ne ea, quae in libris Origenis a semetipso discrepantia inveniuntur atque contraria, proferamus. » Memento; qui legis, ne hic te breviter dictus sermo praetereat, quem dixi, quia non proferam ea quae in libris Origenis a semetipso discrepantia inveniuntur atque contraria. Non enim", + "candidate_score": 0.646157, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_80_82", + "bdc_text": "offendicula hic etiam prudentioribus obiectet lectoribus . Non enumeravero paucis absurda , praepostera et prava , quae in hac Lutheri sententia existunt . Tandem vero reiicit restitutionem et correctionem Bibliorum ad Bernhardum quendam Zieglerum , Siehe WA LIII 647 , 14-19 .", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_26", + "psc_text": "Praefatiunculis tamen utriusque operis et maxime in Pamphili libellum, quem primum transtuleram, exposui primum omnium fidem meam, et protestatus sum, me quidem ita credere, sicut fides catholica est. Si quid autem vel legeretur, vel interpretaretur a me, id me salva fidei meae facere ratione. In istis vero περὶ Ἀρχῶν libellis [Al. libris], etiam illud admonui, quod, cum in ipsis libris invenirentur quaedam de fide ita catholice scripta, ut Ecclesia praedicat, quaedam autem his contraria, cum de una eademque re dicantur: mihi visum sit haec [Al. et] secundum illam semper regulam proferenda, quam ipse catholicae sententiae expositione protulerat, et ea quae a semetipso invenirentur esse contraria, vel inserta ab aliis (id enim epistolae suae querimonia contestatur) abjicerem, vel certe, ut nihil aedificationis in fide habentia praeterirem. Non autem superfluum puto videri, inserere etiam ipsa loca de Praefatiunculis meis, ut nihil careat teste quod dicimus. Sane ne in legendo error sit ex", + "candidate_score": 0.643799, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_113", + "bdc_text": "Annitendum ergo nobis omnibus , ut ratio habeatur ecclesiae modestiaeque , ut revocetur exemplum prophetarum et apostolorum et ne quid fiat praefractius per aemulationem et arrogantiam .", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_234", + "psc_text": "Si tibi istud auctoritatis universa pariter injunxisset Ecclesia, et exigeretur a te, ut de singulis vel de omnibus judicares, nonne grave et periculosum onus, ne tibi imponeretur, excusare debueras? Nunc vero in tantum quotidiana derogandi meditatione profecimus, ut jam nec Martyribus parcamus. Sed ponamus, quod non sit Martyris libellus iste, sed cujuscunque unius de Ecclesia, nunquid suis verbis usus est, quisquis ille est Scriptor, ut meritis cedendum videatur auctoris? De ipsis Origenis voluminibus ponit exempla, et quid de singulis sentiat, non sui defensoris verbis, sed ejus ipsius, qui accusabatur, ostendit. Et sicut adversum te modo, multo meis verbis vehementiora sunt tua scripta: ita illum non excusantis auctoritas, sed sua dicta defendunt. Et ideo superflua est de auctore quaestio, ubi defensio talis est, quae assertore non egeat. 31. Sed ad illud jam nequissimum incusationis ejus caput et invidiosissimum veniendum est, imo non invidiosum, sed invidum. Ait enim, Quis prudentium, vel quis", + "candidate_score": 0.642173, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_59_61", + "bdc_text": "Er unterstützte Johannes Pfefferkorn , der die Verbrennung aller jüdischen Schriften forderte , in seiner Auseinandersetzung mit Reuchlin , und appellierte in Rom gegen dessen Freispruch , war aber auch ein scharfer Gegner Luthers sowie jener Theologen , die sich um eine vermittelnde Position bemühten. - Lit. : Gilbert Tournoy und Peter G . Bietenholz , in :", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_277", + "psc_text": "semetipsum reum probarit. Veruntamen ponamus, quod Episcoporum Synodus sequatur sententias tuas, et jubeat omnes libros, qui haec talia continent, cum auctoribus suis, ut aiunt, debere damnari. Damnabuntur isti libri prius in Graecis: et quod in Graecis damnatur, sine dubio damnatum est in Latinis. Veniatur ad tuos libros, invenientur eadem continere secundum sententiam tuam: necesse est ut cum suo auctore damnentur. Et sicut nihil profuit Origeni, quod a te laudatus est: ita nec tibi proderit, quod a me excusatus est. Me enim sequi necesse est Ecclesiae Catholicae sententiam, sive adversus Origenis libros, sive adversus tuos datam. CONTROVERSIARUM RUFINI ADVERSUS HIERONYMUM LIBER II. EXPLICIT.", + "candidate_score": 0.641398, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_16_18", + "bdc_text": "nondum rediit , opinor . Dolet ei non minus quam tibi fervidum Lutheri scriptumZu Luthers Brief vom 31 . August 1543 an Christoph Froschauer s. zuletzt oben Nr. 1803 , 15-33. ;", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_235", + "psc_text": "tua scripta: ita illum non excusantis auctoritas, sed sua dicta defendunt. Et ideo superflua est de auctore quaestio, ubi defensio talis est, quae assertore non egeat. 31. Sed ad illud jam nequissimum incusationis ejus caput et invidiosissimum veniendum est, imo non invidiosum, sed invidum. Ait enim, Quis prudentium, vel quis Sanctorum aggredi voluit in Latinum vertere, quod tu ausus es? Ego ipse, inquit, saepe rogatus a multis, non feci. Et quidem Sancti quare hoc non fecerint, facilis excusatio est. Non enim continuo, qui Sanctus et prudens est Latinus, 387 etiam linguae Graecae notitiam sufficienter habet. Nec sanctitati ejus detrahitur, cui deest peregrinae linguae notitia. Aut iterum non continuo si scientiam quis habet Graeci sermonis, etiam voluntatem interpretandi habet. Aut etiam si habet, non statim discutiendus est ille, qui pauca interpretatus est, quare non plura, aut cur non illa, sed illa. Libertas est enim in hujuscemodi opere, et est vel in", + "candidate_score": 0.639969, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_59", + "bdc_text": "Er unterstützte Johannes Pfefferkorn , der die Verbrennung aller jüdischen Schriften forderte , in seiner Auseinandersetzung mit Reuchlin , und appellierte in Rom gegen dessen Freispruch , war aber auch ein scharfer Gegner Luthers sowie jener Theologen , die sich um eine vermittelnde Position bemühten. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_277", + "psc_text": "semetipsum reum probarit. Veruntamen ponamus, quod Episcoporum Synodus sequatur sententias tuas, et jubeat omnes libros, qui haec talia continent, cum auctoribus suis, ut aiunt, debere damnari. Damnabuntur isti libri prius in Graecis: et quod in Graecis damnatur, sine dubio damnatum est in Latinis. Veniatur ad tuos libros, invenientur eadem continere secundum sententiam tuam: necesse est ut cum suo auctore damnentur. Et sicut nihil profuit Origeni, quod a te laudatus est: ita nec tibi proderit, quod a me excusatus est. Me enim sequi necesse est Ecclesiae Catholicae sententiam, sive adversus Origenis libros, sive adversus tuos datam. CONTROVERSIARUM RUFINI ADVERSUS HIERONYMUM LIBER II. EXPLICIT.", + "candidate_score": 0.637534, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_100_102", + "bdc_text": "Certe postpost von Bullinger am Rande nachgetragen . libros illos lectos aequanimius damnationemEs folgt gestrichenes damnationem . illius contra nos effulminatam tulimus , qui hac in re non cupimus illius esse consortes et sotii[ ! ] .", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_269", + "psc_text": "est qui reficitur et induitur: ita in his, qui judicantur injuste, ipse est qui inique judicatur. Et pro his qui odio habentur gratis, ipse dicturus est, Odistis me gratis. Quomodo aestimat hanc caussam et [Al. vel] hoc factum suum in tribunalibus Christi judicandum, eum habeat sua conscientia, quod codices illius contra Jovinianum scriptos, qui jam publice legebantur et reprehendebantur, subtraxerit de manibus legentium, et culpantes prohibuerit, atque culpaverit; remiserit vero ad ipsum auctorem libros suos, insinuans ea, quae ad reprehensionem venirent, ut vel emendaret, vel rem, quoquo modo posset, curaret; meos vero non codices, sed schedulas imperfectas, inemendatas, furto cujusdam nebulonis et fraude subtractas, sibique delatas, cum me inibi haberet praesentem, mihi quidem non offerret [Al. efferret], neque conquereretur, sed ne increpare quidem, aut etiam arguere dignaretur, vel per amicum certe aliquem, aut etiam per inimicum; sed ad Orientem mitteret, et instigaret linguam ejus hominis, qui eam temperare non noverat.", + "candidate_score": 0.637447, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_52_54", + "bdc_text": "Bekannt wurde er vor allem durch sein Eingreifen in die Kontroverse um Reuchlin , gegen den er 1512 mehrere Schriften verfasste. 1533 wurde er Domherr in Lüttich , wo er 1540 starb. - Lit. : Léon-E . Halkin , in :", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_63", + "psc_text": "in his dogmaticum invenies: certe si aliquid horum, quae nunc ad damnationem voco reperies. Postremo ait: « Si vis plenius nosse quomodo apud me etiam suspicio hujuscemodi dogmatum semper exsecrabilis fuerit, lege Commentarios meos in Epistola Pauli ad Ephesios, et ex his quae scripsi, quid de eo senserim, legens eum, vel interpretans, nosces. » Et haec est [Al. tac. est] tua tanti magistri gravitas, ut eum quem in aliis laudas, condemnes in aliis, et quem in Praefationibus tuis alterum post Apostolos Ecclesiarum magistrum dixisti, nunc haereticum dicas? Quis haereticus, Ecclesiarum magister aliquando dici potuit? Erravi, inquit, in hoc. Sed quandiu Praefatiunculam subjicis? Commentarios lege, sed illos quos designavi. Et cui hoc justum videtur, ut is qui tot libros conscripsit, in quibus omnibus pene praeconia ejus usque ad caelum fert: qui tot jam annis et lecti sunt ab omnibus et leguntur: ex quibus quamplurimi ita edocti jam de hoc mundo decesserunt,", + "candidate_score": 0.635716, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_52", + "bdc_text": "Bekannt wurde er vor allem durch sein Eingreifen in die Kontroverse um Reuchlin , gegen den er 1512 mehrere Schriften verfasste. 1533 wurde er Domherr in Lüttich , wo er 1540 starb. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_63", + "psc_text": "in his dogmaticum invenies: certe si aliquid horum, quae nunc ad damnationem voco reperies. Postremo ait: « Si vis plenius nosse quomodo apud me etiam suspicio hujuscemodi dogmatum semper exsecrabilis fuerit, lege Commentarios meos in Epistola Pauli ad Ephesios, et ex his quae scripsi, quid de eo senserim, legens eum, vel interpretans, nosces. » Et haec est [Al. tac. est] tua tanti magistri gravitas, ut eum quem in aliis laudas, condemnes in aliis, et quem in Praefationibus tuis alterum post Apostolos Ecclesiarum magistrum dixisti, nunc haereticum dicas? Quis haereticus, Ecclesiarum magister aliquando dici potuit? Erravi, inquit, in hoc. Sed quandiu Praefatiunculam subjicis? Commentarios lege, sed illos quos designavi. Et cui hoc justum videtur, ut is qui tot libros conscripsit, in quibus omnibus pene praeconia ejus usque ad caelum fert: qui tot jam annis et lecti sunt ab omnibus et leguntur: ex quibus quamplurimi ita edocti jam de hoc mundo decesserunt,", + "candidate_score": 0.630849, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_106_108", + "bdc_text": "vgl. Hoven 90 . et diligentia . Haec in hoc tot verbis ad te scribo , ut , quoniam alias clarissimo viro d. P[hilippo ] Melancht [honi ] scripturus es , Vgl. oben Nr. 1803 , 29-33 .", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_64", + "psc_text": "Praefatiunculam subjicis? Commentarios lege, sed illos quos designavi. Et cui hoc justum videtur, ut is qui tot libros conscripsit, in quibus omnibus pene praeconia ejus usque ad caelum fert: qui tot jam annis et lecti sunt ab omnibus et leguntur: ex quibus quamplurimi ita edocti jam de hoc mundo decesserunt, et perrexerunt ad Dominum, hanc de Origene sententiam tenentes, quam ex librorum istius assertione didicerant, et abierunt sperantes juxta hujus testimonium inventuros se eum secundum post Apostolos Ecclesiarum magistrum, 331 et ut nunc iterum scribit, invenerunt eum cum impiis haereticis et gentilibus condemnatum. Quomodo se ex contentione commutet et dicat, quia illum quem triginta fere annis continuis legens et scribens, Apostolis exaequavi, nunc haereticum pronuntio? Numquid aliquos novos ejus libros modo legit, quos ante non legerat? Sed ex his eisdem dictis, eum et tunc Apostolum, et nunc haereticum dicit, et nullo modo hoc ita fieri potuit. Aut enim tunc recte", + "candidate_score": 0.628795, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_51", + "bdc_text": "Limburg , Belgien) , studierte ab 1486 an der Universität Köln , wo er 1509 zum Dr. theol . promovierte und anschließend als Professor der Theologie wirkte .", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_177", + "psc_text": "quae luce est clarior? cum ad haec omnia quae supra diximus, etiam illud addatur, ubi cesset omne commentum, quod in monasterio positus in Bethleem, ante non multo adhuc tempore, partes Grammaticas exsecutus sit, et Maronem suum, Comicosque 364 ac Lyricos et Historicos Auctores, traditis sibi ad discendum Dei timorem puerulis exponebat, scilicet et ut praeceptor fieret Auctorum Gentilium quos si legisset tantummodo, Christum se negaturum juraverat. 9. Sed videamus quid adhuc aliud culpet. Gentilium esse dicit haec dogmata: ecce qua sententia se ipse condemnet. Gentilium dicit dogmata, quae ipse conscribit: labitur; sed porrigenda manus est, non est nimie perurgendus. Dum enim totus in eloquentia volitat, et vituperationibus atque invectionibus fertur, immemor sui fit, et a ratione devolvitur. Noli, frater, temetipsum etiam in non necessariis temere condemnare. Non continuo inter Gentiles deputandus es, vel tu vel Origenes, si [Al. sed], ut ipse dixisti, volentes Dei justitiam defendere, et respondere contra eos,", + "candidate_score": 0.625468, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_52", + "bdc_text": "Bekannt wurde er vor allem durch sein Eingreifen in die Kontroverse um Reuchlin , gegen den er 1512 mehrere Schriften verfasste. 1533 wurde er Domherr in Lüttich , wo er 1540 starb. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "021_Rufinus-Aquileiensis_Apologia-in-Sanctum-Hieronymum_window_64", + "psc_text": "Praefatiunculam subjicis? Commentarios lege, sed illos quos designavi. Et cui hoc justum videtur, ut is qui tot libros conscripsit, in quibus omnibus pene praeconia ejus usque ad caelum fert: qui tot jam annis et lecti sunt ab omnibus et leguntur: ex quibus quamplurimi ita edocti jam de hoc mundo decesserunt, et perrexerunt ad Dominum, hanc de Origene sententiam tenentes, quam ex librorum istius assertione didicerant, et abierunt sperantes juxta hujus testimonium inventuros se eum secundum post Apostolos Ecclesiarum magistrum, 331 et ut nunc iterum scribit, invenerunt eum cum impiis haereticis et gentilibus condemnatum. Quomodo se ex contentione commutet et dicat, quia illum quem triginta fere annis continuis legens et scribens, Apostolis exaequavi, nunc haereticum pronuntio? Numquid aliquos novos ejus libros modo legit, quos ante non legerat? Sed ex his eisdem dictis, eum et tunc Apostolum, et nunc haereticum dicit, et nullo modo hoc ita fieri potuit. Aut enim tunc recte", + "candidate_score": 0.625118, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf017", + "work_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto", + "max_score": 0.716984, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_30", + "psc_text": "Spiritu sancto repletus est Zacharias pater ejus (Ibid., 67) . Haud dubium, quin et Joannes prophetavit. Necnon in Actibus Apostolorum de multis credentibus qui in unum convenerant, refertur: Repleti sunt Spiritu sancto (Act. II, 4) . Cum autem participabilis sit Spiritus sanctus, ad similitudinem sapientiae ac disciplinae, non in cassis nominibus scientiae substantiam possidet: sed per naturam sanctificantem, et implentem bonis universa, bonus ipse subsistit, juxta quam et repleti quidam Spiritu sancto esse dicuntur: ut in Actibus Apostolorum scriptum est, Et repleti sunt omnes Spiritu sancto, et loquebantur verbum Dei cum fiducia (Ibid.) . Quomodo enim qui aliqua disciplina plenus est, qui perfecte eam habet, erudite et subtiliter potest de ea proferre sermonem, sic qui Spiritum sanctum consummate acceperint, ita ut impleantur eo, cum fiducia verbum Dei loquuntur, quia praesens Spiritus sanctus dignam Deo vocem ministrat. Hinc [ Al. Unde et quidam] quidam cum supercilio ait: Haec dicit Spiritus sanctus.", + "candidate_score": 0.716984, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_89_91", + "bdc_text": "et ecclesiarum ministri qualibet etiam scriptura Wohl vom Kopisten verschrieben aus quaelibet . . . scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_30", + "psc_text": "Spiritu sancto repletus est Zacharias pater ejus (Ibid., 67) . Haud dubium, quin et Joannes prophetavit. Necnon in Actibus Apostolorum de multis credentibus qui in unum convenerant, refertur: Repleti sunt Spiritu sancto (Act. II, 4) . Cum autem participabilis sit Spiritus sanctus, ad similitudinem sapientiae ac disciplinae, non in cassis nominibus scientiae substantiam possidet: sed per naturam sanctificantem, et implentem bonis universa, bonus ipse subsistit, juxta quam et repleti quidam Spiritu sancto esse dicuntur: ut in Actibus Apostolorum scriptum est, Et repleti sunt omnes Spiritu sancto, et loquebantur verbum Dei cum fiducia (Ibid.) . Quomodo enim qui aliqua disciplina plenus est, qui perfecte eam habet, erudite et subtiliter potest de ea proferre sermonem, sic qui Spiritum sanctum consummate acceperint, ita ut impleantur eo, cum fiducia verbum Dei loquuntur, quia praesens Spiritus sanctus dignam Deo vocem ministrat. Hinc [ Al. Unde et quidam] quidam cum supercilio ait: Haec dicit Spiritus sanctus.", + "candidate_score": 0.714523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91_93", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot . malum aliquando daturus sit ecclesiae .", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_30", + "psc_text": "Spiritu sancto repletus est Zacharias pater ejus (Ibid., 67) . Haud dubium, quin et Joannes prophetavit. Necnon in Actibus Apostolorum de multis credentibus qui in unum convenerant, refertur: Repleti sunt Spiritu sancto (Act. II, 4) . Cum autem participabilis sit Spiritus sanctus, ad similitudinem sapientiae ac disciplinae, non in cassis nominibus scientiae substantiam possidet: sed per naturam sanctificantem, et implentem bonis universa, bonus ipse subsistit, juxta quam et repleti quidam Spiritu sancto esse dicuntur: ut in Actibus Apostolorum scriptum est, Et repleti sunt omnes Spiritu sancto, et loquebantur verbum Dei cum fiducia (Ibid.) . Quomodo enim qui aliqua disciplina plenus est, qui perfecte eam habet, erudite et subtiliter potest de ea proferre sermonem, sic qui Spiritum sanctum consummate acceperint, ita ut impleantur eo, cum fiducia verbum Dei loquuntur, quia praesens Spiritus sanctus dignam Deo vocem ministrat. Hinc [ Al. Unde et quidam] quidam cum supercilio ait: Haec dicit Spiritus sanctus.", + "candidate_score": 0.707377, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_90_92", + "bdc_text": "scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot .", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_30", + "psc_text": "Spiritu sancto repletus est Zacharias pater ejus (Ibid., 67) . Haud dubium, quin et Joannes prophetavit. Necnon in Actibus Apostolorum de multis credentibus qui in unum convenerant, refertur: Repleti sunt Spiritu sancto (Act. II, 4) . Cum autem participabilis sit Spiritus sanctus, ad similitudinem sapientiae ac disciplinae, non in cassis nominibus scientiae substantiam possidet: sed per naturam sanctificantem, et implentem bonis universa, bonus ipse subsistit, juxta quam et repleti quidam Spiritu sancto esse dicuntur: ut in Actibus Apostolorum scriptum est, Et repleti sunt omnes Spiritu sancto, et loquebantur verbum Dei cum fiducia (Ibid.) . Quomodo enim qui aliqua disciplina plenus est, qui perfecte eam habet, erudite et subtiliter potest de ea proferre sermonem, sic qui Spiritum sanctum consummate acceperint, ita ut impleantur eo, cum fiducia verbum Dei loquuntur, quia praesens Spiritus sanctus dignam Deo vocem ministrat. Hinc [ Al. Unde et quidam] quidam cum supercilio ait: Haec dicit Spiritus sanctus.", + "candidate_score": 0.705969, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_24", + "psc_text": "apostoli ad omnes gentes pariter sunt profecti, sed quidam in Asiam, quidam in Scythiam, et alii in alias dispersi nationes; secundum dispensationem illius, quem secum habebant Spiritus Sancti, quomodo et Dominum dicentem: Vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 20) . His et illud congruit: Accipietis virtutem supervenientis (Al. supervenientem) Spiritus sancti in vos; et eritis testes mihi in Jerusalem, et in omni Judaea et Samaria, et usque ad extremum terrae (Act. I, 8) . Si ergo hi in extremis finibus terrae ob [ Al. secundum] testimonium Domini constituti, distabant inter se longissimis spatiis, aderat autem eis inhabitator Spiritus sanctus, incircumscriptam habens substantiam, demonstratur angelica virtus ab hoc prorsus aliena. Angelus quippe qui aderat, verbi gratia, Apostolo in Asia oranti, non poterat simul eodem tempore adesse aliis in caeteris partibus mundi constitutis. Spiritus autem sanctus non solum sejunctis a se hominibus praesto est, sed et singulis quibusque", + "candidate_score": 0.695364, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_47", + "bdc_text": "Quis non obstupescat ad arrogantem et praefractum illum spiritum hominis in Ultimis Davidis verbisDie stärker exegetisch ausgerichtete Schrift \"Von den letzten Worten Davids\" ( WA LIV 28-100 )", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_11", + "psc_text": "2. Appellatio Spiritus sancti, et ea, quae monstratur ex ipsa appellatione substantia, penitus ab his ignoratur, qui extra sacram Scripturam philosophantur. Solummodo enim in nostratibus litteris; et notio ejus et vocabulum refertur, tam in novis quam in veteribus. Veteris quippe Testamenti homo David, particeps ejus effectus, orabat ut in se permaneret, dicens: Spiritum tuum sanctum ne auferas a me (Psal. L) . Et Danieli adhuc puero suscitasse dicitur Deus Spiritum sanctum, 108 quasi jam habitantem in eo. Nec non etiam in novo Testamento hi viri qui Deo placuisse referuntur, Spiritu sancto pleni sunt. Joannes quippe adhuc in matris utero sanctificatus exsultat, et Jesus a mortuis resurgens cum insufflasset in faciem discipulorum, ait: Accipite Spiritum sanctum (Luc. I) . Plena sunt volumina divinarum Scripturarum his sermonibus quorum congeriem in praesenti opere digerere supersedi: quia difficile non est ex his quae assumpsimus, unumquemque lectorem sibi similia reperire. 3. Nemo autem suspicetur alium", + "candidate_score": 0.681406, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_46_48", + "bdc_text": "impurissime scriptum ? Quis non obstupescat ad arrogantem et praefractum illum spiritum hominis in Ultimis Davidis verbisDie stärker exegetisch ausgerichtete Schrift \"Von den letzten Worten Davids\" ( WA LIV 28-100 ) war im Sommer 1543 erschienen und zielte haupts ächlich auf die Verbesserung einiger Stellen in Luthers Deutscher Bibel.", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_11", + "psc_text": "2. Appellatio Spiritus sancti, et ea, quae monstratur ex ipsa appellatione substantia, penitus ab his ignoratur, qui extra sacram Scripturam philosophantur. Solummodo enim in nostratibus litteris; et notio ejus et vocabulum refertur, tam in novis quam in veteribus. Veteris quippe Testamenti homo David, particeps ejus effectus, orabat ut in se permaneret, dicens: Spiritum tuum sanctum ne auferas a me (Psal. L) . Et Danieli adhuc puero suscitasse dicitur Deus Spiritum sanctum, 108 quasi jam habitantem in eo. Nec non etiam in novo Testamento hi viri qui Deo placuisse referuntur, Spiritu sancto pleni sunt. Joannes quippe adhuc in matris utero sanctificatus exsultat, et Jesus a mortuis resurgens cum insufflasset in faciem discipulorum, ait: Accipite Spiritum sanctum (Luc. I) . Plena sunt volumina divinarum Scripturarum his sermonibus quorum congeriem in praesenti opere digerere supersedi: quia difficile non est ex his quae assumpsimus, unumquemque lectorem sibi similia reperire. 3. Nemo autem suspicetur alium", + "candidate_score": 0.676515, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_108_110", + "bdc_text": "Haec in hoc tot verbis ad te scribo , ut , quoniam alias clarissimo viro d. P[hilippo ] Melancht [honi ] scripturus es , Vgl. oben Nr. 1803 , 29-33 . hoc quoque addas , invigilet , ne Lutherus causas optimas perpetuo solita maledicentia , amarulentia , malorum verborum copia et scurrilitate depravet , incircumspecte et temere de volumine sacro et scriptoribus canonicis pronunciet . Tantum theologum decet modestia , prudentia , pietas , gravitas .", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_195", + "psc_text": "se ab omni opere malo, et cogitationibus pessimis: quo possit illuminato corde ea intelligere quae dicuntur, et plenus sanctitate atque sapientia, ignoscere nobis, sicubi voluntatem nostram non implevit effectus, et tantummodo consideret qua mente quid dictum sit, non quibus expressum sermonibus. Sicut enim pietatis sensum nobis audaciter juxta nostram conscientiam vindicamus, ita quantum de eo loqui pertinet, venustatem rhetoricam facundiamque, juxta consequentiam textumque sermonis, procul abesse simpliciter confitemur. Studii quippe nostri fuit, de Scripturis sanctis disserentibus, pie intelligere quae scripta sunt, et imperitiam mensuramque nostri non ignorare sermonis.", + "candidate_score": 0.673963, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_45_47", + "bdc_text": "eine pauschale Verurteilung der rabbinischen Bibelexegese . impurissime scriptum ? Quis non obstupescat ad arrogantem et praefractum illum spiritum hominis in Ultimis Davidis verbisDie stärker exegetisch ausgerichtete Schrift \"Von den letzten Worten Davids\" ( WA LIV 28-100 )", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_13", + "psc_text": "proferens, a Spiritu sancto id dictum esse commemorat: Et sicut dicit hic Spiritus sanctus: Hodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra, etc. (Hebr. III, 7, ex Psalm. XCIV, 8.). In fine quoque Actuum Apostolorum, cum Judaeis disputans, ait: Sicut Spiritus sanctus locutus est per Isaiam prophetam ad Patres nostros, dicens: Auditionem audietis, et non intelligetis (Act. III) . Neque enim Paulus alium habens Spiritum sanctum, haec de eo scripsit, qui in Prophetis ante adventum Domini alius fuit: sed de eo cujus et ipse particeps fuit: et omnes qui in fide consummatae virtutis ferebantur. Unde et cum articulo ejus meminit, quasi solitarium et unum esse contestans, ubi dicit non simpliciter. Πνεῦμα ἅγιον, hoc est Spiritus sanctus, sed cum additamento articuli τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον: hoc est hic Spiritus sanctus. 109 Et Isaiam prophetasse commemorat cum articulata voce, διὰ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, id est per hunc Spiritum sanctum, et", + "candidate_score": 0.672156, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_107_109", + "bdc_text": "et diligentia . Haec in hoc tot verbis ad te scribo , ut , quoniam alias clarissimo viro d. P[hilippo ] Melancht [honi ] scripturus es , Vgl. oben Nr. 1803 , 29-33 . hoc quoque addas , invigilet , ne Lutherus causas optimas perpetuo solita maledicentia , amarulentia , malorum verborum copia et scurrilitate depravet , incircumspecte et temere de volumine sacro et scriptoribus canonicis pronunciet .", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_9", + "psc_text": "ipso sermone [ Al. stylo] exprimens, tam sensuum lumine quam simplicitate verborum. LIBER DIDYMI ALEXANDRINI DE SPIRITU SANCTO, S. HIERONYMO INTERPRETE. 107 I. Omnibus quidem quae divina sunt, cum reverentia et vehementi cura oportet intendere: maxime autem his quae de [ Al. sancti Spiritus] Spiritus divinitate dicuntur: praesertim cum blasphemia in eum sine venia sit: ita ut blasphemantis poena tendatur, non solum in omne praesens saeculum, sed etiam in futurum. Ait quippe Salvator, blasphemanti in Spiritum sanctum non esse remissionem, neque in isto saeculo, neque in futuro (Marc. III). Unde magis ac oportet intendere, quae Scripturarum de eo relatio sit: ne in aliquem saltem per ignorantiam, blasphemiae error obrepat. Expedierat quidem fideli, et timido, moderanti vires suas, magnitudinem praesentis quaestionis silentio praeterire: et rem plenam periculo, non in suum discrimen attrahere. Verum quoniam quidam [ Al. quidam cum] temeritate potius, quam recta via etiam in superna eriguntur, et haec de", + "candidate_score": 0.669472, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_108_110", + "bdc_text": "Haec in hoc tot verbis ad te scribo , ut , quoniam alias clarissimo viro d. P[hilippo ] Melancht [honi ] scripturus es , Vgl. oben Nr. 1803 , 29-33 . hoc quoque addas , invigilet , ne Lutherus causas optimas perpetuo solita maledicentia , amarulentia , malorum verborum copia et scurrilitate depravet , incircumspecte et temere de volumine sacro et scriptoribus canonicis pronunciet . Tantum theologum decet modestia , prudentia , pietas , gravitas .", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_9", + "psc_text": "ipso sermone [ Al. stylo] exprimens, tam sensuum lumine quam simplicitate verborum. LIBER DIDYMI ALEXANDRINI DE SPIRITU SANCTO, S. HIERONYMO INTERPRETE. 107 I. Omnibus quidem quae divina sunt, cum reverentia et vehementi cura oportet intendere: maxime autem his quae de [ Al. sancti Spiritus] Spiritus divinitate dicuntur: praesertim cum blasphemia in eum sine venia sit: ita ut blasphemantis poena tendatur, non solum in omne praesens saeculum, sed etiam in futurum. Ait quippe Salvator, blasphemanti in Spiritum sanctum non esse remissionem, neque in isto saeculo, neque in futuro (Marc. III). Unde magis ac oportet intendere, quae Scripturarum de eo relatio sit: ne in aliquem saltem per ignorantiam, blasphemiae error obrepat. Expedierat quidem fideli, et timido, moderanti vires suas, magnitudinem praesentis quaestionis silentio praeterire: et rem plenam periculo, non in suum discrimen attrahere. Verum quoniam quidam [ Al. quidam cum] temeritate potius, quam recta via etiam in superna eriguntur, et haec de", + "candidate_score": 0.669091, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_107_109", + "bdc_text": "et diligentia . Haec in hoc tot verbis ad te scribo , ut , quoniam alias clarissimo viro d. P[hilippo ] Melancht [honi ] scripturus es , Vgl. oben Nr. 1803 , 29-33 . hoc quoque addas , invigilet , ne Lutherus causas optimas perpetuo solita maledicentia , amarulentia , malorum verborum copia et scurrilitate depravet , incircumspecte et temere de volumine sacro et scriptoribus canonicis pronunciet .", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_195", + "psc_text": "se ab omni opere malo, et cogitationibus pessimis: quo possit illuminato corde ea intelligere quae dicuntur, et plenus sanctitate atque sapientia, ignoscere nobis, sicubi voluntatem nostram non implevit effectus, et tantummodo consideret qua mente quid dictum sit, non quibus expressum sermonibus. Sicut enim pietatis sensum nobis audaciter juxta nostram conscientiam vindicamus, ita quantum de eo loqui pertinet, venustatem rhetoricam facundiamque, juxta consequentiam textumque sermonis, procul abesse simpliciter confitemur. Studii quippe nostri fuit, de Scripturis sanctis disserentibus, pie intelligere quae scripta sunt, et imperitiam mensuramque nostri non ignorare sermonis.", + "candidate_score": 0.667734, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_2_4", + "bdc_text": "quanquam in hoc se exeratVor exerat ein gestrichenes Zeichen . egregia charitas et solicitudo tua ergo omnes sanctos . Dominus spiritu suo illuminatos conservet in sancta et libera nominis sui confessione .", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_46", + "psc_text": "sicut nunc, et paulo ante de charitate Dei diximus, quae effusa est in cordibus eorum qui Spiritum sanctum receperunt. Charitas, inquit, Dei diffusa est in cordibus vestris, per Spiritum sanctum, qui datus est vobis (Rom. V, 5) . Salvator quoque, quia et ipse capabilis est, in similitudinem quoque unguenti effusus dicitur: Unguentum effusum nomen tuum (Cant. I, 2) . Nam ut unguentum quod in vase continetur, habet quidem odoris substantiam, sed prohibetur longius spargi, quia vase intrinsecus clauditur: cum autem vas foris fuerit effusum, emittit procul beneolentiam suam: ita Christi nomen beneolens, ante adventum ejus in solo Israelis populo versabatur, quasi Judaeae vase inclusum; Notus enim, ait, in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus (Psal. LXXV, 2) . Quando autem coruscans in carne sua Salvator, in universam terram, quin potius in omnem creaturam extendit vocabulum suum, impleto eo quod scriptum est: Quam admirabile est nomen tuum in universa terra", + "candidate_score": 0.666161, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_109_111", + "bdc_text": "hoc quoque addas , invigilet , ne Lutherus causas optimas perpetuo solita maledicentia , amarulentia , malorum verborum copia et scurrilitate depravet , incircumspecte et temere de volumine sacro et scriptoribus canonicis pronunciet . Tantum theologum decet modestia , prudentia , pietas , gravitas . Exemplum illius Korrigiert aus illum .", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_195", + "psc_text": "se ab omni opere malo, et cogitationibus pessimis: quo possit illuminato corde ea intelligere quae dicuntur, et plenus sanctitate atque sapientia, ignoscere nobis, sicubi voluntatem nostram non implevit effectus, et tantummodo consideret qua mente quid dictum sit, non quibus expressum sermonibus. Sicut enim pietatis sensum nobis audaciter juxta nostram conscientiam vindicamus, ita quantum de eo loqui pertinet, venustatem rhetoricam facundiamque, juxta consequentiam textumque sermonis, procul abesse simpliciter confitemur. Studii quippe nostri fuit, de Scripturis sanctis disserentibus, pie intelligere quae scripta sunt, et imperitiam mensuramque nostri non ignorare sermonis.", + "candidate_score": 0.66601, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_2_4", + "bdc_text": "quanquam in hoc se exeratVor exerat ein gestrichenes Zeichen . egregia charitas et solicitudo tua ergo omnes sanctos . Dominus spiritu suo illuminatos conservet in sancta et libera nominis sui confessione .", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_63", + "psc_text": "a Domino] Jesu Christo, juxta illud: Gratia vobiscum, et pax a Deo Patre, et Domino Jesu Christo (Rom. I, 7; I Cor. I, 3; Coloss. I, et al.) : non aliam dante gratiam Patre et aliam Salvatore. Siquidem et a Patre et Domino Jesu Christo eam dari describit [ Vatic. scribit], Spiritus Sancti communicatione completam. Nam et ipse Spiritus dictus est gratia, secundum illud: Et spiritui gratiae injuriam faciens, in quo sanctificatus est (Heb. X, 29) . In Zacharia quoque repromittit Deus effusurum se, id est, abundantissime tributurum Jerusalem spiritum gratiae et miserationis (Zachar. XII, 10). Cum enim quis Spiritus sancti acceperit gratiam, habebit eam datam a Deo Patre, et a Jesu Christo Domino nostro. Una igitur gratia, Patris et 125 Filii, et Spiritus sancti operatione completa, Trinitas unius substantiae demonstratur. In alio quoque loco: Charitas, inquit (II Cor. XIII, 13), Dei cum omnibus vobis, quae a Trinitate et tribuitur,", + "candidate_score": 0.666007, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_2_4", + "bdc_text": "quanquam in hoc se exeratVor exerat ein gestrichenes Zeichen . egregia charitas et solicitudo tua ergo omnes sanctos . Dominus spiritu suo illuminatos conservet in sancta et libera nominis sui confessione .", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_45", + "psc_text": "Iste autem Spiritus effusus quoque esse a Deo super omnem carnem dicitur, ut prophetent, et visiones videant, qui eum acceperint secundum Joelem, qui ex persona Dei loquitur: Effundam de spiritu meo super omnem carnem: et prophetabunt filii vestri, et filiae vestrae (Joel. II, 28) . Effusio quippe spiritus causa existit [ Al. exstes] prophetandi, et videndi sensum pulchritudinemque veritatis. Ipsum quoque effusionis nomen, increatam Spiritus sancti substantiam probat. Neque enim Deus cum angelum mittit, aut aliam creaturam: Effundam, 119 dicit, de angelo meo, aut principatu, aut throno, aut dominatione. In solis quippe his quae ab aliis participantur, hic sermo consentit: sicut nunc, et paulo ante de charitate Dei diximus, quae effusa est in cordibus eorum qui Spiritum sanctum receperunt. Charitas, inquit, Dei diffusa est in cordibus vestris, per Spiritum sanctum, qui datus est vobis (Rom. V, 5) . Salvator quoque, quia et ipse capabilis est, in similitudinem quoque unguenti effusus", + "candidate_score": 0.665618, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_47", + "bdc_text": "Quis non obstupescat ad arrogantem et praefractum illum spiritum hominis in Ultimis Davidis verbisDie stärker exegetisch ausgerichtete Schrift \"Von den letzten Worten Davids\" ( WA LIV 28-100 )", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_13", + "psc_text": "proferens, a Spiritu sancto id dictum esse commemorat: Et sicut dicit hic Spiritus sanctus: Hodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra, etc. (Hebr. III, 7, ex Psalm. XCIV, 8.). In fine quoque Actuum Apostolorum, cum Judaeis disputans, ait: Sicut Spiritus sanctus locutus est per Isaiam prophetam ad Patres nostros, dicens: Auditionem audietis, et non intelligetis (Act. III) . Neque enim Paulus alium habens Spiritum sanctum, haec de eo scripsit, qui in Prophetis ante adventum Domini alius fuit: sed de eo cujus et ipse particeps fuit: et omnes qui in fide consummatae virtutis ferebantur. Unde et cum articulo ejus meminit, quasi solitarium et unum esse contestans, ubi dicit non simpliciter. Πνεῦμα ἅγιον, hoc est Spiritus sanctus, sed cum additamento articuli τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον: hoc est hic Spiritus sanctus. 109 Et Isaiam prophetasse commemorat cum articulata voce, διὰ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, id est per hunc Spiritum sanctum, et", + "candidate_score": 0.665072, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_88_90", + "bdc_text": "Huc scilicet defertur insolens hominis ingenium , cum omnes symmistaeIn der Vorlage synnistae . et ecclesiarum ministri qualibet etiam scriptura Wohl vom Kopisten verschrieben aus quaelibet . . . scripta .", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_0", + "psc_text": "IN SEQUENTEM LIBRUM DIDYMI DE SPIRITU SANCTO ADMONITIO. Didymus Alexandrinus, qui miraculum sui praebuit, quod captus a parva aetate oculis, ipsorumque elementorum ignarus, omni tamen scientiarum genere, iisque etiam quae maxime visu indigent, fuerit expolitus, inter caetera quae ingenii sui reliquit monumenta, hunc de Spiritu sancto librum frequenti fratrum exhortatione compulsus est scribere, ut nonnullorum commenta refelleret circa Spiritum sanctum, quae neque in Scripturis lecta, neque a quoquam Ecclesiasticorum veterum fuerant usurpata. Hieronymus, qui Didymi eruditionem cum primis est admiratus, eoque magistro usus Alexandriae, primum quidem in pellente Damaso Romano Pontifice, cum Romae ageret, Latinis illum verbis ceperat explicare, deinde Jerosolymam postliminio reversus, Pauliniani fratris hortatu, ex integro vertit, atque edidit. Singularis porro est liber, quemadmodum et Hieronymus ipse quoties eum laudat, ut in Catalogo cap. 109, et libro II in Rufinum: et Mss. codices quotquot inspeximus, testimonio sunt. Augustinus quoque lib. II Quaestionum in Exodum cap. 25, Nicephorus l.", + "candidate_score": 0.652498, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_109", + "bdc_text": "hoc quoque addas , invigilet , ne Lutherus causas optimas perpetuo solita maledicentia , amarulentia , malorum verborum copia et scurrilitate depravet , incircumspecte et temere de volumine sacro et scriptoribus canonicis pronunciet .", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_195", + "psc_text": "se ab omni opere malo, et cogitationibus pessimis: quo possit illuminato corde ea intelligere quae dicuntur, et plenus sanctitate atque sapientia, ignoscere nobis, sicubi voluntatem nostram non implevit effectus, et tantummodo consideret qua mente quid dictum sit, non quibus expressum sermonibus. Sicut enim pietatis sensum nobis audaciter juxta nostram conscientiam vindicamus, ita quantum de eo loqui pertinet, venustatem rhetoricam facundiamque, juxta consequentiam textumque sermonis, procul abesse simpliciter confitemur. Studii quippe nostri fuit, de Scripturis sanctis disserentibus, pie intelligere quae scripta sunt, et imperitiam mensuramque nostri non ignorare sermonis.", + "candidate_score": 0.646888, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto", + "max_score": 0.711016, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_89_91", + "bdc_text": "et ecclesiarum ministri qualibet etiam scriptura Wohl vom Kopisten verschrieben aus quaelibet . . . scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_267", + "psc_text": "Evangelio: Hodie completa est haec Scriptura in auribus vestris (Luc. IV, 21) ; ut de se dictum esse signaret. 2. Ergo mirari possumus si et prophetas et apostolos Spiritus misit cum Christus dixerit: Spiritus Domini super me (Ibid., 18) ? Et bene, super me, dixit, quia quasi filius hominis loquebatur. Quasi filius enim hominis et unctus et missus est ad Evangelium praedicandum. 3. Sed si non creditur Filio, audiant etiam Patrem loquentem quia Spiritus Domini super Christum. Dicit enim Joanni: Super quem videris Spiritum descendentem de coelo, et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto (Joan. I, 33) . Dixit hoc Deus Pater Joanni: Joannes et audivit, et vidit, et credidit. Audivit a Deo, vidit in Domino, credidit quia Spiritus erat, qui descendebat de coelo. Non enim columba, sed sicut columba descendit; sic enim scriptum est: Et vidi Spiritum descendentem de coelo, sicut columbam (Marc. I, 10)", + "candidate_score": 0.711016, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_89_91", + "bdc_text": "et ecclesiarum ministri qualibet etiam scriptura Wohl vom Kopisten verschrieben aus quaelibet . . . scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_72", + "psc_text": ". Si ergo Dominus est, qui coelum complet et terram; quis potest Spiritum sanctum judicare dominationis, et divinae potestatis exsortem, qui replevit orbem, et quod ultra totum orbem est, replevit Jesum mundi totius redemptorem? Scriptum est enim: Jesus autem plenus Spiritu sancto, regressus est ab Jordane (Luc. IV, 1) . Quis igitur alius nisi qui ejusdem esset plenitudinis, complentem omnia posset implere? 87. Sed ne hoc secundum carnem dictum objiciant; quamquam plus unus ille, quam omnes: de cujus carne exibat virtus, quae sanaret omnes: tamen sicut Dominus complet omnia, ita etiam et de Spiritu lectum est: Quoniam Spiritus Domini replevit orbem terrarum (Sap. I, 7) . Habes etiam de omnibus qui convenerant cum apostolis dictum quia, repleti sancto Spiritu, loquebantur verbum Dei cum fiducia (Act. IV, 31) . Vides quia et plenitudinem et fiduciam dat Spiritus sanctus; cujus operationem archangelus nuntiat Mariae, dicens: Spiritus sanctus superveniet in te (Luc. I,", + "candidate_score": 0.70849, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_89_91", + "bdc_text": "et ecclesiarum ministri qualibet etiam scriptura Wohl vom Kopisten verschrieben aus quaelibet . . . scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_37", + "psc_text": "et Filii et Spiritus sancti. Illa servit, haec regnat; illa subjacet, ista dominatur: illa opus, haec auctor est operis: illa adorat omnes, haec adoratur ab omnibus. 47. Denique de Filio scriptum est: Et adorent eum omnes angeli Dei (Hebr. I, 6) . Non habes: Adoret Spiritus sanctus. Et infra: Ad quem autem angelorum dixit aliquando: Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum? Nonne omnes sunt, inquit, ministri spiritus in ministerium, qui mittuntur (Ibid., 13) ? Cum dicit, omnes, numquid et Spiritum sanctum comprehendit? Non utique, quia Angeli et caeterae Potestates in ministerium et obsequium Dei Filio, ut serviant, destinantur. 48. At vero Spiritus sanctus non minister, 610 sed testis est Filii, quemadmodum de ipso Filius dixit: Ille testimonium perhibet de me (Joan. XV, 26) . Testis est ergo Filii, Spiritus. Qui testis est, novit omnia, sicut Deus Pater testis est. Sic enim habes in posterioribus, quia", + "candidate_score": 0.701826, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_89_91", + "bdc_text": "et ecclesiarum ministri qualibet etiam scriptura Wohl vom Kopisten verschrieben aus quaelibet . . . scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_385", + "psc_text": "enim potest adorare, qui non inter famulos et ministros est, sed cum Patre et Filio servitia habet subjecta justorum; quia scriptam est: Spiritui Dei servimus (Phil. III, 3) . Adorandus igitur est nobis, cui serviendum a nobis Apostolus docuit: cui autem servimus, hunc et adoramus, juxta quod scriptum est, ut eadem saepe repetamus: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies. 143. Quamquam nec hoc praetermiserit Apostolus, quin et Spiritum diceret adorandum. 695 Cum enim docuerimus quia Spiritus in prophetis est, nec hoc quisquam possit ambigere, quia per Spiritum prophetia datur, utique cum adoratur qui in prophetis est, idem Spiritus adoratur. Itaque sic habes: Si conveniat universa Ecclesia in unum, et omnes linguis loquantur, intret autem idiota aut infidelis, nonne dicet quod insanitis. Sin autem prophetent omnes, intret autem quis idiota aut infidelis, convincitur ab omnibus, dijudicatur ab omnibus. Occulta etiam cordis ejus manifesta fiunt; et ita cadens in faciem,", + "candidate_score": 0.700607, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_267", + "psc_text": "Evangelio: Hodie completa est haec Scriptura in auribus vestris (Luc. IV, 21) ; ut de se dictum esse signaret. 2. Ergo mirari possumus si et prophetas et apostolos Spiritus misit cum Christus dixerit: Spiritus Domini super me (Ibid., 18) ? Et bene, super me, dixit, quia quasi filius hominis loquebatur. Quasi filius enim hominis et unctus et missus est ad Evangelium praedicandum. 3. Sed si non creditur Filio, audiant etiam Patrem loquentem quia Spiritus Domini super Christum. Dicit enim Joanni: Super quem videris Spiritum descendentem de coelo, et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto (Joan. I, 33) . Dixit hoc Deus Pater Joanni: Joannes et audivit, et vidit, et credidit. Audivit a Deo, vidit in Domino, credidit quia Spiritus erat, qui descendebat de coelo. Non enim columba, sed sicut columba descendit; sic enim scriptum est: Et vidi Spiritum descendentem de coelo, sicut columbam (Marc. I, 10)", + "candidate_score": 0.697697, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_385", + "psc_text": "enim potest adorare, qui non inter famulos et ministros est, sed cum Patre et Filio servitia habet subjecta justorum; quia scriptam est: Spiritui Dei servimus (Phil. III, 3) . Adorandus igitur est nobis, cui serviendum a nobis Apostolus docuit: cui autem servimus, hunc et adoramus, juxta quod scriptum est, ut eadem saepe repetamus: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies. 143. Quamquam nec hoc praetermiserit Apostolus, quin et Spiritum diceret adorandum. 695 Cum enim docuerimus quia Spiritus in prophetis est, nec hoc quisquam possit ambigere, quia per Spiritum prophetia datur, utique cum adoratur qui in prophetis est, idem Spiritus adoratur. Itaque sic habes: Si conveniat universa Ecclesia in unum, et omnes linguis loquantur, intret autem idiota aut infidelis, nonne dicet quod insanitis. Sin autem prophetent omnes, intret autem quis idiota aut infidelis, convincitur ab omnibus, dijudicatur ab omnibus. Occulta etiam cordis ejus manifesta fiunt; et ita cadens in faciem,", + "candidate_score": 0.694773, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_90_92", + "bdc_text": "scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_267", + "psc_text": "Evangelio: Hodie completa est haec Scriptura in auribus vestris (Luc. IV, 21) ; ut de se dictum esse signaret. 2. Ergo mirari possumus si et prophetas et apostolos Spiritus misit cum Christus dixerit: Spiritus Domini super me (Ibid., 18) ? Et bene, super me, dixit, quia quasi filius hominis loquebatur. Quasi filius enim hominis et unctus et missus est ad Evangelium praedicandum. 3. Sed si non creditur Filio, audiant etiam Patrem loquentem quia Spiritus Domini super Christum. Dicit enim Joanni: Super quem videris Spiritum descendentem de coelo, et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto (Joan. I, 33) . Dixit hoc Deus Pater Joanni: Joannes et audivit, et vidit, et credidit. Audivit a Deo, vidit in Domino, credidit quia Spiritus erat, qui descendebat de coelo. Non enim columba, sed sicut columba descendit; sic enim scriptum est: Et vidi Spiritum descendentem de coelo, sicut columbam (Marc. I, 10)", + "candidate_score": 0.692933, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_72", + "psc_text": ". Si ergo Dominus est, qui coelum complet et terram; quis potest Spiritum sanctum judicare dominationis, et divinae potestatis exsortem, qui replevit orbem, et quod ultra totum orbem est, replevit Jesum mundi totius redemptorem? Scriptum est enim: Jesus autem plenus Spiritu sancto, regressus est ab Jordane (Luc. IV, 1) . Quis igitur alius nisi qui ejusdem esset plenitudinis, complentem omnia posset implere? 87. Sed ne hoc secundum carnem dictum objiciant; quamquam plus unus ille, quam omnes: de cujus carne exibat virtus, quae sanaret omnes: tamen sicut Dominus complet omnia, ita etiam et de Spiritu lectum est: Quoniam Spiritus Domini replevit orbem terrarum (Sap. I, 7) . Habes etiam de omnibus qui convenerant cum apostolis dictum quia, repleti sancto Spiritu, loquebantur verbum Dei cum fiducia (Act. IV, 31) . Vides quia et plenitudinem et fiduciam dat Spiritus sanctus; cujus operationem archangelus nuntiat Mariae, dicens: Spiritus sanctus superveniet in te (Luc. I,", + "candidate_score": 0.692084, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_4", + "bdc_text": "Dominus spiritu suo illuminatos conservet in sancta et libera nominis sui confessione .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_351", + "psc_text": "Spiritus Domini, ibi libertas (Ibid., XV, 16) . 102. Non solum itaque Spiritum dominum dixit, sed etiam addidit: Ubi autem Spiritus Domini, ibi libertas. Nos itaque omnes revelata facie gloriam Domini speculantes, ad eamdem imaginem reformamur a gloria in gloriam, sicut a Domini Spiritu (Ibid., 18) , hoc est, qui ad Dominum sumus ante conversi, ut spiritali intellectu quasi in quodam speculo Scripturarum Domini gloriam videremus, nunc ab hac gloria quae nos convertit ad Dominum, in illam coelestem gloriam reformamur. Ergo cum Dominus sit ad quem convertimur, Dominus autem Spiritus sit a quo reformamur, qui conversi ad Dominum sumus, Dominus utique Spiritus sanctus est designatus; ipse enim conversos suscipit, qui reformat. Nam quomodo quos non susceperat, reformaret? 103. Quamquam quid expressionem quaerimus vocis, ubi expressionem cernimus unitatis? Nam etsi Dominum Spiritumque distinguas; negare tamen non potes quia ubi Dominus, ibi et Spiritus: et qui fuerit conversus ad Dominum, erit conversus", + "candidate_score": 0.681759, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_4_6", + "bdc_text": "Dominus spiritu suo illuminatos conservet in sancta et libera nominis sui confessione . Liber reformationisZum Kölner Reformationsentwurf ( \"Einfaltigs bedencken\" ) , um dessen Zusendung Bullinger gebeten hatte , s. zuletzt oben Nr. 1803 , 6-14 . nondum , opinor , absolutus est ;", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_351", + "psc_text": "Spiritus Domini, ibi libertas (Ibid., XV, 16) . 102. Non solum itaque Spiritum dominum dixit, sed etiam addidit: Ubi autem Spiritus Domini, ibi libertas. Nos itaque omnes revelata facie gloriam Domini speculantes, ad eamdem imaginem reformamur a gloria in gloriam, sicut a Domini Spiritu (Ibid., 18) , hoc est, qui ad Dominum sumus ante conversi, ut spiritali intellectu quasi in quodam speculo Scripturarum Domini gloriam videremus, nunc ab hac gloria quae nos convertit ad Dominum, in illam coelestem gloriam reformamur. Ergo cum Dominus sit ad quem convertimur, Dominus autem Spiritus sit a quo reformamur, qui conversi ad Dominum sumus, Dominus utique Spiritus sanctus est designatus; ipse enim conversos suscipit, qui reformat. Nam quomodo quos non susceperat, reformaret? 103. Quamquam quid expressionem quaerimus vocis, ubi expressionem cernimus unitatis? Nam etsi Dominum Spiritumque distinguas; negare tamen non potes quia ubi Dominus, ibi et Spiritus: et qui fuerit conversus ad Dominum, erit conversus", + "candidate_score": 0.663401, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_2_4", + "bdc_text": "quanquam in hoc se exeratVor exerat ein gestrichenes Zeichen . egregia charitas et solicitudo tua ergo omnes sanctos . Dominus spiritu suo illuminatos conservet in sancta et libera nominis sui confessione .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_82", + "psc_text": "vim suam servat; cum vero de vase illo, quo claudebatur, unguentum fuerit effusum, longe lateque diffunditur: ita et Christi nomen ante ejus adventum in Israel populo, quasi in vase aliquo Judaeorum mentibus claudebatur: Notus enim in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus (Psalm. LXXV, 1) : hoc utique nomen, quod vasa Judaeorum angustiis suis coercitum continebant. 96. Magnum quidem et tunc nomen, cum infirmiorum atque paucorum haereret angustiis: sed magnitudinem sui nondum per corda gentium, et in fines totius orbis effuderat. Postea vero quam per omnem mundum suo illuxit adventu, per omnem utique creaturam divinum illud suum nomen extendit, non repletum accessione aliqua (plenitudo enim nescit augmentum) sed replens vacua, ut esset admirabile nomen ejus in universa terra. Hujus igitur effusio nominis abundantem quamdam exuberantiam gratiarum, bonorumque coelestium significat largitatem; ex abundantia enim superfluit, quidquid effunditur. 97. Itaque sicut creata non potest dici sapientia, quae ex ore Dei procedit,", + "candidate_score": 0.661857, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_73_75", + "bdc_text": "certa esse et indubitata , negat christianum et genuinum ex his sensum percipi posse . Asserit ea a rabinis esse corruptaSiehe WA LIII 646 , 19-647 , 9 ; LIV 100 , 231. .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_404", + "psc_text": "locutus est Jesus, et abiit, et abscondit se ab his. Cum autem tanta signa fecisset coram eis, non credebant in eum; ut sermo Esaiae impleretur, quem dixit: Domine, quis credidit auditui nostro, et brachium Domini cui revelatum est (Esai. LIII, 1) ? Propterea non poterant credere, quia iterum dixit Esaias: Excaecavit oculos eorum, et induravit cor eorum, ut non videant oculis, et corde intelligant, et convertantur, et sanabo eos (Esai. VI, 10) . Haec dicit Esaias, quando vidit majestatem ejus, et locutus est de eo. 166. Ipsa verba dixit Joannes dixisse Esaiam, et majestatem ei Filii apparuisse evidentissime revelavit: Paulus autem Spiritum haec dixisse memoravit. Unde igitur ista diversitas? 167. Diversitas quidem verborum, non sensuum est. Nam licet diversa dixerint, nullus erravit; quia et Pater videtur in Filio, qui dixit: Qui me videt, videt et Patrem (Joan. XIV, 9) . Et Filius videtur in Spiritu; quia sicut nemo dicit Dominum", + "candidate_score": 0.657334, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_17", + "bdc_text": "Dolet ei non minus quam tibi fervidum Lutheri scriptumZu Luthers Brief vom 31 .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_281", + "psc_text": "Si fides deficiat, tabula cordis tui frangitur. Comminuitur animi firmitudo, si unitatem divinitatis in Trinitate non credas. Scripta est et fides tua, scripta est et culpa tua, sicut Hieremias dixit: Scripta est, Juda, culpa tua graphio ferreo et ungue adamantino. Et scripta est, inquit, in pectore et in corde tuo (Jerem. XVII, 1) . Ibi igitur culpa est, ubi gratia: sed culpa graphio scribitur, gratia Spiritu designatur. 15. Hoc digito mystice etiam Dominus Jesus, inclinato capite, scribebat in terra, cum a Judaeis adultera esset oblata (Joan. VIII, 6): significans per figuram, quando de peccatis alterius judicamus, nostri nos debere meminisse peccati. 16. Ac ne rursus quia Legem Deus Spiritu suo scripsit, inferius aliquid tamquam de ministerio Spiritus crederemus, vel ex corporis nostri aestimatione portionem quamdam exiguam Dei Spiritum putaremus, ait alibi Apostolus (II Cor. II, 13) non se humanae scientiae verbis loqui, sed doctis Spiritus, et spiritualibus spiritalia comparare: animalem", + "candidate_score": 0.654662, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_4_6", + "bdc_text": "Dominus spiritu suo illuminatos conservet in sancta et libera nominis sui confessione . Liber reformationisZum Kölner Reformationsentwurf ( \"Einfaltigs bedencken\" ) , um dessen Zusendung Bullinger gebeten hatte , s. zuletzt oben Nr. 1803 , 6-14 . nondum , opinor , absolutus est ;", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_350", + "psc_text": "sed ut in cognitione Trinitatis ostenderet plenitudinem esse virtutis. 100. Necesse est igitur aut quartum aliquem dicatis, quem sentire praeter Spiritum debeatis: aut certe non alium Dominum judicetis, nisi Spiritum designatum. 101. Quod si evidentem conceptionem verborum exigitis, quibus Dominum Spiritum Scriptura memoraverit, nec id latere vos potuit; 686 quia scriptum est: Dominus autem Spiritus est (II Cor. III, 17) . Quod utique dictum de Spiritu sancto totius series lectionis ostendit. Et ideo Apostolica consideremus eloquia: Quoties legitur Moyses, inquit, velamen positum est super cor eorum: cum vero conversi fuerint ad Dominum, auferetur velamen. Dominus autem Spiritus est: ubi autem Spiritus Domini, ibi libertas (Ibid., XV, 16) . 102. Non solum itaque Spiritum dominum dixit, sed etiam addidit: Ubi autem Spiritus Domini, ibi libertas. Nos itaque omnes revelata facie gloriam Domini speculantes, ad eamdem imaginem reformamur a gloria in gloriam, sicut a Domini Spiritu (Ibid., 18) , hoc est, qui", + "candidate_score": 0.652613, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_17", + "bdc_text": "Dolet ei non minus quam tibi fervidum Lutheri scriptumZu Luthers Brief vom 31 .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_280", + "psc_text": "si Apostoli epistola scribitur in Spiritu, quid obstat quonimus etiam legem Dei non atramento, sed Spiritu Dei scriptam credere debeamus: quae utique cordis nostri mentisque secreta non maculat, sed illuminat? 14. Scripta est autem in tabulis lapideis (Exod. XXXII, 19), quia in typo scripta est: sed tabulae fractae primo sunt, et abjectae de Moysis manibus; quia Judaei a propheticis operibus exciderunt. Et bene tabulae fractae sunt, non scriptura deleta. Et tu vide ne frangatur tabula tua, ne mens tua et animus dividatur. Numquid divisus est Christus? Non divisus est, sed unum est cum Patre: et te nemo ab eo separet. Si fides deficiat, tabula cordis tui frangitur. Comminuitur animi firmitudo, si unitatem divinitatis in Trinitate non credas. Scripta est et fides tua, scripta est et culpa tua, sicut Hieremias dixit: Scripta est, Juda, culpa tua graphio ferreo et ungue adamantino. Et scripta est, inquit, in pectore et in corde tuo", + "candidate_score": 0.629117, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_88", + "bdc_text": "Huc scilicet defertur insolens hominis ingenium , cum omnes symmistaeIn der Vorlage synnistae .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_208", + "psc_text": "sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit (Esai. XL, 13) ? Et addidit: Quia ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia. Quod Esaias de operatore omnium dixit, sicut habes: Quis mensus est manu aquam, et coelum palmo, et universam terram clausa manu? Quis statuit montes in libra, et rupes in statera? Quis cognovit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit (Esai. XL, 12) ? 91. Et addidit Apostolus: Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia. Quid est, ex ipso? Quod ex ipsius voluntate natura sit omnium, et ipse sit auctor omnium, quae esse coeperunt. Per ipsum, quid est? Quia per ipsum constitutio et perseverantia omnibus impertita videatur. In ipso, quid est? Quia omnia admirabili quodam desiderio, et inenarrabili amore auctorem vitae et ministratorem gratiae suae ac muneris intuentur, secundum quod scriptum est: Oculi omnium in te sperant; et: Aperis manum tuam, et imples", + "candidate_score": 0.627133, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum", + "max_score": 0.709722, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_89_91", + "bdc_text": "et ecclesiarum ministri qualibet etiam scriptura Wohl vom Kopisten verschrieben aus quaelibet . . . scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1030", + "psc_text": "omnes accepimus (Joan. I, 16) . Alia quidem est plenitudo verbi, alia libri. De plenitudine quidem verbi accipere nonnisi electi possunt, de plenitudine vero Scripturae possunt et reprobi. Liber namque beati Joannis apostoli, et liber beati Pauli apostoli plenitudines quidem sunt, quae de eis habentur. Eorum nimirum verba Paulus sive Joannes scripsit, sed quod quisque scripsit, loquens in eis verbum inspiravit. Qui ergo verbum Scripturae accipit, non in amore, sed in scientia, de plenitudine accipit, non verbi, sed libri. Et quia rem mortuam accipit, in ejus ipse acceptione non vivit. Sed quid dico Scripturam mortuam? Non est mortua tantum, sed interficiens. Nam scriptum est: Littera occidit, spiritus autem vivificat (II Cor. III, 6) . Hoc quidem facit omnis divina littera. Nam littera corpus est, hujus vero corporis vita spiritus. Vivificatum quippe, et vivificans corpus accipit, qui litteram legit, et in amorem intelligentiae mentem reficit. Reprobi ergo, qui Scripturas rimantur, quas", + "candidate_score": 0.709722, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_90_92", + "bdc_text": "scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_197", + "psc_text": "Sed homo 44 fuit Moyses, homo Abraham, homo Christus. Verumtamen illi assumpti ad locutionem Dei, iste assumptus in divinitatem. Illi assumpti ad ministerium, iste ut unigenitus assumptus ad regnum. Unde et loquitur, dicens. Omnia quae habet Pater mea sunt (Joan. XVI, 15) . Non est sanctus ut est Dominus. Hoc etiam sacra Scriptura testatur, dicens: Cui se infudit omnis plenitudo divinitatis corporaliter (Col. II, 9) . Hinc Joannes ait: De plenitudine ejus omnes accepimus (Joan. I, 16) . Non est sanctus ut est Dominus. Quia in eo quod Dominus asseritur, sanctitatis ejus excellentia commendatur. Sed Judaei Christum, quem exspectant, purum hominem asserunt, et tamen suum Dominum futurum et singulariter sanctum credunt. Sed Psalmista illos reprobans, nos ad fidei gaudium cohortatur, dicens: Jubilate Deo omnis terra, servite Domino in laetitia. Intrate in conspectu ejus in exsultatione, scitote quoniam Dominus ipse est Deus (Psal. IC, 1, 2, 3). Illi Dominum vocant, qui", + "candidate_score": 0.706764, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91_93", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot . malum aliquando daturus sit ecclesiae .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1029", + "psc_text": "ardorem, sive locutionem, aut repletionem cognoscunt, tanto dulcius in donis spiritualibus epulantur, quanto ad ejus recubitum dignius assumpti sunt. Dicit ergo: Ascende, ut comedas mecum hodie; quia bonus doctor, dum dulciter, quae dicit, in devotionem mentis accipit, se et eos qui audiunt simul pascit. 49. Quo contra doctores reprobi, quia quae dicunt, non amant, cum alios verbo pascunt, jejunant. Nam cum animae refectionem verbum Dei esse Dominus dixerit, verbum vero Dei in mente plena sit eruditio, plena devotio; verbo Dei non pascuntur, qui devote, quod loquuntur, non audiunt. Apostolus quidem, quasi jam illa verbi dulcedine repletus, ait: De plenitudine ejus omnes accepimus (Joan. I, 16) . Alia quidem est plenitudo verbi, alia libri. De plenitudine quidem verbi accipere nonnisi electi possunt, de plenitudine vero Scripturae possunt et reprobi. Liber namque beati Joannis apostoli, et liber beati Pauli apostoli plenitudines quidem sunt, quae de eis habentur. Eorum nimirum verba Paulus sive", + "candidate_score": 0.697275, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_90_92", + "bdc_text": "scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1030", + "psc_text": "omnes accepimus (Joan. I, 16) . Alia quidem est plenitudo verbi, alia libri. De plenitudine quidem verbi accipere nonnisi electi possunt, de plenitudine vero Scripturae possunt et reprobi. Liber namque beati Joannis apostoli, et liber beati Pauli apostoli plenitudines quidem sunt, quae de eis habentur. Eorum nimirum verba Paulus sive Joannes scripsit, sed quod quisque scripsit, loquens in eis verbum inspiravit. Qui ergo verbum Scripturae accipit, non in amore, sed in scientia, de plenitudine accipit, non verbi, sed libri. Et quia rem mortuam accipit, in ejus ipse acceptione non vivit. Sed quid dico Scripturam mortuam? Non est mortua tantum, sed interficiens. Nam scriptum est: Littera occidit, spiritus autem vivificat (II Cor. III, 6) . Hoc quidem facit omnis divina littera. Nam littera corpus est, hujus vero corporis vita spiritus. Vivificatum quippe, et vivificans corpus accipit, qui litteram legit, et in amorem intelligentiae mentem reficit. Reprobi ergo, qui Scripturas rimantur, quas", + "candidate_score": 0.696388, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1145", + "psc_text": "in illa abundantia in te supervenientis spiritus loqui non potes, quando illa se tibi plenitudo infuderit, loquendi copia abundabis. Hunc quippe insilientem spiritum discipulis promittens Dominus, ait: Cum venerit ille spiritus veritatis, docebit vos omnem veritatem, et quae ventura sunt, annuntiabit vobis (Joan. XVI, 13) . In eos quidem superveniens spiritus insilit, quorum corda repente veniens, illustravit (Act. II, 2). Et illustrati prophetavere, quia Redemptorem humani generis omni lingua praedicaverunt. Quod certe in sancta Ecclesia etiam nunc fieri cernimus: quia saepe qui divina loqui appetunt, ab eodem spiritu subito docentur, et loqui optime ea etiam possunt, quae praemeditatione nulla didicere. Pro custodia quippe mandatorum Dei, percipiunt gratiam verbi in sublimi revelatione Redemptoris. Quid enim mirum, si lucem scientiae percipere subito possunt, qui per vitae puritatem sedes sancti Spiritus semper sunt? Sed quale esset sancti Spiritus donum, si scientiam daret, et affectum magnae charitatis non daret? Qui enim illo spiritu replentur,", + "candidate_score": 0.689423, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_111_113", + "bdc_text": "Exemplum illius Korrigiert aus illum . audacis dicacitatis pervasit et occupavit hodie multos ecclesiarum ministros , qui plurimum incommodant verae pietati , confirmant autem et indurant regnum antichristi , cuius cultores clamitant ecclesiastas evangelicorum non esse praecones evangelii , sed satyricos maledicosque scurras . Annitendum ergo nobis omnibus , ut ratio habeatur ecclesiae modestiaeque , ut revocetur exemplum prophetarum et apostolorum et ne quid fiat praefractius per aemulationem et arrogantiam .