diff --git "a/11/11878.json" "b/11/11878.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/11/11878.json" @@ -0,0 +1,5482 @@ +{ + "letter_id": "11878", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/11878", + "dominant_topic": 1, + "topic_dist": [ + 0.053705, + 0.06114, + 0.052521, + 0.051049, + 0.057735, + 0.043962, + 0.04672, + 0.053386, + 0.04808, + 0.044919, + 0.04444, + 0.047131, + 0.044476, + 0.048049, + 0.051359, + 0.052247, + 0.052529, + 0.047088, + 0.053401, + 0.046063 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "044_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Valerium", + "max_score": 0.70103, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino etc . Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus .", + "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Valerium_window_1", + "psc_text": "Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat, quae ipse non posses, ne quidem me inquirente rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime, atque in Christi dilectione charissime fili. 2. Laudes itaque tuas in Christo, sive magis in te laudes Christi, vide quid mihi delectationis et laetitiae fuit audire ab illo qui nec fallere me posset propter fidem suam, et eas ignorare non posset propter amicitiam tuam. Sed alia et ab aliis, etsi non tam multa vel certa, verumtamen audivimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia exspectatio futurorum, quae Dei fratrumque dilectio, quam non superbae sapias in excelsis honoribus, nec speres in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, et dives sis in operibus bonis (I Tim. VI, 17, 18); quam", + "candidate_score": 0.70103, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_89_91", + "bdc_text": "tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det . Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis .", + "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Valerium_window_1", + "psc_text": "Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat, quae ipse non posses, ne quidem me inquirente rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime, atque in Christi dilectione charissime fili. 2. Laudes itaque tuas in Christo, sive magis in te laudes Christi, vide quid mihi delectationis et laetitiae fuit audire ab illo qui nec fallere me posset propter fidem suam, et eas ignorare non posset propter amicitiam tuam. Sed alia et ab aliis, etsi non tam multa vel certa, verumtamen audivimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia exspectatio futurorum, quae Dei fratrumque dilectio, quam non superbae sapias in excelsis honoribus, nec speres in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, et dives sis in operibus bonis (I Tim. VI, 17, 18); quam", + "candidate_score": 0.684207, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino etc . Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus .", + "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Valerium_window_0", + "psc_text": "Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuando qualem te in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, litteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat, quae ipse non posses, ne quidem me inquirente rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime,", + "candidate_score": 0.680505, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_45_47", + "bdc_text": "Nam adulescens aliquandiu sub me stipendia literaria fecit neque id infoeliciter , quantum ego iudicare possum , adeo ut pater per me persuasus eum a studiis honestioribus subtrahere noluerit . Dabitur ei forte aliquantum temporis , quo profectum in ipso literarium liceat diiudicare . Tum , non dubito , senties me vera scripsisse .", + "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Valerium_window_1", + "psc_text": "Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat, quae ipse non posses, ne quidem me inquirente rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime, atque in Christi dilectione charissime fili. 2. Laudes itaque tuas in Christo, sive magis in te laudes Christi, vide quid mihi delectationis et laetitiae fuit audire ab illo qui nec fallere me posset propter fidem suam, et eas ignorare non posset propter amicitiam tuam. Sed alia et ab aliis, etsi non tam multa vel certa, verumtamen audivimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia exspectatio futurorum, quae Dei fratrumque dilectio, quam non superbae sapias in excelsis honoribus, nec speres in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, et dives sis in operibus bonis (I Tim. VI, 17, 18); quam", + "candidate_score": 0.662516, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_44_46", + "bdc_text": "Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles . Nam adulescens aliquandiu sub me stipendia literaria fecit neque id infoeliciter , quantum ego iudicare possum , adeo ut pater per me persuasus eum a studiis honestioribus subtrahere noluerit . Dabitur ei forte aliquantum temporis , quo profectum in ipso literarium liceat diiudicare .", + "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Valerium_window_1", + "psc_text": "Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat, quae ipse non posses, ne quidem me inquirente rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime, atque in Christi dilectione charissime fili. 2. Laudes itaque tuas in Christo, sive magis in te laudes Christi, vide quid mihi delectationis et laetitiae fuit audire ab illo qui nec fallere me posset propter fidem suam, et eas ignorare non posset propter amicitiam tuam. Sed alia et ab aliis, etsi non tam multa vel certa, verumtamen audivimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia exspectatio futurorum, quae Dei fratrumque dilectio, quam non superbae sapias in excelsis honoribus, nec speres in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, et dives sis in operibus bonis (I Tim. VI, 17, 18); quam", + "candidate_score": 0.656272, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_2", + "bdc_text": "Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus .", + "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Valerium_window_1", + "psc_text": "Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat, quae ipse non posses, ne quidem me inquirente rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime, atque in Christi dilectione charissime fili. 2. Laudes itaque tuas in Christo, sive magis in te laudes Christi, vide quid mihi delectationis et laetitiae fuit audire ab illo qui nec fallere me posset propter fidem suam, et eas ignorare non posset propter amicitiam tuam. Sed alia et ab aliis, etsi non tam multa vel certa, verumtamen audivimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia exspectatio futurorum, quae Dei fratrumque dilectio, quam non superbae sapias in excelsis honoribus, nec speres in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, et dives sis in operibus bonis (I Tim. VI, 17, 18); quam", + "candidate_score": 0.649574, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_2_4", + "bdc_text": "Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus . Sebastianus Grubelius Sebastian Grübel d. Ä. , symmysta meus , filium Sebastian Grubel d. J. , geb. um 1529 in St. Gallen , gest. 1595 in Schaffhausen , Sohn des Pfarrers Sebastian Grübel d.Ä . und der Waldburg ( a ) Rudolf ;", + "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Valerium_window_1", + "psc_text": "Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat, quae ipse non posses, ne quidem me inquirente rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime, atque in Christi dilectione charissime fili. 2. Laudes itaque tuas in Christo, sive magis in te laudes Christi, vide quid mihi delectationis et laetitiae fuit audire ab illo qui nec fallere me posset propter fidem suam, et eas ignorare non posset propter amicitiam tuam. Sed alia et ab aliis, etsi non tam multa vel certa, verumtamen audivimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia exspectatio futurorum, quae Dei fratrumque dilectio, quam non superbae sapias in excelsis honoribus, nec speres in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, et dives sis in operibus bonis (I Tim. VI, 17, 18); quam", + "candidate_score": 0.643106, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "022_Augustinus-Hipponensis_De-magnificentiis-S.-Hieronymi", + "max_score": 0.699857, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino etc . Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus .", + "psc_chunk_id": "022_Augustinus-Hipponensis_De-magnificentiis-S.-Hieronymi_window_0", + "psc_text": "De magnificentiis S. Hieronymi Gloriosissimi Christianae fidei athletae, sanctae matris Ecclesiae lapidis angularis, in quo admodum firmata consistit: nunc vero in coelesti gloria sideris radiantis, olim Hieronymi presbyteri laudes, venerabilis pater Cyrille, silendumne putas, aut lingua balbutiensis pueri, ut virum pollutum labiis me locuturum fore reris? Coeli enarrant gloriam Dei, et omnia quae fecit Dominus, eum in Sanctis suis laudant. Silere debet rationalis creatura a laude Dei, irrationabili non silente? Taceam, an loquar? cum si taceam lapidibus jubetur clamare. Certe loquar, non tacebo totis nisibus eximium Hieronymum laudare. Qui quamvis indignus et insufficiens laudator existam, cum non sit pulchra in ore peccatoris laus, tamen ab ejus laudibus minime cessabo. Firmetur itaque manus nostra, et lingua nostra palato non adhaereat, quoniam certe magnus est iste vir sanctissimus, mirabilis et metuendus super omnes qui in circuitu nostro sunt. Magnus certe in vitae excellentissimae sanctitate: magnus in sapientiae ineffabilis profunditate, magnus in majoris", + "candidate_score": 0.699857, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino etc . Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus .", + "psc_chunk_id": "022_Augustinus-Hipponensis_De-magnificentiis-S.-Hieronymi_window_1", + "psc_text": "ore peccatoris laus, tamen ab ejus laudibus minime cessabo. Firmetur itaque manus nostra, et lingua nostra palato non adhaereat, quoniam certe magnus est iste vir sanctissimus, mirabilis et metuendus super omnes qui in circuitu nostro sunt. Magnus certe in vitae excellentissimae sanctitate: magnus in sapientiae ineffabilis profunditate, magnus in majoris nunc gloriae quantitate. Mirabilis in prodigiis insuetis. Metuendus ob sibi a Domino traditam potestatem. Quam itaque magnus sit iste gloriosissimus Hieronymus in vitae excellentissimae sanctitate, quomodo patefaceret mea lingua, cum praecipue cunctorum non sufficerent mortalium linguae, ut ejus excellentiam explicarent? Liceat ergo dici: alter hic Elias, alter hic Samuel, alter hic Joannes Baptista, vitae excellentissimae sanctitate. Elias et Joannes Eremitae, magnis ciborum et vestium asperitatibus carnem maceraverunt. Non minoris vitae Hieronymus gloriosissimus Eremita, idem per quadriennium in eremo, ferarum tantum socius perstitit. Quinquaginta annis (ut venerabilis Eusebii litterae, quas pridie recepi, plenius fatebantur, et ut me certius tu idem nosti)", + "candidate_score": 0.680041, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_1_3", + "bdc_text": "Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus . Sebastianus Grubelius Sebastian Grübel d. Ä. , symmysta meus , filium Sebastian Grubel d. J. , geb. um 1529 in St. Gallen , gest. 1595 in Schaffhausen , Sohn des Pfarrers Sebastian Grübel d.Ä .", + "psc_chunk_id": "022_Augustinus-Hipponensis_De-magnificentiis-S.-Hieronymi_window_0", + "psc_text": "De magnificentiis S. Hieronymi Gloriosissimi Christianae fidei athletae, sanctae matris Ecclesiae lapidis angularis, in quo admodum firmata consistit: nunc vero in coelesti gloria sideris radiantis, olim Hieronymi presbyteri laudes, venerabilis pater Cyrille, silendumne putas, aut lingua balbutiensis pueri, ut virum pollutum labiis me locuturum fore reris? Coeli enarrant gloriam Dei, et omnia quae fecit Dominus, eum in Sanctis suis laudant. Silere debet rationalis creatura a laude Dei, irrationabili non silente? Taceam, an loquar? cum si taceam lapidibus jubetur clamare. Certe loquar, non tacebo totis nisibus eximium Hieronymum laudare. Qui quamvis indignus et insufficiens laudator existam, cum non sit pulchra in ore peccatoris laus, tamen ab ejus laudibus minime cessabo. Firmetur itaque manus nostra, et lingua nostra palato non adhaereat, quoniam certe magnus est iste vir sanctissimus, mirabilis et metuendus super omnes qui in circuitu nostro sunt. Magnus certe in vitae excellentissimae sanctitate: magnus in sapientiae ineffabilis profunditate, magnus in majoris", + "candidate_score": 0.677876, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_1_3", + "bdc_text": "Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus . Sebastianus Grubelius Sebastian Grübel d. Ä. , symmysta meus , filium Sebastian Grubel d. J. , geb. um 1529 in St. Gallen , gest. 1595 in Schaffhausen , Sohn des Pfarrers Sebastian Grübel d.Ä .", + "psc_chunk_id": "022_Augustinus-Hipponensis_De-magnificentiis-S.-Hieronymi_window_4", + "psc_text": "docendo cunctos, exercitabatur. Quid plura loquar? Si Sanctorum singulorum perquirerem vitas, eo (ut puto) majorem neminem invenirem. Sed quia superius Samuelem nominavimus, fuisse hunc Samuelem ostendamus. Hic certe ille Samuel, qui de vanis litterarum studiis verberibus evocatus, sacrae Scripturae ministerio deputatur: in cujus vultus lumine divina gratia influente, utriusque Testamenti lumen vidimus: et in cujus brachii fortitudine haereticorum pars maxima est dispersa. Hic certe gloria virtutis nostrae transferens utrumque Testamentum ex Hebraeorum lingua in Graecam pariter et Latinam: disponensque ipsum posteris in aeternum, declarans aenigmata et obscura dubia et nodosa, praeparans officiorum seriem cunctis Ecclesiae ministris, totam pene Ecclesiam aedificavit. Unde bene magnus apparet in sapientiae ineffabilis profunditate. Liberales autem scientias ita perfecte scivit, quod relatione omnium nullus sibi similis apparet adhuc. De Scripturis vero sacris, uti multarum suarum Epistolarum, quas ad me direxit, experientia didici, aequalem sibi neminem unquam novimus. Hebraicorum, Graecorum, Chaldaeorum, Persarum, et Medorum, Arabicorum, et pene", + "candidate_score": 0.67722, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_1_3", + "bdc_text": "Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus . Sebastianus Grubelius Sebastian Grübel d. Ä. , symmysta meus , filium Sebastian Grubel d. J. , geb. um 1529 in St. Gallen , gest. 1595 in Schaffhausen , Sohn des Pfarrers Sebastian Grübel d.Ä .", + "psc_chunk_id": "022_Augustinus-Hipponensis_De-magnificentiis-S.-Hieronymi_window_1", + "psc_text": "ore peccatoris laus, tamen ab ejus laudibus minime cessabo. Firmetur itaque manus nostra, et lingua nostra palato non adhaereat, quoniam certe magnus est iste vir sanctissimus, mirabilis et metuendus super omnes qui in circuitu nostro sunt. Magnus certe in vitae excellentissimae sanctitate: magnus in sapientiae ineffabilis profunditate, magnus in majoris nunc gloriae quantitate. Mirabilis in prodigiis insuetis. Metuendus ob sibi a Domino traditam potestatem. Quam itaque magnus sit iste gloriosissimus Hieronymus in vitae excellentissimae sanctitate, quomodo patefaceret mea lingua, cum praecipue cunctorum non sufficerent mortalium linguae, ut ejus excellentiam explicarent? Liceat ergo dici: alter hic Elias, alter hic Samuel, alter hic Joannes Baptista, vitae excellentissimae sanctitate. Elias et Joannes Eremitae, magnis ciborum et vestium asperitatibus carnem maceraverunt. Non minoris vitae Hieronymus gloriosissimus Eremita, idem per quadriennium in eremo, ferarum tantum socius perstitit. Quinquaginta annis (ut venerabilis Eusebii litterae, quas pridie recepi, plenius fatebantur, et ut me certius tu idem nosti)", + "candidate_score": 0.672605, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_28", + "bdc_text": "Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ;", + "psc_chunk_id": "022_Augustinus-Hipponensis_De-magnificentiis-S.-Hieronymi_window_0", + "psc_text": "De magnificentiis S. Hieronymi Gloriosissimi Christianae fidei athletae, sanctae matris Ecclesiae lapidis angularis, in quo admodum firmata consistit: nunc vero in coelesti gloria sideris radiantis, olim Hieronymi presbyteri laudes, venerabilis pater Cyrille, silendumne putas, aut lingua balbutiensis pueri, ut virum pollutum labiis me locuturum fore reris? Coeli enarrant gloriam Dei, et omnia quae fecit Dominus, eum in Sanctis suis laudant. Silere debet rationalis creatura a laude Dei, irrationabili non silente? Taceam, an loquar? cum si taceam lapidibus jubetur clamare. Certe loquar, non tacebo totis nisibus eximium Hieronymum laudare. Qui quamvis indignus et insufficiens laudator existam, cum non sit pulchra in ore peccatoris laus, tamen ab ejus laudibus minime cessabo. Firmetur itaque manus nostra, et lingua nostra palato non adhaereat, quoniam certe magnus est iste vir sanctissimus, mirabilis et metuendus super omnes qui in circuitu nostro sunt. Magnus certe in vitae excellentissimae sanctitate: magnus in sapientiae ineffabilis profunditate, magnus in majoris", + "candidate_score": 0.625896, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_28", + "bdc_text": "Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ;", + "psc_chunk_id": "022_Augustinus-Hipponensis_De-magnificentiis-S.-Hieronymi_window_5", + "psc_text": "Unde bene magnus apparet in sapientiae ineffabilis profunditate. Liberales autem scientias ita perfecte scivit, quod relatione omnium nullus sibi similis apparet adhuc. De Scripturis vero sacris, uti multarum suarum Epistolarum, quas ad me direxit, experientia didici, aequalem sibi neminem unquam novimus. Hebraicorum, Graecorum, Chaldaeorum, Persarum, et Medorum, Arabicorum, et pene omnium nationum linguas et litteras, tanquam si fuisset in eisdem natus et educatus, scivit. Quid plura dicam? Quae Hieronymus ignoravit in natura humana, nullus hominum unquam scivit. Non me ista, venerabilis pater, existimes dicere, ut putem te Hieronymi et vitam et virtutes pejus me scire, cum sibi socius exstiteris multo tempore. Sed testor Deum, quoniam ob tam ineffabilis viri sanctitatem, si voluissem tacere, non potuissem. Confitentur mirabilia et sanctitatem suam et ipsi coeli, in quibus magnus, majoris gloriae quantitate, quam multi Sanctorum, habitat sine fine. Nulli itaque dubium est, et intra Patris mansiones ipsum unam ex majoribus et sublimioribus sedibus", + "candidate_score": 0.621901, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_28", + "bdc_text": "Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ;", + "psc_chunk_id": "022_Augustinus-Hipponensis_De-magnificentiis-S.-Hieronymi_window_1", + "psc_text": "ore peccatoris laus, tamen ab ejus laudibus minime cessabo. Firmetur itaque manus nostra, et lingua nostra palato non adhaereat, quoniam certe magnus est iste vir sanctissimus, mirabilis et metuendus super omnes qui in circuitu nostro sunt. Magnus certe in vitae excellentissimae sanctitate: magnus in sapientiae ineffabilis profunditate, magnus in majoris nunc gloriae quantitate. Mirabilis in prodigiis insuetis. Metuendus ob sibi a Domino traditam potestatem. Quam itaque magnus sit iste gloriosissimus Hieronymus in vitae excellentissimae sanctitate, quomodo patefaceret mea lingua, cum praecipue cunctorum non sufficerent mortalium linguae, ut ejus excellentiam explicarent? Liceat ergo dici: alter hic Elias, alter hic Samuel, alter hic Joannes Baptista, vitae excellentissimae sanctitate. Elias et Joannes Eremitae, magnis ciborum et vestium asperitatibus carnem maceraverunt. Non minoris vitae Hieronymus gloriosissimus Eremita, idem per quadriennium in eremo, ferarum tantum socius perstitit. Quinquaginta annis (ut venerabilis Eusebii litterae, quas pridie recepi, plenius fatebantur, et ut me certius tu idem nosti)", + "candidate_score": 0.615938, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "077_Gregorius-I_Epistolae", + "max_score": 0.699371, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_89_91", + "bdc_text": "tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det . Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1197", + "psc_text": "Quod enim opus utilius et sublimius acturus es, quam ut de animarum vivificatione et collectione cogites, et tuo Domino, qui tibi locum praedicandi dedit, immortale lucrum reportes? Transmisimus autem fraternitati tuae quinquaginta solidos ad vestimenta eorum qui baptizandi sunt comparanda; presbytero quoque Ecclesiae quae in Negeugno monte sita est possessionem quam tua fraternitas petiit, dari fecimus, ita ut quantum praestat, tantum de solidis quos 894 accipere consueverat minus accipiat. Vestra autem fraternitas petiit ut sibi episcopum in Ecclesia quae non longe ab eodem monte est facere debeat; quod omnino libenter accepi, quia quantum vicina fuerit, tantum prodesse animabus illic consistentibus amplius poterit. Latorem vero praesentium (Grat. 1, q. 1, c. 121) pro intercessione sanctitatis vestrae acolythum fecimus; quem ad obsequia vestra retransmisimus, ut si in lucrandis animabus amplius servierit, proficere amplius possit. (Cf. Joan. Diac. l. II, n. 49.) EPISTOLA II. AD ANASTASIUM EPISCOPUM ANTIOCHENUM. Ipsi adversus haereses animos addit.", + "candidate_score": 0.699371, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_89_91", + "bdc_text": "tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det . Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2430", + "psc_text": "quia si toto corde praeceptis salutaribus nos occupamus, omnem vitiorum labem effugimus, quia dum his quibus aedificamur innitimur, locum sine dubio deceptionis excludimus. Quapropter oportet ut enixius in cunctis studiosos vos circa fratres atque subjectos ostendatis. ut omnes cum quibus aliti estis, atque didicistis sanctae Romanae Ecclesiae praeceptionibus parere, apostolicae sedis praecepta multiplicare, apertissimeque nota facere agnoscant; quia quod specialiter tibi tuisque et fratrum tuorum charitati, ut tuae litterae innotuerunt, consultis scribimus, generaliter omnibus tenere mandamus. Circa subjectorum autem 1282 actus fraternitas tua sit vigilans, ut vestrum illis exemplum instructio et vita magistra sit; linguae vestrae exhortatione discant quod metuant, et doceantur quod diligant; ut dum talenta credita cum lucro multiplicantur, in diem retributionis annuente divina gratia audire mereamini: Euge, serve bone et fidelis, intra in gaudium Domini tui (Matth. XXV, 21, 25.) Curam praeterea de omnibus quae vobis aliisque fratribus nostris, et generaliter cunctis, pro illicitarum rerum prohibitione scripsimus,", + "candidate_score": 0.697248, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_89_91", + "bdc_text": "tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det . Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_983", + "psc_text": "Panormo situm est. Quisquis divina inspiratione compunctus, relictis saeculi hujus actionibus, ad Deum converti festinat, ita et cum charitate suscipiendus est, et blandis per omnia consolationibus refovendus, ut in ea quam elegit, Deo adjuvante, delectetur modis omnibus conversatione persistere. Quia igitur Agatho praesentium lator in monasterio dilectionis tuae converti desiderat, hortamur ut cum omni eum dulcedine dilectioneque suscipias, atque ad aeternam vitam ejus desirium assidua adhortatione succendas, et circa animae ipsius salutem diligenter studeas esse sollicitus, quatenus dum in Dei nostri servitio, te admonente, devota mente perstiterit, et illi prosit saeculum reliquisse, et tibi ejus conversio proficiat ad mercedem. Quem tamen ita suscipiendum esse cognosce, si et uxor ipsius similiter converti voluerit. Nam dum unum utrorumque corpus conjugii copulatione sit factum, incongruum est partem converti, et partem in saeculo remanere (Cf. Grat. 27, q. 2, c. 25). 828 EPISTOLA XLIX. AD PALLADIUM EPISCOPUM. Mittit reliquias ad dedicationem quatuor altarium in", + "candidate_score": 0.695475, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_89_91", + "bdc_text": "tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det . Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1004", + "psc_text": "qui in vicino sunt, pastoralem erga eos sollicitudinem non habere. Quorum ne animae in aeterna damnatione valeant deperire, curae nobis fuit praesentium portitorem Augustinum servum Dei, cujus zelus et studium bene nobis est cognitum, cum aliis servis Dei illuc dirigere, ut per eos potuissemus ipsorum voluntates addiscere, et de eorum conversione, vobis quoque annitentibus, in quantum est possibile, cogitare. Quibus etiam injunximus ut ad agenda haec e vicino secum debeant presbyteros ducere. Excellentia ergo vestra, quae prona in bonis consuevit esse operibus, tam pro nostra petitione, quam etiam divini timoris consideratione, eum dignetur in omnibus habere commendatum, atque ei tuitionis suae gratiam vehementer impendat, et labori ejus patrocinii sui ferat auxilium; et ut plenissime possit habere mercedem, ad supra scriptam Anglorum gentem sua tuitione securum ire provideat, quatenus Deus noster qui in hoc saeculo vos bonis sibi placitis decoravit, hic et in aeterna requie cum suis vos sanctis faciat gratulari.", + "candidate_score": 0.690004, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_89_91", + "bdc_text": "tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det . Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1573", + "psc_text": "valde experta est, nos reddas de omnibus certiores. 1013 EPISTOLA CVIII. AD SYAGRIUM EPISCOPUM. Laudat eum ob operam Augustino navatam; pallii usum concedit; statuit ut Ecclesia Augustodunensis primum in ea provincia post Lugdunensem locum obtineat; de synodo iterum. Gregorius Syagrio episcopo Augustodunensi. Magistra bonorum omnium charitas, quae nil sapit extraneum, nil asperum, nil confusum, ita exercet corda et corroborat, ut nihil grave, nil difficile, sed fiat totum dulce quod agitur. Hujus igitur cum sit proprium nutrire concordia, servare composita, dissociata conjungere, prava dirigere, et virtutes caeteras perfectionis suae munimine solidare, quisquis in ejus radices se inserit, nec a viriditate deficit, nec a fructibus inanescit, quia humorem fecunditatis opus efficax non amittit. Atque ideo multum tibi, dilectissime frater, in Domino condelector atque congaudeo, quod sic eadem charitate te praeditum multorum testificatione comperio, ut et ipse quae sacerdotis sunt decenter exhibeas, et aliis te laudabiliter imitandum ostendas. Quia igitur in praedicationis opere,", + "candidate_score": 0.689073, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_89_91", + "bdc_text": "tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det . Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2003", + "psc_text": "26, q. 5, c. 8) quod quosdam incantatores atque sortilegos fueris insecutus. Et omnino nobis sollicitudinem zelumque tuum gratum fuisse cognoscas; sed moleste tulimus quod te dubitare ne ab eis nobis contra experientiam tuam subripi potuisset didicimus, cum certus esse ac scire debueris hoc tibi apud nos ad commendationem magis proficere, non ad culpam ascribi. Et ideo studii tui sit sollicite quaerere, et quoscunque hujusmodi inimicos Christi inveneris, ita districta ultione corrigere, ut et nos de experientia tua melius debeamus habere judicium, et Deo nostro te, quod maxime studendum est, valeas commendare. EPISTOLA LIV. AD DESIDERIUM GALLIAE EPISCOPUM. Quod episcopus grammaticam artem docere non debeat. Quos cum Laurentio et Mellito mittit in Britanniam monachos commendat. Gregorius Desiderio episcopo Galliae. Cum multa nobis bona de vestris fuissent studiis nuntiata (Grat., dist. 86, c. 5), ita cordi nostro nata est laetitia, 1140 ut negare ea quae sibi fraternitas vestra concedenda poposcerat minime", + "candidate_score": 0.688114, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_89_91", + "bdc_text": "tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det . Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1577", + "psc_text": "quoque sollicitudinis debet excrescere, ut cultui vestium actionis quoque ornamenta conveniant, oportet ut enixius in cunctis se studiis vestra fraternitas exerceat. Circa subjectorum actus sit vigilans, vestrum illis exemplum instructio et vita magistra sit. Linguae vestrae exhortatione discant quod metuant, et doceantur quod diligant; ut dum talenta credita lucro multiplicato reddideris, in die retributionis audire sis meritus: Euge serve bone et fidelis, intra in gaudium Domini tui (Matth. XXV, 23; Luc. XIX) . Curam praeterea congregandae synodi, quam vobis atque aliis fratribus nostris pro illicitarum rerum prohibitione fiendam scripsimus, vestrae specialiter sollicitudini noveritis incumbere. Unde quia praecellentissimos filios nostros Francorum reges magnam vobis novimus dilectionem impendere, omni vos studio omnique agere annisu necesse est ut quod de synodo congreganda mandavimus fraternitatis vestrae vigilantia compleatur, atque omnia illic quae pro animarum salute scripsimus censeantur; quatenus per hoc, et vos zelum vestrum et qualiter vobis illicita displiceant ostendatis, et nos utiliter providisse,", + "candidate_score": 0.686728, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_89_91", + "bdc_text": "tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det . Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_997", + "psc_text": "LVI. AD STEPHANUM ABBATEM. Laudat de ordine congregationis, quem ut servet sollicite, hortatur. Gratias agit de cochlearibus ac circulis. Gregorius Stephano abbati. Laetos nos relatio Augustini servi Dei praesentium portitoris effecit, quod dilectionem tuam ut oportet vigilantem esse narravit; denique et presbyteros et diaconos, cunctamque congregationem unanimes vivere ac concordes affirmat. Et quoniam praepositorum bonitas subjectorum salubris est regula, omnipotentem Dominum deprecamur ut in bonis te semper operibus gratia suae pietatis accendat, et commissos tibi ab omni diabolicae fraudis tentatione custodiat, et tecum in charitate et placita sibi vivere conversatione concedat. Quia vero humani generis inimicus insidiari nostris actibus non quiescit, sed assidua calliditate hoc nititur, ut Deo servientes animas in qualibet parte decipiat; ideo, dilectissime Fili, hortamur ut sollicitudinem tuam vigilanter exerceas, et ita commissos tibi oratione et cura providendi custodias, ut lupus circumiens nullam dilaniandi occasionem inveniat; quatenus dum Deo nostro incolumes quorum suscepisti curam reddideris, et praemia", + "candidate_score": 0.68541, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_89_91", + "bdc_text": "tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det . Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2157", + "psc_text": "vobis confidimus, agite, gloriose fili, ut et nos vobis gratias referamus, et beatos apostolorum principes pro amore et devotione vestra, quam eorum ecclesiis exhibetis, habeatis in omnibus adjutores. EPISTOLA XXIII. AD STEPHANUM EPISCOPUM. Homines cum bobus ad Savinum juvandum mittat. Gregorius Stephano episcopo. Quamvis fraternitatem vestram officii sui qualitas pro ecclesiarum utilitatibus ultro solatiari commoneat, non tamen ab re est si illud ex abundanti nostra hortemur epistola quod facere vos convenit prona voluntate. Proinde in ecclesiis beatorum Petri et Pauli trabes valde necessarias fraternitati vestrae duximus indicandum. Et quoniam Savino subdiacono ut aliquantas incidere et usque ad mare trahere debeat, unde huc adduci valeant, injunximus, atque in ea re manifestum est eum opus habere solatiis, sanctitas vestra, ut oportuerit, ei toto studio totaque intentione opem ferre studeat, ac in ejus solatio boves hominesque transmittat, ut nullam excusationem inveniat, sed quae ei praecipimus, vobis opitulantibus, implere sufficiat. Ita ergo fraternitas vestra", + "candidate_score": 0.683493, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_1_3", + "bdc_text": "Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus . Sebastianus Grubelius Sebastian Grübel d. Ä. , symmysta meus , filium Sebastian Grubel d. J. , geb. um 1529 in St. Gallen , gest. 1595 in Schaffhausen , Sohn des Pfarrers Sebastian Grübel d.Ä .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_799", + "psc_text": "ne si ea quae in his partibus aguntur pietas vestra non cognosceret, me apud districtum judicem silentii mei culpa multaret. EPISTOLA XLII. AD SEBASTIANUM EPISCOPUM. Ad amorem coelestium se hujus vitae doloribus impelli. Quos patitur recenset. Sebastianum, quod oblatae ab Anastasio Ecclesiae regimen suscipere noluerit, laudat. Si ad hoc unquam consentire decreverit, petit ut in amore sibi alium non praeponat. Gregorius Sebastiano episcopo Sirmiensi. Dulcissima atque suavissima fraternitatis tuae scripta suscepi. Quae mihi, quamvis nunquam desit a corde, sanctitatem tamen vestram, quasi corporaliter praesentem fecerunt. Sed omnipotentem Dominum rogo, ut sua vos dextera protegat, vobisque et hic tranquillam vitam, et quando ei placuerit, praemia aeterna concedat. 770 Sed peto, si illo me amore diligitis, quo praesentem semper amastis, ut pro me enixius exoretis, quatenus omnipotens Deus a peccatorum meorum nexibus me citius solvat, et corruptionis hujus pondere exutum suo conspectui liberum existere faciat. Quamvis enim inaestimabilis sit coelestis patriae dulcedo,", + "candidate_score": 0.671612, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_90_92", + "bdc_text": "Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis . Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2214", + "psc_text": "Et ideo quia latores praesentium vice sua illuc omnes elegerunt transmittere, ut apud filium nostrum gloriosum Leontium agere debeant, qualiter ipsae eis annonae, sicut a serenissimis principibus largitae sunt, deputentur impendi, et in hac re etiam sibi petiverunt experientiam tuam debere concurrere, eapropter, quia hoc et etiam illis non petentibus eorum exigit paupertas ac necessitas impertiri, dum aptum opportunumque esse conspexeris, eis de quibus valueris, studii tui sit ita praebere solatia, quatenus hoc quod illis clementissimi principes pietate sibi ingenita concesserunt, et illi consequi valeant, et tu indisertus non videaris existere. EPISTOLA L. AD EULOGIUM ALEXANDRINUM PATRIARCHAM. A Monophysitarum errore conversos commendat. Gregorius Eulogio patriarchae Alexandrino. Latores praesentium Siciliam venientes a Monophysitarum errore conversi sunt, atque sanctae universali Ecclesiae semetipsos adunaverunt. Qui ad beati Petri apostolorum principis ecclesiam pertendentes, poposcerunt a me ut eos meis epistolis vestrae beatitudini commendare debuissem, quatenus ab haereticis qui juxta ipsos sunt nullam jam violentiam", + "candidate_score": 0.670651, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_1_3", + "bdc_text": "Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus . Sebastianus Grubelius Sebastian Grübel d. Ä. , symmysta meus , filium Sebastian Grubel d. J. , geb. um 1529 in St. Gallen , gest. 1595 in Schaffhausen , Sohn des Pfarrers Sebastian Grübel d.Ä .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1791", + "psc_text": "Commissam eidem ac Joanni episcopo Theodori episcopi causam. Gregorius Domitiano episcopo metropolitano. Quam magnae charitatis sit in mente vestra sinceritas, etiam res ipsa testatur, quod dilectionis affectum 1078 quem coram positis exhibetis servare absentibus non cessatis. Proinde multum nos ad diligendum gloriosum Leontium communem filium epistolarum vestrarum testificatio provocavit, quia dum illum sanctitati vestrae in amicitiis indicastis esse conjunctum, qualis jam sit ostenditur, scilicet quia bono viro nisi bonus homo placere non potuit. Et ideo non immerito diligendus est, qui vobis invenitur familiariter conjunctus. Idem autem gloriosus vir in Sicilia se retinuit, et ad Romanam urbem necdum venit. In his tamen quae ei pro publica utilitate serenissimorum dominorum jussione mandata sunt, in quantum ratio sinit, minime suffragari distulimus. Gloriosum enim Gregorium expraefectum, vel alios qui in septis ecclesiasticis residebant, hortari studiose curavimus, ut exire et rationes suas exponere debuissent. Qui egredientes cum Marco viro magnifico Scribone, qui ad exhibitionem eorum", + "candidate_score": 0.670476, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_1_3", + "bdc_text": "Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus . Sebastianus Grubelius Sebastian Grübel d. Ä. , symmysta meus , filium Sebastian Grubel d. J. , geb. um 1529 in St. Gallen , gest. 1595 in Schaffhausen , Sohn des Pfarrers Sebastian Grübel d.Ä .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1150", + "psc_text": "Hoc ergo vestra sanctitas agat, ut bona quae dicitis nos in cordis medulla sentiamus quatenus dum in unanimitate corda fuerint sacerdotum, pro piissimorum dominorum vita deprecantes, tanto citius exaudiri mereamur, quanto et orationes vestras ante Dei oculos pax illuminat, et discordiae macula non obscurat. EPISTOLA XXXII. AD ANASTASIUM PRESBYTERUM. De contentione tollenda quae inter patrem monasterii, quod Neas dicitur, et Jerosolymorum episcopum exorta erat. Gregorius Anastasio presbytero. Quia bonus homo de bono thesauro cordis sui bona proferat (Matth. XII, 35; Luc. VI, 45), hoc tua charitas et semper vivendo, et modo mihi in epistola sua loquendo monstravit; in qua inveni duos quosdam de virtutibus litigantes, te videlicet pro charitate, atque alium pro timore et humilitate contendere. Et quamvis in multis occupatus, quamvis Graecae linguae nescius, in contentione tamen vestra judex resedi; sed, requisita veritate, in meo judicio contradictorem tuum ipse vicisti per apostolicam sententiam, quam vobis contendentibus protuli: Quia timor", + "candidate_score": 0.670374, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_1_3", + "bdc_text": "Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus . Sebastianus Grubelius Sebastian Grübel d. Ä. , symmysta meus , filium Sebastian Grubel d. J. , geb. um 1529 in St. Gallen , gest. 1595 in Schaffhausen , Sohn des Pfarrers Sebastian Grübel d.Ä .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1759", + "psc_text": "Quis vero mihi esse nuntius bonus quantum ad sanctae Ecclesiae adjutorium potest, 1069 nisi vita atque incolumitas suavissimae mihi vestrae sanctitatis, quae ex percepta luce veritatis, et eamdem Ecclesiam praedicationis verbo illuminat, et ad meliorem viam morum suorum exemplis informat? Quoties autem in corde meo unanimitatem vestram relego, atque in corde vestro fixum me permanere cognosco, ago omnipotenti Deo gratias, quia dividi locis charitas non potest. Nam etsi corpore longe disjungimur, mente tamen indivisibiles sumus. Communis autem filius Anatolius diaconus suis mihi scriptis innotuit, in urbe regia nulla ecclesiastica quondam de causis terrenis mota. Sed credo quod prius hoc mihi nuntiaverat quam de causa Ecclesiae beatitudo vestra loqueretur. Et gaudeo, quia ubi vos adesse contigit, me non arbitror defuisse. Nam veritatis minister, Petri sequax, et sanctae Ecclesiae praedicator, scio quia illa loqui potuisti, quae de sede Petri apostoli per os doctoris sonare debuerunt. Ante hos autem dies, Abramio Alexandrino veniente,", + "candidate_score": 0.669956, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_1_3", + "bdc_text": "Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus . Sebastianus Grubelius Sebastian Grübel d. Ä. , symmysta meus , filium Sebastian Grubel d. J. , geb. um 1529 in St. Gallen , gest. 1595 in Schaffhausen , Sohn des Pfarrers Sebastian Grübel d.Ä .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1278", + "psc_text": "alteri tale aliquid scribere debere; et ecce (Grat. dist. 99, c. 5) in praefatione epistolae quam ad me ipsum qui prohibui direxistis, superbae appellationis verbum universalem, me papam dicentes, imprimere curastis. Quod peto dulcissima mihi sanctitas vestra ultra non faciat, quia vobis subtrahitur quod alteri plus quam ratio exigit praebetur. Ego enim non verbis quaero prosperari, sed moribus. Nec honorem esse deputo, in quo fratres meos honorem suum perdere cognosco. Meus namque honor est honor universalis Ecclesiae. Meus honor est fratrum meorum solidus vigor. Tunc ego vere honoratus sum, cum singulis quibusque honor debitus non negatur. Si enim universalem me papam vestra sanctitas dicit, negat se hoc esse quod me fatetur universum. Sed absit hoc Recedant verba quae vanitatem inflant, et charitatem vulnerant Et quidem in sancta Chalcedonensi synodo, atque post a subsequentibus Patribus hoc decessoribus meis oblatum vestra sanctitas novit. Sed tamen nullus eorum uti hoc unquam vocabulo voluit;", + "candidate_score": 0.669291, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_90_92", + "bdc_text": "Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis . Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1075", + "psc_text": "gaudio relevati quod de vestrae salutis indicio prospera cuncta cognovimus; sed in his omnipotentem Dominum deprecamur, ut sicut vos in praesenti vita, quae quodammodo umbra futurae est, de transitoria praestitit corporis incolumitate gaudere, 858 ita in illa coelesti patria, in qua vita vera est, de perfecta animae salute gratulari communique faciat exsultatione gaudere. Harum itaque lator nostris se apud vos desiderans epistolis commendari, a nobis inquisitus utrum, sicut decet clericum, litteras didicisset, eas se ignorare respondit. Quid ergo commendationis de eo apud fraternitatem vestram amplius agamus ignoro, nisi ut de ejus anima debeatis esse solliciti, ac circa eum pastorali invigilare studio, ut qui nescit legere, lingua vestra illi sit codex, ut in bono praedicationis vestrae vel operis quod imitetur aspiciat. Solet enim plerumque strictius cor viva vox trahere quam lectio dicta per transitum. Sed dum haec ei interius spiritalis a vobis magisterli doctrina tribuetur, exterior quoque sollicitudo non desit; ut", + "candidate_score": 0.669173, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_90_92", + "bdc_text": "Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis . Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_997", + "psc_text": "LVI. AD STEPHANUM ABBATEM. Laudat de ordine congregationis, quem ut servet sollicite, hortatur. Gratias agit de cochlearibus ac circulis. Gregorius Stephano abbati. Laetos nos relatio Augustini servi Dei praesentium portitoris effecit, quod dilectionem tuam ut oportet vigilantem esse narravit; denique et presbyteros et diaconos, cunctamque congregationem unanimes vivere ac concordes affirmat. Et quoniam praepositorum bonitas subjectorum salubris est regula, omnipotentem Dominum deprecamur ut in bonis te semper operibus gratia suae pietatis accendat, et commissos tibi ab omni diabolicae fraudis tentatione custodiat, et tecum in charitate et placita sibi vivere conversatione concedat. Quia vero humani generis inimicus insidiari nostris actibus non quiescit, sed assidua calliditate hoc nititur, ut Deo servientes animas in qualibet parte decipiat; ideo, dilectissime Fili, hortamur ut sollicitudinem tuam vigilanter exerceas, et ita commissos tibi oratione et cura providendi custodias, ut lupus circumiens nullam dilaniandi occasionem inveniat; quatenus dum Deo nostro incolumes quorum suscepisti curam reddideris, et praemia", + "candidate_score": 0.666936, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_90_92", + "bdc_text": "Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis . Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1611", + "psc_text": "vestra magis mercede poscimus gratias referamus, et excellentiae vestrae beatus Petrus apostolorum princeps, quem in nobis, concedendo quae petimus, Christiana devotione veneramini, recompenset. EPISTOLA CXVIII. AD VANTILONUM ET ARIGIUM. Hilarium commendat, ut illi suum patrocinium impendant. Gregorius Vantilono et Arigio. Ad magnam gloriae vestrae laudem accedit, quod Hilarius, praesentium lator, valido se fidit praesidio relevari, si assequi favorem tuitionis vestrae meruerit. Quod adeo, sicut est, magnum existimat, 1025 ut ad hoc obtinendum etiam nostram sui commendationem adhibere studuerit adjutricem. Hunc igitur quoniam ad vestrum videmus patrocinium desideranter velle confugere, scribere pro eo non judicavimus differendum: confidentes tanto vos defensionem petentibus libenter impertiri, quanto et eam in tristitia et in stricto positos cognoscitis suppliciter exspectare. Ea de re gloriam vestram paterna dulcedine salutantes, petimus ut quia praedictus portitor aliquorum inimicitiis se contra rationem asserit subjacere, patrocinium vestrum, quod magnopere cupit, inveniat, et nullam illum contra aequitatem molestiam, nullam vexationem patiamini sustinere;", + "candidate_score": 0.665476, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_90_92", + "bdc_text": "Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis . Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2003", + "psc_text": "26, q. 5, c. 8) quod quosdam incantatores atque sortilegos fueris insecutus. Et omnino nobis sollicitudinem zelumque tuum gratum fuisse cognoscas; sed moleste tulimus quod te dubitare ne ab eis nobis contra experientiam tuam subripi potuisset didicimus, cum certus esse ac scire debueris hoc tibi apud nos ad commendationem magis proficere, non ad culpam ascribi. Et ideo studii tui sit sollicite quaerere, et quoscunque hujusmodi inimicos Christi inveneris, ita districta ultione corrigere, ut et nos de experientia tua melius debeamus habere judicium, et Deo nostro te, quod maxime studendum est, valeas commendare. EPISTOLA LIV. AD DESIDERIUM GALLIAE EPISCOPUM. Quod episcopus grammaticam artem docere non debeat. Quos cum Laurentio et Mellito mittit in Britanniam monachos commendat. Gregorius Desiderio episcopo Galliae. Cum multa nobis bona de vestris fuissent studiis nuntiata (Grat., dist. 86, c. 5), ita cordi nostro nata est laetitia, 1140 ut negare ea quae sibi fraternitas vestra concedenda poposcerat minime", + "candidate_score": 0.664937, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_100_102", + "bdc_text": "Tuus ex animo Simpertus Vogtius . [ Adresse auf der Rückseite : ] Doctrina et pietate conspicuo d. Henrycho Bullingero , fratri suo in Christo dilectissimo , ecclesiaste Tigurino .