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1751", + "psc_text": "Astaroth (I Reg. VII, 4) . Et fortasse si abjectus rex secum ad adorandum Dominum revertentem prophetam non cerneret, daemonum simulacra adoraret. Et projicit ergo eum, et cum eo revertitur; quia in potentibus hujus saeculi sic est damnanda iniquitas, ut bonum quod habent exasperati non perdant. Saepe enim mali sunt in occulto, et bonum quod cernitur alii devotius imitantur. Mala certe potentum saeculi, magna eis mala sunt; sed bona quae proferunt, ad exemplum fidelium, magis quam bona aliorum prosunt. Bene ergo Samuel cum abjecto rege revertitur; quia electi praedicatores, saeculi potentes et pro iniquitate percutiunt, et pro exemplo bona agere quaedam sinunt. Unde et sequitur: (Vers. 32.) Dixitque Samuel: Adducite Agag regem Amalech. Et oblatus est ei Agag pinguissimus tremens. 36. Reges Dominum adorant, quando superbi et contemptores se ad Domini mandata facienda humiliant. Adorant lubrici, quando Deo subjiciuntur per obedientiam castitatis. Aliquando autem adorare se simulant; quia nonnulli praetextum", + "candidate_score": 0.675683, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_111_113", + "bdc_text": "Exemplum illius Korrigiert aus illum . audacis dicacitatis pervasit et occupavit hodie multos ecclesiarum ministros , qui plurimum incommodant verae pietati , confirmant autem et indurant regnum antichristi , cuius cultores clamitant ecclesiastas evangelicorum non esse praecones evangelii , sed satyricos maledicosque scurras . Annitendum ergo nobis omnibus , ut ratio habeatur ecclesiae modestiaeque , ut revocetur exemplum prophetarum et apostolorum et ne quid fiat praefractius per aemulationem et arrogantiam .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1728", + "psc_text": "ergo: Revertere mecum ut adorem Dominum. Cum eo tantum a communione electorum non dividi putat, quod fidem communem servat; vel certe Dominum adorare est subdi religioni fidei, et custodiae bonae operationis. Quia vero fictos hypocritas Saul insinuat, sequitur: (Vers. 26.) Ait Samuel ad Saul: Non revertar tecum, quia projecisti sermonem Domini, et projecit te Dominus, ne sis rex. 28. Quid est ergo, quod propheta portare peccatum poenitentis regis renuit, nisi quia hunc non vere poenitentem vidit? Cui ea quae prius abjectionis verba respondit, quia eum immutandum minime cognovit. Qua nimirum prophetae constantia quidam nimis clementes hujus temporis sacerdotes arguuntur, qui conversatione infirmi sunt, temeritate fortes. Se se vix sustinent, et portanda suscipere aliorum onera audent; levia sua non ferunt, et importabilibus se subjiciunt. Ecce fortis propheta refugit suscipere onus regalis peccati, ut sacerdos Ecclesiae timeat, et peccatorum importabilium pondera subire pertimescat. Plerumque autem sic aliena peccata suscipiat, ut tamen ea", + "candidate_score": 0.674978, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_122_124", + "bdc_text": "Id deo committimus neque cogere Lutherum renitentem nec possumus nec volumus . Sufficit , si nobiscum concordes sint , quicunque verbo domini credunt et positis affectibus salutari eius reformationi obediunt faventque . Nihil amplius expetimus ;", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_575", + "psc_text": "Omnia quippe ei visa indicavit, ut, audito quod meruit, magnitudo formidinis ad sollicitudinem eum converteret impetrandae divinae miserationis. Universos ei Domini sermones indicavit, ut dum in vetustate sua se projectum cognosceret, per poenitentiae lacrymas ad verae fidei renovationem festinaret. Qui profecto respondit, dicens: (Vers. 18.) Dominus est, quod bonum est in oculis suis faciat. 26. Quibus nimirum verbis quid aliud quam Judaici populi perfidia clarius agnoscitur? Nam qui omnipotentem Deum Dominum vocat, adhuc ei servire se existimat. Cum igitur Judaico populo repulsio sua a sanctae Ecclesiae doctoribus insinuatur, dicit: Dominus est, quod bonum est in oculis suis faciat. Quia dum Deo se placere per veterem institutionem credit, sanctae Ecclesiae nequaquam minas expavescit. Quasi enim apertiori voce Judaica perfidia asserat, et comminantibus sibi sanctae Ecclesiae praedicatoribus dicat; Eo nobis minis vestris terrorem nullum incutitis, quo circa fidem ei nos ministrare credimus a cujus gratia nos decidisse praedicatis. Cum ergo adjungit: Faciat", + "candidate_score": 0.668836, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_112", + "bdc_text": "audacis dicacitatis pervasit et occupavit hodie multos ecclesiarum ministros , qui plurimum incommodant verae pietati , confirmant autem et indurant regnum antichristi , cuius cultores clamitant ecclesiastas evangelicorum non esse praecones evangelii , sed satyricos maledicosque scurras .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_603", + "psc_text": "Et quia periti Synagogae ad sanctae Ecclesiae conflictum veniunt, ipsi sanctorum praedicatorum voce deridentur, qui de ea quam non habent doctrinae virtute gloriantur. Et quia de antiqua Patrum veterum conversatione superbiunt, verba subsannationum supponuntur. (Vers. 8.) Hi sunt dii qui percusserunt Aegyptum omni plaga in deserto. 10. Ipsi namque essent, si nobilitatem quam trahunt ex carnis origine rectae fidei virtutibus illustrarent. Nunc autem quia per carnis propaginem eorum sunt filii quorum virtutes non habent, de amissa earumdem virtutum successione per contraria verba deridentur: Hi sunt, inquiunt, dii. Quasi aperta derisione Judaeorum sapientes doctorum nostrorum ordo reprobet, dicens: Carne quidem magnorum virorum se filios esse gloriantur, sed eorum de quorum generatione superbiunt nobilitatem fidei non consequuntur. Ipsi ergo sunt dii subsecutione generis, sed quia ipsi non sunt imitatione virtutis, cum ipsi esse dicuntur qui virtute claruerunt, deridentur potius quam laudantur. Et quia eorum assertiones sanctae Ecclesiae doctores pro nihilo ducunt, sequitur:", + "candidate_score": 0.667834, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_121_123", + "bdc_text": "concordiam . Id deo committimus neque cogere Lutherum renitentem nec possumus nec volumus . Sufficit , si nobiscum concordes sint , quicunque verbo domini credunt et positis affectibus salutari eius reformationi obediunt faventque .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_526", + "psc_text": "Domino, in laborem praedicationis pergere est. Quod profecto ministerium Samuel coram Heli Domino impendisse dicitur, quia quidquid de religione novae fidei, novus praedicatorum ordo asseruit, hoc Patrum veterum auctoritate roboravit. Domino quippe ministrabat Samuel, quando novus praedicator asserebat, dicens: Dico enim Christum Jesum ministrum fuisse circumcisionis propter veritatem Dei, gentes autem super misericordia honorare Deum (Rom. XV, 8) . Qui profecto ut ministerium, quod Domino exhibebat, coram Heli quoque impenderet, adjunxit, dicens: Sicut scriptum est: Laudate, omnes gentes, Dominum, et collaudate eum, omnes populi (Psal. CXVI, 1) . Et ut se arctius coram Heli in ministerio Domini cohiberet, adjunxit: Isaias enim dicit: Erit radix Jesse, qui exsurget regere gentes, in eum gentes sperabunt (Rom. XV, 12; ex Isa. XI, 10) . Puer Samuel Domino ministrabat, cum dominicae Resurrectionis gloriam 113 Petrus assereret, dicens: Jesum Nazarenum virum approbatum a Deo in vobis signis et prodigiis, traditum per manus impiorum interemistis; hunc", + "candidate_score": 0.66576, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_4_6", + "bdc_text": "Dominus spiritu suo illuminatos conservet in sancta et libera nominis sui confessione . Liber reformationisZum Kölner Reformationsentwurf ( \"Einfaltigs bedencken\" ) , um dessen Zusendung Bullinger gebeten hatte , s. zuletzt oben Nr. 1803 , 6-14 . nondum , opinor , absolutus est ;", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_507", + "psc_text": "de minanti sibi Deo dicere: Dominus est, quod bonum est in oculis suis faciat, nisi de ordinatissima Dei misericordia inordinate confidere? De omnipotentis etenim Dei misericordia ordinate confidit qui hoc quod peccando delinquit poenitendo corrigit, flendo tergit. Peccare ergo, et de Dei Creatoris clementia praesumere, pelago justitiae ejus exponi est. Sic nimirum peccata perpetrata non tergere poenitendo, et de Dei misericordia praesumere, in judicium districtionis ejus offendere est. Dum ergo Heli vita in reproborum praedicatorum forma describitur, non solum culpa lapsus ostenditur, sed etiam culpae in praecipitatione securitas. Nam qui timore poenitentiae divinae indignationis magnitudinem placare potuit, dum neglexit quod audivit, incurrit quod meruit. 27. Omnipotens enim Deus, etsi aequitate justus est, abundantior tamen creditur miseratione pius. Unde et per Prophetam dicitur: Miserationes ejus super omnia opera ejus (Psal. CXLIV, 9) . Hinc est id quod per Jonam prophetam Ninivitis minas subversionis protulit, et tamen poenam evertendae civitatis poenitentibus indulsit", + "candidate_score": 0.663655, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_49_51", + "bdc_text": "sese insolenter exerentem ? Si hodie revivisceret inclitus ille heros CapnionJohannes Reuchlin. , diceret in uno Luthero revixisse TungarosArnold von Tongern ( Luyd , van Luyde , Tongrensis ) , von Tongern ( Prov . Limburg , Belgien) , studierte ab 1486 an der Universität Köln , wo er 1509 zum Dr. theol . promovierte und anschließend als Professor der Theologie wirkte .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1518", + "psc_text": "sed ab utroque latere revolutus aspicitur, ut ab arrogantibus conspiciatur Deus, et eorum arrogantia deprimatur. Videat ergo arrogans quam potens in virtute, quam sublimis in majestate, quam humilis in virtute, Redemptor noster apparuit. Nam caecos illuminans, aegros sanans (Matth. IX), praecipiebat ut quod potenter egisset nemini diceretur. In monte resplenduit, Patrem testimonium suae divinitatis produxit, et tamen discipulis ait: Nemini dixeritis visionem hanc, donec Filius hominis a mortuis resurgat (Matth. XVII, 9) . Et fortasse idcirco resurgente jam Domino, ad monumentum angelus apparuit, qui ab ejus ostio lapidem revolvit. Tunc quippe revolvendus erat lapis, quia Christus verus homo et potens Deus post resurrectionis gloriam erat agnoscendus. Si ergo unam partem lapidis aspexit elatus, volvat lapidem, et aliam videat. Non qualitercunque lapidem videat, quia non est mortuus Christus, sed revolutum ab angelo, quia a mortuis resurrexit. Aspiciat ergo facundiam praedicationis hinc, et volvat, et miretur illinc splendorem humilitatis. Videat signorum potentiam", + "candidate_score": 0.659212, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_4_6", + "bdc_text": "Dominus spiritu suo illuminatos conservet in sancta et libera nominis sui confessione . Liber reformationisZum Kölner Reformationsentwurf ( \"Einfaltigs bedencken\" ) , um dessen Zusendung Bullinger gebeten hatte , s. zuletzt oben Nr. 1803 , 6-14 . nondum , opinor , absolutus est ;", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_745", + "psc_text": "peccata conatus est; sed tamen committere non omittit alia, pro quibus oret. Qui profecto anum unum et murem Deo pro delicto non offert: quia etsi poenitendo compungitur, foeditates multiplicat, quas Deo confitens ei repraesentat. Cum ergo anum unum et murem unum urbes Philisthiim sive provinciae singulae reddidisse describuntur, quid aliud designat, nisi perfectionem verae conversionis? Perfecte enim convertitur, qui cum semel quod prave egerat plangit, quod rursum plangat ultra non repetit. Igitur anum unum et murem unum pro peccato offert, qui sic commissa luget praeterita, ut perfecte caveat futura. Et quia ista forma conversionis tam sapientibus quam indoctis, tam fortibus quam debilibus in sancta Ecclesia observanda est, bene ab urbe murata, usque ad villam sine muro haec solutio debiti extensa perhibetur. Nulli enim intra sanctam Ecclesiam constituto liberum est peccare, nulli innoxium prava committere. Quare per prophetam Dominus comminatur, dicens: Anima quae peccaverit ipsa morietur (Ezech. XVIII, 4) . Muratae", + "candidate_score": 0.651233, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_85_87", + "bdc_text": "vgl. Alfons Fürst , Hieronymus . Askese und Wissenschaft in der Spätantike , Freiburg i. Br. 2003 , S. 103f und 265 ( mit Anm. 61). . Porro enim non Hebraica veritas , sed Iudaica dicetur vanitas .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_620", + "psc_text": "a perfidorum errore separari? et de praelio venire quid est, nisi rectae fidei bonum aliis nuntiare? Fugere namque metuentis est; venire, volentis. Quo in loco, quia prius dicitur venire de praelio, quam ex acie fugere, cum prius deseratur perfidia quam veritas praedicetur, mirum non est. Nam hoc, quod de acie se fugisse posterius dicit, non ad ordinem quo factum est dicitur, sed ad certitudinem verbi quod praemisit. Quod etiam secundum historiae ordinem demonstratur, quia nisi prius de acie fugisset, venire de praelio nequaquam potuisset. 19. Nos autem qui secundum spiritum spiritalia etiam in rebus Judaeorum carnaliter gestis inquirimus, illum virum quem loquentem paulo superius introduximus attendamus. Nam auditum est ab Ecclesia quia is qui quondam persequebatur evangelizaret, sicut scriptum de eo jam evangelizante est: Cum autem venisset Jerusalem, tentabat 133 se jungere discipulis, et omnes timebant eum, non credentes quia esset discipulus (Act. IX, 26) . Hinc item ad Ananiam", + "candidate_score": 0.647644, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_33_35", + "bdc_text": "Nemo . Forte non ferret monitorem commodum . Imo adorant plerique hominis caninam illam et obscoenam facundiam Adagia , 2 , 4 , 34 ( LB II 534 ). .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_453", + "psc_text": "dicit: Canes muti non valentes latrare (Isa. LVI, 10) . Non dixit non volentes, sed non valentes, quia certe dum mundi gloriam ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota mente et virtute diligunt, vellent populo sublimia dicere, ut etiam de sublimitate verbi possent gloriam habere. Canes ergo muti volentes latrare, non possunt, quia dum pravo corde terrena meditantur, occulta veritatis quae proferant revelatione nulla comprehendunt. Sed quia quod pretiosum est magna cum diligentia custodiri solet, potest hoc quod dicitur: Non erat visio manifesta, ad carnalium praelatorum negligentiam referri. 5. Quod vero additur: Et sermo Domini erat pretiosus, ad bonorum ardens studium subditorum, cum fideles subjecti etsi non habent qui eis frequenter de thesauro sacri eloquii superna praedicet, hoc tantum quod aliquando scire potuerunt mira devotione complectuntur, et velut rem ineffabiliter pretiosam custodiunt, dum per bona opera in coelo collocant, ubi fures qui id auferre valeant nequaquam appropinquant.", + "candidate_score": 0.646156, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_50_52", + "bdc_text": "Si hodie revivisceret inclitus ille heros CapnionJohannes Reuchlin. , diceret in uno Luthero revixisse TungarosArnold von Tongern ( Luyd , van Luyde , Tongrensis ) , von Tongern ( Prov . Limburg , Belgien) , studierte ab 1486 an der Universität Köln , wo er 1509 zum Dr. theol . promovierte und anschließend als Professor der Theologie wirkte . Bekannt wurde er vor allem durch sein Eingreifen in die Kontroverse um Reuchlin , gegen den er 1512 mehrere Schriften verfasste. 1533 wurde er Domherr in Lüttich , wo er 1540 starb. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1518", + "psc_text": "sed ab utroque latere revolutus aspicitur, ut ab arrogantibus conspiciatur Deus, et eorum arrogantia deprimatur. Videat ergo arrogans quam potens in virtute, quam sublimis in majestate, quam humilis in virtute, Redemptor noster apparuit. Nam caecos illuminans, aegros sanans (Matth. IX), praecipiebat ut quod potenter egisset nemini diceretur. In monte resplenduit, Patrem testimonium suae divinitatis produxit, et tamen discipulis ait: Nemini dixeritis visionem hanc, donec Filius hominis a mortuis resurgat (Matth. XVII, 9) . Et fortasse idcirco resurgente jam Domino, ad monumentum angelus apparuit, qui ab ejus ostio lapidem revolvit. Tunc quippe revolvendus erat lapis, quia Christus verus homo et potens Deus post resurrectionis gloriam erat agnoscendus. Si ergo unam partem lapidis aspexit elatus, volvat lapidem, et aliam videat. Non qualitercunque lapidem videat, quia non est mortuus Christus, sed revolutum ab angelo, quia a mortuis resurrexit. Aspiciat ergo facundiam praedicationis hinc, et volvat, et miretur illinc splendorem humilitatis. Videat signorum potentiam", + "candidate_score": 0.643573, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_125_127", + "bdc_text": "satis in hoc nobis concordiae . [ Autographe Nachschrift: ] Per caetera hortatus sum , ne quid negligat suosque hortetur , vigilent in comitiis SpirensibusDer ursprünglich auf den 30 .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_147", + "psc_text": "In hac certe civitate nos consistere sapiens ille praecepit, qui ait: Omni custodia serva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit (Prov. IV, 23) . Hinc etiam Dominus discipulis praecipit, dicens: Vos autem sedete in civitate, donec induamini virtute ex alto (Luc. XXIV, 49) . In civitate quippe sedemus cum per quotidianam sollicitudinem in internae custodiae defensione requiescimus. In qua sedentes virtute induimur ex alto, quia praeparati jam in habitaculum sancti Spiritus per ejus gratiam in supernae gloriae contemplationem sublevamur. In hoc igitur quod vir Ephrathaeus de civitate sua ascendere dicitur, quid aliud quam negligentiae nostrae culpa indicatur? Nam per contemplationem rimari caelestia volumus, qui non solum cordis, sed etiam corporis custodiam non habemus. Et quidem saepe indecenter aspicimus, otiosa audimus, superflua loquimur, somnum, cibum non ad refectionem corporis habemus, sed ad usum delectationis. Itaque cum discutere ambigua volumus, superna conspicere, tenebras nostras deserere, internae dulcedinis saporem gustare, ab illius", + "candidate_score": 0.639745, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_58", + "bdc_text": "Jakob ( van ) Hoogstraten ( Hoogstraeten ) , geb. um 1460 in Hoogstraten ( Prov. Antwerpen) , gest. 1527 in Köln , studierte zunächst in Löwen , wo er 1485 den Magistergrad erlangte. 1504 promovierte er , inzwischen Dominikaner geworden , in Köln zum Dr. theol. , wo er als Professor lehrte und Prior des Domini kanerkonvents sowie Inquisitor der Erzbistümer Köln , Mainz und Trier wurde .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1169", + "psc_text": "jam didicit, et peccatorem se indesinenter agnoscere, et pro eisdem peccatis carnem affligere, et afflictionis suae dolorem omnipotenti Deo gratanter offerre. Ad collem Domini venit, si ad revelatam intimam Redemptoris gloriam aut Scripturarum sublimem intellectum proficiendo conscendit. Obvium gregem prophetarum habuit, si praedicatorum sanctae Ecclesiae concordem scientiam intellexit. In quorum medio insilientem in se spiritum Domini sensit, in illa ineffabili suavitate internae experientiae in se donum supervenientis divinitatis agnovit, et notae gratiae abundantiam loquendo effudit. Haec quoties sancti praedicatores imperfectis nobis ostendunt, per doctrinam, qua nos illuminant, quasi clarissimum diem produnt. Et ista quidem omnia jam promoti praedicatores, exponentibus ordinatoribus, sciunt. 25. Quia ergo diem signorum habent, salubriter attendant si promissa signa jam videant. Nam qui mundi gloriam contemnere nondum didicit, primum signum audire promissum potuit, sed non vidit ostensum. Si contemplativae vitae robur et dulcedinem nescit, sequentis signi bonum videre non meruit. Si altitudinem Scripturarum per intimae eruditionis notitiam", + "candidate_score": 0.638829, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_7", + "bdc_text": "ubi extrema ei manus imposita fuerit , quaeso , d. Vadiani et mei memineris .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_648", + "psc_text": "Quibus in verbis caute inspiciendum est, quia non dixit, limen, sed super limen, ut caput et manus Dagon calcanda esse doceantur, quae super limen abscissa esse referuntur. Idcirco autem sacerdotes super limen non calcant, quia abscissas ejus manus et caput pede conterere vitant. Sacerdotes namque Dagon usque in hodiernum diem remanent: quia qui per immunda desideria antiquo hosti sacrificent, adhuc sunt. Qui profecto super templi limen calcare refugiunt: quia nec immundis suggestionibus, nec malis operibus resistunt. Dagon itaque sacerdotes sunt, quia etsi manufactis se idolis non humiliant, concupiscentiarum tamen simulacris per nefaria opera se incurvant. Sequitur: (Vers. 6.) Aggravata est manus Domini super Azotios. 5. Manus Domini est virtus divinae potestatis. Et quia in Azotiis primordia gentilitatis designata sunt, quid est quod manus Domini super Azotios aggravata perhibetur? Sed manum super Azotum aggravavit, cum Gentilium corda virtute suae potentiae ad conversionem movit. Nam dum per internam aspirationem eis vim aeternae", + "candidate_score": 0.633931, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_7", + "bdc_text": "ubi extrema ei manus imposita fuerit , quaeso , d. Vadiani et mei memineris .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_646", + "psc_text": "Dagon amisit: quia per idolorum culturam regnare maligni spiritus in corde Gentilium desinunt. Palmae etiam manuum ejus abscissae sunt, quia idolis vanis sacrificia nusquam offeruntur. Et quia a cunctis fidelibus ejus deformitas ubique conspicitur, truncus Dagon in loco suo remansisse memoratur. Caput vero et manus abscissae, et super limen positae memorantur: quia profecto quisquis ad veram fidem ingreditur, principia diabolicae suasionis repellere, atque universis ejusdem Satanae operibus renuntiare praecipitur. Posita ergo haec sunt in limine, ut ab introeuntibus conculcentur: quia vere fidelis esse non poterit, qui et pravis maligni spiritus consiliis adversari, atque iniquis operibus, non proponit. Nam qui Dagon caput atterere, et manus vitat, etsi fidelium numero contineri videtur, idololatra quodam modo esse convincitur. In oblectatione etenim daemonum non solum exteriora sacrificia, sed etiam iniqua desideria ab eorum cultoribus offeruntur. Qui ergo in verae fidei cognitione receptus est, et ab immundis desideriis et pravis operibus non remotus, quia Dagon", + "candidate_score": 0.631977, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_127", + "bdc_text": "] Per caetera hortatus sum , ne quid negligat suosque hortetur , vigilent in comitiis SpirensibusDer ursprünglich auf den 30 .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_147", + "psc_text": "In hac certe civitate nos consistere sapiens ille praecepit, qui ait: Omni custodia serva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit (Prov. IV, 23) . Hinc etiam Dominus discipulis praecipit, dicens: Vos autem sedete in civitate, donec induamini virtute ex alto (Luc. XXIV, 49) . In civitate quippe sedemus cum per quotidianam sollicitudinem in internae custodiae defensione requiescimus. In qua sedentes virtute induimur ex alto, quia praeparati jam in habitaculum sancti Spiritus per ejus gratiam in supernae gloriae contemplationem sublevamur. In hoc igitur quod vir Ephrathaeus de civitate sua ascendere dicitur, quid aliud quam negligentiae nostrae culpa indicatur? Nam per contemplationem rimari caelestia volumus, qui non solum cordis, sed etiam corporis custodiam non habemus. Et quidem saepe indecenter aspicimus, otiosa audimus, superflua loquimur, somnum, cibum non ad refectionem corporis habemus, sed ad usum delectationis. Itaque cum discutere ambigua volumus, superna conspicere, tenebras nostras deserere, internae dulcedinis saporem gustare, ab illius", + "candidate_score": 0.630078, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_77_79", + "bdc_text": "et eam interpretationem tantum non revocatSiehe WA LIII 647 , 251. 3 1-33 ; LIV 30 , 22-26 . . Vide , Bucere Korrigiert aus Buzere. , frater dilecte , quot Korrigiert aus quod .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1536", + "psc_text": "audemus. Ecce qui ad regnum filium nutriebat, dicit: Quia si per eum peccatum factum est, absque retractione morietur. Nos peccantes cernimus, et objurgare peccantes aut nolumus, aut timemus. Cur ergo hoc facimus, nisi quia Deum sicut illi nequaquam diligimus? Nam Moyses, ut bene peccatum idololatriae vindicaret, Levitas viginti tria millia virorum jussit occidere. In cujus nimirum exercitatione caedis dixit: Si quis est Domini, jungatur mihi. Ponat vir gladium super femur suum. Ite et redite de porta usque ad portam, et occidat unusquisque fratrem suum, et amicum, et proximum (Exod. XXXII, 26, 27) . Quasi dicat: In hoc ostendet quisque 324 quia sit Domini, si pro ejus amore fratri, proximo, vel amico non parcit. Dicit ergo Saul de filio: Quia absque refractione morietur, quia nobis jam sub Redemptoris gratia viventibus, etsi mors non decernitur corporis, peccati non debet vita dilatari. Absque retractione quippe rector interficit, cum affectus carnis non aspicit, sed", + "candidate_score": 0.629057, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_106_108", + "bdc_text": "vgl. Hoven 90 . et diligentia . Haec in hoc tot verbis ad te scribo , ut , quoniam alias clarissimo viro d. P[hilippo ] Melancht [honi ] scripturus es , Vgl. oben Nr. 1803 , 29-33 .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_507", + "psc_text": "de minanti sibi Deo dicere: Dominus est, quod bonum est in oculis suis faciat, nisi de ordinatissima Dei misericordia inordinate confidere? De omnipotentis etenim Dei misericordia ordinate confidit qui hoc quod peccando delinquit poenitendo corrigit, flendo tergit. Peccare ergo, et de Dei Creatoris clementia praesumere, pelago justitiae ejus exponi est. Sic nimirum peccata perpetrata non tergere poenitendo, et de Dei misericordia praesumere, in judicium districtionis ejus offendere est. Dum ergo Heli vita in reproborum praedicatorum forma describitur, non solum culpa lapsus ostenditur, sed etiam culpae in praecipitatione securitas. Nam qui timore poenitentiae divinae indignationis magnitudinem placare potuit, dum neglexit quod audivit, incurrit quod meruit. 27. Omnipotens enim Deus, etsi aequitate justus est, abundantior tamen creditur miseratione pius. Unde et per Prophetam dicitur: Miserationes ejus super omnia opera ejus (Psal. CXLIV, 9) . Hinc est id quod per Jonam prophetam Ninivitis minas subversionis protulit, et tamen poenam evertendae civitatis poenitentibus indulsit", + "candidate_score": 0.62764, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_7", + "bdc_text": "ubi extrema ei manus imposita fuerit , quaeso , d. Vadiani et mei memineris .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1498", + "psc_text": "VI, 16) . Juramentum ergo populus timet, quia ne aeternas amittat, temporales recipere laudes cavet. Sequitur: (Vers. 27.) Porro Jonathas non audierat, cum adjuraret pater ejus populum, extenditque summitatem virgae quam habebat in manu, et intinxit in favo mellis, et convertit manum suam ad os suum, et illuminati sunt oculi ejus. 34. Quos in hoc loco Jonathas, nisi illos insinuat, qui verbo et opere magni sunt, sed tamen studio circumspectionis magni non sunt? Alta quidem praedicant, fortia exercent, sed in humilitatis circumspectione se non viriliter tenent. Quid est enim, quod virgam tenet in manu, nisi quia disciplina, qua peccare alios prohibet, semetipsum non coercet? Virga quidem qua parvuli solent corripi, sermo correctionis potest apte designari. Praedicatio ergo et opus bonum, virga et manus est. Quid est igitur virgam extendere, et manum ad os cum melle revocare, nisi tam de praedicationis verbo, quam de studio boni operis vani favoris gustum recipere?", + "candidate_score": 0.624396, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_126_128", + "bdc_text": "[ Autographe Nachschrift: ] Per caetera hortatus sum , ne quid negligat suosque hortetur , vigilent in comitiis SpirensibusDer ursprünglich auf den 30 . November nach Speyer einberufene Reichstag wurde erst am 20 .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_147", + "psc_text": "In hac certe civitate nos consistere sapiens ille praecepit, qui ait: Omni custodia serva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit (Prov. IV, 23) . Hinc etiam Dominus discipulis praecipit, dicens: Vos autem sedete in civitate, donec induamini virtute ex alto (Luc. XXIV, 49) . In civitate quippe sedemus cum per quotidianam sollicitudinem in internae custodiae defensione requiescimus. In qua sedentes virtute induimur ex alto, quia praeparati jam in habitaculum sancti Spiritus per ejus gratiam in supernae gloriae contemplationem sublevamur. In hoc igitur quod vir Ephrathaeus de civitate sua ascendere dicitur, quid aliud quam negligentiae nostrae culpa indicatur? Nam per contemplationem rimari caelestia volumus, qui non solum cordis, sed etiam corporis custodiam non habemus. Et quidem saepe indecenter aspicimus, otiosa audimus, superflua loquimur, somnum, cibum non ad refectionem corporis habemus, sed ad usum delectationis. Itaque cum discutere ambigua volumus, superna conspicere, tenebras nostras deserere, internae dulcedinis saporem gustare, ab illius", + "candidate_score": 0.620976, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_127_129", + "bdc_text": "] Per caetera hortatus sum , ne quid negligat suosque hortetur , vigilent in comitiis SpirensibusDer ursprünglich auf den 30 . November nach Speyer einberufene Reichstag wurde erst am 20 . Februar des folgenden Jahres eröffnet ;", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_147", + "psc_text": "In hac certe civitate nos consistere sapiens ille praecepit, qui ait: Omni custodia serva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit (Prov. IV, 23) . Hinc etiam Dominus discipulis praecipit, dicens: Vos autem sedete in civitate, donec induamini virtute ex alto (Luc. XXIV, 49) . In civitate quippe sedemus cum per quotidianam sollicitudinem in internae custodiae defensione requiescimus. In qua sedentes virtute induimur ex alto, quia praeparati jam in habitaculum sancti Spiritus per ejus gratiam in supernae gloriae contemplationem sublevamur. In hoc igitur quod vir Ephrathaeus de civitate sua ascendere dicitur, quid aliud quam negligentiae nostrae culpa indicatur? Nam per contemplationem rimari caelestia volumus, qui non solum cordis, sed etiam corporis custodiam non habemus. Et quidem saepe indecenter aspicimus, otiosa audimus, superflua loquimur, somnum, cibum non ad refectionem corporis habemus, sed ad usum delectationis. Itaque cum discutere ambigua volumus, superna conspicere, tenebras nostras deserere, internae dulcedinis saporem gustare, ab illius", + "candidate_score": 0.620127, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_42", + "bdc_text": "esse dissimulanda propter multa utilia et apposita , quae in eo continentur libro , quis , oro , ferat aut boni consulat librumVor librum gestrichenes de .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_950", + "psc_text": "nescio, Deus scit (II Cor. XII, 1, 2) . Sed velut electus et bonus rex, ut collum etiam super capita omnia se tenere ostenderet, ait: Audivit arcana verba, quae non licet homini loqui (Ibid., 4) . Quid vero quasi eminens collum ejus miramur in iis, 203 quae tacuit? Adaequemus eum, si possumus, in iis quae dixit. De collo apostoli Pauli processerunt epistolae ejus, et cum ab illo tempore coeperint eas viri sapientes exponere, adhuc conantur ea quae dixit melius scire. Cumque quotidie in ejus eruditione proficiunt, quasi ad summitatem colli innitentes, pertingere nequaquam possunt. Emineat ergo rex collo, emineat capite, sit humero sublimis; ut conversatione perfectus sit, eloquio mirabilis, prae caeteris arduus in arce contemplationis. Sed, qui conversatione magnus est, eloquio praecipuus, prae omnibus contemplatione suspensus, priusquam perveniat ad culmen regiminis, signa exterius habere debet fraternae charitatis: ut videlicet sic proximorum sollicitudinem habeat, ut ad aeternam vitam lucra animarum quaerat.", + "candidate_score": 0.614547, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefatio-in-Evangelia", + "max_score": 0.708844, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_82_84", + "bdc_text": "Tandem vero reiicit restitutionem et correctionem Bibliorum ad Bernhardum quendam Zieglerum , Siehe WA LIII 647 , 14-19 . quasi vero fides nostra in hunc innitatur et tota ecclesia credere debeat uni homini , quae non potest nec debet , iuxta canonem Lutheri , fidem dare HebraicęIn der Vorlage Hebracae . veritatiDer Ausdruck \"Hebraica veritas \" qualifiziert ( zunächst bei Hieronymus ) den hebräischen Originaltext des Alten Testaments in Abgrenzung zur griechischen Septuaginta ;", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefatio-in-Evangelia_window_1", + "psc_text": "Adversus quam invidiam duplex causa me consolatur: quod et tu, qui summus Sacerdos es, fieri jubes: et verum non esse quod variat, etiam maledicorum testimonio comprobatur. Si enim Latinis exemplaribus fides est adhibenda, respondeant, quibus: tot enim sunt exemplaria pene quot codices. Sin autem veritas est quaerenda de pluribus: cur non ad Graecam originem revertentes, ea quae vel a vitiosis interpretibus male edita, vel a praesumptoribus imperitis emendata perversius, vel a librariis dormitantibus addita sunt, aut mutata, corrigimus? Neque vero ego de veteri disputo Testamento, quod a Septuaginta senioribus in Graecam linguam versum, tertio gradu ad nos usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone", + "candidate_score": 0.708844, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_83_85", + "bdc_text": "quasi vero fides nostra in hunc innitatur et tota ecclesia credere debeat uni homini , quae non potest nec debet , iuxta canonem Lutheri , fidem dare HebraicęIn der Vorlage Hebracae . veritatiDer Ausdruck \"Hebraica veritas \" qualifiziert ( zunächst bei Hieronymus ) den hebräischen Originaltext des Alten Testaments in Abgrenzung zur griechischen Septuaginta ; vgl. Alfons Fürst , Hieronymus .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefatio-in-Evangelia_window_1", + "psc_text": "Adversus quam invidiam duplex causa me consolatur: quod et tu, qui summus Sacerdos es, fieri jubes: et verum non esse quod variat, etiam maledicorum testimonio comprobatur. Si enim Latinis exemplaribus fides est adhibenda, respondeant, quibus: tot enim sunt exemplaria pene quot codices. Sin autem veritas est quaerenda de pluribus: cur non ad Graecam originem revertentes, ea quae vel a vitiosis interpretibus male edita, vel a praesumptoribus imperitis emendata perversius, vel a librariis dormitantibus addita sunt, aut mutata, corrigimus? Neque vero ego de veteri disputo Testamento, quod a Septuaginta senioribus in Graecam linguam versum, tertio gradu ad nos usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone", + "candidate_score": 0.699253, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_84", + "bdc_text": "veritatiDer Ausdruck \"Hebraica veritas \" qualifiziert ( zunächst bei Hieronymus ) den hebräischen Originaltext des Alten Testaments in Abgrenzung zur griechischen Septuaginta ;", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefatio-in-Evangelia_window_1", + "psc_text": "Adversus quam invidiam duplex causa me consolatur: quod et tu, qui summus Sacerdos es, fieri jubes: et verum non esse quod variat, etiam maledicorum testimonio comprobatur. Si enim Latinis exemplaribus fides est adhibenda, respondeant, quibus: tot enim sunt exemplaria pene quot codices. Sin autem veritas est quaerenda de pluribus: cur non ad Graecam originem revertentes, ea quae vel a vitiosis interpretibus male edita, vel a praesumptoribus imperitis emendata perversius, vel a librariis dormitantibus addita sunt, aut mutata, corrigimus? Neque vero ego de veteri disputo Testamento, quod a Septuaginta senioribus in Graecam linguam versum, tertio gradu ad nos usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone", + "candidate_score": 0.69297, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_82_84", + "bdc_text": "Tandem vero reiicit restitutionem et correctionem Bibliorum ad Bernhardum quendam Zieglerum , Siehe WA LIII 647 , 14-19 . quasi vero fides nostra in hunc innitatur et tota ecclesia credere debeat uni homini , quae non potest nec debet , iuxta canonem Lutheri , fidem dare HebraicęIn der Vorlage Hebracae . veritatiDer Ausdruck \"Hebraica veritas \" qualifiziert ( zunächst bei Hieronymus ) den hebräischen Originaltext des Alten Testaments in Abgrenzung zur griechischen Septuaginta ;", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefatio-in-Evangelia_window_2", + "psc_text": "quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone discordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum est. Praetermitto eos codices, quos a Luciano et Hesychio nuncupatos, paucorum hominum asserit perversa contentio: quibus utique nec in veteri Instrumento post Septuaginta Interpretes emendare quid licuit, nec in Novo profuit emendasse: cum multarum gentium linguis Scriptura ante translata, doceat falsa esse quae addita sunt. Igitur haec praesens praefatiuncula pollicetur quatuor tantum Evangelia, quorum ordo est iste, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes, codicum Graecorum emendata collatione, sed Veterum. Quae ne multum a lectionis Latinae consuetudine discreparent, ita calamo temperavimus, ut his tantum quae sensum videbantur mutare, correctis, reliqua manere pateremur ut", + "candidate_score": 0.686469, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_84_86", + "bdc_text": "veritatiDer Ausdruck \"Hebraica veritas \" qualifiziert ( zunächst bei Hieronymus ) den hebräischen Originaltext des Alten Testaments in Abgrenzung zur griechischen Septuaginta ; vgl. Alfons Fürst , Hieronymus . Askese und Wissenschaft in der Spätantike , Freiburg i. Br. 2003 , S. 103f und 265 ( mit Anm. 61). .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefatio-in-Evangelia_window_1", + "psc_text": "Adversus quam invidiam duplex causa me consolatur: quod et tu, qui summus Sacerdos es, fieri jubes: et verum non esse quod variat, etiam maledicorum testimonio comprobatur. Si enim Latinis exemplaribus fides est adhibenda, respondeant, quibus: tot enim sunt exemplaria pene quot codices. Sin autem veritas est quaerenda de pluribus: cur non ad Graecam originem revertentes, ea quae vel a vitiosis interpretibus male edita, vel a praesumptoribus imperitis emendata perversius, vel a librariis dormitantibus addita sunt, aut mutata, corrigimus? Neque vero ego de veteri disputo Testamento, quod a Septuaginta senioribus in Graecam linguam versum, tertio gradu ad nos usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone", + "candidate_score": 0.686042, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_82_84", + "bdc_text": "Tandem vero reiicit restitutionem et correctionem Bibliorum ad Bernhardum quendam Zieglerum , Siehe WA LIII 647 , 14-19 . quasi vero fides nostra in hunc innitatur et tota ecclesia credere debeat uni homini , quae non potest nec debet , iuxta canonem Lutheri , fidem dare HebraicęIn der Vorlage Hebracae . veritatiDer Ausdruck \"Hebraica veritas \" qualifiziert ( zunächst bei Hieronymus ) den hebräischen Originaltext des Alten Testaments in Abgrenzung zur griechischen Septuaginta ;", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefatio-in-Evangelia_window_0", + "psc_text": "Beatissimo papae Damaso Hieronymus. Novum opus facere me cogis ex veteri, ut post exemplaria Scripturarum toto orbe dispersa, quasi quidam arbiter sedeam: et quia inter se variant, quae sint illa quae cum Graeca consentiant veritate, decernam. Plus labor, sed periculosa praesumptio, judicare de caeteris, ipsum ab omnibus judicandum: senis mutare linguam, et canescentem jam mundum ad initia retrahere parvulorum. Quis enim doctus pariter vel indoctus, cum in manus volumen assumpserit, et a saliva, quam semel imbibit, viderit discrepare quod lectitat, non statim erumpat in vocem, me falsarium, me clamans esse sacrilegum, qui audeam aliquid in veteribus libris addere, mutare, corrigere? Adversus quam invidiam duplex causa me consolatur: quod et tu, qui summus Sacerdos es, fieri jubes: et verum non esse quod variat, etiam maledicorum testimonio comprobatur. Si enim Latinis exemplaribus fides est adhibenda, respondeant, quibus: tot enim sunt exemplaria pene quot codices. Sin autem veritas est quaerenda de pluribus: cur", + "candidate_score": 0.685922, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_83_85", + "bdc_text": "quasi vero fides nostra in hunc innitatur et tota ecclesia credere debeat uni homini , quae non potest nec debet , iuxta canonem Lutheri , fidem dare HebraicęIn der Vorlage Hebracae . veritatiDer Ausdruck \"Hebraica veritas \" qualifiziert ( zunächst bei Hieronymus ) den hebräischen Originaltext des Alten Testaments in Abgrenzung zur griechischen Septuaginta ; vgl. Alfons Fürst , Hieronymus .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefatio-in-Evangelia_window_2", + "psc_text": "quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone discordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum est. Praetermitto eos codices, quos a Luciano et Hesychio nuncupatos, paucorum hominum asserit perversa contentio: quibus utique nec in veteri Instrumento post Septuaginta Interpretes emendare quid licuit, nec in Novo profuit emendasse: cum multarum gentium linguis Scriptura ante translata, doceat falsa esse quae addita sunt. Igitur haec praesens praefatiuncula pollicetur quatuor tantum Evangelia, quorum ordo est iste, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes, codicum Graecorum emendata collatione, sed Veterum. Quae ne multum a lectionis Latinae consuetudine discreparent, ita calamo temperavimus, ut his tantum quae sensum videbantur mutare, correctis, reliqua manere pateremur ut", + "candidate_score": 0.675517, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_84", + "bdc_text": "veritatiDer Ausdruck \"Hebraica veritas \" qualifiziert ( zunächst bei Hieronymus ) den hebräischen Originaltext des Alten Testaments in Abgrenzung zur griechischen Septuaginta ;", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefatio-in-Evangelia_window_2", + "psc_text": "quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone discordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum est. Praetermitto eos codices, quos a Luciano et Hesychio nuncupatos, paucorum hominum asserit perversa contentio: quibus utique nec in veteri Instrumento post Septuaginta Interpretes emendare quid licuit, nec in Novo profuit emendasse: cum multarum gentium linguis Scriptura ante translata, doceat falsa esse quae addita sunt. Igitur haec praesens praefatiuncula pollicetur quatuor tantum Evangelia, quorum ordo est iste, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes, codicum Graecorum emendata collatione, sed Veterum. Quae ne multum a lectionis Latinae consuetudine discreparent, ita calamo temperavimus, ut his tantum quae sensum videbantur mutare, correctis, reliqua manere pateremur ut", + "candidate_score": 0.673821, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_72_74", + "bdc_text": "Iam vero negat Hebraica Biblia Korrigiert aus Bliblia . certa esse et indubitata , negat christianum et genuinum ex his sensum percipi posse . Asserit ea a rabinis esse corruptaSiehe WA LIII 646 , 19-647 , 9 ;", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefatio-in-Evangelia_window_2", + "psc_text": "quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone discordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum est. Praetermitto eos codices, quos a Luciano et Hesychio nuncupatos, paucorum hominum asserit perversa contentio: quibus utique nec in veteri Instrumento post Septuaginta Interpretes emendare quid licuit, nec in Novo profuit emendasse: cum multarum gentium linguis Scriptura ante translata, doceat falsa esse quae addita sunt. Igitur haec praesens praefatiuncula pollicetur quatuor tantum Evangelia, quorum ordo est iste, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes, codicum Graecorum emendata collatione, sed Veterum. Quae ne multum a lectionis Latinae consuetudine discreparent, ita calamo temperavimus, ut his tantum quae sensum videbantur mutare, correctis, reliqua manere pateremur ut", + "candidate_score": 0.673598, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_84_86", + "bdc_text": "veritatiDer Ausdruck \"Hebraica veritas \" qualifiziert ( zunächst bei Hieronymus ) den hebräischen Originaltext des Alten Testaments in Abgrenzung zur griechischen Septuaginta ; vgl. Alfons Fürst , Hieronymus . Askese und Wissenschaft in der Spätantike , Freiburg i. Br. 2003 , S. 103f und 265 ( mit Anm. 61). .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefatio-in-Evangelia_window_2", + "psc_text": "quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone discordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum est. Praetermitto eos codices, quos a Luciano et Hesychio nuncupatos, paucorum hominum asserit perversa contentio: quibus utique nec in veteri Instrumento post Septuaginta Interpretes emendare quid licuit, nec in Novo profuit emendasse: cum multarum gentium linguis Scriptura ante translata, doceat falsa esse quae addita sunt. Igitur haec praesens praefatiuncula pollicetur quatuor tantum Evangelia, quorum ordo est iste, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes, codicum Graecorum emendata collatione, sed Veterum. Quae ne multum a lectionis Latinae consuetudine discreparent, ita calamo temperavimus, ut his tantum quae sensum videbantur mutare, correctis, reliqua manere pateremur ut", + "candidate_score": 0.667123, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_46_48", + "bdc_text": "impurissime scriptum ? Quis non obstupescat ad arrogantem et praefractum illum spiritum hominis in Ultimis Davidis verbisDie stärker exegetisch ausgerichtete Schrift \"Von den letzten Worten Davids\" ( WA LIV 28-100 ) war im Sommer 1543 erschienen und zielte haupts ächlich auf die Verbesserung einiger Stellen in Luthers Deutscher Bibel.", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefatio-in-Evangelia_window_2", + "psc_text": "quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone discordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum est. Praetermitto eos codices, quos a Luciano et Hesychio nuncupatos, paucorum hominum asserit perversa contentio: quibus utique nec in veteri Instrumento post Septuaginta Interpretes emendare quid licuit, nec in Novo profuit emendasse: cum multarum gentium linguis Scriptura ante translata, doceat falsa esse quae addita sunt. Igitur haec praesens praefatiuncula pollicetur quatuor tantum Evangelia, quorum ordo est iste, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes, codicum Graecorum emendata collatione, sed Veterum. Quae ne multum a lectionis Latinae consuetudine discreparent, ita calamo temperavimus, ut his tantum quae sensum videbantur mutare, correctis, reliqua manere pateremur ut", + "candidate_score": 0.664755, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_48", + "bdc_text": "war im Sommer 1543 erschienen und zielte haupts ächlich auf die Verbesserung einiger Stellen in Luthers Deutscher Bibel.", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefatio-in-Evangelia_window_2", + "psc_text": "quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone discordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum est. Praetermitto eos codices, quos a Luciano et Hesychio nuncupatos, paucorum hominum asserit perversa contentio: quibus utique nec in veteri Instrumento post Septuaginta Interpretes emendare quid licuit, nec in Novo profuit emendasse: cum multarum gentium linguis Scriptura ante translata, doceat falsa esse quae addita sunt. Igitur haec praesens praefatiuncula pollicetur quatuor tantum Evangelia, quorum ordo est iste, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes, codicum Graecorum emendata collatione, sed Veterum. Quae ne multum a lectionis Latinae consuetudine discreparent, ita calamo temperavimus, ut his tantum quae sensum videbantur mutare, correctis, reliqua manere pateremur ut", + "candidate_score": 0.642064, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_76_78", + "bdc_text": "Fatetur se parum syncere Biblia vertisse GermanicaVor Germanica ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang . et eam interpretationem tantum non revocatSiehe WA LIII 647 , 251. 3 1-33 ; LIV 30 , 22-26 . .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefatio-in-Evangelia_window_2", + "psc_text": "quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone discordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum est. Praetermitto eos codices, quos a Luciano et Hesychio nuncupatos, paucorum hominum asserit perversa contentio: quibus utique nec in veteri Instrumento post Septuaginta Interpretes emendare quid licuit, nec in Novo profuit emendasse: cum multarum gentium linguis Scriptura ante translata, doceat falsa esse quae addita sunt. Igitur haec praesens praefatiuncula pollicetur quatuor tantum Evangelia, quorum ordo est iste, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes, codicum Graecorum emendata collatione, sed Veterum. Quae ne multum a lectionis Latinae consuetudine discreparent, ita calamo temperavimus, ut his tantum quae sensum videbantur mutare, correctis, reliqua manere pateremur ut", + "candidate_score": 0.631726, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf036", + "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei", + "max_score": 0.707792, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_89_91", + "bdc_text": "et ecclesiarum ministri qualibet etiam scriptura Wohl vom Kopisten verschrieben aus quaelibet . . . scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_219", + "psc_text": "628 auctoritas apostolica protestatur: Administratorii spiritus in ministerium missi, propter eos qui haereditatem capiunt salutis (Hebr. I, 14) . Sed nunquam talis potest esse missio Spiritus sancti. Ille enim nullam potest habere cum angelis similitudinem missionis, quia ubicunque sunt sancti angeli, ipso sunt omnes uno Spiritu pleni, qui totus est in singulis, et unus in cunctis. Angelus vero et minister nusquam sanctus Spiritus nominatur: cum in opere una quidem sit annuntiatio Trinitatis, et in subministratione Spiritus, non sit ministerium servitutis, sed divinae majestatis auxilium. Quod beatus Petrus indubitanter ostendit, dicens: Sive qui loquitur, tanquam sermones Dei: sive qui ministrat, tanquam ex virtute quam administrat Deus (I Petr. IV, 11) . Ubi ostenditur non cujusquam creaturae, sed solius esse Dei, auxilium administrare virtutis. Illi quoque objectioni, qua sanctum Spiritum postulare, gemere, atque interpellare dixisti, quantum me Dominus adjuvit, dedi responsum; ostendens quemadmodum ille sermo Apostoli secundum regulam debeat veritatis intelligi. Nam", + "candidate_score": 0.707792, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_202", + "psc_text": "cum ipse in Evangelio dixerit, Salvatorem nostrum non septem spiritus a se atque a Patre promisisse mittendos, sed unum Paracletum, Spiritum veritatis qui a Patre procedit (Joan. XV, 26) . Nunquid ergo Evangelii sui beatus Joannes potuit oblivisci, ut illic unum Spiritum diceret esse promissum, et hic septem spiritus diceret esse missos? aut ipse Dominus non omnes septem spiritus debuit apostolis dare, quos principes suae constituebat Ecclesiae? An et ipsos apostolis septem spiritus asseris missos? quod te dicere sancta nullatenus permittit auctoritas. Nam et die Pentecostes ipsum sanctum Spiritum apostoli acceperunt quem eis promiserat Dominus; et cunctis fidelibus atque obedientibus Deo unum eumdemque Spiritum sanctum datum esse testati sunt, dicentes: Et nos sumus testes horum verborum, et Spiritus sanctus, quem dedit Deus omnibus obedientibus sibi (Act. V, 32) . Ipse unus Spiritus omnibus est fidelibus datus, de quo Apostolus ait, Et omnes uno Spiritu potati sumus (I Cor. XII, 13)", + "candidate_score": 0.706334, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_89_91", + "bdc_text": "et ecclesiarum ministri qualibet etiam scriptura Wohl vom Kopisten verschrieben aus quaelibet . . . scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_158", + "psc_text": "vera divinitas, non solum beatus David ostendit, verum etiam Joel propheta indubitanter asseruit, in eo quod ait ex persona Dei dicentis: Effundam de Spiritu meo super omnem carnem (Joel, II, 28). Hinc est quod etiam in libro Sapientiae 615 dicitur: Quoniam Spiritus Domini replevit orbem terrarum, et hoc quod continet omnia scientiam habet vocis (Sap. I, 7) . Nusquam ergo deest, sed ubique totus immensus est, qui et orbem terrarum replere, et continere omnia perhibetur. Ideo quippe asseritur continere omnia, ne, dum orbem terrarum replere dicitur, deesse coelestibus aestimetur. Quem tamen paulo superius sanctum Spiritum Scriptura divina nuncupat, dicens: Sanctus enim Spiritus disciplinae effugiet fictum, et auferet se a cogitationibus quae sunt sine intellectu (Ibid., 5) . Nam et in hoc sancti Spiritus agnoscitur naturalis immensitas, in quo per orbem terrarum, sicut in nomine Patris, et Filii, ita baptizantur homines in nomine Spiritus sancti. Et ne quis forsitan arbitretur, nomen", + "candidate_score": 0.699628, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_89_91", + "bdc_text": "et ecclesiarum ministri qualibet etiam scriptura Wohl vom Kopisten verschrieben aus quaelibet . . . scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_20", + "psc_text": "portare modo. Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, docebit vos omnem veritatem (Joan. XVI, 12) . Ubi ex ipsa similitudine operis ostensa est communio deitatis. Docet enim nos Pater, Domino dicente: Est scriptum in prophetis: Et erunt omnes docibiles Dei. Omnis qui audivit a Patre et didicit, venit ad me (Isa. LIV, 13) . Docet et Filius de quo scriptum est, quia accesserunt ad eum discipuli ejus, et aperiens os suum docebat eos (Matth. V, 1, 2) . Docet nos etiam Spiritus sanctus, sicut superius ex verbis ipsius Filii Dei docuimus. Inde est quod etiam beatus Paulus doctrinae sancti Spiritus omne opus suae praedicationis assignat, dicens: Quis enim scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis qui in ipso est? Ita et quae Dei sunt nemo cognovit, nisi Spiritus Dei. Nos autem non spiritum mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis.", + "candidate_score": 0.695928, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_145", + "psc_text": "inspirare? quod utique ille Spiritus vere facit, qui est naturaliter Spiritus sapientiae et intellectus, consilii et fortitudinis. Unde etiam in libro Actuum apostolorum de credentibus dictum est, quia repleti sunt omnes Spiritu sancto, et loquebantur verbum Dei cum fiducia (Act. IV, 31) . Quia vero Pater est naturalis origo Filii et Spiritus sancti, ideo totum Patri Filius assignans, ait: Omnia quae habet Pater mea sunt; propterea dixi quia de meo accipiet (Joan. XVI, 15) . Quam bene veritatem doctrinae suae Veritas ipsa servavit! Si enim hoc non dixisset, quasi suum esse tantum Spiritum ostendisset; sed dicens, omnia quae habet Pater mea sunt; propterea dixi quia de meo accipiet; ipsum Spiritum sanctum, unum esse ostendit et Patris et suum. Cujus intelligentiae tenorem loco quoque superiore servavit, dicens: Paracletus autem Spiritus sanctus quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia quaecunque dixero vobis (Joan. XIV, 26). Pater mittit, sed in", + "candidate_score": 0.695861, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_89_91", + "bdc_text": "et ecclesiarum ministri qualibet etiam scriptura Wohl vom Kopisten verschrieben aus quaelibet . . . scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_202", + "psc_text": "cum ipse in Evangelio dixerit, Salvatorem nostrum non septem spiritus a se atque a Patre promisisse mittendos, sed unum Paracletum, Spiritum veritatis qui a Patre procedit (Joan. XV, 26) . Nunquid ergo Evangelii sui beatus Joannes potuit oblivisci, ut illic unum Spiritum diceret esse promissum, et hic septem spiritus diceret esse missos? aut ipse Dominus non omnes septem spiritus debuit apostolis dare, quos principes suae constituebat Ecclesiae? An et ipsos apostolis septem spiritus asseris missos? quod te dicere sancta nullatenus permittit auctoritas. Nam et die Pentecostes ipsum sanctum Spiritum apostoli acceperunt quem eis promiserat Dominus; et cunctis fidelibus atque obedientibus Deo unum eumdemque Spiritum sanctum datum esse testati sunt, dicentes: Et nos sumus testes horum verborum, et Spiritus sanctus, quem dedit Deus omnibus obedientibus sibi (Act. V, 32) . Ipse unus Spiritus omnibus est fidelibus datus, de quo Apostolus ait, Et omnes uno Spiritu potati sumus (I Cor. XII, 13)", + "candidate_score": 0.695236, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91_93", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot . malum aliquando daturus sit ecclesiae .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_202", + "psc_text": "cum ipse in Evangelio dixerit, Salvatorem nostrum non septem spiritus a se atque a Patre promisisse mittendos, sed unum Paracletum, Spiritum veritatis qui a Patre procedit (Joan. XV, 26) . Nunquid ergo Evangelii sui beatus Joannes potuit oblivisci, ut illic unum Spiritum diceret esse promissum, et hic septem spiritus diceret esse missos? aut ipse Dominus non omnes septem spiritus debuit apostolis dare, quos principes suae constituebat Ecclesiae? An et ipsos apostolis septem spiritus asseris missos? quod te dicere sancta nullatenus permittit auctoritas. Nam et die Pentecostes ipsum sanctum Spiritum apostoli acceperunt quem eis promiserat Dominus; et cunctis fidelibus atque obedientibus Deo unum eumdemque Spiritum sanctum datum esse testati sunt, dicentes: Et nos sumus testes horum verborum, et Spiritus sanctus, quem dedit Deus omnibus obedientibus sibi (Act. V, 32) . Ipse unus Spiritus omnibus est fidelibus datus, de quo Apostolus ait, Et omnes uno Spiritu potati sumus (I Cor. XII, 13)", + "candidate_score": 0.69434, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_90_92", + "bdc_text": "scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_202", + "psc_text": "cum ipse in Evangelio dixerit, Salvatorem nostrum non septem spiritus a se atque a Patre promisisse mittendos, sed unum Paracletum, Spiritum veritatis qui a Patre procedit (Joan. XV, 26) . Nunquid ergo Evangelii sui beatus Joannes potuit oblivisci, ut illic unum Spiritum diceret esse promissum, et hic septem spiritus diceret esse missos? aut ipse Dominus non omnes septem spiritus debuit apostolis dare, quos principes suae constituebat Ecclesiae? An et ipsos apostolis septem spiritus asseris missos? quod te dicere sancta nullatenus permittit auctoritas. Nam et die Pentecostes ipsum sanctum Spiritum apostoli acceperunt quem eis promiserat Dominus; et cunctis fidelibus atque obedientibus Deo unum eumdemque Spiritum sanctum datum esse testati sunt, dicentes: Et nos sumus testes horum verborum, et Spiritus sanctus, quem dedit Deus omnibus obedientibus sibi (Act. V, 32) . Ipse unus Spiritus omnibus est fidelibus datus, de quo Apostolus ait, Et omnes uno Spiritu potati sumus (I Cor. XII, 13)", + "candidate_score": 0.69368, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_219", + "psc_text": "628 auctoritas apostolica protestatur: Administratorii spiritus in ministerium missi, propter eos qui haereditatem capiunt salutis (Hebr. I, 14) . Sed nunquam talis potest esse missio Spiritus sancti. Ille enim nullam potest habere cum angelis similitudinem missionis, quia ubicunque sunt sancti angeli, ipso sunt omnes uno Spiritu pleni, qui totus est in singulis, et unus in cunctis. Angelus vero et minister nusquam sanctus Spiritus nominatur: cum in opere una quidem sit annuntiatio Trinitatis, et in subministratione Spiritus, non sit ministerium servitutis, sed divinae majestatis auxilium. Quod beatus Petrus indubitanter ostendit, dicens: Sive qui loquitur, tanquam sermones Dei: sive qui ministrat, tanquam ex virtute quam administrat Deus (I Petr. IV, 11) . Ubi ostenditur non cujusquam creaturae, sed solius esse Dei, auxilium administrare virtutis. Illi quoque objectioni, qua sanctum Spiritum postulare, gemere, atque interpellare dixisti, quantum me Dominus adjuvit, dedi responsum; ostendens quemadmodum ille sermo Apostoli secundum regulam debeat veritatis intelligi. Nam", + "candidate_score": 0.692469, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_203", + "psc_text": "Deo unum eumdemque Spiritum sanctum datum esse testati sunt, dicentes: Et nos sumus testes horum verborum, et Spiritus sanctus, quem dedit Deus omnibus obedientibus sibi (Act. V, 32) . Ipse unus Spiritus omnibus est fidelibus datus, de quo Apostolus ait, Et omnes uno Spiritu potati sumus (I Cor. XII, 13) . Quod ergo ait beatus Joannes, septem spiritus Dei missos per orbem terrarum, ostendere voluit qualiter unus Spiritus Dei, non in se (qui ubique semper immensus est), sed in suorum munerum largitate mittatur. Dixit ergo septem spiritus Dei missos per orbem terrarum, ut ostenderet, Ecclesiae per orbem terrarum ubique diffusae septiformem gratiam sancti Spiritus largitate collatam. Sanctus itaque Spiritus, qui Ecclesiae caritatem et donat et servat, et sacrificium, et baptisma divinae virtutis operatione sanctificat. Proinde, non est baptisma nostrum (sicut tu dicis) nullius momenti, nulliusque substantiae. Baptisma quippe, quod in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti datur, quando intra", + "candidate_score": 0.691066, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_123", + "bdc_text": "Sufficit , si nobiscum concordes sint , quicunque verbo domini credunt et positis affectibus salutari eius reformationi obediunt faventque .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_331", + "psc_text": "quidem, recteque, et omnino sapienter secundum regulam veritatis est ab apostolis ordinatum. Dominus enim, qui verbum consummans et brevians fecit super terram, sicut in brevitate consummavit omnia praecepta legis (Rom. IX, 28), dicens, in illis duobus praeceptis dilectionis Dei et proximi totam legem prophetasque pendere (Matth. XXII, 40); sicut etiam in orationis brevitate perfecit, quidquid ad praesentis vitae auxilium, et ad futurae pertinebat effectum; sic etiam in Symboli brevitate, perfectum voluit per apostolos suos fidei sanctae ordinari tenorem, qui recte credentibus proficeret ad salutem. Est autem Symbolum quoddam verum pactum veraque collatio in cujus brevitate totius credulitatis Christianae summa consistit. Ubi tamen necessarius est rectus credentis animus, ne quod audit ad salutis effectum, ipse sibi velit ad mortis retorquere supplicium. Nam bona est et lex, si quis ea legitime utatur (I Tim. I, 8) . Quapropter inaniter tibi visum est, male intelligendo, ad tuum sensum velle rectitudinem Symboli retorquere, et", + "candidate_score": 0.681024, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_122_124", + "bdc_text": "Id deo committimus neque cogere Lutherum renitentem nec possumus nec volumus . Sufficit , si nobiscum concordes sint , quicunque verbo domini credunt et positis affectibus salutari eius reformationi obediunt faventque . Nihil amplius expetimus ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_331", + "psc_text": "quidem, recteque, et omnino sapienter secundum regulam veritatis est ab apostolis ordinatum. Dominus enim, qui verbum consummans et brevians fecit super terram, sicut in brevitate consummavit omnia praecepta legis (Rom. IX, 28), dicens, in illis duobus praeceptis dilectionis Dei et proximi totam legem prophetasque pendere (Matth. XXII, 40); sicut etiam in orationis brevitate perfecit, quidquid ad praesentis vitae auxilium, et ad futurae pertinebat effectum; sic etiam in Symboli brevitate, perfectum voluit per apostolos suos fidei sanctae ordinari tenorem, qui recte credentibus proficeret ad salutem. Est autem Symbolum quoddam verum pactum veraque collatio in cujus brevitate totius credulitatis Christianae summa consistit. Ubi tamen necessarius est rectus credentis animus, ne quod audit ad salutis effectum, ipse sibi velit ad mortis retorquere supplicium. Nam bona est et lex, si quis ea legitime utatur (I Tim. I, 8) . Quapropter inaniter tibi visum est, male intelligendo, ad tuum sensum velle rectitudinem Symboli retorquere, et", + "candidate_score": 0.670615, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_50", + "bdc_text": "Si hodie revivisceret inclitus ille heros CapnionJohannes Reuchlin. , diceret in uno Luthero revixisse TungarosArnold von Tongern ( Luyd , van Luyde , Tongrensis ) , von Tongern ( Prov .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_359", + "psc_text": "alio nos assereret posse salvari. In libro quippe Actuum apostolorum, postquam ille sanatus est qui erat claudus ex utero matris suae, cum Petrus et Joannes a principibus sacerdotum interrogarentur, in qua virtute aut in quo nomine hoc fecissent, ita scriptum est: Tunc Petrus repletus Spiritu sancto dixit ad eos: Principes populi et seniores, si nos hodie dijudicamur in benefacto hominis infirmi, in quo iste salvus factus est; notum sit omnibus vobis et omni plebi Israel, quia in nomine Jesu Christi Nazareni quem vos crucifixistis, quem Deus suscitavit a mortuis, in hoc iste astat coram vobis sanus. Hic est lapis qui reprobatus est a vobis aedificantibus, qui factus est in caput anguli, et non est in alio aliquo salus. Nec enim nomen est aliud sub coelo datum hominibus in quo oporteat nos salvos fieri (Act. IV, 8 et seq) . Ecce Petrus repletus Spiritu sancto dicit, sic nos in nomine Christi", + "candidate_score": 0.622794, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1", + "max_score": 0.706271, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_90_92", + "bdc_text": "scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_114", + "psc_text": "ui magna, quia spiritu oris eius omnis uirtus eorum. et uirtus est illa, quam a sancto spiritu apostoli consecuti sunt. § 38 bene etiam praeibit 1279 A ante faciem domini sanctus Iohannes, qui praenuntius natus et praenuntius mortuus est. et fortasse hoc mysterium in hac uita nostra hodieque celebretur. praecurrit enim animae nostrae quaedam uirtus Iohannis, cum credere paramus in Christum, ut paret ad fidem animae uias nostrae et de uitae istius tramite tortuoso rectas semitas nostri faciat conmeatus, ne anfractu labamur erroris, quo omnis uallis animae nostrae uir- . tutis fructibus possit inpleri et omnis saecularium altitudo B mentorum domino se humili magis timore prosternat sciens nihil sublime posse esse quod fragile est. 1 Ps. 113, 5, Augaatinus contra Iul. Pelag. I 3, 10 et contra sec. Iul. resp. IIII 121 (Iordanis... reformantur), contra sec. Iul. resp. 1123 (in primordia ... reformantur) 6 Act. 1,8 7 Act. 2, 2", + "candidate_score": 0.706271, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91_93", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot . malum aliquando daturus sit ecclesiae .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_114", + "psc_text": "ui magna, quia spiritu oris eius omnis uirtus eorum. et uirtus est illa, quam a sancto spiritu apostoli consecuti sunt. § 38 bene etiam praeibit 1279 A ante faciem domini sanctus Iohannes, qui praenuntius natus et praenuntius mortuus est. et fortasse hoc mysterium in hac uita nostra hodieque celebretur. praecurrit enim animae nostrae quaedam uirtus Iohannis, cum credere paramus in Christum, ut paret ad fidem animae uias nostrae et de uitae istius tramite tortuoso rectas semitas nostri faciat conmeatus, ne anfractu labamur erroris, quo omnis uallis animae nostrae uir- . tutis fructibus possit inpleri et omnis saecularium altitudo B mentorum domino se humili magis timore prosternat sciens nihil sublime posse esse quod fragile est. 1 Ps. 113, 5, Augaatinus contra Iul. Pelag. I 3, 10 et contra sec. Iul. resp. IIII 121 (Iordanis... reformantur), contra sec. Iul. resp. 1123 (in primordia ... reformantur) 6 Act. 1,8 7 Act. 2, 2", + "candidate_score": 0.706056, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91_93", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot . malum aliquando daturus sit ecclesiae .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_102", + "psc_text": "magno ErT est et ex esset P 22 huius s. u. m2 OG, mundi huius y 23 erit (a 8. i m2) F erat aC magnus Iohannes non uirtute corporis, sed animae B magnitudine. denique non fines alicuius propagauit imperii, non triumphos aliquos bellici certaminis adoreis praeoptauit, sed quod est amplius, in deserto praedicans delicias hominum corporisque lasciuiam magna animi uirtute depressit. paruulus ergo in saeculo, magnus in spiritu. denique quasi magnus nec uitae captus inlecebris sententiae constantiam uiuendi desiderio mutauit.- § 33 Et spiritu inquit sancto replebitur adhuc in utero C 1,15 matris suae. non est dubium uerum hoc angeli esse promissum, siquidem sanctus Iohannes, antequam nasceretur. matris adhuc in utero positus spiritus accepti gratiam designauit. nam cum et pater eius aut mater nulla ante mirabilia fecissent, in utero parentis exsiliens domini euangelizauit aduentum. sic enim habes quod, cum aduenisset mater domini ad Elisabet, ait illa: ecce ut facta", + "candidate_score": 0.703773, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_90_92", + "bdc_text": "scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_102", + "psc_text": "magno ErT est et ex esset P 22 huius s. u. m2 OG, mundi huius y 23 erit (a 8. i m2) F erat aC magnus Iohannes non uirtute corporis, sed animae B magnitudine. denique non fines alicuius propagauit imperii, non triumphos aliquos bellici certaminis adoreis praeoptauit, sed quod est amplius, in deserto praedicans delicias hominum corporisque lasciuiam magna animi uirtute depressit. paruulus ergo in saeculo, magnus in spiritu. denique quasi magnus nec uitae captus inlecebris sententiae constantiam uiuendi desiderio mutauit.- § 33 Et spiritu inquit sancto replebitur adhuc in utero C 1,15 matris suae. non est dubium uerum hoc angeli esse promissum, siquidem sanctus Iohannes, antequam nasceretur. matris adhuc in utero positus spiritus accepti gratiam designauit. nam cum et pater eius aut mater nulla ante mirabilia fecissent, in utero parentis exsiliens domini euangelizauit aduentum. sic enim habes quod, cum aduenisset mater domini ad Elisabet, ait illa: ecce ut facta", + "candidate_score": 0.700737, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_114", + "psc_text": "ui magna, quia spiritu oris eius omnis uirtus eorum. et uirtus est illa, quam a sancto spiritu apostoli consecuti sunt. § 38 bene etiam praeibit 1279 A ante faciem domini sanctus Iohannes, qui praenuntius natus et praenuntius mortuus est. et fortasse hoc mysterium in hac uita nostra hodieque celebretur. praecurrit enim animae nostrae quaedam uirtus Iohannis, cum credere paramus in Christum, ut paret ad fidem animae uias nostrae et de uitae istius tramite tortuoso rectas semitas nostri faciat conmeatus, ne anfractu labamur erroris, quo omnis uallis animae nostrae uir- . tutis fructibus possit inpleri et omnis saecularium altitudo B mentorum domino se humili magis timore prosternat sciens nihil sublime posse esse quod fragile est. 1 Ps. 113, 5, Augaatinus contra Iul. Pelag. I 3, 10 et contra sec. Iul. resp. IIII 121 (Iordanis... reformantur), contra sec. Iul. resp. 1123 (in primordia ... reformantur) 6 Act. 1,8 7 Act. 2, 2", + "candidate_score": 0.698123, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_95_97", + "bdc_text": "ac tui similes , qui apud illum valetis plurimum , amicum , fratrem et , si ita libet dicere , praeceptorem coherceretis , ut sui ipsiusut sui ipsius von Bullinger am Rande nachgetragen . modestiaeque Korrigiert aus modestius . memor humilius saperet , purius et circumspectius scriberet ageretque .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1112", + "psc_text": "eius sublatum est - humilis inquam domini praeceptum discipuli eius humilitatis officiis exsequuntur; eos enim misit ad seminandam fidem, qui non cogerent, sed docerent nec D uim potestatis exsererent, sed doctrinam humilitatis adtollerent quo loco humilitati putauit etiam patientiam copulandam, quia ipse quoque iuxta testimonium Petri, cum malediceretur, non remaledixit, cum percuteretur, non repercussit. hoc est ergo dicere: imitatores mei estote, ultionis studia deponite, insolentias uerberantum non iniunaeiniuriae relatione, sed magnanimitate patientiae uerberate. nemo ipse debet quod in alio reprehendit imitari; crauioragrauiora contumacibus mansuetudo E uulnera. refert. hoc pugno repercussit dominus uerberantem dicendo: qui te percutit in maxilla, praebe ei et alteram. fit enim ut iudicio suo ipse se damnet et quodam 5 Matth. 10, 10 8 Esai. 53, 8 14 1 Petr. 2, 23 16 Philipp. 3,17 21 Matth. 5, 39 3 supra pt'.] super χ 5 tollere iubentur P (re s. M.) L sic et mattheus scribsit (matheus", + "candidate_score": 0.690338, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_107", + "psc_text": "quia dum creditur Iohanni, creditur Christo. non enim de se, sed de domino praedicabat praenuntius Christi. § 36 et ideo praeibit in conspectu domini in 1,17 spiritu et uirtute Heliae. bene ista iunguntur; numquam enim sine uirtute spiritus nec sine spiritu uirtus est. et ideo fortasse in spiritu et uirtute Heliae, quia sanctus B Helias et uirtutem magnam habuit et gratiam, uirtutem, ut ad fidem animos populorum a perfidia retorqueret, uirtutem abstinentiae atque patientiae et spiritum prophetandi. in deserto Helias, in deserto JohannesIohannes; ille coruis pascebatur, hic dumis et calcata omni uoluptatis inlecebra parsimoniam 2 Luc. 1, 46 3 Reg. IIII 13, 21 4 Reg. I 28, 16 sqq. 13 Matth. 3, 3, Esai. 40, 3 24 Reg. III 17, 3 sqq. 2 albo (v 8. V m3) P alueo X (e eras. π, exp. V) plena (a ex o) LO pleno F 3 spu sco FγΟV heligseus P 8", + "candidate_score": 0.690163, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_112_114", + "bdc_text": "audacis dicacitatis pervasit et occupavit hodie multos ecclesiarum ministros , qui plurimum incommodant verae pietati , confirmant autem et indurant regnum antichristi , cuius cultores clamitant ecclesiastas evangelicorum non esse praecones evangelii , sed satyricos maledicosque scurras . Annitendum ergo nobis omnibus , ut ratio habeatur ecclesiae modestiaeque , ut revocetur exemplum prophetarum et apostolorum et ne quid fiat praefractius per aemulationem et arrogantiam . Non feresNach feres ein oder zwei gestrichene , unlesbare Wörter .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1006", + "psc_text": "iactantiam, doceat humilitatem, c simul ne rudes et inperfecti adhuc discipuli maximae praedicationiapraedicationis molibus opprimantur. § 102 Nunc qua causa etiam inmundos spiritus lubeat tacere consideremus. sed et hoc nobis scriptura aperuit, quia peccatori dixit deus: quare tu enarras iuatitiasiustitias meas? ne quis, dum praedicantem audit, sequatur errantem; inprobus enim magister est diabolus, qui falsa ueris saepe permiscet, ut specie ueritatis testimonium fraudis obtexat. § 103 etiam illud D consideremus, utrum hic primum mandauerit discipulis, ne cui dicerent quia ipse esset Christus an uero et ante mandauerit, quando apostolos duodecim destinauit denuntians illis: in uias gentium ne abieritis et in ciuitates Samaritanorum ne introieritis; ite autem ad oues quae perierunt domus Israhel. aegrotos curate, leprosos mundate, daemones eicite et: discite quis in ea dignus sit E et ibi manete. itaque nec hic mandatum uidetur, ut Christum dei filium praedicarent. § 104 ordo igitur disputationis est ordo tractatus, et ideo etiam", + "candidate_score": 0.682754, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_96_98", + "bdc_text": "modestiaeque Korrigiert aus modestius . memor humilius saperet , purius et circumspectius scriberet ageretque . Multi enim viri pii et docti valde offenduntur per insolentiam plus satis insolescentem .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_453", + "psc_text": "debemus, in quo naufragium sit bonorum, praesertim cum tantus uir nobis et magisterii F auctor sit et exempli, qui quasi palinodiam quandam ad repropitiandum dominum in posterioribus canendam putauit dicens:, domine, non est eialtatumexaltatum cor meum neque in altum elati sunt oculi mei et dominus a dextris meis, ne conmouear; sciuit enim, quando se sibi credidit, esse se lapsum. denique nihil aliud esse in homine designauit nisi quia deum nouit; sic enim habes: quid est homo quod 1328 A innotuisti ei aut filius hominis quia conputas eum? si ergo Dauid insolentiam damnat, humilitatem induit, recte in historia uxoris Uri magisterium istud adfectandae humilitatis adsciscjturadsciscitur. § 38 et tamen si ex ea natus est ille pacificus Salomon, uideamus ne forte mysterium sit, quod sublato eo de medio qui ante coniugio suo plebem gentium uindicabat alii ecclesia uiro nupserit, uero Dauid. Dauid enim uocatus est Christus, in parentis nomen adscitus iuxta quod", + "candidate_score": 0.678221, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_123_125", + "bdc_text": "Sufficit , si nobiscum concordes sint , quicunque verbo domini credunt et positis affectibus salutari eius reformationi obediunt faventque . Nihil amplius expetimus ; satis in hoc nobis concordiae .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_75", + "psc_text": "itaque cum mandatis caelestibus oboedimus, in mandatis incedimus domini: cum iudicamus et congrue iudicamus, tenere 1273 A domini iustificationes uidemur. § 21 plena igitur laudatio. quae 5 Deot. 16, 20 9 Matth. 6, 2 et 5 11 Tob. 12, 8 18 Prouerb. 3, 4 1 non ex ΕγΤ 4 etiamsi (om. deinde si) X 5 conprobare (i 8. e) P 6 nam ... peraequeris om. X esset (t 8. u.) P 8 posset P 9 aelimosinam P 11 bonum alt.] bona Xy 17 solomon a 18 dicens om. B bona (na 8. u.) P d6 ex dno G, dno L 19 coram om. CX bominibus ex omnibus a 26 tenere (s. m2 facere, sed eras.) 0 facere x 27 plana n et (e 8. a pr. m2) V plane FL et (a 8. e) 0 laudatio est P est (8. u. m2) laudatio 0 genus mores officium factum iudicium conprehendit,", + "candidate_score": 0.67729, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_111_113", + "bdc_text": "Exemplum illius Korrigiert aus illum . audacis dicacitatis pervasit et occupavit hodie multos ecclesiarum ministros , qui plurimum incommodant verae pietati , confirmant autem et indurant regnum antichristi , cuius cultores clamitant ecclesiastas evangelicorum non esse praecones evangelii , sed satyricos maledicosque scurras . Annitendum ergo nobis omnibus , ut ratio habeatur ecclesiae modestiaeque , ut revocetur exemplum prophetarum et apostolorum et ne quid fiat praefractius per aemulationem et arrogantiam .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1006", + "psc_text": "iactantiam, doceat humilitatem, c simul ne rudes et inperfecti adhuc discipuli maximae praedicationiapraedicationis molibus opprimantur. § 102 Nunc qua causa etiam inmundos spiritus lubeat tacere consideremus. sed et hoc nobis scriptura aperuit, quia peccatori dixit deus: quare tu enarras iuatitiasiustitias meas? ne quis, dum praedicantem audit, sequatur errantem; inprobus enim magister est diabolus, qui falsa ueris saepe permiscet, ut specie ueritatis testimonium fraudis obtexat. § 103 etiam illud D consideremus, utrum hic primum mandauerit discipulis, ne cui dicerent quia ipse esset Christus an uero et ante mandauerit, quando apostolos duodecim destinauit denuntians illis: in uias gentium ne abieritis et in ciuitates Samaritanorum ne introieritis; ite autem ad oues quae perierunt domus Israhel. aegrotos curate, leprosos mundate, daemones eicite et: discite quis in ea dignus sit E et ibi manete. itaque nec hic mandatum uidetur, ut Christum dei filium praedicarent. § 104 ordo igitur disputationis est ordo tractatus, et ideo etiam", + "candidate_score": 0.675545, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_99_101", + "bdc_text": "Quod si homines offitium suum praestare noluerint , sentiemus deum iusto iuditio brevibrevi von Bullinger über der Zeile nachgetragen. in nocentes animadversurum . Certe postpost von Bullinger am Rande nachgetragen . libros illos lectos aequanimius damnationemEs folgt gestrichenes damnationem .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1185", + "psc_text": "aliquam dei habeant caritatem, cum opera sine fide uana sint; praetereunt enim iudicium et caritatem dei, iudicium ideo, quia non omnia quae agunt in iudicium referunt, caritatem ideo, quia non ex adfectu deum diligunt. § 104 sed ne rursus fidei nos studiosos faciat, operum . neclegentes, perfectionem fidelis uiri breui sermone concludit, B 11,42 ut et fide et operibus adprobetur, dicens: et haec oportuit facere et illa non omittere. § 105 adrogantiam quoque iactantiamque redarguit Iudaeorum, dum primatus accubitionis in 11,44 coauiuiisconuiuiis adpetunt. in ipsos quoque peritos legis damnationis sententia promulgatur, qui quasi sepulchra. quae non apparent specie fallunt usuque decipiunt, ut cum foris speciosa promittant, intus plena faetoris includant. quod faciunt plerique c doctores, qui ab aliis exigunt quod ipsi non queant aemulari. et ideo ipsi monumenta sunt, sicut et alibi dictum est: sepulchrum patens est guttur eorum. 19 Matth. 23, 6, Marc. 12, 39, Luc. 20, 46 23", + "candidate_score": 0.667623, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_78_80", + "bdc_text": "LIV 30 , 22-26 . . Vide , Bucere Korrigiert aus Buzere. , frater dilecte , quot Korrigiert aus quod . offendicula hic etiam prudentioribus obiectet lectoribus .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1456", + "psc_text": "uel austera percellat inuectio uel coniuentia inuitet ad culpam! sic et alibi: si peccauerit in te frater tuus, uade C et corripe eum inter te et ipsum; plus enim proficit amica correptio quam accusatio turbulenta: illa pudorem incutit, haec indignationem mouet seruetur potius quod prodi metuat qui monetur. bonum quippe est Ut amicum magis te qui corripitur credat quam inimicum; facilius enim consiliis adquiescitur quam iniuriae subcumbitur. unde et apostolus corripite inquit, ut fratrem, ut erubescat, non ut inimicum eum existimetis. infirmus enim custos diuturnitatis D est timor, pudor autem bonus magister officii; qui enim metuit reprimitur, non emendatur, quem pudet facere in naturam uertit. § 22 pulchre autem posuit: si peccauerit in te; non enim aequa condicio in deum hominemque peccare. denique apostolus, qui diuini est uerus interpres oraculi: haereticum inquit post unam correptionem deuita, quia non est aeque perfidia ut culpa ueniabilis. et quoniam plerumque per E inperitiam", + "candidate_score": 0.667157, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_86_88", + "bdc_text": "Askese und Wissenschaft in der Spätantike , Freiburg i. Br. 2003 , S. 103f und 265 ( mit Anm. 61). . Porro enim non Hebraica veritas , sed Iudaica dicetur vanitas . Huc scilicet defertur insolens hominis ingenium , cum omnes symmistaeIn der Vorlage synnistae .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_612", + "psc_text": "quis est ille qui in synagoga spiritum daemonii habebat inmundum nisi populus Iudaeorum, qui quasi serpentinis spiris reuinctus et innodatus diaboli laqueis simulatam corporis munditiam interioris mentis sordibus inquinabat? et bene in synagoga homo erat qui spiritum inmundum habebat, quia spiritum sanctum amiserat. introierat enim diabolus, unde Christus exierat. simul ostenditur natura F diaboli non inproba, opera iniqua. nam quem per superiorem naturam dominum contiteturconfitetur opere negat. et in hoc apparet eius nequitia, inprobitas Iudaeorum, quod ita populo uaesanae caecitatem mentis ofiuditoffudit, ut populus neget quem daemones conStentur.s o peior magistro discipulorum hereditas! ille uerbo dominum temtat, hi facto; ille dicit: mitte te, isti adoriuntur 1 Gen. 3, 1 5ICor. 15, 22 11 loh. 13, 27 19 Luc. 4, 9 1 noncupauit P (v 8. 0 m3) Gπ dixit αFΟπ dixit dS P (dš in u. ult. del. et serpena extra u. add. m3) L dixit serpens (serpens 8. u.", + "candidate_score": 0.662933, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_113_115", + "bdc_text": "Annitendum ergo nobis omnibus , ut ratio habeatur ecclesiae modestiaeque , ut revocetur exemplum prophetarum et apostolorum et ne quid fiat praefractius per aemulationem et arrogantiam . Non feresNach feres ein oder zwei gestrichene , unlesbare Wörter . inique , dilecte frater , hanc meam quęrelam , quam et iustam et fraternam esse cognoscis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1112", + "psc_text": "eius sublatum est - humilis inquam domini praeceptum discipuli eius humilitatis officiis exsequuntur; eos enim misit ad seminandam fidem, qui non cogerent, sed docerent nec D uim potestatis exsererent, sed doctrinam humilitatis adtollerent quo loco humilitati putauit etiam patientiam copulandam, quia ipse quoque iuxta testimonium Petri, cum malediceretur, non remaledixit, cum percuteretur, non repercussit. hoc est ergo dicere: imitatores mei estote, ultionis studia deponite, insolentias uerberantum non iniunaeiniuriae relatione, sed magnanimitate patientiae uerberate. nemo ipse debet quod in alio reprehendit imitari; crauioragrauiora contumacibus mansuetudo E uulnera. refert. hoc pugno repercussit dominus uerberantem dicendo: qui te percutit in maxilla, praebe ei et alteram. fit enim ut iudicio suo ipse se damnet et quodam 5 Matth. 10, 10 8 Esai. 53, 8 14 1 Petr. 2, 23 16 Philipp. 3,17 21 Matth. 5, 39 3 supra pt'.] super χ 5 tollere iubentur P (re s. M.) L sic et mattheus scribsit (matheus", + "candidate_score": 0.661712, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_94_96", + "bdc_text": "Praestaret autem , si tuKorrigiert aus tui . ac tui similes , qui apud illum valetis plurimum , amicum , fratrem et , si ita libet dicere , praeceptorem coherceretis , ut sui ipsiusut sui ipsius von Bullinger am Rande nachgetragen . modestiaeque Korrigiert aus modestius .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1456", + "psc_text": "uel austera percellat inuectio uel coniuentia inuitet ad culpam! sic et alibi: si peccauerit in te frater tuus, uade C et corripe eum inter te et ipsum; plus enim proficit amica correptio quam accusatio turbulenta: illa pudorem incutit, haec indignationem mouet seruetur potius quod prodi metuat qui monetur. bonum quippe est Ut amicum magis te qui corripitur credat quam inimicum; facilius enim consiliis adquiescitur quam iniuriae subcumbitur. unde et apostolus corripite inquit, ut fratrem, ut erubescat, non ut inimicum eum existimetis. infirmus enim custos diuturnitatis D est timor, pudor autem bonus magister officii; qui enim metuit reprimitur, non emendatur, quem pudet facere in naturam uertit. § 22 pulchre autem posuit: si peccauerit in te; non enim aequa condicio in deum hominemque peccare. denique apostolus, qui diuini est uerus interpres oraculi: haereticum inquit post unam correptionem deuita, quia non est aeque perfidia ut culpa ueniabilis. et quoniam plerumque per E inperitiam", + "candidate_score": 0.660566, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_117", + "bdc_text": "passus sis in negotio concordiae inter Lutherum et nos sarciendae , nihil respondeo , cum in hoc applicaris , ut habeamus exemplum patientiae .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1112", + "psc_text": "eius sublatum est - humilis inquam domini praeceptum discipuli eius humilitatis officiis exsequuntur; eos enim misit ad seminandam fidem, qui non cogerent, sed docerent nec D uim potestatis exsererent, sed doctrinam humilitatis adtollerent quo loco humilitati putauit etiam patientiam copulandam, quia ipse quoque iuxta testimonium Petri, cum malediceretur, non remaledixit, cum percuteretur, non repercussit. hoc est ergo dicere: imitatores mei estote, ultionis studia deponite, insolentias uerberantum non iniunaeiniuriae relatione, sed magnanimitate patientiae uerberate. nemo ipse debet quod in alio reprehendit imitari; crauioragrauiora contumacibus mansuetudo E uulnera. refert. hoc pugno repercussit dominus uerberantem dicendo: qui te percutit in maxilla, praebe ei et alteram. fit enim ut iudicio suo ipse se damnet et quodam 5 Matth. 10, 10 8 Esai. 53, 8 14 1 Petr. 2, 23 16 Philipp. 3,17 21 Matth. 5, 39 3 supra pt'.] super χ 5 tollere iubentur P (re s. M.) L sic et mattheus scribsit (matheus", + "candidate_score": 0.654981, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_99_101", + "bdc_text": "Quod si homines offitium suum praestare noluerint , sentiemus deum iusto iuditio brevibrevi von Bullinger über der Zeile nachgetragen. in nocentes animadversurum . Certe postpost von Bullinger am Rande nachgetragen . libros illos lectos aequanimius damnationemEs folgt gestrichenes damnationem .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1006", + "psc_text": "iactantiam, doceat humilitatem, c simul ne rudes et inperfecti adhuc discipuli maximae praedicationiapraedicationis molibus opprimantur. § 102 Nunc qua causa etiam inmundos spiritus lubeat tacere consideremus. sed et hoc nobis scriptura aperuit, quia peccatori dixit deus: quare tu enarras iuatitiasiustitias meas? ne quis, dum praedicantem audit, sequatur errantem; inprobus enim magister est diabolus, qui falsa ueris saepe permiscet, ut specie ueritatis testimonium fraudis obtexat. § 103 etiam illud D consideremus, utrum hic primum mandauerit discipulis, ne cui dicerent quia ipse esset Christus an uero et ante mandauerit, quando apostolos duodecim destinauit denuntians illis: in uias gentium ne abieritis et in ciuitates Samaritanorum ne introieritis; ite autem ad oues quae perierunt domus Israhel. aegrotos curate, leprosos mundate, daemones eicite et: discite quis in ea dignus sit E et ibi manete. itaque nec hic mandatum uidetur, ut Christum dei filium praedicarent. § 104 ordo igitur disputationis est ordo tractatus, et ideo etiam", + "candidate_score": 0.65407, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_79_81", + "bdc_text": "Vide , Bucere Korrigiert aus Buzere. , frater dilecte , quot Korrigiert aus quod . offendicula hic etiam prudentioribus obiectet lectoribus . Non enumeravero paucis absurda , praepostera et prava , quae in hac Lutheri sententia existunt .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1456", + "psc_text": "uel austera percellat inuectio uel coniuentia inuitet ad culpam! sic et alibi: si peccauerit in te frater tuus, uade C et corripe eum inter te et ipsum; plus enim proficit amica correptio quam accusatio turbulenta: illa pudorem incutit, haec indignationem mouet seruetur potius quod prodi metuat qui monetur. bonum quippe est Ut amicum magis te qui corripitur credat quam inimicum; facilius enim consiliis adquiescitur quam iniuriae subcumbitur. unde et apostolus corripite inquit, ut fratrem, ut erubescat, non ut inimicum eum existimetis. infirmus enim custos diuturnitatis D est timor, pudor autem bonus magister officii; qui enim metuit reprimitur, non emendatur, quem pudet facere in naturam uertit. § 22 pulchre autem posuit: si peccauerit in te; non enim aequa condicio in deum hominemque peccare. denique apostolus, qui diuini est uerus interpres oraculi: haereticum inquit post unam correptionem deuita, quia non est aeque perfidia ut culpa ueniabilis. et quoniam plerumque per E inperitiam", + "candidate_score": 0.652865, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_48_50", + "bdc_text": "war im Sommer 1543 erschienen und zielte haupts ächlich auf die Verbesserung einiger Stellen in Luthers Deutscher Bibel. sese insolenter exerentem ? Si hodie revivisceret inclitus ille heros CapnionJohannes Reuchlin. , diceret in uno Luthero revixisse TungarosArnold von Tongern ( Luyd , van Luyde , Tongrensis ) , von Tongern ( Prov .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1004", + "psc_text": "fecit in populo, ipse qui mortuus est pro peccatis nostris et resurrexit a mortuis. unum horum si 1 II Cor. 12, 20, Galat. 5, 20 15 II Cor. 6, 8 17 Galat. 6, 14 18 Matth. J 6, 20 1 praeualebit PL et dissensiones y 4 et increpat X increpat enim X 6 et alt. om. aC 7 die tertia (tertio x) αCΧχ tertia die PBL resurgere (re pr. eras.) V surgere FOr. 8 quia dfis sciebat X dominus quia sciebat ed. Born. 10 adsertorem se (ae om. X) esse uCXy adsertor esse PL 11 audito X et (u s. 0 m2) PctC, auditu cet. 14 ambulauit exp. n post uia add. libri praeter a qua (quia, i eras. PG) ipse ambulauit hac ... hac PL 15 et] ac B ad PLX 16 cruce dni X gloriatus est ETX 20 dicerpnt (dice in ras.) P 21 cui (i in ras.)", + "candidate_score": 0.650378, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_33_35", + "bdc_text": "Nemo . Forte non ferret monitorem commodum . Imo adorant plerique hominis caninam illam et obscoenam facundiam Adagia , 2 , 4 , 34 ( LB II 534 ). .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1601", + "psc_text": "populi gentilis expressit. § 5 et ideo pullus sedetur asinae. et bene: in E 19,30 quo nemo sedit, quia nullus antequam Christus nationum populos uocauit ad ecclesiam. denique secundum Marcum sic habes: quem nemo adhuc sedit hominum. adligatus autem perfidiae uinculis tenebatur, iniquo addictpsaddictus domino errore famulatus, sed dominatum sibi uindicare non poterat quem dominum fecerat non natura, sed culpa. et ideo cum dominus dicitur, unus agnoscitur — nam et multi dii et F - multi domini, sed generaliter — unus deus et unus dominus. itaque si non exprimitur dominus, definitur non iam per 1496 A adiunctionem personae, sed per uniuersitatem naturae. § 6 Marcus autem induxit ligatum ante ianuam, quia extra Christum quicumque est foris est in uia, qui autem in Christo est foris non est. in transitu addidit, ubi nullius certa possessio, non praesepe, non alimenta, non stabulum. misera seruitus, cui uagum ius est; plures enim dominos habet", + "candidate_score": 0.647729, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_35", + "bdc_text": "Imo adorant plerique hominis caninam illam et obscoenam facundiam Adagia , 2 , 4 , 34 ( LB II 534 ). .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1613", + "psc_text": "sicut in uestitu ouium sunt lupi rapaces, ita contra inest homo cordis absconditus sub specie bestiali. quia sub exuuiis corporis, quod nobis est conmune cum beluis, mens deo plena uegetatur. quod ad figuram hominum pertinere sanctus Iohannes euidentius declarauit addendo quia acceperunt sibi medullas palmarum; iustus enim ut palma floriet. et ideo aduentante Christo erigebantur iam supra humeros hominum uexilla iustitiae et insignia triumphorum. F quid miratur turba quod operatur mysterium? etsi nesciat quid miretur, miratur tamen quia in illo pullo sapientia sedet, 7 Matth. 21, 8, Marc. 11, 8 10 Luc. 3, 9 13 Ephes. 4, 23 16 cf. Exod. 13, 13; 34, 20 16 Matth. 7, 15 17 I Petr. 3, 4 20 Ioh. 12, 13 21 Ps. 91, 13 22 cf. hymn. V in nocte nat. dom. u. 15 1 nam quattuor (nam quatenus V m2) uenturis X 6 paulus X 9 dubitare aL 11 aduenttl G", + "candidate_score": 0.646502, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_17_19", + "bdc_text": "Dolet ei non minus quam tibi fervidum Lutheri scriptumZu Luthers Brief vom 31 . August 1543 an Christoph Froschauer s. zuletzt oben Nr. 1803 , 15-33. ; dolet et reliquis piis et doctis fratribus .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1741", + "psc_text": "dolet. doles ergo, domine, non tua, sed mea uulnera, non tuam mortem, sed nostram infirmitatem: et nos aestimauimus te esse in doloribus, cum tu non pro te, sed pro me doleres; 15 Esai. 53, 3 16 Gen. 39, 20 sqq. 24 Esai. 53, 4 25 concil. Constantinop. 3 act. 10 1 sensu BXX 2 retorquere x 8 maiestatem eius pietatemque PBL 4 demi..ror (se uidetur eras.) P de miro L contulerit X mecum (c eras.) P 5 nihil (eras.) nihil P 6 dilectione X 7 suscepit (i 8. u.) P 10 ergo] enim X 13 fortitudinem P (is 8. em m2) L 15 inquit ante enim repetunt X iofirmitates (e ex i m2) P 16 quam P (quia m2) L 21 uidissemus (i alt. ex e m3) P 22 sed PL si (ed 8. i m3) n 23 dolebat (b 8. u, m2) P . infirmatus emm es, sed propter", + "candidate_score": 0.640791, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_113", + "bdc_text": "Annitendum ergo nobis omnibus , ut ratio habeatur ecclesiae modestiaeque , ut revocetur exemplum prophetarum et apostolorum et ne quid fiat praefractius per aemulationem et arrogantiam .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1112", + "psc_text": "eius sublatum est - humilis inquam domini praeceptum discipuli eius humilitatis officiis exsequuntur; eos enim misit ad seminandam fidem, qui non cogerent, sed docerent nec D uim potestatis exsererent, sed doctrinam humilitatis adtollerent quo loco humilitati putauit etiam patientiam copulandam, quia ipse quoque iuxta testimonium Petri, cum malediceretur, non remaledixit, cum percuteretur, non repercussit. hoc est ergo dicere: imitatores mei estote, ultionis studia deponite, insolentias uerberantum non iniunaeiniuriae relatione, sed magnanimitate patientiae uerberate. nemo ipse debet quod in alio reprehendit imitari; crauioragrauiora contumacibus mansuetudo E uulnera. refert. hoc pugno repercussit dominus uerberantem dicendo: qui te percutit in maxilla, praebe ei et alteram. fit enim ut iudicio suo ipse se damnet et quodam 5 Matth. 10, 10 8 Esai. 53, 8 14 1 Petr. 2, 23 16 Philipp. 3,17 21 Matth. 5, 39 3 supra pt'.] super χ 5 tollere iubentur P (re s. M.) L sic et mattheus scribsit (matheus", + "candidate_score": 0.638096, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_73", + "bdc_text": "certa esse et indubitata , negat christianum et genuinum ex his sensum percipi posse .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_523", + "psc_text": "exsors iniuriae manserit. ita de religione fit culpa; omnis enim qui negat Iesum 'Christum in carne uenisse de deo non est. uidet integrum et inlibatum castimoniae uirum: suadet ut nuptias damnet, quo eiciatur ab ecclesia et studio. castitatis a casto corpore separetur. audiuit alius quia unus deus. i ex quo omnia, adorat atque ueneratur: insidiatur ei diabolus, claudit aures ne audiat quia unus dominus, per quem omnia; ita nimia pietate inpium esse conpellit, ut dum patrem a filio separat, patrem filiumque confundat et personam unamuuam putet esse, non potestatem. itaque dum mensuram fidei nescit, perfidiae incurrit aerumnam. 1 Coloss. 3, 11 3 Sir. 9, 13 (20) 4 Luc. 4, 9 6 cf. de Cain et Abel I 4, 14, Prouerb. 7, 21 16 I loh. 4, 3 18 I Tim. 4, 3 20 et 22 I Cor. 8, 6 1 et barbarum X 2 et (alt.) A in 8. ras.", + "candidate_score": 0.637488, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_59_61", + "bdc_text": "Er unterstützte Johannes Pfefferkorn , der die Verbrennung aller jüdischen Schriften forderte , in seiner Auseinandersetzung mit Reuchlin , und appellierte in Rom gegen dessen Freispruch , war aber auch ein scharfer Gegner Luthers sowie jener Theologen , die sich um eine vermittelnde Position bemühten. - Lit. : Gilbert Tournoy und Peter G . Bietenholz , in :", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1768", + "psc_text": "om. cet. 18 esse] erat P. (erat del. et in mg. esBe m2) L 19 non ante erat αCχ et a. u, m2 V, om. cet. 22 affectum αF et m1 GOV calefecit P (a a. e aU.) L 23 quondam aL fugilem P (mū m2 a. gilem) L quibus Christum uidebat. § 77 dicit aliquis: tu ludaeorum etiam elementa condemnas? non condemno elementa, quia non sunt ludaeorumIudaeorum, sed alia est quam condemno flamma perfidiae. hanc flammam condemno Iudaeorum diuina secutus oracula; dicit enim dominus: argentum uestrum repro bum est. si argentum reprobum Iudaeorum est, et focus reprobus Iudaeorum est. denique foco et auro Iudaeorum caput uituli F figuratum est, hoc est sacrilegii principatus. § 78 Sed uideamus negandi tenorem, quem inter euangelistas uideo esse diuersum. ita nouum fuit Petrum potuisse peccare, ut peccatum eius nec ab euangelistis potuerit conprehendi. Petrum itaque prodenti ancillae quod ex illis esset qui cum", + "candidate_score": 0.63593, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_74", + "bdc_text": "Asserit ea a rabinis esse corruptaSiehe WA LIII 646 , 19-647 , 9 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_839", + "psc_text": "2 Hier. 23, 24 4 Rom. 5, 20 5 Ioh. 11, 25 17 Matth. 11, 19 20 I Cor. 1, 30 1 regredietur (e tert. eras.) P 3 deficit PaBCL defecit cet. deficimus OLBCEKT defecimus cet.; nos ... deficit om. G deficit PaBCL defecit cet. 6 resurrectio est L 7 ergo] enim X 8 gentilibus PLKX et (li eras.) V rapietur (e eras.) P 10 requiritur (in mg. m3 al. adquiritur) A FINIT (EXPLICIT /j LIB. V. INC. LIBER VI Aym et gui post QVINTVS add. IN EVGL0 SCDM LVCAN C DE EUAN- GELIO LIBER V EXPLICIT. INCIPIT EIUSDEM LIBER SEXTUS a EXPLICIT LIBER IIII. INCIPIT LIBER V PB FINIT L. in X nee subscriptio est nec inscriptio. in mg. cod. A m3 adscr.: in alio codice iste liber non diuiditur 13 baptismum A pharisaei (i pr. 8. u.) A 15 baptizati ab eo x 17 est om. a 18", + "candidate_score": 0.633324, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_59", + "bdc_text": "Er unterstützte Johannes Pfefferkorn , der die Verbrennung aller jüdischen Schriften forderte , in seiner Auseinandersetzung mit Reuchlin , und appellierte in Rom gegen dessen Freispruch , war aber auch ein scharfer Gegner Luthers sowie jener Theologen , die sich um eine vermittelnde Position bemühten. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1768", + "psc_text": "om. cet. 18 esse] erat P. (erat del. et in mg. esBe m2) L 19 non ante erat αCχ et a. u, m2 V, om. cet. 22 affectum αF et m1 GOV calefecit P (a a. e aU.) L 23 quondam aL fugilem P (mū m2 a. gilem) L quibus Christum uidebat. § 77 dicit aliquis: tu ludaeorum etiam elementa condemnas? non condemno elementa, quia non sunt ludaeorumIudaeorum, sed alia est quam condemno flamma perfidiae. hanc flammam condemno Iudaeorum diuina secutus oracula; dicit enim dominus: argentum uestrum repro bum est. si argentum reprobum Iudaeorum est, et focus reprobus Iudaeorum est. denique foco et auro Iudaeorum caput uituli F figuratum est, hoc est sacrilegii principatus. § 78 Sed uideamus negandi tenorem, quem inter euangelistas uideo esse diuersum. ita nouum fuit Petrum potuisse peccare, ut peccatum eius nec ab euangelistis potuerit conprehendi. Petrum itaque prodenti ancillae quod ex illis esset qui cum", + "candidate_score": 0.632764, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_6_8", + "bdc_text": "nondum , opinor , absolutus est ; ubi extrema ei manus imposita fuerit , quaeso , d. Vadiani et mei memineris . Abiit ille superioribus diebus Augustam ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1890", + "psc_text": "uulgi nomen, aliud speciale personae Christum sequentis. et ad discipulos, licet nondum arbitra plenae fidei, tamen nuntia destinatur. prohibetur autem tangere, quia nondum inhabitare in Christo corporaliter plenitudinem diuinitatis sicut Paulus acceperat, nondum euacuauerat lubricum saeculi, carnis E ambiguum; nondum uitam uixerat Christi. denique ista nec adorat dominum nec pedes tenet, sicut illa ManaMaria, in qua utique non tam obsequium corporale quam plenae fidei designatur affectus, quod Christum et hominem et deum credat; deus est enim qui adoratur, homo est qui tenetur. § 164 Non igitur tangi dominus fastidit a femina, cuius et Maria pedes unxit unguento, nec tactum dedignatur, sed profectum docet, quia non omnes Christum possunt tangere resurgentem, F quem tetigerunt in hac uita et corpore conmorantem. qui uult 9 loh.20.16 10 lob. 20, 17 13 Coloas. 2, 9 15 Ioh. 20, 9 et 11, Matth. 28, 9 20 Luc. 7, 38, lob. 12, 3 1 fidê cer", + "candidate_score": 0.629391, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_62_64", + "bdc_text": "Contemporaries II 200-202 ; Willehad Paul Eckert , in : LThK3 V 271f .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1876", + "psc_text": "20, 2. 13. 15 5 Matth. 28, 8, lob. 20, 11 7 Matth. 28, 9, loh. 20, 13 et 15 8 sq. Matth. 28, 9, lob. 20, 14 sq. 10 Euseb. Qnaest. euang. 301, 9 11 loh. 20, 17 13 cf. lob. 20, i3 14 loh. 20, 2 et 8 21 Eccli. 25, 24, 27, 83 1 altera esse agnosce M 2 atmittitnr M dni tenere χ 3 angelus M promeruit PL 4 quod] quando P m3 E m2 cum X (in ras. V) 5 nnntiabit M 6 gloriam suam M (iam om.) 9 haec quia' (quia 8. u. m3) P dubium testificabitur M 11 tangimus Μχ. et (corr. m1) P tangamus cet. 12 ascendi inquit PBLX meum om. ΜΧχ 14 discat] cogat P (-tur m3) L exemplum M 15 enim om. PBLX in om. M 16 uiro culpae y. exequendi X exequendo M 17 prior alt] prius C prorsus", + "candidate_score": 0.628998, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_79", + "bdc_text": "Vide , Bucere Korrigiert aus Buzere. , frater dilecte , quot Korrigiert aus quod .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1456", + "psc_text": "uel austera percellat inuectio uel coniuentia inuitet ad culpam! sic et alibi: si peccauerit in te frater tuus, uade C et corripe eum inter te et ipsum; plus enim proficit amica correptio quam accusatio turbulenta: illa pudorem incutit, haec indignationem mouet seruetur potius quod prodi metuat qui monetur. bonum quippe est Ut amicum magis te qui corripitur credat quam inimicum; facilius enim consiliis adquiescitur quam iniuriae subcumbitur. unde et apostolus corripite inquit, ut fratrem, ut erubescat, non ut inimicum eum existimetis. infirmus enim custos diuturnitatis D est timor, pudor autem bonus magister officii; qui enim metuit reprimitur, non emendatur, quem pudet facere in naturam uertit. § 22 pulchre autem posuit: si peccauerit in te; non enim aequa condicio in deum hominemque peccare. denique apostolus, qui diuini est uerus interpres oraculi: haereticum inquit post unam correptionem deuita, quia non est aeque perfidia ut culpa ueniabilis. et quoniam plerumque per E inperitiam", + "candidate_score": 0.628601, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_54_56", + "bdc_text": "Halkin , in : Contemporaries III 330f ; Heribert Smolinsky , in :", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_134", + "psc_text": "Georg. III 136 5 Hier. 1, 5 19 Gen. 30, 23 2 aruo PL aluo y (8. m2 aruo) cet. perceptum X (per ex prae V) 3 at (m2 in ras. ex ad) P 7 auctoris tui C 9 pecudes X (-em corr. V) imitarc (i pr. ex e m3) P emittare L eminare F et (s. m2 ł emulare) TC, (imitare corr.) V 10 loquar a loquor cet. 13 multat BCfX et (s. m2 mactat) ET multa PL multe G mutat a 15 ergo sca P ergo sca etiam B ergo etiam sca cet. 17 fas est de hominis ortu y 18 se s. u. L, om. X 19 pudoris X 21 obprobrio P sui pudoris esse ctC sublatum (o s. ụṃ m3) P, (u alt. ex a) a eo] et aX (eo s. et m2 0) 22 quo PL pro aetate a unde et P 24 quae anil", + "candidate_score": 0.628095, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_97", + "bdc_text": "memor humilius saperet , purius et circumspectius scriberet ageretque .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1112", + "psc_text": "eius sublatum est - humilis inquam domini praeceptum discipuli eius humilitatis officiis exsequuntur; eos enim misit ad seminandam fidem, qui non cogerent, sed docerent nec D uim potestatis exsererent, sed doctrinam humilitatis adtollerent quo loco humilitati putauit etiam patientiam copulandam, quia ipse quoque iuxta testimonium Petri, cum malediceretur, non remaledixit, cum percuteretur, non repercussit. hoc est ergo dicere: imitatores mei estote, ultionis studia deponite, insolentias uerberantum non iniunaeiniuriae relatione, sed magnanimitate patientiae uerberate. nemo ipse debet quod in alio reprehendit imitari; crauioragrauiora contumacibus mansuetudo E uulnera. refert. hoc pugno repercussit dominus uerberantem dicendo: qui te percutit in maxilla, praebe ei et alteram. fit enim ut iudicio suo ipse se damnet et quodam 5 Matth. 10, 10 8 Esai. 53, 8 14 1 Petr. 2, 23 16 Philipp. 3,17 21 Matth. 5, 39 3 supra pt'.] super χ 5 tollere iubentur P (re s. M.) L sic et mattheus scribsit (matheus", + "candidate_score": 0.622292, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_130_132", + "bdc_text": "s. RTA JR XV /1 118. , ne caesarKarl V . graviter ipsis noceat etc. 8 . decembris 1543 . [ Ohne Adresse. ]", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_545", + "psc_text": "Christus. et tamen ea non neclegebat, ut te doceret dicens: cauete ne grauetur cor uestrum in uino et crapula. non erubuit Paulus, qui ait: sic enitor non ut aera caedens. aera quidem non caedebat apostolus, sed potestates D aerias uerberabat. sed castigo inquit corpus meum et seruituti redigo, ne forte cum aliis praedicauerim, ipse reprobus inueniar. § 25 simul infirmitatem suam diabolus malitiamque designat, quia nemini potest nocere diabolus, nisi ipse se miserit. nam qui relictis caelestibus terrena eligit uoluntarium quoddam praecipitium uitae labentis incurrit. 13 Luc. 21, 34 14 ei 16 I Cor. 9, 26 sq. 2 altiori L altiora (i 8. a alt.) G 3 semittat (8 8. w. m3) P se emittat (in ras.) L deorsum X, om. cet. 4 agit te P (t pr. s. u. m3) et (g 8. u. m2) π V aget te (ait te m2 in mg.) F agite L dr spe", + "candidate_score": 0.61817, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_128", + "bdc_text": "November nach Speyer einberufene Reichstag wurde erst am 20 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_213", + "psc_text": "(e s. i alt. m3) P 19 et rex Er T 21 pararet (e 8. a alt. m3) P 25 et 8. u. m2 π, om. FO V corde tuo. § 39 pulchre autem quod et praesidis nomen addidit, D ut senem temporis designaret. praeside inquit Syriae Cyrino facta est haec prima professio, ut quasi consulem quendam signi gratia huic libro euangelista adscripsisse uideatur. nam si consules adscribuntur tabulis emtionis, quanto magis redemtioni omnium debuit tempus adscribi! habes ergo omnia quae in contractibus esse consuerunt, uocabulum summam illic potestatem gerentis, diem, locum, causam. testes quoque adhiberi solent; hos quoque natiuitati suae et E generationi secundum carnem Christus adhibuit, qui signarent euangelium, dicens: uos eritis mihi testes in Hierusalem. 2,6 sq. Factum est autem, cum essent ibi, inpleti sunt dies ut pareret. et peperit filium primogenitum et pannis eum inuoluit et posuit in praesaepio, quia non erat locus in eo deuersorio.", + "candidate_score": 0.618046, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_29_31", + "bdc_text": "Worstium Siehe Luthers 1541 erschienene Schrift \"Wider Hans Worst\" ( WA LI 469-572 ) . praeterito decoro et citra omnem modestiam plane scurriliter , non graviter scripsit . Quis nostrum ineptientinostrum ineptienti von Bullinger am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1112", + "psc_text": "eius sublatum est - humilis inquam domini praeceptum discipuli eius humilitatis officiis exsequuntur; eos enim misit ad seminandam fidem, qui non cogerent, sed docerent nec D uim potestatis exsererent, sed doctrinam humilitatis adtollerent quo loco humilitati putauit etiam patientiam copulandam, quia ipse quoque iuxta testimonium Petri, cum malediceretur, non remaledixit, cum percuteretur, non repercussit. hoc est ergo dicere: imitatores mei estote, ultionis studia deponite, insolentias uerberantum non iniunaeiniuriae relatione, sed magnanimitate patientiae uerberate. nemo ipse debet quod in alio reprehendit imitari; crauioragrauiora contumacibus mansuetudo E uulnera. refert. hoc pugno repercussit dominus uerberantem dicendo: qui te percutit in maxilla, praebe ei et alteram. fit enim ut iudicio suo ipse se damnet et quodam 5 Matth. 10, 10 8 Esai. 53, 8 14 1 Petr. 2, 23 16 Philipp. 3,17 21 Matth. 5, 39 3 supra pt'.] super χ 5 tollere iubentur P (re s. M.) L sic et mattheus scribsit (matheus", + "candidate_score": 0.617907, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_104", + "bdc_text": "Nam ex his iudicabunt posteri Lutherum fuisse hominem , et hominem quidemquidem von Bullinger über der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1918", + "psc_text": "13 non] e (e in ras.) nobis (non extra u, m2) P nobis L eligerint M elegeret Gm1 X elegerit E m2 eligerit E m1 γ T 14 possit ErMT Hollet et postea uineeret M (sic saepius) pura M 15 pater] dnê X 17 post est actionem (est expo et a. m3 iactationem) P potest actionem L 19 pollicere X 21 adductis αМ est, cum saluatorem uideret; qui iam tunc credidit posteaquam 24,5 uacuum corporis uidit sepulchrum. cur ergo Lucas inducit 37 sq. fuisse turbatos? primo omnium quia paucorum opinionem sententia maioris partis includit, deinde quia etsi Petrus de D resurrectione crediderat, turbari tamen potuit, cum uideret quod se dominus cum corpore et in ea quae uestibulis obseratis et constructis erant saepta parietibus inprouisus infunderet. Lucas ergo historice singula prosecutus est; ille 24,45 finem spectauit, hic seriem. nam utique dicendo: tunc aperuit illis sensum, ut intellegerent ea quae scripta sunt", + "candidate_score": 0.61443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_29_31", + "bdc_text": "Worstium Siehe Luthers 1541 erschienene Schrift \"Wider Hans Worst\" ( WA LI 469-572 ) . praeterito decoro et citra omnem modestiam plane scurriliter , non graviter scripsit . Quis nostrum ineptientinostrum ineptienti von Bullinger am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1733", + "psc_text": "eoque se dominus proponit imitandum. egebamus omnium, ipse nullo, et tamen praebuit se humilitatis auctorem, cum discipulis ministraret. quod utique faciebat non studio utilitatis, sed exercitatione uirtutis. § 52 Petrus autem etsi 22,34 spiritu promtus, corporis tamen adhuc infirmus adfectu denuntiatur dominum negaturus; neque enim poterat diuinae constantiam intentionis aequare. passio domini aemulos habet, D pares non habet. ita non reprehendo quod negauit, laudo quod 22,54-62 Beuitfleuit. aliud commune condicionis est, aliud speciale uirtutis. et ideo instruitur ad cauendum, non cogitur ad negandum. § 53 Qui [non] habet inquit sacculum tollat, similiter 22,36 et peram et qui non habet uendat tunicam suam 8 cf. Matth. 13, 15; Marc. 4, 12 4 Matth. 4, 19 sq. 7 Luc. 18, 28 14 Ps. 15, 2 1 ne in perditione aliqua ΡαΒCL et (perditionem aliquam) X impendio ne qua ϰ 2 excusatione P (-ni m2) aLX 4 qui ad P (ad e. u.", + "candidate_score": 0.612482, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_104", + "bdc_text": "Nam ex his iudicabunt posteri Lutherum fuisse hominem , et hominem quidemquidem von Bullinger über der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1265", + "psc_text": "corporis OM. PZ 18 conpertam 0 (m acp. M3) BL 19 repromissionem P (m alt. c.cp. m3) BL anima aC uetustt] uestra X 20 enim] enim homo LΧχ 21 eat enim illi ET 24 cum uadii χ 26 tradet Ρπ hoc etiam Matthaeus poaait, sed ille specialiter, iste F generaliter; ille enim de reconcilianda pace dissidentium fratrum dictum putauit, hic de paenitentia et omnis emendatione delicti. discutiamus igitur qui sit aduersarius, qui magistratus, qui iudex, quiue exactor, quidue putemus esse quadrantem, quem nisi quis exsoluerit mittatur in carcerem. § 150 et iuxta Matthaeum quidem aduersarius est, cum quo minime tibi in hac uita conuenisse uideatur, qui aput iudiceniiudicem futurum niortuorummortuorum atque umorumuiuorum manentis simultatis te cnmme 1447 A persequatur, iuxta Lucan autem est aduersarius noster ille praecipue, qui serit inlecebras delictorum, ut habeat in supplicio participes. quos habuit in errore consortes, atque ideo socios quaerit ad culpam, ut obnoxios prodat", + "candidate_score": 0.608949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_23", + "bdc_text": "Olim certe non impune tantis innoxios fratres contumeliis affecisset convitiisque perfudisset .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1443", + "psc_text": "autem hic diuitem dominus perfunctum deliciis saecularibus in perpetuae famis aput inferos 16,28 constitutum signincauit aerumna, cui non inmerito quinque fratres. id est quinque sensus corporis naturali quadam germanitate uidentur fuisse sociati, qui inmodicis atque innumeris C 16,23 cupiditatibus aestuabant, Lazarum uero in Abrahae gremio quasi in quodam sinu quietis et sanctitatis recessu locauit, ne inlecti praesentium uoluptate maneamus in uitiis uel taedio uicti laborum dura fugiamus. siue itaque Lazarus pauper in saeculo, sed deo diues, siue apostolicus aliqui pauper in uerbo, locuples fide — neque enim omnis sancta paupertas aut diuitiae criminosae, sed ut luxuria infamat diuitias, ita paupertatem conmendat sanctitas — siue ergo apostolicus qui ueram teneat D fidem, uerborum infulas, fucum argumentorum, ambitiosa sententiarum uelamina non requirat, faeneratam mercedem accipit inpugnans haereticos, Manicheum Marcionem Sabellium Arrium Fotinumque — isti enim non aliud quam fratres sunt Iudaeorum, quibus perfidiae germanitate nectuntur - reprimens 4 Cant. 3, 4 6", + "candidate_score": 0.606899, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_60_62", + "bdc_text": "Gilbert Tournoy und Peter G . Bietenholz , in : Contemporaries II 200-202 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1303", + "psc_text": "Gen. 2. 2 20 Ioh. 5, 17 3 XVIII PL, X et VIII X et ante erat om. X 4 indicabit P (v s. b m3) L 5 se s. u. P fi ecclesiae (e tert. s. u.) P 8 fasti- . gium (a a. um) P 13 sabbatis P (s alt. exp. m2) FL 14 futurum. (om. est) L 15 gratiam P (m eras.) BLX corpore et PBL 19 et om. PL non ab operibus] sed (non add. s. u. m3 P) ab operibus mundi quieuit PBL ante non add. sed a 28 archisinagogus (h s. u. m3) P 25 bonis P (s exp. m2) L celebremus. unde dominus spiritaliter uidetur respondere, cum 13,15 dicit: hypocritae, unusquisque uestrum sabbato non soluit bouem suum aut asinuraasinum et ducit adaquare? § 175 cur enim non aliud animal indicauit nisi ut ostenderet F aduersantibus licet synagogae principibus futurum tamen ut Iudaicus et", + "candidate_score": 0.606229, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti", + "max_score": 0.7046, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91_93", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot . malum aliquando daturus sit ecclesiae .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_242", + "psc_text": "sancto impleret promissum, impleti Spiritu sancto Discipuli linguis omnium gentium locuti sunt (Act. II). Tunc audientes multi Judaei, qui erant in Jerosolymis, et expavescentes donum gratiae Salvatoris, cum mirarentur, et stupentes ambigerent inter se, unde illud esset, acceperunt responsum ab Apostolis, quod ille hoc praestiterit Spiritu suo, quem ipsi occiderunt, et consilium salutis quaesierunt. Desperaverant enim et non arbitrabantur posse sibi donari tantum scelus, qui Dominum universae creaturae occiderunt. Et acceperunt consolationem ab Apostolis. Promissa venia, promissa impunitate crediderunt, et omnia, quae habebant, vendentes, pretia rerum suarum ad pedes Apostolorum posuerunt, quanto plus territi, tanto magis boni. Major timor extorsit delicias. Fecerunt hoc illi, qui Dominum occiderunt; fecerunt postea multi, et faciunt multi. Novimus, exempla conspicimus, in multis consolamur, in multis delectamur, quia verbum Dei non vacat in eis, qui fideliter audiunt. Sed aliqui non fecerunt, et veniente persecutione probati sunt? Quia utebantur mundo Tanquam non utentes. Non plebeii solum,", + "candidate_score": 0.7046, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_90_92", + "bdc_text": "scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_242", + "psc_text": "sancto impleret promissum, impleti Spiritu sancto Discipuli linguis omnium gentium locuti sunt (Act. II). Tunc audientes multi Judaei, qui erant in Jerosolymis, et expavescentes donum gratiae Salvatoris, cum mirarentur, et stupentes ambigerent inter se, unde illud esset, acceperunt responsum ab Apostolis, quod ille hoc praestiterit Spiritu suo, quem ipsi occiderunt, et consilium salutis quaesierunt. Desperaverant enim et non arbitrabantur posse sibi donari tantum scelus, qui Dominum universae creaturae occiderunt. Et acceperunt consolationem ab Apostolis. Promissa venia, promissa impunitate crediderunt, et omnia, quae habebant, vendentes, pretia rerum suarum ad pedes Apostolorum posuerunt, quanto plus territi, tanto magis boni. Major timor extorsit delicias. Fecerunt hoc illi, qui Dominum occiderunt; fecerunt postea multi, et faciunt multi. Novimus, exempla conspicimus, in multis consolamur, in multis delectamur, quia verbum Dei non vacat in eis, qui fideliter audiunt. Sed aliqui non fecerunt, et veniente persecutione probati sunt? Quia utebantur mundo Tanquam non utentes. Non plebeii solum,", + "candidate_score": 0.704385, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_242", + "psc_text": "sancto impleret promissum, impleti Spiritu sancto Discipuli linguis omnium gentium locuti sunt (Act. II). Tunc audientes multi Judaei, qui erant in Jerosolymis, et expavescentes donum gratiae Salvatoris, cum mirarentur, et stupentes ambigerent inter se, unde illud esset, acceperunt responsum ab Apostolis, quod ille hoc praestiterit Spiritu suo, quem ipsi occiderunt, et consilium salutis quaesierunt. Desperaverant enim et non arbitrabantur posse sibi donari tantum scelus, qui Dominum universae creaturae occiderunt. Et acceperunt consolationem ab Apostolis. Promissa venia, promissa impunitate crediderunt, et omnia, quae habebant, vendentes, pretia rerum suarum ad pedes Apostolorum posuerunt, quanto plus territi, tanto magis boni. Major timor extorsit delicias. Fecerunt hoc illi, qui Dominum occiderunt; fecerunt postea multi, et faciunt multi. Novimus, exempla conspicimus, in multis consolamur, in multis delectamur, quia verbum Dei non vacat in eis, qui fideliter audiunt. Sed aliqui non fecerunt, et veniente persecutione probati sunt? Quia utebantur mundo Tanquam non utentes. Non plebeii solum,", + "candidate_score": 0.693146, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_49_51", + "bdc_text": "sese insolenter exerentem ? Si hodie revivisceret inclitus ille heros CapnionJohannes Reuchlin. , diceret in uno Luthero revixisse TungarosArnold von Tongern ( Luyd , van Luyde , Tongrensis ) , von Tongern ( Prov . Limburg , Belgien) , studierte ab 1486 an der Universität Köln , wo er 1509 zum Dr. theol . promovierte und anschließend als Professor der Theologie wirkte .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_43", + "psc_text": "leo? Mitis et fortis, amabilis et terribilis, innocens et potens, tacens judicatus, fremens judicaturus. Quis est iste agnus et leo? In passione agnus in resurrectione leo, an potius et in passione agnus, et leo, et in resurrectione agnus et leo? Agnum in passione videamus. Modo jam dictus est. Sicut agnus coram tondente se fuit sine voce, sic non aperuit os suum. Leonem in passione videamus. Jacob dixit: Ascendisti recumbens, dormisti sicut leo (Gen. XLIX, 9) . Agnum in resurrectione videamus. Apocalypsis, cum de gloria sempiterna virginum loqueretur: Sequuntur, inquit, Agnum, quocumque ierit (Apoc. XIV, 4) . Leonem in resurrectione videamus. Eadem Apocalypsis dicit, quod supra jam posui. Vicit leo de tribu Juda aperire librum (Ibid. 5) . Quare agnus in passione? Quia mortem sine iniquitate suscepit. Quare leo in passione? Quia mortem occisus occidit. Quare agnus in resurrectione? Quia sempiterna est illi innocentia. Quare leo in resurrectione? Quia sempiterna est", + "candidate_score": 0.654911, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_33_35", + "bdc_text": "Nemo . Forte non ferret monitorem commodum . Imo adorant plerique hominis caninam illam et obscoenam facundiam Adagia , 2 , 4 , 34 ( LB II 534 ). .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_6", + "psc_text": "sic intellectum Scriptura custodit. Sicut pulli nidus in cera est, sic in Scriptura pectus auditoris. Sicut foramina favorum, qui adhuc pullos habent, mel nondum habent, sic secreta Scripturarum, prius quam intelligantur, fidem continent parvulorum. Sicut apis pullus, posteaquam volaverit, melle implet receptacula cerae, in quibus nutritus est, sic fideles parvuli, cum in fide creverunt, et pennis charitatis se regere coeperint, munimenta Scripturarum, quarum veneratione custoditi sunt, pleniora efficiunt, et majori veneratione custodiunt. Sicut, favi dum exprimuntur, mella fluunt, vasa suscipiunt, sic Legis et Prophetarum scripta passio Domini expressit, cognitio manavit, corda spiritualium susceperunt. Sicut post mellis expressionem signis imprimendis aptior est cera sine sapore gustantis, si populi Judaici regentes in lege et prophetis Sabbat et Circumcisionem, Neomenias et Azyma, et caetera horum similia, velut amissa legis dulcedine, sola signorum vestigia, tanquam ceram sine melle tenuerunt. IV. Sed favus multo evidentior, cera, mel et examen Ecclesiae sacramenta, foecunditatisque bona opera significant.", + "candidate_score": 0.64431, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_36", + "bdc_text": "Pergit ergo ille et conatur semetipsum maledicendo Korrigiert aus valedicendo .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_460", + "psc_text": "semine tuo benedicentur omnes gentes (Gen. XXII, 18) . Semen ipsius Christus, quia de Abraham Isaac, de Isaac Jacob, de Jacob duodecim, de duodecim populus Judaeorum, de populo Judaeorum Virgo Maria, de Virgine Maria Dominus noster Jesus Christus. Et factus est semen Abraham Dominus noster Jesus Christus, et quod promissum erat Abrahae, invenimus impletum in nobis. In semine tuo, inquit, benedicentur omnes gentes. Credidit hoc, antequam aliquid vidisset. Credidit, et non vidit quod promittebatur. Nos autem videmus quod illi promissum est. Et quidquid illi promittebatur, futurum erat. Quid enim nondum reddidit Deus? Labores in saeculo isto futuros denuntiavit, et sanctos suos, et fideles suos futuros in laboribus, et fructum allaturos cum tolerantia (Luc. VIII, 15). Praenuntiavit, et videmus. Ipsis laboribus atterimur. Qui nondum labores praenuntiati sunt? Neque enim putetis, fratres, quia, quod videtis atteri res humanas modo, non est scriptum in Scriptura Dei. Totum scriptum est, et tolerantia indicta est", + "candidate_score": 0.634776, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_9", + "bdc_text": "Vadian reiste nach Augsburg , um in einem Konflikt zwischen Hieronymus Sailer und Bartholomäus Welser zu vermitteln ;", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_312", + "psc_text": "Refert etiam Anullinus in extremo: misisse se partes. Vos ergo istis ad Imperatorem, vos causam Ecclesiae ad humanam potestatem detulistis. Ille melior, quam vos. Vos enim ad Imperatorem deferebatis, ille ad Episcopos. Dicta est causa in episcopali judicio illis primo accusantibus. Prolata est sententia pro Caeciliano. Illi non contenti judicio ecclesiastico murmurare coeperunt, rursus eumdem Imperatorem adierunt, post episcopale judicium quaerentes imperiale judicium. Dedit alterum ecclesiasticum apud Arelatum. Ab ipso etiam judicio illi ad ipsum Imperatorem appellaverunt. Victus importunitate eorum voluit et ipse causam suscipere, atque cognoscere. Suscepit, cognovit, Caecilianum innocentissimum judicavit, etiam omnes jussiones Imperatorum contra illos. Quid mirum? Cujus judicium flagitasti, ejus sententiam recusare audes? Quare ad illum voluisti deferre judicium? Habebas Ecclesiam in Africa, non habebas in toto orbe terrarum? Sed quo ibant, unde se jam ipsi praeciderant? Illi jam in Ecclesia non haerebant, sed Imperator ibi haerebat, ad quem judicium referebatur. Proinde ille mansuetissime Episcopos voluit", + "candidate_score": 0.596673, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf006", + "work_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos", + "max_score": 0.703714, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_89_91", + "bdc_text": "et ecclesiarum ministri qualibet etiam scriptura Wohl vom Kopisten verschrieben aus quaelibet . . . scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_51", + "psc_text": "ab Apostolis, Apostoli a Christo, Christus a Deo accepit; reliquam vero omnem doctrinam de mendacio praejudicandam, quae sapiat contra veritatem Ecclesiarum, et Apostolorum, et Christi, et Dei. Superest ergo uti demonstremus, an haec nostra doctrina, cujus regulam supra edidimus, de Apostolorum traditione censeatur, et hoc ipso, an caeterae de mendacio veniant. Communicamus cum ecclesiis apostolicis, quod nulli doctrina diversa: hoc est testimonium veritatis. CAPUT XXII. Apostolos autem (quidquid in contrarium soleat dicere diversa pars) omnia et scisse et tradidisse; quibus et omnes Scripturas edisserere Christus dignatus est, et Spiritum Sanctum misit, qui eos deduceret in omnem veritatem. Sed quoniam tam expedita probatio est, ut si statim proferatur, nihil jam sit retractandum; ac si prolata non sit a nobis, locum interim demus diversae parti, si quid putant ad infirmandam hanc praescriptionem movere se posse. Solent dicere, non omnia Apostolos scisse, eadem agitati dementia qua susum jusum convertunt, omnia quidem Apostolos scisse,", + "candidate_score": 0.703714, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_51_53", + "bdc_text": "Limburg , Belgien) , studierte ab 1486 an der Universität Köln , wo er 1509 zum Dr. theol . promovierte und anschließend als Professor der Theologie wirkte . Bekannt wurde er vor allem durch sein Eingreifen in die Kontroverse um Reuchlin , gegen den er 1512 mehrere Schriften verfasste. 1533 wurde er Domherr in Lüttich , wo er 1540 starb. - Lit. : Léon-E .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_0", + "psc_text": "PROOEMIUM. Etsi Tertulliani de Praescriptionibus librum, inter omnia ejus opuscula longe praestantissimum esse, eoque uno telo cunctas omnium temporum haereses prostratas pessumdari, nemo ierit inficias, cuique tamen nota est ardua, quae ab ipso operis occursu suboritur, controversia, quonam nempe potissimum tempore, an ante, postve Auctoris ad Montanistas discessum, libellus iste vel fuerit editus, vel exaratus. Porro communis est Catholicorum sententia hoc opus eximium crescere intra haereseos septa nequivisse: viros doctissimos, amplissimosque recenseas velim huic opinioni suffragantes, videlicet Baronium ( ad annum 197, nº 11), Tillemontium ( Mémoires pour servir à l' Histoire ecclésiastique, t. III, note 6 sur Tertullien, p. 300 et suiv. ), D. Remig. Cellerium (Histoire des auteurs ecclésiastiques, t. II, ch. 28, art. VI, p. 395), Fleury (Histoire ecclésiastique, t. II, liv. V, nº 28), J. A. Moehler (Patrologie oder christliche litterar geschichte) cujus utpote recentioris, ac proinde caeterorum plenius sensus referentis verba hic laudare non pigebit:", + "candidate_score": 0.666342, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_89", + "bdc_text": "et ecclesiarum ministri qualibet etiam scriptura Wohl vom Kopisten verschrieben aus quaelibet . . .