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1042", + "psc_text": "ab utrisque exterius diversa vox prodiit, sed non a diverso fonte dilectionis emanavit. Duo quippe sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi. Per activam igitur vitam prodesse proximis cupiens Isaias, officium praedicationis appetit, per contemplativam vero Jeremias amori conditoris sui sedulo inhaerere desiderans ne mitti ad praedicandum debeat, contradicit. Quod ergo laudabiliter unus appetiit, hoc laudabiliter alter expavit. Iste, ne tacitae contemplationis lucra loquendo perderet, ille, ne damna studiosi operis tacendo sentiret. Sed hoc in utrisque est subtiliter intuendum, quia et is qui recusavit plene non restitit, et is qui mitti voluit, ante se per altaris calculum purgatum vidit, ne aut non purgatus, adire quisquam sacra ministeria audeat, aut quem superna gratia eligit sub humilitatis specie superbe contradicat. Magno autem desiderio vos in epistolis vestris invenio serenitatem mentis quaerere, et repulsa perturbatione ad tranquillitatem cogitationis anhelare. Sed qua ratione ad hoc vestra fraternitas 849 pertingere possit ignoro. Qui enim", + "candidate_score": 0.664918, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_90_92", + "bdc_text": "Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis . Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1004", + "psc_text": "qui in vicino sunt, pastoralem erga eos sollicitudinem non habere. Quorum ne animae in aeterna damnatione valeant deperire, curae nobis fuit praesentium portitorem Augustinum servum Dei, cujus zelus et studium bene nobis est cognitum, cum aliis servis Dei illuc dirigere, ut per eos potuissemus ipsorum voluntates addiscere, et de eorum conversione, vobis quoque annitentibus, in quantum est possibile, cogitare. Quibus etiam injunximus ut ad agenda haec e vicino secum debeant presbyteros ducere. Excellentia ergo vestra, quae prona in bonis consuevit esse operibus, tam pro nostra petitione, quam etiam divini timoris consideratione, eum dignetur in omnibus habere commendatum, atque ei tuitionis suae gratiam vehementer impendat, et labori ejus patrocinii sui ferat auxilium; et ut plenissime possit habere mercedem, ad supra scriptam Anglorum gentem sua tuitione securum ire provideat, quatenus Deus noster qui in hoc saeculo vos bonis sibi placitis decoravit, hic et in aeterna requie cum suis vos sanctis faciat gratulari.", + "candidate_score": 0.662376, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_102", + "bdc_text": "] Doctrina et pietate conspicuo d. Henrycho Bullingero , fratri suo in Christo dilectissimo , ecclesiaste Tigurino .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1042", + "psc_text": "ab utrisque exterius diversa vox prodiit, sed non a diverso fonte dilectionis emanavit. Duo quippe sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi. Per activam igitur vitam prodesse proximis cupiens Isaias, officium praedicationis appetit, per contemplativam vero Jeremias amori conditoris sui sedulo inhaerere desiderans ne mitti ad praedicandum debeat, contradicit. Quod ergo laudabiliter unus appetiit, hoc laudabiliter alter expavit. Iste, ne tacitae contemplationis lucra loquendo perderet, ille, ne damna studiosi operis tacendo sentiret. Sed hoc in utrisque est subtiliter intuendum, quia et is qui recusavit plene non restitit, et is qui mitti voluit, ante se per altaris calculum purgatum vidit, ne aut non purgatus, adire quisquam sacra ministeria audeat, aut quem superna gratia eligit sub humilitatis specie superbe contradicat. Magno autem desiderio vos in epistolis vestris invenio serenitatem mentis quaerere, et repulsa perturbatione ad tranquillitatem cogitationis anhelare. Sed qua ratione ad hoc vestra fraternitas 849 pertingere possit ignoro. Qui enim", + "candidate_score": 0.658628, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_1", + "bdc_text": "Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1857", + "psc_text": "autem solers sis in regendis fratribus, quantoque studio in eorum custodia 1099 vigilans, reverendissimo fratre et coepiscopo nostro Menna referente cognovimus. Et sicut nos audita decessoris tui incauta remissio saepius contristavit, ita provisionis tuae sollicitudo laetificat, quia studii tui cautelam et tibi ad remunerationem, et aliis ad utilitatis exemplum prodesse non dubium est. Sed quia quantum se adversarius noster ex omni parte praecaverit cognoscit, tanto per occulta quaerit irrumpere, et repugnantem sibi callida arte nititur dejicere, dilectionis tuae vigilantia ardentiori se semper cura succendat; et ita cuncta, Deo adjuvante, praemuniat, ut lupus saeviens huc illucque discurrens, in oves dominicas ingrediendi locum non habeat. Eos ergo qui tibi commissi sunt, a gula, a superbia, ab avaritia, a vaniloquio, et ab omni immunditia, Redemptoris nostri suffragante gratia prohibere ac studii tui sit per omnia custodire, ut tanto tibi major de commissa gubernatione merces accrescat, quanto subjecti tui contra adversarii nequitias te fuerint", + "candidate_score": 0.658385, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_101_103", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Doctrina et pietate conspicuo d. Henrycho Bullingero , fratri suo in Christo dilectissimo , ecclesiaste Tigurino . Zürich.", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1548", + "psc_text": "zelum vos, ne quid manufactum adorari posset, habuisse laudavimus, sed frangere easdem imagines non debuisse indicamus. Idcirco enim pictura in Ecclesiis adhibetur, ut hi qui litteras nesciunt, saltem in parietibus videndo legant quae legere in Codicibus non valent. Tua ergo fraternitas et illas servare, et ab earum adoratu populum prohibere debuit, quatenus et litterarum nescii haberent unde scientiam historiae colligerent, et populus in picturae adoratione minime peccaret. EPISTOLA CVI. AD SYAGRIUM, AETHERIUM, VIRGILIUM ET DESIDERIUM EPISCOPOS. Contra simoniacos, ac neophytos, et vetita mulierum contubernia, nec non synodorum, quae quotannis haberi debent neglectum, stylum acuit; atque ut synodi quotannis fiant. De his omnibus in synodo tractari jubet, et ad se per Cyriacum abbatem referri. Gregorius Syagrio Augustodunensi, Etherio Lugdunensi, Virgilio Arelatensi, et Desiderio Viennensi episcopis Galliarum a paribus. Caput nostrum, quod Christus est, ad hoc sua esse membra nos voluit, ut per compagem charitatis et fidei, 1007 unum nos in se", + "candidate_score": 0.658013, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_101_103", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Doctrina et pietate conspicuo d. Henrycho Bullingero , fratri suo in Christo dilectissimo , ecclesiaste Tigurino . Zürich.", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1597", + "psc_text": "concedimus, vetera libentissime reparamus. EPISTOLA CXIII. AD SYAGRIUM EPISCOPUM AUGUSTODUNENSEM. Ut Menatem et Theodorum Episcopos in Italiam redire compellat. Gregorius Syagrio episcopo Augustodunensi. Cum sacerdotalis dignitas aliis videatur dignitatibus eminere, ita quisquis ea ornatus est, cunctis se imitandum debet ostendere, ut exemplo suo nulli nocere, sed vitam potius valeat componere subjectorum. Nam si actus dissentiat a nomine, quanto pontificatus ipse plus erigit, tanto magis addicit. Itaque Menatem quemdam episcopum, qui illuc de dioecesi Romanae Ecclesiae nostra ordinatione profectus est, in tanta se levitate didicimus exhibere, ut et nobis de eo major sit verecundia, et illi episcopatus nomen non sit in honore, sed onere. Quod quia pudoris nobis est de eo illa cognoscere, quae in aliarum provinciarum omnino reprehendimus sacerdotibus, fraternitas vestra eum illic immorari amplius non permittat, sed ad nos quantocius reverti compellat, ac magis inventa per omnia occasione transmittat, ut, sub ea qua dignum est observantia refrenatus, saeculares mores", + "candidate_score": 0.657528, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_1", + "bdc_text": "Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_48", + "psc_text": "quantae hoc audaciae est, quod apud Deum pro populo locum intercessoris obtineo, cui familiarem me esse per vitae meritum non agnosco? Qua in re est mihi adhuc aliud gravius formidandum, quia sicut cuncti liquido novimus, cum is qui displicet, ad intercedendum mittitur, irati ad deteriora animus provocatur. Et valde pertimesco ne commissa mihi plebs fidelium reatus mei additamento depereat, cujus nunc usque delicta Dominus aequanimiter tolerabat. Cum vero utcunque hunc timorem supprimo, et consolatam mentem ad pontificalis operis studia accingo, considerata ipsa rei immensitate deterreor. (Cf. Joan. Diac. l. II, c. 3.) 508 Perpendo quippe quod omni cura vigilandum est ut rector cogitatione sit mundus, operatione praecipuus, discretus in silentio, utilis in verbo, singulis compassione proximus, prae cunctis contemplatione suspensus, bene agentibus per humilitatem socius, contra delinquentium vitia per zelum justitiae erectus. Quae videlicet cuncta dum subtili studeo inquisitione perscrutari, ipsa me in singulis latitudo considerationis angustat. Nam sicut praedixi,", + "candidate_score": 0.655662, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_2_4", + "bdc_text": "Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus . Sebastianus Grubelius Sebastian Grübel d. Ä. , symmysta meus , filium Sebastian Grubel d. J. , geb. um 1529 in St. Gallen , gest. 1595 in Schaffhausen , Sohn des Pfarrers Sebastian Grübel d.Ä . und der Waldburg ( a ) Rudolf ;", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1759", + "psc_text": "Quis vero mihi esse nuntius bonus quantum ad sanctae Ecclesiae adjutorium potest, 1069 nisi vita atque incolumitas suavissimae mihi vestrae sanctitatis, quae ex percepta luce veritatis, et eamdem Ecclesiam praedicationis verbo illuminat, et ad meliorem viam morum suorum exemplis informat? Quoties autem in corde meo unanimitatem vestram relego, atque in corde vestro fixum me permanere cognosco, ago omnipotenti Deo gratias, quia dividi locis charitas non potest. Nam etsi corpore longe disjungimur, mente tamen indivisibiles sumus. Communis autem filius Anatolius diaconus suis mihi scriptis innotuit, in urbe regia nulla ecclesiastica quondam de causis terrenis mota. Sed credo quod prius hoc mihi nuntiaverat quam de causa Ecclesiae beatitudo vestra loqueretur. Et gaudeo, quia ubi vos adesse contigit, me non arbitror defuisse. Nam veritatis minister, Petri sequax, et sanctae Ecclesiae praedicator, scio quia illa loqui potuisti, quae de sede Petri apostoli per os doctoris sonare debuerunt. Ante hos autem dies, Abramio Alexandrino veniente,", + "candidate_score": 0.652987, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_89", + "bdc_text": "tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2430", + "psc_text": "quia si toto corde praeceptis salutaribus nos occupamus, omnem vitiorum labem effugimus, quia dum his quibus aedificamur innitimur, locum sine dubio deceptionis excludimus. Quapropter oportet ut enixius in cunctis studiosos vos circa fratres atque subjectos ostendatis. ut omnes cum quibus aliti estis, atque didicistis sanctae Romanae Ecclesiae praeceptionibus parere, apostolicae sedis praecepta multiplicare, apertissimeque nota facere agnoscant; quia quod specialiter tibi tuisque et fratrum tuorum charitati, ut tuae litterae innotuerunt, consultis scribimus, generaliter omnibus tenere mandamus. Circa subjectorum autem 1282 actus fraternitas tua sit vigilans, ut vestrum illis exemplum instructio et vita magistra sit; linguae vestrae exhortatione discant quod metuant, et doceantur quod diligant; ut dum talenta credita cum lucro multiplicantur, in diem retributionis annuente divina gratia audire mereamini: Euge, serve bone et fidelis, intra in gaudium Domini tui (Matth. XXV, 21, 25.) Curam praeterea de omnibus quae vobis aliisque fratribus nostris, et generaliter cunctis, pro illicitarum rerum prohibitione scripsimus,", + "candidate_score": 0.652929, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_44_46", + "bdc_text": "Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles . Nam adulescens aliquandiu sub me stipendia literaria fecit neque id infoeliciter , quantum ego iudicare possum , adeo ut pater per me persuasus eum a studiis honestioribus subtrahere noluerit . Dabitur ei forte aliquantum temporis , quo profectum in ipso literarium liceat diiudicare .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2162", + "psc_text": "monachi, nisi despectus mundi? Quomodo igitur mundum despiciunt qui in monasterio positi aurum quaerunt? Ita igitur tua experientia faciat, ut neque loci ordinatio differatur, neque ad nos ulterius hac de re querela perveniat. Praeterea, quia idem charissimus quondam filius meus Claudius, aliqua me loquente de Proverbiis, de Canticis canticorum, de Prophetis, de libris quoque Regum, et de Heptateuco audierat, quae ego scripto tradere prae infirmitate non potui, ipse ea suo sensu dictavit, ne oblivione deperirent, ut apto tempore haec eadem mihi inferret, et emendatius dictarentur. (Quae cum mihi legisset, inveni dictorum meorum sensum valde inutilius fuisse permutatum.) Unde necesse est ut tua experientia, omni excusatione atque mora cessante, ad ejus monasterium accedat, convenire fratres faciat, et sub omni veritate quantascunque de diversis Scripturis chartulas detulit, ad medium deducant, quas tu suscipe, et mihi celerrime transmitte. De tuo autem reditu, quia molestiam te validam incurrisse cognovimus, Deo propitio, in subsequenti cogitamus.", + "candidate_score": 0.652382, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_101_103", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Doctrina et pietate conspicuo d. Henrycho Bullingero , fratri suo in Christo dilectissimo , ecclesiaste Tigurino . Zürich.", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1603", + "psc_text": "libenter accipitur, quod intentione salutis offertur. Quod superest, charissimi fratres, junctis Dei nostri misericordiam precibus exoremus, ut vitam nostram in suo propitius timore disponat; quatenus et hic illi sacerdotaliter deservire, et in conspectu ipsius in futuro securi assistere et sine metu valeamus. EPISTOLA CXV. AD SYAGRIUM EPISCOPUM AUGUSTODUNENSEM. De parochiis episcopo Taurinensi subtractis, et episcopo in iisdem constituto, ut eas illi restituendas curet. Gregorius Syagrio episcopo Augustodunensi. Si in rebus saecularibus suum cuique jus et proprius ordo servandus est, quanto magis in ecclesiasticis dispositionibus nulla debet induci confusio, ne ibi discordia locum inveniat, unde pacis debent bona procedere? Quod hac ratione servabitur, si nihil potestati, sed totum aequitati tribuitur. Perlatum siquidem ad nos est dilectissimum fratrem nostrum Ursicinum, Taurinae civitatis episcopum, post captivitatem et depraedationem quam pertulit grave in parochiis suis, quae in Francorum sitae terminis perhibentur, praejudicium pertulisse; denique ut alter illic contra ecclesiastica statuta, nullo ejus crimine deposcente,", + "candidate_score": 0.650324, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_101_103", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Doctrina et pietate conspicuo d. Henrycho Bullingero , fratri suo in Christo dilectissimo , ecclesiaste Tigurino . Zürich.", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2191", + "psc_text": "laborandum est ut tecum possis et alios revocare, quatenus damna quae tuae aversionis exemplo commiseras non solum reversionis bono resarcias, sed etiam lucrum exhibeas, ut et ad promerendam praeteritorum veniam, et futurorum praemia capessenda plus Domino tuo videaris revocasse quam tuleras. Nobis ergo omnino curae erit de fraternitatis tuae quiete, ut dignum est, cogitare, quia postquam nobiscum jam Deo protegente unus es, non aliter utilitates tuas quam nostras attendimus. Aliqua vero nobis de necessitatibus vestris Joannes subdiaconus scripsit; sed credimus de Dei nostri potentia quia sanctus Petrus ad quem reversi estis vos deserere non habet. Modo autem de benedictione ejusdem sancti Petri transmisimus fraternitati vestrae paraturam unam, quam vos necesse est cum ea charitate qua a nobis est transmissa suscipere. Mense Maio, indict. 5. EPISTOLA XXXIV. AD CIRIDANUM. Cum pro sitonico id praestitum sit quod ipse jusserat, non perferendum jam ab Ecclesia illius detrimentum. Gregorius Ciridano. Gloriae vestrae dudum scripta", + "candidate_score": 0.650157, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_101_103", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Doctrina et pietate conspicuo d. Henrycho Bullingero , fratri suo in Christo dilectissimo , ecclesiaste Tigurino . Zürich.", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_576", + "psc_text": "onerari, hortamur fraternitatem tuam ut studeas ei in cunctis concurrere, devotionique ejus tuae praebeas tuitionis auxilium, ut mercedis defuncti atque ejus studii tuus te concursus faciat et sollicitudo participem. Reliquiae vero, quas ibidem postulat collocandas, volumus ut a fraternitate tua sub debita veneratione condantur. EPISTOLA XVI. AD CYPRIANUM DIACONUM. Dispersa, quae in Siciliam detulerant Itali sacerdotes, Ecclesiarum vasa colligantur, ac summa cautione serventur. Gregorius Cypriano diacono, rectori Siciliae. Pervenit ad nos diversos Italiae sacerdotes Siciliam confugientes plurima secum Ecclesiarum suarum ministeria detulisse, eaque sive defunctis eis, sive male dispergentibus, prope omnia deperiisse. Qua in re moti hortamur dilectionem tuam 696 quatenus transmittens per omnia Siciliae loca, sicubi vasa sacra resque Ecclesiarum positas incaute repereris, eas cum summa districtione recolligi facias, atque adunatas sub notitia atque desuscepto apud singularum Ecclesiarum episcopos deponas, apud quos usque dum pacis tempus expoposcerit, juvante Domino, debeant tutissime conservari. Omnium autem rerum ipsarum non solum desusceptum", + "candidate_score": 0.650109, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_101_103", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Doctrina et pietate conspicuo d. Henrycho Bullingero , fratri suo in Christo dilectissimo , ecclesiaste Tigurino . Zürich.", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_237", + "psc_text": "mihi Theodorus vir consularis nunc indicavit. Et ideo postquam tibi adhaerere et ecclesiasticis eum utilitatibus tua testificatione studere cognovi, nullius debet adversitatem vel inimicitias formidare; sed quanto sibi alios invidere perpendit, tanto vigilantius, ut ei nihil nocere valeant, in utilitatibus Ecclesiae, et Dei servitio perseveret. Fraternitas autem tua pro ejus persona post hoc non debet esse suspecta, quia apud me nulla subreptio locum inveniet. EPISTOLA XVI AD MAXIMIANUM EPISCOPUM SYRACUSANUM. Paulinum Taurianensem episcopum Ecclesiae Liparitanae praeficit. Gregorius Maximiano episcopo Syracusano. Locis munitis Ecclesia constituta pastoris vacare non debet officio. Quia igitur Ecclesia 580 Liparitana sacerdote privata dignoscitur, ideo Paulinum Taurianensis Ecclesiae episcopum in praedicta Ecclesia Liparitana fraternitas tua sine mora praeesse constituat, ut officii sui administrationem in eadem Ecclesia vigilanter exhibeat, et quaeque ejus utilitatibus convenire didicerit, ordinare non desinat. Cunctumque clerum ut in omnibus canonice ei obedire debeat admoneas, quatenus praefatae Ecclesiae in cunctis utilitas, praedicto fratre et coepiscopo", + "candidate_score": 0.649957, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_2_4", + "bdc_text": "Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus . Sebastianus Grubelius Sebastian Grübel d. Ä. , symmysta meus , filium Sebastian Grubel d. J. , geb. um 1529 in St. Gallen , gest. 1595 in Schaffhausen , Sohn des Pfarrers Sebastian Grübel d.Ä . und der Waldburg ( a ) Rudolf ;", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1626", + "psc_text": "in illo tremendo examine judici venienti dicturus sum, si tunc illuc vacuus venero ubi tua excellentia greges post se fidelium ducet, quos modo ad verae fidei gratiam per studiosam et continuam praedicationem traxit? Sed est mihi, bone vir, hoc ex Dei munere 1029 in magna consolatione, quia opus sanctum quod in me non habeo diligo in te. Cumque de tuis actibus magna exsultatione gaudeo, ea quae per laborem tua sunt per charitatem mea fiunt. De conversione igitur Gothorum in vestro opere et in nostra exsultatione libet cum angelis exclamare: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis (Luc. II, 14) . Nos enim, ut existimo, gratiarum amplius omnipotenti Domino debitores existimus, quia etsi vobiscum nihil egimus, vestro tamen operi congaudendo participes sumus. Beatus vero Petrus apostolorum princeps quam libenter munera excellentiae vestrae susceperit, ipsa cunctis liquido vita vestra testatur. Scriptum quippe (Grat. 14, q. 5, c. 11)", + "candidate_score": 0.646724, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_42", + "bdc_text": "Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1888", + "psc_text": "constructione mercedem. Ipsum vero monasterium licet fraternitati vestrae sit supervacuum commendari, hortamur tamen ex abundanti ut id salva justitia, sicut vos decet, habeatis commendatum. EPISTOLA XXVI. AD JOANNEM SUBDIACONUM. Apud praefectum agat pro Joanne argentario. Gregorius Joanni subdiacono Ravennae. Qualiter Joannes argentarius indigentibus fidejussione fuit saepe remedium, experientia tua bene novit. Unde contigit ut nunc importuno quondam palatino fidejussor accedens, necessitatem non modicam patiatur, adeo ut in Ecclesia diu jam residens vehementius affligatur. Sed quia quibusdam erat suspicio quod praedicto Importuno non simpliciter, sed compendit causa fidejussor accesserit, ad sacratissimum corpus beati Petri apostolorum principis districta omnino sacramenta, quantum nobis renuntiatum est, praebuit, non solum nullum se ab eo commodum ex toto recepisse, verum etiam nec aliquid promissum habuisse, sed ei ut caeteris simpliciter accessisse. Et quia tam longo tempore innocentis hominis simplicitas non debet affligi, apud eminentissimum filium nostrum praefectum modis quibus valueris age, ut una ipsa statio, quae", + "candidate_score": 0.642902, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_52", + "bdc_text": "de ecclesiae nostrae alumnoIn Frage kommt Joachim Pur ( Agricola ) aus Schaffhausen , geb. wohl um 1520 , immatrikuliert 1537 in Tübingen , 1540 vom Schaffhauser Rat mit drei anderen zum Studium ins Ausland geschickt ( von 1540-1543 Student in Straßburg? ) ;", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1819", + "psc_text": "pro derelicto, quod dici grave est, habeatur: idcirco illud monasterio tuo praesenti auctoritate cum omnibus ad se pertinentibus in perpetuum duximus uniondum: admonentes ut monachos in praedicta utraque monasteria debeas deputare, qui et curam illic diligenter habeant, et opus Dei regulari studeant institutione peragere, atque ita se in his, sicut convenit, exhibere, ut nec illos de neglectu, nec te de minori sollicitudine culpa confundat. Quidquid vero ad eadem monasteria pertinere cognoscis, si ab aliquibus irrationabiliter detinentur, ex hac nostra auctoritate repetendi, exigendique, atque tuo monasterio vendicandi habebis per omnia, Deo juvante, licentiam, quia dignum est ut quorum curam geris rebus nullo modo defrauderis. Monachos autem quos in monasterio Puteolis sito deputaveris, sub tua quidem diciplina, sed tamen Puteolano episcopo, cujus dioecesis est, non Neapolitano noveris subjacere. EPISTOLA LXII AD NEAPOLITANOS. Neque Joannem in episcopum eligendum fuisse, quod non castus; neque Petrum, si incautus sit ac fenerator. Alium igitur ex Ecclesiae", + "candidate_score": 0.642679, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_42", + "bdc_text": "Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_774", + "psc_text": "veneranda 763 missarum, ita ut in eodem monasterio nec fraternitas tua, nec presbyteri, praeter diligentiam disciplinae aliquid molestiarum inferant; aut si quid illic pro diversorum devotione commoditatis accesserit, sibi existiment vindicari, cum monachis in eodem loco deservientibus debeat proficere quidquid a fidelibus offerri contigerit. EPISTOLA XXXVIII. AD ELIAM PRESBYTERUM ET ABBATEM. Excusationem ejus accipit; mittit Evangelia; Epiphanium diaconatu Romanae Ecclesiae alligat; modestam subsidii petitionem liberalitate vincit. Gregorius Eliae presbytero et abbati Isauriae. Dulcissima sanctitatis vestrae scripta suscepi, in quibus mihi satisfecistis, ut contristari non debeam quod secundum meum desiderium ad beati Petri apostolorum principis limina non venistis. Et ego quidem omnino vos videre volui; sed si molestia corporis aut aetatis impedimento fuit, hoc mihi sufficit, ut ubicunque tua sanctitas fuerit, pro me sollicite oret, quia etsi locis corpore dividimur, charitate semper indisjuncti sumus. Evangelia autem sicut mandastis transmisimus. Filium vero vestrum Epiphanium mandastis (Grat. 1, q. 1, c. 122), ut", + "candidate_score": 0.641225, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_90", + "bdc_text": "Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1611", + "psc_text": "vestra magis mercede poscimus gratias referamus, et excellentiae vestrae beatus Petrus apostolorum princeps, quem in nobis, concedendo quae petimus, Christiana devotione veneramini, recompenset. EPISTOLA CXVIII. AD VANTILONUM ET ARIGIUM. Hilarium commendat, ut illi suum patrocinium impendant. Gregorius Vantilono et Arigio. Ad magnam gloriae vestrae laudem accedit, quod Hilarius, praesentium lator, valido se fidit praesidio relevari, si assequi favorem tuitionis vestrae meruerit. Quod adeo, sicut est, magnum existimat, 1025 ut ad hoc obtinendum etiam nostram sui commendationem adhibere studuerit adjutricem. Hunc igitur quoniam ad vestrum videmus patrocinium desideranter velle confugere, scribere pro eo non judicavimus differendum: confidentes tanto vos defensionem petentibus libenter impertiri, quanto et eam in tristitia et in stricto positos cognoscitis suppliciter exspectare. Ea de re gloriam vestram paterna dulcedine salutantes, petimus ut quia praedictus portitor aliquorum inimicitiis se contra rationem asserit subjacere, patrocinium vestrum, quod magnopere cupit, inveniat, et nullam illum contra aequitatem molestiam, nullam vexationem patiamini sustinere;", + "candidate_score": 0.638804, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_92_94", + "bdc_text": "Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare . Salutabis nomine meo Theodorum Theodor Bibliander. , Megandrum , GvaltherumDer Wortteil - herum über einer zuvor angebrachten Streichung oder einem Tintenfleck . et doctos omnes .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1596", + "psc_text": "desiderium Joannis regionarii relatione cognovimus: quod quidem libenter parati sumus implere, si diligenter fuerimus de his quae retulit informati. Inquit autem a vestra sibi relatum dilectione quod Ecclesiae vestrae quaedam olim privilegia ab apostolica sede concessa sint, atque usum pallii ejus sacerdotes 1020 antiquitus habuisse. Quod quia vobis magnopere poscitis reformari, in Ecclesiae nostrae scrinio requiri fecimus, et inveniri nil potuit. Sed quoniam quanto studiosius ista cupitis adipisci, tanto vos arbitramur esse sollicitos, in requirendis chartis Ecclesiae vestrae vigilantius curam impendite; et si qua exinde scripta inveniri potuerint, quae nos valeant informare, huc curae vestrae sit transmittere. Nam qui nova concedimus, vetera libentissime reparamus. EPISTOLA CXIII. AD SYAGRIUM EPISCOPUM AUGUSTODUNENSEM. Ut Menatem et Theodorum Episcopos in Italiam redire compellat. Gregorius Syagrio episcopo Augustodunensi. Cum sacerdotalis dignitas aliis videatur dignitatibus eminere, ita quisquis ea ornatus est, cunctis se imitandum debet ostendere, ut exemplo suo nulli nocere, sed vitam potius valeat componere", + "candidate_score": 0.638339, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_90", + "bdc_text": "Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2078", + "psc_text": "exaudit. Si enim, quod absit, verba ejus postponitis, quando eum omnipotens Deus poterit audire pro vobis, quem vos negligitis audire pro Deo? Tota igitur mente cum eo vos in fervore fidei stringite, atque annisum illius virtute quam vobis divinitus tribuit adjuvate, ut regni sui vos ipse faciat esse participes, cujus vos fidem in regno vestro recipi et facitis custodiri. Praeterea scire vestram gloriam volumus quia, sicut in Scriptura sacra ex verbis Domini omnipotentis 1166 agnoscimus, praesentis mundi jam terminus juxta est, et sanctorum regnum venturum est, quod nullo unquam poterit fine terminari. Appropinquante autem eodem mundi termino, multa imminent quae ante non fuerunt, videlicet immutationes aeris, terroresque de coelo, et contra ordinem temporum tempestates, bella, fames, pestilentiae, terraemotus per loca. Quae tamen non omnia nostris diebus ventura sunt, sed post nostros dies omnia subsequentur. Vos itaque si qua ex his evenire in terra vestra cognoscitis, nullo modo vestrum animum perturbetis,", + "candidate_score": 0.63825, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_90", + "bdc_text": "Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1613", + "psc_text": "PATRICIUM. Hilarium commendat, ut ejus patrocinium suscipiat. Gregorius Asclepiadoto patricio in Galliis. Qui terrenis regibus adhaerent, quantum eis praestandi locus conceditur, tanto debent in causis mercedis proniores existere, ut fructu boni operis et hic eorum quibus serviunt gratia perfruantur, et coelestis regni aulam introire postea mereantur. Unde licet hoc diligere, et in hoc vos esse confidamus intentos; verumtamen quia paternum alloquium aliquid bonis mentibus semper addit, hortamur ut quoties congruum juvandi tempus astiterit, nequaquam quod operandum vobis est differatis. Nam qui fratrem luctu relevat, oppressum erigit, moerentem consolatur, ab illo sibi retribui, cui totum impendit, non dubitet, qui ait: Quod uni ex minimis istis fecistis, mihi fecistis (Matth. XXV, 40) . Quia igitur Hilarius praesentium portitor, pro eo quod frustra contra se quorumdam perhibet inimicitias exarsisse, vestrae se tuitioni nostra petiit epistola commendari, certus quod, patrocinantibus vobis, cujusquam contra rationem adversitas ei nocere non valeat, idcirco paterno gloriam vestram salutantes", + "candidate_score": 0.636502, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_83_85", + "bdc_text": "Roland Hofer , Staatsarchiv Schaffhausen) . ad vos relegando , quo errorem sacramentarium Argentorati male imbibitum Hierzu passt die Schilderung von Joachim Pur ( Agricola ) in einem Brief an Konrad Pelli kan vom 3 . September 1545 aus Kempten ( Zürich ZB , Ms F 47. 124 ) :", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1219", + "psc_text": "ad saecularem reverti habitum, nec ad nos licuisset perversam epistolam destinare. Sed quia nimia desidia ac torpore deprimeris, in tuo dedecore res ad praesens illicita impune commissa est. Nam, sicut praefati sumus, si sollicitus exstitisses, prius ad nos ultio mulieris pravissimae quam culpa debuit pervenire. Quia ergo tantum hebes, tantumque es negligens, ut nisi canonicam in te fueris coerctionem expertus, in aliis districtionem et disciplinam nescias custodire, 901 qualiter debeas esse sollicitus, congruo tibi, si Domino placuerit, tempore demonstrabimus. Praesentia igitur scripta suscipiens evigila, et excitatus saltem exsequere, quod pressus usque nunc ignavia distulisti. Instantiae ergo tuae sit praedictam mulierem una cum Sergio defensore nostro comprehendere, et statim non solum ad male contemptum habitum sine aliqua excusatione revocare, sed etiam in monasterium, ubi omnino districte valeat custodiri, detrudere; et ita omnem circa illam sollicitudinem exhibere, ut quam sit nefarium quod commisit ex tua possit districtione cognoscere. Qua in re si", + "candidate_score": 0.63646, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_31_33", + "bdc_text": "Verena ; David ; Georg Stephan , geb. 1539 ;", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_410", + "psc_text": "et verecundum sit docere caeteros in sua quandoque resolutoriam proferre largitate sententiam. EPISTOLA XIX. AD PETRUM SUBDIACONUM. Ut sancti Severini reliquias ad ecclesiae consecrationem mittat. Gregorius Petro subdiacono Campaniae. Cor nostrum pia Divinitatis inspiratione compungitur loca quondam exsecrandis erroribus deputata in catholicae religionis reverentiam dedicare. Quia igitur ecclesiam positam juxta domum Merulanam regione tertia, quam superstitio 638 diu Ariana detinuit, in honorem sancti Severini cupimus consecrare, experientia tua reliquias beati Severini summopere debita cum veneratione transmittat, quatenus quae nostris animis perficienda decrevimus, implere, omnipotentis gratia suffragante, possimus. EPISTOLA XX. AD GRATIOSUM EPISCOPUM. Sancti Anthemii Ecclesiam unit Numentanae. Gregorius Gratioso episcopo Numentano. Postquam hostilis impietas diversarum civitatum ita peccatis facientibus desolavit Ecclesias, ut reparandi eas spes nulla populo deficiente remanserit, majori valde cura constringimur ne, defunctis earum sacerdotibus, reliquiae plebis, nullo pastoris moderamine gubernante, per invia fidei hostis callidi, quod absit, rapiantur insidiis. Hujus ergo rei sollicitudine saepe commoniti, hoc nostro", + "candidate_score": 0.633792, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_28_30", + "bdc_text": "Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ; Magdalena , gest. 1586 ; Barbara , gest. 1586 ;", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1109", + "psc_text": "Et si revera ita est, atque manifesta tibi veritate constiterit quia neque ipsi unde se redimant, neque suprascriptus portitor habet, eos studii tui sit redimere, sciens quia quidquid in eis dederis, tuis sine dubio rationibus imputabitur. Mense Junio, indictione 15. (Cf. Joan. Diac. l. VI, n. 44.) EPISTOLA XXV. AD GREGORIAM. Peccata sua confessam, at de illorum remissione anxiam, consolatur, allato peccatricis, quam Marthae sororem putat, exemplo. Divinam veniae revelationem frustra postulari ostendit. Gregorius Gregoriae cubiculariae Augustae. Desiderata dulcedinis vestrae scripta suscepi, in quibus vos omnino de peccatorum multitudine studuistis accusare; sed scio quia omnipotentem 869 Dominum ferventer diligitis, atque in ejus misericordia confido quia illa de vobis sententia ex ore Veritatis procedit, quae de quadam sancta muliere dicta est: Dimissa sunt ei peccata multa, quoniam dilexit multum (Luc. VII, 47) . Quomodo autem fuerint dimissa, in hoc etiam monstratum est quod postmodum est secutum, quia ad pedes Domini sedebat,", + "candidate_score": 0.632058, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_90", + "bdc_text": "Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1075", + "psc_text": "gaudio relevati quod de vestrae salutis indicio prospera cuncta cognovimus; sed in his omnipotentem Dominum deprecamur, ut sicut vos in praesenti vita, quae quodammodo umbra futurae est, de transitoria praestitit corporis incolumitate gaudere, 858 ita in illa coelesti patria, in qua vita vera est, de perfecta animae salute gratulari communique faciat exsultatione gaudere. Harum itaque lator nostris se apud vos desiderans epistolis commendari, a nobis inquisitus utrum, sicut decet clericum, litteras didicisset, eas se ignorare respondit. Quid ergo commendationis de eo apud fraternitatem vestram amplius agamus ignoro, nisi ut de ejus anima debeatis esse solliciti, ac circa eum pastorali invigilare studio, ut qui nescit legere, lingua vestra illi sit codex, ut in bono praedicationis vestrae vel operis quod imitetur aspiciat. Solet enim plerumque strictius cor viva vox trahere quam lectio dicta per transitum. Sed dum haec ei interius spiritalis a vobis magisterli doctrina tribuetur, exterior quoque sollicitudo non desit; ut", + "candidate_score": 0.631604, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_31_33", + "bdc_text": "Verena ; David ; Georg Stephan , geb. 1539 ;", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1254", + "psc_text": "vice salutari. EPISTOLA XXIII. AD FANTINUM DEFENSOREM. Ut Judaeos ad Christianam fidem accedentes juvet, pergat Agrigentum. Gregorius Fantino defensori. Domna abbatissa monasterii sancti Stephani, quod in Agrigentino est territorio constitutum, indicante, comperimus multos Judaeorum ad Christianam fidem, divina gratia inspirante, velle converti; sed esse necessarium ut aliquis illuc ex nostro mandato debeat proficisci. Proinde hujus tibi auctoritatis tenore praecipimus, ut omni excusatione submota, ad praedictum locum pergere, et desiderium eorum tuis, Deo propitio, adhortationibus adjuvare festines. Quibus tamen (Grat. de consec. dist. 4, c. 98) si longum vel triste videtur solemnitatem sustinere Paschalem, et eos nunc ad baptisma festinare cognoscis, ne, quod absit, longa dilatio eorum retro possit animos revocare, cum fratre nostro episcopo loci ipsius loquere, ut poenitentia ac abstinentia quadraginta diebus indicta, aut die Dominico, aut si celeberrima festivitas fortassis occurrerit, eos omnipotentis Dei misericordia protegente baptizet, quia et temporis qualitas, propter eam quae sibi imminet cladem, impellit", + "candidate_score": 0.631458, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in :", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_359", + "psc_text": "Ecclesiae, Hilarius, Ambrosius, Augustinus, Gregorius Nazianzenus; hi omnes testimonium tibi praebent, sicut apostolis praebuerunt prophetae. Hilarius sanctus dicit, exponens verba Apostoli doctoris gentium: « Ita etenim quae propriae disciplinae et morum sunt, ad sacerdotii meritum utilia esse significat, si etiam haec 621 quae ad docendae ac tuendae fidei scientiam necessaria sunt, inter reliqua non deerunt; quia non statim boni atque utilis sacerdotis est, aut tantummodo scienter agere, aut tantummodo scienter praedicare, cum et innocens tantum sui sufficiat si doctus sit, et doctus nisi doctrina vivendo. Attestatur huic libro tuo sanctus Ambrosius in illis libris quos fecit de Officiis. Attestatur sanctus Augustinus, dicens: In actione non amandus est honor in hac vita, sine [ Lege sive] potentia, quoniam omnia vana sub sole; sed opus ipsum quod per eumdem honorem vel potentiam fit, si recte atque utiliter fit, id est ut valeat ad eam salutem subditorum, quae secundum Deum est . .", + "candidate_score": 0.627448, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_33_35", + "bdc_text": "Georg Stephan , geb. 1539 ; Bersabe , gest. 1594 ( freundliche Auskunft von Herrn Dr . Roland E. Hofer , Staatsarchiv Schaffhausen ;", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1106", + "psc_text": "ea qualiter te erga eum debeas exhibere possis addiscere. Consolare autem eum, ut se non affligat, quia credimus quod nos excellentissimus filius noster exarchus non contristet. Nam de persona ipsius scribere non distulimus. Sed quia in Pado idem exarchus occupatus est, minime scripta ejus suscepimus. (Cf. Joan. Diac. l. III, n. 24.) EPISTOLA XXIII. AD FORTUNATUM ET ANTHEMIUM. Stephanum ut desponsatae sibi monasterium ingressae res ablatas restituat, hortentur. Si renuat, indicent, ut reddere cogatur. Gregorius Fortunato episcopo, et Anthemio defensori. Catellus praesentium lator nobis innotuit sororem suam, quae Stephano cuidam fuerat desponsata, divinae propitiationis instinctu Neapoli in monasterio fuisse conversam, atque eumdem Stephanum domum et res ejus aliquas indebite detinere. At quia decreta legalia (Caus. 27, q. 2, c. 28) desponsatam si converti voluerit nullo omnino censuerunt damno mulctari, fraternitas tua una cum Anthemio subdiacono veritatem diligenti curiositate studeat perscrutari. At si, ut edocti sumus, domum vel quid aliud suprascriptum", + "candidate_score": 0.620893, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_33_35", + "bdc_text": "Georg Stephan , geb. 1539 ; Bersabe , gest. 1594 ( freundliche Auskunft von Herrn Dr . Roland E. Hofer , Staatsarchiv Schaffhausen ;", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2157", + "psc_text": "vobis confidimus, agite, gloriose fili, ut et nos vobis gratias referamus, et beatos apostolorum principes pro amore et devotione vestra, quam eorum ecclesiis exhibetis, habeatis in omnibus adjutores. EPISTOLA XXIII. AD STEPHANUM EPISCOPUM. Homines cum bobus ad Savinum juvandum mittat. Gregorius Stephano episcopo. Quamvis fraternitatem vestram officii sui qualitas pro ecclesiarum utilitatibus ultro solatiari commoneat, non tamen ab re est si illud ex abundanti nostra hortemur epistola quod facere vos convenit prona voluntate. Proinde in ecclesiis beatorum Petri et Pauli trabes valde necessarias fraternitati vestrae duximus indicandum. Et quoniam Savino subdiacono ut aliquantas incidere et usque ad mare trahere debeat, unde huc adduci valeant, injunximus, atque in ea re manifestum est eum opus habere solatiis, sanctitas vestra, ut oportuerit, ei toto studio totaque intentione opem ferre studeat, ac in ejus solatio boves hominesque transmittat, ut nullam excusationem inveniat, sed quae ei praecipimus, vobis opitulantibus, implere sufficiat. Ita ergo fraternitas vestra", + "candidate_score": 0.620388, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_33_35", + "bdc_text": "Georg Stephan , geb. 1539 ; Bersabe , gest. 1594 ( freundliche Auskunft von Herrn Dr . Roland E. Hofer , Staatsarchiv Schaffhausen ;", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1254", + "psc_text": "vice salutari. EPISTOLA XXIII. AD FANTINUM DEFENSOREM. Ut Judaeos ad Christianam fidem accedentes juvet, pergat Agrigentum. Gregorius Fantino defensori. Domna abbatissa monasterii sancti Stephani, quod in Agrigentino est territorio constitutum, indicante, comperimus multos Judaeorum ad Christianam fidem, divina gratia inspirante, velle converti; sed esse necessarium ut aliquis illuc ex nostro mandato debeat proficisci. Proinde hujus tibi auctoritatis tenore praecipimus, ut omni excusatione submota, ad praedictum locum pergere, et desiderium eorum tuis, Deo propitio, adhortationibus adjuvare festines. Quibus tamen (Grat. de consec. dist. 4, c. 98) si longum vel triste videtur solemnitatem sustinere Paschalem, et eos nunc ad baptisma festinare cognoscis, ne, quod absit, longa dilatio eorum retro possit animos revocare, cum fratre nostro episcopo loci ipsius loquere, ut poenitentia ac abstinentia quadraginta diebus indicta, aut die Dominico, aut si celeberrima festivitas fortassis occurrerit, eos omnipotentis Dei misericordia protegente baptizet, quia et temporis qualitas, propter eam quae sibi imminet cladem, impellit", + "candidate_score": 0.619243, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_33_35", + "bdc_text": "Georg Stephan , geb. 1539 ; Bersabe , gest. 1594 ( freundliche Auskunft von Herrn Dr . Roland E. Hofer , Staatsarchiv Schaffhausen ;", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1236", + "psc_text": "rescindere, et exemplo suo docere caeteros sua quandoque post se constituta dissolvere. Mense Aprili, indictione prima. EPISTOLA XV. AD MARINIANUM RAVENNAE EPISCOPUM. Monasterio sanctorum Joannis et Stephani multa concedit privilegia. Gregorius Mariniano episcopo Ravennati. Quam sit necessarium monasteriorum quieti prospicere, et de eorum perpetua securitate tractare, ante actum vos officium, quod in 906 regimine monasterii exhibuistis, informat. Et ideo quia monasterium beatorum Joannis et Stephani, quod in Classitana est civitate constitutum, cui communis filius Claudius abbas praeesse dignoscitur, multa a decessoribus vestris praejudicia atque gravamina pertulisse cognovimus, oportet ut fraternitatis vestrae provisio eorum de futuro quietem salubri ordinatione disponat; quatenus conversantes illic in Dei servitio, ipsius quoque gratia suffragante, mente libera perseverent. Sed ne ex ea quae magis emendanda est consuetudine quisquam illic quolibet tempore quidquam molestiae praesumat inferre, necesse est ut haec quae inferius enumeranda curavimus ita fraternitatis vestrae studio debeant custodiri, ut ex eis non possit ulterius inferendae", + "candidate_score": 0.619054, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_33_35", + "bdc_text": "Georg Stephan , geb. 1539 ; Bersabe , gest. 1594 ( freundliche Auskunft von Herrn Dr . Roland E. Hofer , Staatsarchiv Schaffhausen ;", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1451", + "psc_text": "ne a Romano episcopo judicaretur. De illius causa, quod placuerit, loquatur cum Martino Scholastico. Gregorius Joanni episcopo Syracusano. Fraternitatis vestrae scripta suscepi, in quibus indicastis Martinum virum eloquentissimum 976 de Africana provincia Syracusas venisse, vobisque aliquid secretum locutum fuisse. Et quidem fraternitas vestra, quoties occasionem reperit, amorem suum erga beatum Petrum apostolum non cessat ostendere. Unde omnipotenti Deo gratias agimus, quia ubi illa est, nos illic absentes non invenimur. Causam tamen de qua agitur, necdum sanctitas vestra subtilius agnovit. In quodam enim crimine Byzacenus primas fuerat accusatus, et piissimus imperator eum juxta statuta canonica per nos voluit judicari. Sed acceptis decem auri libris, tunc Theodorus magister militum obstitit ut minime fieret. Tamen piissimus imperator admonuit ut transmitteremus, et quidquid esset canonicum faceremus. Sed videntes contrarietates hominum, eamdem causam finire noluimus. Nunc autem idem primas aliqua de consilio suo loquitur. Et valde dubium est utrum pure an certe, quia a coepiscopis", + "candidate_score": 0.618732, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_95_97", + "bdc_text": "Salutant te Sebastianus Sebastian Grübel. caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_997", + "psc_text": "LVI. AD STEPHANUM ABBATEM. Laudat de ordine congregationis, quem ut servet sollicite, hortatur. Gratias agit de cochlearibus ac circulis. Gregorius Stephano abbati. Laetos nos relatio Augustini servi Dei praesentium portitoris effecit, quod dilectionem tuam ut oportet vigilantem esse narravit; denique et presbyteros et diaconos, cunctamque congregationem unanimes vivere ac concordes affirmat. Et quoniam praepositorum bonitas subjectorum salubris est regula, omnipotentem Dominum deprecamur ut in bonis te semper operibus gratia suae pietatis accendat, et commissos tibi ab omni diabolicae fraudis tentatione custodiat, et tecum in charitate et placita sibi vivere conversatione concedat. Quia vero humani generis inimicus insidiari nostris actibus non quiescit, sed assidua calliditate hoc nititur, ut Deo servientes animas in qualibet parte decipiat; ideo, dilectissime Fili, hortamur ut sollicitudinem tuam vigilanter exerceas, et ita commissos tibi oratione et cura providendi custodias, ut lupus circumiens nullam dilaniandi occasionem inveniat; quatenus dum Deo nostro incolumes quorum suscepisti curam reddideris, et praemia", + "candidate_score": 0.61851, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_56", + "bdc_text": "1552-1555 Pfarrer in Nellingen auf den Fildern , wohl dazwischen 1554 in Scharnhausen ( Amt Stuttgart ) ;", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1197", + "psc_text": "Quod enim opus utilius et sublimius acturus es, quam ut de animarum vivificatione et collectione cogites, et tuo Domino, qui tibi locum praedicandi dedit, immortale lucrum reportes? Transmisimus autem fraternitati tuae quinquaginta solidos ad vestimenta eorum qui baptizandi sunt comparanda; presbytero quoque Ecclesiae quae in Negeugno monte sita est possessionem quam tua fraternitas petiit, dari fecimus, ita ut quantum praestat, tantum de solidis quos 894 accipere consueverat minus accipiat. Vestra autem fraternitas petiit ut sibi episcopum in Ecclesia quae non longe ab eodem monte est facere debeat; quod omnino libenter accepi, quia quantum vicina fuerit, tantum prodesse animabus illic consistentibus amplius poterit. Latorem vero praesentium (Grat. 1, q. 1, c. 121) pro intercessione sanctitatis vestrae acolythum fecimus; quem ad obsequia vestra retransmisimus, ut si in lucrandis animabus amplius servierit, proficere amplius possit. (Cf. Joan. Diac. l. II, n. 49.) EPISTOLA II. AD ANASTASIUM EPISCOPUM ANTIOCHENUM. Ipsi adversus haereses animos addit.", + "candidate_score": 0.616423, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_95_97", + "bdc_text": "Salutant te Sebastianus Sebastian Grübel. caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_799", + "psc_text": "ne si ea quae in his partibus aguntur pietas vestra non cognosceret, me apud districtum judicem silentii mei culpa multaret. EPISTOLA XLII. AD SEBASTIANUM EPISCOPUM. Ad amorem coelestium se hujus vitae doloribus impelli. Quos patitur recenset. Sebastianum, quod oblatae ab Anastasio Ecclesiae regimen suscipere noluerit, laudat. Si ad hoc unquam consentire decreverit, petit ut in amore sibi alium non praeponat. Gregorius Sebastiano episcopo Sirmiensi. Dulcissima atque suavissima fraternitatis tuae scripta suscepi. Quae mihi, quamvis nunquam desit a corde, sanctitatem tamen vestram, quasi corporaliter praesentem fecerunt. Sed omnipotentem Dominum rogo, ut sua vos dextera protegat, vobisque et hic tranquillam vitam, et quando ei placuerit, praemia aeterna concedat. 