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_51", + "psc_text": "ab Apostolis, Apostoli a Christo, Christus a Deo accepit; reliquam vero omnem doctrinam de mendacio praejudicandam, quae sapiat contra veritatem Ecclesiarum, et Apostolorum, et Christi, et Dei. Superest ergo uti demonstremus, an haec nostra doctrina, cujus regulam supra edidimus, de Apostolorum traditione censeatur, et hoc ipso, an caeterae de mendacio veniant. Communicamus cum ecclesiis apostolicis, quod nulli doctrina diversa: hoc est testimonium veritatis. CAPUT XXII. Apostolos autem (quidquid in contrarium soleat dicere diversa pars) omnia et scisse et tradidisse; quibus et omnes Scripturas edisserere Christus dignatus est, et Spiritum Sanctum misit, qui eos deduceret in omnem veritatem. Sed quoniam tam expedita probatio est, ut si statim proferatur, nihil jam sit retractandum; ac si prolata non sit a nobis, locum interim demus diversae parti, si quid putant ad infirmandam hanc praescriptionem movere se posse. Solent dicere, non omnia Apostolos scisse, eadem agitati dementia qua susum jusum convertunt, omnia quidem Apostolos scisse,", + "candidate_score": 0.648256, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_39_41", + "bdc_text": "et disputat non inepte prorsus et inutiliter pro fide nostra sancta christiana ; sed felix et plausibile argumentumVor argumentum ein gestrichenes , unlesbares Wort. ingratum , imo ineptum reddit suis illis foedis dicteriis et scurrilitate nemini , nedum seni theologo decora . Ut autem demus paucula quaedam ineptaVor inepta ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_43", + "psc_text": "christiani, semel et iterum, et sub duobus aut tribus testibus (Matth., XVIII, 15, 16) castigandus videretur; cum ob hoc sit castigandus, propter quod non sit cum illo disputandum. CAPUT XVII. Deinde quod nihil proficiat congressio Scripturarum; cum haereses quasdam non recipiant, et si quas recipiant, adjectionibus et detractionibus intervertant, aut non recipiant integras, et si aliquatenus integras, diversas expositiones comminiscantur. Deinde, quoniam nihil proficiat congressio Scripturarum, nisi plane ut stomachi quis ineat eversionem, aut cerebri. Ista haeresis non recipit quasdam Scripturas: et si quas recipit, non recipit integras: adjectionibus et detractionibus ad dispositionem instituti sui intervertit: et si aliquatenus integras praestat, niholominus diversas expositiones commentata convertit. Tantum veritati obstrepit adulter sensus, quantum et corruptor stylus. Variae praesumptiones necessario nolunt agnoscere ea, per quae revincuntur; his nituntur quae ex falso composuerunt, et quae de ambiguitate ceperunt. Quid promovebis, exercitatissime Scripturarum, cum si quid defenderis, negetur ex diverso, si quid negaveris, defendatur?", + "candidate_score": 0.64567, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_59_61", + "bdc_text": "Er unterstützte Johannes Pfefferkorn , der die Verbrennung aller jüdischen Schriften forderte , in seiner Auseinandersetzung mit Reuchlin , und appellierte in Rom gegen dessen Freispruch , war aber auch ein scharfer Gegner Luthers sowie jener Theologen , die sich um eine vermittelnde Position bemühten. - Lit. : Gilbert Tournoy und Peter G . Bietenholz , in :", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_2", + "psc_text": "vehementer ac perfossus. » Eosdem insuper ad id sentiendum triplex aliud movet argumentum: 1º nihil in hoc libro contineri quod apertam redoleat haeresim; 2º imo haud dubiis liquere signis Auctorem fuisse tunc temporis cum Ecclesia romana communione consociatum; 3º nullibi vel minime de quodam Artemone, nequissimo haeresiarcha, Christo divinitatem abjudicante, meminisse: unde inferre licet, ante Artemonis tempora, ac proinde a Tertulliano nondum lapso librum fuisse conscriptum. Haec et his similia afferre solent, nec tamen commode planeque oppugnant ipsiusmet Tertulliani testimonium post lapsum asseverantis, in libris adversus Marcionem, hunc de Praescriptionibus nondum fuisse editum, uti fusius videre est in dissertatione D. Lumper ad hujusce editionis frontem apposita. Detur igitur necesse est, perpensis hinc inde momentis, media inter utramque sententiam semita, qua tuto coeant conveniantque dissentientes, nobisque ita videntur utrinque impelli, ut jam non ambigatur hoc opus alio fuisse conscriptum tempore, alioque in lucem editum. Ac primo, Tertullianum arbitramur hunc librum concepisse", + "candidate_score": 0.643227, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_113", + "bdc_text": "Annitendum ergo nobis omnibus , ut ratio habeatur ecclesiae modestiaeque , ut revocetur exemplum prophetarum et apostolorum et ne quid fiat praefractius per aemulationem et arrogantiam .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_50", + "psc_text": "Christus Apostolos misit ad praedicandum, alios non esse recipiendos praedicatores, quam Christus instituit; quia nec alius Patrem novit nisi Filius, et cui Filius revelavit, nec aliis videtur revelasse Filius, quam Apostolis quos misit ad praedicandum, utique quod illis revelavit. Quid autem praedicaverint, id est, quid illis Christus revelaverit, et hic praescribam non aliter probari debere, nisi per easdem ecclesias, quas ipsi Apostoli condiderunt, ipsi eis praedicando, tam viva, quod aiunt, voce, quam per epistolas postea. Si haec ita sunt, constat proinde omnem doctrinam quae cum illis ecclesiis apostolicis, matricibus et originalibus fidei, conspiret, veritati deputandam, sine dubio tenentem quod Ecclesiae ab Apostolis, Apostoli a Christo, Christus a Deo accepit; reliquam vero omnem doctrinam de mendacio praejudicandam, quae sapiat contra veritatem Ecclesiarum, et Apostolorum, et Christi, et Dei. Superest ergo uti demonstremus, an haec nostra doctrina, cujus regulam supra edidimus, de Apostolorum traditione censeatur, et hoc ipso, an caeterae de mendacio", + "candidate_score": 0.642102, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_51_53", + "bdc_text": "Limburg , Belgien) , studierte ab 1486 an der Universität Köln , wo er 1509 zum Dr. theol . promovierte und anschließend als Professor der Theologie wirkte . Bekannt wurde er vor allem durch sein Eingreifen in die Kontroverse um Reuchlin , gegen den er 1512 mehrere Schriften verfasste. 1533 wurde er Domherr in Lüttich , wo er 1540 starb. - Lit. : Léon-E .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_1", + "psc_text": "300 et suiv. ), D. Remig. Cellerium (Histoire des auteurs ecclésiastiques, t. II, ch. 28, art. VI, p. 395), Fleury (Histoire ecclésiastique, t. II, liv. V, nº 28), J. A. Moehler (Patrologie oder christliche litterar geschichte) cujus utpote recentioris, ac proinde caeterorum plenius sensus referentis verba hic laudare non pigebit: « Ea est, inquit, hujusce libri mens, eo per integrum contexitur modo, quo pateat catholici auctoris sinceritas. Ubi enim in Montanistarum placita totus semel abierit, palamque ab Ecclesia discesserit, jam non licuisset eo rerum verborumque pondere et integritate asserere palmare hoc praescriptionis argumentum, quo deinceps a Catholicis ipsemet fuit agitatus vehementer ac perfossus. » Eosdem insuper ad id sentiendum triplex aliud movet argumentum: 1º nihil in hoc libro contineri quod apertam redoleat haeresim; 2º imo haud dubiis liquere signis Auctorem fuisse tunc temporis cum Ecclesia romana communione consociatum; 3º nullibi vel minime de quodam Artemone, nequissimo haeresiarcha, Christo divinitatem abjudicante,", + "candidate_score": 0.641831, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_59_61", + "bdc_text": "Er unterstützte Johannes Pfefferkorn , der die Verbrennung aller jüdischen Schriften forderte , in seiner Auseinandersetzung mit Reuchlin , und appellierte in Rom gegen dessen Freispruch , war aber auch ein scharfer Gegner Luthers sowie jener Theologen , die sich um eine vermittelnde Position bemühten. - Lit. : Gilbert Tournoy und Peter G . Bietenholz , in :", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_0", + "psc_text": "PROOEMIUM. Etsi Tertulliani de Praescriptionibus librum, inter omnia ejus opuscula longe praestantissimum esse, eoque uno telo cunctas omnium temporum haereses prostratas pessumdari, nemo ierit inficias, cuique tamen nota est ardua, quae ab ipso operis occursu suboritur, controversia, quonam nempe potissimum tempore, an ante, postve Auctoris ad Montanistas discessum, libellus iste vel fuerit editus, vel exaratus. Porro communis est Catholicorum sententia hoc opus eximium crescere intra haereseos septa nequivisse: viros doctissimos, amplissimosque recenseas velim huic opinioni suffragantes, videlicet Baronium ( ad annum 197, nº 11), Tillemontium ( Mémoires pour servir à l' Histoire ecclésiastique, t. III, note 6 sur Tertullien, p. 300 et suiv. ), D. Remig. Cellerium (Histoire des auteurs ecclésiastiques, t. II, ch. 28, art. VI, p. 395), Fleury (Histoire ecclésiastique, t. II, liv. V, nº 28), J. A. Moehler (Patrologie oder christliche litterar geschichte) cujus utpote recentioris, ac proinde caeterorum plenius sensus referentis verba hic laudare non pigebit:", + "candidate_score": 0.640839, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_113", + "bdc_text": "Annitendum ergo nobis omnibus , ut ratio habeatur ecclesiae modestiaeque , ut revocetur exemplum prophetarum et apostolorum et ne quid fiat praefractius per aemulationem et arrogantiam .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_49", + "psc_text": "una est illa ab Apostolis prima, ex qua omnes. Sic omnes prima, et apostolicae, dum una omnes probant unitatem; dum est illis communicatio pacis, et appellatio fraternitatis, et contesseratio hospitalitatis: quae jura non alia ratio regit, quam ejusdem sacramenti una traditio. CAPUT XXI. Hanc itaque dirigit alteram praescriptionem: non alios recipienbdos praedicatores, quam quos Christus instituit; et proinde eam doctrinam recipiendam, id sine dubio tenentem, quod Ecclesia ab Apostolis tam viva voce quam per Epistolas, Apostoli a Christo, Christus a Deo suscepit; hoc itaque testimonium veritatis doctrinae nostrae quod cum ecclesiis apostolicis communicemus. Hinc igitur dirigimus praescriptionem: si Dominus Jesus Christus Apostolos misit ad praedicandum, alios non esse recipiendos praedicatores, quam Christus instituit; quia nec alius Patrem novit nisi Filius, et cui Filius revelavit, nec aliis videtur revelasse Filius, quam Apostolis quos misit ad praedicandum, utique quod illis revelavit. Quid autem praedicaverint, id est, quid illis Christus revelaverit, et hic", + "candidate_score": 0.63577, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_52", + "bdc_text": "Bekannt wurde er vor allem durch sein Eingreifen in die Kontroverse um Reuchlin , gegen den er 1512 mehrere Schriften verfasste. 1533 wurde er Domherr in Lüttich , wo er 1540 starb. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_0", + "psc_text": "PROOEMIUM. Etsi Tertulliani de Praescriptionibus librum, inter omnia ejus opuscula longe praestantissimum esse, eoque uno telo cunctas omnium temporum haereses prostratas pessumdari, nemo ierit inficias, cuique tamen nota est ardua, quae ab ipso operis occursu suboritur, controversia, quonam nempe potissimum tempore, an ante, postve Auctoris ad Montanistas discessum, libellus iste vel fuerit editus, vel exaratus. Porro communis est Catholicorum sententia hoc opus eximium crescere intra haereseos septa nequivisse: viros doctissimos, amplissimosque recenseas velim huic opinioni suffragantes, videlicet Baronium ( ad annum 197, nº 11), Tillemontium ( Mémoires pour servir à l' Histoire ecclésiastique, t. III, note 6 sur Tertullien, p. 300 et suiv. ), D. Remig. Cellerium (Histoire des auteurs ecclésiastiques, t. II, ch. 28, art. VI, p. 395), Fleury (Histoire ecclésiastique, t. II, liv. V, nº 28), J. A. Moehler (Patrologie oder christliche litterar geschichte) cujus utpote recentioris, ac proinde caeterorum plenius sensus referentis verba hic laudare non pigebit:", + "candidate_score": 0.625835, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_52_54", + "bdc_text": "Bekannt wurde er vor allem durch sein Eingreifen in die Kontroverse um Reuchlin , gegen den er 1512 mehrere Schriften verfasste. 1533 wurde er Domherr in Lüttich , wo er 1540 starb. - Lit. : Léon-E . Halkin , in :", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_1", + "psc_text": "300 et suiv. ), D. Remig. Cellerium (Histoire des auteurs ecclésiastiques, t. II, ch. 28, art. VI, p. 395), Fleury (Histoire ecclésiastique, t. II, liv. V, nº 28), J. A. Moehler (Patrologie oder christliche litterar geschichte) cujus utpote recentioris, ac proinde caeterorum plenius sensus referentis verba hic laudare non pigebit: « Ea est, inquit, hujusce libri mens, eo per integrum contexitur modo, quo pateat catholici auctoris sinceritas. Ubi enim in Montanistarum placita totus semel abierit, palamque ab Ecclesia discesserit, jam non licuisset eo rerum verborumque pondere et integritate asserere palmare hoc praescriptionis argumentum, quo deinceps a Catholicis ipsemet fuit agitatus vehementer ac perfossus. » Eosdem insuper ad id sentiendum triplex aliud movet argumentum: 1º nihil in hoc libro contineri quod apertam redoleat haeresim; 2º imo haud dubiis liquere signis Auctorem fuisse tunc temporis cum Ecclesia romana communione consociatum; 3º nullibi vel minime de quodam Artemone, nequissimo haeresiarcha, Christo divinitatem abjudicante,", + "candidate_score": 0.625283, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_52_54", + "bdc_text": "Bekannt wurde er vor allem durch sein Eingreifen in die Kontroverse um Reuchlin , gegen den er 1512 mehrere Schriften verfasste. 1533 wurde er Domherr in Lüttich , wo er 1540 starb. - Lit. : Léon-E . Halkin , in :", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_2", + "psc_text": "vehementer ac perfossus. » Eosdem insuper ad id sentiendum triplex aliud movet argumentum: 1º nihil in hoc libro contineri quod apertam redoleat haeresim; 2º imo haud dubiis liquere signis Auctorem fuisse tunc temporis cum Ecclesia romana communione consociatum; 3º nullibi vel minime de quodam Artemone, nequissimo haeresiarcha, Christo divinitatem abjudicante, meminisse: unde inferre licet, ante Artemonis tempora, ac proinde a Tertulliano nondum lapso librum fuisse conscriptum. Haec et his similia afferre solent, nec tamen commode planeque oppugnant ipsiusmet Tertulliani testimonium post lapsum asseverantis, in libris adversus Marcionem, hunc de Praescriptionibus nondum fuisse editum, uti fusius videre est in dissertatione D. Lumper ad hujusce editionis frontem apposita. Detur igitur necesse est, perpensis hinc inde momentis, media inter utramque sententiam semita, qua tuto coeant conveniantque dissentientes, nobisque ita videntur utrinque impelli, ut jam non ambigatur hoc opus alio fuisse conscriptum tempore, alioque in lucem editum. Ac primo, Tertullianum arbitramur hunc librum concepisse", + "candidate_score": 0.62388, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_86", + "bdc_text": "Askese und Wissenschaft in der Spätantike , Freiburg i. Br. 2003 , S. 103f und 265 ( mit Anm. 61). .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_22", + "psc_text": "Apostolo praescriptum. Hae sunt doctrinae hominum et daemoniorum, prurientibus auribus (II Tim., IV, 3) natae de ingenio sapientiae saecularis, quam Dominus stultitiam vocans, stulta mundi in confusionem etiam philosophiae ipsius elegit (I Cor. I, 27) . Ea est enim materia sapientiae saecularis, temeraria interpres divinae naturae et dispositionis. Ipsae denique haereses a philosophia subornantur. Inde aeones, et formae nescio quae, et trinitas hominis, apud Valentinum: platonicus fuerat. Inde Marcionis Deus melior de tranquillitate: a Stoicis venerat. Et ut anima interire dicatur, ab Epicureis observatur. Et ut carnis restitutio negetur, de una omnium philosophorum schola sumitur. Et ubi materia cum Deo aequatur, Zenonis disciplina est; et ubi aliquid de igneo deo allegatur, Heraclitus intervenit: Eadem materia apud haereticos et philosophos volutatur, iidem retractatus implicantur. Unde malum, et quare? et unde homo, et quomodo? et, quod proxime Valentinus proposuit, unde Deus? Scilicet de enthymesi, et ectromate. Miserum Aristotelem ! qui illis dialecticam", + "candidate_score": 0.613435, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_De-Isaac-et-Anima", + "max_score": 0.703675, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_2_4", + "bdc_text": "quanquam in hoc se exeratVor exerat ein gestrichenes Zeichen . egregia charitas et solicitudo tua ergo omnes sanctos . Dominus spiritu suo illuminatos conservet in sancta et libera nominis sui confessione .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_De-Isaac-et-Anima_window_110", + "psc_text": "Pone me ut signaculum in cor tuum, ut sigillum in brachium tuum (Cant. VIII, 6) . Signaculum Christus in fronte est, signaculum in corde. In fronte, ut semper confiteamur: in corde, ut semper diligamus; signaculum in brachio, ut semper operemur. Luceat ergo imago ejus in confessione nostra, luceat in dilectione, luceat in operibus et factis; ut si fieri potest, tota ejus species exprimatur in nobis. Ipse sit caput nostrum, quia caput viri Christus: ipse oculus noster, ut per illum videamus Patrem: ipse vox nostra, per quem loquamur ad Patrem: ipse dextera, per quem Deo Patri sacrificium nostrum deferamus: 381 ipse quoque est signaculum nostrum, quod est perfectionis et charitatis insigne, quia diligens Pater signavit Filium, sicut legimus: Quem Pater signavit Deus (Joan. VI, 27) . Charitas itaque nostra Christus. Bona charitas, quando obtulit mortiise pro delictis nostris: bona charitas, quae peccata remisit. 76. Et ideo anima nostra induat charitatem, et", + "candidate_score": 0.703675, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_4", + "bdc_text": "Dominus spiritu suo illuminatos conservet in sancta et libera nominis sui confessione .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_De-Isaac-et-Anima_window_110", + "psc_text": "Pone me ut signaculum in cor tuum, ut sigillum in brachium tuum (Cant. VIII, 6) . Signaculum Christus in fronte est, signaculum in corde. In fronte, ut semper confiteamur: in corde, ut semper diligamus; signaculum in brachio, ut semper operemur. Luceat ergo imago ejus in confessione nostra, luceat in dilectione, luceat in operibus et factis; ut si fieri potest, tota ejus species exprimatur in nobis. Ipse sit caput nostrum, quia caput viri Christus: ipse oculus noster, ut per illum videamus Patrem: ipse vox nostra, per quem loquamur ad Patrem: ipse dextera, per quem Deo Patri sacrificium nostrum deferamus: 381 ipse quoque est signaculum nostrum, quod est perfectionis et charitatis insigne, quia diligens Pater signavit Filium, sicut legimus: Quem Pater signavit Deus (Joan. VI, 27) . Charitas itaque nostra Christus. Bona charitas, quando obtulit mortiise pro delictis nostris: bona charitas, quae peccata remisit. 76. Et ideo anima nostra induat charitatem, et", + "candidate_score": 0.665858, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2", + "max_score": 0.703375, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91_93", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot . malum aliquando daturus sit ecclesiae .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1491", + "psc_text": "Apostolus: «Unicuique autem datur Spiritus ad manifestationem» (I Cor. XII, 7) . Gratia quaedam quae est hominum ad homines perspicua, ad conciliandum sanctum amorem, oleum dicitur, in nitore divino; et quoniam excellentissima in Christo apparuit, totus orbis eum diligit: qui cum contemptus hic esset, adoratur modo ab omni gente: «Quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium» (Psal. XXI, 29) . Tanta est enim ejus gratia, ut multi qui in eum non credunt, laudent eum, et propterea dicant nolle se in eum credere, quia nemo potest implere quod jubet. Laudando impediuntur, qui in illum vituperando saeviebant. Amatur tamen ab omnibus, praedicatur ab omnibus; quia excellenter unctus, ideo Christus. Christus enim unctus, a chrismate dictus Christus. Messias hebraice, graece Christus, latine Unctus: sed corpus suum totum perunguit. Omnes ergo venientes accipiunt gratiam, ut exhilaretur facies in oleo. 14. «Et panis cor hominis confirmat.» Quid est hoc, fratres? Quasi coegit intelligi de", + "candidate_score": 0.703375, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_90_92", + "bdc_text": "scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1491", + "psc_text": "Apostolus: «Unicuique autem datur Spiritus ad manifestationem» (I Cor. XII, 7) . Gratia quaedam quae est hominum ad homines perspicua, ad conciliandum sanctum amorem, oleum dicitur, in nitore divino; et quoniam excellentissima in Christo apparuit, totus orbis eum diligit: qui cum contemptus hic esset, adoratur modo ab omni gente: «Quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium» (Psal. XXI, 29) . Tanta est enim ejus gratia, ut multi qui in eum non credunt, laudent eum, et propterea dicant nolle se in eum credere, quia nemo potest implere quod jubet. Laudando impediuntur, qui in illum vituperando saeviebant. Amatur tamen ab omnibus, praedicatur ab omnibus; quia excellenter unctus, ideo Christus. Christus enim unctus, a chrismate dictus Christus. Messias hebraice, graece Christus, latine Unctus: sed corpus suum totum perunguit. Omnes ergo venientes accipiunt gratiam, ut exhilaretur facies in oleo. 14. «Et panis cor hominis confirmat.» Quid est hoc, fratres? Quasi coegit intelligi de", + "candidate_score": 0.700735, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_34_36", + "bdc_text": "Forte non ferret monitorem commodum . Imo adorant plerique hominis caninam illam et obscoenam facundiam Adagia , 2 , 4 , 34 ( LB II 534 ). . Pergit ergo ille et conatur semetipsum maledicendo Korrigiert aus valedicendo .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_108", + "psc_text": "Sodomis praeteritae vitae, non respiciamus retro: nam hoc festinare est, non attendere quod promisit Deus, quia longe est, et respicere ad id quod proximum est, unde jam liberatus es. De talibus quid dicit apostolus Petrus? «Contingit illis res veri proverbii: Canis conversus» «ad suum vomitum» (II Petr. II, 22) . Premebat enim pectus conscientia peccatorum; accepta indulgentia quasi vomuisti, et relevatum est pectus tuum; facta est bona conscientia ex mala conscientia: quid rursus converteris ad vomitum tuum? Si canis hoc faciens horret oculis tuis, tu quid eris oculis Dei? 4. Unusquisque autem, fratres charissimi, de loco itineris sui, ad quem proficiendo pervenit, et quem vovit Deo, inde respicit retro, cum ipsum dimiserit. Verbi gratia, statuit castitatem conjugalem servare (inde enim incipit justitia); recessit a fornicationibus et ab illa illicita immunditia: quando se ad fornicationes converterit, retro respexit. Alius ex munere Dei majus aliquid vovit, statuit nec nuptias pati; qui non", + "candidate_score": 0.673626, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_123_125", + "bdc_text": "Sufficit , si nobiscum concordes sint , quicunque verbo domini credunt et positis affectibus salutari eius reformationi obediunt faventque . Nihil amplius expetimus ; satis in hoc nobis concordiae .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3132", + "psc_text": "illo dicas, nisi «quia bonus est Dominus:» si tamen intelligas proprie bonum, a quo sunt caetera bona. Omnia enim bona ipse fecit: ipse est bonus quem nemo fecit. Ille bono suo bonus est, non aliunde participato bono: ille seipso bono bonus est, non adhaerendo alteri bono. Mihi autem adhaerere Deo bonum est (Psal. LXXII, 28) , qui non eguit a quo fieret bonus; sed eguerunt illo caetera ut fierent bona. Vultis audire quam singulariter ille sit bonus? Dominus interrogatus dixit, «Nemo bonus, nisi unus Deus» (Matth. XIX, 17) . Hanc singularitatem bonitatis ejus, et praeterire breviter nolo, et commendare congrue non sufficio. Metuo ne si hinc cito transiero, ego ingratus inveniar: item metuo ne hoc cum explicandum suscepero, sub tanta laudis dominicae sarcina defatiger. Sic tamen, fratres, accipite me et laudantem et non sufficientem, ut etiamsi non impletur illius laudis explicatio, acceptetur laudatoris devotio. Approbet me ipse voluisse, ignoscat non", + "candidate_score": 0.672555, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_93_95", + "bdc_text": "malum aliquando daturus sit ecclesiae . Praestaret autem , si tuKorrigiert aus tui . ac tui similes , qui apud illum valetis plurimum , amicum , fratrem et , si ita libet dicere , praeceptorem coherceretis , ut sui ipsiusut sui ipsius von Bullinger am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3468", + "psc_text": "adjuvante Domino, ea quae dicta sunt, erui et exponi coeperint, videbitis hoc vos audire quod jam noveratis. Sed ideo multipliciter dicta sunt, ut varietas locutionis fastidium tolleret veritatis. 2. Quid enim amplius, fratres, vel salubrius audituri et cognituri estis, quam, «Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua;» et, «Diliges proximum tuum tanquam teipsum?» Sed ne putetis haec duo praecepta parva esse: «In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae» (Matth. XXII, 37-40) . Quidquid ergo salubriter mente concipitur, vel ore profertur, vel de qualibet divina pagina exsculpitur, non habet finem nisi charitatem. Haec autem charitas non qualiscumque est. Nam et male viventes irretiuntur sibi societate perditae conscientiae, et dicuntur amare se, nolle discedere ab invicem, suis collocutionibus conciliari, desiderare se absentes, gaudere ad praesentiam suam. Amor iste tartareus est: viscum habet, quo dejiciat in profundum; non pennas, quibus", + "candidate_score": 0.672295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_122_124", + "bdc_text": "Id deo committimus neque cogere Lutherum renitentem nec possumus nec volumus . Sufficit , si nobiscum concordes sint , quicunque verbo domini credunt et positis affectibus salutari eius reformationi obediunt faventque . Nihil amplius expetimus ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3132", + "psc_text": "illo dicas, nisi «quia bonus est Dominus:» si tamen intelligas proprie bonum, a quo sunt caetera bona. Omnia enim bona ipse fecit: ipse est bonus quem nemo fecit. Ille bono suo bonus est, non aliunde participato bono: ille seipso bono bonus est, non adhaerendo alteri bono. Mihi autem adhaerere Deo bonum est (Psal. LXXII, 28) , qui non eguit a quo fieret bonus; sed eguerunt illo caetera ut fierent bona. Vultis audire quam singulariter ille sit bonus? Dominus interrogatus dixit, «Nemo bonus, nisi unus Deus» (Matth. XIX, 17) . Hanc singularitatem bonitatis ejus, et praeterire breviter nolo, et commendare congrue non sufficio. Metuo ne si hinc cito transiero, ego ingratus inveniar: item metuo ne hoc cum explicandum suscepero, sub tanta laudis dominicae sarcina defatiger. Sic tamen, fratres, accipite me et laudantem et non sufficientem, ut etiamsi non impletur illius laudis explicatio, acceptetur laudatoris devotio. Approbet me ipse voluisse, ignoscat non", + "candidate_score": 0.672132, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_3_5", + "bdc_text": "egregia charitas et solicitudo tua ergo omnes sanctos . Dominus spiritu suo illuminatos conservet in sancta et libera nominis sui confessione . Liber reformationisZum Kölner Reformationsentwurf ( \"Einfaltigs bedencken\" ) , um dessen Zusendung Bullinger gebeten hatte , s. zuletzt oben Nr. 1803 , 6-14 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1259", + "psc_text": "praeteriti peccati, sed sit ante oculos tuos damnatio peccati: damnatio a te, remissio a Deo. Haec enim retribuit Dominus, ut possis dicere: «Quid retribuam Domino, pro omnibus quae retribuit mihi» (Psal. CXV, 12) ? Hoc enim considerantes martyres, quorum etiam memoriam hodie celebramus, et omnes omnino sancti qui vitam istam contempserunt, et sicut audistis in Epistola Joannis, animas suas pro fratribus posuerunt (I Joan. III, 16) , quae est perfectio charitatis, dicente Domino, «Majorem charitatem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis» (Joan. XV, 13) : hoc ergo considerantes sancti martyres, contempserunt animas suas hic, ut ibi eas invenirent, sequentes verba Domini dicentis, «Qui amat animam suam, perdet eam; et qui perdiderit eam propter me, in vitam aeternam inveniet eam» (Id. XII, 25) . Voluerunt enim retribuere: qui? et quid? et cui? Homines ministerium suum usque ad mortem Deo retribuerunt. Quid, quod ille non donaverit? Quid dederunt,", + "candidate_score": 0.666633, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_121_123", + "bdc_text": "concordiam . Id deo committimus neque cogere Lutherum renitentem nec possumus nec volumus . Sufficit , si nobiscum concordes sint , quicunque verbo domini credunt et positis affectibus salutari eius reformationi obediunt faventque .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3716", + "psc_text": "Et ipsi filii praesenti saeculo perierunt, agnoscendi et recipiendi in futuro. Ille tamen vir habens aliud unde gauderet, in quo verum erat quod modo commemoravimus, «Per singulos dies benedicam te;» numquid quia ille dies quo totum perierat, tristis illuxit, ideo lux interior in corde defecit? Stetit quippe in illa luce, et ait: «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum» (Job I) . Ergo per singulos dies laudavit, qui etiam in die tam tristi laudavit. Breve magisterium est, ut semper laudes Deum, veroque corde, non falso dicas: «Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo» (Psal. XXXIII, 2) . Breve magisterium est, scilicet ut noveris eum misericorditer dare cum dat, misericorditer auferre cum tollit; nec te credas a misericordia ejus derelinqui, qui tibi aut blanditur dando, ne deficias; aut corripit exsultantem, ne pereas. Sive ergo in ejus donis, sive in ejus", + "candidate_score": 0.664584, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_2_4", + "bdc_text": "quanquam in hoc se exeratVor exerat ein gestrichenes Zeichen . egregia charitas et solicitudo tua ergo omnes sanctos . Dominus spiritu suo illuminatos conservet in sancta et libera nominis sui confessione .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2243", + "psc_text": "dictum est etiam vocabulum Martyrum, quibus praedixit Jesus quod et ante reges eum fuerant confessuri (Matth. X, 18) . 4. [«vers.» 47, 48.] «Et meditabar,» inquit, «in mandatis tuis, quae dilexi, et levavi manus meas ad mandata tua, quae dilexi:» sive, quod nonnulli codices habent in utroque versu, «dilexi valde,» aut «nimis,» aut «vehementer,» sicut interpretari placuit quod graece dicitur σφόδρα. Mandata ergo Dei dilexit per hoc per quod ambulabat in latitudine; per Spiritum scilicet sanctum, per quem dilectio ipsa diffunditur, et dilatat corda fidelium. Dilexit autem, et cogitando et operando. Nam quod ad cogitationem pertinet, ait, «Et meditabar in mandatis tuis:» quod autem ad operationem, «Et levavi manus meas ad mandata tua.» Utrique autem sententiae addidit, «quae dilexi:» finis enim praecepti est charitas de corde puro (I Tim. I, 5) . Quando isto fine, id est, hujus rei contemplatione fit mandatum Dei, tunc fit vere opus bonum; et tunc", + "candidate_score": 0.663438, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_4", + "bdc_text": "Dominus spiritu suo illuminatos conservet in sancta et libera nominis sui confessione .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2044", + "psc_text": "manifesto testimonio quisquam adhuc dubitat, quid dicturus est ad illud quod in Ecclesiastico scriptum est: «Benedicite Dominum omnia opera ipsius, date nomini ipsius magnificentiam, et confitemini in laudem ipsius in canticis labiorum et in citharis; et sic dicite in confessione, Quoniam omnia opera Domini bona nimis» (Eccli. XXXIX, 19-21) ? Hic certe nullus vel tardissimus ambigit confessionem in Dei laudibus poni; nisi forte tanta est in cujusquam mente perversitas, ut dicere audeat etiam ipsum Dominum Jesum Christum peccata sua Patri esse concessum. Quod si aliquis impius propter nomen confessionis tentaret objicere, facillime refelleretur ipsa contextione verborum. Sic enim loquitur: «Confiteor tibi,» inquit, «Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis; ita, Pater, quoniam sic placitum est coram te.» Quis non eum intelligat in laude Patris haec dicere? Quis non videat istam confessionem non ad dolorem cordis, sed ad gaudium pertinere; cum etiam", + "candidate_score": 0.662873, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_35_37", + "bdc_text": "Imo adorant plerique hominis caninam illam et obscoenam facundiam Adagia , 2 , 4 , 34 ( LB II 534 ). . Pergit ergo ille et conatur semetipsum maledicendo Korrigiert aus valedicendo . superare .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1822", + "psc_text": "David secundum carnem (Rom. I, 3) . 30. [«vers. 28.] Maledicent illi, et tu benedices.» Vana est ergo et falsa maledictio filiorum hominum, diligentium vanitatem, et quaerentium mendacium (Psal. IV, 3) ; Deus autem cum benedicit, facit quod dicit. «Qui insurgunt in me, confundantur». Ut enim insurgant aliquid se adversus me proficere arbitrantur; sed cum exaltatus fuero super coelos, et esse coeperit super omnem terram gloria mea, confundentur. «Servus autem tuus laetabitur:» sive in dextera Patris, sive in membris suis laetantibus, et inter tentationes in spe, et post tentationes in aeternum. 31. [«vers. 29.] Induantur qui detrahunt mihi pudorem:» id est, pudeat eos detraxisse mihi. Sed hoc potest et in bono accipi, dum corriguntur. «Et operiantur sicut diploidem confusionem suam.» Diplois duplex pallium est. Nam quidam etiam sic interpretati sunt istum versum: «Et operiantur sicut pallium duplex confusionem suam.» Intelligitur autem, confundantur et intus et foris, id est et coram", + "candidate_score": 0.658112, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_94_96", + "bdc_text": "Praestaret autem , si tuKorrigiert aus tui . ac tui similes , qui apud illum valetis plurimum , amicum , fratrem et , si ita libet dicere , praeceptorem coherceretis , ut sui ipsiusut sui ipsius von Bullinger am Rande nachgetragen . modestiaeque Korrigiert aus modestius .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3468", + "psc_text": "adjuvante Domino, ea quae dicta sunt, erui et exponi coeperint, videbitis hoc vos audire quod jam noveratis. Sed ideo multipliciter dicta sunt, ut varietas locutionis fastidium tolleret veritatis. 2. Quid enim amplius, fratres, vel salubrius audituri et cognituri estis, quam, «Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua;» et, «Diliges proximum tuum tanquam teipsum?» Sed ne putetis haec duo praecepta parva esse: «In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae» (Matth. XXII, 37-40) . Quidquid ergo salubriter mente concipitur, vel ore profertur, vel de qualibet divina pagina exsculpitur, non habet finem nisi charitatem. Haec autem charitas non qualiscumque est. Nam et male viventes irretiuntur sibi societate perditae conscientiae, et dicuntur amare se, nolle discedere ab invicem, suis collocutionibus conciliari, desiderare se absentes, gaudere ad praesentiam suam. Amor iste tartareus est: viscum habet, quo dejiciat in profundum; non pennas, quibus", + "candidate_score": 0.655912, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_38_40", + "bdc_text": "Scribit contra IudaeosZur folgenden Kritik Bullingers an Luthers späten Judenschriften vgl. Detmers , Judentum 161-165 . et disputat non inepte prorsus et inutiliter pro fide nostra sancta christiana ; sed felix et plausibile argumentumVor argumentum ein gestrichenes , unlesbares Wort. ingratum , imo ineptum reddit suis illis foedis dicteriis et scurrilitate nemini , nedum seni theologo decora .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_25", + "psc_text": "signum cui contradicetur (Luc. II, 34) . Novimus, videmus: signum crucis erectum est, et contradictum est ei. Contradictum est gloriae crucis; sed titulus erat super crucem, qui non corrumpebatur. Est enim titulus in psalmo: «In tituli inscriptionem, ne corrumpas» (Psal. LIX, 1) . Signum erat cui contradiceretur: dixerunt enim Judaei, «Noli facere, Rex Judaeorum; sed fac quod ipse dixerit regem se esse Judaeorum.» Victa est contradictio; responsum est, «Quod scripsi, scripsi» (Joan. XIX, 19-22) . «Exaudivi te in abscondito tempestatis, probavi te in aqua contradictionis.» 12. [«vers.» 9, 10.] Hoc totum ab initio Psalmi usque ad hunc versum, de oleo torcularis audivimus. Quod restat magis dolendum est et cavendum: ad amurcam enim torcularis pertinet usque ad finem; fortasse non frustra et interposito diapsalmate. Sed etiam hoc audire utile est, ut qui se jam in oleo videt, gaudeat; qui periclitatur ne in amurca currat, caveat. Utrumque audi: unum dilige, alterum time.", + "candidate_score": 0.65526, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_83", + "bdc_text": "quasi vero fides nostra in hunc innitatur et tota ecclesia credere debeat uni homini , quae non potest nec debet , iuxta canonem Lutheri , fidem dare HebraicęIn der Vorlage Hebracae .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3949", + "psc_text": "(Gen. XXII, 18) . An dubitas quid sit semen Abrahae? Puto quia cum Apostolus dixerit, non dubitabis: aut si et de Apostolo dubitabis, quare, Pax, pax; et non est pax (Jerem. VI, 14) ? Quid dicit Apostolus? «Abrahae dictae sunt promissiones, et semini ejus. Non dicit, Et seminibus, tanquam in multis; sed tanquam in uno, Et semini tuo, quod est Christus» (Galat. III, 16) . Ecce ante millia annorum dictum est Abrahae, «In semine tuo benedicentur omnes gentes:» quod ante millia annorum dictum est, et ab uno creditum, modo jam videmus impletum. Hac legimus, hac intuemur, et tu resistis de transverso veniens? Quid dicturus? Noli credere. Cui? Spiritui Dei? Deo loquenti ad Abraham? Et cui credo? Tibi? Non hoc dico, inquies. Non hoc dicis? non dicis: Mihi potius crede, quam Spiritui Dei et Deo loquenti ad Abraham? Quid ergo mihi dicis? Ille tradidit, et ille tradidit. De Evangelio recitas hoc,", + "candidate_score": 0.653801, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_110", + "bdc_text": "Tantum theologum decet modestia , prudentia , pietas , gravitas .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_142", + "psc_text": "quid restat, nisi ut benedictionem det qui Legem dedit? Adveniet gratia post Legem; ipsa est benedictio. Et quid nobis praestitit ista gratia et benedictio? «Ambulabunt a virtutibus in virtutem.» Hic enim per gratiam multae virtutes dantur: «Alii quidem datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae, secundum eumdem Spiritum, alii fides, alii donatio sanitatum, alii genera linguarum, alii interpretatio sermonum, alii prophetatio» (I Cor. XII, 8- 10) . Multae virtutes, sed hic necessariae; et ab his virtutibus imus in virtutem. Quam virtutem? Christum, Dei Virtutem, et Dei Sapientiam (Id. I, 24) . Ipse dat diversas virtutes in loco hoc, qui pro omnibus virtutibus necessariis in convalle plorationis et utilibus dabit unam virtutem, seipsum. Nam et virtutes agendae vitae nostrae quatuor describuntur a multis, et in Scriptura inveniuntur. Prudentia dicitur, qua dignoscimus inter bonum et malum. Justitia dicitur, qua sua cuique tribuimus; nemini quidquam debentes, sed omnes diligentes (Rom. XIII, 8)", + "candidate_score": 0.646937, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_95", + "bdc_text": "ac tui similes , qui apud illum valetis plurimum , amicum , fratrem et , si ita libet dicere , praeceptorem coherceretis , ut sui ipsiusut sui ipsius von Bullinger am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3468", + "psc_text": "adjuvante Domino, ea quae dicta sunt, erui et exponi coeperint, videbitis hoc vos audire quod jam noveratis. Sed ideo multipliciter dicta sunt, ut varietas locutionis fastidium tolleret veritatis. 2. Quid enim amplius, fratres, vel salubrius audituri et cognituri estis, quam, «Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua;» et, «Diliges proximum tuum tanquam teipsum?» Sed ne putetis haec duo praecepta parva esse: «In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae» (Matth. XXII, 37-40) . Quidquid ergo salubriter mente concipitur, vel ore profertur, vel de qualibet divina pagina exsculpitur, non habet finem nisi charitatem. Haec autem charitas non qualiscumque est. Nam et male viventes irretiuntur sibi societate perditae conscientiae, et dicuntur amare se, nolle discedere ab invicem, suis collocutionibus conciliari, desiderare se absentes, gaudere ad praesentiam suam. Amor iste tartareus est: viscum habet, quo dejiciat in profundum; non pennas, quibus", + "candidate_score": 0.646743, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_43_45", + "bdc_text": "De Schem HamphorasDie im März 1543 vollendete , scharf antijüdische Schrift \"Vom Schem Hamphoras und vom Geschlecht Christi\" ( WA LIII 579-648 ) enthält u. a . eine pauschale Verurteilung der rabbinischen Bibelexegese .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1897", + "psc_text": "cum dicunt: Quis est Christus? Nescio quis Judaeus, nescio quis Galilaeus, sic occisus, sic mortuus. Lapis est ante pedes tuos, quasi viliter et humiliter jacens: ideo contemnendo offendis, offendendo cadis, cadendo quassaris. Si ergo tanta est ira occulti, quod erit judicium manifesti? Audistis iram occulti, de qua psalmus inscribitur, «Pro occultis filii:» nonus psalmus, si bene memini, inscribitur, «Pro occultis filii;» et ibi ostenditur judicium occultum irae occultae. Irato Deo vivunt qui in lapidem illum offendunt; conquassantur. Et quo valet quod conquassantur? Audi et de judicio futuro: «Quia qui offenderit in lapidem illum,» ait, «conquassabitur; super quem vero ceciderit lapis ille, conteret eum» (Luc. XX, 18) . Cum ergo offenditur in eum, quasi humilis jacet; tunc conquassat: cum autem conteret, desuper veniet. Videte quemadmodum his binis verbis, conquassabit et conteret, offendit in eum et veniet super eum, distributa sunt duo tempora, humilitatis et claritatis Christi, occultae poenae et judicii futuri.", + "candidate_score": 0.646439, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_38", + "bdc_text": "Scribit contra IudaeosZur folgenden Kritik Bullingers an Luthers späten Judenschriften vgl. Detmers , Judentum 161-165 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_25", + "psc_text": "signum cui contradicetur (Luc. II, 34) . Novimus, videmus: signum crucis erectum est, et contradictum est ei. Contradictum est gloriae crucis; sed titulus erat super crucem, qui non corrumpebatur. Est enim titulus in psalmo: «In tituli inscriptionem, ne corrumpas» (Psal. LIX, 1) . Signum erat cui contradiceretur: dixerunt enim Judaei, «Noli facere, Rex Judaeorum; sed fac quod ipse dixerit regem se esse Judaeorum.» Victa est contradictio; responsum est, «Quod scripsi, scripsi» (Joan. XIX, 19-22) . «Exaudivi te in abscondito tempestatis, probavi te in aqua contradictionis.» 12. [«vers.» 9, 10.] Hoc totum ab initio Psalmi usque ad hunc versum, de oleo torcularis audivimus. Quod restat magis dolendum est et cavendum: ad amurcam enim torcularis pertinet usque ad finem; fortasse non frustra et interposito diapsalmate. Sed etiam hoc audire utile est, ut qui se jam in oleo videt, gaudeat; qui periclitatur ne in amurca currat, caveat. Utrumque audi: unum dilige, alterum time.", + "candidate_score": 0.644547, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_85_87", + "bdc_text": "vgl. Alfons Fürst , Hieronymus . Askese und Wissenschaft in der Spätantike , Freiburg i. Br. 2003 , S. 103f und 265 ( mit Anm. 61). . Porro enim non Hebraica veritas , sed Iudaica dicetur vanitas .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3681", + "psc_text": "Temporibus praeterlabentibus et praeterfluentibus. Vanitas enim ista dicitur in comparatione semper manentis et nunquam deficientis veritatis. Nam et ista creatura est loci sui. «Implevit» enim «Deus terram,» sicut scriptum est, «bonis suis» (Eccli. XVI, 30) . Quid est, «suis?» Sibi congruentibus. Sed haec omnia terrena, volatica, transitoria, si comparentur illi veritati, ubi dictum est, «Ego sum qui sum» (Exod. III, 14) ; totum hoc quod transit, vanitas dicitur. Evanescit enim per tempus, tanquam in auras fumus. Et quid dicam amplius, quam id quod apostolus Jacobus dixit, volens homines superbos ad humilitatem redigere? «Quae est enim,» inquit, «vita vestra? Vapor est ad modicum apparens; deinceps exterminabitur» (Jacobi IV, 15) . Ergo, «Homo vanitati similis factus est.» Peccando «vanitati similis factus est.» Nam quando est primum conditus, veritati similis factus est; sed quia peccavit, quia recepit digna, «vanitati similis factus est. Pro iniquitate» enim «erudisti hominem,» dixit in alio psalmo, «et tabescere", + "candidate_score": 0.64332, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_95", + "bdc_text": "ac tui similes , qui apud illum valetis plurimum , amicum , fratrem et , si ita libet dicere , praeceptorem coherceretis , ut sui ipsiusut sui ipsius von Bullinger am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2349", + "psc_text": "Ita vero nullum erit, sed in tabulis visibilibus librisque conscriptum: in tabulis vero cordis, dilectio Dei et proximi manebit in aeternum; in quo mandato geminato tota Lex pendet et Prophetae (Matth. XXII, 37-40) : eritque praemium custoditi mandati hujus ipse mandator, et praemium dilectionis ipse dilectus, quando erit Deus omnia in omnibus (I Cor. XV, 28) . 3. [«vers.» 99.] Sed quid est hoc quod sequitur, «Super omnes docentes me intellexi?» Quis est iste qui super omnes docentes se intellexit? quis est, inquam, qui super omnes Prophetas, qui non solum loquendo eos qui secum vixerunt, verum etiam scribendo posteros tam excellenti auctoritate docuerunt, audet se intelligendo praeponere? Salomoni quidem tanta est donata sapienta, ut etiam his omnibus qui fuerunt ante illum, videatur esse praelatus (III Reg. III, 12) : sed non est credendum ipsum hic a patre suo David potuisse prophetari; maxime quia dici non posset ex persona Salomonis quod", + "candidate_score": 0.642143, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_43", + "bdc_text": "De Schem HamphorasDie im März 1543 vollendete , scharf antijüdische Schrift \"Vom Schem Hamphoras und vom Geschlecht Christi\" ( WA LIII 579-648 )", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1897", + "psc_text": "cum dicunt: Quis est Christus? Nescio quis Judaeus, nescio quis Galilaeus, sic occisus, sic mortuus. Lapis est ante pedes tuos, quasi viliter et humiliter jacens: ideo contemnendo offendis, offendendo cadis, cadendo quassaris. Si ergo tanta est ira occulti, quod erit judicium manifesti? Audistis iram occulti, de qua psalmus inscribitur, «Pro occultis filii:» nonus psalmus, si bene memini, inscribitur, «Pro occultis filii;» et ibi ostenditur judicium occultum irae occultae. Irato Deo vivunt qui in lapidem illum offendunt; conquassantur. Et quo valet quod conquassantur? Audi et de judicio futuro: «Quia qui offenderit in lapidem illum,» ait, «conquassabitur; super quem vero ceciderit lapis ille, conteret eum» (Luc. XX, 18) . Cum ergo offenditur in eum, quasi humilis jacet; tunc conquassat: cum autem conteret, desuper veniet. Videte quemadmodum his binis verbis, conquassabit et conteret, offendit in eum et veniet super eum, distributa sunt duo tempora, humilitatis et claritatis Christi, occultae poenae et judicii futuri.", + "candidate_score": 0.635822, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_87", + "bdc_text": "Porro enim non Hebraica veritas , sed Iudaica dicetur vanitas .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3681", + "psc_text": "Temporibus praeterlabentibus et praeterfluentibus. Vanitas enim ista dicitur in comparatione semper manentis et nunquam deficientis veritatis. Nam et ista creatura est loci sui. «Implevit» enim «Deus terram,» sicut scriptum est, «bonis suis» (Eccli. XVI, 30) . Quid est, «suis?» Sibi congruentibus. Sed haec omnia terrena, volatica, transitoria, si comparentur illi veritati, ubi dictum est, «Ego sum qui sum» (Exod. III, 14) ; totum hoc quod transit, vanitas dicitur. Evanescit enim per tempus, tanquam in auras fumus. Et quid dicam amplius, quam id quod apostolus Jacobus dixit, volens homines superbos ad humilitatem redigere? «Quae est enim,» inquit, «vita vestra? Vapor est ad modicum apparens; deinceps exterminabitur�� (Jacobi IV, 15) . Ergo, «Homo vanitati similis factus est.» Peccando «vanitati similis factus est.» Nam quando est primum conditus, veritati similis factus est; sed quia peccavit, quia recepit digna, «vanitati similis factus est. Pro iniquitate» enim «erudisti hominem,» dixit in alio psalmo, «et tabescere", + "candidate_score": 0.633606, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_7", + "bdc_text": "ubi extrema ei manus imposita fuerit , quaeso , d. Vadiani et mei memineris .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3349", + "psc_text": "autem non viderunt Deum in carne positum. Quia gravata erat super eos manus Domini. De illis enim dixerat Isaias, «Incrassa cor populi hujus, et oculos ejus grava» (Isai. VI, 10) : et eorum vox est in alio psalmo, «Quoniam gravata est super me manus tua» (Psal. XXXI, 4) . Ut ergo non cognoscerent tunc divinitatem Christi (si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent [I Cor. II, 8]: non crucifixo autem Domino, sanguis illius non redimeret orbem terrarum), quid egit Deus, nisi quod ait Apostolus, altitudinem divitiarum sapientiae et scientiae Dei, ubi exclamat: «O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus! Quis enim cognovit sensum Domini? aut quis consiliarius ejus fuit? Aut quis prior dedit illi, et retribuetur ei? Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia; ipsi gloria in saecula saeculorum.» Apostolus hoc dicit; quia superius dixerat: «Caecitas ex", + "candidate_score": 0.631269, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_43", + "bdc_text": "De Schem HamphorasDie im März 1543 vollendete , scharf antijüdische Schrift \"Vom Schem Hamphoras und vom Geschlecht Christi\" ( WA LIII 579-648 )", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1837", + "psc_text": "utrum confiteamur et nos, an negemus; absit ut negemus. Si dicatur nobis, Christus filius est David, annon est? si dixerimus non, contradicimus Evangelio; namque Matthaeo scribente, sic incipit Evangelium: «Liber generationis Jesu Christi filii David» (Matth. I, 1) . Evangelista dicit librum se scribere generationis Jesu Christi, filii David. Recte ergo Judaei interrogati a Christo, cujus esse filium crederent Christum, responderunt, «David.» Responsioni eorum congruit Evangelium. Habet hoc non solum suspicio Judaeorum, sed et fides Christianorum. Adhuc alia firmamenta conspicio. Dicit Apostolus, «Qui factus est ei ex semine David secundum carnem» (Rom. I, 3) : dicit etiam ad Timotheum, «Memor esto Christum Jesum resurrexisse a mortuis ex semine David, secundum evangelium meum.» Et de ipso evangelio quid dicit? «In quo laboro usque ad vincula, tanquam malefaciens; sed sermo Dei non est alligatus» (II Tim. II, 8, 9) . Laborabat ergo usque ad vincula Apostolus pro evangelio suo, id est pro", + "candidate_score": 0.628793, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_102", + "bdc_text": "illius contra nos effulminatam tulimus , qui hac in re non cupimus illius esse consortes et sotii[ ! ] .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3248", + "psc_text": "exire. Sed tamen adhuc quid dicit? Quia cum hostibus nostris confligimus. Et ne irascamur hominibus qui nobis ingerunt persecutiones, tulit intentionem nostram Apostolus ab odio hominum, et direxit in luctam quorumdam spirituum, quos non videmus, et cum ipsis confligimus. Ait enim: «Non est vobis colluctatio adversus carnem et sanguinem;» id est, adversus homines quos videtis, a quibus mala videmini pati, qui vobis important persecutiones: nam pro ipsis orare praecepti sumus. «Non est vobis,» inquit, «colluctatio adversus carnem et sanguinem,» id est, adversus homines; «sed adversus principes, et potestates, et rectores mundi tenebrarum harum» (Id. VI, 12) . Quid dixit, «mundi?» Dilectorum mundi. Hos appellavit et tenebras, id est iniquos, sceleratos, infideles, peccatores; quibus jam credentibus gratulatur hoc modo, ut dicat: «Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino» (Id. V, 8) . Ergo constituit nos luctam habere cum illis principibus; ipsi nos duxerunt captivos. 9. Quomodo autem diabolus intravit", + "candidate_score": 0.626918, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_106_108", + "bdc_text": "vgl. Hoven 90 . et diligentia . Haec in hoc tot verbis ad te scribo , ut , quoniam alias clarissimo viro d. P[hilippo ] Melancht [honi ] scripturus es , Vgl. oben Nr. 1803 , 29-33 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2349", + "psc_text": "Ita vero nullum erit, sed in tabulis visibilibus librisque conscriptum: in tabulis vero cordis, dilectio Dei et proximi manebit in aeternum; in quo mandato geminato tota Lex pendet et Prophetae (Matth. XXII, 37-40) : eritque praemium custoditi mandati hujus ipse mandator, et praemium dilectionis ipse dilectus, quando erit Deus omnia in omnibus (I Cor. XV, 28) . 3. [«vers.» 99.] Sed quid est hoc quod sequitur, «Super omnes docentes me intellexi?» Quis est iste qui super omnes docentes se intellexit? quis est, inquam, qui super omnes Prophetas, qui non solum loquendo eos qui secum vixerunt, verum etiam scribendo posteros tam excellenti auctoritate docuerunt, audet se intelligendo praeponere? Salomoni quidem tanta est donata sapienta, ut etiam his omnibus qui fuerunt ante illum, videatur esse praelatus (III Reg. III, 12) : sed non est credendum ipsum hic a patre suo David potuisse prophetari; maxime quia dici non posset ex persona Salomonis quod", + "candidate_score": 0.626462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_6_8", + "bdc_text": "nondum , opinor , absolutus est ; ubi extrema ei manus imposita fuerit , quaeso , d. Vadiani et mei memineris . Abiit ille superioribus diebus Augustam ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2574", + "psc_text": "Ecce credidit, jam ambulat in fide: infirmus est, inter tentationes agitatur, inter molestias, inter carnales corruptiones, inter suggestiones cupiditatis, inter versutias et laqueos inimici. Quid valet ergo, quia habet potestatem, et credidit in Christum, ut sit inter filios Dei? Vae homini illi, nisi et ipsius fidem Dominus protegat: id est, ut non te permittat tentari supra quam potes ferre; sicut dicit Apostolus, «Fidelis Deus, qui non vos permittet tentari supra quam potestis ferre» (I Cor. X, 13) . Ille ergo qui non sinit tentari supra quam possumus ferre, quamvis jam fideles simus, quamvis jam manus dexterae nostrae sit in nobis, protegit nos Deus super manum dexterae nostrae. Non nobis sufficit habere manum dexterae, nisi ille et ipsam manum dexterae protegat. 12. [«vers.» 6.] Ecce hoc de tentationibus dixi: intendite quid sequatur. «Protegat» «te Dominus super manum dexterae tuae.» Dixi, et, quod arbitror, recognovistis. Si enim non recognovissetis, et de Scripturis", + "candidate_score": 0.625408, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_6_8", + "bdc_text": "nondum , opinor , absolutus est ; ubi extrema ei manus imposita fuerit , quaeso , d. Vadiani et mei memineris . Abiit ille superioribus diebus Augustam ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3349", + "psc_text": "autem non viderunt Deum in carne positum. Quia gravata erat super eos manus Domini. De illis enim dixerat Isaias, «Incrassa cor populi hujus, et oculos ejus grava» (Isai. VI, 10) : et eorum vox est in alio psalmo, «Quoniam gravata est super me manus tua» (Psal. XXXI, 4) . Ut ergo non cognoscerent tunc divinitatem Christi (si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent [I Cor. II, 8]: non crucifixo autem Domino, sanguis illius non redimeret orbem terrarum), quid egit Deus, nisi quod ait Apostolus, altitudinem divitiarum sapientiae et scientiae Dei, ubi exclamat: «O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus! Quis enim cognovit sensum Domini? aut quis consiliarius ejus fuit? Aut quis prior dedit illi, et retribuetur ei? Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia; ipsi gloria in saecula saeculorum.» Apostolus hoc dicit; quia superius dixerat: «Caecitas ex", + "candidate_score": 0.624535, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_24", + "bdc_text": "Sed imponit nobis forte affectus , quia nostra hic res agitur Vgl. Horaz , Epistulae , 1 , 18 , 84. .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3604", + "psc_text": "pro nobis; membra sua nos fecit. Aliquando itaque ex persona membrorum suorum loquitur, aliquando ex persona sua, tanquam capitis nostri. Habet aliquid ille quod dicat sine nobis; nos sine illo nihil possumus dicere. Apostolus dicit: «Ut suppleam quae desunt pressurarum Christi, in carne mea» (Coloss. I, 24) . «Ut suppleam,» inquit, «quae desunt pressurarum,» non mearum, sed «Christi; in carne,» non jam Christi, sed «mea.» Patitur, inquit, adhuc Christus pressuram; non in carne sua, in qua ascendit in coelum, sed in carne mea, quae adhuc laborat in terra. Christus, inquit, pressuram patitur in carne mea: «Vivo enim non jam ego, vivit vero in me Christus» (Galat. II, 20) . Nisi enim Christus et in membris suis, hoc est fidelibus suis, pressuram ipse pateretur, Saulus in terra Christum in coelo sedentem non persequeretur. Denique aperte hoc exponens quodam loco: «Sicut enim corpus unum est,» inquit, «et membra multa habet; omnia autem", + "candidate_score": 0.621445, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_97", + "bdc_text": "memor humilius saperet , purius et circumspectius scriberet ageretque .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3874", + "psc_text": "pulses: voluit, ut exercereris in pulsando; voluit, ut pulsanti aperiret (Matth. VII, 7) . Pulsando exerceberis; exercitatus, latior efficieris; latior factus, copies quod donatur. Ergo noli indignari quod clausum est; mitis esto, mansuetus esto. Noli recalcitrare adversus obscura, et dicere: Melius diceretur, si sic diceretur. Quando enim potes tu sic dicere aut judicare, quomodo dici expediat? Sic dictum est, quomodo dici debuit. Non corrigat aeger medicamenta sua; novit ea medicus modificare: ei crede, qui te curat. Ideo quid sequitur? «Suscipiens mansuetos Dominus.» Noli ergo resistere adversus clausa Dei; mansuetus esto, ut suscipiat te. Si autem resistis, audi quod sequitur: «Humilians autem peccatores usque ad terram.» Multa genera sunt peccatorum: «Humilians autem peccatores usque ad terram;» quos peccatores, nisi contrarios mansuetis? Ex eo quippe quod ait, «Suscipiens mansuetos Dominus, humilians autem peccatores usque ad terram;» speciem quamdam peccatorum ex praedicta mansuetudine voluit intelligi. Peccatores ergo hoc loco immites, et eos qui", + "candidate_score": 0.620814, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_7_9", + "bdc_text": "ubi extrema ei manus imposita fuerit , quaeso , d. Vadiani et mei memineris . Abiit ille superioribus diebus Augustam ; Vadian reiste nach Augsburg , um in einem Konflikt zwischen Hieronymus Sailer und Bartholomäus Welser zu vermitteln ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2581", + "psc_text": "dexterae meae, jam elegi credere in Christum, accepi potestatem inter filios Dei esse, quid est quod Deus tegumentum meum est adhuc supra, id est, «super manum dexterae» meae? sequitur, «Per diem sol non uret te, neque luna per noctem.» Ad hoc igitur tegumentum tuum est super manum dexterae tuae, ut non te urat sol per diem, neque luna per noctem. Nam hinc intelligite, fratres, quia figurate dictum est. Etenim revera, solem visibilem si cogitemus, urit per diem: numquid luna urit per noctem? Sed quid est ustio? Scandalum. Audi Apostolum dicentem, «Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror» (II Cor. XI, 29) ? 13. [«vers. 7.] Per diem» ergo «sol non uret te, neque luna per noctem.» Quare? Quia «Dominus custodiet» «te ab omni malo.» A scandalis in sole, a scandalis in luna, ab omni malo te custodiet, qui est tegumentum tuum super manum dexterae tuae,", + "candidate_score": 0.616943, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf012", + "work_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_Liber-secundus-ad-Constantium", + "max_score": 0.70178, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_89_91", + "bdc_text": "et ecclesiarum ministri qualibet etiam scriptura Wohl vom Kopisten verschrieben aus quaelibet . . . scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_Liber-secundus-ad-Constantium_window_16", + "psc_text": "Non aliqua ad scandalum, neque quae extra Evangelium sunt, defendam: sed intelliges a me in sacramento solius Dei veri, et quem misit Jesum Christum (Joan. XVII, 3), praedicari unum Deum patrem ex quo omnia, et unum Dominum Jesum Christum per quem omnia (I Cor. VIII, 6), natum ex Deo, qui est ante tempora aeterna (II Tim. I, 9), et erat in principio apud Deum Deus Verbum (Joan. I, 1): qui est imago Dei invisibilis (Coloss. I, 15), in quo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter (Col. II, 9) qui cum 550 in forma Dei esset, humilians se salutis nostrae causa, formam servi ex conceptu Spiritus sancti de virgine accepit, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis (Philip. II, 6): et post resurrectionem mortis deinde in coelestibus sedens (Ephes. I, 20), aderit judex vivorum et mortuorum (Act. X, 42), et rex omnium aeternorum saeculorum. Est enim unigenitus Deus (Joan. I, 18),", + "candidate_score": 0.70178, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_Liber-secundus-ad-Constantium_window_16", + "psc_text": "Non aliqua ad scandalum, neque quae extra Evangelium sunt, defendam: sed intelliges a me in sacramento solius Dei veri, et quem misit Jesum Christum (Joan. XVII, 3), praedicari unum Deum patrem ex quo omnia, et unum Dominum Jesum Christum per quem omnia (I Cor. VIII, 6), natum ex Deo, qui est ante tempora aeterna (II Tim. I, 9), et erat in principio apud Deum Deus Verbum (Joan. I, 1): qui est imago Dei invisibilis (Coloss. I, 15), in quo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter (Col. II, 9) qui cum 550 in forma Dei esset, humilians se salutis nostrae causa, formam servi ex conceptu Spiritus sancti de virgine accepit, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis (Philip. II, 6): et post resurrectionem mortis deinde in coelestibus sedens (Ephes. I, 20), aderit judex vivorum et mortuorum (Act. X, 42), et rex omnium aeternorum saeculorum. Est enim unigenitus Deus (Joan. I, 18),", + "candidate_score": 0.698165, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_4_6", + "bdc_text": "Dominus spiritu suo illuminatos conservet in sancta et libera nominis sui confessione . Liber reformationisZum Kölner Reformationsentwurf ( \"Einfaltigs bedencken\" ) , um dessen Zusendung Bullinger gebeten hatte , s. zuletzt oben Nr. 1803 , 6-14 . nondum , opinor , absolutus est ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_Liber-secundus-ad-Constantium_window_16", + "psc_text": "Non aliqua ad scandalum, neque quae extra Evangelium sunt, defendam: sed intelliges a me in sacramento solius Dei veri, et quem misit Jesum Christum (Joan. XVII, 3), praedicari unum Deum patrem ex quo omnia, et unum Dominum Jesum Christum per quem omnia (I Cor. VIII, 6), natum ex Deo, qui est ante tempora aeterna (II Tim. I, 9), et erat in principio apud Deum Deus Verbum (Joan. I, 1): qui est imago Dei invisibilis (Coloss. I, 15), in quo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter (Col. II, 9) qui cum 550 in forma Dei esset, humilians se salutis nostrae causa, formam servi ex conceptu Spiritus sancti de virgine accepit, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis (Philip. II, 6): et post resurrectionem mortis deinde in coelestibus sedens (Ephes. I, 20), aderit judex vivorum et mortuorum (Act. X, 42), et rex omnium aeternorum saeculorum. Est enim unigenitus Deus (Joan. I, 18),", + "candidate_score": 0.652982, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Sanctis", + "max_score": 0.701707, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_90_92", + "bdc_text": "scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Sanctis_window_228", + "psc_text": "attentum silentium praebeat mihi copiam, adjuvante Domino, dicere quod donat ut dicam; erit procul dubio fructus attentionis vestrae, et operae pretium studii nostri, ut aliquid quod ad magnum sacramentum pertineat, insinuem auribus et cordibus vestris. 2. Joannes plus quam propheta, se abjecto Christum commendat. Fuerunt Prophetae ante Joannem, et multi, et magni, et sancti, digni Deo, Deo pleni, Salvatoris praenuntiatores; veritatis attestatores. Verumtamen de nullo eorum dici potuit, quod dictum est de Joanne: In natis mulierum nemo exsurrexit major Joanne Baptista (Matth. XI, 11) . Quid ergo sibi vult ista magnitudo praemissa ante magnum? Ad testimonium magnae humilitatis. Tam enim magnus erat, ut Christus posset putari. Posset Joannes abuti errore hominum, et non laborare persuadere se esse Christum, quia hoc jam illi, qui eum audiebant et videbant, illo non dicente putaverant. Non erat ei opus seminare errorem, sed confirmare. At ille sponsi amicus humilis, sponso zelans, non se pro sponso", + "candidate_score": 0.701707, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91_93", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot . malum aliquando daturus sit ecclesiae .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Sanctis_window_228", + "psc_text": "attentum silentium praebeat mihi copiam, adjuvante Domino, dicere quod donat ut dicam; erit procul dubio fructus attentionis vestrae, et operae pretium studii nostri, ut aliquid quod ad magnum sacramentum pertineat, insinuem auribus et cordibus vestris. 2. Joannes plus quam propheta, se abjecto Christum commendat. Fuerunt Prophetae ante Joannem, et multi, et magni, et sancti, digni Deo, Deo pleni, Salvatoris praenuntiatores; veritatis attestatores. Verumtamen de nullo eorum dici potuit, quod dictum est de Joanne: In natis mulierum nemo exsurrexit major Joanne Baptista (Matth. XI, 11) . Quid ergo sibi vult ista magnitudo praemissa ante magnum? Ad testimonium magnae humilitatis. Tam enim magnus erat, ut Christus posset putari. Posset Joannes abuti errore hominum, et non laborare persuadere se esse Christum, quia hoc jam illi, qui eum audiebant et videbant, illo non dicente putaverant. Non erat ei opus seminare errorem, sed confirmare. At ille sponsi amicus humilis, sponso zelans, non se pro sponso", + "candidate_score": 0.700578, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_35_37", + "bdc_text": "Imo adorant plerique hominis caninam illam et obscoenam facundiam Adagia , 2 , 4 , 34 ( LB II 534 ). . Pergit ergo ille et conatur semetipsum maledicendo Korrigiert aus valedicendo . superare .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Sanctis_window_195", + "psc_text": "scriptum est, Respexit illum Dominus. At ille amare flevit (Luc. XXII, 33, 61, 62) . Amara erat recordatio negationis, ut dulcis esset gratia redemptionis. Nisi desertus, non negaret; nisi respectus, non fleret. Odit Deus praesumptores de viribus suis, et tumorem istum in eis, quos diligit, tanquam medicus secat. Secando quidem infert dolorem: sed firmat postea sanitatem. Itaque resurgens Dominus commendat Petro oves suas, illi negatori; sed negatori, quia praesumptori; postea pastori, quia amatori. Nam quare ter interrogat amantem, nisi ut compungat ter negantem? Proinde perfecit postea Petrus gratia Dei, quod primo non potuit fiducia sui. Nam posteaquam illi oves, non Petri, sed suas commendavit, ut non pasceret sibi, sed Domino, annuntiavit ei passionem futuram, quam primo perdiderat; quoniam praepropere festinabat. Cum senior, inquit, factus fueris, alter te cinget, et feret quo tu non vis. Hoc autem dixit, significans qua morte glorificaturus erat Dominum (Joan. XXI, 18 et 19) . Factum", + "candidate_score": 0.663342, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_94_96", + "bdc_text": "Praestaret autem , si tuKorrigiert aus tui . ac tui similes , qui apud illum valetis plurimum , amicum , fratrem et , si ita libet dicere , praeceptorem coherceretis , ut sui ipsiusut sui ipsius von Bullinger am Rande nachgetragen . modestiaeque Korrigiert aus modestius .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Sanctis_window_335", + "psc_text": "Cor. III, 7) . Audi etiam et ipsum, de quo agimus, amicum sponsi. Certe cum Christo quasi discipulos habebat, et Christi discipulus non erat: audi illum confitentem se Christi discipulum. Vide illum inter Christi discipulos, et tanto certiorem, quanto humiliorem; tanto humiliorem, quanto majorem. Vide illum facientem quod scriptum est, Quanto magnus es, tanto humilia te in omnibus, et coram Deo invenies gratiam (Eccli. III, 20) . Jam dixit, Non sum dignus corrigiam calceamenti solvere: sed non in hoc se discipulum demonstravit. Qui de coelo, inquit, venit, super omnes est (Joan. III, 31) : nos autem omnes de plenitudine ejus accepimus (Id. I, 16) . Ergo et ipse inter discipulos erat, qui cum Christo discipulos colligebat. Audi apertius fatentem se discipulum: Qui habet sponsam, sponsus est; amicus autem sponsi stat, et audit eum (Id. III, 29) . Et ideo stat, quia audit eum. Stat et audit; quia si non audiat,", + "candidate_score": 0.661248, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_117", + "bdc_text": "passus sis in negotio concordiae inter Lutherum et nos sarciendae , nihil respondeo , cum in hoc applicaris , ut habeamus exemplum patientiae .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Sanctis_window_913", + "psc_text": "1. Martyribus data securitas. Patientia a Deo data quomodo nostra est. Panis noster, Christus. Dominus noster Jesus Christus testibus, id est martyribus suis pro humana fragilitate sollicitis, ne forte eum confitendo atque moriendo perirent, magnam securitatem dedit, dicens, Capillus de capite vestro non peribit (Luc. XXI, 18) . Times ergo ne pereas, cujus capillus non peribit? Si sic custodiuntur superflua tua, in quanta tutela est anima tua? Non perit capillus, qui cum tondetur, non sentis; et perit anima, per quam sentis? Sane multa dura eos passuros esse praedixit, ut praedicendo faceret paratiores, dicerentque illi, Paratum cor meum (Psal. LVI, 8) . Quid est, paratum cor meum, nisi, Parata voluntas mea? Paratam ergo habent martyres voluntatem in martyrio: sed praeparatur voluntas a Domino (Prov. VIII, 35, sec. LXX) . Illis autem malis duris atque asperis futuris commemoratis adjecit, In vestra patientia possidebitis animas vestras (Luc. XXI, 18, 19) . In vestra,", + "candidate_score": 0.649988, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_16_18", + "bdc_text": "nondum rediit , opinor . Dolet ei non minus quam tibi fervidum Lutheri scriptumZu Luthers Brief vom 31 . August 1543 an Christoph Froschauer s. zuletzt oben Nr. 1803 , 15-33. ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Sanctis_window_803", + "psc_text": "amare et acerbe arguit Judaeos, sed amando: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae (Matth. XXIII, 13) . Quando dicebat ista, quis non diceret quia oderat illos? Venit ad crucem, et ait: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Sic et Stephanus in sermone suo prius arguit: Dura cervice, et non circumcisi corde et auribus. Verba sunt sancti Stephani, quando Judaeos alloquebatur: Dura cervice, et non circumcisi corde et auribus; vos semper Spiritui sancto restitistis, sicut et patres vestri. Quem prophetarum non occiderunt patres vestri? Ista dicendo, quasi odit, quasi saevit. Lingua clamat, cor amat. Audivimus linguam clamantem, probemus animum diligentem. Nam cum ad lapides cucurrissent, duri ad duros, jactabant in illum pares suos. Petris lapidabatur, qui pro Petra moriebatur; dicente Apostolo, Petra autem erat Christus (I Cor. X, 4) . Et cum tanta esset in docendo constantia, videte qualis exstiterit in morte patientia. Hi enim ictibus lapidum corpus ipsius quatiebant,", + "candidate_score": 0.642514, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_17_19", + "bdc_text": "Dolet ei non minus quam tibi fervidum Lutheri scriptumZu Luthers Brief vom 31 . August 1543 an Christoph Froschauer s. zuletzt oben Nr. 1803 , 15-33. ; dolet et reliquis piis et doctis fratribus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Sanctis_window_195", + "psc_text": "scriptum est, Respexit illum Dominus. At ille amare flevit (Luc. XXII, 33, 61, 62) . Amara erat recordatio negationis, ut dulcis esset gratia redemptionis. Nisi desertus, non negaret; nisi respectus, non fleret. Odit Deus praesumptores de viribus suis, et tumorem istum in eis, quos diligit, tanquam medicus secat. Secando quidem infert dolorem: sed firmat postea sanitatem. Itaque resurgens Dominus commendat Petro oves suas, illi negatori; sed negatori, quia praesumptori; postea pastori, quia amatori. Nam quare ter interrogat amantem, nisi ut compungat ter negantem? Proinde perfecit postea Petrus gratia Dei, quod primo non potuit fiducia sui. Nam posteaquam illi oves, non Petri, sed suas commendavit, ut non pasceret sibi, sed Domino, annuntiavit ei passionem futuram, quam primo perdiderat; quoniam praepropere festinabat. Cum senior, inquit, factus fueris, alter te cinget, et feret quo tu non vis. Hoc autem dixit, significans qua morte glorificaturus erat Dominum (Joan. XXI, 18 et 19) . Factum", + "candidate_score": 0.641658, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_17_19", + "bdc_text": "Dolet ei non minus quam tibi fervidum Lutheri scriptumZu Luthers Brief vom 31 . August 1543 an Christoph Froschauer s. zuletzt oben Nr. 1803 , 15-33. ; dolet et reliquis piis et doctis fratribus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Sanctis_window_184", + "psc_text": "passus est, relinquens vobis exemplum, ut sequamini vestigia ejus (I Petr. II, 21) . Pati te docuit, et patiendo te docuit. Parum erat verbum, nisi adderetur exemplum. Et quomodo docuit, fratres? Pendebat in cruce, Judaei saeviebant: in asperis clavis pendebat, sed lenitatem non amittebat. Illi saeviebant, illi circumlatrabant, illi pendenti insultabant; quasi uno summo medico in medio constituto, phrenetici, circumquaque saeviebant. Pendebat ille, et sanabat. Pater, inquit, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt (Luc. XXIII, 34) . Petebat, et tamen pendebat: non descendebat, quia de sanguine suo medicamentum phreneticis faciebat. Denique quia verba petentis Domini, ejusdemque misericordiam exaudientis, quia Patrem petiit, et cum Patre exaudivit; quia illa verba non potuerunt inaniter fundi, post resurrectionem suam sanavit quos pendens insanissimos toleravit. Ascendit in coelum, misit Spiritum sanctum; nec se illis ostendit post resurrectionem, sed solis fidelibus discipulis suis, ne quasi insultare se occidentibus voluisse videretur. Plus enim erat, amicos docere humilitatem,", + "candidate_score": 0.640459, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_17", + "bdc_text": "Dolet ei non minus quam tibi fervidum Lutheri scriptumZu Luthers Brief vom 31 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Sanctis_window_803", + "psc_text": "amare et acerbe arguit Judaeos, sed amando: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae (Matth. XXIII, 13) . Quando dicebat ista, quis non diceret quia oderat illos? Venit ad crucem, et ait: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Sic et Stephanus in sermone suo prius arguit: Dura cervice, et non circumcisi corde et auribus. Verba sunt sancti Stephani, quando Judaeos alloquebatur: Dura cervice, et non circumcisi corde et auribus; vos semper Spiritui sancto restitistis, sicut et patres vestri. Quem prophetarum non occiderunt patres vestri? Ista dicendo, quasi odit, quasi saevit. Lingua clamat, cor amat. Audivimus linguam clamantem, probemus animum diligentem. Nam cum ad lapides cucurrissent, duri ad duros, jactabant in illum pares suos. Petris lapidabatur, qui pro Petra moriebatur; dicente Apostolo, Petra autem erat Christus (I Cor. X, 4) . Et cum tanta esset in docendo constantia, videte qualis exstiterit in morte patientia. Hi enim ictibus lapidum corpus ipsius quatiebant,", + "candidate_score": 0.626562, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_50", + "bdc_text": "Si hodie revivisceret inclitus ille heros CapnionJohannes Reuchlin. , diceret in uno Luthero revixisse TungarosArnold von Tongern ( Luyd , van Luyde , Tongrensis ) , von Tongern ( Prov .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Sanctis_window_348", + "psc_text": "Denique in natis mulierum, sicut dixit ipse Christus, nemo exsurrexit major Joanne Baptista (Matth. XI, 11) . Si hoc homine nullus erat major homo, qui major est illo, plus est quam homo. Magnum testimonium Christi de se ipso, sed lippientibus et infirmis oculis parum de se testificatur dies. Infirmi oculi diem expavescunt, lucernam ferunt. Ideo praemisit lucernam dies venturus. Sed in corda fidelium lucernam praemisit, ad confundenda corda infidelium. Paravi, inquit, lucernam Christo meo: Deus Pater in prophetia loquens, Paravi lucernam Christo meo: Joannem Salvatori praeconem, judici praecursorem venturo, futuro amicum sponso. Paravi, inquit, lucernam Christo meo. Quare parasti? Inimicos ejus induam confusione: super ipsum autem florebit sanctificatio mea (Psal. CXXXI, 17, 18) . Quomodo per hanc lucernam inimici ejus induti sunt confusione? Evangelium perscrutemur. Calumniantes Judaei Domino dixerunt, In qua potestate ista facis? Si tu es Christus, dic nobis palam. Causam quaerebant, non fidem; unde insidiarentur, non unde liberarentur.", + "candidate_score": 0.618869, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam", + "max_score": 0.701021, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_90_92", + "bdc_text": "scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_67", + "psc_text": "Pelag., cap. 2). Quid quod etiam apostolis suis ipse Dominus virtutem Spiritus esse tribuendam promisit, dicens: Accipietis virtutem adveniente in vos Spiritu sancto. (Act. I, 8). Deinde in sequentibus: Factus est, inquit, subito sonus de coelo, tamquam vi magna ferretur Spiritus (Act. II, 2) . Bene vi magna, quia Spiritu oris ejus omnis virtus eorum (Psal. XXXII, 6) . Et virtus est illa, quam a sancto Spiritu apostoli consecuti sunt. 1279 . 38. Bene etiam praeibit ante faciem Domini sanctus Joannes, qui praenuntius natus est, et praenuntius mortuus est. Et fortasse hoc mysterium in hac vita nostra hodieque celebratur. Praecurrit enim animae nostrae quaedam virtus Joannis, cum credere paramus in Christum; ut paret ad fidem animae nostrae vias, et de vitae istius tramite tortuoso, rectas semimitas nostri faciat commeatus, ne anfractu labamur erroris; quo omnis vallis animae nostrae virtutis fructibus possit impleri, et omnis saecularium altitudo meritorum Domino se humili", + "candidate_score": 0.701021, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91_93", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot . malum aliquando daturus sit ecclesiae .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_67", + "psc_text": "Pelag., cap. 2). Quid quod etiam apostolis suis ipse Dominus virtutem Spiritus esse tribuendam promisit, dicens: Accipietis virtutem adveniente in vos Spiritu sancto. (Act. I, 8). Deinde in sequentibus: Factus est, inquit, subito sonus de coelo, tamquam vi magna ferretur Spiritus (Act. II, 2) . Bene vi magna, quia Spiritu oris ejus omnis virtus eorum (Psal. XXXII, 6) . Et virtus est illa, quam a sancto Spiritu apostoli consecuti sunt. 1279 . 38. Bene etiam praeibit ante faciem Domini sanctus Joannes, qui praenuntius natus est, et praenuntius mortuus est. Et fortasse hoc mysterium in hac vita nostra hodieque celebratur. Praecurrit enim animae nostrae quaedam virtus Joannis, cum credere paramus in Christum; ut paret ad fidem animae nostrae vias, et de vitae istius tramite tortuoso, rectas semimitas nostri faciat commeatus, ne anfractu labamur erroris; quo omnis vallis animae nostrae virtutis fructibus possit impleri, et omnis saecularium altitudo meritorum Domino se humili", + "candidate_score": 0.700294, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_89_91", + "bdc_text": "et ecclesiarum ministri qualibet etiam scriptura Wohl vom Kopisten verschrieben aus quaelibet . . . scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_30", + "psc_text": "ordine. . 11. Prolixiorem hunc Evangelii librum quam caeteros esse nemo dubitaverit. Non ideo non ea quae falsa sunt, sed quae vera, sibi vindicat. Denique etiam a sancto apostolo Paulo testimonium meruit diligentiae. Sic enim laudat Lucam: Cujus laus, inquit, est in Evangelio per omnes Ecclesias (II Cor. VIII, 18) . Et vere laudabilis est, qui meruit a tanto gentium doctore laudari. Assecutum itaque se non pauca dicit, sed omnia: et assecuto omnia visum est scribere non omnia, sed ex omnibus. Non enim scripsit omnia, sed assecutus est omnia; quia quae fecit, inquit, Jesus, si scribantur omnia, nec ipsum capere mundum arbitror (Joan. XXI, 25). Advertis enim quod consulto etiam ea quae ab aliis sunt scripta praeteriit, ut diversa in Evangelio gratia refulgeret, et propriis quibusdam singuli 1270 libri mysteriorum gestorumque miraculis eminerent. Diviserunt enim sibi vestimenta Domini milites Christi, quod suo loco plenius explanabitur (Infra lib. X, in cap.", + "candidate_score": 0.697347, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_67", + "psc_text": "Pelag., cap. 2). Quid quod etiam apostolis suis ipse Dominus virtutem Spiritus esse tribuendam promisit, dicens: Accipietis virtutem adveniente in vos Spiritu sancto. (Act. I, 8). Deinde in sequentibus: Factus est, inquit, subito sonus de coelo, tamquam vi magna ferretur Spiritus (Act. II, 2) . Bene vi magna, quia Spiritu oris ejus omnis virtus eorum (Psal. XXXII, 6) . Et virtus est illa, quam a sancto Spiritu apostoli consecuti sunt. 1279 . 38. Bene etiam praeibit ante faciem Domini sanctus Joannes, qui praenuntius natus est, et praenuntius mortuus est. Et fortasse hoc mysterium in hac vita nostra hodieque celebratur. Praecurrit enim animae nostrae quaedam virtus Joannis, cum credere paramus in Christum; ut paret ad fidem animae nostrae vias, et de vitae istius tramite tortuoso, rectas semimitas nostri faciat commeatus, ne anfractu labamur erroris; quo omnis vallis animae nostrae virtutis fructibus possit impleri, et omnis saecularium altitudo meritorum Domino se humili", + "candidate_score": 0.690059, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_94_96", + "bdc_text": "Praestaret autem , si tuKorrigiert aus tui . ac tui similes , qui apud illum valetis plurimum , amicum , fratrem et , si ita libet dicere , praeceptorem coherceretis , ut sui ipsiusut sui ipsius von Bullinger am Rande nachgetragen . modestiaeque Korrigiert aus modestius .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_874", + "psc_text": "ipsum (Matth. XVIII, 15) . Plus enim proficiat amica correptio, quam accusatio turbulenta: illa pudorem incutit, haec indignationem movet. Servetur potius quod prodi metuat, qui monetur. Bonum quippe est ut amicum magis te qui corripitur credat, quam inimicum: facilius enim consiliis acquiescitur, quam injuriae succumbitur. Unde et Apostolus: Corripite, inquit, ut fratrem, ut erubescat, non ut inimicum eum existimetis (II Thess. III, 15). Infirmus enim custos diuturnitatis est timor: pudor autem bonus magister officii; qui enim metuit, reprimitur, non emendatur: quem pudet facere, in naturam vertit. . 22. Pulchre autem posuit: Si peccaverit in te; non enim aequa conditio in Deum, hominemque peccare. Denique Apostolus, qui divini est verus interpres oraculi: Haereticum, inquit, post unam correptionem devita (Tit. III, 10) ; quia non est aeque perfidia ut culpa, veniabilis. Et quoniam plerumque per imperitiam error obrepit, corripiendum praecepit; ut aut pertinacia vitetur, aut prolapsio corrigatur. Verum quid est: (Vers. 4.)", + "candidate_score": 0.684191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_93_95", + "bdc_text": "malum aliquando daturus sit ecclesiae . Praestaret autem , si tuKorrigiert aus tui . ac tui similes , qui apud illum valetis plurimum , amicum , fratrem et , si ita libet dicere , praeceptorem coherceretis , ut sui ipsiusut sui ipsius von Bullinger am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_874", + "psc_text": "ipsum (Matth. XVIII, 15) . Plus enim proficiat amica correptio, quam accusatio turbulenta: illa pudorem incutit, haec indignationem movet. Servetur potius quod prodi metuat, qui monetur. Bonum quippe est ut amicum magis te qui corripitur credat, quam inimicum: facilius enim consiliis acquiescitur, quam injuriae succumbitur. Unde et Apostolus: Corripite, inquit, ut fratrem, ut erubescat, non ut inimicum eum existimetis (II Thess. III, 15). Infirmus enim custos diuturnitatis est timor: pudor autem bonus magister officii; qui enim metuit, reprimitur, non emendatur: quem pudet facere, in naturam vertit. . 22. Pulchre autem posuit: Si peccaverit in te; non enim aequa conditio in Deum, hominemque peccare. Denique Apostolus, qui divini est verus interpres oraculi: Haereticum, inquit, post unam correptionem devita (Tit. III, 10) ; quia non est aeque perfidia ut culpa, veniabilis. Et quoniam plerumque per imperitiam error obrepit, corripiendum praecepit; ut aut pertinacia vitetur, aut prolapsio corrigatur. Verum quid est: (Vers. 4.)", + "candidate_score": 0.678985, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_112", + "bdc_text": "audacis dicacitatis pervasit et occupavit hodie multos ecclesiarum ministros , qui plurimum incommodant verae pietati , confirmant autem et indurant regnum antichristi , cuius cultores clamitant ecclesiastas evangelicorum non esse praecones evangelii , sed satyricos maledicosque scurras .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_870", + "psc_text": "Beati canes, in quos ulcerum talium distillat humor; ut adimpleat cor, et impinguet fauces eorum: qui custodire domum, servare gregem, cavere assuescant lupos. 17. Pone nunc ante conspectum saecularibus Arianos studiis intentos, qui societatem potentiae regalis affectant, ut armis militaribus impugnent Ecclesiae veritatem: nonne tibi videntur in quadam purpura et bysso et exstructis jacentes thoris, qui pro veris fucata defendant; ditibus abundare sermonibus, cum jactant Dominico terram tremuisse sub corpore, coelum tenebris obductum, excita verbo maria vel sedata: verumtamen Dei Filium denegantes? Constitue et illum pauperem, qui sciens non in sermone, sed in virtute regnum Dei esse, paucis quid sentiret expressit, dicens: Tu es Filius Dei vivi (Matth. XVI, 16) : nonne illae tibi videntur egere divitiae, haec redundare paupertas? Dives haeresis Evangelia multa composuit: pauper fides hoc solum Evangelium tenuit, quod accepit. Dives Philosophia plures sibi deos fecit: pauper Ecclesia unum Deum novit. 18. (Vers. 24.) Inter hunc igitur", + "candidate_score": 0.677547, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_96_98", + "bdc_text": "modestiaeque Korrigiert aus modestius . memor humilius saperet , purius et circumspectius scriberet ageretque . Multi enim viri pii et docti valde offenduntur per insolentiam plus satis insolescentem .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_265", + "psc_text": "abundantia, non movebor in aeternum (Psal. XXIX, 7) ; statim insolentiae hujus poenam subiisse se memoravit, dicens: Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus (Ibid., 8) : si ipse Dominici generis auctor insolentiae excepit offensam; quanto magis nos caeteri peccatores, quibus nulla suffragatur praerogativa meritorum, insolentiae scopulum timere debemus, in quo naufragium sit bonorum; praesertim cum tantus vir nobis et magisterii auctor sit et exempli, qui quasi palinodiam quamdam ad repropitiandum Dominum in posterioribus canendam putavit, dicens: Domine, non est exaltatum cor meum, neque in altum elati sunt oculi mei (Psal. CXXX, 1) : et Dominus a dextris meis, ne commovear (Psal. XV, 8) ; scivit enim quando se sibi credidit, esse se lapsum. Denique nihil aliud esse in homine designavit, nisi quia 1328 Deum novit. Sic enim habes: Quid est homo, quod innotuisti ei: aut filius hominis, quia computas eum (Psal. CXLIII, 3) ? Si ergo David", + "candidate_score": 0.675893, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_95_97", + "bdc_text": "ac tui similes , qui apud illum valetis plurimum , amicum , fratrem et , si ita libet dicere , praeceptorem coherceretis , ut sui ipsiusut sui ipsius von Bullinger am Rande nachgetragen . modestiaeque Korrigiert aus modestius . memor humilius saperet , purius et circumspectius scriberet ageretque .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_874", + "psc_text": "ipsum (Matth. XVIII, 15) . Plus enim proficiat amica correptio, quam accusatio turbulenta: illa pudorem incutit, haec indignationem movet. Servetur potius quod prodi metuat, qui monetur. Bonum quippe est ut amicum magis te qui corripitur credat, quam inimicum: facilius enim consiliis acquiescitur, quam injuriae succumbitur. Unde et Apostolus: Corripite, inquit, ut fratrem, ut erubescat, non ut inimicum eum existimetis (II Thess. III, 15). Infirmus enim custos diuturnitatis est timor: pudor autem bonus magister officii; qui enim metuit, reprimitur, non emendatur: quem pudet facere, in naturam vertit. . 22. Pulchre autem posuit: Si peccaverit in te; non enim aequa conditio in Deum, hominemque peccare. Denique Apostolus, qui divini est verus interpres oraculi: Haereticum, inquit, post unam correptionem devita (Tit. III, 10) ; quia non est aeque perfidia ut culpa, veniabilis. Et quoniam plerumque per imperitiam error obrepit, corripiendum praecepit; ut aut pertinacia vitetur, aut prolapsio corrigatur. Verum quid est: (Vers. 4.)", + "candidate_score": 0.675409, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_4", + "bdc_text": "Dominus spiritu suo illuminatos conservet in sancta et libera nominis sui confessione .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_114", + "psc_text": "Dominum: sit in singulis spiritus Mariae, ut exsultet in Deo. Si secundum carnem una mater est Christi; secundum fidem tamen omnium fructus est Christus. Omnis enim anima accipit Dei Verbum, si tamen immaculata et immunis a vitiis, intemerato castimoniam pudore custodiat. 27. Quaecumque igitur talis esse potuerit anima, magnificat Dominum, sicut anima Mariae magnificavit Dominum, et exsultavit spiritus ejus in Deo salutari. Magnificatur enim Dominus, sicut et alibi legis: Magnificate Dominum mecum (Psal. XXXIII, 44) ; non quod Domino aliquid humana voce possit adjungi, sed quia magnificatur in nobis. Imago enim Dei Christus est; et ideo si quid justum fecerit anima aut religiosum, illam imaginem Dei, ad cujus est similitudinem creata, magnificat. Et ideo dum magnificat eum, magnitudinis ejus quadam participatione sublimior fit; ut illam imaginem splendido bonorum colore factorum, et quadam aemulatione virtutis in se videatur exprimere. Magnificat autem anima Mariae Dominum, et exsultat spiritus ejus in Deo; eo", + "candidate_score": 0.672745, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_47", + "bdc_text": "Quis non obstupescat ad arrogantem et praefractum illum spiritum hominis in Ultimis Davidis verbisDie stärker exegetisch ausgerichtete Schrift \"Von den letzten Worten Davids\" ( WA LIV 28-100 )", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_1007", + "psc_text": "inquietus (Ephes. IV, 14), nesciens famem verbi (Amos VIII, 11), et Scripturae coelestis ubertate satiatus, qui vanis haereticum vocibus personantem lacessere non reformidet. Tunc qui est infirmus, exspectet; ne praejudicium caeteris faciat congressu impari. Veniat David, cui Christus os aperiat ad eloquenda mysteria: veniat ille Nazaraeus (Judic. XVI, 17), cujus capillus non cadat, vel nihil habens superfluum quod cadere possit, vel nihil de superioribus virtutibus amissurus, integer sobrietate, fortis in pace, qui sensus omnes usque in finem, et verba custodiat. 14. Praedicetur Evangelium, ut saeculum destruatur. Sicut enim praecessit in orbem terrae Evangelii praedicatio (Matth. XXIV, 14), cui jam et Gothi et Armenii crediderunt, et ideo mundi finem videmus: ita et a viro spirituali Evangelium praedicatur, quando omnes sapientiae progressus et omnes virtutes exsequitur, psallenti mente et spiritu, novissimam destruens mortem; tunc enim finis, cum tradiderit in eo Christus regnum Deo et Patri, fueritque iste subjectus ei qui sibi subjecit", + "candidate_score": 0.669004, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_121_123", + "bdc_text": "concordiam . Id deo committimus neque cogere Lutherum renitentem nec possumus nec volumus . Sufficit , si nobiscum concordes sint , quicunque verbo domini credunt et positis affectibus salutari eius reformationi obediunt faventque .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_388", + "psc_text": "Domino posse concedi, Deum utique eum confitentur, suoque judicio perfidiam suam produnt; ut opus astruant, personam negent. Itaque ab ipsis et operis sui Dei Filius accipit testimonium, et vocis suffragium non requirit; perfidia enim confiteri potest, credere non potest. Itaque testimonium non deest divinitati, fides deest saluti. Nam et validius est ad fidem quod confitentur inviti: et perniciosius ad culpam quod negant, qui suis assertionibus revincuntur. Magna itaque infidae plebis amentia; ut cum confessa fuerit solius Dei esse donare peccata, non credat Deo peccata donanti. Dominus autem salvos volens facere peccatores, et occultorum cognitione Deum se esse demonstrat, et admiratione factorum, adjiciens: (Vers. 23.) Quid est facilius dicere: Dimissa sunt tibi peccata tua; aut dicere: Surge, et ambula? . 13. Quo loco plenam speciem resurrectionis ostendit, qui mentis vulneribus corporisque sanatis, peccata donat animorum, debilitatem carnis excludit; hoc est enim totum hominem esse curatum. Quamvis igitur magnum sit hominibus peccata", + "candidate_score": 0.666916, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_94_96", + "bdc_text": "Praestaret autem , si tuKorrigiert aus tui . ac tui similes , qui apud illum valetis plurimum , amicum , fratrem et , si ita libet dicere , praeceptorem coherceretis , ut sui ipsiusut sui ipsius von Bullinger am Rande nachgetragen . modestiaeque Korrigiert aus modestius .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_873", + "psc_text": "misericordiae sit: et ibi fortasse sanctis quos amicos dicit, et quibus tabernacula tribuit; hic vero docet pauperibus conferendum. Cap. XVII (CAP. XVII. -- Vers. 3.) Si peccaverit in te frater tuus, increpa illum. . 21. Quam bene post divitem qui cruciatur in poenis, subjecit praeceptum veniae largiendae, his utique qui se ab errore convertunt, ne quem desperatio non revocet a culpa! Quam vero moderatus est, ut neque difficilis venia, nec remissa sit indulgentia; ne quem vel austera percellat invectio, vel conniventia invitet ad culpam! Sic et alibi: Si peccaverit in te frater tuus, vade et corripe eum inter te et ipsum (Matth. XVIII, 15) . Plus enim proficiat amica correptio, quam accusatio turbulenta: illa pudorem incutit, haec indignationem movet. Servetur potius quod prodi metuat, qui monetur. Bonum quippe est ut amicum magis te qui corripitur credat, quam inimicum: facilius enim consiliis acquiescitur, quam injuriae succumbitur. Unde et Apostolus: Corripite, inquit,", + "candidate_score": 0.661529, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_87_89", + "bdc_text": "Porro enim non Hebraica veritas , sed Iudaica dicetur vanitas . Huc scilicet defertur insolens hominis ingenium , cum omnes symmistaeIn der Vorlage synnistae . et ecclesiarum ministri qualibet etiam scriptura Wohl vom Kopisten verschrieben aus quaelibet . . .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_2", + "psc_text": "Canticorum; nisi trinae hujus ostendunt nobis sapientiae sanctum Salomonem fuisse solertem? Qui de rationabilibus, et ethicis in Proverbiis scripsit, de naturalibus in Ecclesiaste; quia Vanitas vanitatum, et omnia vanitas (Eccles. I, 2), quae in hoc mundo sunt constituta, Vanitati enim creatura subjecta est (Rom. VIII, 20) : de moralibus autem, et rationabilibus in Canticis Canticorum; eo quod cum animae nostrae amor Verbi coelestis infunditur, et rationabili mens sancta quadam societate connectitur; admiranda mysteria revelantur. 3. Evangelistis quoque quam putas defuisse sapientiam; quorum alii cum variis generibus sint referti, singuli tamen diverso genere praestant? Est enim vere sapientia naturalis in libro evangelistae Joannis. Nemo enim, audeo dicere, tanta sublimitate sapientiae majestatem Dei vidit, et nobis proprio sermone reseravit. Transcendit nubes, transcendit Virtutes coelorum, transendit Angelos, et Verbum in principio reperit et Verbum apud Deum vidit. Quis autem moralius secundum hominem singula persecutus, quam sanctus Matthaeus, qui edidit nobis 1263 praecepta vivendi?", + "candidate_score": 0.660959, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_47_49", + "bdc_text": "Quis non obstupescat ad arrogantem et praefractum illum spiritum hominis in Ultimis Davidis verbisDie stärker exegetisch ausgerichtete Schrift \"Von den letzten Worten Davids\" ( WA LIV 28-100 ) war im Sommer 1543 erschienen und zielte haupts ächlich auf die Verbesserung einiger Stellen in Luthers Deutscher Bibel. sese insolenter exerentem ?", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_264", + "psc_text": "daretur flore virtutis. 37. An vero sanctus David, licet multa ejus in mysterium figurentur, non eo praecelsior, quod hominem se esse cognovit, et commissum super abrepta Uriae uxore peccatum poenitentiae putavit lacrymis abluendum, ostendens nobis neminem virtuti propriae debere confidere? Habemus enim adversarium magnum, qui vinci a nobis sine Dei favore non possit. Et plerumque in illustribus et beatis viris gravia peccata fuisse reperies; ut quasi homines tentationi patuisse cognoscas, ne virtutibus egregiis plusquam homines crederentur. Si enim David quia praesumptione virtutis elatus dixerat: Si reddidi retribuentibus mihi mala (Psal. VII, 5) : et alibi: Ego autem dixi in mea abundantia, non movebor in aeternum (Psal. XXIX, 7) ; statim insolentiae hujus poenam subiisse se memoravit, dicens: Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus (Ibid., 8) : si ipse Dominici generis auctor insolentiae excepit offensam; quanto magis nos caeteri peccatores, quibus nulla suffragatur praerogativa meritorum, insolentiae scopulum timere", + "candidate_score": 0.66011, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_78_80", + "bdc_text": "LIV 30 , 22-26 . . Vide , Bucere Korrigiert aus Buzere. , frater dilecte , quot Korrigiert aus quod . offendicula hic etiam prudentioribus obiectet lectoribus .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_873", + "psc_text": "misericordiae sit: et ibi fortasse sanctis quos amicos dicit, et quibus tabernacula tribuit; hic vero docet pauperibus conferendum. Cap. XVII (CAP. XVII. -- Vers. 3.) Si peccaverit in te frater tuus, increpa illum. . 21. Quam bene post divitem qui cruciatur in poenis, subjecit praeceptum veniae largiendae, his utique qui se ab errore convertunt, ne quem desperatio non revocet a culpa! Quam vero moderatus est, ut neque difficilis venia, nec remissa sit indulgentia; ne quem vel austera percellat invectio, vel conniventia invitet ad culpam! Sic et alibi: Si peccaverit in te frater tuus, vade et corripe eum inter te et ipsum (Matth. XVIII, 15) . Plus enim proficiat amica correptio, quam accusatio turbulenta: illa pudorem incutit, haec indignationem movet. Servetur potius quod prodi metuat, qui monetur. Bonum quippe est ut amicum magis te qui corripitur credat, quam inimicum: facilius enim consiliis acquiescitur, quam injuriae succumbitur. Unde et Apostolus: Corripite, inquit,", + "candidate_score": 0.659008, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_47_49", + "bdc_text": "Quis non obstupescat ad arrogantem et praefractum illum spiritum hominis in Ultimis Davidis verbisDie stärker exegetisch ausgerichtete Schrift \"Von den letzten Worten Davids\" ( WA LIV 28-100 ) war im Sommer 1543 erschienen und zielte haupts ächlich auf die Verbesserung einiger Stellen in Luthers Deutscher Bibel. sese insolenter exerentem ?", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_247", + "psc_text": "Christus. Dominus enim sabbati, superstitionem tulit sabbati corporalis, et quasi medium solvit Legis parietem: qui nos ab ea pietate quae secundum Deum est, decretorum difficultate prohibebat, eo quod juxta Moysi legem non erat facile atque possibile gentibus militare Deo, cum inanis superstitio Judaeorum purum affectum gentium a subeunda observatione revocaret. Quid ergo? Lex inutilis? Absit: sed utilis incredulis, infirmis necessaria, quae lubricos et errantes praecepti salutaris austeritate cohiberet, et observationum attentione concluderet. Bona autem Lex est, quia spiritalis. Ei ergo non bona, qui non putat spiritalem: qui mente exiguus humilisque factus, eam quae super Legem est, majestatem scilicet Christi videre non potuit. Quam utique tamquam supra illum parietem respiciens ille mente sublimis Esaias gloriam Dei vidit (Esai. VI, 1), quae videtur in montibus, non in collibus. 27. Docuit itaque nos Ecclesia in Canticis canticorum, quod iste paries Domino nostro Jesu Christo obstare non potuit, nec ei qui secutus est Christum,", + "candidate_score": 0.657646, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_86_88", + "bdc_text": "Askese und Wissenschaft in der Spätantike , Freiburg i. Br. 2003 , S. 103f und 265 ( mit Anm. 61). . Porro enim non Hebraica veritas , sed Iudaica dicetur vanitas . Huc scilicet defertur insolens hominis ingenium , cum omnes symmistaeIn der Vorlage synnistae .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_2", + "psc_text": "Canticorum; nisi trinae hujus ostendunt nobis sapientiae sanctum Salomonem fuisse solertem? Qui de rationabilibus, et ethicis in Proverbiis scripsit, de naturalibus in Ecclesiaste; quia Vanitas vanitatum, et omnia vanitas (Eccles. I, 2), quae in hoc mundo sunt constituta, Vanitati enim creatura subjecta est (Rom. VIII, 20) : de moralibus autem, et rationabilibus in Canticis Canticorum; eo quod cum animae nostrae amor Verbi coelestis infunditur, et rationabili mens sancta quadam societate connectitur; admiranda mysteria revelantur. 3. Evangelistis quoque quam putas defuisse sapientiam; quorum alii cum variis generibus sint referti, singuli tamen diverso genere praestant? Est enim vere sapientia naturalis in libro evangelistae Joannis. Nemo enim, audeo dicere, tanta sublimitate sapientiae majestatem Dei vidit, et nobis proprio sermone reseravit. Transcendit nubes, transcendit Virtutes coelorum, transendit Angelos, et Verbum in principio reperit et Verbum apud Deum vidit. Quis autem moralius secundum hominem singula persecutus, quam sanctus Matthaeus, qui edidit nobis 1263 praecepta vivendi?", + "candidate_score": 0.65406, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_86_88", + "bdc_text": "Askese und Wissenschaft in der Spätantike , Freiburg i. Br. 2003 , S. 103f und 265 ( mit Anm. 61). . Porro enim non Hebraica veritas , sed Iudaica dicetur vanitas . Huc scilicet defertur insolens hominis ingenium , cum omnes symmistaeIn der Vorlage synnistae .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_358", + "psc_text": "ligno (Gen. III, 1) ? Uterque igitur deceptus a diabolo est, sanatus a Christo. 61. Sequere caetera, et Evangelicae lectionis disce mysteria, atque in duorum sanitate publicae sacramentum salutis agnosce. Sicut enim in Adam omnes moriuntur: ita et in Christo omnes vivificabuntur (I Cor. XV, 22) . Quis est ille qui in Synagoga spiritum daemonii habebat immundum, nisi populus Judaeorum, qui quasi serpentinis spiris revinctus, et innodatus diaboli laqueis, simulatam corporis munditiam interioris mentis sordibus inquinabat? Et bene: In Synagoga homo erat qui spiritum immundum habebat; quia Spiritum sanctum amiserat. Introierat enim diabolus, unde Christus exierat. Simul ostenditur natura diaboli non improba, opera iniqua. Nam quem per superiorem naturam Dominum confitetur, opere negat. Et in hoc apparet ejus nequitia, et improbitas Judaeorum, quod ita populo vesanae caecitatem mentis offudit; ut populus neget, quem daemones confitentur. O pejor magistro discipulorum haereditas! Ille verbo Dominum tentat, hi facto: ille dicit, Mitte te", + "candidate_score": 0.653318, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_35_37", + "bdc_text": "Imo adorant plerique hominis caninam illam et obscoenam facundiam Adagia , 2 , 4 , 34 ( LB II 534 ). . Pergit ergo ille et conatur semetipsum maledicendo Korrigiert aus valedicendo . superare .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_77", + "psc_text": "pecudes quoque muto quodam opere loquuntur generandi sibi studium, non desiderium esse coeundi? Siquidem ubi semel gravem alvum sibi senserint et genitali arvo semen receptum, jam nec concubitu indulgent, nec lasciviam amantis, sed curam parentis assumunt. At vero homines nec conceptis, nec Deo parcunt: illos contaminant, hunc exasperant. Priusquam te inquit, formarem in utero, novi te: et in vulva matris sanctificavi te (Jerem. I, 5) . Ad cohibendam petulantiam tuam, manus quasdam tui Auctoris in utero hominem formantis advertis. Ille operatur, et tu sacri uteri secretum incestas libidine? Vel pecudem imitare, vel Deum verere. Et quid de pecudibus loquor? Terra ipsa a generandi opere saepe requiescit: et si impatienti hominum studio jactis frequenter seminibus occupetur, impudentiam multat agricolae, et fecunditatem sterilitate 1282 commutat. Ita quidam in ipsis clementis, ac pecudibus ab usu non cessare generandi, naturae pudor est. 45. Merito ergo etiam sancta Elizabeth erubescebat gratiam, etsi non agnosceret culpam.", + "candidate_score": 0.653095, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_79_81", + "bdc_text": "Vide , Bucere Korrigiert aus Buzere. , frater dilecte , quot Korrigiert aus quod . offendicula hic etiam prudentioribus obiectet lectoribus . Non enumeravero paucis absurda , praepostera et prava , quae in hac Lutheri sententia existunt .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_874", + "psc_text": "ipsum (Matth. XVIII, 15) . Plus enim proficiat amica correptio, quam accusatio turbulenta: illa pudorem incutit, haec indignationem movet. Servetur potius quod prodi metuat, qui monetur. Bonum quippe est ut amicum magis te qui corripitur credat, quam inimicum: facilius enim consiliis acquiescitur, quam injuriae succumbitur. Unde et Apostolus: Corripite, inquit, ut fratrem, ut erubescat, non ut inimicum eum existimetis (II Thess. III, 15). Infirmus enim custos diuturnitatis est timor: pudor autem bonus magister officii; qui enim metuit, reprimitur, non emendatur: quem pudet facere, in naturam vertit. . 22. Pulchre autem posuit: Si peccaverit in te; non enim aequa conditio in Deum, hominemque peccare. Denique Apostolus, qui divini est verus interpres oraculi: Haereticum, inquit, post unam correptionem devita (Tit. III, 10) ; quia non est aeque perfidia ut culpa, veniabilis. Et quoniam plerumque per imperitiam error obrepit, corripiendum praecepit; ut aut pertinacia vitetur, aut prolapsio corrigatur. Verum quid est: (Vers. 4.)", + "candidate_score": 0.651395, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_86_88", + "bdc_text": "Askese und Wissenschaft in der Spätantike , Freiburg i. Br. 2003 , S. 103f und 265 ( mit Anm. 61). . Porro enim non Hebraica veritas , sed Iudaica dicetur vanitas . Huc scilicet defertur insolens hominis ingenium , cum omnes symmistaeIn der Vorlage synnistae .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_1", + "psc_text": "Abundantiae, tertius Juramenti: nisi triplicem istam in Patriarchis fuisse virtutem? Rationabilis puteus Visionis; eo quod ratio visum mentis acuat, et animi purget obtutum. Ethicus puteus Abundantiae; eo quod cedentibus allophylis, quorum specie vitia corporis figurantur, vivae Isaac liquorem mentis invenit. Purum enim profluunt boni mores, et bonitas ipsa popularis abundat aliis, sibi restrictior. Tertius puteus Juramenti, hoc est, sapientiae naturalis, quae ea quae supra naturam, vel naturae 1262 sunt, comprehendat. Quod enim affirmatur, et quasi Deo teste juratur, etiam divina complectitur, cum Dominus naturae, fidei testis adhibetur. Quid etiam tres libri Salomonis, unus de Proverbiis, alius Ecclesiastes, tertius de Canticis Canticorum; nisi trinae hujus ostendunt nobis sapientiae sanctum Salomonem fuisse solertem? Qui de rationabilibus, et ethicis in Proverbiis scripsit, de naturalibus in Ecclesiaste; quia Vanitas vanitatum, et omnia vanitas (Eccles. I, 2), quae in hoc mundo sunt constituta, Vanitati enim creatura subjecta est (Rom. VIII, 20) : de moralibus autem,", + "candidate_score": 0.649936, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_85_87", + "bdc_text": "vgl. Alfons Fürst , Hieronymus . Askese und Wissenschaft in der Spätantike , Freiburg i. Br. 2003 , S. 103f und 265 ( mit Anm. 61). . Porro enim non Hebraica veritas , sed Iudaica dicetur vanitas .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_1061", + "psc_text": "neget. Frigus, inquit, erat (Ibid. 18) . Si tempus consideremus, frigus esse non poterat: sed frigus erat ubi Jesus non agnoscebatur, ubi non erat qui lucem videret, ubi negabatur ignis consumens. Frigus ergo erat mentis, non corporis. Denique ad carbones stabat Petrus, quia algebat affectu (Marc. XIV, 54). Mala flamma Judaica: urit, non calefacit. Malus focus, qui quamdam etiam sanctorum mentibus fuliginem erroris aspergit, juxta quem etiam Petri interiores oculi caligarunt. Illi oculi non carnis et sanguinis, sed oculi mentis, quibus Christum videbat. 77. Dicet aliquis: Tu Judaeorum etiam elementa condemnas? Non condemno elementa, quia non sunt Judaeorum, sed Christi: sed alia est quam condemno, flamma perfidiae. Hanc flammam condemno Judaeorum, divina secutus oracula; dicit enim Dominus: Argentum vestrum reprobum est (Jerem. VI, 30) . Si argentum Judaeorum reprobum est, et focus reprobus Judaeorum est. Denique foco et auro Judaeorum caput vituli figuratum est (Exod. XXXII, 24), hoc est, sacrilegii", + "candidate_score": 0.647659, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_21", + "bdc_text": "Nisi enim publico scripto ille nos prior lacessiverit aut nostra sic impetiverit , ut non possimus citra veritatis et purae confessionis discrimen silentio contumeliam dissimulareVor dissimulare ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang. , nunquam descendemus in harenam Adagia 1 , 9 , 83 ( LB II 361) . .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_1072", + "psc_text": "quod voce pudor est confiteri. Et veniae (Cf. Aug. lib. I de Gratia Christi, cap. 45) fletus consulunt, et verecundiae. Lacrymae sine horrore culpam loquuntur: lacrymae crimen sine offensione verecundiae confitentur: lacrymae veniam non postulant, et merentur. Inveni cur tacuerit Petrus, ne tam cito veniae petitio plus offenderet. Ante flendum est, sic precandum. 89. Bonae lacrymae, quae lavant culpam. Denique quos Jesus respicit, plorant. Negavit primo Petrus, et non flevit; quia non respexerat Dominus. Negavit secundo, non flevit; quia adhuc non respexerat Dominus. Negavit et tertio, respexit Jesus, et ille amarissime flevit. Respice, Domine Jesu, ut sciamus nostrum deflere peccatum, lavare delictum. Unde etiam lapsus sanctorum utilis: nihil mihi nocuit quod negavit Petrus, profuit quod emendavit. Didici cavere alloquia perfidorum. Petrus inter Judaeos negavit, Salomon contubernio gentili deceptus erravit (III Reg. XI, 4). 90. Flevit ergo et amarissime Petrus, flevit ut lacrymis suum posset lavare delictum: et tu si veniam", + "candidate_score": 0.643927, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_89", + "bdc_text": "et ecclesiarum ministri qualibet etiam scriptura Wohl vom Kopisten verschrieben aus quaelibet . . .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_30", + "psc_text": "ordine. . 11. Prolixiorem hunc Evangelii librum quam caeteros esse nemo dubitaverit. Non ideo non ea quae falsa sunt, sed quae vera, sibi vindicat. Denique etiam a sancto apostolo Paulo testimonium meruit diligentiae. Sic enim laudat Lucam: Cujus laus, inquit, est in Evangelio per omnes Ecclesias (II Cor. VIII, 18) . Et vere laudabilis est, qui meruit a tanto gentium doctore laudari. Assecutum itaque se non pauca dicit, sed omnia: et assecuto omnia visum est scribere non omnia, sed ex omnibus. Non enim scripsit omnia, sed assecutus est omnia; quia quae fecit, inquit, Jesus, si scribantur omnia, nec ipsum capere mundum arbitror (Joan. XXI, 25). Advertis enim quod consulto etiam ea quae ab aliis sunt scripta praeteriit, ut diversa in Evangelio gratia refulgeret, et propriis quibusdam singuli 1270 libri mysteriorum gestorumque miraculis eminerent. Diviserunt enim sibi vestimenta Domini milites Christi, quod suo loco plenius explanabitur (Infra lib. X, in cap.", + "candidate_score": 0.643511, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_33_35", + "bdc_text": "Nemo . Forte non ferret monitorem commodum . Imo adorant plerique hominis caninam illam et obscoenam facundiam Adagia , 2 , 4 , 34 ( LB II 534 ). .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_870", + "psc_text": "Beati canes, in quos ulcerum talium distillat humor; ut adimpleat cor, et impinguet fauces eorum: qui custodire domum, servare gregem, cavere assuescant lupos. 17. Pone nunc ante conspectum saecularibus Arianos studiis intentos, qui societatem potentiae regalis affectant, ut armis militaribus impugnent Ecclesiae veritatem: nonne tibi videntur in quadam purpura et bysso et exstructis jacentes thoris, qui pro veris fucata defendant; ditibus abundare sermonibus, cum jactant Dominico terram tremuisse sub corpore, coelum tenebris obductum, excita verbo maria vel sedata: verumtamen Dei Filium denegantes? Constitue et illum pauperem, qui sciens non in sermone, sed in virtute regnum Dei esse, paucis quid sentiret expressit, dicens: Tu es Filius Dei vivi (Matth. XVI, 16) : nonne illae tibi videntur egere divitiae, haec redundare paupertas? Dives haeresis Evangelia multa composuit: pauper fides hoc solum Evangelium tenuit, quod accepit. Dives Philosophia plures sibi deos fecit: pauper Ecclesia unum Deum novit. 18. (Vers. 24.) Inter hunc igitur", + "candidate_score": 0.6433, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_125_127", + "bdc_text": "satis in hoc nobis concordiae . [ Autographe Nachschrift: ] Per caetera hortatus sum , ne quid negligat suosque hortetur , vigilent in comitiis SpirensibusDer ursprünglich auf den 30 .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_688", + "psc_text": "aevi cursu ac vitae hujus anfractu graviter fatigatis, panis refectionis deesse non possit, qui hominis corda confirmet?. 89. Nec solum media nocte Dominus, sed omnibus 1431 prope docet vigilandum esse momentis; venit enim et vespertina, et secunda, et tertia vigilia, et pulsare consuevit: Beati, itaque, servi illi, quos cum venerit Dominus, invenerit vigilantes (Luc. XII, 37) . Si ergo desideras ut virtus Dei praecingat se, et ministret tibi, vigilandum est semper: multae enim insidiae sunt bonis, et gravis corporis somnus; quia si dormire mens coeperit, vigorem suae virtutis amittit. Excita igitur somnum tuum, ut pulses ostium Christi: quod aperiri sibi etiam Paulus exposcit, non solum suis, sed etiam populi orationibus obsecrans se juvari, ut aperiatur ostium sibi ad loquendum mysterium Christi (Coloss. IV, 3). Et fortasse illud est ostium quod apertum vidit Joannes; vidit enim, et dixit: Post haec vidi, et ecce ostium apertum in coelo; et vox prima quam", + "candidate_score": 0.642092, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_85_87", + "bdc_text": "vgl. Alfons Fürst , Hieronymus . Askese und Wissenschaft in der Spätantike , Freiburg i. Br. 2003 , S. 103f und 265 ( mit Anm. 61). . Porro enim non Hebraica veritas , sed Iudaica dicetur vanitas .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_920", + "psc_text": "veritati, in ipsa humilitate sublimis. Non enim in abjecto corde habitat Deus, sed sicut tradiderunt nobis prophetae: Thronus virtutis exaltatus est (Jerem. XVII, 12) ; in eo scilicet cujus elevatur sapientia ad altitudinem veritatis. Nec sicut Cain fraterna specie dolum 1486 percussoris abscondat; sed foris intraque sit frater. Haec in affectu. In mysterio autem, quia prius salvari populum Judaeorum, ex quo et secundum carnem nati fuerant, gestiebant, sed et pro Chananaea muliere supplicarunt (Matth. XV, 23). Sciebant ergo mysterium, quod utrisque populis vocatio deberetur, sed fortasse adhuc ordinem nesciebant. 61. Nunc distantiam intende verborum. Ubi ad se infantes accedere jubet, ut eos vel praedicatione, vel manuum impositione benediceret, pueros appellat: ubi praecipit non scandalizandos (Matth. XVIII, 6), pusillos vocat; non enim scandalizantur qui tanguntur a Christo, non labuntur qui Christo propinquant: sed labuntur illi quos pusillos non aetatis exiguitas, sed virtutis pusillitas fecit. Simul etiam docet infirmos non esse tentandos;", + "candidate_score": 0.641523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_59", + "bdc_text": "Er unterstützte Johannes Pfefferkorn , der die Verbrennung aller jüdischen Schriften forderte , in seiner Auseinandersetzung mit Reuchlin , und appellierte in Rom gegen dessen Freispruch , war aber auch ein scharfer Gegner Luthers sowie jener Theologen , die sich um eine vermittelnde Position bemühten. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_1061", + "psc_text": "neget. Frigus, inquit, erat (Ibid. 18) . Si tempus consideremus, frigus esse non poterat: sed frigus erat ubi Jesus non agnoscebatur, ubi non erat qui lucem videret, ubi negabatur ignis consumens. Frigus ergo erat mentis, non corporis. Denique ad carbones stabat Petrus, quia algebat affectu (Marc. XIV, 54). Mala flamma Judaica: urit, non calefacit. Malus focus, qui quamdam etiam sanctorum mentibus fuliginem erroris aspergit, juxta quem etiam Petri interiores oculi caligarunt. Illi oculi non carnis et sanguinis, sed oculi mentis, quibus Christum videbat. 77. Dicet aliquis: Tu Judaeorum etiam elementa condemnas? Non condemno elementa, quia non sunt Judaeorum, sed Christi: sed alia est quam condemno, flamma perfidiae. Hanc flammam condemno Judaeorum, divina secutus oracula; dicit enim Dominus: Argentum vestrum reprobum est (Jerem. VI, 30) . Si argentum Judaeorum reprobum est, et focus reprobus Judaeorum est. Denique foco et auro Judaeorum caput vituli figuratum est (Exod. XXXII, 24), hoc est, sacrilegii", + "candidate_score": 0.641124, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_33_35", + "bdc_text": "Nemo . Forte non ferret monitorem commodum . Imo adorant plerique hominis caninam illam et obscoenam facundiam Adagia , 2 , 4 , 34 ( LB II 534 ). .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_968", + "psc_text": "novellarum arborum stirpes de vetustis possint germinare caudicibus. 13. Ne ergo despicias hunc asellum; nam sicut in vestitu ovium sunt lupi rapaces, ita contra inest homo cordis absconditus sub specie bestiali; quia sub exuviis corporis, quod nobis est commune cum belluis, mens Deo plena vegetatur. Quod ad figuram hominum pertinere sanctus Joannes evidentius declaravit (Joan. XII, 13), addendo quia acceperunt sibi medullas palmarum: justus enim ut palma floret. Et ideo adventante Christo, erigebantur jam supra humeros hominum vexilla justitiae, et insigna triumphorum. Quid miratur turba quod operatur mysterium? Etsi nesciat quid miretur; miratur tamen quia in illo pullo sapientia sedet, virtus manet, inhaeret justitia. 14. Ne despicias quoque asinam istam, quae quondam angelum Dei vidit (Num. XXII, 23), quem homo videre non potuit. Et vidit, et detulit, et locuta est; ut agnosceres posterioribus temporibus sub adventu magni angeli Dei gentiles illos, ante asinos, locuturos. 1498 . 15. (Vers. 37.) Pulchre", + "candidate_score": 0.641008, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_59_61", + "bdc_text": "Er unterstützte Johannes Pfefferkorn , der die Verbrennung aller jüdischen Schriften forderte , in seiner Auseinandersetzung mit Reuchlin , und appellierte in Rom gegen dessen Freispruch , war aber auch ein scharfer Gegner Luthers sowie jener Theologen , die sich um eine vermittelnde Position bemühten. - Lit. : Gilbert Tournoy und Peter G . Bietenholz , in :", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_1061", + "psc_text": "neget. Frigus, inquit, erat (Ibid. 18) . Si tempus consideremus, frigus esse non poterat: sed frigus erat ubi Jesus non agnoscebatur, ubi non erat qui lucem videret, ubi negabatur ignis consumens. Frigus ergo erat mentis, non corporis. Denique ad carbones stabat Petrus, quia algebat affectu (Marc. XIV, 54). Mala flamma Judaica: urit, non calefacit. Malus focus, qui quamdam etiam sanctorum mentibus fuliginem erroris aspergit, juxta quem etiam Petri interiores oculi caligarunt. Illi oculi non carnis et sanguinis, sed oculi mentis, quibus Christum videbat. 77. Dicet aliquis: Tu Judaeorum etiam elementa condemnas? Non condemno elementa, quia non sunt Judaeorum, sed Christi: sed alia est quam condemno, flamma perfidiae. Hanc flammam condemno Judaeorum, divina secutus oracula; dicit enim Dominus: Argentum vestrum reprobum est (Jerem. VI, 30) . Si argentum Judaeorum reprobum est, et focus reprobus Judaeorum est. Denique foco et auro Judaeorum caput vituli figuratum est (Exod. XXXII, 24), hoc est, sacrilegii", + "candidate_score": 0.640898, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_15_17", + "bdc_text": "s. Blarer BW II 218 . nondum rediit , opinor . Dolet ei non minus quam tibi fervidum Lutheri scriptumZu Luthers Brief vom 31 .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_661", + "psc_text": "insolentiam verberantium non injuriae relatione, sed magnanimitate patientiae verberate. Nemo debet quod ipse in alio reprehendit, imitari: graviora contumacibus mansuetudo vulnera refert. Hoc pugno repercussit Dominus verberantem, dicendo: Qui te percutit in maxillam, praebe illi et alteram (Matth. V, 39) . Fit enim ut judicio suo ipse se damnet, et quodam stimulo sui compungatur affectus, qui relatam sibi sedulitatem pro injuria quam fecit adverterit. 60. Habet tamen quos et cum virga apostolos miserit, sicut Paulus testificatur, dicens: Quid vultis, in virga veniam ad vos, an in charitate et spiritu mansuetudinis (I Cor. IV, 21)? Hanc virgam etiam Timotheo dedit Apostolus, dicens: Argue, obsecra, increpa (II Tim. IV, 2) . Aut fortasse ante passionem Domini, quae 1425 nutantium populorum corda firmavit, necessaria sola fuerit mansuetudo; post passionem correctio. Certe mulceat Dominus, increpet Paulus: suadeat qui potest pectora etiam dura mollire: arguat qui non potest universa suadere. Virgam igitur Paulus ex doctrina", + "candidate_score": 0.640628, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_79", + "bdc_text": "Vide , Bucere Korrigiert aus Buzere. , frater dilecte , quot Korrigiert aus quod .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_873", + "psc_text": "misericordiae sit: et ibi fortasse sanctis quos amicos dicit, et quibus tabernacula tribuit; hic vero docet pauperibus conferendum. Cap. XVII (CAP. XVII. -- Vers. 3.) Si peccaverit in te frater tuus, increpa illum. . 21. Quam bene post divitem qui cruciatur in poenis, subjecit praeceptum veniae largiendae, his utique qui se ab errore convertunt, ne quem desperatio non revocet a culpa! Quam vero moderatus est, ut neque difficilis venia, nec remissa sit indulgentia; ne quem vel austera percellat invectio, vel conniventia invitet ad culpam! Sic et alibi: Si peccaverit in te frater tuus, vade et corripe eum inter te et ipsum (Matth. XVIII, 15) . Plus enim proficiat amica correptio, quam accusatio turbulenta: illa pudorem incutit, haec indignationem movet. Servetur potius quod prodi metuat, qui monetur. Bonum quippe est ut amicum magis te qui corripitur credat, quam inimicum: facilius enim consiliis acquiescitur, quam injuriae succumbitur. Unde et Apostolus: Corripite, inquit,", + "candidate_score": 0.63766, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_59_61", + "bdc_text": "Er unterstützte Johannes Pfefferkorn , der die Verbrennung aller jüdischen Schriften forderte , in seiner Auseinandersetzung mit Reuchlin , und appellierte in Rom gegen dessen Freispruch , war aber auch ein scharfer Gegner Luthers sowie jener Theologen , die sich um eine vermittelnde Position bemühten. - Lit. : Gilbert Tournoy und Peter G . Bietenholz , in :", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_1062", + "psc_text": "sed alia est quam condemno, flamma perfidiae. Hanc flammam condemno Judaeorum, divina secutus oracula; dicit enim Dominus: Argentum vestrum reprobum est (Jerem. VI, 30) . Si argentum Judaeorum reprobum est, et focus reprobus Judaeorum est. Denique foco et auro Judaeorum caput vituli figuratum est (Exod. XXXII, 24), hoc est, sacrilegii principatus. 78. Sed videamus negandi tenorem, quem inter evangelistas video esse diversum. Ita novum fuit Petrum potuisse peccare, ut peccatum ejus nec ab evangelistis potuerit comprehendi. Itaque Petrum prodenti ancillae quod ex illis esset qui cum Jesu Galilaeo erant, prima voce Matthaeus posuit respondisse: Nescio quid dicas (Matth. XXVI, 70) . Hoc etiam Marcus (Marc. XIV, 68), qui secutus est Petrum, et ex ipso potuit verius cognoscere. Prima vox negantis est Petri; qua tamen non negare Dominum, sed a proditione se separasse mulieris videtur. 1521 . 79. Quid tamen negaverit, considera. Ex illis utique se esse, qui cum Jesu Galilaeo", + "candidate_score": 0.635705, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_43", + "bdc_text": "De Schem HamphorasDie im März 1543 vollendete , scharf antijüdische Schrift \"Vom Schem Hamphoras und vom Geschlecht Christi\" ( WA LIII 579-648 )", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_1008", + "psc_text": "Gothi et Armenii crediderunt, et ideo mundi finem videmus: ita et a viro spirituali Evangelium praedicatur, quando omnes sapientiae progressus et omnes virtutes exsequitur, psallenti mente et spiritu, novissimam destruens mortem; tunc enim finis, cum tradiderit in eo Christus regnum Deo et Patri, fueritque iste subjectus ei qui sibi subjecit omnia, ut sit Deus omnia, in omnibus (I Cor. XV, 25). Et praedicabitur Evangelium per omnes civitates, id est, civitates Judaeae: Notus enim in Judaea Deus (Ps. LXXV, 1) . Tunc enim civitates aedificantur Judaeae, quando virtutum fundamenta ponuntur. (Vers. 20.) Cum videritis circumdari ab exercitu Hierusalem. . 15. Vere Hierusalem ab exercitu obsessa est, et expugnata a Romano duce. Unde Judaei putaverunt tunc factam abominationem desolationis, eo quod caput porci in templum jecerint illudentes Romani Judaicae ritum observantiae. Quod ego nec furens dixerim. Abominatio enim desolationis, exsecrabilis adventus Antichristi est; eo quod sacrilegis infaustis mentium interiora 1508 contaminet: sedens", + "candidate_score": 0.633378, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_127", + "bdc_text": "] Per caetera hortatus sum , ne quid negligat suosque hortetur , vigilent in comitiis SpirensibusDer ursprünglich auf den 30 .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_688", + "psc_text": "aevi cursu ac vitae hujus anfractu graviter fatigatis, panis refectionis deesse non possit, qui hominis corda confirmet?. 89. Nec solum media nocte Dominus, sed omnibus 1431 prope docet vigilandum esse momentis; venit enim et vespertina, et secunda, et tertia vigilia, et pulsare consuevit: Beati, itaque, servi illi, quos cum venerit Dominus, invenerit vigilantes (Luc. XII, 37) . Si ergo desideras ut virtus Dei praecingat se, et ministret tibi, vigilandum est semper: multae enim insidiae sunt bonis, et gravis corporis somnus; quia si dormire mens coeperit, vigorem suae virtutis amittit. Excita igitur somnum tuum, ut pulses ostium Christi: quod aperiri sibi etiam Paulus exposcit, non solum suis, sed etiam populi orationibus obsecrans se juvari, ut aperiatur ostium sibi ad loquendum mysterium Christi (Coloss. IV, 3). Et fortasse illud est ostium quod apertum vidit Joannes; vidit enim, et dixit: Post haec vidi, et ecce ostium apertum in coelo; et vox prima quam", + "candidate_score": 0.631983, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_59", + "bdc_text": "Er unterstützte Johannes Pfefferkorn , der die Verbrennung aller jüdischen Schriften forderte , in seiner Auseinandersetzung mit Reuchlin , und appellierte in Rom gegen dessen Freispruch , war aber auch ein scharfer Gegner Luthers sowie jener Theologen , die sich um eine vermittelnde Position bemühten. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_1062", + "psc_text": "sed alia est quam condemno, flamma perfidiae. Hanc flammam condemno Judaeorum, divina secutus oracula; dicit enim Dominus: Argentum vestrum reprobum est (Jerem. VI, 30) . Si argentum Judaeorum reprobum est, et focus reprobus Judaeorum est. Denique foco et auro Judaeorum caput vituli figuratum est (Exod. XXXII, 24), hoc est, sacrilegii principatus. 78. Sed videamus negandi tenorem, quem inter evangelistas video esse diversum. Ita novum fuit Petrum potuisse peccare, ut peccatum ejus nec ab evangelistis potuerit comprehendi. Itaque Petrum prodenti ancillae quod ex illis esset qui cum Jesu Galilaeo erant, prima voce Matthaeus posuit respondisse: Nescio quid dicas (Matth. XXVI, 70) . Hoc etiam Marcus (Marc. XIV, 68), qui secutus est Petrum, et ex ipso potuit verius cognoscere. Prima vox negantis est Petri; qua tamen non negare Dominum, sed a proditione se separasse mulieris videtur. 1521 . 79. Quid tamen negaverit, considera. Ex illis utique se esse, qui cum Jesu Galilaeo", + "candidate_score": 0.631969, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_127", + "bdc_text": "] Per caetera hortatus sum , ne quid negligat suosque hortetur , vigilent in comitiis SpirensibusDer ursprünglich auf den 30 .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_144", + "psc_text": "carnis ignava operis fuit, profecto Deus erat, qui divinitatis operibus exercebat carnis aetatem: qui etiam pastores faciebat in illa regione vigilare, custodientes vigilias noctis supra gregem suum. 50. Videte Ecclesiae surgentis exordium: Christus nascitur, et pastores vigilare coeperunt, qui gentium greges, pecudum modo ante viventes in aulam Domini congregarent; ne quos spiritalium bestiarum per offusas noctium tenebras paterentur incursus. Et bene pastores vigilant, quos bonus pastor informat. Grex igitur populus, nox saeculum, pastores sunt sacerdotes. Aut fortasse etiam: ille sit pastor, cui dicitur: Esto vigilans, et confirma (Apoc. III, 2) ; quia non solum episcopos ad tuendum gregem Dominus ordinavit, sed etiam angelos destinavit. (Vers. 9.) Ecce angelus Domini stetit ante illos. . 51. Videte quemadmodum cura divina fidem astruat: angelus Mariam, angelus Joseph, angelus pastores edocet. Non satis est semel missum; duobus enim vel tribus testibus stat omne verbum. (Vers. 13, 14.) Et facta est cum angelo multitudo exercitus", + "candidate_score": 0.631258, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_77_79", + "bdc_text": "et eam interpretationem tantum non revocatSiehe WA LIII 647 , 251. 3 1-33 ; LIV 30 , 22-26 . . Vide , Bucere Korrigiert aus Buzere. , frater dilecte , quot Korrigiert aus quod .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_873", + "psc_text": "misericordiae sit: et ibi fortasse sanctis quos amicos dicit, et quibus tabernacula tribuit; hic vero docet pauperibus conferendum. Cap. XVII (CAP. XVII. -- Vers. 3.) Si peccaverit in te frater tuus, increpa illum. . 21. Quam bene post divitem qui cruciatur in poenis, subjecit praeceptum veniae largiendae, his utique qui se ab errore convertunt, ne quem desperatio non revocet a culpa! Quam vero moderatus est, ut neque difficilis venia, nec remissa sit indulgentia; ne quem vel austera percellat invectio, vel conniventia invitet ad culpam! Sic et alibi: Si peccaverit in te frater tuus, vade et corripe eum inter te et ipsum (Matth. XVIII, 15) . Plus enim proficiat amica correptio, quam accusatio turbulenta: illa pudorem incutit, haec indignationem movet. Servetur potius quod prodi metuat, qui monetur. Bonum quippe est ut amicum magis te qui corripitur credat, quam inimicum: facilius enim consiliis acquiescitur, quam injuriae succumbitur. Unde et Apostolus: Corripite, inquit,", + "candidate_score": 0.629132, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_35", + "bdc_text": "Imo adorant plerique hominis caninam illam et obscoenam facundiam Adagia , 2 , 4 , 34 ( LB II 534 ). .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_968", + "psc_text": "novellarum arborum stirpes de vetustis possint germinare caudicibus. 13. Ne ergo despicias hunc asellum; nam sicut in vestitu ovium sunt lupi rapaces, ita contra inest homo cordis absconditus sub specie bestiali; quia sub exuviis corporis, quod nobis est commune cum belluis, mens Deo plena vegetatur. Quod ad figuram hominum pertinere sanctus Joannes evidentius declaravit (Joan. XII, 13), addendo quia acceperunt sibi medullas palmarum: justus enim ut palma floret. Et ideo adventante Christo, erigebantur jam supra humeros hominum vexilla justitiae, et insigna triumphorum. Quid miratur turba quod operatur mysterium? Etsi nesciat quid miretur; miratur tamen quia in illo pullo sapientia sedet, virtus manet, inhaeret justitia. 14. Ne despicias quoque asinam istam, quae quondam angelum Dei vidit (Num. XXII, 23), quem homo videre non potuit. Et vidit, et detulit, et locuta est; ut agnosceres posterioribus temporibus sub adventu magni angeli Dei gentiles illos, ante asinos, locuturos. 1498 . 15. (Vers. 37.) Pulchre", + "candidate_score": 0.628812, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_79", + "bdc_text": "Vide , Bucere Korrigiert aus Buzere. , frater dilecte , quot Korrigiert aus quod .