770 Sed peto, si illo me amore diligitis, quo praesentem semper amastis, ut pro me enixius exoretis, quatenus omnipotens Deus a peccatorum meorum nexibus me citius solvat, et corruptionis hujus pondere exutum suo conspectui liberum existere faciat. Quamvis enim inaestimabilis sit coelestis patriae dulcedo,", + "candidate_score": 0.614016, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_33_35", + "bdc_text": "Georg Stephan , geb. 1539 ; Bersabe , gest. 1594 ( freundliche Auskunft von Herrn Dr . Roland E. Hofer , Staatsarchiv Schaffhausen ;", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2156", + "psc_text": "procuramus, confidentes vos facile et devote quidquid pro earum utilitate cognoscitis impertiri, quibus gloriam vestram etiam sponte non dubitamus velle praestare. Et ideo quia in praedictis ecclesiis trabes omnino sunt necessariae, atque Savino subdiacono ut interim usque ad viginti incidere festinet et ad mare trahere debeat injunximus, paterno salutantes affectu, petimus ut gloria vestra de possessionibus quas illic in emphitheosim habet hac in re homines cum bobus suis faciat praebere solatia, quatenus et ipse vestra opitulatione suffultus ad ea explenda quae sibi injuncta sunt possit esse idoneus, et vos mercedem 1194 valeatis acquirere. Ita ergo, sicut diximus, et ut de vobis confidimus, agite, gloriose fili, ut et nos vobis gratias referamus, et beatos apostolorum principes pro amore et devotione vestra, quam eorum ecclesiis exhibetis, habeatis in omnibus adjutores. EPISTOLA XXIII. AD STEPHANUM EPISCOPUM. Homines cum bobus ad Savinum juvandum mittat. Gregorius Stephano episcopo. Quamvis fraternitatem vestram officii sui qualitas pro", + "candidate_score": 0.612862, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_33_35", + "bdc_text": "Georg Stephan , geb. 1539 ; Bersabe , gest. 1594 ( freundliche Auskunft von Herrn Dr . Roland E. Hofer , Staatsarchiv Schaffhausen ;", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_163", + "psc_text": "Felici episcopo Sipontino. Pervenit ad nos quod Canusina ecclesia ita sit sacerdotii officio destituta, ut nec poenitentia ibidem decedentibus, nec baptisma praestari possit infantibus. Hujus igitur tam piae rei 547 tamque necessariae mole permoti, jubemus dilectioni tuae ut, hujus praeceptionis auctoritate commonitus, memoratae ecclesiae visitator accedas, et vel duos parochiales presbyteros debeas ordinare; quos tamen dignos ad tale officium veneratione vitae et morum gravitate pervideris, et quibus in nullo obvient constituta canonicae disciplinae, ut sanctae condigna cautela provideatur ecclesiae. EPISTOLA LIV. AD JOANNEM EPISCOPUM SURRENTINUM. Ut in sancti Stephani monasterio sanctae Agathae reliquias solemniter collocet. Gregorius Joanni episcopo Surrentino. Religiosis desideriis facile est praebere consensum, ut fidelis devotio celerem sortiatur effectum. Et quoniam Savinus abbas monasterii sancti Stephani insulae Capris suggessit nobis se sanctae Agathae Martyris reliquias jam olim apud se habere concessas, et in monasterio suo vult ipsa sanctuaria collocari, ideo ad praedictum monasterium te jubemus accedere, et, si", + "candidate_score": 0.612237, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_95_97", + "bdc_text": "Salutant te Sebastianus Sebastian Grübel. caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2020", + "psc_text": "hanc et maxime in dandis ecclesiasticis honoribus vigilanter non praecavet, infidelitatis perditioni subjicitur, etiamsi tenere fidem quam negligit videatur. Sicut ergo contra exteriores hostes, ita quoque contra interiores animarum adversarios studete esse solliciti, ut per hoc quod Dei nostri inimicis fideliter repugnatis, et hic feliciter ipsius protectione regnetis, et ad aeterna postmodum gaudia ejus duce gratia veniatis. Quanta praeterea bona reverendissimo fratri et coepiscopo nostro Augustino ad Anglorum gentem proficiscenti excellentia vestra praebuerit, revertentes ab eo quidam monachi retulerunt. Unde, uberes gratias referentes, petimus ut his quoque monachis qui ad eum directi sunt suffragia vestra copiosius praebere atque eos ad proficiscendum juvare dignemini, ut quanto beneficia vestra eis amplius exhibetis, tanto majorem vicissitudinem ab omnipotente Deo, cui serviunt, exspectetis. EPISTOLA LX, AD THEODEBERTUM FRANCORUM REGEM. Hortatur ad synodum congregandam et eosdem commendat monachos. Gregorius Theodeberto regi Francorum. Qui paternae adhortationis verba libenti animo suscipit, et sinu cordis amplectitur, emendatorem se", + "candidate_score": 0.601225, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_95_97", + "bdc_text": "Salutant te Sebastianus Sebastian Grübel. caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2004", + "psc_text": "grammaticam artem docere non debeat. Quos cum Laurentio et Mellito mittit in Britanniam monachos commendat. Gregorius Desiderio episcopo Galliae. Cum multa nobis bona de vestris fuissent studiis nuntiata (Grat., dist. 86, c. 5), ita cordi nostro nata est laetitia, 1140 ut negare ea quae sibi fraternitas vestra concedenda poposcerat minime pateremur. Sed post hoc pervenit ad nos, quod sine verecundia memorare non possumus, fraternitatem tuam grammaticam quibusdam exponere. Quam rem ita moleste suscepimus, ac sumus vehementius aspernati, ut ea quae prius dicta fuerant in gemitum et tristitiam verteremus, quia in uno se ore cum Jovis laudibus Christi laudes non capiunt. Et quam grave nefandumque sit episcopis canere quod nec laico religioso conveniat, ipse considera. Et quamvis dilectissimus filius noster Candidus presbyter postmodum veniens hac de re subtiliter requisitus negaverit, atque conatus vos fuerit excusare, de nostris tamen adhuc animis non recessit quia quanto exsec abile est hoc de sacerdote enarrari,", + "candidate_score": 0.597748, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_95_97", + "bdc_text": "Salutant te Sebastianus Sebastian Grübel. caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_987", + "psc_text": "necessitate exterius imminente, in Dei servitio inutiles segnesque reddantur, et injuriam, quod absit, neglectumque beneficia sanctorum collata sustineant. Quieti ergo eorum excellentia vestra prospiciat, quatenus dum vestro beneficio liberi ab omni fuerint inquietudine custoditi, et illi Deo nostro secura mente laudes exsolvant, et vobis in aeterna vita merces accrescat. EPISTOLA LI. AD FRATRES IN ANGLIAM EUNTES. Hortatur Augustini socios ut coeptum in Angliam peragant iter. Augustino quem illis abbatem constituit obediant. Gregorius servus servorum Dei, servis Domini nostri Jesu Christi. Quia melius fuerat bona non incipere quam ab his quae coepta sunt cogitatione retrorsum redire, summo studio, dilectissimi Filii, oportet ut opus bonum quod auxiliante Domino coepistis impleatis. Nec ergo vos labor itineris, nec maledicorum hominum linguae deterreant; sed omni instantia omnique fervore quae inchoastis Deo auctore peragite, scientes quod laborem magnum aeternae retributionis gloria sequitur. Remeanti autem Augustino praeposito vestro, quem et abbatem vobis constituimus, in omnibus humiliter obedite.", + "candidate_score": 0.596908, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_De-Abraham", + "max_score": 0.69933, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_42_44", + "bdc_text": "Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri . Hoc tu unice poteris pro autoritate , qua in ecclesia tua polles , promovere . Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_De-Abraham_window_119", + "psc_text": "Ideo et fratri et parentibus in hoc placuit ornatu. Et tu sume inaures quas tibi Abraham reliquit: sume quas transmisit virias. Audi verba Domini Dei tui, sicut ipse audiebat: exsequere jussa, sicut ipse properavit implere. 90. Pulcherrimus autem locus ad instruendos eos quibus aliquid injungitur, quod non prius manducavit puer Abrahae appositum sibi panem, quam mandatum Domini exsequeretur. Quo impetrato, vasa aurea et argentea et vestem dedit Rebeccae. Ubi sponsata est Ecclesia, accepit vasa aurea et argentea, in quibus esset thesaurus fidei; sunt etenim vasa in honorem, sunt et in contumeliam. Quae sint ea vasa audi: Habemus thesaurum in vasis fictilibus (II Cor. IV, 7) . Vasa fictilia corpora nostra sunt: fides nostra thesaurus est. Et fortasse jam etiam ipsa corpora nostra quae thesaurum istum habent, aurea sunt, quia sunt plena prudentiae: et argentea vasa sunt, quae videntur mandati coelestis alloquiis refulgere. Honorantur autem et parentes muneribus (32, q. 2,", + "candidate_score": 0.69933, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_41_43", + "bdc_text": "sine bonorum adiumento . Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri . Hoc tu unice poteris pro autoritate , qua in ecclesia tua polles , promovere .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_De-Abraham_window_119", + "psc_text": "Ideo et fratri et parentibus in hoc placuit ornatu. Et tu sume inaures quas tibi Abraham reliquit: sume quas transmisit virias. Audi verba Domini Dei tui, sicut ipse audiebat: exsequere jussa, sicut ipse properavit implere. 90. Pulcherrimus autem locus ad instruendos eos quibus aliquid injungitur, quod non prius manducavit puer Abrahae appositum sibi panem, quam mandatum Domini exsequeretur. Quo impetrato, vasa aurea et argentea et vestem dedit Rebeccae. Ubi sponsata est Ecclesia, accepit vasa aurea et argentea, in quibus esset thesaurus fidei; sunt etenim vasa in honorem, sunt et in contumeliam. Quae sint ea vasa audi: Habemus thesaurum in vasis fictilibus (II Cor. IV, 7) . Vasa fictilia corpora nostra sunt: fides nostra thesaurus est. Et fortasse jam etiam ipsa corpora nostra quae thesaurum istum habent, aurea sunt, quia sunt plena prudentiae: et argentea vasa sunt, quae videntur mandati coelestis alloquiis refulgere. Honorantur autem et parentes muneribus (32, q. 2,", + "candidate_score": 0.671561, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_42", + "bdc_text": "Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_De-Abraham_window_119", + "psc_text": "Ideo et fratri et parentibus in hoc placuit ornatu. Et tu sume inaures quas tibi Abraham reliquit: sume quas transmisit virias. Audi verba Domini Dei tui, sicut ipse audiebat: exsequere jussa, sicut ipse properavit implere. 90. Pulcherrimus autem locus ad instruendos eos quibus aliquid injungitur, quod non prius manducavit puer Abrahae appositum sibi panem, quam mandatum Domini exsequeretur. Quo impetrato, vasa aurea et argentea et vestem dedit Rebeccae. Ubi sponsata est Ecclesia, accepit vasa aurea et argentea, in quibus esset thesaurus fidei; sunt etenim vasa in honorem, sunt et in contumeliam. Quae sint ea vasa audi: Habemus thesaurum in vasis fictilibus (II Cor. IV, 7) . Vasa fictilia corpora nostra sunt: fides nostra thesaurus est. Et fortasse jam etiam ipsa corpora nostra quae thesaurum istum habent, aurea sunt, quia sunt plena prudentiae: et argentea vasa sunt, quae videntur mandati coelestis alloquiis refulgere. Honorantur autem et parentes muneribus (32, q. 2,", + "candidate_score": 0.660136, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_43_45", + "bdc_text": "Hoc tu unice poteris pro autoritate , qua in ecclesia tua polles , promovere . Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles . Nam adulescens aliquandiu sub me stipendia literaria fecit neque id infoeliciter , quantum ego iudicare possum , adeo ut pater per me persuasus eum a studiis honestioribus subtrahere noluerit .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_De-Abraham_window_119", + "psc_text": "Ideo et fratri et parentibus in hoc placuit ornatu. Et tu sume inaures quas tibi Abraham reliquit: sume quas transmisit virias. Audi verba Domini Dei tui, sicut ipse audiebat: exsequere jussa, sicut ipse properavit implere. 90. Pulcherrimus autem locus ad instruendos eos quibus aliquid injungitur, quod non prius manducavit puer Abrahae appositum sibi panem, quam mandatum Domini exsequeretur. Quo impetrato, vasa aurea et argentea et vestem dedit Rebeccae. Ubi sponsata est Ecclesia, accepit vasa aurea et argentea, in quibus esset thesaurus fidei; sunt etenim vasa in honorem, sunt et in contumeliam. Quae sint ea vasa audi: Habemus thesaurum in vasis fictilibus (II Cor. IV, 7) . Vasa fictilia corpora nostra sunt: fides nostra thesaurus est. Et fortasse jam etiam ipsa corpora nostra quae thesaurum istum habent, aurea sunt, quia sunt plena prudentiae: et argentea vasa sunt, quae videntur mandati coelestis alloquiis refulgere. Honorantur autem et parentes muneribus (32, q. 2,", + "candidate_score": 0.659971, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_52_54", + "bdc_text": "de ecclesiae nostrae alumnoIn Frage kommt Joachim Pur ( Agricola ) aus Schaffhausen , geb. wohl um 1520 , immatrikuliert 1537 in Tübingen , 1540 vom Schaffhauser Rat mit drei anderen zum Studium ins Ausland geschickt ( von 1540-1543 Student in Straßburg? ) ; 1542 Verlängerung des Stipendiums ; 1544 Expektant in Schaffhausen;", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_De-Abraham_window_113", + "psc_text": "mei, et de terra in qua natus sum, qui locutus est mihi, et juravit dicens: Tibi dabo terram hanc, et semini tuo; ipse mittet Angelum suum ante te, et accipies 310 filio meo uxorem inde. Quod si noluerit tecum venire mulier in terram hanc, purus eris a juramento hoc (Gen. XXIV, 6 et seq.) . Quo proficiat hoc considera diligentius. Non licet tibi accipere alienigenam. Sane si Christianam se faciat, laudem habebis ex ea. Ne te quoque si recusaverit Christiana fieri, studium nuptiarum a fide deflectat, instruit lectio. Abraham sequentem deduci admonuit, residentem non expeti, nec eo filium suum pergere. Sane domini sui qui se ab incolatu terrae in qua habitabat, abduxerat, non defuturam misericordiam, ut praeiret studio petitoris, et puellae inclinaret animum. Quasi propheta hoc dixit in causa filii, et quasi moralis doctor docuit sperare de Domino, quod juvare dignetur incrementa fidei quaerentem. 87. Et surgens puer profectus est", + "candidate_score": 0.656162, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_26", + "bdc_text": "habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_De-Abraham_window_47", + "psc_text": "populo Judaeorum, illi dura cervice, illi infirmo, illi qui Deum suum non cognovit. Cum ergo partem non potuerit sustinere, quomodo perfectionem servare potuisset? Ut si puerulum litteris imbuas, a singulis litterarum elementis 294 inchoandum est tibi, ut a singulis apicibus ad syllabas, a syllabis eum per ordinem ad nomina, orationemque deducas. Nec potest mare quisquam navigare intrepidus, nisi qui ante in fluminibus navigaverit. Denique si quid aut conficiendi itineris, aut levandi oneris puero velis provectiorique mandare, numquid aequanda onera sunt, aut aequandus labor? Ita igitur noveris his perfectionem circumcisionis esse servatam, qui a Christo instituti, validioribus idonei viderentur; ut fideles probarentur, quorum multitudo innumera crucem tolleret; suamque pro Christo animam devoveret, et increduli non possent resistere, qui in totius corporis immolatione quaeri salutem putarent, qui exignum circumcisionis suae sanguinem salutarem arbitrarentur. 31. Considerandum autem quod in praeputio positum vocavit Deus, in praeputio adhuc manenti legitimi filii promissa est haereditas; ut", + "candidate_score": 0.645435, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_52", + "bdc_text": "de ecclesiae nostrae alumnoIn Frage kommt Joachim Pur ( Agricola ) aus Schaffhausen , geb. wohl um 1520 , immatrikuliert 1537 in Tübingen , 1540 vom Schaffhauser Rat mit drei anderen zum Studium ins Ausland geschickt ( von 1540-1543 Student in Straßburg? ) ;", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_De-Abraham_window_255", + "psc_text": "quis illorum aequavit Abraham tempore? Quis auctoritate et sapientia Dominum, cujus oraculo Abraham triplicis hujus gratiae munus agnoscit? 71. Dantur autem ei tamquam in disciplinam alienigenae nationes; ut mens aequi observantissima recidat vitia, emendet errata. Magis tamen evidens Ecclesiae declaratur mysterium, quia per apostolos ejus qui sunt Israelitae, quorum patres, et ex quibus patribus Christus secundum carnem sub lege factus est, congreganda Ecclesia foret credituris populis nationum. Quos non otiose decem numero significavit, sed ut ostenderet quod illi ante perfidi, ubi mensuram pietatis implessent, profecto essent fidei adepturi coronam. 72. Denique sequitur quia Sara uxor Abrahae sterilis fuerat (Gen. XXVI, 1): erat autem ei ancilla Aegyptia cui nomen Agar quod ad Ecclesiam pertinere in ea expositione quam de moralibus scripsimus, apostolicis docuimus exemplis (Lib. I de Abraham. c. 4). Ecclesia enim sterilis videtur in hoc saeculo; quia non saecularia parturit, nec praesentia, sed futura, hoc est, non ea quae videntur.", + "candidate_score": 0.64407, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_42", + "bdc_text": "Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_De-Abraham_window_205", + "psc_text": "stellas, si potes numerare. Et dixit, sic erit semen tuum. Et credidit Abram Deo, et reputatum est ei ad justitiam (Gen. XV, 6) . Quid credidit? Hoc est, non solum multitudinem populorum in Christum credentium, sed etiam coelestis gratiae splendorem, et resurrectionem vitae immortalis soboli Ecclesiae deferendam. Quid est autem quod ait: Eduxit eum foras (Ibid.) ? Tamquam foras educitur propheta, ut exeat fores corporis, et angustias carnis operientis, ac Spiritus sancti infusionem, et velut quamdam descensionem videat. Oportet nos quoque exire ex his diversorii nostri angustiis, mundare animae nostrae locum ab omni inquinamento, projicere sordes malevolentiae, si volumus spiritum recipere sapientiae; quia in malevolam animam non introibit sapientia. Credidit autem Abraham, non auri, non argenti illectus testimonio: sed quia corde credidit ad justitiam. In quo probatum est ejus meritum, in eo persolutum est praemium. 49. Denique statim fidei ejus testimonium Dominus dedit dicens: Ego sum Dominus Deus tuus qui", + "candidate_score": 0.642807, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_40_42", + "bdc_text": "Horaz , Ars poetica , 412 . sine bonorum adiumento . Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_De-Abraham_window_119", + "psc_text": "Ideo et fratri et parentibus in hoc placuit ornatu. Et tu sume inaures quas tibi Abraham reliquit: sume quas transmisit virias. Audi verba Domini Dei tui, sicut ipse audiebat: exsequere jussa, sicut ipse properavit implere. 90. Pulcherrimus autem locus ad instruendos eos quibus aliquid injungitur, quod non prius manducavit puer Abrahae appositum sibi panem, quam mandatum Domini exsequeretur. Quo impetrato, vasa aurea et argentea et vestem dedit Rebeccae. Ubi sponsata est Ecclesia, accepit vasa aurea et argentea, in quibus esset thesaurus fidei; sunt etenim vasa in honorem, sunt et in contumeliam. Quae sint ea vasa audi: Habemus thesaurum in vasis fictilibus (II Cor. IV, 7) . Vasa fictilia corpora nostra sunt: fides nostra thesaurus est. Et fortasse jam etiam ipsa corpora nostra quae thesaurum istum habent, aurea sunt, quia sunt plena prudentiae: et argentea vasa sunt, quae videntur mandati coelestis alloquiis refulgere. Honorantur autem et parentes muneribus (32, q. 2,", + "candidate_score": 0.640294, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_40_42", + "bdc_text": "Horaz , Ars poetica , 412 . sine bonorum adiumento . Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_De-Abraham_window_34", + "psc_text": "ne pecces (Joan. VIII, 11) . Quod cum illi dicit, tibi dicit. Fecisti gentilis adulterium, fecisti catechumenus? Ignoscitur tibi, remittitur tibi per baptismum. Vade, et post haec vide ne pecces. Habes unam Abrahae defensionem. 24. Secunda illa est, quod non ardore aliquo vagae succensus libidinis, non petulantis formae captus decore, ancillae contubernio conjugalem posthabuit thorum, sed studio quaerendae posteritatis et propagandae sobolis. Adhuc post diluvium raritas erat generis humani: erat etiam religionis, ne quis non reddidisse debitum videretur naturae. Denique et Lot sancti filiae hanc causam quaerendae posteritatis habuerunt, ne genus deficeret humanum; et ideo publici muneris gratia privatam culpam praetexuit. Nec otiosum est quod uxor auctor facti inducitur; ut excusetur maritus, ne vago raptus errore credatur: simul ut discant mulieres diligere viros, nec agitari vana suspicione pellicatus, aut invidere privignis, si ipsae liberos non susceperint. Uxori bonae cordi erat excusare apud virum sterilitatem suam; et ne causa esset viro", + "candidate_score": 0.634306, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_19", + "bdc_text": "Im Jahr 1566 folgte eine Aufführung der \"Immolation Isaaks\" , vermutlich nach der \"Immolatio Isaac\" des Ingolstädters Hieronymus Ziegler aus dem Jahr 1543 ;", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_De-Abraham_window_99", + "psc_text": "si eum immolaret Deo. Non solum autem hoc prophetavit, quod statim accidit, quia Deus providit sibi pro Isaac hostiam, et reddidit patri filium: verum illud magis, quod non haec hostia divinae esset dispositionis: sed alia esset hostia quam Deus sibi pararet, ut mundaret orbem terrarum: illa esset omnibus acceptior, propter quam multi patres offerrent filios suos, et separari in hoc saeculo a filiis non timerent. Quotidie offerunt patres filios suos, ut moriantur in Christo, et consepeliantur in Domino. Quanti patres, occisis martyrio filiis, laetiores ab eorum tumulo reverterunt! 75. Venit Abraham ad locum sacrificio praedestinatum; Et aedificavit ibi aram, et imposuit ligna (Ibid., 9) . Quanta molimina immolaturi, ne raptus 307 subito ad immolandum aestimaretur? Et colligatis manibus ac pedibus Isaac filii sui, imposuit eum in aram super ligna (Ibid.) . Nectit filio manibus suis vincula pater; ne refugiendo filius, et vi ignis excitus peccatum incurreret. 76. Et dixit Angelus,", + "candidate_score": 0.623406, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae", + "max_score": 0.695627, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino etc . Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3574", + "psc_text": "Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime, atque in Christi dilectione charissime fili. 2. Laudes itaque tuas in Christo, sive magis in te laudes Christi, vide quid mihi delectationis et laetitiae fuit audire ab illo qui nec fallere me posset propter fidem suam, et eas ignorare non posset propter amicitiam tuam. Sed alia et ab aliis, etsi non tam multa vel certa, verumtamen audivimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia exspectatio futurorum, quae Dei fratrumque dilectio, quam non superbe sapias in excelsis honoribus, nec speres in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, et dives sis in operibus bonis; quam sit domus tua requies solatiumque", + "candidate_score": 0.695627, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino etc . Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_384", + "psc_text": "in Domino salutem. 1. Impletum est gaudio os nostrum, et lingua nostra exsultatione (Psal. CXXV, 2), nuntiantibus litteris tuis sanctam cogitationem tuam, adjuvante Domino qui eam inspiravit, ad effectum esse perductam, de omnibus ordinatis fratribus nostris, et praecipue de sermone presbyterorum, qui te praesente populo infunditur; per quorum linguas clamat charitas tua majore voce in cordibus hominum, quam illi in auribus: Deo gratias. Nam quid melius et animo geramus, et ore promamus, et calamo exprimamus quam, Deo gratias? Hoc nec dici brevius, nec audiri laetius, nec intelligi grandius, nec agi fructuosius potest. Deo gratias, qui te et tam fideli pectore ditavit erga filios tuos, et id quod in intimo animae habebas, quo humanus oculus non penetrat, eduxit in lucem, donando tibi, non solum ut bene velles, verum etiam in quibus posset apparere quod velles. Ita plane fiat, fiat: luceant haec opera coram hominibus, ut videant, gaudeant, glorificent Patrem qui in", + "candidate_score": 0.687675, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_89_91", + "bdc_text": "tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det . Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_190", + "psc_text": "Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet venerabili studio tuo: nam nescio me aliquid, sive ad eorum qui extra Ecclesiam Dei sunt, sive ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. Sed tu cum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiant quae per nostram infirmitatem veritas loquitur, ut ea quae ipse loquor minus diligenter advertas; ne dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est", + "candidate_score": 0.686369, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_89_91", + "bdc_text": "tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det . Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3574", + "psc_text": "Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime, atque in Christi dilectione charissime fili. 2. Laudes itaque tuas in Christo, sive magis in te laudes Christi, vide quid mihi delectationis et laetitiae fuit audire ab illo qui nec fallere me posset propter fidem suam, et eas ignorare non posset propter amicitiam tuam. Sed alia et ab aliis, etsi non tam multa vel certa, verumtamen audivimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia exspectatio futurorum, quae Dei fratrumque dilectio, quam non superbe sapias in excelsis honoribus, nec speres in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, et dives sis in operibus bonis; quam sit domus tua requies solatiumque", + "candidate_score": 0.68538, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino etc . Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3573", + "psc_text": "Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuando qualem et in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, litteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime,", + "candidate_score": 0.679, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino etc . Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_196", + "psc_text": "quia multa scripta nostra lecturus es, multo erit mihi gratior dilectio tua, si ex his quae tibi displicuerint, emendaveris me justus in misericordia, et argueris me. Non enim talis es, cujus oleo timeam impinguari caput meum. Fratres non solum qui nobiscum habitant, et qui ubilibet habitantes Deo pariter serviunt, sed prope omnes qui nos in Christo libenter noverunt, salutant, venerantur, desiderant Germanitatem, Beatitudinem, Humanitatem tuam. Non audeo petere; sed si tibi ab ecclesiasticis muneribus vacat, vides quid mecum sitiat Africa. EPISTOLA XXVIII. Augustinus Hieronymo, de nova post LXX Veteris Testamenti versione; deque Petro reprehenso a Paulo ad Galat. II, expostulans de suscepto hinc patrocinio mendacii officiosi. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo charitatis obsequendo atque amplectendo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. CAPUT PRIMUM. 1. Nunquam aeque quisquam tam facie cuilibet innotuit, quam mihi tuorum in Domino studiorum quieta, laeta, et vere exercitatio liberalis. Quanquam ergo percupiam omnino te nosse; tamen exiguum", + "candidate_score": 0.67879, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino etc . Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3767", + "psc_text": "et omnis congregatio quae tuis orationibus mecum sperat in Domino, salutem. 1. Venerabilia scripta, et librum tuae Sanctitatis, ita tremebundo corde suscepimus, ut sicut beatus Elias, cum in speluncae limine staret, faciem suam gloria Domini transeunte velavit; ita nos objurgatos oculos teximus, quia per rusticitatem fratrum nostrorum nostro judicio erubuimus, quorum inordinata profectione tuam meruimus Beatitudinem salutare; quia tempus loquendi, et tempus tacendi, ne dum per dubitantes et de veritate fluctuantes scriberemus, de dictis sapientiae tuae, quae est sicut angeli Dei, dubitare cum dubitantibus videremur. Non enim erat nobis necessarium interrogare de beatitudine, et de sapientia tua, quae est nobis nota per Dei gratiam. Nam ad librum dulcissimum Sanctitatis tuae ita sumus alacriter jucundati, ut sicut Apostoli Dominum post resurrectionem prandentem secum non audebant interrogare quis esset; sciebant enim quia Jesus est (Joan. XXI, 12): ita et nos nec voluimus, nec ausi sumus interrogare de libro, utrum tuae Sanctitatis esset;", + "candidate_score": 0.677959, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino etc . Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_197", + "psc_text": "de suscepto hinc patrocinio mendacii officiosi. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo charitatis obsequendo atque amplectendo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. CAPUT PRIMUM. 1. Nunquam aeque quisquam tam facie cuilibet innotuit, quam mihi tuorum in Domino studiorum quieta, laeta, et vere exercitatio liberalis. Quanquam ergo percupiam omnino te nosse; tamen exiguum quiddam tui minus habeo, praesentiam videlicet corporis: quam ipsam etiam posteaquam te beatissimus nunc episcopus, tum vero jam episcopatu dignus, frater Alypius vidit, remeansque a me visus est, negare non possum magna ex parte mihi esse relatu ejus impressam; et ante reditum, cum te ille ibi videbat, ego videbam, sed oculis ejus. Non enim animo me atque illum, sed corpore duos, qui noverit, dixerit, concordia duntaxat et familiaritate fidissima, non meritis quibus ille antecellit. Quia ergo me primitus communione spiritus quo in unum nectimur, deinde illius ex ore jam diligis; nequaquam impudenter quasi aliquis ignotus commendo Germanitati tuae fratrem Profuturum,", + "candidate_score": 0.677117, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_1_3", + "bdc_text": "Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus . Sebastianus Grubelius Sebastian Grübel d. Ä. , symmysta meus , filium Sebastian Grubel d. J. , geb. um 1529 in St. Gallen , gest. 1595 in Schaffhausen , Sohn des Pfarrers Sebastian Grübel d.Ä .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_123", + "psc_text": "mihi auferre non possum. 9. Haec propterea scripsi, ut si tuae Sanctitati jam non sunt necessaria, sive quod plura hujusmodi ipse cogites atque utiliora, sive quod tuae Sanctitati medicina ista non opus sit, mala tamen mea nota sint tibi, sciasque unde pro mea infirmitate Deum rogare digneris: quod ut impensissime facias, obsecro per humanitatem illius qui praeceptum dedit ut invicem onera nostra portemus. Multa sunt quae de vita nostra et conversatione deflerem, quae nollem per litteras ad te venire, si inter cor meum et cor tuum ulla essent ministeria praeter os meum et aures tuas. Si autem venerabilis nobis omniumque nostrum tota sinceritate charissimus, cujus in te vere fraternam cum praesens essem benignitatem studiumque perspexi, senex Saturninus dignatus fuerit, quando opportunum videbitur, ad nos venire, quidquid cum ejus Sanctitate, et spirituali affectu colloqui potuerimus, aut nihil, aut non multum distabit, ac si cum tua Dignatione id ageremus. Quod ut nobiscum", + "candidate_score": 0.673592, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_1_3", + "bdc_text": "Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus . Sebastianus Grubelius Sebastian Grübel d. Ä. , symmysta meus , filium Sebastian Grubel d. J. , geb. um 1529 in St. Gallen , gest. 1595 in Schaffhausen , Sohn des Pfarrers Sebastian Grübel d.Ä .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_675", + "psc_text": "et te oportet aequo animo facere pro Ecclesiae disciplina, praesertim salva conscientia, quam tu nosti et Deus. Neque enim et ille si causam tuam discutiendam distulit, odio tui fecit, et non necessitatibus suis; quas tu si ita nosses quemadmodum tuam nosti, nec mirareris nec contristareris. Quod etiam de nostris petimus credas, quia similiter eas non potes nosse. Sunt autem majores nobis, et auctoritate digniores, et loco viciniores episcopi, per quos facilius possitis ad curam vestram pertinentis Ecclesiae causas exsequi. Nec ego tamen tacui apud venerabilem et debita mihi pro ejus meritis honorificentia suscipiendum fratrem et collegam meum senem Aurelium, tribulationem vestram et querimoniam litterarum vestrarum; sed per exemplum epistolae tuae, innocentiam tuam ei perferre curavi. Litteras autem tuas vel pridie, vel ante biduum Natalis Domini accepi, quando illum insinuasti ad Ecclesiam Badesilitanam venturum, a qua timetis Dei plebem conturbari atque corrumpi. Quapropter per litteras quidem alloqui plebem vestram non audeo;", + "candidate_score": 0.670913, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_45_47", + "bdc_text": "Nam adulescens aliquandiu sub me stipendia literaria fecit neque id infoeliciter , quantum ego iudicare possum , adeo ut pater per me persuasus eum a studiis honestioribus subtrahere noluerit . Dabitur ei forte aliquantum temporis , quo profectum in ipso literarium liceat diiudicare . Tum , non dubito , senties me vera scripsisse .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_190", + "psc_text": "Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet venerabili studio tuo: nam nescio me aliquid, sive ad eorum qui extra Ecclesiam Dei sunt, sive ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. Sed tu cum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiant quae per nostram infirmitatem veritas loquitur, ut ea quae ipse loquor minus diligenter advertas; ne dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est", + "candidate_score": 0.668032, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_90_92", + "bdc_text": "Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis . Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3663", + "psc_text": "ista dictarem, perlator jam ventum exspectans, me vehementer, ut navigaret, urgebat. Itaque si quid hic incondite atque inculte dictum legeris, vel si totum ita esse perspexeris, doctrinae da operam, linguae veniam. Et alia manu: Deo vivas, dilectissime fili. EPISTOLA CCVI. Valerio comiti Felicem episcopum commendat. Domino merito illustri et praestantissimo, atque in Christo charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Quotiescumque a me petunt homines, ut eos tuae benignitati fideique commendem, si non facio, non mihi recte videor de tua vel erga opis indigos misericordia, vel erga nos benevolentia judicare. Itaque facio, et maxime ministros Christi, qui Ecclesiae curam gerunt, cujus te cohaeredem et filium esse gaudemus, tuae Praestantiae commendare non dubito, domine merito illustris atque praestantissime, atque in Christo charissime fili. Sanctus itaque frater et coepiscopus noster Felix cum hoc me rogasset, utique negare non debui. Commendo ergo tibi episcopum Christi egentem auxilio viri sublimis: fac ergo quod potes;", + "candidate_score": 0.667824, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_46_48", + "bdc_text": "Dabitur ei forte aliquantum temporis , quo profectum in ipso literarium liceat diiudicare . Tum , non dubito , senties me vera scripsisse . Si nos exaudieris , patrem ipsius una nobiscum tibi alioquin devinctos reddes devinctissimosIn den Verzeichnissen der Stipendiaten findet sich kein Hin weis auf eine Aufnahme Grübels. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2980", + "psc_text": "defendere, vel talia aliquo nostrorum praesente jactare, nec in tanta populi multitudine deprehendi aliquis facile, nec alicubi possit agnosci), sive in quovis terrarum loco degant; Dei nostri misericordia gratiaque credimus quod facile corrigantur, audita ejus damnatione qui fuerit pertinax et resistens hujus dogmatis auctor inventus; nec interest ubi isti fuerint, dum ubicumque inveniri potuerint sint sanandi. 3. Nobis tamen nec persuaderi potest eum esse purgatum, quamvis ad nos a nescio quibus laicis sint Gesta perlata, quibus ille et auditum se crederet et absolutum: quae utrum vera sint dubitamus, quod sub nulla illius concilii prosecutione venerunt, nec eorum aliquas accepimus de hac re litteras, apud quos istius rei iste praestitit causas. Quod si de sua ille potuisset purgatione confidere, hoc magis eredimus quod egisset, quod multo verius esse potuerat, ut illos cogeret epistolis suis, qui dijudicaverunt, indicare. Verum cum sint aliqua in ipsis posita Gestis, quae objecta partim ille vitando suppressit,", + "candidate_score": 0.666615, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_25_27", + "bdc_text": "HLS V 748 ( mit weiterer Lit. ) . habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae . Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_793", + "psc_text": "corruptos per obelos et asteriscos, et christiani hominis interpretatiunculam non sequaris; praesertim cum ea quae addita sunt, ex hominis Judaei atque blasphemi, post passionem Christi, editione transtulerit. Vis amator esse verus Septuaginta interpretum? Non legas ea quae sub asteriscis sunt: imo rade de voluminibus, ut veterum te fautorem probes. Quod si feceris, omnes Ecclesiarum bibliothecas condemnare cogeris. Vix enim unus aut alter invenietur liber, qui ista non habeat. CAPUT VI. 20. Porro quod dicis non debuisse me interpretari post veteres, et novo uteris syllogismo: « Aut obscura fuerunt quae interpretati sunt Septuaginta, aut manifesta. Si obscura, te quoque in eis falli potuisse credendum est: si manifesta, illos in eis falli non potuisse, perspicuum est: » tuo tibi sermone respondeo. Omnes veteres tractatores qui nos in Domino praecesserunt, et qui Scripturas sanctas interpretati sunt, aut obscura interpretati sunt, aut manifesta. Si obscura, quomodo tu post eos ausus es disserere, quod illi", + "candidate_score": 0.665557, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_84", + "bdc_text": "ad vos relegando , quo errorem sacramentarium Argentorati male imbibitum Hierzu passt die Schilderung von Joachim Pur ( Agricola ) in einem Brief an Konrad Pelli kan vom 3 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3326", + "psc_text": "EPISTOLA CXCIII. Augustinus Mercatori, excusans cur ad ipsius priores litteras nondum responderit, ostendensque Pelagianos in quaestione de baptismo parvulorum hoc ipso esse prope convictos, quod fatentur parvulos quodammodo credere per eos a quibus baptizandi offeruntur: deinde eosdem ex Enochi et Eliae ante obitum translatione, sive ex fidelium vivorum ad Christi adventum raptu, frustra contendere mortem non esse poenam peccati. Domino dilectissimo, et in Christi membris sincerissima charitate praedicando filio MERCATORI, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Litterae Dilectionis tuae, quas prius abs te missas apud Carthaginem accepi, tanto me affecerunt gaudio, ut etiam in posterioribus te succensentem quod tibi non rescripserim, gratissime acceperim. Ipsa quippe indignatio tua non erat simultatis initium, sed indicium charitatis. Ut autem a Carthagine non rescriberem, non occasio defuit perlatorum, sed alia magis urgentia, donec inde proficisceremur, nos occupatissimos et intentissimos continebant. Cum vero inde digressi sumus, perreximus usque ad Mauritaniam Caesariensem, quo nos ecclesiastica", + "candidate_score": 0.663977, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_90_92", + "bdc_text": "Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis . Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3574", + "psc_text": "Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime, atque in Christi dilectione charissime fili. 2. Laudes itaque tuas in Christo, sive magis in te laudes Christi, vide quid mihi delectationis et laetitiae fuit audire ab illo qui nec fallere me posset propter fidem suam, et eas ignorare non posset propter amicitiam tuam. Sed alia et ab aliis, etsi non tam multa vel certa, verumtamen audivimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia exspectatio futurorum, quae Dei fratrumque dilectio, quam non superbe sapias in excelsis honoribus, nec speres in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, et dives sis in operibus bonis; quam sit domus tua requies solatiumque", + "candidate_score": 0.660661, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_86_88", + "bdc_text": "Agricola berichtet darin über ein Gespräch mit Straßburger Predigern , wohl aus dem Jahr 1545 , die ihn über den Grund seines Exils und die Abendmahlsfeier in [ Schaffhausen ] und [ Zürich] befragten ; Agricola äußerte daraufhin scharfe Kritik , u.a . am lauten Geräusch beim Brechen des Brotes und an der auch durch Heranwachsende vorgenommenen Austeilung .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_807", + "psc_text": "Ipse dixit, Messis est finis saeculi; non dixit, messis est tempus Donati. Ipse dixit, Messores Angeli sunt (Matth. XIII, 30, 38, 39); non dixit, Messores principes Circumcellionum sunt. Sed quia pro zizaniis triticum accusastis, vos esse zizania demonstrastis, et quod est gravius, ante tempus vos a tritico separastis. Majores enim vestri in quorum sacrilega praecisione perseveratis, quidam Gestis municipalibus Codices sanctos et instrumenta Ecclesiae persecutoribus tradiderunt, quidam eos fatentes dimiserunt et eis communicaverunt, et utrique Carthaginem furiosa factione convenerunt, de crimine traditionis de quo ipsi inter se jam consenserant, inauditos damnaverunt, episcopum contra episcopum ordinaverunt, altare contra altare erexerunt. Postea litteras ad imperatorem Constantinum, ut inter Afros episcopi transmarini judicarent, miserunt; datis judicibus quos postulaverant et Romae judicantibus non obtemperaverunt, episcopos apud Imperatorem tanquam male judicaverint arguerunt. Ab aliis rursus episcopis ad Arelatum missis ad ipsum Imperatorem appellaverunt; ab ipso auditi et calumniatores inventi, in eodem scelere permanserunt. Evigilate ad", + "candidate_score": 0.659708, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_90", + "bdc_text": "Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3663", + "psc_text": "ista dictarem, perlator jam ventum exspectans, me vehementer, ut navigaret, urgebat. Itaque si quid hic incondite atque inculte dictum legeris, vel si totum ita esse perspexeris, doctrinae da operam, linguae veniam. Et alia manu: Deo vivas, dilectissime fili. EPISTOLA CCVI. Valerio comiti Felicem episcopum commendat. Domino merito illustri et praestantissimo, atque in Christo charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Quotiescumque a me petunt homines, ut eos tuae benignitati fideique commendem, si non facio, non mihi recte videor de tua vel erga opis indigos misericordia, vel erga nos benevolentia judicare. Itaque facio, et maxime ministros Christi, qui Ecclesiae curam gerunt, cujus te cohaeredem et filium esse gaudemus, tuae Praestantiae commendare non dubito, domine merito illustris atque praestantissime, atque in Christo charissime fili. Sanctus itaque frater et coepiscopus noster Felix cum hoc me rogasset, utique negare non debui. Commendo ergo tibi episcopum Christi egentem auxilio viri sublimis: fac ergo quod potes;", + "candidate_score": 0.659522, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_47_49", + "bdc_text": "Tum , non dubito , senties me vera scripsisse . Si nos exaudieris , patrem ipsius una nobiscum tibi alioquin devinctos reddes devinctissimosIn den Verzeichnissen der Stipendiaten findet sich kein Hin weis auf eine Aufnahme Grübels. . Caeterum consulHans von Waldkirch oder Hans Ziegler ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2107", + "psc_text": "Comitatum directus est, tunc Imperator contra Caecilianum potuerit judicare, et illud judicium suum quod nos recitaveramus, ubi inter partes cognoverat, Caecilianumque purgaverat, sententia posteriore rescindere. Sed dicebatur eis ut hoc potius legerent; et nihil omnino proferebant. Illae autem litterae Imperatoris, quibus ad se mitti jussit Ingentium, quas contra seipsos pro Caeciliano recitaverunt, hoc continent, quod Aelianus proconsul in causa Felicis audientiam praebuerit competentem, eumdemque Felicem a crimine traditionis innocentem fuisse constiterit: sed Ingentium ad Comitatum suum propterea jubere transmitti, ut illis qui ibi erant, et diurnis diebus eum interpellare non desinebant, apparere et intimari posset, et frustra eos Caeciliano invidiam comparare, et adversus eum violenter insurgere voluisse. 