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_874", + "psc_text": "ipsum (Matth. XVIII, 15) . Plus enim proficiat amica correptio, quam accusatio turbulenta: illa pudorem incutit, haec indignationem movet. Servetur potius quod prodi metuat, qui monetur. Bonum quippe est ut amicum magis te qui corripitur credat, quam inimicum: facilius enim consiliis acquiescitur, quam injuriae succumbitur. Unde et Apostolus: Corripite, inquit, ut fratrem, ut erubescat, non ut inimicum eum existimetis (II Thess. III, 15). Infirmus enim custos diuturnitatis est timor: pudor autem bonus magister officii; qui enim metuit, reprimitur, non emendatur: quem pudet facere, in naturam vertit. . 22. Pulchre autem posuit: Si peccaverit in te; non enim aequa conditio in Deum, hominemque peccare. Denique Apostolus, qui divini est verus interpres oraculi: Haereticum, inquit, post unam correptionem devita (Tit. III, 10) ; quia non est aeque perfidia ut culpa, veniabilis. Et quoniam plerumque per imperitiam error obrepit, corripiendum praecepit; ut aut pertinacia vitetur, aut prolapsio corrigatur. Verum quid est: (Vers. 4.)", + "candidate_score": 0.627484, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_127_129", + "bdc_text": "] Per caetera hortatus sum , ne quid negligat suosque hortetur , vigilent in comitiis SpirensibusDer ursprünglich auf den 30 . November nach Speyer einberufene Reichstag wurde erst am 20 . Februar des folgenden Jahres eröffnet ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_688", + "psc_text": "aevi cursu ac vitae hujus anfractu graviter fatigatis, panis refectionis deesse non possit, qui hominis corda confirmet?. 89. Nec solum media nocte Dominus, sed omnibus 1431 prope docet vigilandum esse momentis; venit enim et vespertina, et secunda, et tertia vigilia, et pulsare consuevit: Beati, itaque, servi illi, quos cum venerit Dominus, invenerit vigilantes (Luc. XII, 37) . Si ergo desideras ut virtus Dei praecingat se, et ministret tibi, vigilandum est semper: multae enim insidiae sunt bonis, et gravis corporis somnus; quia si dormire mens coeperit, vigorem suae virtutis amittit. Excita igitur somnum tuum, ut pulses ostium Christi: quod aperiri sibi etiam Paulus exposcit, non solum suis, sed etiam populi orationibus obsecrans se juvari, ut aperiatur ostium sibi ad loquendum mysterium Christi (Coloss. IV, 3). Et fortasse illud est ostium quod apertum vidit Joannes; vidit enim, et dixit: Post haec vidi, et ecce ostium apertum in coelo; et vox prima quam", + "candidate_score": 0.621396, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_29", + "bdc_text": "Worstium Siehe Luthers 1541 erschienene Schrift \"Wider Hans Worst\" ( WA LI 469-572 ) .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_756", + "psc_text": "Lucam autem est adversarius noster ille praecipue, qui serit illecebras delictorum; ut habeat in supplicio participes, quos habuit in errore consortes: atque ideo socios quaerit ad culpam; ut obnoxios prodat ad poenam. Quem nobis cavendum Petrus apostolus monet dicens: Adversarius vester diabolus tamquam leo rapiens et rugiens quaerit quem devoret (I Petr. V, 8) . 151. Est et adversarius noster juxta Matthaeum omnis virtutis usus, et apostolicus et propheticus sermo, qui nos ad asperiora praecepta, et durioris vitae documenta constringit: cui consentire nos convenit, ut eum operibus aemulemur; ne aliqua nostri contumacia ab eo descivisse prodamur. Juxta Lucam autem nemo nobis magis adversarius quam noster est lapsus, qui nos vitae nostrae accusat indiciis: non quod accusationis ullius judex futurus quaerat officium, sed quod apud omnium cognitorem noster nos actus accusat, dum ab usu virtutis, apostolicisque praeceptis invenitur alienus. 152. Itaque adversarius nobis omnis vitiorum usus, adversaria nobis libido, adversaria avaritia,", + "candidate_score": 0.588973, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 15, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV", + "max_score": 0.700845, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91_93", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot . malum aliquando daturus sit ecclesiae .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2467", + "psc_text": "antequam de Virgine nasceretur (Id. I, 41-45, 67-79); de filio eorum Joanne praecursore ejus, amico sponsi, qui eum et in sancto Spiritu agnovit, et absentem praedicavit, et aliis agnoscendum cum praesens esset ostendit (Joan. I, 19-36, et III, 26-36): hos omitto, quoniam responderi potest orandum pro talibus mortuis non fuisse, qui cum magnis suis meritis hinc abierant, et recepti quiescebant; hoc enim et de antiquis justis similiter respondetur. Quis enim eorum a damnatione totius massae perditionis, quae per unum hominem facta est, salvus esse potuisset, nisi in unum Mediatorem Dei et hominum in carne venturum revelante Spiritu credidisset? Sed numquid ei pro Apostolis orandum fuit, et pro tam multis qui in hac vita adhuc erant, nec cum illo tunc erant, et jam ante crediderant, orandum non fuit? Quis hoc dixerit? 3. Intelligendum est igitur, quod nondum in eum sic crediderant, quomodo in se credi volebat: quandoquidem et ipse Petrus, cui", + "candidate_score": 0.700845, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_90_92", + "bdc_text": "scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2467", + "psc_text": "antequam de Virgine nasceretur (Id. I, 41-45, 67-79); de filio eorum Joanne praecursore ejus, amico sponsi, qui eum et in sancto Spiritu agnovit, et absentem praedicavit, et aliis agnoscendum cum praesens esset ostendit (Joan. I, 19-36, et III, 26-36): hos omitto, quoniam responderi potest orandum pro talibus mortuis non fuisse, qui cum magnis suis meritis hinc abierant, et recepti quiescebant; hoc enim et de antiquis justis similiter respondetur. Quis enim eorum a damnatione totius massae perditionis, quae per unum hominem facta est, salvus esse potuisset, nisi in unum Mediatorem Dei et hominum in carne venturum revelante Spiritu credidisset? Sed numquid ei pro Apostolis orandum fuit, et pro tam multis qui in hac vita adhuc erant, nec cum illo tunc erant, et jam ante crediderant, orandum non fuit? Quis hoc dixerit? 3. Intelligendum est igitur, quod nondum in eum sic crediderant, quomodo in se credi volebat: quandoquidem et ipse Petrus, cui", + "candidate_score": 0.698818, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91_93", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot . malum aliquando daturus sit ecclesiae .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2216", + "psc_text": "Spiritus sanctus. Qui posteaquam illi est abundantia gratiae largioris infusus, sic ad perhibendum de Christo testimonium quondam ejus frigidum pectus accendit, atque illa prius trepida quae veritatem suppresserant, ora reseravit, ut cum omnes in quos venerat Spiritus sanctus, linguis omnium gentium loquerentur, Judaeorum circumstantibus turbis, solus ad testimonium de Christo perhibendum praecaeteris promptius emicaret, ejusque interfectores de illius resurrectione confunderet. Si quem delectat tam suaviter sanctum tale spectaculum intueri, Actus Apostolorum legat (Act. II-V.): ibi beatum Petrum quem negantem doluerat, stupeat praedicantem; ibi linguam illam videat ad fiduciam a diffidentia, et ad libertatem a servitute translatam, tot linguas inimicorum convertere ad Christi confessionem, quarum non valendo unam ferre, versa fuerat in negationem. Quid plura? Tantus in illo fulgor gratiae, tanta Spiritus sancti plenitudo apparebat, tanta de ore praedicantis pretiosissimae veritatis pondera procedebant, ut ingentis multitudinis adversarios interfectores Christi Judaeos faceret pro illo paratos mori, a quibus cum illo formidabat occidi.", + "candidate_score": 0.695476, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_117_119", + "bdc_text": "passus sis in negotio concordiae inter Lutherum et nos sarciendae , nihil respondeo , cum in hoc applicaris , ut habeamus exemplum patientiae . Nos alioqui , deo gratias , impatientes non sumus , qui omne iuditium iusto iudici deo commisimus In der Vorlage connisimus . . Strenue laborasti pro sarcienda concordia ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1236", + "psc_text": "Misericors et miserator Dominus. Ita plane. Adhuc adde, longanimis; adhuc adde, et multum misericors: sed time quod est in novissimo, et verax (Psal. LXXXV, 15) . Quos enim modo sustinet peccantes, judicaturus est contemnentes. An divitias longanimitatis et mansuetudinis ejus contemnis, ignorans quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam cordis tui et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua (Rom. II, 4-6) . Mansuetus Dominus, longanimis Dominus, misericors Dominus: sed et justus Dominus, et verax Dominus. Largitur tibi spatium correctionis: sed tu plus amas dilationem quam emendationem. Malus fuisti heri? hodie bonus esto. Et hodiernum diem in malitia peregisti? vel cras mutare. Semper exspectas, et de misericordia Dei tibi plurimum polliceris: quasi ille qui tibi per poenitentiam promisit indulgentiam, promiserit tibi etiam prolixiorem vitam. Unde scis quid pariat crastinus dies? Recte dicis in corde", + "candidate_score": 0.682215, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_116_118", + "bdc_text": "Ad reliqua , quae prolixe scribis , quae egeris etVor et gestrichenes inter Lutherum et nos sarciendae . passus sis in negotio concordiae inter Lutherum et nos sarciendae , nihil respondeo , cum in hoc applicaris , ut habeamus exemplum patientiae . Nos alioqui , deo gratias , impatientes non sumus , qui omne iuditium iusto iudici deo commisimus In der Vorlage connisimus . .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1236", + "psc_text": "Misericors et miserator Dominus. Ita plane. Adhuc adde, longanimis; adhuc adde, et multum misericors: sed time quod est in novissimo, et verax (Psal. LXXXV, 15) . Quos enim modo sustinet peccantes, judicaturus est contemnentes. An divitias longanimitatis et mansuetudinis ejus contemnis, ignorans quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam cordis tui et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua (Rom. II, 4-6) . Mansuetus Dominus, longanimis Dominus, misericors Dominus: sed et justus Dominus, et verax Dominus. Largitur tibi spatium correctionis: sed tu plus amas dilationem quam emendationem. Malus fuisti heri? hodie bonus esto. Et hodiernum diem in malitia peregisti? vel cras mutare. Semper exspectas, et de misericordia Dei tibi plurimum polliceris: quasi ille qui tibi per poenitentiam promisit indulgentiam, promiserit tibi etiam prolixiorem vitam. Unde scis quid pariat crastinus dies? Recte dicis in corde", + "candidate_score": 0.680281, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_19_21", + "bdc_text": "dolet et reliquis piis et doctis fratribus . Nec est , quod metuas vixdum diremptam pugnam nostro reparandam fervore . Nisi enim publico scripto ille nos prior lacessiverit aut nostra sic impetiverit , ut non possimus citra veritatis et purae confessionis discrimen silentio contumeliam dissimulareVor dissimulare ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang. , nunquam descendemus in harenam Adagia 1 , 9 , 83 ( LB II 361) . .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1120", + "psc_text": "Deus noster et non silebit (Psal. XLIX, 3) . Quid est, manifestus veniet? Quia venit occultus. Tunc non silebit: nam quando venit occulius sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se non aperuit os suum (Isai. LIII, 7). Veniet et non silebit. Tacui, inquit, numquid semper tacebo (Id. XLII, 14, sec. LXX) ? 7. Modo autem quid necessarium est eis qui habent justitiam? Quod in illo ipso psalmo legitur, Quoadusque justitia convertatur in judicium; et qui habent eam, omnes recti corde. Quaeritis fortasse qui sunt recti corde? Illos invenimus in Scriptura rectos corde, qui mala saeculi tolerant, et non accusant Deum. Videte, fratres; rara avis est ista quam loquor. Nescio quo enim modo quando evenit homini aliquid mali, Deum currit accusare, qui deberet se. Quando boni aliquid agis, te laudas: quando mali aliquid pateris, Deum accusas. Hoc est ergo cor tortum, non rectum. Ab ista distortione", + "candidate_score": 0.679304, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_73_75", + "bdc_text": "certa esse et indubitata , negat christianum et genuinum ex his sensum percipi posse . Asserit ea a rabinis esse corruptaSiehe WA LIII 646 , 19-647 , 9 ; LIV 100 , 231. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_434", + "psc_text": "ter me negabis (Matth. XXVI, 33, 34, et Luc. XXII, 33, 34) . Homo ergo nesciebat quid esset in se; sed Creator hominis noverat quid esset in homine. Crediderunt tamen in nomine ejus multi, et ipse Jesus non se credebat eis. Quid dicimus, fratres? Forte consequentia indicabunt nobis quid sibi vult mysterium verborum istorum. Quia crediderant in eum homines, manifestum est, verum est: nemo dubitat, Evangelium loquitur, verax Evangelista testatur. Item quia ipse Jesus non credebat semetipsum illis, et hoc manifestum est, et nullus christianus dubitat; quia et hoc Evangelium loquitur, et idem verax Evangelista testatur. Quare ergo crediderunt illi in nomine ejus, et Jesus non credebat semetipsum illis? Sequentia videamus. 3. Erat autem homo ex Pharisaeis, Nicodemus nomine, princeps Judaeorum: hic venit ad eum nocte, et dixit ei, Rabbi. Jam hoc nostis, quia Rabbi magister dicitur. Scimus quia a Deo venisti magister: nemo enim potest haec signa facere quae", + "candidate_score": 0.668699, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_20_22", + "bdc_text": "Nec est , quod metuas vixdum diremptam pugnam nostro reparandam fervore . Nisi enim publico scripto ille nos prior lacessiverit aut nostra sic impetiverit , ut non possimus citra veritatis et purae confessionis discrimen silentio contumeliam dissimulareVor dissimulare ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang. , nunquam descendemus in harenam Adagia 1 , 9 , 83 ( LB II 361) . . Vide autem etiam atque etiam , doctissime idemque dilectissime mi Bucere , ne , dum omnes silemus et omnia dissimulamus omniaque illi permittimus , graviter et in dominum et in functionem nostram peccemus .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1120", + "psc_text": "Deus noster et non silebit (Psal. XLIX, 3) . Quid est, manifestus veniet? Quia venit occultus. Tunc non silebit: nam quando venit occulius sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se non aperuit os suum (Isai. LIII, 7). Veniet et non silebit. Tacui, inquit, numquid semper tacebo (Id. XLII, 14, sec. LXX) ? 7. Modo autem quid necessarium est eis qui habent justitiam? Quod in illo ipso psalmo legitur, Quoadusque justitia convertatur in judicium; et qui habent eam, omnes recti corde. Quaeritis fortasse qui sunt recti corde? Illos invenimus in Scriptura rectos corde, qui mala saeculi tolerant, et non accusant Deum. Videte, fratres; rara avis est ista quam loquor. Nescio quo enim modo quando evenit homini aliquid mali, Deum currit accusare, qui deberet se. Quando boni aliquid agis, te laudas: quando mali aliquid pateris, Deum accusas. Hoc est ergo cor tortum, non rectum. Ab ista distortione", + "candidate_score": 0.662367, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_21", + "bdc_text": "Nisi enim publico scripto ille nos prior lacessiverit aut nostra sic impetiverit , ut non possimus citra veritatis et purae confessionis discrimen silentio contumeliam dissimulareVor dissimulare ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang. , nunquam descendemus in harenam Adagia 1 , 9 , 83 ( LB II 361) . .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_120", + "psc_text": "digito ostendere. Sicut enim ignorabatur Christus ab his qui Prophetis non crediderunt antequam veniret, sic ab eis ignorabatur et praesens. Venerat enim humiliter primo et occultus; tanto occultior, quanto humilior: populi autem spernentes per superbiam suam humilitatem Dei, crucifixerunt Salvatorem suum, et fecerunt damnatorem suum. 2. Sed qui primo venit occultus, quia venit humilis, numquid deinceps non est venturus manifestus, quia excelsus? Audistis modo Psalmum: Deus manifestus veniet, Deus noster et non silebit. Siluit ut judicaretur, non silebit cum coeperit judicare. Non diceretur, manifestus veniet, nisi primo venisset occultus; nec diceretur, non silebit, nisi quia primo siluit. Quomodo siluit? Interroga Isaiam: Sicut ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram eo qui se tonderet, fuit sine voce, sic non aperuit os suum (Isai. LIII, 7) . Veniet autem manifestus, et non silebit. Quomodo manifestus? ignis ante eum praeibit, et in circuitu ejus tempestas valida (Psal. XLIX, 3) . Tempestas", + "candidate_score": 0.651818, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_37_39", + "bdc_text": "superare . Scribit contra IudaeosZur folgenden Kritik Bullingers an Luthers späten Judenschriften vgl. Detmers , Judentum 161-165 . et disputat non inepte prorsus et inutiliter pro fide nostra sancta christiana ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_126", + "psc_text": "lapis ille, conteret eos (Luc. XX, 18) . Primo super humilem ceciderunt; excelsus super illos venturus est: sed ut eos venturus excelsus conterat, primo eos humilis quassavit. Offenderunt in eum, et quassati sunt; non contriti, sed quassati: veniet excelsus, et conteret eos. Sed ignoscendum est Judaeis, quia offenderunt in lapidem qui nondum creverat. Quales sunt illi qui in ipsum montem offenderunt? Jam de quibus dicam cognoscitis. Qui negant Ecclesiam toto orbe diffusam, non in humilem lapidem, sed in ipsum montem offendunt: quod factus est ille lapis dum cresceret. Caeci Judaei non viderunt humilem lapidem: quanta caecitas est non videre montem? 5. Ergo viderunt humilem, et non cognoverunt. Demonstrabatur illis per lucernam. Nam primo ille, quo major nemo surrexerat in natis mulierum, dixit, Non sum ego Christus. Dictumque illi est, Numquid tu es Elias? Respondit, non sum. Christus enim praemittit ante se Eliam: et dixit, Non sum, et fecit nobis quaestionem.", + "candidate_score": 0.650823, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_21", + "bdc_text": "Nisi enim publico scripto ille nos prior lacessiverit aut nostra sic impetiverit , ut non possimus citra veritatis et purae confessionis discrimen silentio contumeliam dissimulareVor dissimulare ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang. , nunquam descendemus in harenam Adagia 1 , 9 , 83 ( LB II 361) . .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1120", + "psc_text": "Deus noster et non silebit (Psal. XLIX, 3) . Quid est, manifestus veniet? Quia venit occultus. Tunc non silebit: nam quando venit occulius sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se non aperuit os suum (Isai. LIII, 7). Veniet et non silebit. Tacui, inquit, numquid semper tacebo (Id. XLII, 14, sec. LXX) ? 7. Modo autem quid necessarium est eis qui habent justitiam? Quod in illo ipso psalmo legitur, Quoadusque justitia convertatur in judicium; et qui habent eam, omnes recti corde. Quaeritis fortasse qui sunt recti corde? Illos invenimus in Scriptura rectos corde, qui mala saeculi tolerant, et non accusant Deum. Videte, fratres; rara avis est ista quam loquor. Nescio quo enim modo quando evenit homini aliquid mali, Deum currit accusare, qui deberet se. Quando boni aliquid agis, te laudas: quando mali aliquid pateris, Deum accusas. Hoc est ergo cor tortum, non rectum. Ab ista distortione", + "candidate_score": 0.650277, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_56_58", + "bdc_text": "Heribert Smolinsky , in : LThK3 I 1024. , Hochostratos Korrigiert aus Hochosteratos . Jakob ( van ) Hoogstraten ( Hoogstraeten ) , geb. um 1460 in Hoogstraten ( Prov. Antwerpen) , gest. 1527 in Köln , studierte zunächst in Löwen , wo er 1485 den Magistergrad erlangte. 1504 promovierte er , inzwischen Dominikaner geworden , in Köln zum Dr. theol. , wo er als Professor lehrte und Prior des Domini kanerkonvents sowie Inquisitor der Erzbistümer Köln , Mainz und Trier wurde .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_180", + "psc_text": "in neminem, ministerium et in bonos et in malos. Non exhorreat columba ministerium malorum, respiciat Domini potestatem. Quid tibi facit malus minister, ubi bonus est Dominus? Quid te impedit malitiosus praeco, si est benevolus judex? Joannes didicit per columbam hoc. Quid est quod didicit? Ipse repetat: Ipse mihi dixit, inquit, Super quem videris Spiritum descendentem, tanquam columbam, et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Non ergo te decipiant, o columba, seductores, qui dicunt, Nos baptizamus. Columba, agnosce quid docuit columba. Hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Per columbam discitur quia hic est; et tu ejus potestate putas te baptizari, cujus ministerio baptizaris? Si hoc putas, nondum es in corpore columbae; et si non es in corpore columbae, non mirandum quia simplicitatem non habes. Simplicitas enim maxime per columbam designatur. 12. Quare per simplicitatem columbae didicit Joannes, quia hic est qui baptizat in Spiritu sancto, fratres", + "candidate_score": 0.64693, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_40_42", + "bdc_text": "sed felix et plausibile argumentumVor argumentum ein gestrichenes , unlesbares Wort. ingratum , imo ineptum reddit suis illis foedis dicteriis et scurrilitate nemini , nedum seni theologo decora . Ut autem demus paucula quaedam ineptaVor inepta ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang . esse dissimulanda propter multa utilia et apposita , quae in eo continentur libro , quis , oro , ferat aut boni consulat librumVor librum gestrichenes de .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1", + "psc_text": "Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc enim animalis homo non percipit. Quid ergo, fratres? silebimus hinc? Quare ergo legitur, si silebitur? aut quare auditur, si non exponitur? sed et quid exponitur, si non intelligitur? Itaque quoniam rursum esse non dubito in numero vestro quosdam, a quibus possit non solum expositum capi, sed et antequam exponatur, intelligi; non fraudabo eos qui possunt capere, dum timeo superfluus esse auribus eorum qui non possunt capere. Postremo aderit misericordia Dei, fortasse ut omnibus satis fiat, et capiat quisque quod potest: quia et qui loquitur, dicit quod potest. Nam dicere ut est, quis potest? Audeo dicere, fratres mei, forsitan nec ipse Joannes dixit ut est, sed et ipse ut potuit; quia de Deo homo dixit: et quidem inspiratus a Deo, sed tamen homo. Quia inspiratus, dixit aliquid; si non inspiratus esset, dixisset nihil: quia vero homo inspiratus, non totum quod", + "candidate_score": 0.644665, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_43_45", + "bdc_text": "De Schem HamphorasDie im März 1543 vollendete , scharf antijüdische Schrift \"Vom Schem Hamphoras und vom Geschlecht Christi\" ( WA LIII 579-648 ) enthält u. a . eine pauschale Verurteilung der rabbinischen Bibelexegese .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_125", + "psc_text": "vult intelligi Judaeorum. Sed regnum Judaeorum non impleverat universam faciem terrae. Inde praecisus est ille lapis, quia inde natus est in praesentia Dominus. Et quare sine manibus? Quia sine opere virili Virgo peperit Christum. Jam ergo erat lapis ille praecisus sine manibus, ante oculos Judaeorum: sed humilis erat. Non immerito; quia nondum creverat lapis ille, et impleverat orbem terrarum: quod ostendit in regno suo, quod est Ecclesia, qua implevit totam faciem terrae. Quia ergo nondum creverat, offenderunt in illum tanquam in lapidem: et factum est in eis quod scriptum est, Qui ceciderit super lapidem istum, conquassabitur; et super quos ceciderit lapis ille, conteret eos (Luc. XX, 18) . Primo super humilem ceciderunt; excelsus super illos venturus est: sed ut eos venturus excelsus conterat, primo eos humilis quassavit. Offenderunt in eum, et quassati sunt; non contriti, sed quassati: veniet excelsus, et conteret eos. Sed ignoscendum est Judaeis, quia offenderunt in lapidem", + "candidate_score": 0.643224, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_95", + "bdc_text": "ac tui similes , qui apud illum valetis plurimum , amicum , fratrem et , si ita libet dicere , praeceptorem coherceretis , ut sui ipsiusut sui ipsius von Bullinger am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2143", + "psc_text": "sicut et Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis (Galat. II, 20). Majorem quippe hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Eumque sic imitemur pia obedientia, ut ei nos comparare nulla praesumamus audacia. TRACTATUS LXXXV. De eo quod dicit, Vos amici mei estis, si feceritis quae praecipio vobis. Jam non dico vos servos; quia servus nescit quid faciat dominus ejus. Cap. XV, V\\ V\\. 14, 15. 1. Cum Dominus Jesus commendasset charitatem quam exhibuit nobis moriendo pro nobis, atque dixisset, Majorem hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis: Vos, inquit, amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis. Magna dignatio! cum servus bonus esse non possit, nisi praecepta domini sui fecerit; hinc amicos suos voluit intelligi, unde servi boni possunt probari. Sed, ut dixi, ista dignatio est, ut dominus quos novit servos suos, dignetur dicere amicos suos. Nam", + "candidate_score": 0.642961, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_113", + "bdc_text": "Annitendum ergo nobis omnibus , ut ratio habeatur ecclesiae modestiaeque , ut revocetur exemplum prophetarum et apostolorum et ne quid fiat praefractius per aemulationem et arrogantiam .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_376", + "psc_text": "Sed est et alius intellectus non praetermittendus, et ipsum dicam: eligat quisque quod placet; nos quod suggeritur non subtrahimus. Mensa enim Domini est, et non oportet ministrum fraudare convivas, praesertim sic esurientes, ut appareat aviditas vestra. Prophetia quae ab antiquis temporibus dispensatur, ad salutem omnium gentium pertinet. Ad solum quidem populum Israel missus est Moyses, et ei soli populo per eum Lex data est, et ipsi Prophetae ex illo populo fuerunt, et ipsa distributio temporum secundum eumdem populum distincta est; unde et hydriae dicuntur secundum purificationem Judaeorum: sed tamen quod illa prophetia etiam caeteris gentibus annuntiabatur, manifestum est; quandoquidem Christus in eo occultus erat, in quo benedicuntur omnes gentes, sicut promissum est Abrahae dicente Domino, In semine tuo benedicentur omnes gentes (Gen. XXII, 18) . Nondum autem intelligebatur, quia nondum aqua conversa erat in vinum. Ergo omnibus gentibus dispensabatur prophetia. Quod ut emineat jucundius, de singulis aetatibus, tanquam de singulis", + "candidate_score": 0.640578, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_58", + "bdc_text": "Jakob ( van ) Hoogstraten ( Hoogstraeten ) , geb. um 1460 in Hoogstraten ( Prov. Antwerpen) , gest. 1527 in Köln , studierte zunächst in Löwen , wo er 1485 den Magistergrad erlangte. 1504 promovierte er , inzwischen Dominikaner geworden , in Köln zum Dr. theol. , wo er als Professor lehrte und Prior des Domini kanerkonvents sowie Inquisitor der Erzbistümer Köln , Mainz und Trier wurde .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_174", + "psc_text": "Super quem videris Spiritum descendentem, quasi columbam, et manentem super eum, ipse est. Quid ipse est? Dominus. Sed jam noverat Dominum. Ergo putate huc usque dixisse Joannem, Ego non noveram eum; sed qui me misit baptizare in aqua, ipse mihi dixit. Quaerimus quid dixerit? Sequitur, Super quem videris Spiritum descendentem, quasi columbam, et manentem super eum. Non dico sequentia; interim attendite: Super quem videris Spiritum descendentem, tanquam columbam, et manentem super eum, ipse est. Sed quid ipse est? quid me voluit per columbam docere qui me misit? Quia ipse erat Dominus? Jam noveram a quo missus eram: jam noveram eum cui dixi, Tu ad me venis baptizari? ego a te debeo baptizari: usque adeo ergo noveram Dominum, ut ego ab eo vellem baptizari, non ut a me ipse baptizaretur: et tunc mihi dixit, Sine modo; impleatur omnis justitia (Matth. III, 14, 15) ; pati veni, baptizari non venio? impleatur omnis", + "candidate_score": 0.635671, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_43", + "bdc_text": "De Schem HamphorasDie im März 1543 vollendete , scharf antijüdische Schrift \"Vom Schem Hamphoras und vom Geschlecht Christi\" ( WA LIII 579-648 )", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_125", + "psc_text": "vult intelligi Judaeorum. Sed regnum Judaeorum non impleverat universam faciem terrae. Inde praecisus est ille lapis, quia inde natus est in praesentia Dominus. Et quare sine manibus? Quia sine opere virili Virgo peperit Christum. Jam ergo erat lapis ille praecisus sine manibus, ante oculos Judaeorum: sed humilis erat. Non immerito; quia nondum creverat lapis ille, et impleverat orbem terrarum: quod ostendit in regno suo, quod est Ecclesia, qua implevit totam faciem terrae. Quia ergo nondum creverat, offenderunt in illum tanquam in lapidem: et factum est in eis quod scriptum est, Qui ceciderit super lapidem istum, conquassabitur; et super quos ceciderit lapis ille, conteret eos (Luc. XX, 18) . Primo super humilem ceciderunt; excelsus super illos venturus est: sed ut eos venturus excelsus conterat, primo eos humilis quassavit. Offenderunt in eum, et quassati sunt; non contriti, sed quassati: veniet excelsus, et conteret eos. Sed ignoscendum est Judaeis, quia offenderunt in lapidem", + "candidate_score": 0.629703, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_128", + "bdc_text": "November nach Speyer einberufene Reichstag wurde erst am 20 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2552", + "psc_text": "Caipham quippe ab Anna collega et socero ejus dixerat missum. Sed si ad Caipham, cur in praetorium? Quod nihil aliud vult intelligi, quam ubi praeses Pilatus habitabat. Aut igitur aliqua urgente causa de domo Annae, quo ad audiendum Jesum ambo convenerant, Caiphas perrexerat ad praetorium praesidis, et socero suo Jesum reliquerat audiendum: aut in domo Caiphae praetorium Pilatus acceperat, et tanta domus erat, ut seorsum habitantem dominum suum, seorsum judicem ferret. 2. Erat autem mane, et ipsi, id est qui ducebant Jesum: non introierunt in praetorium, hoc est in eam partem domus quam Pilatus tenebat, si ipsa erat domus Caiphae. Cur autem non introierunt in praetorium, exponens causam, Ut non contaminarentur, inquit, sed ut manducarent Pascha. Dies enim agere coeperant azymorum: quibus diebus contaminatio illis erat in alienigenae habitaculum intrare. O impia caecitas! Habitaculo videlicet contaminarentur alieno, et non contaminarentur scelere proprio? Alienigenae judicis praetorio contaminari timebant, et fratris innocentis", + "candidate_score": 0.624034, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_50", + "bdc_text": "Si hodie revivisceret inclitus ille heros CapnionJohannes Reuchlin. , diceret in uno Luthero revixisse TungarosArnold von Tongern ( Luyd , van Luyde , Tongrensis ) , von Tongern ( Prov .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1268", + "psc_text": "Ego quidem baptizo vos in aqua; qui autem venit, fortior me est, cujus non sum dignus calceamentum solvere (Joan. I, 26, 27) . Videte quemadmodum se lucerna diei submittat. Lucernam vero ipsum Joannem fuisse Dominus ipse testatur: Ille erat, inquit, lucerna ardens et lucens; et vos voluistis ad horam exsultare in lumine ejus (Id. V, 35) . Quando autem dixerunt Judaei Domino, Dic nobis, in qua potestate ista facis? sciens Dominus quia Joannem Baptistam pro magno haberent, et quod ipse quem pro magno habebant, eis de Domino testimonium perhibuisset, respondit eis: Interrogabo et ego vos unum sermonem: dicite mihi, Baptismus Joannis unde est? de coelo, an ex hominibus? Turbati illi intra semetipsos cogitabant, quia si dicerent, Ab hominibus, lapidari possent a turba, quae Joannem prophetam esse credebat: si dicerent, De coelo, responderet eis, Ille quem confitemini de coelo habuisse prophetiam, mihi testimonium perhibuit, et ab illo audistis in qua ego", + "candidate_score": 0.621351, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_124_126", + "bdc_text": "Nihil amplius expetimus ; satis in hoc nobis concordiae . [ Autographe Nachschrift:", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2324", + "psc_text": "et veri similitudine fallitur, ut pro vero approbet falsum, et obscuritate sua quasi quibusdam tenebris impeditur, ne perveniat ad verum. Et ideo non est ista substantia verissime simplex, cui non hoc est esse quod nosse: potest enim esse, nec nosse. At illa divina non potest, quia id quod habet est. Ac per hoc non sic habet scientiam, ut aliud illi sit scientia qua scit, aliud essentia qua est; sed utrumque unum. Nec utrumque dicendum est, quod simpliciter unum est. Sicut habet Pater vitam in semetipso, nec aliud est ipse quam vita quae in ipso est; et dedit Filio habere vitam in semetipso (Joan. V, 26) , hoc est, genuit Filium qui et ipse vita esset. Sic itaque debemus accipere quod de Spiritu sancto dictum est, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur, ut intelligamus non eum esse a semetipso. Pater quippe solus de alio non est. Nam et", + "candidate_score": 0.617476, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_66", + "bdc_text": "internicino [ !] Wohl vom Kopisten verschrieben aus internecivo .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1201", + "psc_text": "Spiritus datus, quia Jesus nondum erat glorificatus. Est ergo sitis interior et venter interior, quia est homo interior. Et ille quidem interior invisibilis, exterior autem visibilis: sed melior interior quam exterior. Et quod non videtur, hoc plus amatur: constat enim plus amari hominem interiorem quam exteriorem. Unde hoc constat? Unusquisque in seipso probet. Quamvis enim qui male vivunt, animos suos corpori addicant; vivere tamen volunt, quod non est nisi animi, magisque seipsos indicant qui regunt, quam illa quae reguntur. Regunt enim animi, reguntur corpora. Gaudet quisque voluptate, et capit de corpore voluptatem: sed separa animum, nihil restat in corpore quod gaudeat; et si de corpore gaudet, animus gaudet. Si gaudet de domo sua, de se non debet gaudere? et si habet animus unde oblectetur extrinsecus, sine deliciis manet intrinsecus? Omnino constat plus amare hominem animam suam quam corpus suum. Sed et in alio homine plus amat homo animam quam corpus.", + "candidate_score": 0.602686, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_29", + "bdc_text": "Worstium Siehe Luthers 1541 erschienene Schrift \"Wider Hans Worst\" ( WA LI 469-572 ) .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2181", + "psc_text": "usque ad id, Qui me odit, et Patrem meum odit. Cap. XV, V\\ V\\. 22, 23. 1. Superius dixerat Dominus ad discipulos suos: Si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt: sed haec omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui misit me. De quibus autem hoc dixerit si quaeramus, invenimus eum ad haec verba venisse ab eo quod dixerat, Si mundus vos odit, scitote quia me priorem vobis odio habuit: nunc vero quod addidit, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, Judaeos ostendit expressius. De his ergo et illa dicebat; nam hoc indicat verborum ipsa contextio. De his enim dicit, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, de quibus dicebat, Si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt: sed haec omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum", + "candidate_score": 0.584928, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 16, + "cf_id": "cf036", + "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae", + "max_score": 0.700334, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91_93", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot . malum aliquando daturus sit ecclesiae .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_488", + "psc_text": "plena sit divinitatis immensae notitia. Tota enim plenitudo datur, ubi Spiritus non ad mensuram datur. Non autem plenitudinem ejus, sed de plenitudine nos omnes accepimus, et gratiam pro gratia (Joan. I, 16) . Ubi ostenditur etiam in illa gratia speciei, quae dabitur ( al. datur) pro gratia fidei, non ipsam plenitudinem, sed de plenitudine ejus nos esse accepturos gratiam pro gratia: et hoc ipso quod de plenitudine ejus accepimus, nos esse implendos, in quantum per ejus gratiam capaces erimus. Quod ostendit nobis propheta, dicens: Adimplebis me laetitia cum vultu tuo (Psal. XV, 11) ; et iterum: Repleti sumus mane misericordia tua (Psal. LXXXIX, 14) ; et iterum: Replebimur bonis domus tuae (Psal. LXIV, 5) ; sed ut repleamur, de plenitudine ejus accipiemus; de Christo autem Paulus doctor gentium dicit, quia in ipso complacuit omnem plenitudinem inhabitare (Coloss. I, 19) ; de quo idem dicit, quia in ipso inhabitat omnis plenitudo", + "candidate_score": 0.700334, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91_93", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot . malum aliquando daturus sit ecclesiae .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_476", + "psc_text": "sine mensura tribuit Spiritus largitatem, dicens: Non enim ad mensuram dat Deus Spiritum (Joan. III, 34) : cum et majores nostri in nobis mensuram hujus largitatis accipiant, in Christo autem plenitudinem manere sancti Spiritus fateantur. Beatus namque Ambrosius in libro primo (Cap. 6) de Spiritu sancto, inter alia sic ait: De Spiritu meo, inquit, effundam (Act. II, 17) . Non Spiritum ait, sed de Spiritu: neque enim nos capere possumus plenitudinem Spiritus sancti, sed tantum accipimus, quantum de suo arbiter nostri pro sua voluntate diviserit. Ostendens ergo nos sanctus Ambrosius non plenitudinem, sed de plenitudine Spiritus accipere, ut ostenderet Christum omnem plenitudinem Spiritus accepisse, paulo post (Ibidem) haec dicit: De Spiritu sancto Pater se dicit effundere super omnem carnem. Non enim totum effundit, sed quod effudit, omnibus abundavit. Super nos 251 ergo effusum est de Spiritu sancto. At vero super Dominum Jesum, cum in forma esset hominis, manebat Spiritus; sicut", + "candidate_score": 0.697561, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_90_92", + "bdc_text": "scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_476", + "psc_text": "sine mensura tribuit Spiritus largitatem, dicens: Non enim ad mensuram dat Deus Spiritum (Joan. III, 34) : cum et majores nostri in nobis mensuram hujus largitatis accipiant, in Christo autem plenitudinem manere sancti Spiritus fateantur. Beatus namque Ambrosius in libro primo (Cap. 6) de Spiritu sancto, inter alia sic ait: De Spiritu meo, inquit, effundam (Act. II, 17) . Non Spiritum ait, sed de Spiritu: neque enim nos capere possumus plenitudinem Spiritus sancti, sed tantum accipimus, quantum de suo arbiter nostri pro sua voluntate diviserit. Ostendens ergo nos sanctus Ambrosius non plenitudinem, sed de plenitudine Spiritus accipere, ut ostenderet Christum omnem plenitudinem Spiritus accepisse, paulo post (Ibidem) haec dicit: De Spiritu sancto Pater se dicit effundere super omnem carnem. Non enim totum effundit, sed quod effudit, omnibus abundavit. Super nos 251 ergo effusum est de Spiritu sancto. At vero super Dominum Jesum, cum in forma esset hominis, manebat Spiritus; sicut", + "candidate_score": 0.693749, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_90_92", + "bdc_text": "scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_488", + "psc_text": "plena sit divinitatis immensae notitia. Tota enim plenitudo datur, ubi Spiritus non ad mensuram datur. Non autem plenitudinem ejus, sed de plenitudine nos omnes accepimus, et gratiam pro gratia (Joan. I, 16) . Ubi ostenditur etiam in illa gratia speciei, quae dabitur ( al. datur) pro gratia fidei, non ipsam plenitudinem, sed de plenitudine ejus nos esse accepturos gratiam pro gratia: et hoc ipso quod de plenitudine ejus accepimus, nos esse implendos, in quantum per ejus gratiam capaces erimus. Quod ostendit nobis propheta, dicens: Adimplebis me laetitia cum vultu tuo (Psal. XV, 11) ; et iterum: Repleti sumus mane misericordia tua (Psal. LXXXIX, 14) ; et iterum: Replebimur bonis domus tuae (Psal. LXIV, 5) ; sed ut repleamur, de plenitudine ejus accipiemus; de Christo autem Paulus doctor gentium dicit, quia in ipso complacuit omnem plenitudinem inhabitare (Coloss. I, 19) ; de quo idem dicit, quia in ipso inhabitat omnis plenitudo", + "candidate_score": 0.692707, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_89_91", + "bdc_text": "et ecclesiarum ministri qualibet etiam scriptura Wohl vom Kopisten verschrieben aus quaelibet . . . scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_488", + "psc_text": "plena sit divinitatis immensae notitia. Tota enim plenitudo datur, ubi Spiritus non ad mensuram datur. Non autem plenitudinem ejus, sed de plenitudine nos omnes accepimus, et gratiam pro gratia (Joan. I, 16) . Ubi ostenditur etiam in illa gratia speciei, quae dabitur ( al. datur) pro gratia fidei, non ipsam plenitudinem, sed de plenitudine ejus nos esse accepturos gratiam pro gratia: et hoc ipso quod de plenitudine ejus accepimus, nos esse implendos, in quantum per ejus gratiam capaces erimus. Quod ostendit nobis propheta, dicens: Adimplebis me laetitia cum vultu tuo (Psal. XV, 11) ; et iterum: Repleti sumus mane misericordia tua (Psal. LXXXIX, 14) ; et iterum: Replebimur bonis domus tuae (Psal. LXIV, 5) ; sed ut repleamur, de plenitudine ejus accipiemus; de Christo autem Paulus doctor gentium dicit, quia in ipso complacuit omnem plenitudinem inhabitare (Coloss. I, 19) ; de quo idem dicit, quia in ipso inhabitat omnis plenitudo", + "candidate_score": 0.692432, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_89_91", + "bdc_text": "et ecclesiarum ministri qualibet etiam scriptura Wohl vom Kopisten verschrieben aus quaelibet . . . scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_477", + "psc_text": "omnem plenitudinem Spiritus accepisse, paulo post (Ibidem) haec dicit: De Spiritu sancto Pater se dicit effundere super omnem carnem. Non enim totum effundit, sed quod effudit, omnibus abundavit. Super nos 251 ergo effusum est de Spiritu sancto. At vero super Dominum Jesum, cum in forma esset hominis, manebat Spiritus; sicut scriptum est: Supra quem videris Spiritum descendentem de coelo, et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto (Joan. I, 33). Circa nos ex affluenti commodo liberalitas largientis est, in illo totius mane in aeternum Spiritus plenitudo. Nempe beatus Ambrosius evidenter atque indubitanter ostendit animae Christi plenam totius divinitatis inesse notitiam, cum dicit, quia circa nos ex affluenti commodo liberalitas largientis est, in illo totius manet in aeternum Spiritus plenitudo. Hoc autem ut diceret, illum sermonem beati Joannis attendit, quo ait, cum de ipso Filio loqueretur: Non enim ad mensuram dat Deus Spiritum (Joan. III, 34) . Quod", + "candidate_score": 0.691034, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_3_5", + "bdc_text": "egregia charitas et solicitudo tua ergo omnes sanctos . Dominus spiritu suo illuminatos conservet in sancta et libera nominis sui confessione . Liber reformationisZum Kölner Reformationsentwurf ( \"Einfaltigs bedencken\" ) , um dessen Zusendung Bullinger gebeten hatte , s. zuletzt oben Nr. 1803 , 6-14 .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_510", + "psc_text": "sanctorum qualibet praestantia gratiae Unigeniti nomen accepit; ut quod est ipsum Dei Verbum ante saecula, hoc simul cum assumpto homine diceretur. Singularis ergo est illa susceptio, nec cum hominibus aliquibus sanctis quantalibet sapientia ac sanctitate praestantibus, ullo modo potest esse communis. Certum est itaque sanctorum Patrum sententiam Scripturis coelestibus convenire, quae manifestissime protestantur, et divinitus inspiratae proclamant nobis, id est omnibus adoptivis, partem cognoscendae atque capiendae divinitatis, prout voluntas donaverit largitoris, infundi per gratiam; Christo vero, id est animae ejus, plenam totius divinitatis inesse notitiam. QUAESTIO QUARTA. 35. Quartam deinde quaestionem series tuarum sic continet litterarum. Unum, inquis, regnum Patris, et Filii, et Spiritus sancti credimus et fatemur, simul eos dominari creaturis omnibus sentientes. Quare ergo in orationibus sacerdotum, « Per Jesum Christum Filium tuum Dominum nostrum, qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus sancti, » per universas pene Africae regiones catholica dicere consuevit Ecclesia, tanquam solus Filius cum", + "candidate_score": 0.672187, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_3_5", + "bdc_text": "egregia charitas et solicitudo tua ergo omnes sanctos . Dominus spiritu suo illuminatos conservet in sancta et libera nominis sui confessione . Liber reformationisZum Kölner Reformationsentwurf ( \"Einfaltigs bedencken\" ) , um dessen Zusendung Bullinger gebeten hatte , s. zuletzt oben Nr. 1803 , 6-14 .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_720", + "psc_text": "Cujus usque adeo caeca fuit voluntas, ut non solum non posset credere, sed nec ipsum suae credulitatis posset initium praevidere. Non enim ignorans fecisset, si suam in se ignorantiam praevidisset. Digne igitur in Paulo assignatur praevenientis misericordiae dono 307 non solum credulitatis initium, sed etiam ipsius incredulitatis agnitio; quam ei propterea Dei misericordia contulit, ut incredulitatem suam illuminatus atque adjutus, et agnosceret, et vitaret. Dominus enim est illuminatio nostra et salus nostra (Psal. XXVI, 1); qui nos illuminat, ut peccata nostra cognoscamus, et sanat ut a peccatis nostris separati cum justitia vivamus. Ob hoc ipse, qui ut fidelis esset, fatetur se misericordiam consecutum, salubriter nos instruit, dicens: Igitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei (Rom. IX, 16) . Quia revera et ut velimus, misericordiae praevenientis illuminamur dono, et ut curramus, misericordiae subsequentis fulcimur auxilio. Ut ergo sibi quisque tribuat bonam voluntatem, qua velle incipit credere, non viventis animae", + "candidate_score": 0.66536, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_3_5", + "bdc_text": "egregia charitas et solicitudo tua ergo omnes sanctos . Dominus spiritu suo illuminatos conservet in sancta et libera nominis sui confessione . Liber reformationisZum Kölner Reformationsentwurf ( \"Einfaltigs bedencken\" ) , um dessen Zusendung Bullinger gebeten hatte , s. zuletzt oben Nr. 1803 , 6-14 .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_788", + "psc_text": "qui illam praedicationem suam sancto Spiritu repletus hac exhortatione conclusit: Poenitentiam inquit) agite, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Jesu Christi in remissionem peccatorum vestrorum, et accipietis donum Spiritus sancti: vobis enim est repromissio et filiis vestris, et omnibus qui longe sunt, quoscunque advocaverit Dominus Deus noster (Act. II, 38, 39) . Omnes itaque dixit, sed quoscunque Dominus advocaverit. Quos etiam beatus Paulus secundum propositum vocatos insinuat, qui alio quoque loco ait, conclusisse Deum omnia in incredulitate, ut omnium misereatur (Rom. XI, 32) . Et tamen Deus non ita omnium omnino miseretur quos in incredulitate conclusit, ut omnibus infidelibus gratiam fidei misericorditer donet, cum tamen eamdem gratiam fidei non infidelibus Deus misericors donet, sed illis procul dubio de quibus ad Moysen dicit: Miserebor cui misereor, et misericordiam 321 praestabo cujus miserebor (Exod. XXXIII, 19) . Gratiam igitur voluntariae donationis ostendit, sicut Dominus suis dignatus est loqui discipulis: Vobis datum est", + "candidate_score": 0.66409, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_3_5", + "bdc_text": "egregia charitas et solicitudo tua ergo omnes sanctos . Dominus spiritu suo illuminatos conservet in sancta et libera nominis sui confessione . Liber reformationisZum Kölner Reformationsentwurf ( \"Einfaltigs bedencken\" ) , um dessen Zusendung Bullinger gebeten hatte , s. zuletzt oben Nr. 1803 , 6-14 .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_790", + "psc_text": "Hi sunt ergo omnes quorum Deus miseretur, quia misericordia ipsius praeveniuntur, ut credant et gratis salvi fiant per fidem. Eorum namque credulitas non ex humana voluntate sumit initium, sed ipsi voluntati fides gratuita Dei miserantis largitate donatur. Hanc omnium discretionem, quam fidelis debet intellectus omnino servare, beatus Paulus uno Epistolae suae loco sic posuit, ut omnes homines sine aliqua exceptione dicens, statim quosdam omnes homines exceptis aliis intimaret. Ait enim: Sicut per unius delictum in omnes homines in condemnationem, sic et per unius justitiam in omnes homines in justificationem vita (Rom. V, 18) . Nunquidnam quia in omnes homines in condemnationem, et in omnes homines in justificationem Apostolus dicit, ideo prorsus omnes homines, quos per peccatum Adae originaliter constat esse damnatos, simul omnes eosdem credere debemus justificatos esse per Christum; cum innumerabiles infidelium mortes obsistant, qui sine gratia justificationis de hac vita transeunt, et absque sacramento baptismatis ad sedem mortis", + "candidate_score": 0.663243, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_118", + "bdc_text": "Nos alioqui , deo gratias , impatientes non sumus , qui omne iuditium iusto iudici deo commisimus In der Vorlage connisimus . .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_236", + "psc_text": "nobis prodesse testatur, dicens: Cum judicamur autem, a Domino corripimur, ut non cum hoc mundo damnemur (I Cor. XI, 32) . CAP. XVI. In tribulationibus nostris gratias Deo agamus. --22. Verum in ipsis tribulationibus gratias agamus Domino, et hoc quod sanctus Azarias dixit in fornace, nos in tribulatione dicamus: Benedictus es, Domine Deus patrum nostrorum, et laudabilis, et gloriosum nomen tuum in saecula: quoniam justus es in omnibus quae fecisti nobis, et omnia opera tua vera, et rectae viae tuae, et omnia judicia tua veritas; et judicium veritatis fecisti, secundum omnia quae induxisti nobis, et super civitatem sanctam patrum nostrorum Hierusalem. Quoniam in veritate et judicio induxisti haec omnia, propter peccata nostra. Quoniam peccavimus, et inique egimus, discedentes a te, et multum peccavimus in omnibus; et mandatis tuis non obedivimus, nec conservavimus, 197 neque fecimus, sicut praecepisti nobis, ut bene nobis esset. Et omnia quae induxisti nobis, et omnia quaecunque", + "candidate_score": 0.661381, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_4_6", + "bdc_text": "Dominus spiritu suo illuminatos conservet in sancta et libera nominis sui confessione . Liber reformationisZum Kölner Reformationsentwurf ( \"Einfaltigs bedencken\" ) , um dessen Zusendung Bullinger gebeten hatte , s. zuletzt oben Nr. 1803 , 6-14 . nondum , opinor , absolutus est ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_720", + "psc_text": "Cujus usque adeo caeca fuit voluntas, ut non solum non posset credere, sed nec ipsum suae credulitatis posset initium praevidere. Non enim ignorans fecisset, si suam in se ignorantiam praevidisset. Digne igitur in Paulo assignatur praevenientis misericordiae dono 307 non solum credulitatis initium, sed etiam ipsius incredulitatis agnitio; quam ei propterea Dei misericordia contulit, ut incredulitatem suam illuminatus atque adjutus, et agnosceret, et vitaret. Dominus enim est illuminatio nostra et salus nostra (Psal. XXVI, 1); qui nos illuminat, ut peccata nostra cognoscamus, et sanat ut a peccatis nostris separati cum justitia vivamus. Ob hoc ipse, qui ut fidelis esset, fatetur se misericordiam consecutum, salubriter nos instruit, dicens: Igitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei (Rom. IX, 16) . Quia revera et ut velimus, misericordiae praevenientis illuminamur dono, et ut curramus, misericordiae subsequentis fulcimur auxilio. Ut ergo sibi quisque tribuat bonam voluntatem, qua velle incipit credere, non viventis animae", + "candidate_score": 0.661322, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_118", + "bdc_text": "Nos alioqui , deo gratias , impatientes non sumus , qui omne iuditium iusto iudici deo commisimus In der Vorlage connisimus . .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_235", + "psc_text": "innumeris hujuscemodi testimoniis informati, principaliter ad Deum converti, quantocius festinemus; dicit enim Scriptura: Ne tardaveris converti ad Dominum, et ne differas de die in diem, ne subito veniat ira ejus, et in tempore vindictae disperdat te (Eccli. V, 8) . Conversi autem, de remissione peccatorum nullatenus desperemus, tenentes Domini fidele promissum, qui ait: Cum conversus fueris, et ingemueris, salvus eris (Isa. XXX secundum LXX) . Pressuras tribulationesque praesentis temporis longanimiter toleremus, et a timore Dei nullatenus discedamus; praecipit enim nos Apostolus, esse in tribulatione patientes (Rom. XII, 12) . Qui etiam correptionem praesentis temporis, ad evitandam futuri judicii poenam, multum nobis prodesse testatur, dicens: Cum judicamur autem, a Domino corripimur, ut non cum hoc mundo damnemur (I Cor. XI, 32) . CAP. XVI. In tribulationibus nostris gratias Deo agamus. --22. Verum in ipsis tribulationibus gratias agamus Domino, et hoc quod sanctus Azarias dixit in fornace, nos in tribulatione dicamus: Benedictus", + "candidate_score": 0.656716, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_83", + "bdc_text": "quasi vero fides nostra in hunc innitatur et tota ecclesia credere debeat uni homini , quae non potest nec debet , iuxta canonem Lutheri , fidem dare HebraicęIn der Vorlage Hebracae .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_673", + "psc_text": "Hic est Deus noster, et non aestimabitur alius ad eum: adinvenit omnem viam disciplinae, et dedit eam Jacob puero suo, et Israel dilecto suo (Baruch, III, 36, 37): ipse, secundum formam servi, in qua minoratus est paulo minus ab angelis, Post haec, sicut idem propheta dicit, in terris visus est, et cum hominibus conversatus est (Ibid., 38) . Ipsum hominem mortalem atque mutabilem infideles viderunt, quem Deum naturaliter immortalem atque incommutabilem illi mundo corde visuri sunt, qui nunc in eum veraciter credunt. Fides enim vera nunc corda hominum mundat, quae capacia videndo Deo gloria futurae resurrectionis exhibeat. 297 CAP. XI. Vera fides unum eumdemque Christum, verum Deum et verum hominem credit. Romana Ecclesia mundi cacumen. --19. Quae est autem vera fides, nisi unum eumdemque Christum verum Deum verumque hominem sine aliqua haesitatione credere; unum eumdemque de Patre Deo secundum divinitatem, et de Virgine Maria secundum carnem, genitum praedicare? Apostolica quippe", + "candidate_score": 0.655641, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_99_101", + "bdc_text": "Quod si homines offitium suum praestare noluerint , sentiemus deum iusto iuditio brevibrevi von Bullinger über der Zeile nachgetragen. in nocentes animadversurum . Certe postpost von Bullinger am Rande nachgetragen . libros illos lectos aequanimius damnationemEs folgt gestrichenes damnationem .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_233", + "psc_text": "9) . CAP. XIV. Retributione futura nec boni nec mali privabuntur. --20. Neque vero putemus tristitiam humilium, et laetitiam superborum, luctum piorum, et gaudium impiorum, futura posse retributione privari. Manet utriusque ( al. utrisque) condigna merces, divino reddenda judicio, quam judex ipse tali cognoscitur decrevisse sententia: Vae vobis, qui saturati estis, quia esurietis; vae vobis qui ridetis nunc, quia lugebitis et flebitis. Beati qui nunc esuritis, quia saturabimini. Beati qui nunc fletis, quia ridebitis. Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur (Luc. VI, 25; Matth. V, 5) . Tales etiam David semina quidem dicit in fletibus jacere, nec tamen silet cum gaudio et exsultatione messuros; sic enim ait: Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent. Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua. Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos (Psal. CXXV, 5) . Talibus etiam nunc asserit Dominum propinquare, dicens: Prope est Dominus his qui tribulato sunt corde, et humiles", + "candidate_score": 0.655568, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_81_83", + "bdc_text": "Non enumeravero paucis absurda , praepostera et prava , quae in hac Lutheri sententia existunt . Tandem vero reiicit restitutionem et correctionem Bibliorum ad Bernhardum quendam Zieglerum , Siehe WA LIII 647 , 14-19 . quasi vero fides nostra in hunc innitatur et tota ecclesia credere debeat uni homini , quae non potest nec debet , iuxta canonem Lutheri , fidem dare HebraicęIn der Vorlage Hebracae .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_754", + "psc_text": "2, 3, 4, 5) . 49. Cum ergo Apostolus de his gentibus loquens quae, naturaliter ea quae legis sunt facientes, ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis (Rom. II, 14) , de his se loqui testetur qui justificantur, Abraham autem patrem nostrum non ex operibus, sed ex fide justificatum esse commemoret, quis audeat illas in hoc loco gentes accipere quas constat non esse justificatas ex fide, cum ipse testetur Apostolus quia omne quod non est ex fide peccatum est (Rom. XIV, 23) , et quia sine fide impossibile est placere Deo (Hebr. XI, 6) ? Quod si Abraham ex fide justificatum esse constat, cujus semini 314 gentes Apostolus promissas esse commemorat, quisquis asserit gentes non ex fide, sed ex operibus justificari posse, quid superest, nisi ut eas neget ad Abrahae semen, cui gentes promissae sunt, pertinere? cum Abraham (sicut Apostolus dicit) pater sit omnium credentium per praeputium, ut reputetur et", + "candidate_score": 0.654931, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_4_6", + "bdc_text": "Dominus spiritu suo illuminatos conservet in sancta et libera nominis sui confessione . Liber reformationisZum Kölner Reformationsentwurf ( \"Einfaltigs bedencken\" ) , um dessen Zusendung Bullinger gebeten hatte , s. zuletzt oben Nr. 1803 , 6-14 . nondum , opinor , absolutus est ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_622", + "psc_text": "ab initio fidei ad Deum tenditur, Deum profiteamur auctorem; et NON DUBITEMUS ab ipsius gratia omnis hominis merita praeveniri, per quem fit ut aliquid boni, et velle incipiamus et facere. Quo utique auxilio et munere Dei NON AUFERTUR LIBERUM ARBITRIUM, SED LIBERATUR, ut de tenebroso lucidum, 285 de pravo rectum, de languido sanum, de imprudenti sit providum. » Terminat autem idem magister (Idem, c. 13) hanc ipsam epistolam, atque concludit ita, dicens: « Quia ad confitendam gratiam Dei, cujus operi ac dignationi nihil penitus subtrahendum est, satis sufficere credimus, quidquid secundum praedictas regulas apostolicae sedis nos scripta docuerunt, ut prorsus non opinemur catholicum, quod apparuerit praefixis sententiis esse contrarium. » Haec, sanctissimi, non quasi ignorantibus suggerere necessarium aestimavimus, sed ad confutandum eorum amentiam qui ea ut nova dogmata et penitus ( al. pene) Ecclesiis inaudita refugiunt, huic parvitatis nostrae libello inserere utile judicavimus. 28. Quorum omnium sanctorum Patrum imbuti doctrinis,", + "candidate_score": 0.651184, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_88_90", + "bdc_text": "Huc scilicet defertur insolens hominis ingenium , cum omnes symmistaeIn der Vorlage synnistae . et ecclesiarum ministri qualibet etiam scriptura Wohl vom Kopisten verschrieben aus quaelibet . . . scripta .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_606", + "psc_text": "anathematizantes universos contraria dogmatibus Ecclesiae sentientes, simul et omnia scripta Theodori Mopsuestini, et Nestorii discipuli ejus, omnesque qui illis similia sapiunt cum eodem Nestorio, nec non etiam cuncta scripta duodecim adversantia capitulis beati Cyrilli, quae contra eumdem Nestorium edidit; his adjicientes Eutychen et Dioscorum cum sociis eorum, omnesque quos juste ac regulariter sedes apostolica condemnavit. CAP. VI. Qualis homo creatus; et qualis cum sua posteritate per peccatum effectus. Per peccatum totus homo factus est deterior. Sine gratia non nisi humana cogitantur. Quid sit credere. --14. Post haec consequens est etiam qualiter de Christi gratia sentiamus, qua nos eruit de potestate Satanae, secundum quod nobis est traditum, vestrae beatitudini declarare: quia etiam in hac parte auctoritas vestra nobis valde est necessaria. 15. Credimus itaque bonum et sine ulla carnis impugnatione, a Deo creatore omnium, factum Adam, magnaque praeditum libertate, ita ut et bonum facere in propria facultate haberet, et malum, si", + "candidate_score": 0.647561, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_73", + "bdc_text": "certa esse et indubitata , negat christianum et genuinum ex his sensum percipi posse .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_519", + "psc_text": "et hostiam Deo in odorem suavitatis (Ephes. V, 1) . Qui utique veram hostiam non offerret, si carnis in eo veritas non fuisset. Hujus hostiae veritatem postquam a mortuis resurrexit, ipse summus Sacerdos discipulis suis ostendit, et contrectandam obtulit, dicens: Palpate et videte quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere (Luc. XXIV, 39) . 38. Hinc etiam fides nostra discernitur ab Eutychetis errore; qui licet incarnatum Verbum negare non audeat, ipsam tamen Verbi carnem cum non fatetur sumptam de carne Virginis, mysterium summi prorsus evacuat Sacerdotis. Cui Apostolus illa quam superius posui sententia contradicit: Omnis (inquiens) pontifex ex hominibus assumptus, pro hominibus constituitur in his quae sunt ad Deum (Hebr. V, 1) . Et alio loco: Nusquam enim angelos apprehendit, sed semen Abrahae apprehendit. Unde debuit per omnis fratribus similari, ut misericors fieret, 260 et fidelis pontifex ad Deum, ut repropitiaret delicta populi (Hebr. II, 16)", + "candidate_score": 0.64152, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_120_122", + "bdc_text": "at deprehendis Lutherum nolle ullam Korrigiert aus nullam . concordiam . Id deo committimus neque cogere Lutherum renitentem nec possumus nec volumus .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_213", + "psc_text": "dictum, convertatur ad Dominum, quia multus est ad ignoscendum. In hoc multo nihil deest, in quo et omnipotens misericordia, et omnipotentia misericors est. Tanta est autem et benignitas omnipotentiae, et omnipotentia benignitatis in Deo, ut nihil sit quod nolit aut non possit relaxare converso. CAP. V. Salubris conversio in duobus consistit. Desperatio Judae, poenitentia sine spe. --7. Salubris autem conversio duplici ratione subsistit: si nec poenitentia sperantem, nec spes deserat poenitentem; ac per hoc, si ex toto corde quisquam renuntiet peccato suo, et toto corde spem ponat remissionis in Deo. Etenim nonnunquam aut spem poenitenti homini diabolus adimit, aut speranti poenitentiam tollit: unum dum onerat, comprimit; alterum dum elevat, dejicit. Judas, qui Christum tradidit, peccati sui poenitentiam gessit, sed salutem perdidit, quia indulgentiam non speravit. Denique sic de illo evangelista loquitur: Tunc videns Judas, qui eum tradidit, quia damnatus esset, poenitentia ductus, retulit triginta argenteos principibus sacerdotum, et senioribus dicens:", + "candidate_score": 0.641033, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_122", + "bdc_text": "Id deo committimus neque cogere Lutherum renitentem nec possumus nec volumus .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_11", + "psc_text": "Quoniam qui talia agunt regnum Dei non consequentur (Galat. V, 21) . Praemonet etiam ne lugeat multos ex his qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam super immunditia, et fornicatione, et impudicitia, quam gesserunt (II Cor. XII, 21) . CAP. V. Vota Deo reddenda absque excusatione. --11. Igitur quia de qualitate conjugii, quod Dominus donavit, diximus, illud est consequenter tota sollicitudine pertractandum, quidnam vestrae voluntatis praefixerit (si qua tunc potuit esse) devotio. Neque enim quia in rebus ( al. rebus) a Deo concessis usus hominibus non interdicitur, ideo debet homo quod voverit Deo non reddere, cum scriptum sit: Reddam tibi vota mea, quae distinxerunt labia mea (Psal. LXV, 13) . Et ne quisquam sibi vellet excusationem tribulationis ad frustrandae licentiam promissionis assumere, nec se putaret voti reum, si se dixisset ad aliquid vovendum non voluntate sed tribulatione compulsum, docens beatus David omnia esse Deo reddenda, quae fuerint legitime duntaxat etiam", + "candidate_score": 0.640083, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_20", + "bdc_text": "Nec est , quod metuas vixdum diremptam pugnam nostro reparandam fervore .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_235", + "psc_text": "innumeris hujuscemodi testimoniis informati, principaliter ad Deum converti, quantocius festinemus; dicit enim Scriptura: Ne tardaveris converti ad Dominum, et ne differas de die in diem, ne subito veniat ira ejus, et in tempore vindictae disperdat te (Eccli. V, 8) . Conversi autem, de remissione peccatorum nullatenus desperemus, tenentes Domini fidele promissum, qui ait: Cum conversus fueris, et ingemueris, salvus eris (Isa. XXX secundum LXX) . Pressuras tribulationesque praesentis temporis longanimiter toleremus, et a timore Dei nullatenus discedamus; praecipit enim nos Apostolus, esse in tribulatione patientes (Rom. XII, 12) . Qui etiam correptionem praesentis temporis, ad evitandam futuri judicii poenam, multum nobis prodesse testatur, dicens: Cum judicamur autem, a Domino corripimur, ut non cum hoc mundo damnemur (I Cor. XI, 32) . CAP. XVI. In tribulationibus nostris gratias Deo agamus. --22. Verum in ipsis tribulationibus gratias agamus Domino, et hoc quod sanctus Azarias dixit in fornace, nos in tribulatione dicamus: Benedictus", + "candidate_score": 0.608704, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_20", + "bdc_text": "Nec est , quod metuas vixdum diremptam pugnam nostro reparandam fervore .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_222", + "psc_text": "Deus non desinit increpare: Nunquid qui cadit non resurget, aut qui aversus est non revertetur? Quare ergo aversus est populus iste in Hierusalem aversione contentiosa? Induraverunt cervices suas, noluerunt reverti (Jer. VIII, 4, 5) . Non 194 punit Deus in peccatore peccata, si peccatoris cervix non fuerit indurata. CAP. IX. Justitia Dei conversos salvat, aversos damnat. --13. Bonum nobis est igitur, si ad ejus misericordiam confugiamus cujus effugere justitiam non valemus. Ipsa enim justitia Dei talis est, ut aversos damnet, conversos salvet. Propter quod dicit: Convertimini ad me, et salvabo vos (Isa. LIV, 22) ; semper autem delectatur conversione nostra, nec tempus homini, quandiu in hac vita est, posuit, quo propitiari converso non possit; imo tempus omne praesentis vitae conversioni nostrae cognoscitur deputasse. Beatus enim Petrus dicit: Non tardat Dominus promissum suum, sicut quidam tarditatem existimant, sed patienter fert propter vos, nolens aliquem perire, sed omnes ad poenitentiam converti (II", + "candidate_score": 0.600622, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 17, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Maximinum-episcopum-Arianorum", + "max_score": 0.700093, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91_93", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot . malum aliquando daturus sit ecclesiae .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Maximinum-episcopum-Arianorum_window_223", + "psc_text": "Ananiae dixit apostolus Petrus, Ausus es mentiri Spiritui sancto? atque ostendens Deum esse Spiritum sanctum, Non es, inquit, hominibus mentitus, sed Deo (Act. V, 3, 4) . 2. Miror autem cor vestrum, quantum sermone explicare non possum, quomodo cum sic laudetis Spiritum sanctum, ut eum sanctificandis fidelibus ubique asseratis esse praesentem, tamen negare audeatis Deum. Itane Deus non est, qui replevit orbem terrarum? Scriptura enim dicit: Spiritus Domini replevit orbem terrarum (Sap. I, 7) . Sed quid dicamus quod replevit orbem, qui replevit orbis etiam Redemptorem? Dominus enim Jesus plenus Spiritu sancto regressus est a Jordane (Luc. IV, 1) : et praesumitis dicere, quia ipse Dominus Jesus Deus erat, et Spiritus sanctus quo plenus erat, non erat Deus; tam male sentientes de Spiritu sancto, ut non ei tribuatis saltem quod tributum est Moysi famulo Dei, qui non munera gratiarum, sed plagarum prodigia in eodem Spiritu sancto, quia ipse est digitus", + "candidate_score": 0.700093, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_90_92", + "bdc_text": "scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Maximinum-episcopum-Arianorum_window_223", + "psc_text": "Ananiae dixit apostolus Petrus, Ausus es mentiri Spiritui sancto? atque ostendens Deum esse Spiritum sanctum, Non es, inquit, hominibus mentitus, sed Deo (Act. V, 3, 4) . 2. Miror autem cor vestrum, quantum sermone explicare non possum, quomodo cum sic laudetis Spiritum sanctum, ut eum sanctificandis fidelibus ubique asseratis esse praesentem, tamen negare audeatis Deum. Itane Deus non est, qui replevit orbem terrarum? Scriptura enim dicit: Spiritus Domini replevit orbem terrarum (Sap. I, 7) . Sed quid dicamus quod replevit orbem, qui replevit orbis etiam Redemptorem? Dominus enim Jesus plenus Spiritu sancto regressus est a Jordane (Luc. IV, 1) : et praesumitis dicere, quia ipse Dominus Jesus Deus erat, et Spiritus sanctus quo plenus erat, non erat Deus; tam male sentientes de Spiritu sancto, ut non ei tribuatis saltem quod tributum est Moysi famulo Dei, qui non munera gratiarum, sed plagarum prodigia in eodem Spiritu sancto, quia ipse est digitus", + "candidate_score": 0.693086, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 18, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate", + "max_score": 0.69929, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91_93", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot . malum aliquando daturus sit ecclesiae .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_396", + "psc_text": "multis locis ostendat, Spiritu sancto eos locutos fuisse: cum et de Joanne Baptista dictum sit, Spiritu sancto replebitur jam inde ab utero matris suae: et Spiritu sancto repletus Zacharias invenitur pater ejus, ut de illo talia diceret; et Spiritu sancto Maria, ut talia de Domino quem gestabat utero, praedicaret (Luc. I, 15, 41-79); Spiritu sancto Simeon et Anna, ut magnitudinem Christi parvuli agnoscerent (Id. II, 25-38): quomodo ergo Spiritus nondum erat datus, quia Jesus nondum erat clarificatus; nisi quia illa datio, vel donatio, vel missio Spiritus sancti habitura erat quamdam proprietatem suam in ipso adventu, qualis antea nunquam fuit? Nusquam enim legimus, linguis quas non noverant homines locutos, veniente in se Spiritu sancto, sicut tunc factum est, cum oporteret ejus adventum signis sensibilibus demonstrari, ut ostenderetur totum orbem terrarum atque omnes gentes in linguis variis constitutas, credituras in Christum per donum Spiritus sancti; ut impleretur quod in Psalmo canitur, Non", + "candidate_score": 0.69929, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_90_92", + "bdc_text": "scripta . eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_396", + "psc_text": "multis locis ostendat, Spiritu sancto eos locutos fuisse: cum et de Joanne Baptista dictum sit, Spiritu sancto replebitur jam inde ab utero matris suae: et Spiritu sancto repletus Zacharias invenitur pater ejus, ut de illo talia diceret; et Spiritu sancto Maria, ut talia de Domino quem gestabat utero, praedicaret (Luc. I, 15, 41-79); Spiritu sancto Simeon et Anna, ut magnitudinem Christi parvuli agnoscerent (Id. II, 25-38): quomodo ergo Spiritus nondum erat datus, quia Jesus nondum erat clarificatus; nisi quia illa datio, vel donatio, vel missio Spiritus sancti habitura erat quamdam proprietatem suam in ipso adventu, qualis antea nunquam fuit? Nusquam enim legimus, linguis quas non noverant homines locutos, veniente in se Spiritu sancto, sicut tunc factum est, cum oporteret ejus adventum signis sensibilibus demonstrari, ut ostenderetur totum orbem terrarum atque omnes gentes in linguis variis constitutas, credituras in Christum per donum Spiritus sancti; ut impleretur quod in Psalmo canitur, Non", + "candidate_score": 0.697328, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_4", + "bdc_text": "Dominus spiritu suo illuminatos conservet in sancta et libera nominis sui confessione .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_441", + "psc_text": "Dominus unus est (Deut. VI, 4) , non utique excepto Filio, aut excepto Spiritu sancto oportet intelligi, quem unum Dominum Deum nostrum recte dicimus etiam patrem nostrum per gratiam suam nos regenerantem. Trinitas autem Filius nullo modo dici potest. Spiritus vero sanctus secundum id quod scriptum est, Quoniam Deus spiritus est (Joan. IV, 24) , potest quidem universaliter dici, quia et Pater spiritus et Filius spiritus, et Pater sanctus et Filius sanctus. Itaque Pater, et Filius, et Spiritus sanctus, quoniam unus Deus, et utique Deus sanctus est, et Deus spiritus est, potest appellari Trinitas et Spiritus sanctus. Sed tamen ille Spiritus sanctus qui non Trinitas, sed in Trinitate intelligitur, in eo quod proprie dicitur Spiritus sanctus, relative dicitur, cum et ad Patrem et ad Filium refertur, quia Spiritus sanctus et Patris et Filii Spiritus est. Sed ipsa relatio non apparet in hoc nomine; apparet autem cum dicitur donum Dei (Act.", + "candidate_score": 0.670568, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_47", + "bdc_text": "Quis non obstupescat ad arrogantem et praefractum illum spiritum hominis in Ultimis Davidis verbisDie stärker exegetisch ausgerichtete Schrift \"Von den letzten Worten Davids\" ( WA LIV 28-100 )", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_293", + "psc_text": "illis tribus viris nonne respiciunt quomodo urgeantur, qui visi sunt Abrahae, cum praedictum esset, Visus est ei Dominus? An quia viri dicti sunt, non erant Angeli? Danielem legant dicentem, Ecce vir Gabriel (Dan. IX, 21) . 26. Sed quid ultra differimus ora eorum evidentissimo atque gravissimo alio documento oppilare, ubi non angelus singulariter, nec viri pluraliter, sed omnino Angeli dicuntur, per quos sermo non quilibet factus, sed lex ipsa data manifestissime ostenditur, quam certe nullus fidelium dubitat Deum dedisse Moysi ad subjugandum populum Israel, sed tamen per Angelos datam? Ita Stephanus loquitur: Dura cervice, inquit, et non circumcisi corde et auribus, vos semper Spiritui sancto restitistis, sicut et patres vestri. Quem Prophetarum non persecuti sunt patres vestri? Et occiderunt eos qui praenuntiabant de adventu Justi, cujus nunc vos proditores et interfectores fuistis, qui accepistis legem in edictis Angelorum, nec custodistis (Act. VII, 51-53) . Quid hoc evidentius? quid tanta auctoritate", + "candidate_score": 0.665284, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_4_6", + "bdc_text": "Dominus spiritu suo illuminatos conservet in sancta et libera nominis sui confessione . Liber reformationisZum Kölner Reformationsentwurf ( \"Einfaltigs bedencken\" ) , um dessen Zusendung Bullinger gebeten hatte , s. zuletzt oben Nr. 1803 , 6-14 . nondum , opinor , absolutus est ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_1239", + "psc_text": "Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Deus unus est (Deut. VI, 4) ; nisi Trinitas ita esses, ut unus Dominus Deus esses. Et si tu Deus Pater ipse esses, et Filius verbum tuum Jesus Christus ipse esses, et donum vestrum Spiritus sanctus; non legeremus in Litteris veritatis, Misit Deus Filium suum (Galat. IV, 4, et Joan. III, 17) : nec tu, o Unigenite, diceres de Spiritu sancto, Quem mittet Pater in nomine meo (Joan. XIV, 26) ; et, Quem ego mittam vobis a Patre (Id. XV, 26) . Ad hanc regulam fidei dirigens intentionem meam, quantum potui, quantum me posse fecisti, quaesivi te, et desideravi intellectu videre quod credidi, et multum disputavi, et laboravi. Domine Deus meus, una spes mea, exaudi me, ne fatigatus nolim te quaerere, sed quaeram faciem tuam semper ardenter (Psal. CIV, 4). Tu da quaerendi vires, qui invenire te fecisti, et magis magisque inveniendi te spem dedisti.", + "candidate_score": 0.652033, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_110", + "bdc_text": "Tantum theologum decet modestia , prudentia , pietas , gravitas .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_964", + "psc_text": "De scientiae ac sapientiae distinctione quid jam dictum. Nunc de sapientia nobis est disserendum: non de illa Dei, quae procul dubio Deus est; nam sapientia Dei Filius ejus unigenitus dicitur (Eccli. XXIV, 5, et I Cor. I, 24): sed loquemur de hominis sapientia, vera tamen quae secundum Deum est, et verus ac praecipuus cultus ejus est, quae uno nomine θεοσέβεια graece appellatur. Quod nomen nostri, sicut jam commemoravimus, volentes et ipsi uno nomine interpretari, pietatem dixerunt, cum pietas apud Graecos εὐσέβεια usitatius nuncupetur: θεοσέβεια vero quia uno verbo perfecte non potest, melius duobus interpretatur, ut dicatur potius Dei cultus. Hanc esse hominis sapientiam, quod et in duodecimo hujus operis volumine jam posuimus (Cap. 14), Scripturae sanctae auctoritate monstratur, in libro Dei servi Job, ubi legitur Dei sapientiam dixisse homini, Ecce pietas est sapientia; abstinere autem a malis, scientia (Job XXVIII, 28) ; sive etiam, ut non nulli de graeco ἐπιστήμην", + "candidate_score": 0.638489, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_97", + "bdc_text": "memor humilius saperet , purius et circumspectius scriberet ageretque .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_995", + "psc_text": "et litterae, quae de his rebus conscriptae sunt, quas res duce ratione veras esse invenit lector: non quas veras esse credit ei qui scripsit, sicut legitur historia; sed quas veras esse etiam ipse invenit, sive apud se, sive in ipsa mentis luce veritate. Qui vero nec admonitus valet ista contueri, magna caecitate cordis, tenebris ignorantiae demersus est altius, et mirabiliore divina ope indiget, ut possit ad veram sapientiam pervenire. 10. Propter hoc itaque volui de cogitatione adhibere qualecumque documentum, quo posset ostendi quomodo ex iis quae memoria continentur, recordantis acies informetur, et tale aliquid gignatur ubi homo cogitat, quale in illo erat ubi ante cogitationem meminerat: quia facilius dignoscitur, quod tempore accedit, et ubi parens prolem spatio temporis antecedit. Nam si nos referamus ad interiorem mentis memoriam qua sui meminit, et interiorem intelligentiam qua se intelligit, et interiorem voluntatem qua se diligit, ubi haec tria simul semper sunt, et semper", + "candidate_score": 0.625735, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_86", + "bdc_text": "Askese und Wissenschaft in der Spätantike , Freiburg i. Br. 2003 , S. 103f und 265 ( mit Anm. 61). .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_De-Trinitate_window_850", + "psc_text": "accommodata sunt usibus necessaria documenta, historica cognitione colligimus. 23. De his ergo sermo cum fit, eum scientiae sermonem puto, discernendum a sermone sapientiae, ad quam pertinent ea quae nec fuerunt, nec futura sunt, sed sunt, et propter eam aeternitatem in qua sunt, et fuisse et esse et futura esse dicuntur, sine ulla mutabilitate temporum. Non enim sic fuerunt ut esse desinerent, aut sic futura sunt quasi nunc non sint: sed idipsum esse semper habuerunt, semper habitura sunt. Manent autem, non tanquam in spatiis locorum fixa veluti corpora: sed in natura incorporali sic intelligibilia praesto sunt mentis aspectibus, sicut ista in locis visibilia vel contrectabilia corporis sensibus. Non autem solum rerum sensibilium in locis positarum sine spatiis localibus manent intelligibiles incorporalesque rationes; verum etiam motionum in temporibus transeuntium sine temporali transitu stant etiam ipsae utique intelligibiles, non sensibiles. Ad quas mentis acie pervenire paucorum est; et cum pervenitur, quantum fieri potest,", + "candidate_score": 0.613153, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 19, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae", + "max_score": 0.698454, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_82_84", + "bdc_text": "Tandem vero reiicit restitutionem et correctionem Bibliorum ad Bernhardum quendam Zieglerum , Siehe WA LIII 647 , 14-19 . quasi vero fides nostra in hunc innitatur et tota ecclesia credere debeat uni homini , quae non potest nec debet , iuxta canonem Lutheri , fidem dare HebraicęIn der Vorlage Hebracae . veritatiDer Ausdruck \"Hebraica veritas \" qualifiziert ( zunächst bei Hieronymus ) den hebräischen Originaltext des Alten Testaments in Abgrenzung zur griechischen Septuaginta ;", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_1", + "psc_text": "et operibus Salomonis sperare nobis liceret, si plures essent ac diligentes Scripturarum indagatores, qui labore improbo vetera sacrorum Bibliorum evolverent monumenta in antiquis Ecclesiarum archivis ac Bibliothecis. Hortamur itaque etiam atque etiam studiosos omnes, ut si qui sint penes ipsos manuscripti codices sacri, diligenter cum editis eos conferre non graventur. Ex hac enim contentione facile deprehenditur, supersint etiamnum, necne Hieronymi versiones Latinae juxta LXX, maxime si intra sacrum contextum signa obelorum et asteriscorum legentibus occurrerint. O felicem aetatem nostram, si post editum Canonem Hebraicae veritatis, translationes quoque universae ab Hieronymo concinnatae ad Graecos in integrum restituerentur! Quaeramus igitur quicumque utilitatis publicae curiosi sumus, aperiet forsan thesauros adhuc reconditos ille, qui dixit: Quaerite, et invenietis. Caeterum in superstite praefatione ad Paralipomena, in primis notandum venit, Hieronymum non ex Graecis exemplaribus, sed ex Hebraeo emendasse hunc librum. Assumpto namque legis doctore apud Judaeos inclyto, totum volumen Paralipomenon cum eo contulit a vertice", + "candidate_score": 0.698454, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_83_85", + "bdc_text": "quasi vero fides nostra in hunc innitatur et tota ecclesia credere debeat uni homini , quae non potest nec debet , iuxta canonem Lutheri , fidem dare HebraicęIn der Vorlage Hebracae . veritatiDer Ausdruck \"Hebraica veritas \" qualifiziert ( zunächst bei Hieronymus ) den hebräischen Originaltext des Alten Testaments in Abgrenzung zur griechischen Septuaginta ; vgl. Alfons Fürst , Hieronymus .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_1", + "psc_text": "et operibus Salomonis sperare nobis liceret, si plures essent ac diligentes Scripturarum indagatores, qui labore improbo vetera sacrorum Bibliorum evolverent monumenta in antiquis Ecclesiarum archivis ac Bibliothecis. Hortamur itaque etiam atque etiam studiosos omnes, ut si qui sint penes ipsos manuscripti codices sacri, diligenter cum editis eos conferre non graventur. Ex hac enim contentione facile deprehenditur, supersint etiamnum, necne Hieronymi versiones Latinae juxta LXX, maxime si intra sacrum contextum signa obelorum et asteriscorum legentibus occurrerint. O felicem aetatem nostram, si post editum Canonem Hebraicae veritatis, translationes quoque universae ab Hieronymo concinnatae ad Graecos in integrum restituerentur! Quaeramus igitur quicumque utilitatis publicae curiosi sumus, aperiet forsan thesauros adhuc reconditos ille, qui dixit: Quaerite, et invenietis. Caeterum in superstite praefatione ad Paralipomena, in primis notandum venit, Hieronymum non ex Graecis exemplaribus, sed ex Hebraeo emendasse hunc librum. Assumpto namque legis doctore apud Judaeos inclyto, totum volumen Paralipomenon cum eo contulit a vertice", + "candidate_score": 0.688324, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_84_86", + "bdc_text": "veritatiDer Ausdruck \"Hebraica veritas \" qualifiziert ( zunächst bei Hieronymus ) den hebräischen Originaltext des Alten Testaments in Abgrenzung zur griechischen Septuaginta ; vgl. Alfons Fürst , Hieronymus . Askese und Wissenschaft in der Spätantike , Freiburg i. Br. 2003 , S. 103f und 265 ( mit Anm. 61). .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_1", + "psc_text": "et operibus Salomonis sperare nobis liceret, si plures essent ac diligentes Scripturarum indagatores, qui labore improbo vetera sacrorum Bibliorum evolverent monumenta in antiquis Ecclesiarum archivis ac Bibliothecis. Hortamur itaque etiam atque etiam studiosos omnes, ut si qui sint penes ipsos manuscripti codices sacri, diligenter cum editis eos conferre non graventur. Ex hac enim contentione facile deprehenditur, supersint etiamnum, necne Hieronymi versiones Latinae juxta LXX, maxime si intra sacrum contextum signa obelorum et asteriscorum legentibus occurrerint. O felicem aetatem nostram, si post editum Canonem Hebraicae veritatis, translationes quoque universae ab Hieronymo concinnatae ad Graecos in integrum restituerentur! Quaeramus igitur quicumque utilitatis publicae curiosi sumus, aperiet forsan thesauros adhuc reconditos ille, qui dixit: Quaerite, et invenietis. Caeterum in superstite praefatione ad Paralipomena, in primis notandum venit, Hieronymum non ex Graecis exemplaribus, sed ex Hebraeo emendasse hunc librum. Assumpto namque legis doctore apud Judaeos inclyto, totum volumen Paralipomenon cum eo contulit a vertice", + "candidate_score": 0.685858, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_108_110", + "bdc_text": "Haec in hoc tot verbis ad te scribo , ut , quoniam alias clarissimo viro d. P[hilippo ] Melancht [honi ] scripturus es , Vgl. oben Nr. 1803 , 29-33 . hoc quoque addas , invigilet , ne Lutherus causas optimas perpetuo solita maledicentia , amarulentia , malorum verborum copia et scurrilitate depravet , incircumspecte et temere de volumine sacro et scriptoribus canonicis pronunciet . Tantum theologum decet modestia , prudentia , pietas , gravitas .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_0", + "psc_text": "ADMONITIO J. MARTIANAEI IN DUAS SEQUENTES PRAEFATIONES S. HIERONYMI. Praeter volumina Jobi ac Davidis a nobis jam edita, periere caeteri libri sacri, quos Hieronymus de Graeco diligentissime emendatos, additis insuper obelis et asteriscis, linguae suae studiosis hominibus, id est, Latinis tribuerat. Supersunt tantum duae Praefatiunculae, quae libris Paralipomenon ac Salomonis erant affixae ad declarationem ejus, quod Hieronymus praestiterat in hujusmodi translationibus ex Graeco Latinis. Faxit Deus, ut aequalem habeant illi libri sortem cum Jobi volumine, quod excepta ejusdem praefatione ineditum ad nos usque jacebat in tenebris, nunc autem integrum ac immaculatum in lucem prodiisse gaudemus. Id ipsum equidem de Paralipomenis et operibus Salomonis sperare nobis liceret, si plures essent ac diligentes Scripturarum indagatores, qui labore improbo vetera sacrorum Bibliorum evolverent monumenta in antiquis Ecclesiarum archivis ac Bibliothecis. Hortamur itaque etiam atque etiam studiosos omnes, ut si qui sint penes ipsos manuscripti codices sacri, diligenter cum editis eos conferre non graventur.", + "candidate_score": 0.678607, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_82_84", + "bdc_text": "Tandem vero reiicit restitutionem et correctionem Bibliorum ad Bernhardum quendam Zieglerum , Siehe WA LIII 647 , 14-19 . quasi vero fides nostra in hunc innitatur et tota ecclesia credere debeat uni homini , quae non potest nec debet , iuxta canonem Lutheri , fidem dare HebraicęIn der Vorlage Hebracae . veritatiDer Ausdruck \"Hebraica veritas \" qualifiziert ( zunächst bei Hieronymus ) den hebräischen Originaltext des Alten Testaments in Abgrenzung zur griechischen Septuaginta ;", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_4", + "psc_text": "certum exstat, S. Hieronymum negare aliis sexcentis locis, Spiritu Sancto movente, editam fuisse Versionem Graecam Septuaginta, quia aliud est, inquit prologo in Genesim, vatem, aliud est esse interpretem. Ibi spiritus ventura praedicit, hic eruditio et verborum copia, ea, quae intelligit, transfert. Et iterum: Aut aliter de eisdem libris per Septuaginta Interpretes, aliter per apostolos Spiritus sanctus testimonia texuit, ut quod illi tacuerunt, hi scriptum esse mentiti sint. Haec adversus Rufinum afferens in suo Apologiae libro secundo, non potuit ibidem verba subsequentis praefationis in Paralipomena replicare ad suam defensionem; quin illico stultitiae argueretur in causa LXX Interpretum, de quibus tam contraria et invicem sibi pugnantia scripsisset. Prudenter itaque reticet quod olim animo ac salivae Domnionis tribuerat, apud quem summa forte ea fuit auctoritas editionis LXX, sed salvo semper honore Hebraei styli, ut et apud omnes alios hujus temporis ecclesiasticos viros, qui utramque auctoritatem, Hebraeorum scilicet, Graecorumque librorum, divinam esse fatebantur. Jam", + "candidate_score": 0.677794, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_45_47", + "bdc_text": "eine pauschale Verurteilung der rabbinischen Bibelexegese . impurissime scriptum ? Quis non obstupescat ad arrogantem et praefractum illum spiritum hominis in Ultimis Davidis verbisDie stärker exegetisch ausgerichtete Schrift \"Von den letzten Worten Davids\" ( WA LIV 28-100 )", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_11", + "psc_text": "locis, vel perstrictae leviter, hic per quaedam verborum compendia explicentur. Orationum itaque vestrarum adjutus auxilio, misi librum benevolis placiturum: tamen invidis displiciturum esse non ambigo. Optima enim quaeque, ut ait Plinius, malunt contemnere et invidere plerique, quam discere. Si quis in hac interpretatione voluerit aliquid reprehendere, interroget Hebraeos, suam conscientiam recolat, videat ordinem textumque sermonis, et tunc nostro labori, si potuerit, detrahat. Ubicumque ergo asteriscos, id est, stellas + radiare in hoc volumine videritis, ibi sciatis de Hebraeo additum quod in Latinis codicibus non habetur. Ubi vero obelus, transversa scilicet virga ÷, praeposita est, illic signatur quid Septuaginta Interpretes addiderint, vel ob decoris gratiam, vel ob Spiritus sancti auctoritatem, licet in Hebraeis voluminibus non legatur. PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBROS SALOMONIS JUXTA LXX INTERPRETES. Tres libros Salomonis, id est, Proverbia, Ecclesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea", + "candidate_score": 0.677069, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_45_47", + "bdc_text": "eine pauschale Verurteilung der rabbinischen Bibelexegese . impurissime scriptum ? Quis non obstupescat ad arrogantem et praefractum illum spiritum hominis in Ultimis Davidis verbisDie stärker exegetisch ausgerichtete Schrift \"Von den letzten Worten Davids\" ( WA LIV 28-100 )", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_12", + "psc_text": "vel ob decoris gratiam, vel ob Spiritus sancti auctoritatem, licet in Hebraeis voluminibus non legatur. PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBROS SALOMONIS JUXTA LXX INTERPRETES. Tres libros Salomonis, id est, Proverbia, Ecclesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea quae minus habebantur, interserens: quo plenius, o Paula et Eustochium, cognoscatis quid in libris nostris minus sit, quid redundet. Nec non etiam illa, quae imperiti Translatores male in linguam nostram de Graeco sermone verterant, oblitterans et antiquans, curiosissima veritate correxi. Et ubi praepostero ordine atque perverso, sententiarum fuerat lumen ereptum, suis locis restituens, feci intelligi quod latebat. Porro in eo libro, qui a plerisque Sapientia Salomonis inscribitur, et in Ecclesiastico, quem esse Jesu filii Sirach, nullus ignorat, calamo temperavi: tantummodo Canonicas Scripturas vobis emendare desiderans, et studium meum certis, magis quam dubiis commendare.", + "candidate_score": 0.676867, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_46_48", + "bdc_text": "impurissime scriptum ? Quis non obstupescat ad arrogantem et praefractum illum spiritum hominis in Ultimis Davidis verbisDie stärker exegetisch ausgerichtete Schrift \"Von den letzten Worten Davids\" ( WA LIV 28-100 ) war im Sommer 1543 erschienen und zielte haupts ächlich auf die Verbesserung einiger Stellen in Luthers Deutscher Bibel.", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_12", + "psc_text": "vel ob decoris gratiam, vel ob Spiritus sancti auctoritatem, licet in Hebraeis voluminibus non legatur. PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBROS SALOMONIS JUXTA LXX INTERPRETES. Tres libros Salomonis, id est, Proverbia, Ecclesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea quae minus habebantur, interserens: quo plenius, o Paula et Eustochium, cognoscatis quid in libris nostris minus sit, quid redundet. Nec non etiam illa, quae imperiti Translatores male in linguam nostram de Graeco sermone verterant, oblitterans et antiquans, curiosissima veritate correxi. Et ubi praepostero ordine atque perverso, sententiarum fuerat lumen ereptum, suis locis restituens, feci intelligi quod latebat. Porro in eo libro, qui a plerisque Sapientia Salomonis inscribitur, et in Ecclesiastico, quem esse Jesu filii Sirach, nullus ignorat, calamo temperavi: tantummodo Canonicas Scripturas vobis emendare desiderans, et studium meum certis, magis quam dubiis commendare.", + "candidate_score": 0.676171, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_84", + "bdc_text": "veritatiDer Ausdruck \"Hebraica veritas \" qualifiziert ( zunächst bei Hieronymus ) den hebräischen Originaltext des Alten Testaments in Abgrenzung zur griechischen Septuaginta ;", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_1", + "psc_text": "et operibus Salomonis sperare nobis liceret, si plures essent ac diligentes Scripturarum indagatores, qui labore improbo vetera sacrorum Bibliorum evolverent monumenta in antiquis Ecclesiarum archivis ac Bibliothecis. Hortamur itaque etiam atque etiam studiosos omnes, ut si qui sint penes ipsos manuscripti codices sacri, diligenter cum editis eos conferre non graventur. Ex hac enim contentione facile deprehenditur, supersint etiamnum, necne Hieronymi versiones Latinae juxta LXX, maxime si intra sacrum contextum signa obelorum et asteriscorum legentibus occurrerint. O felicem aetatem nostram, si post editum Canonem Hebraicae veritatis, translationes quoque universae ab Hieronymo concinnatae ad Graecos in integrum restituerentur! Quaeramus igitur quicumque utilitatis publicae curiosi sumus, aperiet forsan thesauros adhuc reconditos ille, qui dixit: Quaerite, et invenietis. Caeterum in superstite praefatione ad Paralipomena, in primis notandum venit, Hieronymum non ex Graecis exemplaribus, sed ex Hebraeo emendasse hunc librum. Assumpto namque legis doctore apud Judaeos inclyto, totum volumen Paralipomenon cum eo contulit a vertice", + "candidate_score": 0.674859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_83_85", + "bdc_text": "quasi vero fides nostra in hunc innitatur et tota ecclesia credere debeat uni homini , quae non potest nec debet , iuxta canonem Lutheri , fidem dare HebraicęIn der Vorlage Hebracae . veritatiDer Ausdruck \"Hebraica veritas \" qualifiziert ( zunächst bei Hieronymus ) den hebräischen Originaltext des Alten Testaments in Abgrenzung zur griechischen Septuaginta ; vgl. Alfons Fürst , Hieronymus .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_4", + "psc_text": "certum exstat, S. Hieronymum negare aliis sexcentis locis, Spiritu Sancto movente, editam fuisse Versionem Graecam Septuaginta, quia aliud est, inquit prologo in Genesim, vatem, aliud est esse interpretem. Ibi spiritus ventura praedicit, hic eruditio et verborum copia, ea, quae intelligit, transfert. Et iterum: Aut aliter de eisdem libris per Septuaginta Interpretes, aliter per apostolos Spiritus sanctus testimonia texuit, ut quod illi tacuerunt, hi scriptum esse mentiti sint. Haec adversus Rufinum afferens in suo Apologiae libro secundo, non potuit ibidem verba subsequentis praefationis in Paralipomena replicare ad suam defensionem; quin illico stultitiae argueretur in causa LXX Interpretum, de quibus tam contraria et invicem sibi pugnantia scripsisset. Prudenter itaque reticet quod olim animo ac salivae Domnionis tribuerat, apud quem summa forte ea fuit auctoritas editionis LXX, sed salvo semper honore Hebraei styli, ut et apud omnes alios hujus temporis ecclesiasticos viros, qui utramque auctoritatem, Hebraeorum scilicet, Graecorumque librorum, divinam esse fatebantur. Jam", + "candidate_score": 0.673608, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_72_74", + "bdc_text": "Iam vero negat Hebraica Biblia Korrigiert aus Bliblia . certa esse et indubitata , negat christianum et genuinum ex his sensum percipi posse . Asserit ea a rabinis esse corruptaSiehe WA LIII 646 , 19-647 , 9 ;", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_12", + "psc_text": "vel ob decoris gratiam, vel ob Spiritus sancti auctoritatem, licet in Hebraeis voluminibus non legatur. PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBROS SALOMONIS JUXTA LXX INTERPRETES. Tres libros Salomonis, id est, Proverbia, Ecclesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea quae minus habebantur, interserens: quo plenius, o Paula et Eustochium, cognoscatis quid in libris nostris minus sit, quid redundet. Nec non etiam illa, quae imperiti Translatores male in linguam nostram de Graeco sermone verterant, oblitterans et antiquans, curiosissima veritate correxi. Et ubi praepostero ordine atque perverso, sententiarum fuerat lumen ereptum, suis locis restituens, feci intelligi quod latebat. Porro in eo libro, qui a plerisque Sapientia Salomonis inscribitur, et in Ecclesiastico, quem esse Jesu filii Sirach, nullus ignorat, calamo temperavi: tantummodo Canonicas Scripturas vobis emendare desiderans, et studium meum certis, magis quam dubiis commendare.", + "candidate_score": 0.673009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_87_89", + "bdc_text": "Porro enim non Hebraica veritas , sed Iudaica dicetur vanitas . Huc scilicet defertur insolens hominis ingenium , cum omnes symmistaeIn der Vorlage synnistae . et ecclesiarum ministri qualibet etiam scriptura Wohl vom Kopisten verschrieben aus quaelibet . . .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_12", + "psc_text": "vel ob decoris gratiam, vel ob Spiritus sancti auctoritatem, licet in Hebraeis voluminibus non legatur. PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBROS SALOMONIS JUXTA LXX INTERPRETES. Tres libros Salomonis, id est, Proverbia, Ecclesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea quae minus habebantur, interserens: quo plenius, o Paula et Eustochium, cognoscatis quid in libris nostris minus sit, quid redundet. Nec non etiam illa, quae imperiti Translatores male in linguam nostram de Graeco sermone verterant, oblitterans et antiquans, curiosissima veritate correxi. Et ubi praepostero ordine atque perverso, sententiarum fuerat lumen ereptum, suis locis restituens, feci intelligi quod latebat. Porro in eo libro, qui a plerisque Sapientia Salomonis inscribitur, et in Ecclesiastico, quem esse Jesu filii Sirach, nullus ignorat, calamo temperavi: tantummodo Canonicas Scripturas vobis emendare desiderans, et studium meum certis, magis quam dubiis commendare.", + "candidate_score": 0.672382, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_41_43", + "bdc_text": "Ut autem demus paucula quaedam ineptaVor inepta ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang . esse dissimulanda propter multa utilia et apposita , quae in eo continentur libro , quis , oro , ferat aut boni consulat librumVor librum gestrichenes de . De Schem HamphorasDie im März 1543 vollendete , scharf antijüdische Schrift \"Vom Schem Hamphoras und vom Geschlecht Christi\" ( WA LIII 579-648 )", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_12", + "psc_text": "vel ob decoris gratiam, vel ob Spiritus sancti auctoritatem, licet in Hebraeis voluminibus non legatur. PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBROS SALOMONIS JUXTA LXX INTERPRETES. Tres libros Salomonis, id est, Proverbia, Ecclesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea quae minus habebantur, interserens: quo plenius, o Paula et Eustochium, cognoscatis quid in libris nostris minus sit, quid redundet. Nec non etiam illa, quae imperiti Translatores male in linguam nostram de Graeco sermone verterant, oblitterans et antiquans, curiosissima veritate correxi. Et ubi praepostero ordine atque perverso, sententiarum fuerat lumen ereptum, suis locis restituens, feci intelligi quod latebat. Porro in eo libro, qui a plerisque Sapientia Salomonis inscribitur, et in Ecclesiastico, quem esse Jesu filii Sirach, nullus ignorat, calamo temperavi: tantummodo Canonicas Scripturas vobis emendare desiderans, et studium meum certis, magis quam dubiis commendare.", + "candidate_score": 0.668733, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_47_49", + "bdc_text": "Quis non obstupescat ad arrogantem et praefractum illum spiritum hominis in Ultimis Davidis verbisDie stärker exegetisch ausgerichtete Schrift \"Von den letzten Worten Davids\" ( WA LIV 28-100 ) war im Sommer 1543 erschienen und zielte haupts ächlich auf die Verbesserung einiger Stellen in Luthers Deutscher Bibel. sese insolenter exerentem ?", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_12", + "psc_text": "vel ob decoris gratiam, vel ob Spiritus sancti auctoritatem, licet in Hebraeis voluminibus non legatur. PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBROS SALOMONIS JUXTA LXX INTERPRETES. Tres libros Salomonis, id est, Proverbia, Ecclesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea quae minus habebantur, interserens: quo plenius, o Paula et Eustochium, cognoscatis quid in libris nostris minus sit, quid redundet. Nec non etiam illa, quae imperiti Translatores male in linguam nostram de Graeco sermone verterant, oblitterans et antiquans, curiosissima veritate correxi. Et ubi praepostero ordine atque perverso, sententiarum fuerat lumen ereptum, suis locis restituens, feci intelligi quod latebat. Porro in eo libro, qui a plerisque Sapientia Salomonis inscribitur, et in Ecclesiastico, quem esse Jesu filii Sirach, nullus ignorat, calamo temperavi: tantummodo Canonicas Scripturas vobis emendare desiderans, et studium meum certis, magis quam dubiis commendare.", + "candidate_score": 0.668712, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_41_43", + "bdc_text": "Ut autem demus paucula quaedam ineptaVor inepta ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang . esse dissimulanda propter multa utilia et apposita , quae in eo continentur libro , quis , oro , ferat aut boni consulat librumVor librum gestrichenes de . De Schem HamphorasDie im März 1543 vollendete , scharf antijüdische Schrift \"Vom Schem Hamphoras und vom Geschlecht Christi\" ( WA LIII 579-648 )", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_10", + "psc_text": "nostris codicibus non habentur. Hoc primum sciendum, quod apud Hebraeos, Paralipomenon liber unus sit: et apud illos, vocetur [ Al. vocatus] DABRE JAMIM, id est, Verba Dierum: qui propter magnitudinem, apud nos divisus est, quod nonnulli etiam in Bruto, Ciceronis dialogo, faciunt, ut eum in tres partes secent, cum unus a suo auctore sit editus. Deinde etiam illud attendendum, quod frequenter nomina, non vocabula hominum, sed rerum, ut dixi, significantias sonent [ Al. sonant]. Ad extremum, quod omnis eruditio Scripturarum in hoc libro [ Al. tac. libro] continetur: et historiae vel quae [ Al. quae vel] praetermissae sunt in suis locis, vel perstrictae leviter, hic per quaedam verborum compendia explicentur. Orationum itaque vestrarum adjutus auxilio, misi librum benevolis placiturum: tamen invidis displiciturum esse non ambigo. Optima enim quaeque, ut ait Plinius, malunt contemnere et invidere plerique, quam discere. Si quis in hac interpretatione voluerit aliquid reprehendere, interroget Hebraeos, suam conscientiam", + "candidate_score": 0.66857, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_84_86", + "bdc_text": "veritatiDer Ausdruck \"Hebraica veritas \" qualifiziert ( zunächst bei Hieronymus ) den hebräischen Originaltext des Alten Testaments in Abgrenzung zur griechischen Septuaginta ; vgl. Alfons Fürst , Hieronymus . Askese und Wissenschaft in der Spätantike , Freiburg i. Br. 2003 , S. 103f und 265 ( mit Anm. 61). .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_4", + "psc_text": "certum exstat, S. Hieronymum negare aliis sexcentis locis, Spiritu Sancto movente, editam fuisse Versionem Graecam Septuaginta, quia aliud est, inquit prologo in Genesim, vatem, aliud est esse interpretem. Ibi spiritus ventura praedicit, hic eruditio et verborum copia, ea, quae intelligit, transfert. Et iterum: Aut aliter de eisdem libris per Septuaginta Interpretes, aliter per apostolos Spiritus sanctus testimonia texuit, ut quod illi tacuerunt, hi scriptum esse mentiti sint. Haec adversus Rufinum afferens in suo Apologiae libro secundo, non potuit ibidem verba subsequentis praefationis in Paralipomena replicare ad suam defensionem; quin illico stultitiae argueretur in causa LXX Interpretum, de quibus tam contraria et invicem sibi pugnantia scripsisset. Prudenter itaque reticet quod olim animo ac salivae Domnionis tribuerat, apud quem summa forte ea fuit auctoritas editionis LXX, sed salvo semper honore Hebraei styli, ut et apud omnes alios hujus temporis ecclesiasticos viros, qui utramque auctoritatem, Hebraeorum scilicet, Graecorumque librorum, divinam esse fatebantur. Jam", + "candidate_score": 0.668502, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_71_73", + "bdc_text": "Cęterum ferenda esset illa ferocia , si Bibliorum fides et authorita [ s]Rand beschnitten . prisca per huius disputationem maneret intemerata . Iam vero negat Hebraica Biblia Korrigiert aus Bliblia . certa esse et indubitata , negat christianum et genuinum ex his sensum percipi posse .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_12", + "psc_text": "vel ob decoris gratiam, vel ob Spiritus sancti auctoritatem, licet in Hebraeis voluminibus non legatur. PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBROS SALOMONIS JUXTA LXX INTERPRETES. Tres libros Salomonis, id est, Proverbia, Ecclesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea quae minus habebantur, interserens: quo plenius, o Paula et Eustochium, cognoscatis quid in libris nostris minus sit, quid redundet. Nec non etiam illa, quae imperiti Translatores male in linguam nostram de Graeco sermone verterant, oblitterans et antiquans, curiosissima veritate correxi. Et ubi praepostero ordine atque perverso, sententiarum fuerat lumen ereptum, suis locis restituens, feci intelligi quod latebat. Porro in eo libro, qui a plerisque Sapientia Salomonis inscribitur, et in Ecclesiastico, quem esse Jesu filii Sirach, nullus ignorat, calamo temperavi: tantummodo Canonicas Scripturas vobis emendare desiderans, et studium meum certis, magis quam dubiis commendare.", + "candidate_score": 0.668293, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_84", + "bdc_text": "veritatiDer Ausdruck \"Hebraica veritas \" qualifiziert ( zunächst bei Hieronymus ) den hebräischen Originaltext des Alten Testaments in Abgrenzung zur griechischen Septuaginta ;", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_4", + "psc_text": "certum exstat, S. Hieronymum negare aliis sexcentis locis, Spiritu Sancto movente, editam fuisse Versionem Graecam Septuaginta, quia aliud est, inquit prologo in Genesim, vatem, aliud est esse interpretem. Ibi spiritus ventura praedicit, hic eruditio et verborum copia, ea, quae intelligit, transfert. Et iterum: Aut aliter de eisdem libris per Septuaginta Interpretes, aliter per apostolos Spiritus sanctus testimonia texuit, ut quod illi tacuerunt, hi scriptum esse mentiti sint. Haec adversus Rufinum afferens in suo Apologiae libro secundo, non potuit ibidem verba subsequentis praefationis in Paralipomena replicare ad suam defensionem; quin illico stultitiae argueretur in causa LXX Interpretum, de quibus tam contraria et invicem sibi pugnantia scripsisset. Prudenter itaque reticet quod olim animo ac salivae Domnionis tribuerat, apud quem summa forte ea fuit auctoritas editionis LXX, sed salvo semper honore Hebraei styli, ut et apud omnes alios hujus temporis ecclesiasticos viros, qui utramque auctoritatem, Hebraeorum scilicet, Graecorumque librorum, divinam esse fatebantur. Jam", + "candidate_score": 0.666409, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_72_74", + "bdc_text": "Iam vero negat Hebraica Biblia Korrigiert aus Bliblia . certa esse et indubitata , negat christianum et genuinum ex his sensum percipi posse . Asserit ea a rabinis esse corruptaSiehe WA LIII 646 , 19-647 , 9 ;", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_4", + "psc_text": "certum exstat, S. Hieronymum negare aliis sexcentis locis, Spiritu Sancto movente, editam fuisse Versionem Graecam Septuaginta, quia aliud est, inquit prologo in Genesim, vatem, aliud est esse interpretem. Ibi spiritus ventura praedicit, hic eruditio et verborum copia, ea, quae intelligit, transfert. Et iterum: Aut aliter de eisdem libris per Septuaginta Interpretes, aliter per apostolos Spiritus sanctus testimonia texuit, ut quod illi tacuerunt, hi scriptum esse mentiti sint. Haec adversus Rufinum afferens in suo Apologiae libro secundo, non potuit ibidem verba subsequentis praefationis in Paralipomena replicare ad suam defensionem; quin illico stultitiae argueretur in causa LXX Interpretum, de quibus tam contraria et invicem sibi pugnantia scripsisset. Prudenter itaque reticet quod olim animo ac salivae Domnionis tribuerat, apud quem summa forte ea fuit auctoritas editionis LXX, sed salvo semper honore Hebraei styli, ut et apud omnes alios hujus temporis ecclesiasticos viros, qui utramque auctoritatem, Hebraeorum scilicet, Graecorumque librorum, divinam esse fatebantur. Jam", + "candidate_score": 0.666112, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_87_89", + "bdc_text": "Porro enim non Hebraica veritas , sed Iudaica dicetur vanitas . Huc scilicet defertur insolens hominis ingenium , cum omnes symmistaeIn der Vorlage synnistae . et ecclesiarum ministri qualibet etiam scriptura Wohl vom Kopisten verschrieben aus quaelibet . . .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_1", + "psc_text": "et operibus Salomonis sperare nobis liceret, si plures essent ac diligentes Scripturarum indagatores, qui labore improbo vetera sacrorum Bibliorum evolverent monumenta in antiquis Ecclesiarum archivis ac Bibliothecis. Hortamur itaque etiam atque etiam studiosos omnes, ut si qui sint penes ipsos manuscripti codices sacri, diligenter cum editis eos conferre non graventur. Ex hac enim contentione facile deprehenditur, supersint etiamnum, necne Hieronymi versiones Latinae juxta LXX, maxime si intra sacrum contextum signa obelorum et asteriscorum legentibus occurrerint. O felicem aetatem nostram, si post editum Canonem Hebraicae veritatis, translationes quoque universae ab Hieronymo concinnatae ad Graecos in integrum restituerentur! Quaeramus igitur quicumque utilitatis publicae curiosi sumus, aperiet forsan thesauros adhuc reconditos ille, qui dixit: Quaerite, et invenietis. Caeterum in superstite praefatione ad Paralipomena, in primis notandum venit, Hieronymum non ex Graecis exemplaribus, sed ex Hebraeo emendasse hunc librum. Assumpto namque legis doctore apud Judaeos inclyto, totum volumen Paralipomenon cum eo contulit a vertice", + "candidate_score": 0.663097, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_87_89", + "bdc_text": "Porro enim non Hebraica veritas , sed Iudaica dicetur vanitas . Huc scilicet defertur insolens hominis ingenium , cum omnes symmistaeIn der Vorlage synnistae . et ecclesiarum ministri qualibet etiam scriptura Wohl vom Kopisten verschrieben aus quaelibet . . .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_4", + "psc_text": "certum exstat, S. Hieronymum negare aliis sexcentis locis, Spiritu Sancto movente, editam fuisse Versionem Graecam Septuaginta, quia aliud est, inquit prologo in Genesim, vatem, aliud est esse interpretem. Ibi spiritus ventura praedicit, hic eruditio et verborum copia, ea, quae intelligit, transfert. Et iterum: Aut aliter de eisdem libris per Septuaginta Interpretes, aliter per apostolos Spiritus sanctus testimonia texuit, ut quod illi tacuerunt, hi scriptum esse mentiti sint. Haec adversus Rufinum afferens in suo Apologiae libro secundo, non potuit ibidem verba subsequentis praefationis in Paralipomena replicare ad suam defensionem; quin illico stultitiae argueretur in causa LXX Interpretum, de quibus tam contraria et invicem sibi pugnantia scripsisset. Prudenter itaque reticet quod olim animo ac salivae Domnionis tribuerat, apud quem summa forte ea fuit auctoritas editionis LXX, sed salvo semper honore Hebraei styli, ut et apud omnes alios hujus temporis ecclesiasticos viros, qui utramque auctoritatem, Hebraeorum scilicet, Graecorumque librorum, divinam esse fatebantur. Jam", + "candidate_score": 0.662858, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_41_43", + "bdc_text": "Ut autem demus paucula quaedam ineptaVor inepta ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang . esse dissimulanda propter multa utilia et apposita , quae in eo continentur libro , quis , oro , ferat aut boni consulat librumVor librum gestrichenes de . De Schem HamphorasDie im März 1543 vollendete , scharf antijüdische Schrift \"Vom Schem Hamphoras und vom Geschlecht Christi\" ( WA LIII 579-648 )", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_0", + "psc_text": "ADMONITIO J. MARTIANAEI IN DUAS SEQUENTES PRAEFATIONES S. HIERONYMI. Praeter volumina Jobi ac Davidis a nobis jam edita, periere caeteri libri sacri, quos Hieronymus de Graeco diligentissime emendatos, additis insuper obelis et asteriscis, linguae suae studiosis hominibus, id est, Latinis tribuerat. Supersunt tantum duae Praefatiunculae, quae libris Paralipomenon ac Salomonis erant affixae ad declarationem ejus, quod Hieronymus praestiterat in hujusmodi translationibus ex Graeco Latinis. Faxit Deus, ut aequalem habeant illi libri sortem cum Jobi volumine, quod excepta ejusdem praefatione ineditum ad nos usque jacebat in tenebris, nunc autem integrum ac immaculatum in lucem prodiisse gaudemus. Id ipsum equidem de Paralipomenis et operibus Salomonis sperare nobis liceret, si plures essent ac diligentes Scripturarum indagatores, qui labore improbo vetera sacrorum Bibliorum evolverent monumenta in antiquis Ecclesiarum archivis ac Bibliothecis. Hortamur itaque etiam atque etiam studiosos omnes, ut si qui sint penes ipsos manuscripti codices sacri, diligenter cum editis eos conferre non graventur.", + "candidate_score": 0.662644, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_41_43", + "bdc_text": "Ut autem demus paucula quaedam ineptaVor inepta ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang . esse dissimulanda propter multa utilia et apposita , quae in eo continentur libro , quis , oro , ferat aut boni consulat librumVor librum gestrichenes de . De Schem HamphorasDie im März 1543 vollendete , scharf antijüdische Schrift \"Vom Schem Hamphoras und vom Geschlecht Christi\" ( WA LIII 579-648 )", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_11", + "psc_text": "locis, vel perstrictae leviter, hic per quaedam verborum compendia explicentur. Orationum itaque vestrarum adjutus auxilio, misi librum benevolis placiturum: tamen invidis displiciturum esse non ambigo. Optima enim quaeque, ut ait Plinius, malunt contemnere et invidere plerique, quam discere. Si quis in hac interpretatione voluerit aliquid reprehendere, interroget Hebraeos, suam conscientiam recolat, videat ordinem textumque sermonis, et tunc nostro labori, si potuerit, detrahat. Ubicumque ergo asteriscos, id est, stellas + radiare in hoc volumine videritis, ibi sciatis de Hebraeo additum quod in Latinis codicibus non habetur. Ubi vero obelus, transversa scilicet virga ÷, praeposita est, illic signatur quid Septuaginta Interpretes addiderint, vel ob decoris gratiam, vel ob Spiritus sancti auctoritatem, licet in Hebraeis voluminibus non legatur. PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBROS SALOMONIS JUXTA LXX INTERPRETES. Tres libros Salomonis, id est, Proverbia, Ecclesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea", + "candidate_score": 0.660586, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_71_73", + "bdc_text": "Cęterum ferenda esset illa ferocia , si Bibliorum fides et authorita [ s]Rand beschnitten . prisca per huius disputationem maneret intemerata . Iam vero negat Hebraica Biblia Korrigiert aus Bliblia . certa esse et indubitata , negat christianum et genuinum ex his sensum percipi posse .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_4", + "psc_text": "certum exstat, S. Hieronymum negare aliis sexcentis locis, Spiritu Sancto movente, editam fuisse Versionem Graecam Septuaginta, quia aliud est, inquit prologo in Genesim, vatem, aliud est esse interpretem. Ibi spiritus ventura praedicit, hic eruditio et verborum copia, ea, quae intelligit, transfert. Et iterum: Aut aliter de eisdem libris per Septuaginta Interpretes, aliter per apostolos Spiritus sanctus testimonia texuit, ut quod illi tacuerunt, hi scriptum esse mentiti sint. Haec adversus Rufinum afferens in suo Apologiae libro secundo, non potuit ibidem verba subsequentis praefationis in Paralipomena replicare ad suam defensionem; quin illico stultitiae argueretur in causa LXX Interpretum, de quibus tam contraria et invicem sibi pugnantia scripsisset. Prudenter itaque reticet quod olim animo ac salivae Domnionis tribuerat, apud quem summa forte ea fuit auctoritas editionis LXX, sed salvo semper honore Hebraei styli, ut et apud omnes alios hujus temporis ecclesiasticos viros, qui utramque auctoritatem, Hebraeorum scilicet, Graecorumque librorum, divinam esse fatebantur. Jam", + "candidate_score": 0.654686, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_70_72", + "bdc_text": "korrekt wäre lacerante. . Cęterum ferenda esset illa ferocia , si Bibliorum fides et authorita [ s]Rand beschnitten . prisca per huius disputationem maneret intemerata . Iam vero negat Hebraica Biblia Korrigiert aus Bliblia .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_12", + "psc_text": "vel ob decoris gratiam, vel ob Spiritus sancti auctoritatem, licet in Hebraeis voluminibus non legatur. PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBROS SALOMONIS JUXTA LXX INTERPRETES. Tres libros Salomonis, id est, Proverbia, Ecclesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea quae minus habebantur, interserens: quo plenius, o Paula et Eustochium, cognoscatis quid in libris nostris minus sit, quid redundet. Nec non etiam illa, quae imperiti Translatores male in linguam nostram de Graeco sermone verterant, oblitterans et antiquans, curiosissima veritate correxi. Et ubi praepostero ordine atque perverso, sententiarum fuerat lumen ereptum, suis locis restituens, feci intelligi quod latebat. Porro in eo libro, qui a plerisque Sapientia Salomonis inscribitur, et in Ecclesiastico, quem esse Jesu filii Sirach, nullus ignorat, calamo temperavi: tantummodo Canonicas Scripturas vobis emendare desiderans, et studium meum certis, magis quam dubiis commendare.", + "candidate_score": 0.654312, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_42_44", + "bdc_text": "esse dissimulanda propter multa utilia et apposita , quae in eo continentur libro , quis , oro , ferat aut boni consulat librumVor librum gestrichenes de . De Schem HamphorasDie im März 1543 vollendete , scharf antijüdische Schrift \"Vom Schem Hamphoras und vom Geschlecht Christi\" ( WA LIII 579-648 ) enthält u. a .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_12", + "psc_text": "vel ob decoris gratiam, vel ob Spiritus sancti auctoritatem, licet in Hebraeis voluminibus non legatur. PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBROS SALOMONIS JUXTA LXX INTERPRETES. Tres libros Salomonis, id est, Proverbia, Ecclesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea quae minus habebantur, interserens: quo plenius, o Paula et Eustochium, cognoscatis quid in libris nostris minus sit, quid redundet. Nec non etiam illa, quae imperiti Translatores male in linguam nostram de Graeco sermone verterant, oblitterans et antiquans, curiosissima veritate correxi. Et ubi praepostero ordine atque perverso, sententiarum fuerat lumen ereptum, suis locis restituens, feci intelligi quod latebat. Porro in eo libro, qui a plerisque Sapientia Salomonis inscribitur, et in Ecclesiastico, quem esse Jesu filii Sirach, nullus ignorat, calamo temperavi: tantummodo Canonicas Scripturas vobis emendare desiderans, et studium meum certis, magis quam dubiis commendare.", + "candidate_score": 0.653907, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_85_87", + "bdc_text": "vgl. Alfons Fürst , Hieronymus . Askese und Wissenschaft in der Spätantike , Freiburg i. Br. 2003 , S. 103f und 265 ( mit Anm. 61). . Porro enim non Hebraica veritas , sed Iudaica dicetur vanitas .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_6", + "psc_text": "scribendi prorsus Hieronymiano scire nobis licet. Verum pars ultima hujus prologi manifestissime supposititia viro erudito nimium imposuit, cum suis annotationibus eam illustrans S. Hieronymo ascribere conatur. Poterat utique fraudem agnoscere ex incongruo sensu, quem verba addititiae partis efficiunt in hoc prologo: neque enim Hieronymo scribenti ullatenus conveniunt, ut infra planum fit in scholiis nostris ad hunc locum praefationis jam dictae. Porro edendam in fine primae partis Divinae Bibliothecae praefatiunculam spopondimus in notis, sed mutato deinceps consilio, in calce hujus secundae partis ejusdem Bibliothecae Divinae eam collocare satius duximus. PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBRUM PARALIPOMENON JUXTA LXX INTERPRETES. Eusebius Hieronymus Domnioni et Rogatiano suis in Jesu salutem. Quomodo Graecorum historias magis intelligunt, qui Athenas viderint, et tertium Virgilii librum, qui a Troade per Leucaten, et Acroceraunia ad Siciliam, et inde ad ostia Tiberis navigarint: ita sanctam Scripturam lucidius intuebitur, qui Judaeam oculis contemplatus est [ Al. sit], et antiquarum urbium memorias, locorumque", + "candidate_score": 0.652317, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_85_87", + "bdc_text": "vgl. Alfons Fürst , Hieronymus . Askese und Wissenschaft in der Spätantike , Freiburg i. Br. 2003 , S. 103f und 265 ( mit Anm. 61). . Porro enim non Hebraica veritas , sed Iudaica dicetur vanitas .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_2", + "psc_text": "publicae curiosi sumus, aperiet forsan thesauros adhuc reconditos ille, qui dixit: Quaerite, et invenietis. Caeterum in superstite praefatione ad Paralipomena, in primis notandum venit, Hieronymum non ex Graecis exemplaribus, sed ex Hebraeo emendasse hunc librum. Assumpto namque legis doctore apud Judaeos inclyto, totum volumen Paralipomenon cum eo contulit a vertice usque ad extremum unguem, quod liber ille Nominum in Graecis et Latinis codicibus ita scriptorum vitio fuisset depravatus, ut non tam Hebraea quam Barbara quaedam ac Sarmatica nomina haberet conjecta. Hinc necesse erat adhaesisse Hebraeorum fontibus, ubi nomina isthaec distinctis intervallis posita, suisque syllabis apposite descripta leguntur. Deinde etiam illud attendendum, quod cum Hieronymus undiqueversum ex suis praefatiunculis testimonia collegerit ad retundendam Rufini reprehensionem, qua S. Doctorem invidiae erga Septuaginta Interpretes calumniator insimulabat, nihil tamen hujus prologi replicat in suae Apologiae posteriori libro, ad cujus finem citatae reperiuntur omnes praefationes veteris Instrumenti. Cur hoc acciderit, necdum bene novimus: nisi conjectare", + "candidate_score": 0.651827, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_85_87", + "bdc_text": "vgl. Alfons Fürst , Hieronymus . Askese und Wissenschaft in der Spätantike , Freiburg i. Br. 2003 , S. 103f und 265 ( mit Anm. 61). . Porro enim non Hebraica veritas , sed Iudaica dicetur vanitas .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_1", + "psc_text": "et operibus Salomonis sperare nobis liceret, si plures essent ac diligentes Scripturarum indagatores, qui labore improbo vetera sacrorum Bibliorum evolverent monumenta in antiquis Ecclesiarum archivis ac Bibliothecis. Hortamur itaque etiam atque etiam studiosos omnes, ut si qui sint penes ipsos manuscripti codices sacri, diligenter cum editis eos conferre non graventur. Ex hac enim contentione facile deprehenditur, supersint etiamnum, necne Hieronymi versiones Latinae juxta LXX, maxime si intra sacrum contextum signa obelorum et asteriscorum legentibus occurrerint. O felicem aetatem nostram, si post editum Canonem Hebraicae veritatis, translationes quoque universae ab Hieronymo concinnatae ad Graecos in integrum restituerentur! Quaeramus igitur quicumque utilitatis publicae curiosi sumus, aperiet forsan thesauros adhuc reconditos ille, qui dixit: Quaerite, et invenietis. Caeterum in superstite praefatione ad Paralipomena, in primis notandum venit, Hieronymum non ex Graecis exemplaribus, sed ex Hebraeo emendasse hunc librum. Assumpto namque legis doctore apud Judaeos inclyto, totum volumen Paralipomenon cum eo contulit a vertice", + "candidate_score": 0.650589, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_40_42", + "bdc_text": "sed felix et plausibile argumentumVor argumentum ein gestrichenes , unlesbares Wort. ingratum , imo ineptum reddit suis illis foedis dicteriis et scurrilitate nemini , nedum seni theologo decora . Ut autem demus paucula quaedam ineptaVor inepta ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang . esse dissimulanda propter multa utilia et apposita , quae in eo continentur libro , quis , oro , ferat aut boni consulat librumVor librum gestrichenes de .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_12", + "psc_text": "vel ob decoris gratiam, vel ob Spiritus sancti auctoritatem, licet in Hebraeis voluminibus non legatur. PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBROS SALOMONIS JUXTA LXX INTERPRETES. Tres libros Salomonis, id est, Proverbia, Ecclesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea quae minus habebantur, interserens: quo plenius, o Paula et Eustochium, cognoscatis quid in libris nostris minus sit, quid redundet. Nec non etiam illa, quae imperiti Translatores male in linguam nostram de Graeco sermone verterant, oblitterans et antiquans, curiosissima veritate correxi. Et ubi praepostero ordine atque perverso, sententiarum fuerat lumen ereptum, suis locis restituens, feci intelligi quod latebat. Porro in eo libro, qui a plerisque Sapientia Salomonis inscribitur, et in Ecclesiastico, quem esse Jesu filii Sirach, nullus ignorat, calamo temperavi: tantummodo Canonicas Scripturas vobis emendare desiderans, et studium meum certis, magis quam dubiis commendare.", + "candidate_score": 0.649252, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_40_42", + "bdc_text": "sed felix et plausibile argumentumVor argumentum ein gestrichenes , unlesbares Wort. ingratum , imo ineptum reddit suis illis foedis dicteriis et scurrilitate nemini , nedum seni theologo decora . Ut autem demus paucula quaedam ineptaVor inepta ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang . esse dissimulanda propter multa utilia et apposita , quae in eo continentur libro , quis , oro , ferat aut boni consulat librumVor librum gestrichenes de .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_11", + "psc_text": "locis, vel perstrictae leviter, hic per quaedam verborum compendia explicentur. Orationum itaque vestrarum adjutus auxilio, misi librum benevolis placiturum: tamen invidis displiciturum esse non ambigo. Optima enim quaeque, ut ait Plinius, malunt contemnere et invidere plerique, quam discere. Si quis in hac interpretatione voluerit aliquid reprehendere, interroget Hebraeos, suam conscientiam recolat, videat ordinem textumque sermonis, et tunc nostro labori, si potuerit, detrahat. Ubicumque ergo asteriscos, id est, stellas + radiare in hoc volumine videritis, ibi sciatis de Hebraeo additum quod in Latinis codicibus non habetur. Ubi vero obelus, transversa scilicet virga ÷, praeposita est, illic signatur quid Septuaginta Interpretes addiderint, vel ob decoris gratiam, vel ob Spiritus sancti auctoritatem, licet in Hebraeis voluminibus non legatur. PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBROS SALOMONIS JUXTA LXX INTERPRETES. Tres libros Salomonis, id est, Proverbia, Ecclesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea", + "candidate_score": 0.649211, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_42_44", + "bdc_text": "esse dissimulanda propter multa utilia et apposita , quae in eo continentur libro , quis , oro , ferat aut boni consulat librumVor librum gestrichenes de . De Schem HamphorasDie im März 1543 vollendete , scharf antijüdische Schrift \"Vom Schem Hamphoras und vom Geschlecht Christi\" ( WA LIII 579-648 ) enthält u. a .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_11", + "psc_text": "locis, vel perstrictae leviter, hic per quaedam verborum compendia explicentur. Orationum itaque vestrarum adjutus auxilio, misi librum benevolis placiturum: tamen invidis displiciturum esse non ambigo. Optima enim quaeque, ut ait Plinius, malunt contemnere et invidere plerique, quam discere. Si quis in hac interpretatione voluerit aliquid reprehendere, interroget Hebraeos, suam conscientiam recolat, videat ordinem textumque sermonis, et tunc nostro labori, si potuerit, detrahat. Ubicumque ergo asteriscos, id est, stellas + radiare in hoc volumine videritis, ibi sciatis de Hebraeo additum quod in Latinis codicibus non habetur. Ubi vero obelus, transversa scilicet virga ÷, praeposita est, illic signatur quid Septuaginta Interpretes addiderint, vel ob decoris gratiam, vel ob Spiritus sancti auctoritatem, licet in Hebraeis voluminibus non legatur. PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBROS SALOMONIS JUXTA LXX INTERPRETES. Tres libros Salomonis, id est, Proverbia, Ecclesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea", + "candidate_score": 0.64792, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_65_67", + "bdc_text": "et Pipericornos Joseph ( Johannes ) Pfefferkorn , s. HBBW XI [Nr. 1482 ] , S. 115 , Anm. 29 . internicino [ !] Wohl vom Kopisten verschrieben aus internecivo . odio Hebraeorum commentatores arrodens Korrigiert aus arrodentes ;", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_2", + "psc_text": "publicae curiosi sumus, aperiet forsan thesauros adhuc reconditos ille, qui dixit: Quaerite, et invenietis. Caeterum in superstite praefatione ad Paralipomena, in primis notandum venit, Hieronymum non ex Graecis exemplaribus, sed ex Hebraeo emendasse hunc librum. Assumpto namque legis doctore apud Judaeos inclyto, totum volumen Paralipomenon cum eo contulit a vertice usque ad extremum unguem, quod liber ille Nominum in Graecis et Latinis codicibus ita scriptorum vitio fuisset depravatus, ut non tam Hebraea quam Barbara quaedam ac Sarmatica nomina haberet conjecta. Hinc necesse erat adhaesisse Hebraeorum fontibus, ubi nomina isthaec distinctis intervallis posita, suisque syllabis apposite descripta leguntur. Deinde etiam illud attendendum, quod cum Hieronymus undiqueversum ex suis praefatiunculis testimonia collegerit ad retundendam Rufini reprehensionem, qua S. Doctorem invidiae erga Septuaginta Interpretes calumniator insimulabat, nihil tamen hujus prologi replicat in suae Apologiae posteriori libro, ad cujus finem citatae reperiuntur omnes praefationes veteris Instrumenti. Cur hoc acciderit, necdum bene novimus: nisi conjectare", + "candidate_score": 0.647866, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_66_68", + "bdc_text": "internicino [ !] Wohl vom Kopisten verschrieben aus internecivo . odio Hebraeorum commentatores arrodens Korrigiert aus arrodentes ; korrekt wäre arrodente .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_2", + "psc_text": "publicae curiosi sumus, aperiet forsan thesauros adhuc reconditos ille, qui dixit: Quaerite, et invenietis. Caeterum in superstite praefatione ad Paralipomena, in primis notandum venit, Hieronymum non ex Graecis exemplaribus, sed ex Hebraeo emendasse hunc librum. Assumpto namque legis doctore apud Judaeos inclyto, totum volumen Paralipomenon cum eo contulit a vertice usque ad extremum unguem, quod liber ille Nominum in Graecis et Latinis codicibus ita scriptorum vitio fuisset depravatus, ut non tam Hebraea quam Barbara quaedam ac Sarmatica nomina haberet conjecta. Hinc necesse erat adhaesisse Hebraeorum fontibus, ubi nomina isthaec distinctis intervallis posita, suisque syllabis apposite descripta leguntur. Deinde etiam illud attendendum, quod cum Hieronymus undiqueversum ex suis praefatiunculis testimonia collegerit ad retundendam Rufini reprehensionem, qua S. Doctorem invidiae erga Septuaginta Interpretes calumniator insimulabat, nihil tamen hujus prologi replicat in suae Apologiae posteriori libro, ad cujus finem citatae reperiuntur omnes praefationes veteris Instrumenti. Cur hoc acciderit, necdum bene novimus: nisi conjectare", + "candidate_score": 0.647753, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_80_82", + "bdc_text": "offendicula hic etiam prudentioribus obiectet lectoribus . Non enumeravero paucis absurda , praepostera et prava , quae in hac Lutheri sententia existunt . Tandem vero reiicit restitutionem et correctionem Bibliorum ad Bernhardum quendam Zieglerum , Siehe WA LIII 647 , 14-19 .