11. Quis eos crederet ista contra se recitasse pro nobis, nisi Dei omnipotentis nutu factum esset, ut non solum verba eorum Gestis tenerentur, sed etiam manus subscribentium legerentur? Nam et ordinem consulum et dierum, qui Gestis expressus est, si quis nunc diligenter advertat,", + "candidate_score": 0.659092, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_47_49", + "bdc_text": "Tum , non dubito , senties me vera scripsisse . Si nos exaudieris , patrem ipsius una nobiscum tibi alioquin devinctos reddes devinctissimosIn den Verzeichnissen der Stipendiaten findet sich kein Hin weis auf eine Aufnahme Grübels. . Caeterum consulHans von Waldkirch oder Hans Ziegler ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2980", + "psc_text": "defendere, vel talia aliquo nostrorum praesente jactare, nec in tanta populi multitudine deprehendi aliquis facile, nec alicubi possit agnosci), sive in quovis terrarum loco degant; Dei nostri misericordia gratiaque credimus quod facile corrigantur, audita ejus damnatione qui fuerit pertinax et resistens hujus dogmatis auctor inventus; nec interest ubi isti fuerint, dum ubicumque inveniri potuerint sint sanandi. 3. Nobis tamen nec persuaderi potest eum esse purgatum, quamvis ad nos a nescio quibus laicis sint Gesta perlata, quibus ille et auditum se crederet et absolutum: quae utrum vera sint dubitamus, quod sub nulla illius concilii prosecutione venerunt, nec eorum aliquas accepimus de hac re litteras, apud quos istius rei iste praestitit causas. Quod si de sua ille potuisset purgatione confidere, hoc magis eredimus quod egisset, quod multo verius esse potuerat, ut illos cogeret epistolis suis, qui dijudicaverunt, indicare. Verum cum sint aliqua in ipsis posita Gestis, quae objecta partim ille vitando suppressit,", + "candidate_score": 0.658483, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_45_47", + "bdc_text": "Nam adulescens aliquandiu sub me stipendia literaria fecit neque id infoeliciter , quantum ego iudicare possum , adeo ut pater per me persuasus eum a studiis honestioribus subtrahere noluerit . Dabitur ei forte aliquantum temporis , quo profectum in ipso literarium liceat diiudicare . Tum , non dubito , senties me vera scripsisse .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3574", + "psc_text": "Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime, atque in Christi dilectione charissime fili. 2. Laudes itaque tuas in Christo, sive magis in te laudes Christi, vide quid mihi delectationis et laetitiae fuit audire ab illo qui nec fallere me posset propter fidem suam, et eas ignorare non posset propter amicitiam tuam. Sed alia et ab aliis, etsi non tam multa vel certa, verumtamen audivimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia exspectatio futurorum, quae Dei fratrumque dilectio, quam non superbe sapias in excelsis honoribus, nec speres in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, et dives sis in operibus bonis; quam sit domus tua requies solatiumque", + "candidate_score": 0.657788, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_84_86", + "bdc_text": "ad vos relegando , quo errorem sacramentarium Argentorati male imbibitum Hierzu passt die Schilderung von Joachim Pur ( Agricola ) in einem Brief an Konrad Pelli kan vom 3 . September 1545 aus Kempten ( Zürich ZB , Ms F 47. 124 ) : Agricola berichtet darin über ein Gespräch mit Straßburger Predigern , wohl aus dem Jahr 1545 , die ihn über den Grund seines Exils und die Abendmahlsfeier in [ Schaffhausen ] und [ Zürich] befragten ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2887", + "psc_text": "non opitulari parvulis ad consequendam vitam aeternam christianae gratiae Sacramentum: haec insinuantes apostolico pectori tuo, non opus habemus multa dicere, et tantam impietatem verbis exaggerare, cum procul dubio te ita permoveant, ut ab eis corrigendis, ne latius serpant, multosque contaminent, vel potius interimant, dum eos sub nomine Christi, a gratia Christi penitus alienant, omnino dissimulare non possis. 4. Hujus autem perniciosissimi erroris auctores esse perhibentur Pelagius et Celestius, quos quidem in Ecclesia sanari malumus, quam desperata salute ab Ecclesia resecari, si necessitas nulla compellat. Quorum unus, id est Celestius, etiam ad presbyterium in Asia dicitur pervenisse: de quo ante paucos annos quid gestum fuerit, Sanctitas tua de Carthaginensi Ecclesia melius instruitur. Pelagius vero, sicut a quibusdam fratribus nostris missae loquuntur epistolae, Jerosolymis constitutus nonnullos fallere asseritur: verumtamen multo plures, qui ejus sensus diligentius indagare potuerunt, adversus eum pro gratia Christi et catholicae fidei veritate confligunt; sed praecipue sanctus filius tuus,", + "candidate_score": 0.657564, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_101_103", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Doctrina et pietate conspicuo d. Henrycho Bullingero , fratri suo in Christo dilectissimo , ecclesiaste Tigurino . Zürich.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4152", + "psc_text": "Domino conjunctos; atque ut hanc tanquam meam epistolam deputes, peto: etsi enim aliam propriam mittere potuissem, tamen malui huic suscribere, ut unanimitatem nostram una etiam pagina testaretur. EPISTOLA CCXLIX. Augustinus Restituto, quatenus mali tolerandi in Ecclesia. Domino desiderantissimo, et honorifica sinceritate charissimo fratri, et condiacono RESTITUTO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Aestus indicantes piam flammam cordis tui, indicavit mihi fidelissimus, ut scis, particeps eorum, frater Deogratias. Lege itaque Tychonium quem bene nosti, non quidem omnia probaturus; nam quae in illo cavenda sint, bene nosti. Hanc tamen quaestionem, quomodo in Ecclesia Dei si qua forte perversa vel etiam scelerata corrigere aut exstinguere non valemus, salvo unitatis vinculo toleranda sint, strenue videtur mihi tractavisse atque solvisse. Quanquam in ejus litteris tantummodo intentione correcta, ad ipsos divinarum Scripturarum fontes recurrere nos oportet, ut ibi videamus quam pauca de hac re testimonia sententiarum, vel exempla gestorum posuit, et quam nemo possit omnia ponere, nisi qui", + "candidate_score": 0.65692, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_45_47", + "bdc_text": "Nam adulescens aliquandiu sub me stipendia literaria fecit neque id infoeliciter , quantum ego iudicare possum , adeo ut pater per me persuasus eum a studiis honestioribus subtrahere noluerit . Dabitur ei forte aliquantum temporis , quo profectum in ipso literarium liceat diiudicare . Tum , non dubito , senties me vera scripsisse .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1821", + "psc_text": "Sermonis enim divini gratia humiliter tumens, facile ut placeret emeruit. Hinc enim plurimum placuit, quod hominis gressus aliquanto titubantes boni propositi exhortatione statuere et firmare contendis. Est enim nobis cum eodem quotidiana pro viribus nostris, et pro ingenii paupertate disputatio. Sanctae siquidem matris ejus precatione compulsus, cura mihi est eum frequentius salutandi gratia convenire, licet vicem in hac parte reddere etiam ipse dignetur. Accepta autem Venerabilitatis tuae epistola, homo qui a veri Dei stabilitate, multorum quorum in hac urbe copia est persuasione revocatur, ita motus est, ut si, quantum ipse confirmat, litterarum prolixitatem minime formidasset omne Beatitudini tuae quod habere potest insinuasset ambiguum. Sed tamen satis, sicut etiam ipse probare dignaberis, culto accuratoque sermone, et Romanae eloquentiae nitore perspicuo, aliqua sibi exsolvi impendio postulavit. Quae quidem quaestio usquequaque detrita est, et eorum super hac parte satis nota calliditas, qui dispensationem dominicae incarnationis infamant. Sed tamen etiam ego in hac parte,", + "candidate_score": 0.656175, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_45_47", + "bdc_text": "Nam adulescens aliquandiu sub me stipendia literaria fecit neque id infoeliciter , quantum ego iudicare possum , adeo ut pater per me persuasus eum a studiis honestioribus subtrahere noluerit . Dabitur ei forte aliquantum temporis , quo profectum in ipso literarium liceat diiudicare . Tum , non dubito , senties me vera scripsisse .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_854", + "psc_text": "offendero Litteris, quod videatur contrarium veritati; nihil aliud, quam vel mendosum esse codicem, vel interpretem non assecutum esse quod dictum est, vel me minime intellexisse, non ambigam. Alios autem ita lego, ut quantalibet sanctitate doctrinaque praepolleant, non ideo verum putem, quia ipsi ita senserunt; sed quia mihi vel per illos auctores canonicos, vel probabili ratione, quod a vero non abhorreat, persuadere potuerunt. Nec te, mi frater, sentire aliud existimo: prorsus, inquam, non te arbitror sic legi tuos libros velle, tanquam Prophetarum, vel Apostolorum; de quorum scriptis, quod omni errore careant, dubitare nefarium est. Absit hoc a pia humilitate et veraci de temetipso cogitatione; qua nisi esses praeditus, non utique diceres: Utinam mereremur complexus tuos, et collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus. CAPUT II. 4. Quod si teipsum, consideratione vitae ac morum tuorum, non simulate nec fallaciter dixisse credo; quanto magis aequum est me credere; apostolum Paulum non aliud sensisse", + "candidate_score": 0.655522, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_48_50", + "bdc_text": "Si nos exaudieris , patrem ipsius una nobiscum tibi alioquin devinctos reddes devinctissimosIn den Verzeichnissen der Stipendiaten findet sich kein Hin weis auf eine Aufnahme Grübels. . Caeterum consulHans von Waldkirch oder Hans Ziegler ; s. Fabian , Geheime Räte 457 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2107", + "psc_text": "Comitatum directus est, tunc Imperator contra Caecilianum potuerit judicare, et illud judicium suum quod nos recitaveramus, ubi inter partes cognoverat, Caecilianumque purgaverat, sententia posteriore rescindere. Sed dicebatur eis ut hoc potius legerent; et nihil omnino proferebant. Illae autem litterae Imperatoris, quibus ad se mitti jussit Ingentium, quas contra seipsos pro Caeciliano recitaverunt, hoc continent, quod Aelianus proconsul in causa Felicis audientiam praebuerit competentem, eumdemque Felicem a crimine traditionis innocentem fuisse constiterit: sed Ingentium ad Comitatum suum propterea jubere transmitti, ut illis qui ibi erant, et diurnis diebus eum interpellare non desinebant, apparere et intimari posset, et frustra eos Caeciliano invidiam comparare, et adversus eum violenter insurgere voluisse. 11. Quis eos crederet ista contra se recitasse pro nobis, nisi Dei omnipotentis nutu factum esset, ut non solum verba eorum Gestis tenerentur, sed etiam manus subscribentium legerentur? Nam et ordinem consulum et dierum, qui Gestis expressus est, si quis nunc diligenter advertat,", + "candidate_score": 0.654168, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_89", + "bdc_text": "tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3868", + "psc_text": "non dubito: sed breviter, perstricte atque summatim, et opiniones rogo cujuslibet haeresis exponi, et quid contra teneat Ecclesia catholica, quantum instructioni satis est, subdi: ut velut quodam ex omnibus concepto commonitorio, si quis aliquam objectionem aut convictionem uberius, plenius ac planius nosse voluerit, ad opulenta et magnifica volumina transmittatur, quibus a diversis, et praecipue a Veneratione tua in hoc ipsum constat elaboratum. Sufficiet autem admonitio talis, ut puto, doctis et imperitis, otiosis et occupatis, et ad cujuslibet gradus ministerium Ecclesiae undecumque promotis; dum et ille qui multa legit, eadem breviter recordatur, et compendio ignarus instruitur, ut noverit quid teneat, quid evitet quid aversetur ne faciat, quid ut faciat assequatur. Fortassis autem, si tamen quod arbitror verum est, etiam adversus calumniantium malignas mentes et dolosa labia opus hoc parvum inter caetera mirifica testimonio coronae tuae non deerit: ut quibus patet campus calumniandi profusior, validis et ex omni parte conclusis fidei limitibus", + "candidate_score": 0.65414, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_44_46", + "bdc_text": "Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles . Nam adulescens aliquandiu sub me stipendia literaria fecit neque id infoeliciter , quantum ego iudicare possum , adeo ut pater per me persuasus eum a studiis honestioribus subtrahere noluerit . Dabitur ei forte aliquantum temporis , quo profectum in ipso literarium liceat diiudicare .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3574", + "psc_text": "Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime, atque in Christi dilectione charissime fili. 2. Laudes itaque tuas in Christo, sive magis in te laudes Christi, vide quid mihi delectationis et laetitiae fuit audire ab illo qui nec fallere me posset propter fidem suam, et eas ignorare non posset propter amicitiam tuam. Sed alia et ab aliis, etsi non tam multa vel certa, verumtamen audivimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia exspectatio futurorum, quae Dei fratrumque dilectio, quam non superbe sapias in excelsis honoribus, nec speres in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, et dives sis in operibus bonis; quam sit domus tua requies solatiumque", + "candidate_score": 0.653624, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_84", + "bdc_text": "ad vos relegando , quo errorem sacramentarium Argentorati male imbibitum Hierzu passt die Schilderung von Joachim Pur ( Agricola ) in einem Brief an Konrad Pelli kan vom 3 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4234", + "psc_text": "in quibus eis ostendendum est quam non recte intelligant Litteras sacras conscriptas ad fidelium salutem; tanquam si quisquam se medicinalibus ferramentis graviter vexet, quae utique non ad vulnerandum, sed ad sanandum sunt instituta. Multum autem laboravimus et laboramus, quantum Dominus donat, contra diversos errores arguendos. Sed laborum nostrorum opuscula si forte habere desideras, mitte qui tibi describant. Voluit enim Deus ut hoc facillime possis, qui tibi dedit unde possis. EPISTOLA CCLXV. Augustinus Seleucianae, de baptismo et poenitentia Petri, contra quemdam novatianum. Religiosissimae et in Christi dilectione honorandae famulae Dei SELEUCIANAE, AUGUSTINUS episcopus, in Domino salutem. 1. Lectis litteris tuis de salute vestra laetatus, ad ea quae scripsisti, repondere non distuli. Et primum miratus sum quomodo dicat novatianus iste Petrum baptizatum non fuisse, cum paulo superius scripseris eum dixisse quod Apostoli fuerint baptizati. Unde illi videatur quod inter Apostolos baptizatos Petrus non fuerit baptizatus, ignoro: et ideo exemplum epistolae tuae, ne", + "candidate_score": 0.653377, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_101_103", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Doctrina et pietate conspicuo d. Henrycho Bullingero , fratri suo in Christo dilectissimo , ecclesiaste Tigurino . Zürich.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_197", + "psc_text": "de suscepto hinc patrocinio mendacii officiosi. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo charitatis obsequendo atque amplectendo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. CAPUT PRIMUM. 1. Nunquam aeque quisquam tam facie cuilibet innotuit, quam mihi tuorum in Domino studiorum quieta, laeta, et vere exercitatio liberalis. Quanquam ergo percupiam omnino te nosse; tamen exiguum quiddam tui minus habeo, praesentiam videlicet corporis: quam ipsam etiam posteaquam te beatissimus nunc episcopus, tum vero jam episcopatu dignus, frater Alypius vidit, remeansque a me visus est, negare non possum magna ex parte mihi esse relatu ejus impressam; et ante reditum, cum te ille ibi videbat, ego videbam, sed oculis ejus. Non enim animo me atque illum, sed corpore duos, qui noverit, dixerit, concordia duntaxat et familiaritate fidissima, non meritis quibus ille antecellit. Quia ergo me primitus communione spiritus quo in unum nectimur, deinde illius ex ore jam diligis; nequaquam impudenter quasi aliquis ignotus commendo Germanitati tuae fratrem Profuturum,", + "candidate_score": 0.652827, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_84", + "bdc_text": "ad vos relegando , quo errorem sacramentarium Argentorati male imbibitum Hierzu passt die Schilderung von Joachim Pur ( Agricola ) in einem Brief an Konrad Pelli kan vom 3 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2927", + "psc_text": "omnia vel plurima tantae impietatis argumenta colligere, praesertim quia cum ista conscriberem, perlatores navigaturi me immorari diutius non sinebant. Puto autem onerosum me non fuisse sanctis sensibus tuis, quod de tanto malo, omnique vigilantia, Domino adjuvante, vitando, tacere non potui. EPISTOLA CLXXIX. Augustinus Joanni episcopo Jerosolymitano, retegens Pelagii haeresim contentam in ejus libro, quem ipsi transmittit una cum libro de Natura et Gratia a se contra istum elaborato; petens vicissim ut mittat Gesta ecclesiastica Diospolitanae synodi, quibus Pelagius purgatus esse perhibetur. Domino beatissimo, ac merito venerabili fratri et coepiscopo JOANNI, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Quod tuae Sanctitatis scripta non merui, nihil audeo succensere: melius enim perlatorem credo defuisse, quam me suspicor a tua Veneratione contemptum, domine beatissime, et merito venerabilis frater. Nunc vero quoniam servum Dei Lucam, per quem ista direxi, cito comperi esse rediturum, agam Domino, et tuae benignitati uberes gratias, si me litteris fueris visitare dignatus. Pelagium", + "candidate_score": 0.652611, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_52_54", + "bdc_text": "de ecclesiae nostrae alumnoIn Frage kommt Joachim Pur ( Agricola ) aus Schaffhausen , geb. wohl um 1520 , immatrikuliert 1537 in Tübingen , 1540 vom Schaffhauser Rat mit drei anderen zum Studium ins Ausland geschickt ( von 1540-1543 Student in Straßburg? ) ; 1542 Verlängerung des Stipendiums ; 1544 Expektant in Schaffhausen;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_616", + "psc_text": "ex Evangelio tamen, quia manifestum est, quo etiam die Dominus crucifixus sit, et in sepultura fuerit, et resurrexerit, adjuncta est etiam ipsorum dierum observatio per patrum concilia, et orbi universo christiano persuasum est eo modo Pascha celebrari oportere. 28. Quadragesima sane jejuniorum habet auctoritatem, et in veteribus Libris ex jejunio Moysi (Exod. XXXIV, 28) et Eliae (III Reg. XIX, 8); et ex Evangelio, quia totidem diebus Dominus jejunavit (Matth. IV, 2), demonstrans Evangelium non dissentire a Lege et Prophetis. In persona quippe Moysi, Lex; in persona Eliae, Prophetae accipiuntur, inter quos et in monte gloriosus apparuit; ut evidentius emineret quod de illo dicit Apostolus: Testimonium habens a Lege et Prophetis (Rom. III, 21). In qua ergo parte anni congruentius observatio Quadragesimae constitueretur, nisi confini atque contigua dominicae passioni? Quia in ea significatur haec vita laboriosa, cui opus est continentia, ut ab ipsius mundi amicitia jejunetur; quae utique fallaciter blandiri, et", + "candidate_score": 0.651659, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_48_50", + "bdc_text": "Si nos exaudieris , patrem ipsius una nobiscum tibi alioquin devinctos reddes devinctissimosIn den Verzeichnissen der Stipendiaten findet sich kein Hin weis auf eine Aufnahme Grübels. . Caeterum consulHans von Waldkirch oder Hans Ziegler ; s. Fabian , Geheime Räte 457 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_702", + "psc_text": "dilectissimo et honorabili fratri NAUCELIONI, ALYPIUS et AUGUSTINUS. 1. Cum retulisses nobis quid a patre nostro Clarentio responsum fuerit, id est, de Feliciano Mustitano non eum negasse, et damnatum ab ipsis, et postea in honore suo receptum, sed innocentem fuisse damnatum, quia absens fuerit, et absentem se fuisse probaverit: hoc dicimus, ut ad hoc respondeat, quia non licuit damnari inauditum, quem innocentem fuisse ipsi modo dicunt, qui eum damnaverunt. Aut ergo innocens damnari non debuit, aut nocens recipi damnatus non debuit. Si innocens receptus est, innocens damnatus est; si nocens damnatus est, nocens receptus est. Si nesciebant, qui illum damnaverunt, utrum innocens fuerit, arguendi sunt temeritatis, quia inauditum, innocentem, de quo nesciebant, damnare ausi sunt; et de praesenti facto intelligimus eadem temeritate illos damnasse etiam superiores quos traditionis crimine infamaverunt. Si enim potuit ab ipsis innocens damnari, potuerunt ab ipsis traditores etiam dici qui non erant traditores. 2. Deinde idem", + "candidate_score": 0.651204, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_84_86", + "bdc_text": "ad vos relegando , quo errorem sacramentarium Argentorati male imbibitum Hierzu passt die Schilderung von Joachim Pur ( Agricola ) in einem Brief an Konrad Pelli kan vom 3 . September 1545 aus Kempten ( Zürich ZB , Ms F 47. 124 ) : Agricola berichtet darin über ein Gespräch mit Straßburger Predigern , wohl aus dem Jahr 1545 , die ihn über den Grund seines Exils und die Abendmahlsfeier in [ Schaffhausen ] und [ Zürich] befragten ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3326", + "psc_text": "EPISTOLA CXCIII. Augustinus Mercatori, excusans cur ad ipsius priores litteras nondum responderit, ostendensque Pelagianos in quaestione de baptismo parvulorum hoc ipso esse prope convictos, quod fatentur parvulos quodammodo credere per eos a quibus baptizandi offeruntur: deinde eosdem ex Enochi et Eliae ante obitum translatione, sive ex fidelium vivorum ad Christi adventum raptu, frustra contendere mortem non esse poenam peccati. Domino dilectissimo, et in Christi membris sincerissima charitate praedicando filio MERCATORI, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Litterae Dilectionis tuae, quas prius abs te missas apud Carthaginem accepi, tanto me affecerunt gaudio, ut etiam in posterioribus te succensentem quod tibi non rescripserim, gratissime acceperim. Ipsa quippe indignatio tua non erat simultatis initium, sed indicium charitatis. Ut autem a Carthagine non rescriberem, non occasio defuit perlatorum, sed alia magis urgentia, donec inde proficisceremur, nos occupatissimos et intentissimos continebant. Cum vero inde digressi sumus, perreximus usque ad Mauritaniam Caesariensem, quo nos ecclesiastica", + "candidate_score": 0.65087, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_86_88", + "bdc_text": "Agricola berichtet darin über ein Gespräch mit Straßburger Predigern , wohl aus dem Jahr 1545 , die ihn über den Grund seines Exils und die Abendmahlsfeier in [ Schaffhausen ] und [ Zürich] befragten ; Agricola äußerte daraufhin scharfe Kritik , u.a . am lauten Geräusch beim Brechen des Brotes und an der auch durch Heranwachsende vorgenommenen Austeilung .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_349", + "psc_text": "diem sabbati, noctis initio fuerant congregati, quae utique nox jam ad diem dominicum, hoc est ad unam sabbati pertinebat; et ita eadem nocte fracturus panem, sicut frangitur in sacramento corporis Christi, produxit sermonem usque ad medium noctis, ut post sacramenta celebrata, rursus usque ad diluculum alloquens congregatos, quoniam multum festinabat, ut lucescente proficisceretur dominico die: aut certe si in una sabbati non per noctem, sed per diem hora dominici fuerant congregati; eo ipso quo dictum est, Paulus disputabat illis, exiturus alia die, expressa est causa producendi sermonis, quia fuerat exiturus, et eos sufficienter instruere cupiebat. Non ergo solemniter die dominico jejunabant, sed necessarius sermo, qui studii ferventissimi audiebatur ardore, reficiendi corporis causa interrumpendus esse non visus est profecturo Apostolo, qui eos, propter alios suos usquequaque discursus, vel alias nunquam, vel rarissime visitabat; praesertim quia tunc ex illis terris sicut consequentia docent, ita discessurus erat, ut jam non esset eos in", + "candidate_score": 0.649246, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_48_50", + "bdc_text": "Si nos exaudieris , patrem ipsius una nobiscum tibi alioquin devinctos reddes devinctissimosIn den Verzeichnissen der Stipendiaten findet sich kein Hin weis auf eine Aufnahme Grübels. . Caeterum consulHans von Waldkirch oder Hans Ziegler ; s. Fabian , Geheime Räte 457 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_419", + "psc_text": "17. Illisne se tandem Caecilianus audiendum judicandumque committeret, cum haberet tales, apud quos si ei causa moveretur, innocentiam suam facillime ostenderet? Non se illis omnino committeret, nec si peregrinus Ecclesiae Carthaginensis subito episcopus esset ordinatus, et ignoret quid ad corrupendos animos vel improborum vel imperitorum posse tunc pecuniosissima mulier quaedam Lucilla, quam pro disciplina ecclesiastica corripiendo idem cum esset diaconus laeserat: etiam hoc enim accesserat malum ad illam perficiendam iniquitatem. Nam in illo concilio, ubi a confessis traditoribus absentes atque innocentes damnati sunt, pauci quidam erant, qui crimina sua infamatis aliis tegere cupiebant, ut homines a veritatis inquisitione averterentur falsis rumoribus avocati. Pauci ergo erant, qui hoc negotium maxime curabant, quamvis in eis esset major auctoritas, propter ipsius Secundi societatem, qui eis pepercerat territus. Caeteri autem Lucillae pecunia maxime adversus Caecilianum empti et instigati perhibentur. Extant Gesta apud Zenophilum consularem, ubi Nundinarius quidam diaconus a Sylvano Cirtensi episcopo, quantum ipsis", + "candidate_score": 0.647871, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_47_49", + "bdc_text": "Tum , non dubito , senties me vera scripsisse . Si nos exaudieris , patrem ipsius una nobiscum tibi alioquin devinctos reddes devinctissimosIn den Verzeichnissen der Stipendiaten findet sich kein Hin weis auf eine Aufnahme Grübels. . Caeterum consulHans von Waldkirch oder Hans Ziegler ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_416", + "psc_text": "Promisit idem Donatus quod eos esset exhibiturus: quod cum non semel, sed saepius promisisset, amplius ad illud judicium accedere noluit, ubi jam erat tanta confessus, ut nihil aliud deinceps non accedendo, nisi praesens damnari noluisse videretur; cum tamen ea quae damnanda essent, eo praesente atque interrogato manifestata fuerint. Accessit et aliud, ut a quibusdam adversus Caecilianum denuntiationis libellus daretur: post quod factum quemadmodum sit rursus agitata cognitio, et quae personae illum libellum dederint, quoque modo nihil in Caecilianum probari potuerit, quid dicam, cum et audieritis omnia, et quoties volueritis, legere possitis? 16. De numero autem septuaginta episcoporum, cum quasi gravissima opponeretur auctoritas, quae fuerint dicta meministis; et tamen viri gravissimi ab infinitis quaestionibus catena quadam inexplicabili sese nectentibus suum temperare arbitrium maluerunt, nequaquam curantes quam multi essent illi episcopi, aut unde collecti, quos videbant tanta temeritate caecatos, ut in absentes et non interrogatos collegas, tam praecipites auderent proferre sententias. Et", + "candidate_score": 0.647654, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_47_49", + "bdc_text": "Tum , non dubito , senties me vera scripsisse . Si nos exaudieris , patrem ipsius una nobiscum tibi alioquin devinctos reddes devinctissimosIn den Verzeichnissen der Stipendiaten findet sich kein Hin weis auf eine Aufnahme Grübels. . Caeterum consulHans von Waldkirch oder Hans Ziegler ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2090", + "psc_text": "suis nominibus atque subscriptionibus firmaverunt, nos illic traditores et persecutores suos esse dicentes, in falsitate atque mendacio manifestissimo detecti atque convicti sunt; ita ut volentes gloriari de multitudine coepiscoporum suorum, inter aliquorum absentium nomina etiam mortui nomen insererent; et cum quaereretur ubi esset, subita perturbatione caecati, ipsi eum confiterentur in itinere defecisse. Et cum interrogarentur quomodo potuerit apud Carthaginem subscribere, qui in itinere jam defecerat, vehementius perturbati, alio mendacio se obligaverunt, respondentes eum a Carthagine redeuntem fuisse defunctum: de quo mendacio exire omnino minime potuerunt. Ecce quibus creditis vel de antiqua traditione, vel de Cognitoris corruptione, qui Mandatum suum, ubi nobis objecerunt crimen traditionis, non potuerunt conscribere sine crimine falsitatis. Proinde quae maxime necessaria credidimus, his litteris tanquam breviario collecta inseruimus, ne forte ad magna Gestorum volumina vel pervenire non facile possitis, vel ea legere laboriosum putetis. 2. Carthaginem venimus et nos et episcopi vestri, et quod prius nolebant et", + "candidate_score": 0.647305, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_84_86", + "bdc_text": "ad vos relegando , quo errorem sacramentarium Argentorati male imbibitum Hierzu passt die Schilderung von Joachim Pur ( Agricola ) in einem Brief an Konrad Pelli kan vom 3 . September 1545 aus Kempten ( Zürich ZB , Ms F 47. 124 ) : Agricola berichtet darin über ein Gespräch mit Straßburger Predigern , wohl aus dem Jahr 1545 , die ihn über den Grund seines Exils und die Abendmahlsfeier in [ Schaffhausen ] und [ Zürich] befragten ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2927", + "psc_text": "omnia vel plurima tantae impietatis argumenta colligere, praesertim quia cum ista conscriberem, perlatores navigaturi me immorari diutius non sinebant. Puto autem onerosum me non fuisse sanctis sensibus tuis, quod de tanto malo, omnique vigilantia, Domino adjuvante, vitando, tacere non potui. EPISTOLA CLXXIX. Augustinus Joanni episcopo Jerosolymitano, retegens Pelagii haeresim contentam in ejus libro, quem ipsi transmittit una cum libro de Natura et Gratia a se contra istum elaborato; petens vicissim ut mittat Gesta ecclesiastica Diospolitanae synodi, quibus Pelagius purgatus esse perhibetur. Domino beatissimo, ac merito venerabili fratri et coepiscopo JOANNI, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Quod tuae Sanctitatis scripta non merui, nihil audeo succensere: melius enim perlatorem credo defuisse, quam me suspicor a tua Veneratione contemptum, domine beatissime, et merito venerabilis frater. Nunc vero quoniam servum Dei Lucam, per quem ista direxi, cito comperi esse rediturum, agam Domino, et tuae benignitati uberes gratias, si me litteris fueris visitare dignatus. Pelagium", + "candidate_score": 0.646917, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_47_49", + "bdc_text": "Tum , non dubito , senties me vera scripsisse . Si nos exaudieris , patrem ipsius una nobiscum tibi alioquin devinctos reddes devinctissimosIn den Verzeichnissen der Stipendiaten findet sich kein Hin weis auf eine Aufnahme Grübels. . Caeterum consulHans von Waldkirch oder Hans Ziegler ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_427", + "psc_text": "velociter Caecilianum damnaret absentem. Quod ubi cognovit providus Imperator, reliquos ab officialibus custoditos fecit Mediolanum pervenire. Quo cum etiam Caecilianus venisset, ipsum quoque, sicut scripsit, exhibuit, cognitaque causa, qua diligentia, qua cautela, qua provisione, sicut ejus indicant litterae, Caecilianum innocentissimum, illos improbissimos judicavit. CAPUT VIII. 21. Et adhuc baptizant extra ecclesiam, et si possint rebaptizant Ecclesiam; sacrificant in dissensione et schismate, et pacis nomine populos salutant, quos a pace salutis exterminant. Conscinditur unitas Christi, blasphematur haereditas Christi, exsufflatur Baptisma Christi; et nolunt in se ista per ordinarias humanas potestates flagellis temporalibus emendari, ne in aeternas poenas pro tantis sacrilegiis destinentur. Nos eis objicimus furorem schismatis, rebaptizationis insaniam, ab haereditate Christi quae per omnes gentes diffusa est, nefariam separationem. De codicibus non tantum nostris, sed etiam eorum, recitamus ecclesias quarum nomina hodie legunt, et quibus hodie non communicant: quae cum recitantur in conventiculis eorum, lectoribus suis dicunt, Pax tecum; et cum", + "candidate_score": 0.646724, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_53_55", + "bdc_text": "1542 Verlängerung des Stipendiums ; 1544 Expektant in Schaffhausen; 1545 in Kempten;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4226", + "psc_text": "recipientur, ut nunquam ulterius deponantur, sed in melius demutata firmentur; profecto major est causa gratulationis in spe inaestimabilis aeternitatis, quam causa moeroris in re brevissimi temporis. Hanc spem non habent Gentes, nescientes Scripturas neque virtutem Dei (Matth. XXII, 29); qui potest perdita reparare, et vivificare mortua, et redintegrare corrupta, et separata iterum jungere, et corrupta atque finita deinceps sine fine servare. Haec facturum se esse promisit, qui ex his fidem fecit, quae jam promissa perfecit. Haec tecum sermocinetur fides tua, quoniam non fraudabitur spes tua, etsi nunc differatur charitas tua: haec meditare; his uberius et verius consolare. Si enim, quia vestior (quoniam ille non potuit) ea veste quam fratri texueras, te aliquid consolatur; quanto debes amplius et certius consolari, quia cui fuerat praeparata, tunc incorruptibili indumento nullo egens, incorruptione atque immortalitate vestietur! EPISTOLA CCLXIV Consolatur Maximam piam feminam, quae aegre admodum et perturbato aliquantum animo videbat noxiis erroribus periclitari provinciam", + "candidate_score": 0.643691, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_27_29", + "bdc_text": "Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ; Magdalena , gest. 1586 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2695", + "psc_text": "ex anima, et sinuli cum brutis ammantibus conditione subsistat. Super quo quid mihi videretur, in opusculis contra Ruffinum scripsisse me novi, adversus eum libellum quem sanctae memoriae Anastasio, episcopo Romanae Ecclesiae, dedit; in quo lubrica et subdola, imo stulta confessione, dum auditorum simplicitati illudere nititur, suae fidei, imo perfidiae illusit: quos libros reor sanctum parentem vestrum habere Oceanum; olim enim editi sunt, multis Ruffini libris adversus calumnias respondentes. Certe habes ibi virum sanctum et eruditum Augustinum episcopum, qui viva, ut aiunt, voce docere te poterit, et suam, imo per se nostram explicare sententiam. CAP. II. 2. Ezechielis volumen olim aggredi volui, et sponsionem creberrimam studiosis lectoribus reddere; sed in ipso dictandi exordio ita animus meus occidentalium provinciarum, et maxime urbis Romae vastatione confusus est, ut juxta vulgare proverbium, proprium quoque ignorarem vocabulum: diuque tacui, sciens tempus esse lacrymarum. Hoc autem anno cum tres explicassem libros, subitus impetus barbarorum, de quibus", + "candidate_score": 0.641637, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_48", + "bdc_text": "Si nos exaudieris , patrem ipsius una nobiscum tibi alioquin devinctos reddes devinctissimosIn den Verzeichnissen der Stipendiaten findet sich kein Hin weis auf eine Aufnahme Grübels. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2720", + "psc_text": "potius magistrum audire, quam velut magistrum delectat audiri. Recolo enim quid dixerit eis quos prae caeteris elegit: Vos autem, inquit, nolite vocari ab hominibus Rabbi; unus est enim magister vester, Christus (Matth. XXIII, 8). Nec alius docuit Moysen etiam per Jetro (Exod. XVIII, 14-23), nec alius Cornelium etiam per priorem Petrum (Act. X, 25-48), nec alius Petrum etiam per posteriorem Paulum (Galat. II, 11-21): a quocumque enim verum dicitur, illo donante dicitur, qui est ipsa Veritas. Quid si ideo adhuc ista nescimus, et ea neque orando, neque legendo, neque cogitando et ratiocinando invenire potuimus, ut probemur non solum indoctos quanta charitate doceamus, verum a doctis etiam quanta humilitate discamus? 10. Doce ergo, quaeso, quod doceam, doce quod teneam, et dic mihi, si animae singillatim singulis hodieque nascentibus fiunt, ubi in parvulis peccent, ut indigeant in Sacramento Christi remissione peccati, peccantes in Adam ex quo caro est propagata peccati: aut si", + "candidate_score": 0.635674, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_45", + "bdc_text": "Nam adulescens aliquandiu sub me stipendia literaria fecit neque id infoeliciter , quantum ego iudicare possum , adeo ut pater per me persuasus eum a studiis honestioribus subtrahere noluerit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2465", + "psc_text": "faciam quod mandas, culpam penes me remanere, non in negotio esse dijudicem, domine merito venerabilis, et vere suspiciende pater. Non enim instas (quod plerique homines istius loci faciunt) ut quodcumque sollicitus volueris, extorqueas; sed quod tibi a judice tot curis obstricto petibile visum fuerit, admones subserviente verecundia, quae maxima difficilium inter bonos efficacia est. Proinde statim commendatis effectum desiderii tribui: nam sperandi viam ante patefeceram. 2. Explicui tuos libros; neque enim tam languidi aut inertes erant, ut me aliud quam se curare paterentur: injecerunt manum, ereptumque aliis sollicitudinum causis, suis vinculis illigarunt (ita enim mihi Deus propitius sit), ut ego anceps sim quid in illis magis mirer, sacerdotii perfectionem, philosophiae dogmata, historiae plenam notitiam, an facundiae jucunditatem, quae ita imperitos etiam illicere potest, ut donec explicent non desistant, et cum explicaverint, adhuc requirant. Convicti namque sunt impudenter pertinaces, jam inde a bonis quae memorant saeculis, pro naturae rerum obscuritate contigisse", + "candidate_score": 0.624072, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_96_98", + "bdc_text": "caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi . iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1648", + "psc_text": "humanus casus acciderit, gaudeat qui de loco ruinoso emigravit: si autem nihil tale fuerit subsecutum, non contristetur qui quandoque moriturus, immortali Domino, ad quem venturus est, bona propria commendavit. Itaque, fratres mei dilectissimi, ex eo quod quisque habet, secundum suas vires quas ipse novit, facite quod soletis, alacriore animo quam soletis, et inter omnes seculi hujus molestias apostolicam exhortationem corde retinete, ubi ait: Dominus in proximo est; nihil solliciti fueritis (Philipp. IV, 5, 6). Talia mihi de vobis nuntientur, quibus noverim, non propter meam praesentiam, sed propter Dei praeceptum, qui nunquam est absens, vos solere facere quod multis annis me praesente, et aliquando etiam me absente fecistis. Dominus vos in pace conservet; et, dilectissimi fratres, orate pro nobis. EPISTOLA CXXIII. Hieronymus Augustino quaedam per aenigma renuntians. Multi utroque claudicant pede, et ne fractis quidem cervicibus inclinantur, habentes affectum erroris pristini, cum praedicandi eamdem non habeant libertatem. Sancti fratres qui cum", + "candidate_score": 0.613026, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_92", + "bdc_text": "Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1740", + "psc_text": "illi solatium verum, pacem super pacem (Isai. LVII, 18, 19, sec. LXX); sine quo solatio quaecumque sunt terrena solatia, magis in eis desolatio, quam consolatio reperitur. Divitiae quippe atque fastigia dignitatum, caeteraque hujusmodi quibus felices se esse putant mortales verae illius felicitatis expertes, quid afferunt consolationis, cum sit eis non indigere quam eminere praestantius; quae plus excruciant adepta timore amissionis, quam concupita adeptionis ardore? Talibus bonis non fiunt homines boni, sed aliunde boni facti, bene utendo faciunt ut ista sint bona. Non sunt ergo in iis vera solatia, sed ibi potius ubi vera vita. Nam inde necesse est ut fiat homo beatus, unde fit bonus. 4. Homines autem boni videntur etiam in hac vita praestare non parva solatia. Nam si paupertas angit, si luctus moestificat, si dolor corporis inquietat, si contristat exsilium, si ulla calamitas alia vexat, adsint boni homines qui non solum gaudere cum gaudentibus, verum etiam flere cum", + "candidate_score": 0.61125, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_95_97", + "bdc_text": "Salutant te Sebastianus Sebastian Grübel. caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4148", + "psc_text": "te intercedere videor. Si credis, Deo gratias: si autem non credis, consolatur me quod Dominus ait, Dicite, Pax huic domui: et si est tibi filius pacis, requiescet super eum pax vestra; si quo minus, ad vos revertetur (Matth. X, 12, 13). Dei misericordia te tueatur, domine dilectissime fili. EPISTOLA CCXLVIII. Augustinus Sebastiano, de pia tristitia quam boni ferunt ex impietate malorum. Huic epistolae subscripsit Alypius. Domino sancto desiderabili, et in Christi honore suavissimo fratri SEBASTIANO AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Quamvis ab animo nostro nullo modo te separatum esse permittat dulce vinculum charitatis, et indesinenter tuos sanctos mores atque colloquia recolamus; tamen bene fecisti, et gratias agimus quod nobis etiam corporalis salutis tuae nuntios apices mittendo, nos plurimum exhilarasti. Sensi autem in epistola tua quod taedium te detinuerit a peccatoribus relinquentibus legem Dei: illo enim spiritu vivis, quod dictum est, Vidi insensatos, et tabescebam (Psal. CXVIII, 53, 158). Pia est", + "candidate_score": 0.610405, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_92", + "bdc_text": "Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1741", + "psc_text": "homo beatus, unde fit bonus. 4. Homines autem boni videntur etiam in hac vita praestare non parva solatia. Nam si paupertas angit, si luctus moestificat, si dolor corporis inquietat, si contristat exsilium, si ulla calamitas alia vexat, adsint boni homines qui non solum gaudere cum gaudentibus, verum etiam flere cum flentibus (Rom. XII, 15) norunt, et salubriter alloqui et colloqui sciunt; plurimum illa aspera leniuntur, relevantur gravia, superantur adversa. Sed ille hoc in eis et per eos agit, qui spiritu suo bonos fecit. E contra, si divitiae circumfluant, nulla orbitas accidat, adsit sanitas carnis, incolumi habitetur in patria, et cohabitent mali homines, in quibus nemo sit cui fides habeatur, a quo non dolus, fraus, irae, discordiae, insidiae timeantur, atque sustineantur; nonne illa omnia fiunt amara et dura, nec aliquid laetum vel dulce est in eis? Ita in quibuslibet rebus humanis nihil est homini amicum sine homine amico. Sed quotusquisque talis", + "candidate_score": 0.607696, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_80_82", + "bdc_text": "97 , 187 ; 98 , 185 ; 99 , 187 ( freundliche Auskunft von Herrn Dr .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1621", + "psc_text": "Cor. XII, 28) dixerat de gradibus vel ordinibus dispositionum Dei, operante Spiritu sancto divisiones gratiarum: « Et quosdam quidem dedit apostolos, quosdam autem prophetas, alios vero Evangelistas, alios autem pastores et doctores ad consummationem sanctorum » (Ephes. IV, 11, 12), et reliqua. Hoc opto distinguas mihi in hac diversitate nominum, quae sit cuique nomini officiorum vel gratiarum proprietas? quid proprium sit Apostolorum, quid Prophetarum, quid Evangelistarum, quid Pastorum, quidve Doctorum. In omnibus enim his diversis nominibus simile et prope unum doctrinae officium video fuisse tractatum. Hos autem Prophetas quos post Apostolos posuit, non puto illos esse qui ordine temporum ante Apostolos fuerunt, sed illos quibus jam sub Apostolis per gratiam donabatur, aut interpretatio Scripturarum et inspectio mentium, aut praedictio temporis secuturi; ut Agabus cernebat, qui et famem instantem praedixit (Act. XI, 28) et quae beatus Paulus in Jerosolymis passurus esset, et verbo denuntiavit, et signo zonae ejus ostendit (Id. XXI,", + "candidate_score": 0.606688, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_92", + "bdc_text": "Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1739", + "psc_text": "non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum, sed in Deo vivo qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum; ut divites sint in operibus bonis, facile tribuant, communicent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam (I Tim. VI, 17-19) ? CAPUT II. 3. Debes itaque prae amore hujus verae vitae, etiam desolatam te putare in hoc saeculo, in quantalibet ejus felicitate verseris. Nam sicut est illa vera vita, in cujus comparatione utique ista quae multum amatur, quamlibet jucunda atque producta sit, nec vita dicenda est: sic est etiam solatium verum, quod per prophetam Dominus promittit dicens, Dabo illi solatium verum, pacem super pacem (Isai. LVII, 18, 19, sec. LXX); sine quo solatio quaecumque sunt terrena solatia, magis in eis desolatio, quam consolatio reperitur. Divitiae quippe atque fastigia dignitatum, caeteraque hujusmodi quibus felices se esse putant mortales verae illius felicitatis expertes, quid afferunt consolationis, cum sit eis non", + "candidate_score": 0.604993, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_95_97", + "bdc_text": "Salutant te Sebastianus Sebastian Grübel. caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_657", + "psc_text": "te facturum quod membris Ecclesiae salubre perspexeris. EPISTOLA LXI. Augustinus Theodoro ut prolata hac epistola fidem faciat clericos ex parte Donati venientes ad Ecclesiam catholicam, in suo ipsorum ordine esse recipiendos. Dilectissimo et honorando fratri THEODORO, AUGUSTINUS Episcopus, in Domino salutem. 