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_0", + "psc_text": "ADMONITIO J. MARTIANAEI IN DUAS SEQUENTES PRAEFATIONES S. HIERONYMI. Praeter volumina Jobi ac Davidis a nobis jam edita, periere caeteri libri sacri, quos Hieronymus de Graeco diligentissime emendatos, additis insuper obelis et asteriscis, linguae suae studiosis hominibus, id est, Latinis tribuerat. Supersunt tantum duae Praefatiunculae, quae libris Paralipomenon ac Salomonis erant affixae ad declarationem ejus, quod Hieronymus praestiterat in hujusmodi translationibus ex Graeco Latinis. Faxit Deus, ut aequalem habeant illi libri sortem cum Jobi volumine, quod excepta ejusdem praefatione ineditum ad nos usque jacebat in tenebris, nunc autem integrum ac immaculatum in lucem prodiisse gaudemus. Id ipsum equidem de Paralipomenis et operibus Salomonis sperare nobis liceret, si plures essent ac diligentes Scripturarum indagatores, qui labore improbo vetera sacrorum Bibliorum evolverent monumenta in antiquis Ecclesiarum archivis ac Bibliothecis. Hortamur itaque etiam atque etiam studiosos omnes, ut si qui sint penes ipsos manuscripti codices sacri, diligenter cum editis eos conferre non graventur.", + "candidate_score": 0.647733, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_48", + "bdc_text": "war im Sommer 1543 erschienen und zielte haupts ächlich auf die Verbesserung einiger Stellen in Luthers Deutscher Bibel.", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_12", + "psc_text": "vel ob decoris gratiam, vel ob Spiritus sancti auctoritatem, licet in Hebraeis voluminibus non legatur. PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBROS SALOMONIS JUXTA LXX INTERPRETES. Tres libros Salomonis, id est, Proverbia, Ecclesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea quae minus habebantur, interserens: quo plenius, o Paula et Eustochium, cognoscatis quid in libris nostris minus sit, quid redundet. Nec non etiam illa, quae imperiti Translatores male in linguam nostram de Graeco sermone verterant, oblitterans et antiquans, curiosissima veritate correxi. Et ubi praepostero ordine atque perverso, sententiarum fuerat lumen ereptum, suis locis restituens, feci intelligi quod latebat. Porro in eo libro, qui a plerisque Sapientia Salomonis inscribitur, et in Ecclesiastico, quem esse Jesu filii Sirach, nullus ignorat, calamo temperavi: tantummodo Canonicas Scripturas vobis emendare desiderans, et studium meum certis, magis quam dubiis commendare.", + "candidate_score": 0.645803, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_75_77", + "bdc_text": "LIV 100 , 231. . Fatetur se parum syncere Biblia vertisse GermanicaVor Germanica ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang . et eam interpretationem tantum non revocatSiehe WA LIII 647 , 251. 3 1-33 ;", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_12", + "psc_text": "vel ob decoris gratiam, vel ob Spiritus sancti auctoritatem, licet in Hebraeis voluminibus non legatur. PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBROS SALOMONIS JUXTA LXX INTERPRETES. Tres libros Salomonis, id est, Proverbia, Ecclesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea quae minus habebantur, interserens: quo plenius, o Paula et Eustochium, cognoscatis quid in libris nostris minus sit, quid redundet. Nec non etiam illa, quae imperiti Translatores male in linguam nostram de Graeco sermone verterant, oblitterans et antiquans, curiosissima veritate correxi. Et ubi praepostero ordine atque perverso, sententiarum fuerat lumen ereptum, suis locis restituens, feci intelligi quod latebat. Porro in eo libro, qui a plerisque Sapientia Salomonis inscribitur, et in Ecclesiastico, quem esse Jesu filii Sirach, nullus ignorat, calamo temperavi: tantummodo Canonicas Scripturas vobis emendare desiderans, et studium meum certis, magis quam dubiis commendare.", + "candidate_score": 0.645759, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_76_78", + "bdc_text": "Fatetur se parum syncere Biblia vertisse GermanicaVor Germanica ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang . et eam interpretationem tantum non revocatSiehe WA LIII 647 , 251. 3 1-33 ; LIV 30 , 22-26 . .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_12", + "psc_text": "vel ob decoris gratiam, vel ob Spiritus sancti auctoritatem, licet in Hebraeis voluminibus non legatur. PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBROS SALOMONIS JUXTA LXX INTERPRETES. Tres libros Salomonis, id est, Proverbia, Ecclesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea quae minus habebantur, interserens: quo plenius, o Paula et Eustochium, cognoscatis quid in libris nostris minus sit, quid redundet. Nec non etiam illa, quae imperiti Translatores male in linguam nostram de Graeco sermone verterant, oblitterans et antiquans, curiosissima veritate correxi. Et ubi praepostero ordine atque perverso, sententiarum fuerat lumen ereptum, suis locis restituens, feci intelligi quod latebat. Porro in eo libro, qui a plerisque Sapientia Salomonis inscribitur, et in Ecclesiastico, quem esse Jesu filii Sirach, nullus ignorat, calamo temperavi: tantummodo Canonicas Scripturas vobis emendare desiderans, et studium meum certis, magis quam dubiis commendare.", + "candidate_score": 0.642587, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_74_76", + "bdc_text": "Asserit ea a rabinis esse corruptaSiehe WA LIII 646 , 19-647 , 9 ; LIV 100 , 231. . Fatetur se parum syncere Biblia vertisse GermanicaVor Germanica ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_12", + "psc_text": "vel ob decoris gratiam, vel ob Spiritus sancti auctoritatem, licet in Hebraeis voluminibus non legatur. PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBROS SALOMONIS JUXTA LXX INTERPRETES. Tres libros Salomonis, id est, Proverbia, Ecclesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea quae minus habebantur, interserens: quo plenius, o Paula et Eustochium, cognoscatis quid in libris nostris minus sit, quid redundet. Nec non etiam illa, quae imperiti Translatores male in linguam nostram de Graeco sermone verterant, oblitterans et antiquans, curiosissima veritate correxi. Et ubi praepostero ordine atque perverso, sententiarum fuerat lumen ereptum, suis locis restituens, feci intelligi quod latebat. Porro in eo libro, qui a plerisque Sapientia Salomonis inscribitur, et in Ecclesiastico, quem esse Jesu filii Sirach, nullus ignorat, calamo temperavi: tantummodo Canonicas Scripturas vobis emendare desiderans, et studium meum certis, magis quam dubiis commendare.", + "candidate_score": 0.642583, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_74_76", + "bdc_text": "Asserit ea a rabinis esse corruptaSiehe WA LIII 646 , 19-647 , 9 ; LIV 100 , 231. . Fatetur se parum syncere Biblia vertisse GermanicaVor Germanica ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_8", + "psc_text": "opinionem meam, sed ea etiam de quibus scire me arbitrabar, interrogare me solitum: quanto magis de his super quibus anceps eram? Denique cum a me nuper litteris flagitassetis, ut vobis librum Paralipomenon Latino sermone transferrem, de Tiberiade Legis quondam doctorem, qui apud Hebraeos admirationi habebatur, assumpsi: et contuli cum eo a vertice, ut aiunt, usque ad extremum unguem: et sic confirmatus, ausus sum facere quod jubebatis. Libere enim vobis loquor, ita et in Graecis et Latinis codicibus hic nominum liber vitiosus est, ut non tam Hebraea quam Barbara quaedam, et Sarmatica nomina congesta [ Al. conjecta] arbitrandum sit. Nec hoc Septuaginta Interpretibus, qui Spiritu sancto pleni, ea quae vera fuerant, transtulerunt, sed scriptorum culpae ascribendum, dum de inemendatis [ Al. emendatis] inemendata scriptitant: et saepe tria nomina, subtractis e medio syllabis, in unum vocabulum cogunt, vel e regione unum nomen, propter latitudinem suam, in duo, vel tria vocabula dividunt. Sed", + "candidate_score": 0.64067, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_66_68", + "bdc_text": "internicino [ !] Wohl vom Kopisten verschrieben aus internecivo . odio Hebraeorum commentatores arrodens Korrigiert aus arrodentes ; korrekt wäre arrodente .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_8", + "psc_text": "opinionem meam, sed ea etiam de quibus scire me arbitrabar, interrogare me solitum: quanto magis de his super quibus anceps eram? Denique cum a me nuper litteris flagitassetis, ut vobis librum Paralipomenon Latino sermone transferrem, de Tiberiade Legis quondam doctorem, qui apud Hebraeos admirationi habebatur, assumpsi: et contuli cum eo a vertice, ut aiunt, usque ad extremum unguem: et sic confirmatus, ausus sum facere quod jubebatis. Libere enim vobis loquor, ita et in Graecis et Latinis codicibus hic nominum liber vitiosus est, ut non tam Hebraea quam Barbara quaedam, et Sarmatica nomina congesta [ Al. conjecta] arbitrandum sit. Nec hoc Septuaginta Interpretibus, qui Spiritu sancto pleni, ea quae vera fuerant, transtulerunt, sed scriptorum culpae ascribendum, dum de inemendatis [ Al. emendatis] inemendata scriptitant: et saepe tria nomina, subtractis e medio syllabis, in unum vocabulum cogunt, vel e regione unum nomen, propter latitudinem suam, in duo, vel tria vocabula dividunt. Sed", + "candidate_score": 0.640663, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_74_76", + "bdc_text": "Asserit ea a rabinis esse corruptaSiehe WA LIII 646 , 19-647 , 9 ; LIV 100 , 231. . Fatetur se parum syncere Biblia vertisse GermanicaVor Germanica ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_4", + "psc_text": "certum exstat, S. Hieronymum negare aliis sexcentis locis, Spiritu Sancto movente, editam fuisse Versionem Graecam Septuaginta, quia aliud est, inquit prologo in Genesim, vatem, aliud est esse interpretem. Ibi spiritus ventura praedicit, hic eruditio et verborum copia, ea, quae intelligit, transfert. Et iterum: Aut aliter de eisdem libris per Septuaginta Interpretes, aliter per apostolos Spiritus sanctus testimonia texuit, ut quod illi tacuerunt, hi scriptum esse mentiti sint. Haec adversus Rufinum afferens in suo Apologiae libro secundo, non potuit ibidem verba subsequentis praefationis in Paralipomena replicare ad suam defensionem; quin illico stultitiae argueretur in causa LXX Interpretum, de quibus tam contraria et invicem sibi pugnantia scripsisset. Prudenter itaque reticet quod olim animo ac salivae Domnionis tribuerat, apud quem summa forte ea fuit auctoritas editionis LXX, sed salvo semper honore Hebraei styli, ut et apud omnes alios hujus temporis ecclesiasticos viros, qui utramque auctoritatem, Hebraeorum scilicet, Graecorumque librorum, divinam esse fatebantur. Jam", + "candidate_score": 0.639899, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_106_108", + "bdc_text": "vgl. Hoven 90 . et diligentia . Haec in hoc tot verbis ad te scribo , ut , quoniam alias clarissimo viro d. P[hilippo ] Melancht [honi ] scripturus es , Vgl. oben Nr. 1803 , 29-33 .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_0", + "psc_text": "ADMONITIO J. MARTIANAEI IN DUAS SEQUENTES PRAEFATIONES S. HIERONYMI. Praeter volumina Jobi ac Davidis a nobis jam edita, periere caeteri libri sacri, quos Hieronymus de Graeco diligentissime emendatos, additis insuper obelis et asteriscis, linguae suae studiosis hominibus, id est, Latinis tribuerat. Supersunt tantum duae Praefatiunculae, quae libris Paralipomenon ac Salomonis erant affixae ad declarationem ejus, quod Hieronymus praestiterat in hujusmodi translationibus ex Graeco Latinis. Faxit Deus, ut aequalem habeant illi libri sortem cum Jobi volumine, quod excepta ejusdem praefatione ineditum ad nos usque jacebat in tenebris, nunc autem integrum ac immaculatum in lucem prodiisse gaudemus. Id ipsum equidem de Paralipomenis et operibus Salomonis sperare nobis liceret, si plures essent ac diligentes Scripturarum indagatores, qui labore improbo vetera sacrorum Bibliorum evolverent monumenta in antiquis Ecclesiarum archivis ac Bibliothecis. Hortamur itaque etiam atque etiam studiosos omnes, ut si qui sint penes ipsos manuscripti codices sacri, diligenter cum editis eos conferre non graventur.", + "candidate_score": 0.635716, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_75_77", + "bdc_text": "LIV 100 , 231. . Fatetur se parum syncere Biblia vertisse GermanicaVor Germanica ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang . et eam interpretationem tantum non revocatSiehe WA LIII 647 , 251. 3 1-33 ;", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_11", + "psc_text": "locis, vel perstrictae leviter, hic per quaedam verborum compendia explicentur. Orationum itaque vestrarum adjutus auxilio, misi librum benevolis placiturum: tamen invidis displiciturum esse non ambigo. Optima enim quaeque, ut ait Plinius, malunt contemnere et invidere plerique, quam discere. Si quis in hac interpretatione voluerit aliquid reprehendere, interroget Hebraeos, suam conscientiam recolat, videat ordinem textumque sermonis, et tunc nostro labori, si potuerit, detrahat. Ubicumque ergo asteriscos, id est, stellas + radiare in hoc volumine videritis, ibi sciatis de Hebraeo additum quod in Latinis codicibus non habetur. Ubi vero obelus, transversa scilicet virga ÷, praeposita est, illic signatur quid Septuaginta Interpretes addiderint, vel ob decoris gratiam, vel ob Spiritus sancti auctoritatem, licet in Hebraeis voluminibus non legatur. PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBROS SALOMONIS JUXTA LXX INTERPRETES. Tres libros Salomonis, id est, Proverbia, Ecclesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea", + "candidate_score": 0.634308, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_76_78", + "bdc_text": "Fatetur se parum syncere Biblia vertisse GermanicaVor Germanica ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang . et eam interpretationem tantum non revocatSiehe WA LIII 647 , 251. 3 1-33 ; LIV 30 , 22-26 . .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_11", + "psc_text": "locis, vel perstrictae leviter, hic per quaedam verborum compendia explicentur. Orationum itaque vestrarum adjutus auxilio, misi librum benevolis placiturum: tamen invidis displiciturum esse non ambigo. Optima enim quaeque, ut ait Plinius, malunt contemnere et invidere plerique, quam discere. Si quis in hac interpretatione voluerit aliquid reprehendere, interroget Hebraeos, suam conscientiam recolat, videat ordinem textumque sermonis, et tunc nostro labori, si potuerit, detrahat. Ubicumque ergo asteriscos, id est, stellas + radiare in hoc volumine videritis, ibi sciatis de Hebraeo additum quod in Latinis codicibus non habetur. Ubi vero obelus, transversa scilicet virga ÷, praeposita est, illic signatur quid Septuaginta Interpretes addiderint, vel ob decoris gratiam, vel ob Spiritus sancti auctoritatem, licet in Hebraeis voluminibus non legatur. PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBROS SALOMONIS JUXTA LXX INTERPRETES. Tres libros Salomonis, id est, Proverbia, Ecclesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea", + "candidate_score": 0.631152, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 20, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII", + "max_score": 0.69841, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1154", + "psc_text": "2) ; quia gaudium fructus est Spiritus sancti. Et sicut de plenitudine Verbi nos omnes accepimus, quemadmodum dixit Joannes (Joan. I, 16): ita etiam Spiritus sanctus de plenitudine sua replevit orbem terrarum. Non erat vacuus Zacharias, qui repletus est Spiritu sancto, et prophetabat adventum Domini Jesu (Luc. I, 67). Non erat Paulus vacuus, qui evangelizabat in abundantia: et repletus erat, accipiens odorem bonae suavitatis ab Ephesiis, placentem Deo hostiam (Ephes. V, 2). Non erant Corinthii vacui, in quibus abundabat Dei gratia, juxta ejusdem Apostoli testimonium (I Cor. I, 7). 55. Offerebat se ergo David quotidie Deo, et non vacuus offerebat, qui poterat dicere: Os meum aperui, et duxi spiritum (Sup., v. 131) . Ideo ergo dicebat: Vide quia praecepta tua dilexi. Audi in quo te offerre debeas Christo. Non in his quae videntur, sed in occultis, et in abscondito; ut pater tuus qui videt in abscondito, reddat tibi, et fidelem", + "candidate_score": 0.69841, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_91_93", + "bdc_text": "eius adorant pro oraculis , cum huius spiritus tanquam apostolicus praedicatur , de cuius plenitudine acceperunt omnes Vgl. Joh 1 , 16. . Metuendum profecto ex iis , quae hactenus evenerunt , ne hic homo magnum aliquodIn der Vorlage aliquot . malum aliquando daturus sit ecclesiae .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1154", + "psc_text": "2) ; quia gaudium fructus est Spiritus sancti. Et sicut de plenitudine Verbi nos omnes accepimus, quemadmodum dixit Joannes (Joan. I, 16): ita etiam Spiritus sanctus de plenitudine sua replevit orbem terrarum. Non erat vacuus Zacharias, qui repletus est Spiritu sancto, et prophetabat adventum Domini Jesu (Luc. I, 67). Non erat Paulus vacuus, qui evangelizabat in abundantia: et repletus erat, accipiens odorem bonae suavitatis ab Ephesiis, placentem Deo hostiam (Ephes. V, 2). Non erant Corinthii vacui, in quibus abundabat Dei gratia, juxta ejusdem Apostoli testimonium (I Cor. I, 7). 55. Offerebat se ergo David quotidie Deo, et non vacuus offerebat, qui poterat dicere: Os meum aperui, et duxi spiritum (Sup., v. 131) . Ideo ergo dicebat: Vide quia praecepta tua dilexi. Audi in quo te offerre debeas Christo. Non in his quae videntur, sed in occultis, et in abscondito; ut pater tuus qui videt in abscondito, reddat tibi, et fidelem", + "candidate_score": 0.69506, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_97_99", + "bdc_text": "memor humilius saperet , purius et circumspectius scriberet ageretque . Multi enim viri pii et docti valde offenduntur per insolentiam plus satis insolescentem . Quod si homines offitium suum praestare noluerint , sentiemus deum iusto iuditio brevibrevi von Bullinger über der Zeile nachgetragen. in nocentes animadversurum .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_176", + "psc_text": "Domini justificationes, deinde ut gradus quosdam justificationum et ordinem noverimus, quid prius, quid consequens esse debeat. Nam scire quid facias, et ordinem nescire faciendi, non est perfectae cognitionis: offendunt plerumque praepostera. Denique justus est, qui se in exordio sermonis accusat: 1013 injustus autem, qui quod prius negaverat, confitetur. Ille verecundiae invenit gratiam: hic notam incurrit impudentiae. Ita ordinis ignorantia conturbat negotiorum naturam, formamque meritorum. Ille autem qui didicerit primo mysteria Dei, deinde ordinem mysteriorum, exercetur in mirabilibus Dei. 13. Graecus ἀδολεσχησῷ posuit: quod dicit Latinus, hallucinabor. In quo videtur esse aliqua sermonis offensio secundum vulgarem consuetudinem; quia ἀδολεσχῆσαι vulgo aestimatur, vel hallucinari, vel plus quam oportet aliquid loqui, et superfluum videri, quod audienti fastidio est: et videtur esse praeter ordinem, cum ordo rerum videatur afferre fastidium; ut si causam velis enarrare aliquam, et ordinem serves, auditor autem ad rerum festinet exitum, superiora fastidit. Sed non potest plene instrui, nisi qui", + "candidate_score": 0.689492, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_96_98", + "bdc_text": "modestiaeque Korrigiert aus modestius . memor humilius saperet , purius et circumspectius scriberet ageretque . Multi enim viri pii et docti valde offenduntur per insolentiam plus satis insolescentem .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_176", + "psc_text": "Domini justificationes, deinde ut gradus quosdam justificationum et ordinem noverimus, quid prius, quid consequens esse debeat. Nam scire quid facias, et ordinem nescire faciendi, non est perfectae cognitionis: offendunt plerumque praepostera. Denique justus est, qui se in exordio sermonis accusat: 1013 injustus autem, qui quod prius negaverat, confitetur. Ille verecundiae invenit gratiam: hic notam incurrit impudentiae. Ita ordinis ignorantia conturbat negotiorum naturam, formamque meritorum. Ille autem qui didicerit primo mysteria Dei, deinde ordinem mysteriorum, exercetur in mirabilibus Dei. 13. Graecus ἀδολεσχησῷ posuit: quod dicit Latinus, hallucinabor. In quo videtur esse aliqua sermonis offensio secundum vulgarem consuetudinem; quia ἀδολεσχῆσαι vulgo aestimatur, vel hallucinari, vel plus quam oportet aliquid loqui, et superfluum videri, quod audienti fastidio est: et videtur esse praeter ordinem, cum ordo rerum videatur afferre fastidium; ut si causam velis enarrare aliquam, et ordinem serves, auditor autem ad rerum festinet exitum, superiora fastidit. Sed non potest plene instrui, nisi qui", + "candidate_score": 0.677939, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_116_118", + "bdc_text": "Ad reliqua , quae prolixe scribis , quae egeris etVor et gestrichenes inter Lutherum et nos sarciendae . passus sis in negotio concordiae inter Lutherum et nos sarciendae , nihil respondeo , cum in hoc applicaris , ut habeamus exemplum patientiae . Nos alioqui , deo gratias , impatientes non sumus , qui omne iuditium iusto iudici deo commisimus In der Vorlage connisimus . .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_447", + "psc_text": "Surgendum, inquam, et Domino confitendum est, ut gratias agas. Confitenda etiam ejus judicia aeterna; ut quidquid nobis boni accidit, ejus justitiae deputemus: ac sive divites sumus, sive salubriter valemus, id justitiae Domini deferamus; quia justus est, ut opus suum tueatur ac servet, ut quos nudos indotata quadam naturae sorte in hanc projecit corporis infirmitatem, vigore animi, et misericordiae suae dote pauperes vestire dignetur. Quod utique omni agendum tempore manifestum est, ut nec die, nec nocte, nec ullo tempore a gratiarum actione debeamus vacare. 53. (Vers. 63.) Sequitur versus septimus: Particeps ego sum omnium timentium te, et custodientium mandata tua. Habet et Christus participes atque consortes sui. Denique David probat dicens: Unxit te Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis (Psal. XLIV, 8) . Habet participes carnis; quia carnem suscepit: habet prophetiae; quia Prophetam, inquit, vobis suscitabit Dominus Deus vester de fratribus vestris tamquam me: ipsum audietis per omnia quaecumque", + "candidate_score": 0.677394, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_4", + "bdc_text": "Dominus spiritu suo illuminatos conservet in sancta et libera nominis sui confessione .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_353", + "psc_text": "mandata divina. De quo dictum est satis, quia non quicumque dicit: Domine, Domine, acceptus est Christo: sed qui operibus bonis fidelem suum probare potuerit affectum (Matth. VII, 21). Fides ergo, probitas, innocentia memorem probant. Quod autem ait: Memor fui nominis tui, plena devotio est; quia nemo dicit Dominum Jesum, nisi in Spiritu sancto. Hoc nomen invocetur diebus ac noctibus, nullum tempus precandi vacuum sinat sancta devotio praeterire. 31. Si studentes igitur doctrinis saecularibus perparum somno indulgent, quanto magis qui Deum cupiunt cognoscere, non debent somno corporis impediri, nisi quantum naturae satis est? David per singulas noctes lectum suum lacrymis diluebat: surgebat etiam noctis medio, ut Domino confiteretur: et tu totam noctem sopori existimas deputandam? Tunc magis tibi orandus est Dominus, tunc praesidia postulanda, culpa cavenda, quando videtur haberi secretum: tunc maxime quando tenebrae in circuitu meo, et parietes me operiunt, considerandum quia Dominus omnia intuetur abscondita. Ne dixeris ergo: Circumfusus", + "candidate_score": 0.67383, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_96_98", + "bdc_text": "modestiaeque Korrigiert aus modestius . memor humilius saperet , purius et circumspectius scriberet ageretque . Multi enim viri pii et docti valde offenduntur per insolentiam plus satis insolescentem .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_476", + "psc_text": ". . . . quia leve est, et onus meum, quia suave est (Matt. XI, 29 et 30) . Dixit enim, τὸ φορτίον μου χρηστόν. Unde merito bonitatem Dei ab ipso quaerit doceri, ne forte quis perfunctorie accipiens bonum Deum esse, in erroribus perseveret, quod per misericordiam Dei sciat impunitatem suis dari posse peccatis; cum etsi indulgeat Dominus, tamen foeda est conversatio in criminibus semper haerere. Non ergo bonitas ista vulgaris est: sed quae semper disciplinae exspectet profectum. 10. Ideoque qui intelligit altam Dei esse bonitatem, doceri desiderat etiam disciplinam. Nam plerique avertuntur a studio disciplinae, dum eam severam et tristem arbitrantur: sed perspicacior sensu intelligit, quod disciplina si tristis ad tempus sit, posterioribus fiat jucunda temporibus. Sed est disciplina vel correptio severior: est etiam moderatior. Moderatior est, de qua dicit Dominus: Corripiam eos in auditu tribulationis eorum (Ose. VII, 12) . Est et severior quae est in ira et", + "candidate_score": 0.672772, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_122_124", + "bdc_text": "Id deo committimus neque cogere Lutherum renitentem nec possumus nec volumus . Sufficit , si nobiscum concordes sint , quicunque verbo domini credunt et positis affectibus salutari eius reformationi obediunt faventque . Nihil amplius expetimus ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1074", + "psc_text": "Sed forte dicas: Quomodo sancti adhaerent Deo? Et ideo sequitur: Prope es tu, Domine, et omnia praecepta tua veritas. Prope est Dominus omnibus, qui ubique adest: nec fugere eum possumus, si offendimus: nec fallere, si delinquimus: nec amittimus, si colamus. Spectat omnia Deus, omnia videt, assistit singulis, dicens: Deus appropinquans ego sum (Jerem. XXIII, 23) ? Et quomodo potest deesse alicubi Deus, cum de Spiritu Dei legeris: Spiritus Domini replevit orbem terrarum (Sap. I, 7) ? Quia ubi Domini Spiritus, ibi Dominus Deus. Coelum et terram ego compleo, dicit Dominus (Jerem. XXIII, 24) . Ubi igitur deficit qui implet omnia? Aut quomodo de plenitudine ejus nos omnes accepimus, nisi omnibus appropinquet? 37. Denique David sciens illum ubique esse, et implere coelum, et terram, et maria, ait: Quo ibo a Spiritu tuo, et quo a facie tua fugiam? Si ascendero in coelum, tu ibi es: si descendero in infernum, ades: si", + "candidate_score": 0.668914, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_122_124", + "bdc_text": "Id deo committimus neque cogere Lutherum renitentem nec possumus nec volumus . Sufficit , si nobiscum concordes sint , quicunque verbo domini credunt et positis affectibus salutari eius reformationi obediunt faventque . Nihil amplius expetimus ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_447", + "psc_text": "Surgendum, inquam, et Domino confitendum est, ut gratias agas. Confitenda etiam ejus judicia aeterna; ut quidquid nobis boni accidit, ejus justitiae deputemus: ac sive divites sumus, sive salubriter valemus, id justitiae Domini deferamus; quia justus est, ut opus suum tueatur ac servet, ut quos nudos indotata quadam naturae sorte in hanc projecit corporis infirmitatem, vigore animi, et misericordiae suae dote pauperes vestire dignetur. Quod utique omni agendum tempore manifestum est, ut nec die, nec nocte, nec ullo tempore a gratiarum actione debeamus vacare. 53. (Vers. 63.) Sequitur versus septimus: Particeps ego sum omnium timentium te, et custodientium mandata tua. Habet et Christus participes atque consortes sui. Denique David probat dicens: Unxit te Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis (Psal. XLIV, 8) . Habet participes carnis; quia carnem suscepit: habet prophetiae; quia Prophetam, inquit, vobis suscitabit Dominus Deus vester de fratribus vestris tamquam me: ipsum audietis per omnia quaecumque", + "candidate_score": 0.668596, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_121_123", + "bdc_text": "concordiam . Id deo committimus neque cogere Lutherum renitentem nec possumus nec volumus . Sufficit , si nobiscum concordes sint , quicunque verbo domini credunt et positis affectibus salutari eius reformationi obediunt faventque .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1074", + "psc_text": "Sed forte dicas: Quomodo sancti adhaerent Deo? Et ideo sequitur: Prope es tu, Domine, et omnia praecepta tua veritas. Prope est Dominus omnibus, qui ubique adest: nec fugere eum possumus, si offendimus: nec fallere, si delinquimus: nec amittimus, si colamus. Spectat omnia Deus, omnia videt, assistit singulis, dicens: Deus appropinquans ego sum (Jerem. XXIII, 23) ? Et quomodo potest deesse alicubi Deus, cum de Spiritu Dei legeris: Spiritus Domini replevit orbem terrarum (Sap. I, 7) ? Quia ubi Domini Spiritus, ibi Dominus Deus. Coelum et terram ego compleo, dicit Dominus (Jerem. XXIII, 24) . Ubi igitur deficit qui implet omnia? Aut quomodo de plenitudine ejus nos omnes accepimus, nisi omnibus appropinquet? 37. Denique David sciens illum ubique esse, et implere coelum, et terram, et maria, ait: Quo ibo a Spiritu tuo, et quo a facie tua fugiam? Si ascendero in coelum, tu ibi es: si descendero in infernum, ades: si", + "candidate_score": 0.667079, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_121_123", + "bdc_text": "concordiam . Id deo committimus neque cogere Lutherum renitentem nec possumus nec volumus . Sufficit , si nobiscum concordes sint , quicunque verbo domini credunt et positis affectibus salutari eius reformationi obediunt faventque .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_447", + "psc_text": "Surgendum, inquam, et Domino confitendum est, ut gratias agas. Confitenda etiam ejus judicia aeterna; ut quidquid nobis boni accidit, ejus justitiae deputemus: ac sive divites sumus, sive salubriter valemus, id justitiae Domini deferamus; quia justus est, ut opus suum tueatur ac servet, ut quos nudos indotata quadam naturae sorte in hanc projecit corporis infirmitatem, vigore animi, et misericordiae suae dote pauperes vestire dignetur. Quod utique omni agendum tempore manifestum est, ut nec die, nec nocte, nec ullo tempore a gratiarum actione debeamus vacare. 53. (Vers. 63.) Sequitur versus septimus: Particeps ego sum omnium timentium te, et custodientium mandata tua. Habet et Christus participes atque consortes sui. Denique David probat dicens: Unxit te Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis (Psal. XLIV, 8) . Habet participes carnis; quia carnem suscepit: habet prophetiae; quia Prophetam, inquit, vobis suscitabit Dominus Deus vester de fratribus vestris tamquam me: ipsum audietis per omnia quaecumque", + "candidate_score": 0.666583, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_98_100", + "bdc_text": "Multi enim viri pii et docti valde offenduntur per insolentiam plus satis insolescentem . Quod si homines offitium suum praestare noluerint , sentiemus deum iusto iuditio brevibrevi von Bullinger über der Zeile nachgetragen. in nocentes animadversurum . Certe postpost von Bullinger am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_176", + "psc_text": "Domini justificationes, deinde ut gradus quosdam justificationum et ordinem noverimus, quid prius, quid consequens esse debeat. Nam scire quid facias, et ordinem nescire faciendi, non est perfectae cognitionis: offendunt plerumque praepostera. Denique justus est, qui se in exordio sermonis accusat: 1013 injustus autem, qui quod prius negaverat, confitetur. Ille verecundiae invenit gratiam: hic notam incurrit impudentiae. Ita ordinis ignorantia conturbat negotiorum naturam, formamque meritorum. Ille autem qui didicerit primo mysteria Dei, deinde ordinem mysteriorum, exercetur in mirabilibus Dei. 13. Graecus ἀδολεσχησῷ posuit: quod dicit Latinus, hallucinabor. In quo videtur esse aliqua sermonis offensio secundum vulgarem consuetudinem; quia ἀδολεσχῆσαι vulgo aestimatur, vel hallucinari, vel plus quam oportet aliquid loqui, et superfluum videri, quod audienti fastidio est: et videtur esse praeter ordinem, cum ordo rerum videatur afferre fastidium; ut si causam velis enarrare aliquam, et ordinem serves, auditor autem ad rerum festinet exitum, superiora fastidit. Sed non potest plene instrui, nisi qui", + "candidate_score": 0.663361, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_118_120", + "bdc_text": "Nos alioqui , deo gratias , impatientes non sumus , qui omne iuditium iusto iudici deo commisimus In der Vorlage connisimus . . Strenue laborasti pro sarcienda concordia ; at deprehendis Lutherum nolle ullam Korrigiert aus nullam .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_447", + "psc_text": "Surgendum, inquam, et Domino confitendum est, ut gratias agas. Confitenda etiam ejus judicia aeterna; ut quidquid nobis boni accidit, ejus justitiae deputemus: ac sive divites sumus, sive salubriter valemus, id justitiae Domini deferamus; quia justus est, ut opus suum tueatur ac servet, ut quos nudos indotata quadam naturae sorte in hanc projecit corporis infirmitatem, vigore animi, et misericordiae suae dote pauperes vestire dignetur. Quod utique omni agendum tempore manifestum est, ut nec die, nec nocte, nec ullo tempore a gratiarum actione debeamus vacare. 53. (Vers. 63.) Sequitur versus septimus: Particeps ego sum omnium timentium te, et custodientium mandata tua. Habet et Christus participes atque consortes sui. Denique David probat dicens: Unxit te Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis (Psal. XLIV, 8) . Habet participes carnis; quia carnem suscepit: habet prophetiae; quia Prophetam, inquit, vobis suscitabit Dominus Deus vester de fratribus vestris tamquam me: ipsum audietis per omnia quaecumque", + "candidate_score": 0.658434, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_21_23", + "bdc_text": "Nisi enim publico scripto ille nos prior lacessiverit aut nostra sic impetiverit , ut non possimus citra veritatis et purae confessionis discrimen silentio contumeliam dissimulareVor dissimulare ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang. , nunquam descendemus in harenam Adagia 1 , 9 , 83 ( LB II 361) . . Vide autem etiam atque etiam , doctissime idemque dilectissime mi Bucere , ne , dum omnes silemus et omnia dissimulamus omniaque illi permittimus , graviter et in dominum et in functionem nostram peccemus . Olim certe non impune tantis innoxios fratres contumeliis affecisset convitiisque perfudisset .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_183", + "psc_text": "Christus adspiciat. Ecce es, inquit, formosus consobrinus meus, et quidem pulcher: acclinatio nostra opaca, trabes domorum nostrarum cedri, lacunaria nostra cupressi (Cant. I, 15 et 16) . Laudat sponsi decorem Ecclesia, quem plus unusquisque tacito laudat affectu, et fidus mysteriorum interpres tacendo plus praedicat. Nam qui arcana divulgat, imminuit Christi decorem. Ideo nemo mittat margaritas suas porcis, ne conculcari faciat ornamenta pretiosa. Non ergo in tabernaculo loquacis et garruli; quia in multiloquio peccatum admittitur: sed in viri serii qui sit parcus alloquii, nec sermonis intemperans, et verborum sobrietate temulentiam loquacitatis evitans, caput suum Christus inclinat. 19. Et merito opacam significat acclinationem; quia in Ecclesia constitutos virtus obumbrat Altissimi. Hac umbra David protegi se postulabat; ne eum per diem sol ureret, vel luna per noctem (Ps. CXX, 6). Hanc umbram spiritalis ministrat gratia 1015 torrida saeculi hujus et mundi aestiva fugientibus. Opaca igitur acclinatio Christi et Ecclesiae, quibus Dei Patris aeterna", + "candidate_score": 0.657862, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_21_23", + "bdc_text": "Nisi enim publico scripto ille nos prior lacessiverit aut nostra sic impetiverit , ut non possimus citra veritatis et purae confessionis discrimen silentio contumeliam dissimulareVor dissimulare ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang. , nunquam descendemus in harenam Adagia 1 , 9 , 83 ( LB II 361) . . Vide autem etiam atque etiam , doctissime idemque dilectissime mi Bucere , ne , dum omnes silemus et omnia dissimulamus omniaque illi permittimus , graviter et in dominum et in functionem nostram peccemus . Olim certe non impune tantis innoxios fratres contumeliis affecisset convitiisque perfudisset .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_762", + "psc_text": "Discamus ergo ab eo, qui docere nos voluit quod proficeret ad salutem, et nobis dicit: Discite a me. Non est mediocre quod dicit, Discite: et addidit: A me discite. Non facile potest quisquam humilitatem docere inflatus: quamvis sit humana praeditus sapientia; mens tamen inflatur, quam superbia carnis extollit. Et qui paupertate contentus est, non est contentus injuria: et qui potest ferre verberum poenas, exagitatur verborum contumeliis: et qui potest administrationes contemnere, dolet sibi aliquem honorificentia esse praelatum. Grande est in omnibus humilitatis tenere mensuras. Superbia hominem prima dejecit. Dum plus volumus, etiam quod minus est solemus amittere. Bona humilitas, quae nihil appetendo, totum quod contemnit, adipiscitur. Ipse Dominus Jesus se humiliavit; ut nos elevaret: et humiliavit se usque ad crucem, Propter quod exaltavit, inquit, illum Deus . . . . ut in nomine ejus omne genu flectatur (Philip. II, 9 et 10) . Quanta fecit Dominus audeo dicere, et non", + "candidate_score": 0.65498, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_99", + "bdc_text": "Quod si homines offitium suum praestare noluerint , sentiemus deum iusto iuditio brevibrevi von Bullinger über der Zeile nachgetragen. in nocentes animadversurum .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1135", + "psc_text": "quaest. 7, cap. Judicet, § In judicando). Non ergo hic quoque infirmitas potentiae, sed forma est expressa justitiae. 40. Justum igitur est judicium Filii Dei; quia est secundum voluntatem Dei, non secundum hominis affectum; Deus enim misericordiarum plenus est: et misericordia ejus cum judicio, et judicium cum misericordia; neque sine judicio miseretur, neque sine misericordia judicat. Denique scriptum est: Misericordia ejus in stateris (Esai. XXVIII, 17) . Filii autem hominum mendaces in stateris, ut decipiant (Psal. LXI, 10) . Examinat ergo et trutinat Deus merita singulorum, et quemadmodum pro mensura dat gratiam; ne supra mensuram sit: ita pro mensura dat misericordiam. Unde ait: Mensuram bonam, confertam, commotam, supereffluentem dabunt in sinum vestrum. Eadem mensura qua mensi fueritis, reddetur vobis (Luc. VI, 38) . Similiter in statera singulorum facta pensantur; ut si bona opera malis praeponderent, remuneratio praemii deferatur: si peccata 1233 virtutibus, tristior reum poena constringat: quod expressum habes ad", + "candidate_score": 0.654343, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_79_81", + "bdc_text": "Vide , Bucere Korrigiert aus Buzere. , frater dilecte , quot Korrigiert aus quod . offendicula hic etiam prudentioribus obiectet lectoribus . Non enumeravero paucis absurda , praepostera et prava , quae in hac Lutheri sententia existunt .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_38", + "psc_text": "Superiorum octo versuum non absurda nobis cecidit disputatio; ideoque et sequentia persequi studium fuit. Et primum litterae secundae, hoc est Beth, interpretatio consideranda est, quae in latino conversa, confusio declaratur. Sed qui viam suam corrigit, non confundetur. Verum quia is qui corrigit ante in errore fuit (quomodo enim corrigitur, nisi quod ante deflexit a vero?), utique in lapsu positus, et adolescentiae luxu, ac lascivae aetatis captus illecebris, ubi ad juventutis provectus confinia sobria mente resipiscet: tamquam confusus animo, quonam modo erubescenda deponat, et plena probitatis assumat, diu secum volvit; et diversis fluctuans cogitationibus librat atque examinat, superiora obliviscens, et ea quae sunt priora appetens, quemadmodum viam suam corrigat, offensionemque adolescentioris aetatis seria juventutis fronte praetexat. Unde ne diu dubitet hujusmodi, et incerto haereat, dat Propheta consilium, quasi cum eo ipse deliberans; tunc enim salubriora consilia credimus, si propensiore meditatione examinata videantur. Sed ipsa deliberationis susceptio docta definitione distinguitur, ut diversarum", + "candidate_score": 0.650855, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_39_41", + "bdc_text": "et disputat non inepte prorsus et inutiliter pro fide nostra sancta christiana ; sed felix et plausibile argumentumVor argumentum ein gestrichenes , unlesbares Wort. ingratum , imo ineptum reddit suis illis foedis dicteriis et scurrilitate nemini , nedum seni theologo decora . Ut autem demus paucula quaedam ineptaVor inepta ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_176", + "psc_text": "Domini justificationes, deinde ut gradus quosdam justificationum et ordinem noverimus, quid prius, quid consequens esse debeat. Nam scire quid facias, et ordinem nescire faciendi, non est perfectae cognitionis: offendunt plerumque praepostera. Denique justus est, qui se in exordio sermonis accusat: 1013 injustus autem, qui quod prius negaverat, confitetur. Ille verecundiae invenit gratiam: hic notam incurrit impudentiae. Ita ordinis ignorantia conturbat negotiorum naturam, formamque meritorum. Ille autem qui didicerit primo mysteria Dei, deinde ordinem mysteriorum, exercetur in mirabilibus Dei. 13. Graecus ἀδολεσχησῷ posuit: quod dicit Latinus, hallucinabor. In quo videtur esse aliqua sermonis offensio secundum vulgarem consuetudinem; quia ἀδολεσχῆσαι vulgo aestimatur, vel hallucinari, vel plus quam oportet aliquid loqui, et superfluum videri, quod audienti fastidio est: et videtur esse praeter ordinem, cum ordo rerum videatur afferre fastidium; ut si causam velis enarrare aliquam, et ordinem serves, auditor autem ad rerum festinet exitum, superiora fastidit. Sed non potest plene instrui, nisi qui", + "candidate_score": 0.650078, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_113_115", + "bdc_text": "Annitendum ergo nobis omnibus , ut ratio habeatur ecclesiae modestiaeque , ut revocetur exemplum prophetarum et apostolorum et ne quid fiat praefractius per aemulationem et arrogantiam . Non feresNach feres ein oder zwei gestrichene , unlesbare Wörter . inique , dilecte frater , hanc meam quęrelam , quam et iustam et fraternam esse cognoscis .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_475", + "psc_text": "Propheta memoravit. Castigatur enim qui recipitur; qui autem non recipiuntur, non flagellantur. In laboribus enim hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur (Psal. LXXII, 5) . Ideoque supra ait: Quam bonus, Israel, Deus rectis corde (Ibid., 1) ! Ergo bonus omnibus; quia omnes recto vult esse corde. Qui autem cor declinaverit, ipse a se gratiam divinae bonitatis avertit. 9. (Vers. 66.) Sequitur: Jucunditatem, et disciplinam, et scientiam doce me; quia in mandatis tuis credidi. Juxta Apostolum χρηστόν bonum intelligimus; quia dixit: Vide ergo bonitatem Domini (Rom. XI, 22). Juxta Evangelium 1082 χρηστόν suave accipimus. Dixit enim: Tollite jugum meum . . . . quia leve est, et onus meum, quia suave est (Matt. XI, 29 et 30) . Dixit enim, τὸ φορτίον μου χρηστόν. Unde merito bonitatem Dei ab ipso quaerit doceri, ne forte quis perfunctorie accipiens bonum Deum esse, in erroribus perseveret, quod per misericordiam Dei sciat impunitatem", + "candidate_score": 0.649399, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_110", + "bdc_text": "Tantum theologum decet modestia , prudentia , pietas , gravitas .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_0", + "psc_text": "PROLOGUS. 971 1. Licet mystica quaeque velut tubae increpuerit sono David propheta: tamen moralium magnus magister in eo quantum excellat Ethica, psalmi hujus summa declarat gratia. Siquidem cum suavis omnis doctrina moralis sit, tum maxime suavitate carminis, et psallendi dulcedine delectat aures, animumque demulcet. Meritoque plerisque locis moralium sententias psalmorum tamquam stellarum diffundit lumina, quae lucent atque emicant: centesimum vero et octavum decimum psalmum, velut pleni luminis solem meridiano ferventem calore, in processa libri constituit aetate; ut neque matutini ortus semiplena exordia, neque vespertini occasus quidam senilis defectus, claritati aliquid perfecti splendoris decerperent. Quem per singulas Hebraeorum digessit litteras, ut quemadmodum parvulorum ingenia primis litterarum elementis assuescunt discendi usum assumere; ita etiam nos hujusmodi elementis usum discamus vivendi. 972 2. Litteris autem singulis octonos versiculos ascripsit; ut simul et unitatem doceret (unitas enim coercet omnia et regit, cui subjecta omnia sunt) et purgationem legitimae sanctificationis Octava enim die solemnis purgatio", + "candidate_score": 0.645952, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_85_87", + "bdc_text": "vgl. Alfons Fürst , Hieronymus . Askese und Wissenschaft in der Spätantike , Freiburg i. Br. 2003 , S. 103f und 265 ( mit Anm. 61). . Porro enim non Hebraica veritas , sed Iudaica dicetur vanitas .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_191", + "psc_text": "Vanitas temporalium est, veritas aeternorum. Si volumus igitur ambulare viam veritatis, peregrinemur saeculo magis quam Deo, et ambulemus per fidem. Qui enim per fidem ambulat, Deo praesens est, et qui ambulat per speciem, adest saeculo, peregrinatur a Domino: sed hic cito confunditur. 26. (Vers. 31.) Unde refugus ab hujusmodi viro dicit David: Adhaesi testimoniis tuis, Domine, ne confundas me. Adhaeret testimoniis Domini qui ejus mandata non respuit, judicia non obliviscitur, nec voluptatibus indulget suis. Qui adhaeret Domini testimoniis, renuntiat mundo, posteriora obliviscitur, ad priora contendit, ut perveniat ad bravium, quod est insigne victoriae. Non ergo confunditur, quem mundi hujus illecebrosa non ceperint: non confunditur, etiamsi erubescenda commiserit, qui veniam delictorum poscit a Christo. Ideoque respondetur ei: Dimissa sunt tibi peccata tua . . . vade in pace (Luc., VII, 48 et 50) . Sed ita non confunditur, si fuerit in eo operata peccatorum remissio; ut non solum peccata, sed etiam", + "candidate_score": 0.641514, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_85_87", + "bdc_text": "vgl. Alfons Fürst , Hieronymus . Askese und Wissenschaft in der Spätantike , Freiburg i. Br. 2003 , S. 103f und 265 ( mit Anm. 61). . Porro enim non Hebraica veritas , sed Iudaica dicetur vanitas .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_190", + "psc_text": "tua non sum oblitus. Non potest hoc dicere, qui errat in dogmate. Non potest hoc dicere, qui errat in dogmate. Non potest Arianus dicere, non potest Sabellianus, non Manichaeus: non potest dicere avarus, qui saecularia et materialia concupiscit: non potest dicere qui negotiatur; non est enim via veritatis habendi studium, cupiditas possidendi. Quomodo via veritatis, cum ille dives in saeculo nequeat secum suas transferre divitias, et incipiat mendico illo Lazaro egentior esse post mortem? Non est via veritatis honor saeculi, sollicitudo mundi. Denique qui viam veritatis elegit, paulo post dicit: Averte oculos meos ne videant vanitatem (Inf. vers. 37) . Vanitas temporalium est, veritas aeternorum. Si volumus igitur ambulare viam veritatis, peregrinemur saeculo magis quam Deo, et ambulemus per fidem. Qui enim per fidem ambulat, Deo praesens est, et qui ambulat per speciem, adest saeculo, peregrinatur a Domino: sed hic cito confunditur. 26. (Vers. 31.) Unde refugus ab hujusmodi viro", + "candidate_score": 0.641291, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_98", + "bdc_text": "Multi enim viri pii et docti valde offenduntur per insolentiam plus satis insolescentem .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_176", + "psc_text": "Domini justificationes, deinde ut gradus quosdam justificationum et ordinem noverimus, quid prius, quid consequens esse debeat. Nam scire quid facias, et ordinem nescire faciendi, non est perfectae cognitionis: offendunt plerumque praepostera. Denique justus est, qui se in exordio sermonis accusat: 1013 injustus autem, qui quod prius negaverat, confitetur. Ille verecundiae invenit gratiam: hic notam incurrit impudentiae. Ita ordinis ignorantia conturbat negotiorum naturam, formamque meritorum. Ille autem qui didicerit primo mysteria Dei, deinde ordinem mysteriorum, exercetur in mirabilibus Dei. 13. Graecus ἀδολεσχησῷ posuit: quod dicit Latinus, hallucinabor. In quo videtur esse aliqua sermonis offensio secundum vulgarem consuetudinem; quia ἀδολεσχῆσαι vulgo aestimatur, vel hallucinari, vel plus quam oportet aliquid loqui, et superfluum videri, quod audienti fastidio est: et videtur esse praeter ordinem, cum ordo rerum videatur afferre fastidium; ut si causam velis enarrare aliquam, et ordinem serves, auditor autem ad rerum festinet exitum, superiora fastidit. Sed non potest plene instrui, nisi qui", + "candidate_score": 0.638254, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_103", + "bdc_text": "Imo dei iusto iuditio tribuimus , quod in extrema senecta theologus tantus tanta scribit et agit immodestiaIn der Vorlage imodestia. .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_77", + "psc_text": "(Apoc. III, 15 et 16) . Aperte negligentiam graviori damnat judicio, quam imprudentiam. Frigidus est enim qui fidem nescit: calidus qui Spiritus sancti fervore succensus est. Qui ergo calorem fidei non habet, tolerabilius illi fuerat fidem non accepisse, quam neglexisse. Est enim tepidus pejor frigido, ut Judaeus qui sibi videtur fidem habere quam non habet. Quanto tolerabiliorem causam gentilis habet, qui potest dicere: Non cognovi Legem, non audivi prophetas, ideo non credidi, quam ille qui legit omnia, ex quibus venturum Jesum crederet, et non credidit! Neuter quidem excusatur, nec ille qui legit, nec ille qui legere noluit: sed plus delinquit, qui negavit quod legerat, quam qui opera non fecit, quae facienda non cognovit. Quanta autem fidei et justitiae gratia est, ut in ore Dei sit, qui fidem tenet, et opera exercet justitiae: et quantum amittit, quem evomuerit ex ore suo Dominus Jesus, et ex suis visceribus ejecerit! quam pius tamen,", + "candidate_score": 0.637887, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_22", + "bdc_text": "Vide autem etiam atque etiam , doctissime idemque dilectissime mi Bucere , ne , dum omnes silemus et omnia dissimulamus omniaque illi permittimus , graviter et in dominum et in functionem nostram peccemus .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_183", + "psc_text": "Christus adspiciat. Ecce es, inquit, formosus consobrinus meus, et quidem pulcher: acclinatio nostra opaca, trabes domorum nostrarum cedri, lacunaria nostra cupressi (Cant. I, 15 et 16) . Laudat sponsi decorem Ecclesia, quem plus unusquisque tacito laudat affectu, et fidus mysteriorum interpres tacendo plus praedicat. Nam qui arcana divulgat, imminuit Christi decorem. Ideo nemo mittat margaritas suas porcis, ne conculcari faciat ornamenta pretiosa. Non ergo in tabernaculo loquacis et garruli; quia in multiloquio peccatum admittitur: sed in viri serii qui sit parcus alloquii, nec sermonis intemperans, et verborum sobrietate temulentiam loquacitatis evitans, caput suum Christus inclinat. 19. Et merito opacam significat acclinationem; quia in Ecclesia constitutos virtus obumbrat Altissimi. Hac umbra David protegi se postulabat; ne eum per diem sol ureret, vel luna per noctem (Ps. CXX, 6). Hanc umbram spiritalis ministrat gratia 1015 torrida saeculi hujus et mundi aestiva fugientibus. Opaca igitur acclinatio Christi et Ecclesiae, quibus Dei Patris aeterna", + "candidate_score": 0.637727, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_32", + "bdc_text": "immodestiam ex charitate et fraternitate obiecit , modestiam et gravitatem commendavit ?", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1090", + "psc_text": "Inflatus ergo caput non tenet, hoc est, illam Christi humilitatem qua descendit usque ad crucem, descendit usque ad inferos. Ideo Judaeus non credidit; quia contempsit dicentem: Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde (Matth. XI, 29) . Haec humilitas virtutum omnium caput est, quae totum velut quoddam nostrorum actuum fovet corpus. 4. Quamvis infirmus aliquis sit, pauper, ignobilis, tamen si non se extollat et praeferat, ipsa se humilitate commendat. Sit aliquis praedives et 1223 nobilis, idem si nobilitatem generis et divitias suas jactet, insolentia sui vilis est. Sit aliquis facundus et fortis, qui tumore facundiae ac virtutis elatus plurimum sibi arroget: nonne ei propter verecundiam, et insipiens plerumque et invalidus antefertur? Denique Pharisaeus in Evangelio cum abstemius et parcus esset alieni, liberalis sui, non refugus jejunii, ut ipse dicebat; tamen propter jactantiam, etiam illa quae habere poterat, amisit (Luc. XVIII, 10 et seq.). Nihil ei tot genera virtutum", + "candidate_score": 0.635776, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_122", + "bdc_text": "Id deo committimus neque cogere Lutherum renitentem nec possumus nec volumus .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_549", + "psc_text": "est volentis, neque currentis, sed miserantis Dei est (Rom. IX, 15 et 16) . Forte dicas: Ergo non debemus, vel velle, vel currere; atqui negligentes Deus deserere consuevit. Non ergo hoc dicit; sed quid dicat consideremus. Non volentis, neque currentis hominis perseverantia est; non est enim in hominis potestate, sed miserantis Dei est, ut possis complere quae coeperis. Denique iterum Moysi dicit: Quia in hoc ipsum te suscitavi, ut ostendam in te virtutem meam (Ibid., 17) . 1099 Colligitur ergo adhortationem divinae misericordiae deputandam. Unde sequitur: Ergo cui vult miseretur, et quem vult obdurat (Ibid., 18) . Hunc miseratus hortatur, illum non revocat exsecratus. Et vere misericordia est Dei nostrarum militia passionum, per quam nobis peccata minuuntur. Denique Lazarus pauper, quia in hac vita toleravit mala complurima, in gremio Abrahae requiem consolationis invenit; ille autem dives, qui consolationem habuit in saeculo, post curricula vitae hujus fructum quietis amisit. Quem si", + "candidate_score": 0.634181, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_30_32", + "bdc_text": "praeterito decoro et citra omnem modestiam plane scurriliter , non graviter scripsit . Quis nostrum ineptientinostrum ineptienti von Bullinger am Rande nachgetragen . immodestiam ex charitate et fraternitate obiecit , modestiam et gravitatem commendavit ?", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1090", + "psc_text": "Inflatus ergo caput non tenet, hoc est, illam Christi humilitatem qua descendit usque ad crucem, descendit usque ad inferos. Ideo Judaeus non credidit; quia contempsit dicentem: Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde (Matth. XI, 29) . Haec humilitas virtutum omnium caput est, quae totum velut quoddam nostrorum actuum fovet corpus. 4. Quamvis infirmus aliquis sit, pauper, ignobilis, tamen si non se extollat et praeferat, ipsa se humilitate commendat. Sit aliquis praedives et 1223 nobilis, idem si nobilitatem generis et divitias suas jactet, insolentia sui vilis est. Sit aliquis facundus et fortis, qui tumore facundiae ac virtutis elatus plurimum sibi arroget: nonne ei propter verecundiam, et insipiens plerumque et invalidus antefertur? Denique Pharisaeus in Evangelio cum abstemius et parcus esset alieni, liberalis sui, non refugus jejunii, ut ipse dicebat; tamen propter jactantiam, etiam illa quae habere poterat, amisit (Luc. XVIII, 10 et seq.). Nihil ei tot genera virtutum", + "candidate_score": 0.633726, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_42", + "bdc_text": "esse dissimulanda propter multa utilia et apposita , quae in eo continentur libro , quis , oro , ferat aut boni consulat librumVor librum gestrichenes de .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1174", + "psc_text": "inveni Esdram, inveni 1242 Psalmos, inveni Proverbia, inveni Ecclesiasten, inveni Cantica canticorum, inveni admirabilem consiliarium Christum, inveni Paulum prudentem architectum: inveni sapientem auditorem populum Christianum, qui novit ea quae leguntur, audire; ille enim audit qui ea quae audit, intelligit. Lex spiritalis est. Non illam audit Judaeus, qui audit corporaliter; sed ille audit, qui audit in spiritu. Habent illi libros, sed sensum librorum non habent. Habent prophetas, sed non habent quem illi prophetaverunt. Quomodo enim habent, quem non receperunt? Ideo cum Moyse et Elia mihi apparuit; quia ab illis recessit. Multa habet spolia, qui habet Dei Verbum. Habet resurrectionem, habet justitiam, virtutem atque sapientiam, habet omnia; quia in ipso constant omnia. Hebraei spoliaverunt Aegyptios, et vasa eorum abstulerunt (Exod. XII, 36): Judaeorum spolia habet populus Christianus, et totum habemus quod illi habere se nesciebant. Illi aurum et argentum materiale abstulerunt, nos aurum mentis accepimus, nos acquisivimus coelestis sermonis argentum. 13. (Vers.", + "candidate_score": 0.625253, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_129_131", + "bdc_text": "Februar des folgenden Jahres eröffnet ; s. RTA JR XV /1 118. , ne caesarKarl V . graviter ipsis noceat etc. 8 . decembris 1543 .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_620", + "psc_text": "Dominus Jesus, mundum reconcilians sibi, quem redimebat a culpa. 4. Thesaurus noster pretiosus intellectus est. Si terrenus intellectus fuerit, si fragilis, haeretica eum tinea, et impietatis aerugo consumet. Levemus ergo et erigamus sensus nostros, nec impossibile judicemus, ut haec humani corporis infirmitas ad cognitionem mysteriorum coelestium provehatur; cum jam ad nos Dominus Jesus, in quo absconditi erant scientiae sapientiaeque thesauri, divina sua miseratione descenderit; ut clausa reseraret, aperiret latentia, revelaret occulta. Veni ergo, Domine Jesu, aperi nobis et istius prophetici sermonis januam; multis enim clausa est, etsi prima specie aperta videatur. 5. (Vers. 89.) In aeternum, inquit, Domine, permanet verbum tuum in coelo. Vides etiam in te permanere debere, quod etiam in coelo permanet ac perseverat. Serva ergo verbum Dei, et serva in corde tuo, et ita serva, ne obliviscaris. Serva legem Domini, et meditare; ne justificationes Domini de tuo corde labantur. Docet te litterae interpretatio, ut serves diligenter. Docet", + "candidate_score": 0.623859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_31_33", + "bdc_text": "Quis nostrum ineptientinostrum ineptienti von Bullinger am Rande nachgetragen . immodestiam ex charitate et fraternitate obiecit , modestiam et gravitatem commendavit ? Nemo .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1090", + "psc_text": "Inflatus ergo caput non tenet, hoc est, illam Christi humilitatem qua descendit usque ad crucem, descendit usque ad inferos. Ideo Judaeus non credidit; quia contempsit dicentem: Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde (Matth. XI, 29) . Haec humilitas virtutum omnium caput est, quae totum velut quoddam nostrorum actuum fovet corpus. 4. Quamvis infirmus aliquis sit, pauper, ignobilis, tamen si non se extollat et praeferat, ipsa se humilitate commendat. Sit aliquis praedives et 1223 nobilis, idem si nobilitatem generis et divitias suas jactet, insolentia sui vilis est. Sit aliquis facundus et fortis, qui tumore facundiae ac virtutis elatus plurimum sibi arroget: nonne ei propter verecundiam, et insipiens plerumque et invalidus antefertur? Denique Pharisaeus in Evangelio cum abstemius et parcus esset alieni, liberalis sui, non refugus jejunii, ut ipse dicebat; tamen propter jactantiam, etiam illa quae habere poterat, amisit (Luc. XVIII, 10 et seq.). Nihil ei tot genera virtutum", + "candidate_score": 0.623379, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_87", + "bdc_text": "Porro enim non Hebraica veritas , sed Iudaica dicetur vanitas .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1016", + "psc_text": "enim beneficis solis referenda justitia est: sed illa vera justitia est, quae ipsis quoque defertur inimicis. Meritoque ait Justitia Dei: Diligite inimicos vestros (Matth. V, 44) . 36. Ergo sicut in aeternum est justitia solius Dei, ita lex Dei veritas. Sed quomodo istud accipimus? Utrum quia lex Dei veritas, hoc est, vera: et quod statuit Deus, omne verum, sicut infra ait: Omnia praecepta tua veritas? An quia veritas 1206 lex Dei est; quia non mentitur Deus? Apud eum igitur veritas lex est, fallacia praevaricatio est. Sed et sic potest intelligi, lex Dei veritas est: apud Judaeos ergo non est lex Dei, quia non recipiunt veritatem. Lex Dei spiritalis est (Rom. VII, 14) , sicut Apostolus dixit: non habent ergo veram legem, qui eam non acceperint spiritaliter. Quod autem non verum, mendax est: quod mentitur, occidit. Littera ergo quae occidit mentitur: spiritus qui vivificat, verus est. 37. Accipiamus et sic: Lex", + "candidate_score": 0.621667, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_23", + "bdc_text": "Olim certe non impune tantis innoxios fratres contumeliis affecisset convitiisque perfudisset .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_610", + "psc_text": "invidiae. Denique vox fraterni sanguinis clamavit a terra (Gen. IV, 10). In hac terra Noe sanctus quem totius orbis diluvia in tantis procellis et fluctibus pervigilem probaverunt, ubi tamen otioso curas laxavit corpore, somnum ebrietatis offendit, contumeliam paternae pietatis incurrit (Gen. IX, 21 et 22), docens periculosa otia securae esse virtuti. In hac terra Lot reverendi parentis imitator, quem non luxuriantis Sodomitanae plebis decoloravit impuritas, non flamma Sodomae ardentis involvit, veniabilis quidem ignorantiae, pudendae tamen commixtionis non evasit incestum (Gen. XIX, 32 et seq.). Uritur iste flammis mulierum, quem sulphurea flamma non ussit. 26. In hac terra etiam David propemodum consummatum se esse dixit. Siquidem pene motos pedes suos et gressus suos paulominus sensit effusos: quia divitias saeculares et successus corporalium prosperorum loco beatitudinis aestimavit peccatoribus abundare. Propter quod etiam flagellatus est; sed flagella justo remedia salutis sunt. 1113 Castigat enim Dominus omnem filium quem recipit (Heb. XII, 6) .", + "candidate_score": 0.617281, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_42", + "bdc_text": "esse dissimulanda propter multa utilia et apposita , quae in eo continentur libro , quis , oro , ferat aut boni consulat librumVor librum gestrichenes de .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_81", + "psc_text": "non aurum, non argentum, non pecunia comparari potest regno coelorum: sed eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum, quibus ipsum regnum acquiritur. Hunc ergo thesaurum sapientiae et cognitionis absconditum in agro, in quo plantata sunt verba Scripturarum coelestium; cum invenerit homo, abscondit illum in corde suo, nec divulgat eum: sciens quia si divulgaverit Babyloniis thesaurum Dei, magnam offensam contrahet; ut dicatur ei sermone prophetico: De semine tuo accipient, et facient spadones in domo regis (Esai. XXXIX, 7) . Per quae significatur quia is qui prodiderit divina mysteria, posteritatem animae suae, seminariumque meritorum habere non possit. 28. Cave ergo ne divitias tuas perfidis prodas: et si amicitiam simulent, non illis aperias interiora domus tuae; non reseres thesauros regios, quos Babylonii scire non debent; ne veniant et capiant posteros tuos, et seminarium virtutis abscindant. Hoc est quod etiam in Evangelio dicit Dominus: Nolite mittere margaritas vestras porcis (Matth. VII, 6) . Ideo", + "candidate_score": 0.612331, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_104", + "bdc_text": "Nam ex his iudicabunt posteri Lutherum fuisse hominem , et hominem quidemquidem von Bullinger über der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_746", + "psc_text": "Petrus in tenebris ignorantiae, negabat Christum esse moriturum; quia adhuc non videbat moriturum et resurrecturum esse pro nobis. Conversus ad eum Dominus ait: Vade retro post me (Matth. XVI, 23) . Ostendit illi lucernam quam deberet sequi, post me, dicens. Secutus verbum Dei confirmatus est: postea coepit inhaerere Christo, timens ne iterum aliquo laberetur errore. Nonne et ipse qui dicebat: Lucerna pedibus meis verbum tuum, ad hanc lucernam festinavit, cum diceret in mari: Domine . . . . jube me venire ad te super aquam (Matth. XIV, 28) ? sed quia non sequebatur lucernam, motus est, atque titubavit, naturae vehementioris mole turbatus. 11. Sequamur ergo lucernam hanc: et sicut in nocte ambulemus ad lumen. Multae foveae, multi scopuli in istius saeculi caligine non videntur. Praefer tibi lucernam quam Propheta monstravit: vide quo debeas transferre vestigium, contuere ubi pedem ponere mentis internae: per singulos cura sit gressus: nulli credas tuum, nisi", + "candidate_score": 0.611903, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11871_sent_30", + "bdc_text": "praeterito decoro et citra omnem modestiam plane scurriliter , non graviter scripsit .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_401", + "psc_text": "quae est crucis, nisi quod ascendens illud patibulum Dominus Jesus Christus, peccatorum nostrorum chirographum crucifixit, et totius orbis peccatum suo cruore mundavit? In quo ergo justus Deus, nisi in eo quia scivit quod de limo terrae hominem figuravit, quae terra utique corruptelae obnoxia est, ac vitio lubricae passionis? Propterea ergo Dominus, qui secundum animam te ad imaginem et similitudinem sui fecit, hoc est, rationabilem, justum, pudicum (in eo enim ad imaginem Dei es, si sis justus, ut sis imago justitiae: si sis castus, ut immaculati in te figura praefulgeat) sciens ergo secundum corporis fragilitatem corruptelae patere hominem, quasi justus fragili lubricaeque naturae delicta concessit. 24. Ac ne forte dicat aliquis: Cur ergo Adam maledicto sententiaeque subjacuit? Numquid injustus Deus? Non utique. Sed quia quasi fragili atque infirmo quid caveret ante praescripsit (infirmus enim non usurpare debet, sed obedire mandatis), ideo praevaricationis magis reum tenuit, quam prolapsioni addixit. In illum igitur", + "candidate_score": 0.578885, + "ce_score": null + } + ] + } + ], + "biblical_hits": [] +} \ No newline at end of file