1. Cum Benevolentia tua mecum loqueretur, quomodo susciperemus clericos ex parte Donati, si voluerint esse catholici, placuit mihi illud quod tibi respondi, etiam hac ad te data epistola exprimere, ut si quis de hac re te interrogaverit, etiam manu mea prolata, quid de hac re sentiamus vel faciamus, ostendas. Scias ergo nos non in eis detestari nisi dissensionem ipsorum, per quam schismatici vel haeretici facti sunt, quia Ecclesiae catholicae unitatem et veritatem non tenent, in eo quod pacem cum populo Dei non habent, qui toto terrarum orbe diffunditur, et in eo quod in hominibus Baptismum Christi non agnoscunt. Improbamus ergo malum errorem eorum, quem habent; bonum autem nomen Dei", + "candidate_score": 0.602676, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_95_97", + "bdc_text": "Salutant te Sebastianus Sebastian Grübel. caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3322", + "psc_text": "tractandi. Quid enim eos terreri opus est, quos satis territos ipsa taciturnitas monstrat? Nec ideo tanquam sani praetereundi sunt diligentia medicinae, quorum vulnus in abdito est. Etsi enim terrendi non sunt, tamen docendi sunt; et quantum existimo, facilius possunt, dum in eis timor severitatis doctorem adjuvat veritatis, ut opitulante Domino, gratia ejus intellecta atque dilecta etiam loquendo expugnent quod jam loqui non audent. EPISTOLA CXCII. Augustinus Coelestino diacono (postea pontifici Romano), de mutua benevolentia. Domino venerabili nimiumque desiderabili, sancto fratri et condiacono COELESTINO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Quamvis longe absens fuerim, quando per Projectum clericum ad me directa Hipponem Sanctitatis tuae scripta venerunt; tamen posteaquam veni, eisque lectis rescriptorum debitorem me factum esse cognovi, reddendi tempus opperiebar: et ecce subito profecturi a nobis charissimi fratris nostri Albini acolythi gratissima occurrit occasio. De tua igitur quae mihi exoptatissima est salute laetatus, Sanctitati tuae salutationem debitam reddo. Semper autem debeo charitatem,", + "candidate_score": 0.601933, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_27", + "bdc_text": "Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_359", + "psc_text": "eorum mihi sequendus videtur, quibus eorum populorum congregatio regenda commissa est. Quapropter si consilio meo, praesertim quia in hac causa plus forte quam satis fuit, te petente atque urgente, locutus sum, libenter acquiescis; episcopo tuo in hac re noli resistere, et quod facit ipse, sine ullo scrupulo vel disceptatione sectare. EPISTOLA XXXVII. Gratulatur sibi Augustinus litterarias suas lucubrationes legi et approbari a Simpliciano; ejusque censurae subjicit tum caeteros suos libros, tum eos quos de quaestionibus ab ipso propositis conscripsit. Domino beatissimo et venerabiliter sincerissima charitate amplectendo patri SIMPLICIANO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Plenas bonorum gaudiorum litteras, quod sis memor mei, meque ut soles diligas, magnaeque gratulationi tibi sit quidquid in me donorum suorum Dominus conferre dignatus est misericordia sua, non meritis meis, missas munere Sanctitatis tuae accepi: in quibus affectum in me paternum de tuo benignissimo corde non repentinum et novum hausi, sed expertum sane cognitumque repetivi, domine beatissime,", + "candidate_score": 0.601657, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_92", + "bdc_text": "Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2423", + "psc_text": "quorum numero si quis nobis dicat, Aut date mihi eumdem iterum poenitendi locum, aut desperatum me permittite, ut faciam quidquid libuerit, quantum meis opibus adjuvor, et humanis legibus non prohibeor, in scortis, omnique luxuria, damnabili quidem apud Dominum, sed apud homines plerosque etiam laudabili: aut si me ab hac nequitia revocatis, dicite utrum mihi aliquid prosit ad vitam futuram, si in ista vita illecebrosissimae voluptatis blandimenta contempsero, si libidinum incitamenta frenavero, si ad castigandum corpus meum multa mihi etiam licita et concessa subtraxero, si me poenitendo vehementius quam prius excruciavero, si miserabilius ingemuero; si flevero uberius, si vixero melius, si pauperes sustentavero largius, si charitate, quae operit multitudinem peccatorum (I Petr. VIII, 4), flagravero ardentius; quis nostrum ita desipit, ut huic homini dicat, Nihil tibi ista proderunt in posterum; vade, saltem vitae hujus suavitate perfruere? Avertat Deus tam immanem sacrilegamque dementiam! Quamvis ergo caute salubriterque provisum sit ut locus illius", + "candidate_score": 0.600416, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_95_97", + "bdc_text": "Salutant te Sebastianus Sebastian Grübel. caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_523", + "psc_text": "Maximianistis vos damnasse gloriamini. Pax Christi vincat in corde tuo. ΕΥΤΥΧΩΣ . EPISTOLA LII. Augustinus Severino consanguineo suo donatistae, ut deserat schisma scelestum et impudens. Domino multum desiderabili et valde charissimo fratri SEVERINO, AUGUSTINUS. 1. Litteras Fraternitatis tuae etsi valde sero, etsi praeter quod speraveram, tamen laetus accepi, maximeque ampliori gaudio perfusus sum, cum cognovissem hominem vestrum hac ipsa sola causa venisse Hipponem, ut ad me litteras tuae Fraternitatis afferret. Cogitavi enim non sine causa hoc exortum esse in animo tuo ut recoleres consanguinitatem nostram; nisi quia fortasse perspicis, sicut novi non leve pondus prudentiae tuae, quam sit dolendum, ut qui secundum carnem fratres sumus, in Christi corpore non una societate vivamus, praesertim quia facile tibi est attendere et videre civitatem super montem constitutam, de qua Dominus ait in Evangelio quod abscondi non possit (Matth 5, 14). Ipsa est enim Ecclesia catholica: unde καθολικὴ graece appellatur, quod per totum orbem", + "candidate_score": 0.600276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_96_98", + "bdc_text": "caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi . iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3322", + "psc_text": "tractandi. Quid enim eos terreri opus est, quos satis territos ipsa taciturnitas monstrat? Nec ideo tanquam sani praetereundi sunt diligentia medicinae, quorum vulnus in abdito est. Etsi enim terrendi non sunt, tamen docendi sunt; et quantum existimo, facilius possunt, dum in eis timor severitatis doctorem adjuvat veritatis, ut opitulante Domino, gratia ejus intellecta atque dilecta etiam loquendo expugnent quod jam loqui non audent. EPISTOLA CXCII. Augustinus Coelestino diacono (postea pontifici Romano), de mutua benevolentia. Domino venerabili nimiumque desiderabili, sancto fratri et condiacono COELESTINO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Quamvis longe absens fuerim, quando per Projectum clericum ad me directa Hipponem Sanctitatis tuae scripta venerunt; tamen posteaquam veni, eisque lectis rescriptorum debitorem me factum esse cognovi, reddendi tempus opperiebar: et ecce subito profecturi a nobis charissimi fratris nostri Albini acolythi gratissima occurrit occasio. De tua igitur quae mihi exoptatissima est salute laetatus, Sanctitati tuae salutationem debitam reddo. Semper autem debeo charitatem,", + "candidate_score": 0.597898, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_96_98", + "bdc_text": "caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi . iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2849", + "psc_text": "Firmum, anno praeterito, ob rem earum Ravennam, et inde Africam Siciliamque direximus, quem putamus jam in Africae partibus commorari. Sanctos tuo adhaerentes lateri, ut meo obsequio salutes, precor. Litteras quoque meas ad sanctum presbyterum Firmum direxi; quae si ad te venerint, ei dirigere non graveris. Incolumem te, et mei memorem, Christus Dominus custodiat, domine vere sancte, et beatissime papa. Et subter: Grandem latini sermonis in ista provincia notariorum patimur penuriam; et idcirco praeceptis tuis parere non possumus, maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis verubusque dictincta est: pleraque enim prioris laboris, fraude cujusdam amisimus. EPISTOLA CLXXIII. Augustinus Donato, villae Mutugennae in dioecesi Hipponensi presbytero donatistae, qui jussus comprehendi et adduci ad ecclesiam, conatus est sibi vim inferre, suadet ut re sobrie perpensa resipiscat, docens pravam voluntatem recte cogi ad meliora. Donato presbytero partis Donati, AUGUSTINUS episcopus Ecclesiae catholicae. 1. Si posses videre dolorem cordis mei, et sollicitudinem pro salute tua, fortassis", + "candidate_score": 0.594756, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_96_98", + "bdc_text": "caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi . iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_744", + "psc_text": "inimicitias pervenisse; laetum erit, et multo majus ex inimicitiis talibus ad pristinam concordiam revertisse. EPISTOLA LXXIV. Augustinus Praesidium rogat ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Sicut praesens rogavi Sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit Charitas tua quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum, et mearum ad ipsum, et ad me ipsius, quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, vel quomodo non debui, aliquid scripsi; non ad illum de me, sed ad me ipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem, quo correctus petam ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. EPISTOLA LXXV.", + "candidate_score": 0.590384, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_96_98", + "bdc_text": "caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi . iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_124", + "psc_text": "nostrum tota sinceritate charissimus, cujus in te vere fraternam cum praesens essem benignitatem studiumque perspexi, senex Saturninus dignatus fuerit, quando opportunum videbitur, ad nos venire, quidquid cum ejus Sanctitate, et spirituali affectu colloqui potuerimus, aut nihil, aut non multum distabit, ac si cum tua Dignatione id ageremus. Quod ut nobiscum ab eo petere atque impetrare digneris, tantis precibus posco, quantis verba nulla sufficiunt. Absentiam enim meam tantum longe Hipponenses vehementer nimisque formidant, neque ullo modo mihi sic volunt credere, ut et ego videam agrum quem fratribus datum provisione et liberalitate tua didicimus, ante epistolam tuam, per sanctum fratrem et conservum nostrum Parthenium, a quo multa alia, quae audire desiderabamus, audivimus. Praestabit Dominus ut etiam caetera, quae adhuc desideramus, impleantur. EPISTOLA XXIII. Augustinus Maximino episcopo donatistae, qui diaconum catholicum rebaptizasse dicebatur, ut aut fateatur factum, aut profiteatur se orthodoxum, invitans illum vel ad colloquium, vel ad rescribendum, ut concordia Ecclesiae sarciatur.", + "candidate_score": 0.588058, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_96_98", + "bdc_text": "caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi . iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_370", + "psc_text": "dominico elaborasti, pene totum te nobis exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem tui corporis non vidimus: hoc modo nec ipse te nosti; nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum; et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque fratribus, qui tua legunt, te talem dedit. CAP. II. 2. Liber quidam tuus inter caetera non diu est ut venit in manus nostras: quae sit ejus inscriptio, nescimus adhuc; non enim hoc codex ipse, ut assolet, in liminari pagina praetendebat. Epitaphium tamen appellari dicebat frater apud quem inventus est; quod ei nomen tibi placuisse ut inderetur crederemus, si eorum tantum vel vitas, vel scripta ibi legissemus, qui jam defuncti essent. Cum vero multorum et eo tempore quo scribebatur, et nunc usque viventium, ibi commemorentur opuscula; miramur cur hunc", + "candidate_score": 0.587963, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_98", + "bdc_text": "iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1149", + "psc_text": "cum ipso sint (I Thess. IV, 16), sicut Apostolus ait, et cum ipso maneant sicut et ipse Dominus ad Patrem dixit: « Volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum » (Joan. XVII, 24). 6. Sine dubio hoc illud est quod in Psalmis habes: « Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te » (Psal. LXXXIII, 5). Puto autem hanc laudationem vocibus concinentium esse promendam: etsi immutabuntur sanctorum resurgentium corpora, ut sint sicut et Domini corpus post resurrectionem apparuit; in qua utique resurrectionis humanae viva imago praefulsit, ut Dominus ipse, qui in corpore ipso quo passus fuerat et resurrexerat, quasi speculum contemplationis omnibus fuerit. Qui utique cum in eadem carne, qua mortuus et sepultus fuerat, resurrexisset, omnium omnia officia membrorum expressa oculis et auribus hominum saepe collatus exhibuit. Quod si etiam Angeli, quorum simpliciter spiritualis est creatura, linguas habere dicuntur, quibus utique laudes Domino creatori cantant", + "candidate_score": 0.576989, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum", + "max_score": 0.69193, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_42_44", + "bdc_text": "Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri . Hoc tu unice poteris pro autoritate , qua in ecclesia tua polles , promovere . Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_164", + "psc_text": "Et in alio loco: Communicet autem is qui catechizatur verbo ei qui se catechizat in omni bono (Galat. VI, 6) : ut quorum discipuli metunt spiritualia, consortes eos faciant carnalium suorum: non in avaritia, sed in necessitate. Haec historice diximus. Caeterum secundum anagogen, non licet magistris aurum et argentum, et pecuniam quae in zonis est, possidere. Aurum saepe legimus, pro sensu; argentum, pro sermone; aes, pro voce; haec nobis non licet ab aliis accipere, sed data a Domino possidere. Neque haereticorum et philosophorum perversaeque doctrinae suscipere disciplinas, non saeculi pondere premi, neque duplici esse animo, neque pedes nostros mortiferis vinculis alligari, sed sanctam terram ingredientes, esse nudos; neque habere virgam quae vertatur in colubrum, neque in aliquo praesidio carnis inniti (Exod. IV, 7; IV Reg. XVIII), quia istius modi virga et baculus arundineus est (Isai. XXXVI), quem si paululum presseris, frangitur, et manum transforat incumbentis. (Vers. 11.) In quamcumque enim", + "candidate_score": 0.69193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_43_45", + "bdc_text": "Hoc tu unice poteris pro autoritate , qua in ecclesia tua polles , promovere . Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles . Nam adulescens aliquandiu sub me stipendia literaria fecit neque id infoeliciter , quantum ego iudicare possum , adeo ut pater per me persuasus eum a studiis honestioribus subtrahere noluerit .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_164", + "psc_text": "Et in alio loco: Communicet autem is qui catechizatur verbo ei qui se catechizat in omni bono (Galat. VI, 6) : ut quorum discipuli metunt spiritualia, consortes eos faciant carnalium suorum: non in avaritia, sed in necessitate. Haec historice diximus. Caeterum secundum anagogen, non licet magistris aurum et argentum, et pecuniam quae in zonis est, possidere. Aurum saepe legimus, pro sensu; argentum, pro sermone; aes, pro voce; haec nobis non licet ab aliis accipere, sed data a Domino possidere. Neque haereticorum et philosophorum perversaeque doctrinae suscipere disciplinas, non saeculi pondere premi, neque duplici esse animo, neque pedes nostros mortiferis vinculis alligari, sed sanctam terram ingredientes, esse nudos; neque habere virgam quae vertatur in colubrum, neque in aliquo praesidio carnis inniti (Exod. IV, 7; IV Reg. XVIII), quia istius modi virga et baculus arundineus est (Isai. XXXVI), quem si paululum presseris, frangitur, et manum transforat incumbentis. (Vers. 11.) In quamcumque enim", + "candidate_score": 0.687939, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_44", + "bdc_text": "Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_164", + "psc_text": "Et in alio loco: Communicet autem is qui catechizatur verbo ei qui se catechizat in omni bono (Galat. VI, 6) : ut quorum discipuli metunt spiritualia, consortes eos faciant carnalium suorum: non in avaritia, sed in necessitate. Haec historice diximus. Caeterum secundum anagogen, non licet magistris aurum et argentum, et pecuniam quae in zonis est, possidere. Aurum saepe legimus, pro sensu; argentum, pro sermone; aes, pro voce; haec nobis non licet ab aliis accipere, sed data a Domino possidere. Neque haereticorum et philosophorum perversaeque doctrinae suscipere disciplinas, non saeculi pondere premi, neque duplici esse animo, neque pedes nostros mortiferis vinculis alligari, sed sanctam terram ingredientes, esse nudos; neque habere virgam quae vertatur in colubrum, neque in aliquo praesidio carnis inniti (Exod. IV, 7; IV Reg. XVIII), quia istius modi virga et baculus arundineus est (Isai. XXXVI), quem si paululum presseris, frangitur, et manum transforat incumbentis. (Vers. 11.) In quamcumque enim", + "candidate_score": 0.671154, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_41_43", + "bdc_text": "sine bonorum adiumento . Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri . Hoc tu unice poteris pro autoritate , qua in ecclesia tua polles , promovere .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_164", + "psc_text": "Et in alio loco: Communicet autem is qui catechizatur verbo ei qui se catechizat in omni bono (Galat. VI, 6) : ut quorum discipuli metunt spiritualia, consortes eos faciant carnalium suorum: non in avaritia, sed in necessitate. Haec historice diximus. Caeterum secundum anagogen, non licet magistris aurum et argentum, et pecuniam quae in zonis est, possidere. Aurum saepe legimus, pro sensu; argentum, pro sermone; aes, pro voce; haec nobis non licet ab aliis accipere, sed data a Domino possidere. Neque haereticorum et philosophorum perversaeque doctrinae suscipere disciplinas, non saeculi pondere premi, neque duplici esse animo, neque pedes nostros mortiferis vinculis alligari, sed sanctam terram ingredientes, esse nudos; neque habere virgam quae vertatur in colubrum, neque in aliquo praesidio carnis inniti (Exod. IV, 7; IV Reg. XVIII), quia istius modi virga et baculus arundineus est (Isai. XXXVI), quem si paululum presseris, frangitur, et manum transforat incumbentis. (Vers. 11.) In quamcumque enim", + "candidate_score": 0.666358, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_5_7", + "bdc_text": "war Studienkollege des Zürcher Lexikographen Josua Maler ; immatrikuliert 1548 /1549 in Basel ( s. Basel , Matrikel II 56 , Nr. 8 ) , am 21 . Oktober 1548 zusammen mit seiner Schwester Bersabe Taufpate von Jeorg Wey ; Fortsetzung der Studien in Lausanne .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_16", + "psc_text": "genuit Salathiel. Salathiel autem genuit Zorobabel. Zorobabel autem genuit Abiud. Abiud autem genuit Eliacim. Eliacim autem genuit Azor. Azor autem 11 genuit Sadoc. Sadoc autem genuit Achim. Achim autem genuit Eliud. Eliud autem genuit Eleazar. Eleazar autem genuit Matthan. Matthan autem genuit Jacob. Si voluerimus Jechoniam in fine primae tessarescedecadis [ Al. tesseradecadis] ponere, in sequenti non erunt quatuordecim, sed tredecim. Sciamus igitur, Jechoniam priorem ipsum esse quem et Joacim: secundum autem, filium, non patrem: quorum prior per c et m, sequens per ch et n scribitur: quod scriptorum vitio, et longitudine temporum, apud Graecos Latinosque confusum est. (Vers. 16.) Jacob autem genuit Joseph. Hoc loco objecit nobis Julianus Augustus dissonantiam Evangelistarum, cur evangelista Matthaeus Joseph dixerint filium Jacob: et Lucas eum filium appellarit Heli; non intelligens consuetudinem Scripturarum, quod alter secundum naturam, alter secundum Legem ei pater sit. Scimus enim hoc per Moysen Deo jubente praeceptum, ut si frater", + "candidate_score": 0.659904, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_52_54", + "bdc_text": "de ecclesiae nostrae alumnoIn Frage kommt Joachim Pur ( Agricola ) aus Schaffhausen , geb. wohl um 1520 , immatrikuliert 1537 in Tübingen , 1540 vom Schaffhauser Rat mit drei anderen zum Studium ins Ausland geschickt ( von 1540-1543 Student in Straßburg? ) ; 1542 Verlängerung des Stipendiums ; 1544 Expektant in Schaffhausen;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_379", + "psc_text": "sinistrum, et humile patiuntur audire. (Vers. 24.) Et cum venissent Capharnaum, accesserunt qui didrachma accipiebant, ad Petrum, et dixerunt: Magister vester non solvit didrachma? Ait: Etiam. Post Augustum Caesarem Judaea facta est tributaria, et omnes censi capite ferebantur. Unde et Joseph cum Maria cognata sua professus [ Al. profectus] est in Bethleem. Rursum quoniam nutritus erat in Nazareth (quod est oppidum Galilaeae Capharnaum urbi subjacens) ex more poscunt tributa: et pro signorum magnitudine hi qui exigebant, non audent ipsum repetere, sed discipulum conveniunt, sive malitiose interrogant: utrum reddat tributa, an contradicat Caesaris voluntati; juxta quod in alio loco legimus: Licet Caesaris tributa solvere, an non (Marc. XII, 14) ? Et cum intrasset in domum, praevenit eum Jesus, dicens. Qui didrachma exigebant, seorsum convenerant Petrum. Cumque intrasset domum, antequam Petrus suggereret, interrogat Dominus, ne scandalizentur discipuli ad postulationem tributi; cum videant eum nosse quae absente se gesta sunt. (Vers. 25.) Quid", + "candidate_score": 0.651111, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_14_16", + "bdc_text": "\"Nabal. Ein schoen christenlich , lustig un kurtzwylig spil , erstlich durch . . . Rudolffen Walthern auss den ersten buch Samuelis gezogen , in ein latinische comoediam gestelt , nüwlich aber von einer . . . burgerschafft zu Schaffhusen auff den 16 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_158", + "psc_text": "antiquae conversationis recordantes sugillare Evangelistam viderentur. Iste vero (ut supra diximus) et post Thomam se ponit, et publicanum appellat, ut ubi abundavit iniquitas, superabundet et gratia (Rom. V, 20) . (Vers. 4.) Simon chananaeus. Ipse est qui in alio Evangelista [ Al. Evangelio] scribitur Zelotes (Luc. VI) . Chana quippe, zelus interpretatur. Thaddaeum apostolum, Ecclesiastica tradit historia missum Edessan ad Abgarum regem Osroenae, qui ab evangelista Luca Judas Jacobi dicitur: et alibi appellatur Lebaeus (Act. I) , quod interpretatur corculum. Credendumque est eum fuisse trinomium: Sicut Simon, Petrus (Marc. III) ; et Filii Zebedaei, Boanerges [Al. Banerges ], ex firmitate et magnitudine fidei nominati sunt. Et Judas Ischariotes, qui et tradidit eum. Vel a vico aut urbe in quo ortus est, vel ex tribu Isachar vocabulum sumpsit: ut quodam vaticinio in condemnationen sui natus sit. Isachar enim interpretatur merces, ut significetur pretium proditoris. (Vers. 5, 6.) In viam gentium ne", + "candidate_score": 0.648352, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_51_53", + "bdc_text": "noster nuper recitavit nobis , quod mentionem fecerit apud teEin entsprechender Brief liegt nicht vor . de ecclesiae nostrae alumnoIn Frage kommt Joachim Pur ( Agricola ) aus Schaffhausen , geb. wohl um 1520 , immatrikuliert 1537 in Tübingen , 1540 vom Schaffhauser Rat mit drei anderen zum Studium ins Ausland geschickt ( von 1540-1543 Student in Straßburg? ) ; 1542 Verlängerung des Stipendiums ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_379", + "psc_text": "sinistrum, et humile patiuntur audire. (Vers. 24.) Et cum venissent Capharnaum, accesserunt qui didrachma accipiebant, ad Petrum, et dixerunt: Magister vester non solvit didrachma? Ait: Etiam. Post Augustum Caesarem Judaea facta est tributaria, et omnes censi capite ferebantur. Unde et Joseph cum Maria cognata sua professus [ Al. profectus] est in Bethleem. Rursum quoniam nutritus erat in Nazareth (quod est oppidum Galilaeae Capharnaum urbi subjacens) ex more poscunt tributa: et pro signorum magnitudine hi qui exigebant, non audent ipsum repetere, sed discipulum conveniunt, sive malitiose interrogant: utrum reddat tributa, an contradicat Caesaris voluntati; juxta quod in alio loco legimus: Licet Caesaris tributa solvere, an non (Marc. XII, 14) ? Et cum intrasset in domum, praevenit eum Jesus, dicens. Qui didrachma exigebant, seorsum convenerant Petrum. Cumque intrasset domum, antequam Petrus suggereret, interrogat Dominus, ne scandalizentur discipuli ad postulationem tributi; cum videant eum nosse quae absente se gesta sunt. (Vers. 25.) Quid", + "candidate_score": 0.647747, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_44", + "bdc_text": "Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_161", + "psc_text": "signorum. Et quia semper dona spiritualia (si merces media sit) viliora fiunt, adjungitur avaritiae condemnatio. Gratis accepistis, gratis date. Ego magister et Dominus absque pretio hoc vobis tribui, et vos sine pretio date, ne Evangelii gratia corrumpatur. (Vers. 9, 10.) Nolite possidere aurum, neque argentum, neque pecuniam in zonis vestris. Non peram in via, neque duas tunicas, neque calciamenta, neque virgam. Dignus est enim operarius cibo suo. Consequenter haec dat praecepta evangelizatoribus veritatis, quibus ante dixerat: Gratis accepistis, gratis date. Si enim sic praedicant, ut pretium non accipiant, superflua est auri argentique et nummorum possessio. Nam si habuissent aurum et argentum, videbantur non causa salutis hominum, sed causa lucri praedicare. Neque aes in sacculis. Qui divitias detruncarat [ Al. detruncat], propemodum et necessaria vitae amputat, ut apostoli doctores verae religionis, qui instituebant [ Al. instruebant] omnia providentia Dei gubernari, seipsos ostenderent nihil cogitare de crastino. Non peram in via. Ex", + "candidate_score": 0.646008, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_50_52", + "bdc_text": "s. Fabian , Geheime Räte 457 . noster nuper recitavit nobis , quod mentionem fecerit apud teEin entsprechender Brief liegt nicht vor . de ecclesiae nostrae alumnoIn Frage kommt Joachim Pur ( Agricola ) aus Schaffhausen , geb. wohl um 1520 , immatrikuliert 1537 in Tübingen , 1540 vom Schaffhauser Rat mit drei anderen zum Studium ins Ausland geschickt ( von 1540-1543 Student in Straßburg? ) ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_379", + "psc_text": "sinistrum, et humile patiuntur audire. (Vers. 24.) Et cum venissent Capharnaum, accesserunt qui didrachma accipiebant, ad Petrum, et dixerunt: Magister vester non solvit didrachma? Ait: Etiam. Post Augustum Caesarem Judaea facta est tributaria, et omnes censi capite ferebantur. Unde et Joseph cum Maria cognata sua professus [ Al. profectus] est in Bethleem. Rursum quoniam nutritus erat in Nazareth (quod est oppidum Galilaeae Capharnaum urbi subjacens) ex more poscunt tributa: et pro signorum magnitudine hi qui exigebant, non audent ipsum repetere, sed discipulum conveniunt, sive malitiose interrogant: utrum reddat tributa, an contradicat Caesaris voluntati; juxta quod in alio loco legimus: Licet Caesaris tributa solvere, an non (Marc. XII, 14) ? Et cum intrasset in domum, praevenit eum Jesus, dicens. Qui didrachma exigebant, seorsum convenerant Petrum. Cumque intrasset domum, antequam Petrus suggereret, interrogat Dominus, ne scandalizentur discipuli ad postulationem tributi; cum videant eum nosse quae absente se gesta sunt. (Vers. 25.) Quid", + "candidate_score": 0.645679, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_44", + "bdc_text": "Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_163", + "psc_text": "intelligamus: ne alio vestiti, aliud nobis futurorum timore servemus. Neque calciamenta. Et Plato praecepit duas corporis summitates non esse velandas, nec assuefieri debere mollitiei capitis et pedum. Cum haec enim habuerint firmitatem, caetera robustiora sunt. Neque virgam: Qui Domini habemus auxilium, baculi praesidium cur quaeramus? 59 Et quia quodammodo nudos et expeditos ad praedicandum apostolos miserat, et dura videbatur esse conditio magistrorum, severitatem praecepti sequenti sententia temperavit, dicens: Dignus est operarius cibo suo. Tantum, inquit, accipite, quantum in victu et vestitu vobis necessarium est. Unde et Apostolus replicat: Habentes victum et vestitum, his contenti simus (I Tim. VI, 8) . Et in alio loco: Communicet autem is qui catechizatur verbo ei qui se catechizat in omni bono (Galat. VI, 6) : ut quorum discipuli metunt spiritualia, consortes eos faciant carnalium suorum: non in avaritia, sed in necessitate. Haec historice diximus. Caeterum secundum anagogen, non licet magistris aurum et argentum, et", + "candidate_score": 0.645337, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_6", + "bdc_text": "immatrikuliert 1548 /1549 in Basel ( s. Basel , Matrikel II 56 , Nr. 8 ) , am 21 . Oktober 1548 zusammen mit seiner Schwester Bersabe Taufpate von Jeorg Wey ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_362", + "psc_text": "Joannem fratrem ejus. Quare Petrus, et Jacobus, et Joannes in quibusdam Evangeliorum locis separentur a caeteris; aut quid privilegii habeant extra alios apostolos, crebro diximus. Nunc quaeritur quomodo post dies sex assumpserit eos, et duxerit in montem excelsum seorsum: cum Lucas evangelista octonarium numerum ponat (Luc. IX). Sed facilis responsio est, quia hic medii ponuntur dies, ibi primus additur et extremus. Non enim dicitur: Post dies octo assumpsit Jesus Petrum, et Jacobum, et Joannem; sed die octavo. Ducit illos in montem excelsum seorsum. Ducere ad montana discipulos, pars regni est. Ducuntur seorsum, quia multi vocati, pauci vero electi (Matth. XX, 16, et XXII, 14). (Vers. 2.) Et transfiguratus est ante eos. Qualis futurus est tempore judicandi, talis apparuit apostolis. Quod autem dicit: Transfiguratus est ante eos, nemo putet pristinam eum formam et faciem perdidisse, vel amisisse corporis veritatem, et assumpsisse corpus vel spirituale, vel aereum; sed quomodo transformatus sit, evangelista", + "candidate_score": 0.640045, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_40_42", + "bdc_text": "Horaz , Ars poetica , 412 . sine bonorum adiumento . Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_164", + "psc_text": "Et in alio loco: Communicet autem is qui catechizatur verbo ei qui se catechizat in omni bono (Galat. VI, 6) : ut quorum discipuli metunt spiritualia, consortes eos faciant carnalium suorum: non in avaritia, sed in necessitate. Haec historice diximus. Caeterum secundum anagogen, non licet magistris aurum et argentum, et pecuniam quae in zonis est, possidere. Aurum saepe legimus, pro sensu; argentum, pro sermone; aes, pro voce; haec nobis non licet ab aliis accipere, sed data a Domino possidere. Neque haereticorum et philosophorum perversaeque doctrinae suscipere disciplinas, non saeculi pondere premi, neque duplici esse animo, neque pedes nostros mortiferis vinculis alligari, sed sanctam terram ingredientes, esse nudos; neque habere virgam quae vertatur in colubrum, neque in aliquo praesidio carnis inniti (Exod. IV, 7; IV Reg. XVIII), quia istius modi virga et baculus arundineus est (Isai. XXXVI), quem si paululum presseris, frangitur, et manum transforat incumbentis. (Vers. 11.) In quamcumque enim", + "candidate_score": 0.636446, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_83_85", + "bdc_text": "Roland Hofer , Staatsarchiv Schaffhausen) . ad vos relegando , quo errorem sacramentarium Argentorati male imbibitum Hierzu passt die Schilderung von Joachim Pur ( Agricola ) in einem Brief an Konrad Pelli kan vom 3 . September 1545 aus Kempten ( Zürich ZB , Ms F 47. 124 ) :", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_646", + "psc_text": "(Vers. 5.) At illi dixerunt: Quid ad nos? Tu videris. Et projectis argenteis in templo, 227 recessit: et abiens, laqueo se suspendit. Nihil profuit egisse poenitentiam, per quam scelus corrigere non potuit. Si quando sic frater peccat in fratrem, ut emendare valeat quod peccavit, potest ei dimitti. Sin autem permanent opera, frustra voce assumitur poenitentia. Hoc est quod in psalmo de eodem infelicissimo Juda dicitur: Et oratio ejus fiat in peccatum (Ps. CVIII, 7) ; ut non solum emendare nequiverit proditionis nefas, sed ad prius scelus etiam proprii homicidii crimen addiderit. Tale quid et Apostolus in secunda ad Corinthios Epistola loquitur: Ne abundantiori tristitia absorbeatur frater (II Cor. II, 7) . (Vers. 6.) Principes autem sacerdotum, acceptis argenteis, dixerunt: Non licet eos mittere in corbonam [Al. corbonam], quia pretium sanguinis est. Vere culicem liquantes, et camelum glutientes. Si enim ideo non mittunt pecuniam in corbonam, hoc est, in gazophylacium et", + "candidate_score": 0.636244, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_93_95", + "bdc_text": "Salutabis nomine meo Theodorum Theodor Bibliander. , Megandrum , GvaltherumDer Wortteil - herum über einer zuvor angebrachten Streichung oder einem Tintenfleck . et doctos omnes . Salutant te Sebastianus Sebastian Grübel.", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_312", + "psc_text": "sit fides hominum terrae Genesareth, ut non praesentium tantum salute contenti sint, sed mittant ad alias per circuitum civitates, quo omnes currant ad medicum. (Vers. 36.) Et obtulerunt ei omnes male habentes, et rogabant eum, ut vel fimbriam vestimenti ejus tangerent. Et quicumque tetigerunt, salvi facti sunt. Qui male se habent, non tangant corpus Jesu, neque totum vestimentum ejus, sed extremam fimbriam, et quicumque tetigerint, sanabuntur. Fimbriam vestimenti ejus, vel minimum intellige mandatum: quod qui transgressus fuerit, minimus vocabitur in regno coelorum (Supra, III). Vel assumptionem corporis, per quam venimus ad Verbum Dei, et illius postea fruimur majestate. (Cap. XV.--Vers. 1.) Tunc accesserunt ad eum ab Jerosolymis Scribae et Pharisaei, dicentes: 110 Quare discipuli tui transgrediuntur traditiones seniorum? Mira Pharisaeorum Scribarumque stultitia, Dei Filium arguunt, quare hominum traditiones et praecepta non servet? (Vers. 1, 2.) Non enim lavant manus suas, cum panem manducant. Manus, id est, opera, non corporis utique,", + "candidate_score": 0.632478, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1", + "max_score": 0.691443, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino etc . Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_0", + "psc_text": "EPISTOLA AD VALERIVM COMITEM. Domino inlustri et merito praestantissimo atque in Christi dilectione carissimo filio Valerio Augustinus in domino salutem. § 1 Cum diu moleste haberem, quod aliquotiens scripserim et nulla tuae sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem et non longe post per conpresbyterum Firmum duas, qui uir sanctus nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima caritate coniunctus multa nobiscum de tua excellentia conloquendo et ueraciter insinuando qualem te in Christi uisceribus nouerit non solum eas quas memoratus episcopus uel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur litteras uicit. et ideo de te narratio eius suauior nobis erat, quia ea dicebat, quae ipse non posses ne quidem me inquirente rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta scriptura prohibet, fieres praedicator. quamquam et ego uerear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine inlustris et", + "candidate_score": 0.691443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino etc . Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_1", + "psc_text": "non accepisse querebamur litteras uicit. et ideo de te narratio eius suauior nobis erat, quia ea dicebat, quae ipse non posses ne quidem me inquirente rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta scriptura prohibet, fieres praedicator. quamquam et ego uerear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine inlustris et merito praestantissime atque in Christi dilectione carissime fili. § 2 Laudes itaque tuas in Christo, siue magis in te laudes Christi, uide quid mihi delectationis et laetitiae fuit audire ab illo qui nec fallere me posset propter fidem suam et eas ignorare non posset propter amicitiam tuam. sed alia et ab aliis, etsi non tam multa uel certa, uerumtamen audiuimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia expectatio 15 cf. Prou. 27, 2 1 Incipit epka ad eundem comitem VP Item epka eiusdem ad Valerium comitem BW epistola-comitem om. C 2 omino-et me om. S xpo SW 3", + "candidate_score": 0.683307, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_1_3", + "bdc_text": "Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus . Sebastianus Grubelius Sebastian Grübel d. Ä. , symmysta meus , filium Sebastian Grubel d. J. , geb. um 1529 in St. Gallen , gest. 1595 in Schaffhausen , Sohn des Pfarrers Sebastian Grübel d.Ä .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_146", + "psc_text": "dicat: 'beatus Ambrosius episcopus, in cuius praecipue libris Romana elucet fides, qui scriptorum inter Latinos flos quidam speciosus enituit, cuius fidem et purissimum in scripturis sensum ne inimicus quidem ausus est reprehendere'. paeniteat ergo eum quod sensit aduersus Ambrosium, ne paeniteat eum quod sic laudauit Ambrosium. habes librum et molestia longitudinis et difficultate quaestionis quam mihi fuit ad dictandum, tam tibi ad legendum negotiosum, quibus particulis temporum te inuenire potuit aut potuerit otiosum. quem profecto, quantum me dominus adiuuare dignatus est, elaboratum inter ecclesiasticas curas meas non tibi ingererem inter publicas tuas, nisi ab homine dei, qui te familiarius nouit, audissem, quod tam libenter legas, ut etiam nocturnas aliquas horas lectioni uigilanter inpendas. 2 cf. p. 159, 25 4 flos] lucet tios T 6 esset B peneteat m. 1 K ergo om. T quod-eum om. T 7 ne-Ambrosium om. B peneteat m. 1 K 9 fuit om. P dictandum laboriosus", + "candidate_score": 0.678194, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_26_28", + "bdc_text": "habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae . Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_146", + "psc_text": "dicat: 'beatus Ambrosius episcopus, in cuius praecipue libris Romana elucet fides, qui scriptorum inter Latinos flos quidam speciosus enituit, cuius fidem et purissimum in scripturis sensum ne inimicus quidem ausus est reprehendere'. paeniteat ergo eum quod sensit aduersus Ambrosium, ne paeniteat eum quod sic laudauit Ambrosium. habes librum et molestia longitudinis et difficultate quaestionis quam mihi fuit ad dictandum, tam tibi ad legendum negotiosum, quibus particulis temporum te inuenire potuit aut potuerit otiosum. quem profecto, quantum me dominus adiuuare dignatus est, elaboratum inter ecclesiasticas curas meas non tibi ingererem inter publicas tuas, nisi ab homine dei, qui te familiarius nouit, audissem, quod tam libenter legas, ut etiam nocturnas aliquas horas lectioni uigilanter inpendas. 2 cf. p. 159, 25 4 flos] lucet tios T 6 esset B peneteat m. 1 K ergo om. T quod-eum om. T 7 ne-Ambrosium om. B peneteat m. 1 K 9 fuit om. P dictandum laboriosus", + "candidate_score": 0.675475, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_44_46", + "bdc_text": "Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles . Nam adulescens aliquandiu sub me stipendia literaria fecit neque id infoeliciter , quantum ego iudicare possum , adeo ut pater per me persuasus eum a studiis honestioribus subtrahere noluerit . Dabitur ei forte aliquantum temporis , quo profectum in ipso literarium liceat diiudicare .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_146", + "psc_text": "dicat: 'beatus Ambrosius episcopus, in cuius praecipue libris Romana elucet fides, qui scriptorum inter Latinos flos quidam speciosus enituit, cuius fidem et purissimum in scripturis sensum ne inimicus quidem ausus est reprehendere'. paeniteat ergo eum quod sensit aduersus Ambrosium, ne paeniteat eum quod sic laudauit Ambrosium. habes librum et molestia longitudinis et difficultate quaestionis quam mihi fuit ad dictandum, tam tibi ad legendum negotiosum, quibus particulis temporum te inuenire potuit aut potuerit otiosum. quem profecto, quantum me dominus adiuuare dignatus est, elaboratum inter ecclesiasticas curas meas non tibi ingererem inter publicas tuas, nisi ab homine dei, qui te familiarius nouit, audissem, quod tam libenter legas, ut etiam nocturnas aliquas horas lectioni uigilanter inpendas. 2 cf. p. 159, 25 4 flos] lucet tios T 6 esset B peneteat m. 1 K ergo om. T quod-eum om. T 7 ne-Ambrosium om. B peneteat m. 1 K 9 fuit om. P dictandum laboriosus", + "candidate_score": 0.656748, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_84", + "bdc_text": "ad vos relegando , quo errorem sacramentarium Argentorati male imbibitum Hierzu passt die Schilderung von Joachim Pur ( Agricola ) in einem Brief an Konrad Pelli kan vom 3 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_376", + "psc_text": "sic enim scriptum est in euangelio: et uocabunt nomen eius Iesum; ipse enim saluum faciet populum suum a peccatis eorum. ideo ergo Iesum, quoniam Iesus latine saluator est; ipse enim saluum faciet populum suum, in quo populo sunt utique et paruuli, saluum faciet autem a peccatis eorum. sunt ergo et in paruulis peccata originalia, propter quae Iesus, id est saluator possit esse et ipsorum. 6 cf. Ioh. 1, 3 11 Matth. 1, 21 1 pareat S ut om. TKV 2 ad om. W pelagiani S Pelagium-saluatorem in mg. inf. K ad om. W 3 iam om. m 5 est om. S 7 per] quod in ras. F 8 facta sunt CE fatetur-fieri om. E 10 Iesus] dš T 11 est om. W 12 saluet E 14 enim om. EP suum a peccatis eorum W 15 autem faciet Vbd peccatis originalibus E eorum-originalia om. EP m. 2 17 id est] idem", + "candidate_score": 0.652228, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_89", + "bdc_text": "tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_146", + "psc_text": "dicat: 'beatus Ambrosius episcopus, in cuius praecipue libris Romana elucet fides, qui scriptorum inter Latinos flos quidam speciosus enituit, cuius fidem et purissimum in scripturis sensum ne inimicus quidem ausus est reprehendere'. paeniteat ergo eum quod sensit aduersus Ambrosium, ne paeniteat eum quod sic laudauit Ambrosium. habes librum et molestia longitudinis et difficultate quaestionis quam mihi fuit ad dictandum, tam tibi ad legendum negotiosum, quibus particulis temporum te inuenire potuit aut potuerit otiosum. quem profecto, quantum me dominus adiuuare dignatus est, elaboratum inter ecclesiasticas curas meas non tibi ingererem inter publicas tuas, nisi ab homine dei, qui te familiarius nouit, audissem, quod tam libenter legas, ut etiam nocturnas aliquas horas lectioni uigilanter inpendas. 2 cf. p. 159, 25 4 flos] lucet tios T 6 esset B peneteat m. 1 K ergo om. T quod-eum om. T 7 ne-Ambrosium om. B peneteat m. 1 K 9 fuit om. P dictandum laboriosus", + "candidate_score": 0.647479, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_92", + "bdc_text": "Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_146", + "psc_text": "dicat: 'beatus Ambrosius episcopus, in cuius praecipue libris Romana elucet fides, qui scriptorum inter Latinos flos quidam speciosus enituit, cuius fidem et purissimum in scripturis sensum ne inimicus quidem ausus est reprehendere'. paeniteat ergo eum quod sensit aduersus Ambrosium, ne paeniteat eum quod sic laudauit Ambrosium. habes librum et molestia longitudinis et difficultate quaestionis quam mihi fuit ad dictandum, tam tibi ad legendum negotiosum, quibus particulis temporum te inuenire potuit aut potuerit otiosum. quem profecto, quantum me dominus adiuuare dignatus est, elaboratum inter ecclesiasticas curas meas non tibi ingererem inter publicas tuas, nisi ab homine dei, qui te familiarius nouit, audissem, quod tam libenter legas, ut etiam nocturnas aliquas horas lectioni uigilanter inpendas. 2 cf. p. 159, 25 4 flos] lucet tios T 6 esset B peneteat m. 1 K ergo om. T quod-eum om. T 7 ne-Ambrosium om. B peneteat m. 1 K 9 fuit om. P dictandum laboriosus", + "candidate_score": 0.600432, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1", + "max_score": 0.68958, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_89_91", + "bdc_text": "tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det . Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_517", + "psc_text": "diligentinediligentius, ne forte inuenias in Latinae locutionis auctoribus, quibus grammaticorum artificialia seruiunt, non semper istum gradum quod ante positum est augere, sed aliquando contrario superferri. cuius locutionis exemplum interim mihi ex apostoli epistula occurrit quam scripsit ad Hebraeos. cum enim loqueretur de benedictione terrae, quae accepta pluuia fructum reddit, deinde subiecit: proferens autem spinas et tribulos reproba et maledictioni proxima est, cuius finis in ustionem. quod ne illis quibus loquebatur optasse uideretur, confisi sumus autem, inquit, de uobis, fratres carissimi, meliora et 14 cf. c. 26, 29 24 Hebr. 6. 8 26 Hebr. 6, 9 1 doces Ym2v 5 sic] sicut Z .7 collegi WXml Yml quia si] quasi W 9 ego) ergo TVXYml alt. in om. B 10 artiftcialia nos Zml grammaticae XmSZv 11 qaid] qui W 18 obicem WYml 14 ante cacegorian W anticategoriam XYm211 antecategoriam Yml ante cacegoriam 22 anticathegoriam Z rethorica RZ 15 pnatasti Ff* 17", + "candidate_score": 0.68958, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_42_44", + "bdc_text": "Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri . Hoc tu unice poteris pro autoritate , qua in ecclesia tua polles , promovere . Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_245", + "psc_text": "dominicis horreis condi, fructum pro opere nostro et labore capiamus. apostolus in epistula sua dicit: 2 Cypr. De eccl. cath. unitate c. 5 15 Prou. 24, 22 21 Cypr. epist. 54, 3 2 inquid WR 4 porregit WXYml 7 pandit Cypr. codd. WOmSMml et Hartel 10 aiaerso W 14 excassationibus R 17 pr. sint W 19 prae(pre-y)sbiteram WY 21 inquid R 22 zyzania W 23 auc W 24 cernimas ipsi de ecclesia om. WXmJYR 26 esse-frumentum in mg. W com Wml 'in domo autem magna non solum uasa sunt aurea et argentea, sed et lignea et fictilia. et quaedam quidem honorata, quaedam inhonorata.'nos operam demus et quantum possumus laboremus, ut uas aureum et argenteum simus. ceterum fictilia uasa confringere domino soli concessum est cui uirga ferrea data est. esse non potest maior domino suo seruus nec quisquam sibi quod soli filio pater tribuit uindicare, ut se putet aut ad aream", + "candidate_score": 0.685924, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_42_44", + "bdc_text": "Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri . Hoc tu unice poteris pro autoritate , qua in ecclesia tua polles , promovere . Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_262", + "psc_text": "non tamen inpediri debet aut fides aut caritas nostra, ut quoniam zizania esse in ecclesia cernimusipside ecclesiarecedamus. nobis tantummodo laborandum est ut frumentum esse possimus, ut cum coeperit frumentum dominicis horreis condi. fructum pro opere nostro et labore capiamus. apostolus in epistula sua dicit: (in domo autem magnamagni non solum uasa sunt aurea etargentea, sed etlignea et fictilia. et quaedam quidem honorata, quaedam inhonorata.' nos operam demus et quantum possnmus laboremus, ut uas aureum et argenteum simus. ceterum fictilia uasa confringere domino soli concessum est cui et uirga ferrea data est. esse non potest maior domino suo seruus nec quisquam sibi quod soli filio pater tribuit uindicare, ut se putet aut ad aream uentilandam etpurgandam palam uel uentilabrum iam ferre posse aut a frumento uniuersa zizania humano iudicio separare. 8 Cypr. epist. 54, 3 15 II Tim. 2, 20 21 cf. Ps. 2, 9 22 cf. Ioh. 13, 16 3", + "candidate_score": 0.685555, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_84", + "bdc_text": "ad vos relegando , quo errorem sacramentarium Argentorati male imbibitum Hierzu passt die Schilderung von Joachim Pur ( Agricola ) in einem Brief an Konrad Pelli kan vom 3 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_266", + "psc_text": "Ecce quantum nos abs te commemoratus beatus Cyprianus adiuuit, cui de baptismo repetendo si quid aliter sapuit, pro tantis meritis flagrantissimae caritatis corrigendum procul dubio dominus reuelauit, quia in ea uite permansit tamquam sarmentum tanto fructu pacis et dilectionis opulentum, ut etiam, si quid in eo purgandum repperiretur, si nulla re alia, certe falce martyrii purgaretur. quamquam itaque ad errorem uestrum conuincendum et si uolueritis corrigendum satis superque potuerint ista sufficere, tamen, ne quisquam arbitretur aliquid te in epistula posuisse, quod refellere non ualerem aut in quo te nostris contra Petilianum litteris nihil idoneum 9 cf. Ps. 25, 8 3 quid ampline Xml 4 insollerter Z 6 ecclesias WmlXYmlR 7 uellent] uel Jr 11 demonstratus Yml 12 possemuB Ym2Rv illa WXmlYmlli 17 zizania in WXml zizaniam YmlR 21 adinbit Wml 23 uita WYml 25 reperiretur WYm2v 26 martirii W respondisse demonstrare non possem, sequenti uolumine cetera uideamupuideamus. LIBER TERTIUS. §", + "candidate_score": 0.670823, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_41_43", + "bdc_text": "sine bonorum adiumento . Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri . Hoc tu unice poteris pro autoritate , qua in ecclesia tua polles , promovere .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_262", + "psc_text": "non tamen inpediri debet aut fides aut caritas nostra, ut quoniam zizania esse in ecclesia cernimusipside ecclesiarecedamus. nobis tantummodo laborandum est ut frumentum esse possimus, ut cum coeperit frumentum dominicis horreis condi. fructum pro opere nostro et labore capiamus. apostolus in epistula sua dicit: (in domo autem magnamagni non solum uasa sunt aurea etargentea, sed etlignea et fictilia. et quaedam quidem honorata, quaedam inhonorata.' nos operam demus et quantum possnmus laboremus, ut uas aureum et argenteum simus. ceterum fictilia uasa confringere domino soli concessum est cui et uirga ferrea data est. esse non potest maior domino suo seruus nec quisquam sibi quod soli filio pater tribuit uindicare, ut se putet aut ad aream uentilandam etpurgandam palam uel uentilabrum iam ferre posse aut a frumento uniuersa zizania humano iudicio separare. 8 Cypr. epist. 54, 3 15 II Tim. 2, 20 21 cf. Ps. 2, 9 22 cf. Ioh. 13, 16 3", + "candidate_score": 0.662482, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_41_43", + "bdc_text": "sine bonorum adiumento . Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri . Hoc tu unice poteris pro autoritate , qua in ecclesia tua polles , promovere .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_245", + "psc_text": "dominicis horreis condi, fructum pro opere nostro et labore capiamus. apostolus in epistula sua dicit: 2 Cypr. De eccl. cath. unitate c. 5 15 Prou. 24, 22 21 Cypr. epist. 54, 3 2 inquid WR 4 porregit WXYml 7 pandit Cypr. codd. WOmSMml et Hartel 10 aiaerso W 14 excassationibus R 17 pr. sint W 19 prae(pre-y)sbiteram WY 21 inquid R 22 zyzania W 23 auc W 24 cernimas ipsi de ecclesia om. WXmJYR 26 esse-frumentum in mg. W com Wml 'in domo autem magna non solum uasa sunt aurea et argentea, sed et lignea et fictilia. et quaedam quidem honorata, quaedam inhonorata.'nos operam demus et quantum possumus laboremus, ut uas aureum et argenteum simus. ceterum fictilia uasa confringere domino soli concessum est cui uirga ferrea data est. esse non potest maior domino suo seruus nec quisquam sibi quod soli filio pater tribuit uindicare, ut se putet aut ad aream", + "candidate_score": 0.66013, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_84_86", + "bdc_text": "ad vos relegando , quo errorem sacramentarium Argentorati male imbibitum Hierzu passt die Schilderung von Joachim Pur ( Agricola ) in einem Brief an Konrad Pelli kan vom 3 . September 1545 aus Kempten ( Zürich ZB , Ms F 47. 124 ) : Agricola berichtet darin über ein Gespräch mit Straßburger Predigern , wohl aus dem Jahr 1545 , die ihn über den Grund seines Exils und die Abendmahlsfeier in [ Schaffhausen ] und [ Zürich] befragten ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_385", + "psc_text": "si quos tales in sacramentorum eius communione cognouero, uerbo et disciplina domini emendo quos possum, tolero quos emendare non possum. fugio paleam, ne hoc sim, non aream, ne nihil sim. § 40 Proinde noli frustra in hac sententia uentilari. magis enim me ammonet, quomodo id agam, praeceptum apostolicum quod ipse posuisti: ne commiinicescommunices peccatis alienis; te ipsum castum se-rltlt. nam ut ostenderet, quemadmodum quisque non communicaret peccatis alienis, ad hoc addidit: te ipsum castum serua. non enim, qui se castum seruat, communicat peccatis alienis, quamuis non eorum peccata, sed illa quae ad iudicium sibi sumunt dei sacramenta communicet cum eis, a quibus se castum seruando fecit alienum. alioquin etiam Cyprianus, quod absit, peccatis raptorum et faeneratorum collegarum communicabat, cum quibus tamen in communione diuinorum sacramentorum manebat, de quibus 6 epiat. Cresc. 11 cf. Gal. 6, 5 20 epiat. Creec. et I Tiiu. 5, Z2 4 zi(ze-i )zaniae YR 7 displicent", + "candidate_score": 0.651762, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_48_50", + "bdc_text": "Si nos exaudieris , patrem ipsius una nobiscum tibi alioquin devinctos reddes devinctissimosIn den Verzeichnissen der Stipendiaten findet sich kein Hin weis auf eine Aufnahme Grübels. . Caeterum consulHans von Waldkirch oder Hans Ziegler ; s. Fabian , Geheime Räte 457 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_353", + "psc_text": "reddere rationem. Secundus Felici a Rotaria, (Nabor a) Centurionis, Uictori a Garbe dixit: quid uobis uidetur? responderunt: habent deum cui reddant rationem. Secundus dixit: uos scitis et deus: sedete. et omnes responderunt: deo gratias. § 31 Hos tu traditores, qui cum aliis apud Carthaginem in Caecilianum et socios eius dixerunt sententias, inter quos et Siluanus Cirtensis fuit, de cuius traditione gesta mox inseram, praeclara uidelicet ratione defendes. hoc enim de his tam pluribus utique dicturus es, quod de uno Siluano tamquam magnum aliquid dictandum putasti, hinc te arbitratus manifeste falsum crimen quod ei traditionis obicitur demonstrare, quia interposuisti sententiam eius, quam in concilio inter ceteros episcopos contra Caecilianum et alios communionis eius participes dixit, tamquam fieri non posset, ut traditores traditor condemnaret. prudentius enim tu uides ista quam Paulus apostolus. nam ille quibusdam res obiciebat absurdas nec considerabat non posse fieri quod dicebat: qui praedicas non 16 apud Carthaginem] non", + "candidate_score": 0.646808, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_47_49", + "bdc_text": "Tum , non dubito , senties me vera scripsisse . Si nos exaudieris , patrem ipsius una nobiscum tibi alioquin devinctos reddes devinctissimosIn den Verzeichnissen der Stipendiaten findet sich kein Hin weis auf eine Aufnahme Grübels. . Caeterum consulHans von Waldkirch oder Hans Ziegler ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_208", + "psc_text": "dixisti, tu scripsisti: te ipsum audi, lege te ipsum. si omnis peccator tamquam mortuus non potest baptizare, nec occultus potest. non enim. quia occultus, ideo uiuus est, cum multo profundius etiam mendacio simulationis absumptus sit. minus enim mortuus diceretur, si saltem confiteretur, sed fit in illo quod alio loco scriptum est: a mortuo, uelut qui non sit, perit confessio. ab isto mortuo in tanta mortis profunditate demerso quos baptizatos esse claruerit, non rebaptizatis, et ab eis baptizatos, qui in ultimis terris nec Caeciliani nec Maiorini nec Donati nomen audierunt, rebaptizare, si possitis, minime dubitatis, obicientes eis: qui baptizatur a mortuo quid ei prodest lauatio eius?,mortuos dicentes ad quos Afrorum cadauerum, quorumlibet illa fuerint, nec aura potuit peruenire, et mortuum non putantes qui proprium potest occultare flagitium, cum scriptura clamet: a mortuo, uelut qui non sit, perit confessio. itane, quia fictus est, mortuus non est, cum magis propter ipsam fictionem carendo", + "candidate_score": 0.646699, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_86_88", + "bdc_text": "Agricola berichtet darin über ein Gespräch mit Straßburger Predigern , wohl aus dem Jahr 1545 , die ihn über den Grund seines Exils und die Abendmahlsfeier in [ Schaffhausen ] und [ Zürich] befragten ; Agricola äußerte daraufhin scharfe Kritik , u.a . am lauten Geräusch beim Brechen des Brotes und an der auch durch Heranwachsende vorgenommenen Austeilung .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_384", + "psc_text": "boni frumentum, si autem mali palea fuerunt. uos autem quos tam manifestae ecclesiae zizania uel palea maculare non posset, quae causa fuit uestrae diuisionis nisi adpetitus sacrilegi schismatis? si tibi, inquis, displicet, inproba, fuge et relinque ecclesiam traditorum, noli errantium mniorummaiorum tuorum sequi llestigia. ad hoc respondeo: si nec illi fuerunt traditores, maiores mei sunt; si fuerunt quod ego non sum, non sunt maiores mei. ecclesiam teneo plenam tritico et palea. non dico si alios, qui suam sarcinam portant, sed si me ipsum in ea mihi ostenderes traditorem, ubi mihi licet in melius commutari, non mihi opus est inde separari. si quos tales in sacramentorum eius communione cognouero, uerbo et disciplina domini emendo quos possum, tolero quos emendare non possum. fugio paleam, ne hoc sim, non aream, ne nihil sim. § 40 Proinde noli frustra in hac sententia uentilari. magis enim me ammonet, quomodo id agam, praeceptum apostolicum quod ipse", + "candidate_score": 0.639243, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_83_85", + "bdc_text": "Roland Hofer , Staatsarchiv Schaffhausen) . ad vos relegando , quo errorem sacramentarium Argentorati male imbibitum Hierzu passt die Schilderung von Joachim Pur ( Agricola ) in einem Brief an Konrad Pelli kan vom 3 . September 1545 aus Kempten ( Zürich ZB , Ms F 47. 124 ) :", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_390", + "psc_text": "XYRZ 21 processit XYRZv ereatricem uel fontem caputue constituo. sed tu ad ilhid redis in quo Petilianus errauit, ne, cum quisque naeciturnascitur in sanctificatione baptismatis, Christus sit origo caputque nascentis, et non me uenire in maledictum de quo scriptum est: male dietus omnis qui spem suam ponit in homine, cum te aliunde non inuoluas nec, cum resilueris, in aliud recidas. § 42 Sed et testimonio me admones de soripturisscripturis, quid tibi adhuc ad ista respondeam. dicis enim propter hoc seriptumscriptum esse: in legalibus patrum uestrorum ne ambulltturitis nec aduertis dictum esse Iudaeis, ut mala facta pstram suorum non imitarentur, non ut ab illo dei populo soinderenturscinderentur. si ergo licuit regi Dauid Samuheli Esaiae Hieremiae Zachariae ceterisque sanctis et prophetis dei inter contemptores legis dei mandata seruare atque in illos ipsos mandati transgressores multa digna et uera uerba iaculari, patrum quoque illa peccata, quibus sub Moyse ita offenderunt deum, ut nemo", + "candidate_score": 0.639046, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_83_85", + "bdc_text": "Roland Hofer , Staatsarchiv Schaffhausen) . ad vos relegando , quo errorem sacramentarium Argentorati male imbibitum Hierzu passt die Schilderung von Joachim Pur ( Agricola ) in einem Brief an Konrad Pelli kan vom 3 . September 1545 aus Kempten ( Zürich ZB , Ms F 47. 124 ) :", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_162", + "psc_text": "cui tanto ante prophetatum est: fons aquae tuae sit tibi proprius et nemo alienus communicet tibi. de hac enim ecclesia et de isto fonte dicitur et in 4 Iob. 7, 37 6 Ioh. 7, 39 11 cf. loh. 4, 1 12 Act. 1, 5 16 cf. Act. 2, 1-4 21 Ps. 45, 5 24 Prou. 5, 17 1 quamuis om. W quia] qui Yml quae WYm2Bv 2 manabit WmJYml 4 domum Yml 10 labacri Wml 12 iohannis XmlYmi 13 baptizabimini spiritu sancto v 15 spiritus eanctus Z 16 eos] eo WmlXZ talem Rm1 acciperant WmlXmlYml acciperent Xm2Ym2Zv, cf. Petil. II 32, 74 init. 17 loqueretur Yml 18 accepturam R 19 unitate v 20 inuisibile Yml flumini S 21 laetificat XYBZv (impetus = όρμήματατα) 24 ante om. Wml Cantico canticorum: hortus conclusus, fons signatus, puteus aquae uiuae. § 18 Haec uestri de uisibili baptismatis sacramento accipientes tantum errant, ut res absurdissimas", + "candidate_score": 0.636518, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_86", + "bdc_text": "Agricola berichtet darin über ein Gespräch mit Straßburger Predigern , wohl aus dem Jahr 1545 , die ihn über den Grund seines Exils und die Abendmahlsfeier in [ Schaffhausen ] und [ Zürich] befragten ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_496", + "psc_text": "autem causa illa uestra cum ueris, quod tibi elegisti, documentis suis ad iudicium transmarinarum ecclesiarum non est perducta, quomodo ab eis potuerunt tot episcopi in suis plebibus constituti causa incognita et ad se omnino non delata iure damnari? aut quomodo debuerunt Afri christiani, non dico illi, qui eos putauerant innocentes, 22 cf. Matth. 13, 29-30 23 cf. Cypr. epist. 54, 3 1 effandere Wml 8 communicatis Xm2Zv 10 nobis (om. cum) R 15 eligit HT 16 qui II m7 18 retorum WXm2YmlZ iudit(-c-JR)ium YR 20 obicire W minine r communionis WXmJYml 24 nec WXmlYml 25 perireetis Xml pariretis R 26 elegistis WXYml 30 putauerunt YmlRv 31* uerum etiam illi, si qui eos nouerant traditores, propter zizania, quae in ecclesia esse cernebant, a frumentorum tam longe lateque crescentium et hos ignorantium tam manifesta innocentia (se) separare, ut propter crimen alienum, quo pro unitate tolerato non macularentur, uiolatae ipsius unitatis crimine damnarentur?", + "candidate_score": 0.62814, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_51", + "bdc_text": "noster nuper recitavit nobis , quod mentionem fecerit apud teEin entsprechender Brief liegt nicht vor .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_128", + "psc_text": "tunc illi fortasse, si non ipsa rerum . euidentia contremescerent, continuo consilium suum, magnum uidelicet atque acutum, proferrent et dicerent: 'quis iste nobis est cuius epistulam geris? laicus noster est; nobis uinceret, uincitur sibi.' tum ego si adessem, conuersus ad te dicerem: (tu saltem, obsecro, dic nobis, quid isti faciunt. ecce apud nos baptizatum rebaptizare disponunt. certe ergo nobis et uobis una religio, eadem sacramenta, nihil in christiana obseruatione diuersum'? an responderes: 'sed Christi baptismus non est religio, non est sacramentum, non est obseruatio christiana*? auerterit deus hanc a tua mente dementiam. quid igitur mihi responderes urguenti ac dicenti: 'una nobis uobisque religio est; quibus autem baptismus unus non est, non est una religio; ergo nobis uobisque unus est baptismus. eadem nobis et uobis sunt sacramenta; quibus autem idem baptismus non est, non sunt eadem sacramenta; ergo idem nobis et uobis est baptismus. nihil est nobis et uobis in christiana", + "candidate_score": 0.578966, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf036", + "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae", + "max_score": 0.688598, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_89_91", + "bdc_text": "tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det . Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_203", + "psc_text": "ut semper habeas, in qua ut semper proficias, cum timore et tremore tuam salutem operare. Nec lectio desit operibus bonis, nec bona opera desint studio lectionis. Bona coram Deo et hominibus provide. Scripturis sanctis studium tui cordis impende; et ibi qui fueris, qui sis, quique debeas esse cognosce. Ad has si humilis et mitis accesseris, ibi profecto invenies, et praevenientem gratiam, qua potest elisus surgere; et comitantem, qua viam recti queat itineris currere; et subsequentem, qua valeat ad regni coelestis beatitudinem pervenire. 13. Sanctam multumque in Christo venerabilem matrem vestram, quae tuo spiritali studio Christiana fide et vere materna caritate concordat, sed et venerabilem sororem tibi jam in Christo conjugem tuam, obsecro, salutare digneris. Inseparabilis Trinitas protectione vos virtutis suae custodiat, quod opto, domine illustris fili. EPISTOLA VII. AD VENANTIAM. De recta Poenitentia, et futura retributione. Dominae illustri et merito venerabili filiae VENANTIAE, FULGENTIUS, servorum Christi famulus, in Domino salutem.", + "candidate_score": 0.688598, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_100_102", + "bdc_text": "Tuus ex animo Simpertus Vogtius . [ Adresse auf der Rückseite : ] Doctrina et pietate conspicuo d. Henrycho Bullingero , fratri suo in Christo dilectissimo , ecclesiaste Tigurino .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_182", + "psc_text": "Odientes malum, adhaerentes bono, caritate fraternitatis invicem diligentes (Rom. XII, 9, 10) . 9. Hinc est quod in undecimo Confessionum libro egregius ille doctor, beatus scilicet Augustinus, cum Deo amorem suum quem « ut eum diligeret ab ipso acceperat, confiteretur, ait: Jam dixi, et dicam: amore amoris tui facio istud (S. August. XI Confess., 1). » Psalmum quoque centesimum duodevigesimum exponens, cum illius loci intelligentiam explanaret ubi dicitur: Incola ego sum in terra, ne abscondas a me mandata tua (Psal. CXVIII, 19) ; 185 post aliqua sic ait: « Quid autem diligendum diligitur, si ipsa dilectio non diligatur? Unde consequenter iste incola in terra, cum Dei mandata ne a se absconderentur orasset, in quibus dilectio praecipitur, vel sola, vel maxime, et ipsius dilectionis dilectionem se velle habere proclamat dicens: Concupivit anima mea desiderare justificationes tuas, in omni tempore (Idem in psal. CXVIII conc. 8) . » Nonne tibi videtur aperte", + "candidate_score": 0.660321, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_102", + "bdc_text": "] Doctrina et pietate conspicuo d. Henrycho Bullingero , fratri suo in Christo dilectissimo , ecclesiaste Tigurino .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_181", + "psc_text": "et cum Christo desideraret esse, et officium vellet piae necessitatis implere; caritatem igitur utrobique dilexit, quam semper in bona voluntate spiravit. 8. In dilectione proximi diligitur et caritas. Dilectio Dei et proximi est dilectio caritatis. --Quisquis itaque secundum caritatem (quae Deus est) diligit fratrem, ipsam in eo quam maxime diligit caritatem. Ideo cum Salvator noster apostolos suos novo dignaretur innovare mandato, dicens: Mandatum novum do vobis, ut invicem diligatis (Joan. XIII, 34) , jubens per se fraternitatem diligi, ipsam quoque caritatem fraternitatis per apostolum Paulum praecipit diligendam. Christo enim in se loquente, gentium Magister vult nos dilectionem habere sine simulatione: Odientes malum, adhaerentes bono, caritate fraternitatis invicem diligentes (Rom. XII, 9, 10) . 9. Hinc est quod in undecimo Confessionum libro egregius ille doctor, beatus scilicet Augustinus, cum Deo amorem suum quem « ut eum diligeret ab ipso acceperat, confiteretur, ait: Jam dixi, et dicam: amore amoris tui facio istud", + "candidate_score": 0.654796, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa044.opp-lat1", + "max_score": 0.687916, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_46_48", + "bdc_text": "Dabitur ei forte aliquantum temporis , quo profectum in ipso literarium liceat diiudicare . Tum , non dubito , senties me vera scripsisse . Si nos exaudieris , patrem ipsius una nobiscum tibi alioquin devinctos reddes devinctissimosIn den Verzeichnissen der Stipendiaten findet sich kein Hin weis auf eine Aufnahme Grübels. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa044.opp-lat1_window_176", + "psc_text": "pater. sane ea diligentia uentilasse sanctitatem tuam textum eiusdem libelli reperimus, ut ad singulos apices responsa reddita stupeamus, siue in his quae refutare, detestari ac fugere deceat christianum siue in illis in quibus non satis inuenitur errasse, quamuis nescio qua calliditate in ipsis quoque gratiam dei credidit supprimendam. sed unum est quod nos in tanto beneficio afficit, quia tarde hoc tam praeclarum gratiae dei munus effulsit, siquidem contigit absentes fieri quosdam, quorum caecitati ista tam perspicuae ueritatis illustratio deberetur, ad quos etsi tardius non diffidimus propitio deo eandem gratiam peruenire, qui uult omnes homines saluos fieri et ad agnitionem ueritatis uenire. nos uero, etsi olim spiritu caritatis, qui in te est, docti subiectionem eius abiecerimus erroris, in hoc etiam nunc gratias agimus, quod haec quae ante credidimus nunc aliis aperire 4 cf. libr. De nat. et gratia 7 Ep. 168 (cf. XXXIII 741 M.j 10 Ps. 106, 20 22 I", + "candidate_score": 0.687916, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_46_48", + "bdc_text": "Dabitur ei forte aliquantum temporis , quo profectum in ipso literarium liceat diiudicare . Tum , non dubito , senties me vera scripsisse . Si nos exaudieris , patrem ipsius una nobiscum tibi alioquin devinctos reddes devinctissimosIn den Verzeichnissen der Stipendiaten findet sich kein Hin weis auf eine Aufnahme Grübels. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa044.opp-lat1_window_72", + "psc_text": "audisse dubitari. considerantes itaque optime nobis seruorum dei cognitam fidem de hac re non posse mentiri, restare uidebatur, ut Pelagium potius in episcopali iudicio crederemus fuisse mentitum, nisi fieri potuisse cogitaremus etiam ante annos tam multos aliquid sub eius nomine, non tamen ab illo fuisse conscriptum; neque enim isti eosdem libros ab ipso se accepisse uel quod ipsius essent ab eodem audisse dicebant. nam et mihi quidam fratres nostri nonnulla opuscula sub meo nomine - in Hispaniam uenisse dixerunt, quae quidem ab eis qui alia nostra legissent non agnoscerentur, ab aliis tamen nostra esse crederentur. § 20 Illud sane quod Pelagius suum esse confessus est, adhuc latebrosum est; sed puto quod in istorum gestorum' consequentibus partibus elucebit. ait enim: 'posse quidem hominem esse sine peccato et dei mandata custodire, si uelit. diximus; hanc enim possibilitatem deus illi dedit. non autem diximus quod inueniatur aliquis ab infantia usque ad senectam qui", + "candidate_score": 0.678204, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_44_46", + "bdc_text": "Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles . Nam adulescens aliquandiu sub me stipendia literaria fecit neque id infoeliciter , quantum ego iudicare possum , adeo ut pater per me persuasus eum a studiis honestioribus subtrahere noluerit . Dabitur ei forte aliquantum temporis , quo profectum in ipso literarium liceat diiudicare .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa044.opp-lat1_window_138", + "psc_text": "ccommendatum'. quid autem commendamus deo, nisi quae oramus ut seruet. in quibus et ipsa est fides nostra? nam quid aliud apostolo Petro dominus commendauit orando, unde illi ait: ego rogaui pro te, Petre, ne deficiat fides tua, nisi ut eius deus seruet fidem, ne temptationi cedendo deficeret? quocirca, o beate Paule, magne gratiae praedicator, dicam nec timeam — quis enim mihi minime succensebit ista dicenti quam tu, qui ea dicenda dixisti et docenda docuisti? — dicam, inquam, nec timAamtimeam: redditur quidem meritis tuis corona sua, sed dei dona sunt merita tua. § 36 Redditur ergo debitum praemium apostolo digno, sed ipsum apostolatum indebitum gratia donauit indigno. an hoc me dixisse paenitebit? absit; eius enim testimonio ab hac inuidia defensabor nec me quisquam uocabit audacem, nisi qui fuerit ausus ipsum uocare mendacem. ipse clamat, ipse testatur, ipse, ut in se dei dona commendet nec in se ipso, sed in domino glorietur,", + "candidate_score": 0.670441, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_1_3", + "bdc_text": "Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus . Sebastianus Grubelius Sebastian Grübel d. Ä. , symmysta meus , filium Sebastian Grubel d. J. , geb. um 1529 in St. Gallen , gest. 1595 in Schaffhausen , Sohn des Pfarrers Sebastian Grübel d.Ä .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa044.opp-lat1_window_175", + "psc_text": "V suspicatnr F1 24 simulacre Lx hoc F 25 hoc FV. quibus eum ipsum recordabuntur magistrum? ecce, ut alios taceam, Timasium et Iacobum quibus oculis, qua fronte conspiciet suos, aut dilectores et aliquando discipulos, ad quos librum scripsi, ubi libro eius respondi? qui certe quemadmodum mihi rescripserint, tacendum et praetereundum non putaui, sed exemplum litterarum subter adnexui. § 48 'Domino uere beatissimo et merito uenerabili patri episcopo Augustino Timasius et Iacobus in domino salutem. Ita nos refecit et recreauit gratia dei ministrata per uerbum tuum, ut prorsus germane dicamus: misit uerbum suum et sanauit eos, domine beatissime et merito ueuerabilisuenerabilis pater. sane ea diligentia uentilasse sanctitatem tuam textum eiusdem libelli reperimus, ut ad singulos apices responsa reddita stupeamus, siue in his quae refutare, detestari ac fugere deceat christianum siue in illis in quibus non satis inuenitur errasse, quamuis nescio qua calliditate in ipsis quoque gratiam dei credidit supprimendam. sed unum", + "candidate_score": 0.66977, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_2", + "bdc_text": "Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa044.opp-lat1_window_183", + "psc_text": "Et ego quidem in epistola mea, quam protulit, non solum ab eius laudibus temperaui, sed etiam, quantum potui, sine ullius commotione quaestionis de dei gratia recte sapere admonui. dixi eum quippe in salutatione dominum. quod epistolari more etiam non christianisChristianis quibusdam scribere solemus neque id mendaciter, quoniam omnibus ad salutem. quae in Christo est, consequendam debemus quodam modo liberam seruitutem. dixi dilectissimum, quod et nunc dico et si iratus fuerit, adhuc dicam, quoniam nisi erga eum dilectionem tenuero, illo irascente ipse mihi magis nocebo. dixi desiderantissimum, quoniam ualde cupiebam cum praesente aliquid colloqui; iam enim audieram contra gratiam, qua iustificamur, quando hinc aliqua commemoratio fieret, aperta eum contentione conari. denique litterarum ipsarum breuis 1 ubi, cum] ubicumque m. 1 F ubi cum forte m. 1 P dolore FFlVS o 3 uingeat F 4 in hoc] nichil F i h' iudi L in huiusmodi e 8 atque] uel eti§ V 9", + "candidate_score": 0.657366, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_2", + "bdc_text": "Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa044.opp-lat1_window_149", + "psc_text": "hominem ad profectum omnium uenire uirtutum'. § 38 Haec narrauit episcopus lohannesIohannes audiente Pelagio, qui utique posset honorifice dicere: fallitur sanctitas tua, non bene meministi, non dixi ad ista testimonia, quae de scripturis commemorasti 'ego sic credo', quoniam non ea sic intellego, quod gratia dei sic laboret cum homine, ut quod non peccat, non uolentis neque currentis, sed miserentis sit dei. § 39 Sunt enim quaedam expositiones epistolae Pauli, quae scribitur ad Romanos, quae ipsius Pelagii esse dicuntur, ubi hoc, quod scriptum est: non uolentis neque currentis. sed miserentis est dei, lnon ex personaPauli1 asserit (dictum, sed eum uoce interrogantis et redarguentis usum fuisse, cum hoc diceret, tamquam hoc dici utique non deberet'. non ergo, cum episcopus Iohannes plane istam sententiam esse apostoli agnouit eamque ideo commemorauit, ne Pelagius sine dei 3 I Cor. 15, 10 5. 18. 21 Rom. 9, 16 6 Ps. 126, 1 19 cf. Mercatoris Common.", + "candidate_score": 0.656504, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_24_26", + "bdc_text": "Hans Ulrich Bächtold , in : HLS V 748 ( mit weiterer Lit. ) . habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa044.opp-lat1_window_5", + "psc_text": "qui scientiam legis habuerit, sed adiuuari per legis scientiam ad non peccandum, sicut scriptum 16 cf. Ep. Zosimi (CSEL XXXV p. 100. 103. 104); cf. Photii in bibl. cod. 54 ed. Bekker I pag. 14 1 hiis LFF1 his ULlP m. 2 facerent FV2 2 nt mitius dicam om. VS crudelitatis LL1 3 nunc petracto (pertracto F1) V hunc ergo pertractato B ergo add. m. 2 F cmn ea pertracto om. SV 4 uidetur Vxd 7 Aurelii Augustini episcopi de gestis Pelagii capitulum primum incipit U capitulum primum cett. 8 nostro LULaFaP: meo FVSd 11 enim om. Zj1 13 hiis LP m. 1 15 de om. V patres S 16 Galli Heros] galienus LUL1 gallienus FFIPVSj cf. cap. XVI 17 sic FlP 19 quodque F 20 scribi F legis scientiam VSd 21 hoc UFVSd 22 illiJ isti ULIFl 23 nisi qui S est: legem in adiutorium dedit illis'. hoc audito", + "candidate_score": 0.653053, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_101_103", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Doctrina et pietate conspicuo d. Henrycho Bullingero , fratri suo in Christo dilectissimo , ecclesiaste Tigurino . Zürich.", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa044.opp-lat1_window_175", + "psc_text": "V suspicatnr F1 24 simulacre Lx hoc F 25 hoc FV. quibus eum ipsum recordabuntur magistrum? ecce, ut alios taceam, Timasium et Iacobum quibus oculis, qua fronte conspiciet suos, aut dilectores et aliquando discipulos, ad quos librum scripsi, ubi libro eius respondi? qui certe quemadmodum mihi rescripserint, tacendum et praetereundum non putaui, sed exemplum litterarum subter adnexui. § 48 'Domino uere beatissimo et merito uenerabili patri episcopo Augustino Timasius et Iacobus in domino salutem. Ita nos refecit et recreauit gratia dei ministrata per uerbum tuum, ut prorsus germane dicamus: misit uerbum suum et sanauit eos, domine beatissime et merito ueuerabilisuenerabilis pater. sane ea diligentia uentilasse sanctitatem tuam textum eiusdem libelli reperimus, ut ad singulos apices responsa reddita stupeamus, siue in his quae refutare, detestari ac fugere deceat christianum siue in illis in quibus non satis inuenitur errasse, quamuis nescio qua calliditate in ipsis quoque gratiam dei credidit supprimendam. sed unum", + "candidate_score": 0.65261, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_47_49", + "bdc_text": "Tum , non dubito , senties me vera scripsisse . Si nos exaudieris , patrem ipsius una nobiscum tibi alioquin devinctos reddes devinctissimosIn den Verzeichnissen der Stipendiaten findet sich kein Hin weis auf eine Aufnahme Grübels. . Caeterum consulHans von Waldkirch oder Hans Ziegler ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa044.opp-lat1_window_72", + "psc_text": "audisse dubitari. considerantes itaque optime nobis seruorum dei cognitam fidem de hac re non posse mentiri, restare uidebatur, ut Pelagium potius in episcopali iudicio crederemus fuisse mentitum, nisi fieri potuisse cogitaremus etiam ante annos tam multos aliquid sub eius nomine, non tamen ab illo fuisse conscriptum; neque enim isti eosdem libros ab ipso se accepisse uel quod ipsius essent ab eodem audisse dicebant. nam et mihi quidam fratres nostri nonnulla opuscula sub meo nomine - in Hispaniam uenisse dixerunt, quae quidem ab eis qui alia nostra legissent non agnoscerentur, ab aliis tamen nostra esse crederentur. § 20 Illud sane quod Pelagius suum esse confessus est, adhuc latebrosum est; sed puto quod in istorum gestorum' consequentibus partibus elucebit. ait enim: 'posse quidem hominem esse sine peccato et dei mandata custodire, si uelit. diximus; hanc enim possibilitatem deus illi dedit. non autem diximus quod inueniatur aliquis ab infantia usque ad senectam qui", + "candidate_score": 0.652604, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_24_26", + "bdc_text": "Hans Ulrich Bächtold , in : HLS V 748 ( mit weiterer Lit. ) . habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa044.opp-lat1_window_4", + "psc_text": "suis posuerit, sed quid de his in praesenti examinatione responderit. alia est enim causa fidei non sanae, alia locutionis incautae. denique in his, quae de libello, quem dederunt sancti fratres et coepiscopi nostri Galli Heros et Lazarus, qui propter grauem — sicut postea probabilius comperimus — unius eorum aegritudinem praesentes esse minime potuerunt, recitata sunt obiecta Pelagio, illud est primum, quod in libro suo quodam scribit aplis (s 8. I.) F 17 auferrimus F gratiam m. 1 F 18 ea S 22 negabus S 23 e.go F accipiantur d 25 hec LxFlS et pronuntiarent om. U 26 eeclesiastico] occulto U eos LULXFXP m. 1, V2Sl deus in ecclesia, primo apostolos, secundo prophetas, tertio doctores, deinde uirtutes, deinde", + "candidate_score": 0.606753, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_80_82", + "bdc_text": "97 , 187 ; 98 , 185 ; 99 , 187 ( freundliche Auskunft von Herrn Dr .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa044.opp-lat1_window_124", + "psc_text": "intendentes spiritibus seductoribus, doctrinis daemoniorum etcetera?eratet doctor gentium in fide et ueritate et operabatur uirtutes et sanitates; nam mordentem uiperam manu excussit illaesa et paralyticus ad uerbum eius restituta continuo salute surrexit. adiutoria quae dicat obscurum est, quoniam uis huius uerbi late patet. quis tamen huic et istam gratiam defuisse dicat, per cuius laborem salutem hominum sic constat adiutam? quid uero eius gubernatione praeclarius, quando et per eum dominus tunc tot ecclesias gubernauit et per eius epistolas nunc gubernat? iam genera linguarum quae illi deesse potuerunt, cum ipse dicat: gratias deo quod omnium uestrum lingua loquor? quia ergo istorum omnium nihil apostolo Paulo defuisse credendum est, propterea responsionem Pelagii omnes gratias ei donatas esse dicentis iudices approbauerunt. sed sunt et aliae gratiae, quae hic commemoratae non sunt. neque enim, quamuis esset apostolus Paulus multum excellens membrum Christi corporis, nullas plures et ampliores 7 I Tim. 4, 1 10 I Tim.", + "candidate_score": 0.605063, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_96_98", + "bdc_text": "caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi . iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa044.opp-lat1_window_187", + "psc_text": "desiderantissimo fratri Pelagio Augustinus in domino salutem. Gratias ago plllrimumplurimum. quod me litteris tuis exhilarare dignatus es et certum facere de salute uestra. retribuat tibi dominus bona, quibus semper sis bonus, et cum illo aeterno uiuas in aeternum, domine dilectissime et desiderantissime frater. ego autem, etsi in me non agnosco praeconia de me tua, quae tuae benignitatis epistola continet, beneuolo tamen animo erga exiguitatem meam ingratus esse non possum, simul admonens, ut potius ores pro me, quo talis a domino fiam, qualem me iam esse 13 Eom. 9. 16 17 Ep. 146 (cf. XXXIII 596 M.) 2 esilarasset LUFF1 faciendum F 3 sic V correptos m. 1 F nolumus Ll salute ag ?gorurp F 4 uellej esse LULl]?' ei) enim FlV2 et S 6 uel corr. m. 2 ex cum F 7 simul-aeternam om. S 9 laudarat F et Ll 11 sic om. F 12 quod] quem S 14 breui", + "candidate_score": 0.589922, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae", + "max_score": 0.68768, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino etc . Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", + "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", + "candidate_score": 0.68768, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_89_91", + "bdc_text": "tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det . Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2759", + "psc_text": "loquar, id est non ea quae extra te, sed in te sunt, tantum considerans. Praeter psalmorum et orationis ordinem, quod tibi Hora Tertia, Sexta, Nona, ad Vesperum, Media nocte, et Mane semper est exercendum, statue quot horis sanctam Scripturam ediscere debeas; quanto tempore legere, non ad laborem, sed ad delectationem et instructionem animae. Cumque haec finieris spatia, et frequenter te ad figenda genua, sollicitudo animae suscitaverit, habeto lanam semper in manibus, vel staminis pollice fila deducito, vel ad torquenda subtegmina in alveolis fusa vertantur; aliarumque neta, aut in globum collige, aut texenda compone. Quae texta sunt, inspice: quae errata, reprehende: quae facienda, constitue. Si tantis operum varietatibus fueris occupata, nunquam dies tibi longi erunt: sed quamvis aestivis tendantur solibus, breves videbuntur, 992 in quibus aliquid operis praetermissum est. Haec observans, et teipsam salvabis, et alias, et eris magistra sanctae conversationis, multarumque castitatem lucrum tuum facies, Scriptura dicente: In desideriis est", + "candidate_score": 0.682291, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_1_3", + "bdc_text": "Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus . Sebastianus Grubelius Sebastian Grübel d. Ä. , symmysta meus , filium Sebastian Grubel d. J. , geb. um 1529 in St. Gallen , gest. 1595 in Schaffhausen , Sohn des Pfarrers Sebastian Grübel d.Ä .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_306", + "psc_text": "quasi in pulchro corpore, rara naevorum sorde respergitur. Neque vero moneo, ne de divitiis glorieris, ne de generis nobilitate te jactes, ne te caeteris praeferas. Scio humilitatem tuam: scio te ex affectu dicere: « Domine, non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei » (Psal. 130. 1). Novi apud te, et apud matrem tuam, superbiam, per quam diabolus cecidit, penitus locum non habere. Unde ad te super ea scribere superfluum sit. Stultissimum quippe est docere, quod noverit ille quem doceas. Sed ne hoc ipsum tibi jactantiam generet, quod saeculi jactantiam contempsisti; ne cogitatio tacita subrepat, ut quia in auratis vestibus placere desisti, placere coneris in sordidis: et si quando in conventum fratrum veneris vel sororum, humilies sedeas, scabello te causeris indignam. Vocem ex industria, quasi confecta jejuniis, non tenues; et deficientis imitata gressum, humeris innitaris alterius. Sunt quippe nonnullae exterminantes facies suas, ut appareant hominibus jejunantes: quae statim", + "candidate_score": 0.673884, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_26_28", + "bdc_text": "habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae . Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2672", + "psc_text": "Docet quibus rudimentis imbuenda sit rudis aetas puellae, virginitati destinatae, prius quam boni maligue discrimen noverit. 1. Causa difficilis, parvulae scribere, quae non intelligit quid loquaris: cujus animum nescias: de cujus voluntate periculose promittas; ut secundum praeclari Oratoris exodium, spes in ea magis laudanda sit, quam res. Quid enim horteris ad continentiam, quae placentas desiderat? quae in sinu matris garrula voce balbutit? cui dulciora sunt mella, quam verba? Audiat profunda Apostoli, quae anilibus magis fabulis delectatur? Prophetarum aenigmata sentiat, quam tristior gerulae vultus exagitat? Evangelii intelligat majestatem, ad cujus fulgura omnis mortalium sensus hebetatur? Ut parenti subjiciatur horter, quae manu tenera ridentem verberat matrem? Itaque Pacatula nostra hoc epistolium post lectura suscipiat. Interim, modo litterarum elementa cognoscat, jungat syllabas, discat nomina, verba consociet: atque ut voce tinnula ista meditetur, proponantur ei crustula: mulsa praemia, et quidquid gustu suave est: quod vernat in floribus, quod rutilat in gemmis, quod blanditur in", + "candidate_score": 0.671667, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_1_3", + "bdc_text": "Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus . Sebastianus Grubelius Sebastian Grübel d. Ä. , symmysta meus , filium Sebastian Grubel d. J. , geb. um 1529 in St. Gallen , gest. 1595 in Schaffhausen , Sohn des Pfarrers Sebastian Grübel d.Ä .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2142", + "psc_text": "abs te corrigendum fecisse me noveram. Exceptis autem familiaribus tuis, teipsum obsecro per gratiam, qua redempti sumus, ut quaecumque tua bona, quae Domini bonitate tibi concessa sunt, in litteris meis posui, non me existimes insidioso blandiloquio posuisse. Si quid autem in te peccavi, dimittas mihi. Nec illud, quod de nescio cujus Poetae facto ineptius fortasse, quam litteratius a me commemoratum est, amplius quam dixi, ad te trahas: cum continuo subjecerim, non hoc ideo me dixisse, ut oculos cordis reciperes, quos absit unquam ut amiseris; sed ut adverteres, quos sanos ac vigiles haberes. Propter solam ergo παλινῳδίαν si scripserimus aliquid, quod scripto posteriore destruere debeamus, imitandam, non propter Stesichori caecitatem, quam cordi tuo nec tribui, nec timui, attengendum illud existimavi: atque identidem rogo, ut me fidenter corrigas, ubi mihi hoc opus esse perspexeris. Quanquam enim secundum honorum vocabula, quae jam Ecclesiae usus obtinuit: Episcopatus Presbyterio major sit: tamen in multis rebus", + "candidate_score": 0.671071, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_1_3", + "bdc_text": "Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus . Sebastianus Grubelius Sebastian Grübel d. Ä. , symmysta meus , filium Sebastian Grubel d. J. , geb. um 1529 in St. Gallen , gest. 1595 in Schaffhausen , Sohn des Pfarrers Sebastian Grübel d.Ä .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_643", + "psc_text": "In nostro arbitrio est, vel Lazarum sequi, vel divitem. EPISTOLA XLIX AD PAMMACHIUM. Apologeticam superiorem Epistolam Pammachio mittit, eidemque gratulatur quod ab omnibus dignus haberetur Sacerdotio; tandem eum invitat ad lectionem translationum suarum ex Hebraeo, et aliorum opusculorum. 1. Christiani interdum pudoris est, etiam apud amicos tacere, et humilitatem suam magis silentio consolari, quam retractando veteres amicitas, ambitionis crimen incurrere. Quamdiu tacuisti, tacui, nec expostulare unquam super hac re volui: ne non amicum quaerere, sed potentiorem viderer expetere. Nunc autem provocatus officio litterarum, primas semper partes habere tentabo: et non tam rescribere, quam scribere; ut et verecunde hucusque tacuisse, et verecundius loqui coepisse cognoscar. 2. De opusculis meis contra Jovinianum, quod et prudenter et amanter feceris, exemplaria subtrahendo, optime novi. Sed nihil profuit ista diligentia, cum aliquanti ex Urbe venientes, mihi eadem lectitarent, quae se Romae excepisse referebant. In hac quoque provincia jam libri fuerant divulgati: et ut ipse legisti,", + "candidate_score": 0.670105, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_46_48", + "bdc_text": "Dabitur ei forte aliquantum temporis , quo profectum in ipso literarium liceat diiudicare . Tum , non dubito , senties me vera scripsisse . Si nos exaudieris , patrem ipsius una nobiscum tibi alioquin devinctos reddes devinctissimosIn den Verzeichnissen der Stipendiaten findet sich kein Hin weis auf eine Aufnahme Grübels. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2085", + "psc_text": "doctrinaque praepolleant, non ideo verum putem, quia ipsi ita senserunt; sed quia mihi vel per illos auctores Canonicos, vel probabili ratione, quod a vero non abhorreat, persuadere potuerunt. Nec te, mi frater, sentire aliquid aliter existimo: prorsus, inquam, non te arbitror, sic legi tuos libros velle, tanquam Prophetarum et [al. vel ] Apostolorum: de quorum scriptis quod omni errore careant dubitare nefarium est. Absit hoc a pia humilitate, et veraci de temetipso cogitatione, qua nisi esses praeditus, non utique diceres, (utinam mereremur complexus tuos, et collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus). » 4. « Quod si teipsum consideratione vitae ac morum tuorum, non simulate, nec fallaciter dixisse credo: quanto magis aequum est me credere Apostolum Paulum non aliud sensisse quam scripserit, ubi ait de Petro et Barnaba: Cum viderem quia non recte ingrediuntur [al. ingrediebantur, et ingrediantur] ad veritatem Evangelii, dixi Petro coram omnibus: si tu cum sis Judaeus,", + "candidate_score": 0.66947, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_25_27", + "bdc_text": "HLS V 748 ( mit weiterer Lit. ) . habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae . Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1406", + "psc_text": "pedes lavit, si afflictis abundanter praebuit, si omne opus bonum subsecuta est (1. Tim. 5. 9. et 10). Didicisti catalogum virtutum tuarum, quid debeas nomini tuo, quibus meritis secundum pudicitiae gradum possideas. Nec te moveat, quod sexagenaria eligatur vidua, et putes adolescentulas ab Apostolo reprobari. Et te crede eligi ab eo, qui discipulo dixerat: Nemo adolescentiam tuam contemnat (Ibid. 4. 12) ; non continentiam, sed aetatem. Alioquin omnes quae ante sexaginta annos viduatae sunt, hac lege accipient maritos. Sed quia rudem Christi instituebat Ecclesiam, et omni ordini providebat, praecipueque pauperibus, quorum ci cura cum Barnaba fuerat demandata; illas vult Ecclesiae opibus sustentari, quae propriis manibus non queunt laborare, quae vere viduae sunt, quas et aetas probat, et vita. Heli Sacerdos offendit Deum ob vitia liberorum. Ergo e contrario placatur Deus virtutibus eorum, « si permanserint 504 in fide et caritate, et sanctitate cum pudicitia » (1. Tim. 2. 15). «", + "candidate_score": 0.668086, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_46_48", + "bdc_text": "Dabitur ei forte aliquantum temporis , quo profectum in ipso literarium liceat diiudicare . Tum , non dubito , senties me vera scripsisse . Si nos exaudieris , patrem ipsius una nobiscum tibi alioquin devinctos reddes devinctissimosIn den Verzeichnissen der Stipendiaten findet sich kein Hin weis auf eine Aufnahme Grübels. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1254", + "psc_text": "ut possideat, sed ut interficiat. ECCLESIA QUEM scit suum esse, libenter concedit aemulae, dum vivat saltem apud adversariam: ne inter Legem divisus et Gratiam, Salvatoris mucrone feriatur. Unde dicit Apostolus: Ecce ego Paulus dico vobis, quod si Legem observatis, Christus vobis nihil prodest (Gal. 5) . 6. Haec sub allegoriae nubilo dicta sint. Caeterum optime novit prudentia tua, non easdem esse regulas in Tropologiae umbris, quae in historiae veritate. 451 Quod sicubi pedem offendimus, et sapienti lectori frivolum videatur esse quod scripsimus, culpam in auctorem referat. Nos enim et haec ipsa in lectulo decumbentes, longaque aegrotatione confecti, vix notario celeriter scribenda dictavimus: non ut impleremus materiam, sed ne tibi in principio amicitiarum aliquid imperanti, videremur negare. Ora nobis a Domino sospitatem, ut post duodecim menses, quibus jugi languore confectus sum, possim aliquid dignum vestrae scribere voluntati: et ignosce si scatens oratio, cursu solito non fluat. Non enim eodem lepore dictamus,", + "candidate_score": 0.666966, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_25_27", + "bdc_text": "HLS V 748 ( mit weiterer Lit. ) . habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae . Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2672", + "psc_text": "Docet quibus rudimentis imbuenda sit rudis aetas puellae, virginitati destinatae, prius quam boni maligue discrimen noverit. 1. Causa difficilis, parvulae scribere, quae non intelligit quid loquaris: cujus animum nescias: de cujus voluntate periculose promittas; ut secundum praeclari Oratoris exodium, spes in ea magis laudanda sit, quam res. Quid enim horteris ad continentiam, quae placentas desiderat? quae in sinu matris garrula voce balbutit? cui dulciora sunt mella, quam verba? Audiat profunda Apostoli, quae anilibus magis fabulis delectatur? Prophetarum aenigmata sentiat, quam tristior gerulae vultus exagitat? Evangelii intelligat majestatem, ad cujus fulgura omnis mortalium sensus hebetatur? Ut parenti subjiciatur horter, quae manu tenera ridentem verberat matrem? Itaque Pacatula nostra hoc epistolium post lectura suscipiat. Interim, modo litterarum elementa cognoscat, jungat syllabas, discat nomina, verba consociet: atque ut voce tinnula ista meditetur, proponantur ei crustula: mulsa praemia, et quidquid gustu suave est: quod vernat in floribus, quod rutilat in gemmis, quod blanditur in", + "candidate_score": 0.664638, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_88_90", + "bdc_text": "am lauten Geräusch beim Brechen des Brotes und an der auch durch Heranwachsende vorgenommenen Austeilung . tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det . Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1946", + "psc_text": "Post ALLELUIA cantatum (quo signo vocabantur ad Collectam) nulli residere licitum erat. Sed prima, seu inter primas veniens, caeterarum operiebatur adventum, pudore et exemplo ad laborem eas provocans, non terrore. Mane, hora Tertia, Sexta, Nona, Vespere, noctis medio, per ordinem Psalterium cantabant. Nec licebat cuiquam sororum ignorare Psalmos, et non de Scripturis sanctis quotidie aliquid discere. Die tantum Dominico ad Ecclesiam procedebant, ex cujus habitabant latere. Et unumquodque agmen matrem propriam sequebatur: atque inde pariter revertentes, instabant operi distributo, et vel sibi, vel caeteris indumenta faciebant. Si qua erat nobilis, non permittebatur de domo sua habere comitem, ne veterum actuum memor, et lascivientis infantiae errorem refricaret antiquum, et crebra confabulatione renovaret. Unus omnium habitus. Linteamine ad tergendas solum manus utebantur. A viris tanta separatio, ut a spadonibus quoque eas sejungeret, ne ullam daret occasionem linguae maledicae, quae sanctos carpere solita est in solatium delinquendi. Si 713 qua vel tardior veniebat", + "candidate_score": 0.664594, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_25_27", + "bdc_text": "HLS V 748 ( mit weiterer Lit. ) . habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae . Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2063", + "psc_text": "asteriscos; et Christiani hominis interpretatiunculam non sequaris, praesertim cum ea quae addita sunt, ex hominis Judaei atque blasphemi post passionem Christi, editione transtulerit. Vis amator esse verus Septuaginta Interpretum? Non legas ea quae sub asteriscis sunt, imo rade de voluminibus, ut veterum te fautorem probes. Quod si feceris, omnes Ecclesiarum Bibliothecas damnare cogeris. Vix enim unus aut alter invenietur liber, qui ista non habeat. 20. Porro quod dicis non debuisse me interpretari post veteres, et novo uteris syllogismo: aut obscura fuerunt quae interpretati sunt Septuaginta, aut manifesta. Si obscura, te quoque in illis falli potuisse credendum est. Si manifesta, illos in eis falli non potuisse, perspicuum est. Tuo tibi sermone respondeo. Omnes veteres tractatores qui nos in Domino praecesserunt, et qui Scripturas sanctas interpretati sunt, aut obscura interpretati sunt, aut manifesta. Si obscura, quomodo tu ausus es post eos disserere, quod illi explanare 753 non potuerunt? Si manifesta, superfluum est", + "candidate_score": 0.664567, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_4_6", + "bdc_text": "und der Waldburg ( a ) Rudolf ; war Studienkollege des Zürcher Lexikographen Josua Maler ; immatrikuliert 1548 /1549 in Basel ( s. Basel , Matrikel II 56 , Nr. 8 ) , am 21 . Oktober 1548 zusammen mit seiner Schwester Bersabe Taufpate von Jeorg Wey ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1913", + "psc_text": "6. Gen. 43. 16) Revertar Jerosolymam, et per Thecuam atque Amos, rutilantem montis Oliveti Crucem aspiciam, de quo Salvator ascendit ad Patrem. In quo per annos singulos Vacca rufa in holocaustum Domino cremabatur, et cujus cinis expiabat populum Israel (Num. 19): in quo, juxta Ezechielem, Cherubim de Templo transmigrantes, Ecclesiam Domini fundaverunt. Post ingressa sepulcrum Lazari, Mariae et Marthae vidit hospitium; et Bethphage, villam sacerdotalium maxillarum; et locum in quo pullus lasciviens gentium, Dei frena suscepit, Apostolorumque stratus vestibus, mollia terga praebuit ad sedendum. Rectoque itinere descendebat Jericho, recogitans illum de Evangelio vulneratum, ac Sacerdotibus et Levitis, mentis feritate praetereuntibus, clementiam Samaritae, id est, custodis; qui seminecem [al. semivivum ] suo jumento impositum, ad stabulum Ecclesiae deportavit (Luc. 10). Et locum Adomim quod interpretur sanguinum, quia multus in eo sanguis crebris latronum fundebatur incursibus. Et arborem sycomorum Zachaei, id est, bona poenitentiae opera, quibus cruenta dudum et noxia rapinis, peccata", + "candidate_score": 0.663676, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_44_46", + "bdc_text": "Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles . Nam adulescens aliquandiu sub me stipendia literaria fecit neque id infoeliciter , quantum ego iudicare possum , adeo ut pater per me persuasus eum a studiis honestioribus subtrahere noluerit . Dabitur ei forte aliquantum temporis , quo profectum in ipso literarium liceat diiudicare .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_979", + "psc_text": "sanctum filium meum Oceanum illorum insaniae repugnare, et doleo simul et gaudeo: dum aut supplantati sunt simplices: aut ab erudito viro errantibus subvenitur. Et quia meae parvitatis quaeris sententiam: utrum secundum fratrem Faustinum penitus respuendus sit, an secundum quosdam legendus ex parte: ego Origenem propter eruditionem sic interdum legendum arbitror, quomodo Tertullianum, Novatum, Arnobium, Apollinarium, et nonnullos Ecclesiasticos Scriptores Graecos pariter et Latinos: ut bona eorum eligamus, vitemusque contraria, juxta Apostolum dicentem: « Omnia probate, quod bonum est, tenete » (1 Thess. 5). Caeterum qui vel in amorem ejus nimium, vel in odium stomachi sui pravitate ducuntur, videntur mihi illi maledicto Prophetico subjacere: « Vae his, qui dicunt bonum malum, et malum bonum: qui faciunt amarum dulce, et dulce amarum (Isai. 5). Nec enim propter doctrinam ejus, prava suscipienda sunt dogmata: nec propter dogmatum pravitatem, si quos Commentarios in Scripturas sanctas utiles edidit, penitus respuendi sunt. Quod si contentiosum inter", + "candidate_score": 0.661304, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_44_46", + "bdc_text": "Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles . Nam adulescens aliquandiu sub me stipendia literaria fecit neque id infoeliciter , quantum ego iudicare possum , adeo ut pater per me persuasus eum a studiis honestioribus subtrahere noluerit . Dabitur ei forte aliquantum temporis , quo profectum in ipso literarium liceat diiudicare .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_967", + "psc_text": "ejus in fine acriter coarguens. 1. Justum quidem fuerat, nequaquam tibi litteris satisfacere, qui tuis auribus non credidisti: neque enim schedulae poteris acquiescere, qui vivo sermoni non accommodasti fidem. Sed quia Christus perfectae nobis humilitatis exemplar in se tribuit, dans osculum proditori, et latronis poenitentiam in patibulo suscipiens, eadem absenti significo, quae prasenti quoque locutus sum, me ita Origenem legisse vel legere, ut Apollinarium [al. Apollinarem ], vel caeteros Tractatores, quorum, in quibusdam, libros Ecclesia non recipit. Non quo omnia dicam esse damnanda, quae in illorum voluminibus continentur: sed quod quaedam reprehendenda confitear. Verum quia operis mei est et studii, multos legere, ut ex plurimis diversos flores carpam, non tam probaturus omnia, quam quae bona sunt electurus, assumo multos in manus meas, ut a multis multa cognoscam, secundum illud quod scriptum est: Omnia legentes: 348 quae bona sunt retinentes (1. Thess. 5. 21) . Unde satis miror te voluisse Origenis", + "candidate_score": 0.660865, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_26_28", + "bdc_text": "habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae . Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_945", + "psc_text": "et meditatione diuturna, pectus suum bibliothecam fecerat Christi. 11. Quoties ille transmarinis Epistolis deprecatus est, ut aliquid ad se scriberem? quoties nocturnum de Evangelio petitorem, et interpellatricem duri judicis mihi viduam exhibuit? (Luc. 15. 5) Cumque ego silentio magis quam litteris denegarem, et pudore reticentis, pudorem suffunderem postulantis, avunculum mihi opposuit precatorem, qui et liberius pro alio peteret, et pro reverentia Sacerdotii facilius impetraret. Feci ergo quod voluit, et brevi libello, amicitias nostras aeternae memoriae consecravi. Quo suscepto, Croesi opes, et Darii divitias se vicisse jactabat. Illum oculis, illum manibus, illum sinu, illum ore tenebat. Cumque in stratu frequenter evolveret, saepe super pectus soporati, dulcis pagina decidebat. Si vero peregrinorum, si amicorum quispiam venerat, laetabatur nostro super se testimonio. Et quidquid minus in opusculo erat, distinctione moderata, et pronuntiationis varietate pensabat; ut in recitando illo, ipse vel placere quotidie, vel displicere videretur. Unde hic fervor, nisi ex amore Dei? unde", + "candidate_score": 0.659703, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_26_28", + "bdc_text": "habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae . Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_967", + "psc_text": "ejus in fine acriter coarguens. 1. Justum quidem fuerat, nequaquam tibi litteris satisfacere, qui tuis auribus non credidisti: neque enim schedulae poteris acquiescere, qui vivo sermoni non accommodasti fidem. Sed quia Christus perfectae nobis humilitatis exemplar in se tribuit, dans osculum proditori, et latronis poenitentiam in patibulo suscipiens, eadem absenti significo, quae prasenti quoque locutus sum, me ita Origenem legisse vel legere, ut Apollinarium [al. Apollinarem ], vel caeteros Tractatores, quorum, in quibusdam, libros Ecclesia non recipit. Non quo omnia dicam esse damnanda, quae in illorum voluminibus continentur: sed quod quaedam reprehendenda confitear. Verum quia operis mei est et studii, multos legere, ut ex plurimis diversos flores carpam, non tam probaturus omnia, quam quae bona sunt electurus, assumo multos in manus meas, ut a multis multa cognoscam, secundum illud quod scriptum est: Omnia legentes: 348 quae bona sunt retinentes (1. Thess. 5. 21) . Unde satis miror te voluisse Origenis", + "candidate_score": 0.659165, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_44_46", + "bdc_text": "Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles . Nam adulescens aliquandiu sub me stipendia literaria fecit neque id infoeliciter , quantum ego iudicare possum , adeo ut pater per me persuasus eum a studiis honestioribus subtrahere noluerit . Dabitur ei forte aliquantum temporis , quo profectum in ipso literarium liceat diiudicare .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_643", + "psc_text": "In nostro arbitrio est, vel Lazarum sequi, vel divitem. EPISTOLA XLIX AD PAMMACHIUM. Apologeticam superiorem Epistolam Pammachio mittit, eidemque gratulatur quod ab omnibus dignus haberetur Sacerdotio; tandem eum invitat ad lectionem translationum suarum ex Hebraeo, et aliorum opusculorum. 1. Christiani interdum pudoris est, etiam apud amicos tacere, et humilitatem suam magis silentio consolari, quam retractando veteres amicitas, ambitionis crimen incurrere. Quamdiu tacuisti, tacui, nec expostulare unquam super hac re volui: ne non amicum quaerere, sed potentiorem viderer expetere. Nunc autem provocatus officio litterarum, primas semper partes habere tentabo: et non tam rescribere, quam scribere; ut et verecunde hucusque tacuisse, et verecundius loqui coepisse cognoscar. 2. De opusculis meis contra Jovinianum, quod et prudenter et amanter feceris, exemplaria subtrahendo, optime novi. Sed nihil profuit ista diligentia, cum aliquanti ex Urbe venientes, mihi eadem lectitarent, quae se Romae excepisse referebant. In hac quoque provincia jam libri fuerant divulgati: et ut ipse legisti,", + "candidate_score": 0.657483, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_4_6", + "bdc_text": "und der Waldburg ( a ) Rudolf ; war Studienkollege des Zürcher Lexikographen Josua Maler ; immatrikuliert 1548 /1549 in Basel ( s. Basel , Matrikel II 56 , Nr. 8 ) , am 21 . Oktober 1548 zusammen mit seiner Schwester Bersabe Taufpate von Jeorg Wey ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1912", + "psc_text": "stetit in supercilio Caphar Barucha, id est, villae benedictionis: quem ad locum Abraham Dominum prosecutus est. Unde latam despiciens solitudinem, ac terram quondam 701 Sodomae et Gomorrhae, Adamae, et Seboim, contemplata est balsami vineas in Engaddi, et Segor, vitulam consternantem (Isai. 15), quae prius Bala vocabatur; et in Zoaram, id est, parvulam, Syro sermone translata est. Recordabatur speluncae Lot, et versa in lacrymas, virgines socias admonebat, cavenda esse vinum, in quo est luxuria, cujus opus Moabitae sunt, et Ammonitae (Gen. 19). 12. Diu haereo in meridie, ubi sponsa cubantem reperit sponsum, et Joseph inebriatus est cum fratribus suis (Cant. 1. 6. Gen. 43. 16) Revertar Jerosolymam, et per Thecuam atque Amos, rutilantem montis Oliveti Crucem aspiciam, de quo Salvator ascendit ad Patrem. In quo per annos singulos Vacca rufa in holocaustum Domino cremabatur, et cujus cinis expiabat populum Israel (Num. 19): in quo, juxta Ezechielem, Cherubim de Templo transmigrantes, Ecclesiam", + "candidate_score": 0.654642, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_52_54", + "bdc_text": "de ecclesiae nostrae alumnoIn Frage kommt Joachim Pur ( Agricola ) aus Schaffhausen , geb. wohl um 1520 , immatrikuliert 1537 in Tübingen , 1540 vom Schaffhauser Rat mit drei anderen zum Studium ins Ausland geschickt ( von 1540-1543 Student in Straßburg? ) ; 1542 Verlängerung des Stipendiums ; 1544 Expektant in Schaffhausen;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2052", + "psc_text": "et sanctam, et spiritualem juxta Apostolum novimus; sed quia postquam venit fides et temporum plenitudo, misit Deus filium suum factum ex muliere, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus; et nequaquam sub paedagogo, sed sub adulto, et Domino haerede vivamus. 15. 749 Sequitur in Epistola tua: Non ideo Petrum emendavit, quod paternas traditiones observaret: quod si facere vellet, nec mendaciter, nec incongrue faceret. Iterum dico: quandoquidem [al. quando ] Episcopus es, Ecclesiarum Christi magister, ut probes verum esse quod asseris suscipe aliquem Judaeorum, qui factus Christianus, natum sibi filium circumcidat, qui observet sabbatum, qui abstineat a cibis quos Deus creavit ad utendum cum gratiarum actione; qui quartadecima die mensis primi agnum mactet ad vesperam; et cum hoc feceris, imo non feceris (scio enim te Christianum, et rem sacrilegam non esse facturum) velis nolis, tuam sententiam reprobabis: et tunc scies opere, difficilius esse confirmare", + "candidate_score": 0.65392, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_1", + "bdc_text": "Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3096", + "psc_text": "et adversus peccata semper armatus animus tuus. Sermo in omnibus moderatus et parcus, et qui necessitatem magis loquendi indicet, quam voluntatem. Ornet prudentiam verecundia, quodque praecipuum in feminis semper fuit, cunctas in te virtutes pudor superet. Diu ante considera, quid loquendum sit, et adhuc tacens provide, ne quid dixisse poeniteat. Verba tua ponderet cogitatio, et linguae officium animi libra dispenset. Unde Scriptura dicit: Argentum et aurum tuum confla, et verbis tuis facito stateram, et frenos ori tuo rectos: et attende ne forte labaris lingua (Eccli. 28) . Nunquam malum verbum de ore tuo procedat, quae ad cumulum benignitatis juberis etiam maledicentibus benedicere. Misericordes, inquit, modesti, humiles, non reddentes malum pro malo, neque maledictum pro maledicto, sed e contrario benedicentes (1. Petr. 3. 9) . 19. Mentiri vero atque jurare, lingua tua prorsus ignoret, tantusque in te sit veri amor, ut quidquid dixeris, juratum putes. De quo Salvator ad discipulos ait:", + "candidate_score": 0.653839, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_44_46", + "bdc_text": "Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles . Nam adulescens aliquandiu sub me stipendia literaria fecit neque id infoeliciter , quantum ego iudicare possum , adeo ut pater per me persuasus eum a studiis honestioribus subtrahere noluerit . Dabitur ei forte aliquantum temporis , quo profectum in ipso literarium liceat diiudicare .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1860", + "psc_text": "est objurganda, si tardior sit, sed laudibus excitandum ingenium, ut et vicisse gaudeat, et victa doleat. Cavendum in primis, ne oderit studia, ne amaritudo 682 eorum praecepta in infantia, ultra rudes annos transeat. Ipsa nomina, per quae consuescit paulatim verba contexere, non sint fortuita, sed certa, et coacervata de industria, Prophetarum videlicet atque Apostolorum, et omnis ab Adam Patriarcharum series, de Matthaeo Lucaque descendat, ut dum aliud agit, futurae memoriae praeparetur. Magister probae aetatis et vitae, eruditionisque est eligendus, nec puto erubescet vir doctus id facere in propinqua, vel in nobili virgine, quod Aristoteles fecit in Philippi filio, ut ipse librariorum utilitate initia traderet litterarum. Non sunt contenenda quasi parva, sine quibus magna constare non possunt. Ipse elementorum sonus, et prima institutio praeceptorum, aliter de erudito, aliter de rustico ore profertur. Unde et tibi est providendum, ne ineptis blanditiis feminarum, dimidiata dicere verba filia consuescat, et in auro atque purpura", + "candidate_score": 0.65341, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_87_89", + "bdc_text": "Agricola äußerte daraufhin scharfe Kritik , u.a . am lauten Geräusch beim Brechen des Brotes und an der auch durch Heranwachsende vorgenommenen Austeilung . tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2748", + "psc_text": "Quam ob rem et vas electionis de virginibus se dicit Domini non habere praeceptum (1. Cor. 7), quia contra naturam, imo ultra naturam est, non exercere quod nata sis: interficere in te radicem tuam, et sola virginitatis poma decerpere, nescire thorum, omnem virorum horrere contactum, et in corpore vivere sine corpore. 11. Neque vero immoderata tibi imperamus jejunia, et enormem ciborum abstinentiam, quibus statim corpora delicata 988 franguntur, et ante aegrotare incipiunt, quam sanctae conversationis jacere fundamenta. Philosophorum quoque sententia est, μεσότητας ἀρετὰς, ὐπερβολὰς κακίας εἶναι, quod latinus ita potest sermo resonare, moderatas esse virtutes, excedentes modum atque mensuram, inter vitia reputari [al. deputari ]. Unde et unus de septem sapientibus, ne quid, ait, nimis. Quod tam celebre factum est, ut comico quoque versu expressunt sit. Sic debes jejunare, ut non palpites, et respirare vix possis, et comitum tuarum, vel porteris, vel traharis manibus; sed ut fracto corporis appetitu, nec", + "candidate_score": 0.653118, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_46", + "bdc_text": "Dabitur ei forte aliquantum temporis , quo profectum in ipso literarium liceat diiudicare .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1254", + "psc_text": "ut possideat, sed ut interficiat. ECCLESIA QUEM scit suum esse, libenter concedit aemulae, dum vivat saltem apud adversariam: ne inter Legem divisus et Gratiam, Salvatoris mucrone feriatur. Unde dicit Apostolus: Ecce ego Paulus dico vobis, quod si Legem observatis, Christus vobis nihil prodest (Gal. 5) . 6. Haec sub allegoriae nubilo dicta sint. Caeterum optime novit prudentia tua, non easdem esse regulas in Tropologiae umbris, quae in historiae veritate. 451 Quod sicubi pedem offendimus, et sapienti lectori frivolum videatur esse quod scripsimus, culpam in auctorem referat. Nos enim et haec ipsa in lectulo decumbentes, longaque aegrotatione confecti, vix notario celeriter scribenda dictavimus: non ut impleremus materiam, sed ne tibi in principio amicitiarum aliquid imperanti, videremur negare. Ora nobis a Domino sospitatem, ut post duodecim menses, quibus jugi languore confectus sum, possim aliquid dignum vestrae scribere voluntati: et ignosce si scatens oratio, cursu solito non fluat. Non enim eodem lepore dictamus,", + "candidate_score": 0.652621, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_52_54", + "bdc_text": "de ecclesiae nostrae alumnoIn Frage kommt Joachim Pur ( Agricola ) aus Schaffhausen , geb. wohl um 1520 , immatrikuliert 1537 in Tübingen , 1540 vom Schaffhauser Rat mit drei anderen zum Studium ins Ausland geschickt ( von 1540-1543 Student in Straßburg? ) ; 1542 Verlängerung des Stipendiums ; 1544 Expektant in Schaffhausen;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_514", + "psc_text": "Sanctum in sua unumquemque persona ponimus, licet substantia copulemus: illi Sabellii dogma sectantes Trinitatem in unius personae angustias cogunt. Nos secundas nuptias non tam appetimus, quam concedimus, Paulo jubente, ut viduae adolescentulae nubant: illi in tantum putant scelerata conjugia iterata, ut quicumque hoc fecerit, adulter habeatur. Nos unam quadragesimam secundum traditionem Apostolorum, toto nobis orbe congruo, jejunamus: Illi tres in anno faciunt Quadragesimas, quasi tres passi sint Salvatores. Non quod, et per totum annum, excepta Pentecoste, jejunare non liceat: sed quod aliud sit necessitate, aliud voluntate munus offerre. Apud nos Apostolorum locum Episcopi tenent: apud eos Episcopus tertius est. Habent enim primos de Pepusa Phrygiae Patriarchas: secundos, quos appellant Cenonas: atque ita in tertium, id est, pene ultimum locum Episcopi devolvuntur; quasi exinde ambitiosior religio fiat, si quod apud nos primum est apud illos novissimum sit. Illi ad omne pene delictum Ecclesiae obserant fores; nos quotidie legimus: « Malo poenitentiam", + "candidate_score": 0.651896, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_45_47", + "bdc_text": "Nam adulescens aliquandiu sub me stipendia literaria fecit neque id infoeliciter , quantum ego iudicare possum , adeo ut pater per me persuasus eum a studiis honestioribus subtrahere noluerit . Dabitur ei forte aliquantum temporis , quo profectum in ipso literarium liceat diiudicare . Tum , non dubito , senties me vera scripsisse .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_967", + "psc_text": "ejus in fine acriter coarguens. 1. Justum quidem fuerat, nequaquam tibi litteris satisfacere, qui tuis auribus non credidisti: neque enim schedulae poteris acquiescere, qui vivo sermoni non accommodasti fidem. Sed quia Christus perfectae nobis humilitatis exemplar in se tribuit, dans osculum proditori, et latronis poenitentiam in patibulo suscipiens, eadem absenti significo, quae prasenti quoque locutus sum, me ita Origenem legisse vel legere, ut Apollinarium [al. Apollinarem ], vel caeteros Tractatores, quorum, in quibusdam, libros Ecclesia non recipit. Non quo omnia dicam esse damnanda, quae in illorum voluminibus continentur: sed quod quaedam reprehendenda confitear. Verum quia operis mei est et studii, multos legere, ut ex plurimis diversos flores carpam, non tam probaturus omnia, quam quae bona sunt electurus, assumo multos in manus meas, ut a multis multa cognoscam, secundum illud quod scriptum est: Omnia legentes: 348 quae bona sunt retinentes (1. Thess. 5. 21) . Unde satis miror te voluisse Origenis", + "candidate_score": 0.651344, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_91_93", + "bdc_text": "Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis . Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare . Salutabis nomine meo Theodorum Theodor Bibliander. , Megandrum , GvaltherumDer Wortteil - herum über einer zuvor angebrachten Streichung oder einem Tintenfleck .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1776", + "psc_text": "Graeco sit, πᾶς τίς. Quod si transferre voluerimus ad verbum, omnis quis, in κακοζηλίαν interpretationis incurrimus, et fit absurda translatio. In eodem: Dominus diluvium inhabitare facit (Ibid. 10) . Pro quo legisse vos dicitis: Dominus diluvium inhabitat; quorum prius ad gratiam pertinet in credentibus, secundum ad ejus, in quo credunt, habitaculum. Sed quia JASAB verbum ambiguum est, et potest 649 utrumque sonare, nam et sessio, et habitatio dicitur; et in ipso Psalmo de gratia baptismatis dicebatur: Vox Domini super aquas: Dominus super aquas multas. Et: Vox praeparantis cervos, et revelabit condensa, et in templo ejus omnis dicet gloriam (Ibid. 3. et seqq.) , de ipsis sentire volumus, qui glorificant Dominum; et interpretati sumus: Dominus diluvium inhabitare facit (Psal. 30. 5) . 18. Trigesimo: Quoniam tu es protector meus. Rursum in hoc loco nomen Domini additum est; et ne eadem semper inculcem, observare debetis nomen Domini et Dei saepissime additum; et", + "candidate_score": 0.650999, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_26", + "bdc_text": "habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2672", + "psc_text": "Docet quibus rudimentis imbuenda sit rudis aetas puellae, virginitati destinatae, prius quam boni maligue discrimen noverit. 1. Causa difficilis, parvulae scribere, quae non intelligit quid loquaris: cujus animum nescias: de cujus voluntate periculose promittas; ut secundum praeclari Oratoris exodium, spes in ea magis laudanda sit, quam res. Quid enim horteris ad continentiam, quae placentas desiderat? quae in sinu matris garrula voce balbutit? cui dulciora sunt mella, quam verba? Audiat profunda Apostoli, quae anilibus magis fabulis delectatur? Prophetarum aenigmata sentiat, quam tristior gerulae vultus exagitat? Evangelii intelligat majestatem, ad cujus fulgura omnis mortalium sensus hebetatur? Ut parenti subjiciatur horter, quae manu tenera ridentem verberat matrem? Itaque Pacatula nostra hoc epistolium post lectura suscipiat. Interim, modo litterarum elementa cognoscat, jungat syllabas, discat nomina, verba consociet: atque ut voce tinnula ista meditetur, proponantur ei crustula: mulsa praemia, et quidquid gustu suave est: quod vernat in floribus, quod rutilat in gemmis, quod blanditur in", + "candidate_score": 0.647995, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_47_49", + "bdc_text": "Tum , non dubito , senties me vera scripsisse . Si nos exaudieris , patrem ipsius una nobiscum tibi alioquin devinctos reddes devinctissimosIn den Verzeichnissen der Stipendiaten findet sich kein Hin weis auf eine Aufnahme Grübels. . Caeterum consulHans von Waldkirch oder Hans Ziegler ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1448", + "psc_text": "hoc ipso laudandum esse quod detrahit. Sicut enim interpretationem et idiomata Scripturarum Origeni semper attribui, ita dogmatum constantissime abstuli veritatem. Numquid ego in turbam mitto Origenem? numquid caeteros Tractatores? Scio aliter habere Apostolos, aliter reliquos Tractatores. Illos semper vera dicere, istos in quibusdam ut homines aberrare. Novum defensionis [al. malitiae ] genus, sic Origenis vitia non negare, ut cum illo caeteros crimineris. Videlicet cum [al quem ] aperte defendere non audeas, multorum simili errore tuearis. Sex mille Origenis tomos non poterat quisquam legere, quos ille non scripsit: faciliusque credo testem hujus sermonis, quam auctorem esse mentitum. 8. Fratrem meum (Paulinianum) causam dicit esse discordiae 518: hominem, qui quiescit in Monasterii cellula; et Clericatum non honorem interpretatur, sed onus. Cumque nos usque ad praesentem diem ficta pacis ostensione lactaverit, Occidentalium Sacerdotum commovit aures, dicens eum adolescentulum et pene puerum in paroecia sua Bethleem Presbyterum constitutum. Si hoc verum est, cuncti Palaestini", + "candidate_score": 0.647097, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_14_16", + "bdc_text": "\"Nabal. Ein schoen christenlich , lustig un kurtzwylig spil , erstlich durch . . . Rudolffen Walthern auss den ersten buch Samuelis gezogen , in ein latinische comoediam gestelt , nüwlich aber von einer . . . burgerschafft zu Schaffhusen auff den 16 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1241", + "psc_text": "et sacerdos nobis utrumque donaverit, ut simus genus regale et sacerdotale (1. Petr. 2. 9), et quasi angularis lapis (Isai.) parietem utrumque conjunxerit, et 446 de duobus gregibus bonus pastor unum effecerit gregem (Eph. 2. 16); sic quosdam referre ad ἀναγωγην, ut historiae auferant veritatem, et dicant non fuisse regem, sed imagine hominis Angelum demonstratum: cum intantum nitantur Hebraei Melchisedech regem Salem, filium Noe, Sem ostendere, ut ante hoc scriptum sic referant: Egressus est autem rex Sodomorum in occursum ei (haud dubium, quin Abrahae) postquam reversus est a caede Chodorlaomor, et regum qui cum eo erant in valle Save: haec est vallis regis; de qua statim sequitur: Et Melchisedech rex Salem protulit panem et vinum (Gen. 14) , et reliqua. Si ergo haec civitas regis est, et vallis regis, sive ut Septuaginta transtulerunt, campus, quem hodie Aulonem Palaestini vocant: manifestum est hominem fuisse, qui in terrena et valle et urbe", + "candidate_score": 0.642081, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_83_85", + "bdc_text": "Roland Hofer , Staatsarchiv Schaffhausen) . ad vos relegando , quo errorem sacramentarium Argentorati male imbibitum Hierzu passt die Schilderung von Joachim Pur ( Agricola ) in einem Brief an Konrad Pelli kan vom 3 . September 1545 aus Kempten ( Zürich ZB , Ms F 47. 124 ) :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_845", + "psc_text": "sed aut timidior recto, aut cupidior. Video etiam interdum vitia mea; sed ea malo audire a melioribus: ne cum me recte fortasse reprehendero, rursus mihi blandiar: et meticulosam mihi videar in me potius, quam justam tulisse sententiam. » 305 EPISTOLA LVII. AD PAMMACHIUM. De optimo genere interpretandi. Cum, quod Epiphanii superiorem epistolam 51 ad Joannem Episcopum Jerosolymitanum non recte transtulisset Hieronymus, cavillaretur Ruffinus, post querelas, quod, se inscio, e scriniis suffuratus epistolam nondum plene emendatam, aliquis sit, tam veterum omnium eruditorum, quam sacrarum Scripturarum testimoniis docet, quodnam sit optimum genus interpretandi, illud scilicet esse ostendens, quo ipse in vertenda illa epistola usus est, hoc est, quo sensus e sensu, non verbum e verbo transfertur. 1. Paulus Apostolus, praesente Agrippa rege, de criminibus responsurus, quod posset intelligere qui auditurus erat, securus de causae victoria statim in principio sibi gratulatur, dicens: « De omnibus quibus accusor a Judaeis, o rex Agrippa, existimo", + "candidate_score": 0.641836, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_91_93", + "bdc_text": "Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis . Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare . Salutabis nomine meo Theodorum Theodor Bibliander. , Megandrum , GvaltherumDer Wortteil - herum über einer zuvor angebrachten Streichung oder einem Tintenfleck .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1064", + "psc_text": "tuis, » Duas personas, ejus qui unctus est Dei, et qui unxit, intellige. Unde et Aquila ELOIM 383 verbum Hebraicum, non nominativo casu, sed vocativo interpretatur, dicens Θεὲ, et nos propter intelligentiam Dee posuimus, quod Latina lingua non recipit; ne quis perverse putet Deum dilecti et amantissimi et regis bis Patrem nominari. Quanquam enim Pater in Filio, et Filius in Patre, et alterutrum sibi et habitator et thronus sint: tamen in hoc loco ad regem, qui Deus est, sermo dirigitur; et dicitur ei quod imperium ejus (hoc enim intelligo, thronum, juxta illud quod scriptum est: De fructu ventris tui ponam super thronum tuum (Ps. 131. 11) finem non habeat. Quod quidem et Mariae nuntiavit Angelus: « Dabit ei Dominus Deus thronum David patris sui, et regnabit super domum Jacob in saecula, et regni ejus non erit finis » (Luc. 1. 32). Nec putemus hoc illi esse contrarium, quod Apostolus scribens", + "candidate_score": 0.641235, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_91_93", + "bdc_text": "Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis . Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare . Salutabis nomine meo Theodorum Theodor Bibliander. , Megandrum , GvaltherumDer Wortteil - herum über einer zuvor angebrachten Streichung oder einem Tintenfleck .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1769", + "psc_text": "quaeritis cur Graecus istum versiculum secundo non habeat, interpositis duobus versibus. Sed sciendum, quia de Hebraico, et de Theodotionis editione in Septuaginta Interpretibus sub asterisco additum sit. In eodem: Qui perfecit pedes meos tanquam cervorum (Ibid. 34) . Pro quo scribitis in Graeco inveniri ὡσεὶ ἐλάφου, id est, tanquam cervi: singularem numerum pro plurali. Sed in Hebraeo pluralis numerus positus est CHAJALOTH, et omnes Interpretes pluralem numerum transtulerunt. In eodem: Et dedisti mihi protectionem salutis tuae (Ibid. 36) . Pro quo in Graeco vos legisse dixistis, τῆς σωτηρίας μου, id est, salutis meae. Sed in Hebraeo JESACHA, salutis tuae, significat, non, meae; quod et omnes Interpretes transtulerunt. In ipso: Supplantasti insurgentes in me subtus me (Ibid. 40) . Pro quo in Graeco plus invenisse vos dicitis: Omnes insurgentes; sed, omnes, additum est. In eodem: Vivit Dominus, et benedictus Deus meus (Ibid. 47) . Et dicitis in Graeco non haberi, meus.", + "candidate_score": 0.641224, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_83_85", + "bdc_text": "Roland Hofer , Staatsarchiv Schaffhausen) . ad vos relegando , quo errorem sacramentarium Argentorati male imbibitum Hierzu passt die Schilderung von Joachim Pur ( Agricola ) in einem Brief an Konrad Pelli kan vom 3 . September 1545 aus Kempten ( Zürich ZB , Ms F 47. 124 ) :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079", + "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum", + "candidate_score": 0.639385, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_38_40", + "bdc_text": "Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam : Horaz , Ars poetica , 412 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1878", + "psc_text": "ea positura de manibus. Apostolorum Acta, et Epistolas tota cordis imbibat voluntate. Cumque pectoris sui cellarium his opibus locupletaverit, mandet memoriae Prophetas, Heptateuchum [al. Pentateuchum ], et Regum, et Paralipomenom libros, Esdrae quoque et Esther volumina. Ad ultimum sine periculo discat Canticum Canticorum; ne si in exordio legerit, sub carnalibus verbis, spiritualium nuptiarum epithalamium non intelligens, vulneretur. Caveat omnia apocrypha. Et si quando ea non ad dogmatum veritatem, sed ad signorum reverentiam legere voluerit, sciat non eorum esse, quorum titulis praenotentur: multaque his admixta vitiosa, ET GRANDIS esse prudentiae aurum in luto quaerere. Cypriani opuscula semper in manu teneat. Athanasii Epistolas et Hilarii libros inoffenso decurrat pede. Illorum tractatibus, illorum delectetur ingeniis, in quorum libris pietas fidei non vacillet. Caeteros sic legat, ut magis judicet quam sequatur. 13. Respondebis: Quomodo haec omnia mulier saecularis, in tanta frequentia hominum, Romae custodire potero? Noli ergo subire onus, quod ferre non potes: sed", + "candidate_score": 0.636869, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_83_85", + "bdc_text": "Roland Hofer , Staatsarchiv Schaffhausen) . ad vos relegando , quo errorem sacramentarium Argentorati male imbibitum Hierzu passt die Schilderung von Joachim Pur ( Agricola ) in einem Brief an Konrad Pelli kan vom 3 . September 1545 aus Kempten ( Zürich ZB , Ms F 47. 124 ) :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_861", + "psc_text": "sacris voluminibus fecerint. Legimus in Marco dicentem Dominum: TALITHA CUMI, statimque subjectum est, « quod interpretatur, puella, tibi dico, surge » (Marc. 5. 41). Arguatur Evangelista mendacii, quare addiderit, tibi dico, cum in Hebraeo tantum sit, puella surge. Sed ut ἐμφατικώτερον faceret; et sensum vocantis atque imperantis exprimeret, addidit, tibi dico. Rursum in Matthaeo redditis ab proditore Juda triginta argenteis: et empto ex eis agro figuli, scribitur, « Tunc impletum est quod scriptum est per Jeremiam Prophetam, dicentem: et acceperunt triginta argenteos pretium appretiati, quod appretiaverunt a filiis Israel: et dederunt eos in agrum figuli, sicut constituit mihi Dominus » (Matth. 27. 9). Hoc in Jeremia penitus non invenitur, sed in Zacharia, aliis multo verbis, ac toto ordine discrepante: Vulgata quippe Editio ita se habet: « Et dicam ad eos: si bonum est coram vobis, date mercedem mihi, aut renuite. Et appenderunt mercedem meam triginta argenteos. Dixitque Dominus ad me:", + "candidate_score": 0.634992, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_83_85", + "bdc_text": "Roland Hofer , Staatsarchiv Schaffhausen) . ad vos relegando , quo errorem sacramentarium Argentorati male imbibitum Hierzu passt die Schilderung von Joachim Pur ( Agricola ) in einem Brief an Konrad Pelli kan vom 3 . September 1545 aus Kempten ( Zürich ZB , Ms F 47. 124 ) :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2068", + "psc_text": "in epistola tua texis fabulam: « Quidam frater noster Episcopus, cum lectitari instituisset in Ecclesia cui praeest, interpretationem tuam, movit quiddam longe aliter a te positum apud Jonam Prophetam, quam erat omnium sensibus memoriaeque inveteratum, et tot aetatum successionibus decantatum. Factusque est tantus tumultus in plebe, maxime Graecis arguentibus et inclamantibus calumniam falsitatis, ut cogeretur Episcopus (ea quippe civitas erat) Judaeorum testimonium flagitare. Utrum autem illi imperitia, an malitia, hoc esse in Hebraeis codicibus responderunt, quod et Graeci et Latini habebant, atque dicebant. Quid plura? Coactus est homo velut mendacium [al. mendositatem ] corrigere, volens post magnum periculum non remanere sine plebe. Unde etiam nobis videtur aliquando in nonnullis te quoque falli potuisse. 22. Dicis me in Jonam Prophetam male quiddam interpretatum, et seditione populi conclamante, propter unius verbi dissonantiam Episcopum pene Sacerdotium perdidisse; et quid sit illud quod male interpretatus sim, subtrahis, auferens mihi occasionem defensionis meae, ne quidquid", + "candidate_score": 0.634809, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_90", + "bdc_text": "Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2331", + "psc_text": "mihi apertum esset in Domino, non habui requiem spiritui meo, eo quod non invenerim Titum fratrem meum; sed valefaciens eis, profectus sum in Macedoniam. Deo autem gratia, qui semper nos triumphat in Christo Jesu, et odorem notitiae suae per nos manifestat in omni loco; quia Christi bonus odor sumus Deo, in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt: aliis quidem odor mortis in mortem, aliis autem odor vitae in vitam. Et ad haec quis tam idoneus? Non enim sumus, sicut plurimi venundantes verbum Dei; sed ex sinceritate, sed sicut ex Deo, coram Deo in Christo loquimur. Narrat Corinthiis quae fecerit, quae passus sit, et quomodo in cunctis Deo agat gratias, ut sub exemplo sui illos provocet ad certandum. Veni, inquit, Troadem, quae prius Troja appellabatur, ut Evangelium Christi in Asia praedicarem. Cumque mihi ostium apertum esset in Domino, hoc est, plurimi credidissent, sive per signa atque virtutes quae", + "candidate_score": 0.634541, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_17_19", + "bdc_text": "tag h[oe ] wmonats des 1559 . jars teütsch gespilt\" ( VD 16 W 1126 ) . Im Jahr 1566 folgte eine Aufführung der \"Immolation Isaaks\" , vermutlich nach der \"Immolatio Isaac\" des Ingolstädters Hieronymus Ziegler aus dem Jahr 1543 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129", + "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in", + "candidate_score": 0.632384, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_13_15", + "bdc_text": "gedruckt wurde sie 1560 in Mülhausen unter dem Titel : \"Nabal. Ein schoen christenlich , lustig un kurtzwylig spil , erstlich durch . . . Rudolffen Walthern auss den ersten buch Samuelis gezogen , in ein latinische comoediam gestelt , nüwlich aber von einer . . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_880", + "psc_text": "addiderint, quanta dimiserint, quae in exemplaribus Ecclesiae, obelis, asteriscisque distincta sunt. Illud enim quod legimus in Isaia: « Beatus qui habet semen in Sion, et domesticos in Jerusalem » (Isai. 31. sec. LXX), solent Hebraei deridere, cum audierint. Nec non et in Amos post descriptionem luxuriae: « Stantia putaverunt haec, et non fugientia » (Amos 6. sec. LXX). Revera sensus rhetoricus et declamatio Tulliana. Sed quid faciemus ad authenticos libros, in quibus haec non feruntur adscripta, et caetera his similia, quae si proferre nitamur, infinitis libris opus est. Porro quanta dimiserint, vel asterisci testes, ut dixi, sunt, vel nostra interpretatio, si a diligenti lectore Translationi veteri conferatur: et tamen jure Septuaginta Editio obtinuit in Ecclesiis, vel quia prima est, et ante Christi facta adventum, vel quia ab Apostolis (in quibus tamen ab Hebraico non discrepat) usurpata. Aquila autem proselytus et contentiosus interpres, qui non solum verba, sed etymologias quoque verborum", + "candidate_score": 0.631958, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_13_15", + "bdc_text": "gedruckt wurde sie 1560 in Mülhausen unter dem Titel : \"Nabal. Ein schoen christenlich , lustig un kurtzwylig spil , erstlich durch . . . Rudolffen Walthern auss den ersten buch Samuelis gezogen , in ein latinische comoediam gestelt , nüwlich aber von einer . . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1241", + "psc_text": "et sacerdos nobis utrumque donaverit, ut simus genus regale et sacerdotale (1. Petr. 2. 9), et quasi angularis lapis (Isai.) parietem utrumque conjunxerit, et 446 de duobus gregibus bonus pastor unum effecerit gregem (Eph. 2. 16); sic quosdam referre ad ἀναγωγην, ut historiae auferant veritatem, et dicant non fuisse regem, sed imagine hominis Angelum demonstratum: cum intantum nitantur Hebraei Melchisedech regem Salem, filium Noe, Sem ostendere, ut ante hoc scriptum sic referant: Egressus est autem rex Sodomorum in occursum ei (haud dubium, quin Abrahae) postquam reversus est a caede Chodorlaomor, et regum qui cum eo erant in valle Save: haec est vallis regis; de qua statim sequitur: Et Melchisedech rex Salem protulit panem et vinum (Gen. 14) , et reliqua. Si ergo haec civitas regis est, et vallis regis, sive ut Septuaginta transtulerunt, campus, quem hodie Aulonem Palaestini vocant: manifestum est hominem fuisse, qui in terrena et valle et urbe", + "candidate_score": 0.631144, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_9_11", + "bdc_text": "Carl August Bächtold , Schaffhauser Schulgeschichte bis zum Jahre 1645 , in : Beiträge zur vaterländischen Geschichte 5 , Schaffhausen 1884 , S. 97f) . Von 1587 bis 1595 war er Amtmann des Klosters Paradies . Grübel übersetzte mit Hilfe seines Taufpaten , des Glasmalers Hieronymus Lang d. Ä. ( um 1520-1582 ) , das christliche Spiel \"Nabal\" von Rudolf Gwalther ins Deutsche und ließ diese Fassung am 16 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1917", + "psc_text": "Jesu filii Nave, et Eleazari filii Aaron Sacerdotis, e regione 703 venerata est: quorum alter conditus est in Tamnathsare [al. Thammitsare ] a septentrionali parte montis Gaas (Jos. 24. 30): alter in Gabaa [Mss. Gaab ] filii sui Phinees: satisque mirata est, quod distributor possessionum sibi montana et aspera delegisset. Quid narrem Silo, in qua altare dirutum hodieque monstratur, et raptum Sabinarum a Romulo, tribus Benjamitica [al. Benjaminitica ] praecucurrit. Transivit Sichem, non ut plerique errantes legunt Sichar, quae nunc Neapolis appellatur, et ex latere montis Garizim extructam circa puteum Jacob intravit Ecclesiam: super quo residens Dominus, sitiensque et esuriens, Samaritanae fide satiatus est (Joan. 4. 6); quae quinque Mosaicorum voluminum viris, sextoque, quem se habere jactabat, errore Dosithei derelicto, verum Messiam, et verum reperit Salvatorem. Atque inde divertens, vidit duodecim Patriarcharum sepulcra: et Sebastem, id est, Samariam, quae in honorem Augusti ab Herode Graeco sermone Augusta est nominata. Ibi", + "candidate_score": 0.631049, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_13_15", + "bdc_text": "gedruckt wurde sie 1560 in Mülhausen unter dem Titel : \"Nabal. Ein schoen christenlich , lustig un kurtzwylig spil , erstlich durch . . . Rudolffen Walthern auss den ersten buch Samuelis gezogen , in ein latinische comoediam gestelt , nüwlich aber von einer . . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_389", + "psc_text": "viri qui cincti erant vasis bellicis, ingressi sunt domum Michae, et sumpserunt sculptile atque conflatile, Ephod et Theraphim » . Coarguit igitur eorum opinionem, qui ut indissolubilem facerent quaestionem, Ephod, argenteum putaverunt. illud breviter attende, quod nunquam nisi in sacerdotio nominetur. Nam et Samuel qui illo cinctus refertur, Levites fuit, et Sacerdotes Nobe hoc dignitatis suae insigne portabant. Et (quod in Latinis codicibus non habetur) quando David fugiens a Saul, venit ad Abimelech, et gladium postulavit, dicens: « Vide si est ad manum tuam lancea et gladius, quoniam gladium meum, et vasa mea non sustuli in manu mea: respondensque sacerdos dixit: Ecce gladius Goliath alienigenae, quem percussisti in valle Terebinthi, et hic involutus est vestimento post Ephod in sacrario » (1. Reg. 21. 8 et 9): utique Ephod conditum servabatur. Hoc quoque quod nunc posuimus, ubi sculptile atque conflatile legitur: licet idolum sit, tamen quia per errorem religio putabatur, ad", + "candidate_score": 0.6304, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_17_19", + "bdc_text": "tag h[oe ] wmonats des 1559 . jars teütsch gespilt\" ( VD 16 W 1126 ) . Im Jahr 1566 folgte eine Aufführung der \"Immolation Isaaks\" , vermutlich nach der \"Immolatio Isaac\" des Ingolstädters Hieronymus Ziegler aus dem Jahr 1543 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3130", + "psc_text": "(Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in XIV. die ad vesperum, ut lex praecipit, ille agnus Dei, qui tollit peccata mundi, et Pascha nostrum immolatus est Christus (2. Cor. 5) ; sed XV. die, in quo manifestum est diem festum Judaeorum cum suo sacrificio a Domino esse solutum. Sed quid in hoc intelligere debemus, quod prius figurat agni carnes comedere, et postea sui corporis cibo nostros Apostolos reficit, et post Judaeorum typicum Pascha immolatus est Christus? Hoc, ut opinor, non ut veritas figuram; sed figura veritatem praecederet, quia non prius quod spiritale, sed quod animale, deinde quod spiritale unde electa, et amica 1117 sponsa Christi universalis Ecclesia", + "candidate_score": 0.629848, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_19_21", + "bdc_text": "Im Jahr 1566 folgte eine Aufführung der \"Immolation Isaaks\" , vermutlich nach der \"Immolatio Isaac\" des Ingolstädters Hieronymus Ziegler aus dem Jahr 1543 ; 1574 spielte Grübel mit seinen Schülern \"Hiob\". - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_876", + "psc_text": "Isaia sumens: « Ecce, inquit, ponam in Sion lapidem offensionis, et petram scandali » (Isai. 8. 14), discordat a Translatione veteri; et tamen cum Hebraica veritate concordat. In Septuaginta enim contrarius sensus est: « Non ut lapidi offensionis occurreretis, neque ut petrae ruinae: » cum Apostolus quoque Petrus 315 Hebraeis Pauloque consentiens, ita posuerit: « Incredulis autem lapis offensionis et petra scandali » (Rom. 9. 33. et 1. Petr. 2). Ex quibus universis perspicuum est, Apostolos et Evangelistas in interpretatione veterum Scripturarum, sensum quaesisse, non verba: nec magnopere de ordine sermonibusque curasse, dum intellectui res pateret. 10. Lucas vir Apostolicus et Evangelista scribit, Stephanum primum Christi Martyrem in Judaica concione narrantem: « In septuaginta quinque animabus descendit Jacob in Aegyptum: et defunctus est ipse, et patres nostri translati sunt in Sychem et positi sunt in sepulcro quod emit Abraham pretio argenti a filiis Emor patris Sychem » (Act. 7. 15.", + "candidate_score": 0.629296, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_10_12", + "bdc_text": "Beiträge zur vaterländischen Geschichte 5 , Schaffhausen 1884 , S. 97f) . Von 1587 bis 1595 war er Amtmann des Klosters Paradies . Grübel übersetzte mit Hilfe seines Taufpaten , des Glasmalers Hieronymus Lang d. Ä. ( um 1520-1582 ) , das christliche Spiel \"Nabal\" von Rudolf Gwalther ins Deutsche und ließ diese Fassung am 16 . Juli 1559 in Schaffhausen aufführen ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_876", + "psc_text": "Isaia sumens: « Ecce, inquit, ponam in Sion lapidem offensionis, et petram scandali » (Isai. 8. 14), discordat a Translatione veteri; et tamen cum Hebraica veritate concordat. In Septuaginta enim contrarius sensus est: « Non ut lapidi offensionis occurreretis, neque ut petrae ruinae: » cum Apostolus quoque Petrus 315 Hebraeis Pauloque consentiens, ita posuerit: « Incredulis autem lapis offensionis et petra scandali » (Rom. 9. 33. et 1. Petr. 2). Ex quibus universis perspicuum est, Apostolos et Evangelistas in interpretatione veterum Scripturarum, sensum quaesisse, non verba: nec magnopere de ordine sermonibusque curasse, dum intellectui res pateret. 10. Lucas vir Apostolicus et Evangelista scribit, Stephanum primum Christi Martyrem in Judaica concione narrantem: « In septuaginta quinque animabus descendit Jacob in Aegyptum: et defunctus est ipse, et patres nostri translati sunt in Sychem et positi sunt in sepulcro quod emit Abraham pretio argenti a filiis Emor patris Sychem » (Act. 7. 15.", + "candidate_score": 0.627674, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_9_11", + "bdc_text": "Carl August Bächtold , Schaffhauser Schulgeschichte bis zum Jahre 1645 , in : Beiträge zur vaterländischen Geschichte 5 , Schaffhausen 1884 , S. 97f) . Von 1587 bis 1595 war er Amtmann des Klosters Paradies . Grübel übersetzte mit Hilfe seines Taufpaten , des Glasmalers Hieronymus Lang d. Ä. ( um 1520-1582 ) , das christliche Spiel \"Nabal\" von Rudolf Gwalther ins Deutsche und ließ diese Fassung am 16 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1239", + "psc_text": "Graeco Hebraicoque compositum, quod absurdum esse, peregrinae linguae mixtura demonstrat: sed oppidum juxta Scythopolim, quod usque hodie appellatur Salem, et ostenditur ibi palatium Melchisedech, ex magnitudine ruinarum, veteris operis ostendens magnificentiam: de quo in posteriore quoque parte Geneseos scriptum est. Venit Jacob in Socoth, id est, in tabernacula, et fecit sibi ibi domos atque tentoria, et transivit in Salem civitatem regionis Sichem. quae est in terra Chanaan (Gen. 33. 17. et 18) . 8. Considerandum quoque est, quod Abrahae a caede hostium revertenti; quos persecutus est usque Dan (Gen. 14), quae hodie Paneas (al. Pameas ) appellatur; non devia Jerusalem, sed oppidum metropoleos Sichem, in itinere fuerit: de quo in Evangelio quoque legimus: Erat autem Joannes baptizans in Ennon, juxta Salim, quia aquae erant multae ibi (Joan. 3) . Nec refert, utrum Salem, an Salim nominetur, cum vocalibus in medio litteris perraro utantur Hebraei, et pro voluntate lectorum, ac varietate,", + "candidate_score": 0.624316, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_28", + "bdc_text": "Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2122", + "psc_text": "hoc magna quaestio est, sit ne aliquando mentiri viri boni, imo viri Christiani, qualibus dictum est, Sit in ore vestro, est, est, non, non, ut non sub judicio decidatis? (Jac. 5. 12; Matth. 5. 37.) Et qui cum fide audiunt, Perdes omnes qui loquuntur mendacium » (Ps. 5. 7). 22. « Sed haec, ut dixi, et alia et magna quaestio est: eligat quod voluerit, qui hoc existimat, ubi mentiatur, dum tamen a scribentibus auctoribus sanctarum Scripturarum, et maxime Canonicarum, inconcusse credatur, et defendatur omnino abesse mendacium: ne dispensatores Christi, de quibus dictum est, Hic jam quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur (1. Cor. 4. 2) , tanquam magnum aliquid sibi fideliter didicisse videantur, pro veritatis dispensatione mentiri, cum ipsa fides in latino sermone ab eo dicatur appellata, quia fit quod dicitur. Ubi autem fit quod dicitur, mentiendi utique non est locus. Fidelis igitur dispensator Apostolus Paulus procul dubio nobis", + "candidate_score": 0.623539, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_9_11", + "bdc_text": "Carl August Bächtold , Schaffhauser Schulgeschichte bis zum Jahre 1645 , in : Beiträge zur vaterländischen Geschichte 5 , Schaffhausen 1884 , S. 97f) . Von 1587 bis 1595 war er Amtmann des Klosters Paradies . Grübel übersetzte mit Hilfe seines Taufpaten , des Glasmalers Hieronymus Lang d. Ä. ( um 1520-1582 ) , das christliche Spiel \"Nabal\" von Rudolf Gwalther ins Deutsche und ließ diese Fassung am 16 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_287", + "psc_text": "Nabuchodonosor. Promovit se leo de cubili suo. Quo mihi superbissimo regi servitura conjugia? Quo parvulos, quos Propheta complorat, dicens: « Adhaesit lingua lactentis ad faucem ipsius in siti. Parvuli postulaverunt panem, et qui frangeret eis, non erat » (Thren. 4. 4). Inveniebatur ergo, ut diximus, in viris tantum hoc continentiae bonum, et in doloribus jugiter Eva parturiebat. Postquam vero Virgo 105 concepit in utero, et peperit nobis puerum, « cujus principatus in humeros ejus » (Isai. 9. 6), Deum, fortem, patrem futuri saeculi, soluta maledictio est. Mors per Evam: vita per Mariam. Ideoque et ditius virginitatis donum fluxit in feminas, quia coepit a femina. Statim ut filius Dei ingressus est super terram, novam sibi familiam instituit, UT QUI AB ANGELIS adorabatur in coelo, haberet Angelos et in terris. Tunc Holofernis caput, Judith continens amputavit (Judith. 13). Tunc Aman, qui interpretatur iniquitas, suo combustus est igni (Esther. 15). Tunc Jacobus et", + "candidate_score": 0.62324, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_93", + "bdc_text": "Salutabis nomine meo Theodorum Theodor Bibliander. , Megandrum , GvaltherumDer Wortteil - herum über einer zuvor angebrachten Streichung oder einem Tintenfleck .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1007", + "psc_text": "ex se textis, ne facile rumpantur. In extrema parte, id est, ad pedes, septuaginta duo sunt tintinnabula, et totidem mala punica, iisdem contexta coloribus, ut supra cingulum. Inter duo tintinnabula unum malum est: inter duo mala unum tintinnabulum, ut alterutrum sibi media sint: causaque redditur. Idcirco tintinnabula vesti apposita sunt, ut cum ingreditur Pontifex in Sancta Sanctorum, totus vocalis incedat, statim moriturus, si hoc non fecerit. 15. Sextum est vestimentum, quod Hebraica lingua dicitur EPHOD. Septuaginta ἐπωμίδα, id est, superhumerale appellant. Aquila ἐπένδυμα, nos EPHOD suo ponimus nomine. Et ubicumque in Exodo, sive in Levitico superhumerale legitur, sciamus apud Hebraeos Ephod appellari. Hoc autem esse Pontificis vestimentum, et in quadam Epistola (Ad Marcell. XXIX) scripsisse me memini: et omnis Scriptura testatur, sacrum quiddam esse, et solis conveniens Pontificibus. Nec statim illud occurrat, quod Samuel qui Levita fuit, scribitur Regnorum primo libro, habuisse aetatis adhuc parvulae ephod bad, id est, superhumerale", + "candidate_score": 0.623164, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_45", + "bdc_text": "Nam adulescens aliquandiu sub me stipendia literaria fecit neque id infoeliciter , quantum ego iudicare possum , adeo ut pater per me persuasus eum a studiis honestioribus subtrahere noluerit .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_967", + "psc_text": "ejus in fine acriter coarguens. 1. Justum quidem fuerat, nequaquam tibi litteris satisfacere, qui tuis auribus non credidisti: neque enim schedulae poteris acquiescere, qui vivo sermoni non accommodasti fidem. Sed quia Christus perfectae nobis humilitatis exemplar in se tribuit, dans osculum proditori, et latronis poenitentiam in patibulo suscipiens, eadem absenti significo, quae prasenti quoque locutus sum, me ita Origenem legisse vel legere, ut Apollinarium [al. Apollinarem ], vel caeteros Tractatores, quorum, in quibusdam, libros Ecclesia non recipit. Non quo omnia dicam esse damnanda, quae in illorum voluminibus continentur: sed quod quaedam reprehendenda confitear. Verum quia operis mei est et studii, multos legere, ut ex plurimis diversos flores carpam, non tam probaturus omnia, quam quae bona sunt electurus, assumo multos in manus meas, ut a multis multa cognoscam, secundum illud quod scriptum est: Omnia legentes: 348 quae bona sunt retinentes (1. Thess. 5. 21) . Unde satis miror te voluisse Origenis", + "candidate_score": 0.623137, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_98_100", + "bdc_text": "iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset . Vale. Scaffusii , annoAm Wortende zuvor angebrachte Streichung oder Tintenfleck. 1544 . Tuus ex animo Simpertus Vogtius .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2427", + "psc_text": "Prius quaeramus quae sit ista concupiscentia, de qua Lex dicit: Non concupisces. Alii putant illud esse mandatum, quod in Decalogo scriptum est: Non concupisces rem proximi tui (Deut. 5. 21) . Nos autem per concupiscentiam omnes perturbationes animae significatas putamus, quibus moeremus et gaudemus, timemus et concupiscimus. Et hoc Apostolus vas electionis, cujus corpus templum erat Spiritus Sancti, et qui dicebat: An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus (1. Cor. 13. 3) ? Et in alio loco: Christus nos redemit (Galat. 3. 13) : Et iterum: Vivo autem jam non ego, vivit vero in me Christus (Ibid. 2. 20) , non de 874 se loquitur, sed de eo, qui vult post peccata agere poenitentiam: et sub persona sua, fragilitatem describit conditionis humanae: quae duorum hominum, interioris et exterioris pugnantium inter se bella perpetitur. Interior homo consentit et scriptae et naturali legi, quod bona sit, et sancta, et justa,", + "candidate_score": 0.622601, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_93", + "bdc_text": "Salutabis nomine meo Theodorum Theodor Bibliander. , Megandrum , GvaltherumDer Wortteil - herum über einer zuvor angebrachten Streichung oder einem Tintenfleck .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1028", + "psc_text": "quaesita demonstrarem. Sufficiat, quod et sanctus Papa Epiphanius egregium super hoc volumen edidit: quod si legere volueris, plenissimam scientiam consequeris. Ego jam mensuram epistolae excedere me intelligo, et excipientis ceras video esse completas. Unde ad reliqua transeo, ut tandem finiatur oratio. Lamina aurea rutilat in fronte: nihil enim nobis prodest omnium rerum eruditio, nisi Dei scientia coronemur. Lineis induimur, ornamur hiacynthinis, sacro balteo cingimur, dantur nobis opera, Rationale in pectore ponitur: accipimus veritatem, profert sermo doctrinam: imperfecta sunt universa, nisi tam decoro currui dignus quaeratur auriga, et super creaturas creator insistens, regat ipse quae condidit. Quod olim in lamina monstrabatur, nunc in signo ostenditur Crucis. Auro legis, sanguis Evangelii pretiosior est. Tunc signum juxta Ezechielis vocem gementibus figebatur in fronte (Ezech. 9. 4): nunc portantes crucem dicimus: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine (Psal. 4. 7) . Bis in Exodo legimus (Exod. 28. et 29), praecipiente Domino, et", + "candidate_score": 0.621959, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_98_100", + "bdc_text": "iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset . Vale. Scaffusii , annoAm Wortende zuvor angebrachte Streichung oder Tintenfleck. 1544 . Tuus ex animo Simpertus Vogtius .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_153", + "psc_text": "pertinet tempus, quo ipse est dignatus descendere ad terras, et signa Judaeis non intelligentibus perpetravit. Et quoniam usque ad finem Capituli explanatio multiplex sequitur; et excipientis jam explicuimus [Mss. implevimus ] ceras, hucusque dictasse sufficiat: quia et oratio, quae non propriae manus stilo expolitur, cum per se inculta est, tum multo molestior fit; si taedium sui prolixitate congeminet; ut oculorum dolore cruciati, auribus tantum studeamus et lingua. 17. Septuaginta: Et missum est ad me unum de Seraphim; Aquila, et Theodotion, Et volavit ad me unum de Seraphim; Symmachus, Et volavit ad me unus de Seraphim. Quotidie ad nos mittitur Seraphim, quotidie ingemiscentium atque dicentium: O miser ego, quoniam compunctus sum, ora purgantur, et cum a peccatis fuerint liberati, praeparant se ministerio Dei. Quod autem caeteri Interpretes, pro missum esse, volasse dixerint, intellige velocem divini sermonis adventum super eos, qui digni societate illius judicantur. In genere quoque diversitas est. Septuaginta, Aquila,", + "candidate_score": 0.62144, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_98_100", + "bdc_text": "iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset . Vale. Scaffusii , annoAm Wortende zuvor angebrachte Streichung oder Tintenfleck. 1544 . Tuus ex animo Simpertus Vogtius .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_170", + "psc_text": "ne quid in Latino mutare videamur, ita exprimunt: ὦ δὴ Κύριε σῶσον δὴ, ὦ δὴ Κὺριε εὺοδωσον δὴ, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου. Sola Sexta Editio cum Interpretibus Septuaginta ita congruit, ut ubi caeteri posuerunt ὦ δἡ, illi scripserint ὦ. Et quia OSIANNA, quod nos corrupte propter ignorantiam dicimus OSANNA, salvifica, sive salvum fac exprimatur, omnium 66 interpretatione signatum est: nunc illud in cura est, quid sine adjectione salvandi, solus ANNA sermo significet. Sciendumque quod in hoc loco ter dicatur ANNA; et primum quidem ac secundum iisdem litteris scribitur, ALEPH, NUN, HE, tertium vero HE, NUN, HE. Symmachus igitur, qui in centesimo decimo septimo Psalmo cum omnium interpretatione consenserat, ut nobis manifestiorem tribueret intellectum, in centesimo decimo quarto Psalmo, ubi dicitur: O Domine, libera animam meam, ita interpretatur est: Obsecro, Domine, libera animam meam. Ubi autem Septuaginta, ὦ, et ille, Obsecro, transtulerunt, Aquila, et caeteris Editionibus ὦ δὴ interpretantibus,", + "candidate_score": 0.621163, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_15", + "bdc_text": "Rudolffen Walthern auss den ersten buch Samuelis gezogen , in ein latinische comoediam gestelt , nüwlich aber von einer . . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1489", + "psc_text": "quod Pamphili sit? videlicet stylus et saliva docere me poterit. Nunquam credam, quod doctus vir primos ingenii sui fructus quaestionibus et infamiae dedicarit: et ipsum nomen apologetici ostendit accusationem: non enim defenditur, nisi quod in crimine est. Unum nunc proferam, cui contradicere vel stulti sit, vel impudentis. Sexti libri Eusebii super Origenis defensione principium usque ad mille ferme versus liber iste, qui Pamphili dicitur, continet. Et in reliquis scriptor ejusdem operis profert testimonia, quibus nititur approbare Origenem fuisse catholicum. Eusebius et Pamphilus tantam inter se habuere concordiam, ut unius animae homines putes, et ab uno alter nomen acceperit. Quomodo igitur inter se dissentire potuerunt, ut Eusebius in toto opere suo Origenem Ariani probet dogmatis, et Pamphilus Nicaenae synodi, quae fuit postea, defensorem? Ex quo ostenditur, vel Didymi, vel cujuslibet alterius esse opusculum, qui sexti libri 533 capite detruncato, caetera membra sociarit. Sed concedamus, ex superfluo, ut Pamphili sit, sed necdum", + "candidate_score": 0.621055, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_11", + "bdc_text": "Grübel übersetzte mit Hilfe seines Taufpaten , des Glasmalers Hieronymus Lang d. Ä. ( um 1520-1582 ) , das christliche Spiel \"Nabal\" von Rudolf Gwalther ins Deutsche und ließ diese Fassung am 16 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2065", + "psc_text": "Apud Latinos autem Hilarius Pictaviensis, et Eusebius Vercellensis Episcopi, Origenem et Eusebium transtulerunt, quorum priorem et noster Ambrosius in quibusdam secutus est. Respondeat mihi prudentia tua, quare tu post tantos et tales Interpretes in explanatione Psalmorum diversa senseris. Si enim obscuri sunt Psalmi, te quoque in eis falli potuisse credendum est. Si manifesti, illos in eis falli potuisse non creditur: ac per hoc utroque modo superflua erit interpretatio tua, et hac lege post priores nullus loqui audebit, et quodcumque alius occupaverit alius de eo licentiam scribendi non habebit. QUIN POTIUS humanitatis tuae est, in quo veniam tibi tribuis, indulgere et caeteris. Ego enim non tam vetera abolere conatus sum, quae linguae meae hominibus emendata de Graeco in Latinum transtuli, quam ea testimonia quae a Judaeis praetermissa sunt vel corrupta, proferre in medium; ut scirent nostri quid Hebraica Veritas contineret. Si cui legere non placet, nemo compellit invitum. Bibat vinum vetus", + "candidate_score": 0.619632, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_99_101", + "bdc_text": "Vale. Scaffusii , annoAm Wortende zuvor angebrachte Streichung oder Tintenfleck. 1544 . Tuus ex animo Simpertus Vogtius . [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_153", + "psc_text": "pertinet tempus, quo ipse est dignatus descendere ad terras, et signa Judaeis non intelligentibus perpetravit. Et quoniam usque ad finem Capituli explanatio multiplex sequitur; et excipientis jam explicuimus [Mss. implevimus ] ceras, hucusque dictasse sufficiat: quia et oratio, quae non propriae manus stilo expolitur, cum per se inculta est, tum multo molestior fit; si taedium sui prolixitate congeminet; ut oculorum dolore cruciati, auribus tantum studeamus et lingua. 17. Septuaginta: Et missum est ad me unum de Seraphim; Aquila, et Theodotion, Et volavit ad me unum de Seraphim; Symmachus, Et volavit ad me unus de Seraphim. Quotidie ad nos mittitur Seraphim, quotidie ingemiscentium atque dicentium: O miser ego, quoniam compunctus sum, ora purgantur, et cum a peccatis fuerint liberati, praeparant se ministerio Dei. Quod autem caeteri Interpretes, pro missum esse, volasse dixerint, intellige velocem divini sermonis adventum super eos, qui digni societate illius judicantur. In genere quoque diversitas est. Septuaginta, Aquila,", + "candidate_score": 0.619441, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_10_12", + "bdc_text": "Beiträge zur vaterländischen Geschichte 5 , Schaffhausen 1884 , S. 97f) . Von 1587 bis 1595 war er Amtmann des Klosters Paradies . Grübel übersetzte mit Hilfe seines Taufpaten , des Glasmalers Hieronymus Lang d. Ä. ( um 1520-1582 ) , das christliche Spiel \"Nabal\" von Rudolf Gwalther ins Deutsche und ließ diese Fassung am 16 . Juli 1559 in Schaffhausen aufführen ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_287", + "psc_text": "Nabuchodonosor. Promovit se leo de cubili suo. Quo mihi superbissimo regi servitura conjugia? Quo parvulos, quos Propheta complorat, dicens: « Adhaesit lingua lactentis ad faucem ipsius in siti. Parvuli postulaverunt panem, et qui frangeret eis, non erat » (Thren. 4. 4). Inveniebatur ergo, ut diximus, in viris tantum hoc continentiae bonum, et in doloribus jugiter Eva parturiebat. Postquam vero Virgo 105 concepit in utero, et peperit nobis puerum, « cujus principatus in humeros ejus » (Isai. 9. 6), Deum, fortem, patrem futuri saeculi, soluta maledictio est. Mors per Evam: vita per Mariam. Ideoque et ditius virginitatis donum fluxit in feminas, quia coepit a femina. Statim ut filius Dei ingressus est super terram, novam sibi familiam instituit, UT QUI AB ANGELIS adorabatur in coelo, haberet Angelos et in terris. Tunc Holofernis caput, Judith continens amputavit (Judith. 13). Tunc Aman, qui interpretatur iniquitas, suo combustus est igni (Esther. 15). Tunc Jacobus et", + "candidate_score": 0.618583, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_19_21", + "bdc_text": "Im Jahr 1566 folgte eine Aufführung der \"Immolation Isaaks\" , vermutlich nach der \"Immolatio Isaac\" des Ingolstädters Hieronymus Ziegler aus dem Jahr 1543 ; 1574 spielte Grübel mit seinen Schülern \"Hiob\". - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_458", + "psc_text": "in suam maxime utilitatem nescisse quid faceret, cum magis eo tempore erraret, quo filium sanguinariae deditum voluptati, et eum, qui postea fratrem posset occidere, praetermisso illo qui innocenter habitabat domi, vellet efferre, et suam magis quam Dei facere voluntatem. Ego puto divinae dispensationis fuisse, ut oculis caecaretur, et cum ipse diceret: « Vox quidem, vox Jacob est: manus autem, manus Esau » (Gen. 27. 22): tamen non intelligeret minorem esse filium, qui ad benedictionem fratris praereptor astiterat. 16. Hippolyti martyris mystica interpretatio. Quoniam autem polliciti sumus, et de eo quid significaret in figura, adjungere, Hippolyti martyris verba ponamus, a quo et Victorinus noster non plurimum discrepat: non quod omnia plenius executus sit, sed quod possit occasionem praebere lectori ad intelligengentiam latiorem. « Isaac portat imaginem Dei Patris, Rebecca Spiritus sancti, Esau populi prioris, et diaboli. Jacob Ecclesiae sive Christi. Senuisse Isaac, consummationem orbis ostendit: oculis caligasse, fidem periisse de mundo,", + "candidate_score": 0.618071, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_97_99", + "bdc_text": "Lingkius Heinrich Linggi . iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset . Vale. Scaffusii , annoAm Wortende zuvor angebrachte Streichung oder Tintenfleck. 1544 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_473", + "psc_text": "4. Vidua nostra ante morosius ornabatur, et die tota quid sibi deesset, quaerebat ad speculum. Nunc loquitur confidenter: « Nos autem omnes revelata facie gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem transformamur, a gloria in gloriam, quasi a Domini spiritu. » Tunc crines ancillulae disponebant, et mitellis crispantibus vertex arctabatur innoxius: nunc neglectum caput scit sibi tantum sufficere quod velatur. Illo tempore plumarum quoque dura mollities videbatur, et in exstructis thoris jacere vix poterat. Nunc ad orandum festina consurgit, et tinnula [al. hymnula ] voce caeteris alleluia praeripiens, prior incipit laudare Dominum suum. Flectuntur genua super nudam humum, et crebris lacrymis facies psimmythio ante sordidata purgatur. Post orationem Psalmi concrepant, et lassa cervix, poplites vacillantes, in somnumque vergentes oculi, nimio mentis ardore vix impetrant ut quiescant. Pulla tunica, minus cum humi jacuerit, sordidatur. Soccus vilior auratorum pretium calceorum egentibus largitur. Cingulum non auro, gemmisque distinctum est; sed laneum et tota simplicitate", + "candidate_score": 0.618038, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_99_101", + "bdc_text": "Vale. Scaffusii , annoAm Wortende zuvor angebrachte Streichung oder Tintenfleck. 1544 . Tuus ex animo Simpertus Vogtius . [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1322", + "psc_text": "quem castra metati sint. Aliud est enim transire mare: aliud in proximo figere tabernacula. Ex quibus monemur, etiam post Evangelicam disciplinam et cibos dulcissimos triumphorum, apparere nobis interdum mare: et praeterita discrimina poni ante oculos. Quanquam multae differentiae 475 sit transire mare, et mare procul aspicere. Verbum JAM SUPH, apud Hebraeos ex mari et rubro compositum est. SUPH autem et Rubrum et Scyrpus vocatur. Unde possumus suspicari, quod venerint ad paludem quamdam et lacum, qui et carecto et juncis plenus fuerit. Quod autem omnes congregationes aquarum Scriptura sancta mare vocet, nulla dubitatio est. Haec Mansio in Exodo non habetur: sed scriptum est pro ea, quod de mari Rubro venerint ad desertum Sin, quod est inter Elim et Sinai, quinta decima die mensis secundi egressionis eorum ex Aegypto (Exod. 16. 1) , id est, tricesima prima postquam egressi sunt de Ramesse. VIII. MANSIO. Et profecti de mari Rubro, castra metati sunt", + "candidate_score": 0.617969, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_15", + "bdc_text": "Rudolffen Walthern auss den ersten buch Samuelis gezogen , in ein latinische comoediam gestelt , nüwlich aber von einer . . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_881", + "psc_text": "si a diligenti lectore Translationi veteri conferatur: et tamen jure Septuaginta Editio obtinuit in Ecclesiis, vel quia prima est, et ante Christi facta adventum, vel quia ab Apostolis (in quibus tamen ab Hebraico non discrepat) usurpata. Aquila autem proselytus et contentiosus interpres, qui non solum verba, sed etymologias quoque verborum transferre conatus est, jure projicitur a nobis. Quis enim pro frumento et vino et oleo, possit, vel legere, vel intelligere, χεῦμα, ὀπωρισμόν, ϛιλπνότητα, quod nos possumus dicere « fusionem, pomationemque, » et « splendentiam. » Aut quia Hebraei non solum habent ἄρθρα, sed et πρόαρθρα, ille κακοζήλως, et syllabas interpretatur, et litteras dicitque σὺν τόν οὐρανόν καὶ σὺν τήν γήν, quod Graeca et Latina lingua omnino non recipit; cujus rei exemplum ex nostro sermone capere possumus. Quanta enim apud Graecos bene dicuntur, quae si ad verbum transferamus, 317 in Latino non resonant: et e regione, quae apud nos placent si", + "candidate_score": 0.617968, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_92", + "bdc_text": "Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_714", + "psc_text": "In tanta morum discordia, quae potest esse concordia? HOSPITIOLUM tuum aut raro, aut nunquam mulierum pedes terant. Omnes puellas et virgines Christi, aut aequaliter ignora, aut aequaliter dilige. Ne sub eodem tecto mansites: nec in praeterita castitate confidas. Nec David sanctior: nec Salomone potes esse sapientior. MEMENTO semper, quod paradisi colonum, de possessione sua mulier ejecerit (Genes. 3). Aegrotanti tibi quilibet sanctus frater 260 assistat, et germana, vel mater, aut probatae quaelibet apud omnes fidei. Quod si hujuscemodi non fuerint consanguinitatis, castimoniaeque personae, multas anus nutrit Ecclesia, quae et officium praebeant, et beneficium accipiant ministrando, ut infirmitas quoque tua fructum habeat eleemosynae. Scio quosdam convaluisse corpore, et animo aegrotare coepisse. PERICULOSE TIBI ministrat, cujus vultum frequenter attendis. Si propter officium Clericatus, aut vidua a te visitatur, aut virgo, nunquam domum solus introeas. Tales habeto socios, quorum contubernio non infameris. Si Lector, si Acolytus, si Psaltes, te sequitur, non ornentur veste,", + "candidate_score": 0.617309, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_97_99", + "bdc_text": "Lingkius Heinrich Linggi . iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset . Vale. Scaffusii , annoAm Wortende zuvor angebrachte Streichung oder Tintenfleck. 1544 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1028", + "psc_text": "quaesita demonstrarem. Sufficiat, quod et sanctus Papa Epiphanius egregium super hoc volumen edidit: quod si legere volueris, plenissimam scientiam consequeris. Ego jam mensuram epistolae excedere me intelligo, et excipientis ceras video esse completas. Unde ad reliqua transeo, ut tandem finiatur oratio. Lamina aurea rutilat in fronte: nihil enim nobis prodest omnium rerum eruditio, nisi Dei scientia coronemur. Lineis induimur, ornamur hiacynthinis, sacro balteo cingimur, dantur nobis opera, Rationale in pectore ponitur: accipimus veritatem, profert sermo doctrinam: imperfecta sunt universa, nisi tam decoro currui dignus quaeratur auriga, et super creaturas creator insistens, regat ipse quae condidit. Quod olim in lamina monstrabatur, nunc in signo ostenditur Crucis. Auro legis, sanguis Evangelii pretiosior est. Tunc signum juxta Ezechielis vocem gementibus figebatur in fronte (Ezech. 9. 4): nunc portantes crucem dicimus: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine (Psal. 4. 7) . Bis in Exodo legimus (Exod. 28. et 29), praecipiente Domino, et", + "candidate_score": 0.61604, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_22", + "bdc_text": "Jakob Baechtold , Geschichte der Deutschen Literatur in der Schweiz , Frauenfeld 1892 , S. 365f ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1239", + "psc_text": "Graeco Hebraicoque compositum, quod absurdum esse, peregrinae linguae mixtura demonstrat: sed oppidum juxta Scythopolim, quod usque hodie appellatur Salem, et ostenditur ibi palatium Melchisedech, ex magnitudine ruinarum, veteris operis ostendens magnificentiam: de quo in posteriore quoque parte Geneseos scriptum est. Venit Jacob in Socoth, id est, in tabernacula, et fecit sibi ibi domos atque tentoria, et transivit in Salem civitatem regionis Sichem. quae est in terra Chanaan (Gen. 33. 17. et 18) . 8. Considerandum quoque est, quod Abrahae a caede hostium revertenti; quos persecutus est usque Dan (Gen. 14), quae hodie Paneas (al. Pameas ) appellatur; non devia Jerusalem, sed oppidum metropoleos Sichem, in itinere fuerit: de quo in Evangelio quoque legimus: Erat autem Joannes baptizans in Ennon, juxta Salim, quia aquae erant multae ibi (Joan. 3) . Nec refert, utrum Salem, an Salim nominetur, cum vocalibus in medio litteris perraro utantur Hebraei, et pro voluntate lectorum, ac varietate,", + "candidate_score": 0.604791, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_92", + "bdc_text": "Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2000", + "psc_text": "corporis, non vigore animi tamen, in area dominica fructuoso labore desudans; ecce adsum [al. sum ], si quid perperam dixi, fortius fige pedem. Non mihi esse debet molestum pondus aetatis tuae, dummodo conteratur palea culpae meae. 5. « Proinde illud quod in extremo epistolae tuae posuisti, cum magni desiderii suspirio vel lego, vel recolo. Utinam, inquis, 732 mereremur complexus tuos; et collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus. Ego autem dico, utinam saltem propinquis terrarum locis habitaremus; ut si non possent misceri nostra colloquia, litterae possent esse crebriores. Nunc vero tanto locorum intervallo absumus a sensibus nostris, ut de illis verbis Apostoli ad Galatas, juvenem me ad tuam sanctitatem scripsisse meminerim; et ecce jam senex, necdum rescripta meruerim; faciliusque ad te exemplaria epistolae meae pervenerint, nescio qua occasione praeveniente, quam ipsa epistola, me curante. Homo enim, qui eam tunc acceperat, nec ad te pertulit nec ad me retulit [al. pertulerit", + "candidate_score": 0.604685, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_96_98", + "bdc_text": "caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi . iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014", + "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad", + "candidate_score": 0.603626, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_22", + "bdc_text": "Jakob Baechtold , Geschichte der Deutschen Literatur in der Schweiz , Frauenfeld 1892 , S. 365f ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1225", + "psc_text": "videamur. Caeterum Apostolus interminabiles genealogias et Judaicas fabulas prohibens, de istiusmodi mihi videtur interdicere quaestionibus. Quid enim prodest haerere in littera, et vel scriptoris errorem, vel annorum seriem calumniari, cum manifestissime scribatur: Littera occidit, spiritus autem vivificat? (2. Cor. 3.) Relege omnes et veteris et novi Testamenti libros, et tantam annorum reperies dissonantiam, et numerum inter Judam et Israel, id est, inter regnum utrumque confusum, ut hujuscemodi haerere quaestionibus, non tam studiosi, quam otiosi hominis esse videatur. Munuscula a te missa libenter suscepi, et impendio precor, ut in amore quo nos appetere coepisti, ad finem usque perdures. Non enim coepisse, sed permansisse virtutis est. Nostra vicissim per Desiderium ( Puta Aquitanum Presbyt. ) missa suscipe. EPISTOLA LXXIII, AD EVANGELUM PRESBYTERUM. Auctoris 440 anonymi librum, qui Pontificem Melchisedec, non hominem, sed Spiritum Sanctum fuisse affirmabat, ex veterum Christianorum sententiis impugnat; ostenditque, illum revera hominem genere Chananaeum exstitisse; aut si Judaeis credatur,", + "candidate_score": 0.601554, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_92", + "bdc_text": "Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_715", + "psc_text": "habeat eleemosynae. Scio quosdam convaluisse corpore, et animo aegrotare coepisse. PERICULOSE TIBI ministrat, cujus vultum frequenter attendis. Si propter officium Clericatus, aut vidua a te visitatur, aut virgo, nunquam domum solus introeas. Tales habeto socios, quorum contubernio non infameris. Si Lector, si Acolytus, si Psaltes, te sequitur, non ornentur veste, sed moribus: nec calamistro crispent comas; sed pudicitiam habitu polliceantur. SOLUS CUM SOLA, secreto, et absque arbitro, vel teste, non sedeas. Si familiarius est aliquid loquendum, habet nutricem majorem domus, virginem, viduam, vel maritam: non est tam inhumana, ut nullum praeter te habeat, cui se audeat credere. Caveto omnes suspiciones, et quidquid probabiliter fingi potest, ne fingatur, ante devita. CREBRA MUNUSCULA, et sudariola, et fasciolas, et vestes ori applicitas, et oblatos ac degustatos cibos, blandasque et dulces litterulas sanctus amor non habet. « Mel meum, meum desiderium: omnes delicias, et lepores, » et risu dignas urbanitates, et caeteras ineptias amatorum,", + "candidate_score": 0.599592, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_21_23", + "bdc_text": "- Lit. : Jakob Baechtold , Geschichte der Deutschen Literatur in der Schweiz , Frauenfeld 1892 , S. 365f ; HBLS III 774 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1225", + "psc_text": "videamur. Caeterum Apostolus interminabiles genealogias et Judaicas fabulas prohibens, de istiusmodi mihi videtur interdicere quaestionibus. Quid enim prodest haerere in littera, et vel scriptoris errorem, vel annorum seriem calumniari, cum manifestissime scribatur: Littera occidit, spiritus autem vivificat? (2. Cor. 3.) Relege omnes et veteris et novi Testamenti libros, et tantam annorum reperies dissonantiam, et numerum inter Judam et Israel, id est, inter regnum utrumque confusum, ut hujuscemodi haerere quaestionibus, non tam studiosi, quam otiosi hominis esse videatur. Munuscula a te missa libenter suscepi, et impendio precor, ut in amore quo nos appetere coepisti, ad finem usque perdures. Non enim coepisse, sed permansisse virtutis est. Nostra vicissim per Desiderium ( Puta Aquitanum Presbyt. ) missa suscipe. EPISTOLA LXXIII, AD EVANGELUM PRESBYTERUM. Auctoris 440 anonymi librum, qui Pontificem Melchisedec, non hominem, sed Spiritum Sanctum fuisse affirmabat, ex veterum Christianorum sententiis impugnat; ostenditque, illum revera hominem genere Chananaeum exstitisse; aut si Judaeis credatur,", + "candidate_score": 0.598555, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_96_98", + "bdc_text": "caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi . iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_49", + "psc_text": "exorsus sim. Quid faciam? vocem pectori negare non valeo. Epistolae brevitas compellit tacere: desiderium vestri cogit loqui. Praeproperus sermo: 21 confusa turbatur oratio: amor ordinem nescit. EPISTOLA VIII. AD NICEAM HYPPODIACONUM AQUILEIAE. Niceam veterem sodalem, ac peregrinationis suae comitem, jam in patriam regressum, ut ad se aliquando scribat exemplo Chromatii, et Eusebii fratrum hortatur. TURPILIUS Comicus tractans de vicissitudine litterarum: sola, inquit, res est, quae homines absentes, praesentes facit. Nec falsam dedit, quanquam in re non vera, sententiam. Quid enim est (ut ita dicam) tam praesens inter absentes, quam per epistolas et alloqui, et audire quos diligas? Nam et rudes illi Italiae homines, quos Cascos Ennius appellat, qui sibi (ut in Rhetoricis Cicero ait) ritu ferino victum quaerebant, ante chartae et membranarum usum, aut in dedolatis e ligno codicillis, aut in corticibus arborum mutuo epistolarum alloquia missitabant. Unde et portitores earum Tabellarios, et scriptores a libris arborum Librarios vocavere. Quanto", + "candidate_score": 0.594426, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_96_98", + "bdc_text": "caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi . iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2983", + "psc_text": "opera Celestiana haeresis sit exstincta: simulque excusat quod nondum scripserit adversus libros Anniani Diaconi Pelagiani. Dominis vere sanctis atque omni affectione ac jure venerandis ALYPIO et AUGUSTINO Episcopis, HIERONYMUS in Christo salutem. Sanctus Innocentius Presbyter, qui hujus sermonis est portitor, anno praeterito, quasi nequaquam in Africam reversurus, mea ad dignationem vestram scripta non sumpsit. Tamen Deo gratias agimus, quod ita evenit, ut nostrum silentium vestris epistolis 1067 vinceretis. Mihi enim omnis occasio gratissima est, per quam scribo vestrae reverentiae; testem invocans Deum, quod si posset fieri, assumptis alis columbae, vestris amplexibus implicarer: semper quidem pro merito virtutum vestrarum; sed nunc maxime, quia cooperatoribus et auctoribus vobis, haeresis Celestiana jugulata est, quae ita infecit corda multorum, ut cum superatos damnatosque esse se sentiant, tamen venena mentium non omittant [f. amittant ]: et quod solum possunt, nos oderint, per quos putant se libertatem docendae haereseos perdidisse. 2. Quod autem quaeritis, utrum rescripserim", + "candidate_score": 0.589274, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_96_98", + "bdc_text": "caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi . iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2013", + "psc_text": "integra salute, sola fama vexatur. Quod autem malum perpetratur, hostis est intimus, etiam si nullius intimi loquacitate aut lite vulgetur. Quapropter quis prudentium non videat, etiam tu quam tolerabiliter feras amicissimi quondam et familiarissimi incredibiles nunc inimicitias, consolante conscientia; et quemadmodum vel quod jactitat, vel quod a quibusdam forsitan creditur, in sinistris armis deputes, quibus non minus quam dextris contra diabolum dimicatur. Verumtamen illum maluerim aliquo modo mitiorem, quam te isto modo armatiorem. HOC MAGNUM et triste miraculum est, ex amicitiis talibus ad has inimicitias pervenisse. 736 Laetum erit, et multo majus, ex inimicitiis talibus ad pristinam concordiam revertisse. » EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et", + "candidate_score": 0.588015, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_98", + "bdc_text": "iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1885", + "psc_text": "ET QUIDQUID revertitur ad Dominum, in familiae numero computatur. Quamquam amissio illius, coelestis domus habitatio sit; quae quamdiu in corpore fuit, peregrinata est a Domino (2. Cor. 5), et voce semper flebili querebatur, dicens: Heu mihi, quia peregrinatio mea prolongata est, habitavi cum habitantibus Cedar, multum peregrinata est anima mea (Ps. 19. 5) , Nec mirum si planxerit se versari in tenebris (hoc enim Cedar interpretatur) 691 cum mundus in maligno positus sit; et sicut tenebrae illius, ita et lumen ejus (Ps. 138. 12); luxque in tenebris luceat (Joan. 1. 5) et tenebrae eam non comprehenderunt Unde et illud crebrius inferebat, Advena sum et peregrina sicut omnes patres mei (Ps. 38. 13) . Et iterum; Cupio dissolvi, et esse cum Christo (Philipp. 1. 23) . Quoties autem infirmitate corpusculi (quam incredibili abstinentia), et duplicatis contraxerat jejuniis) vexabatur, hoc in ore volvebat: Subjicio corpus meum, et in servitutem redigo, ne aliis", + "candidate_score": 0.580827, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_98", + "bdc_text": "iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_366", + "psc_text": "JA quippe apud hebraeos unum de decem Dei nominibus est. Et in illo Psalmo ubi legimus: « Laudate Dominum, quoniam bonus est Psalmus (Ps. 146. 1); apud Hebraeos legitur, ALLELUIA CHI TOB ZAMMER. 4. AMEN vero Aquila πεπιστωμένως exprimit, quod nos, fideliter, possumus dicere, ductum adverbium ex nomine fidei Amen Septuaginta γένοιτο, id est, fiat. Unde et in fine librorum (in quinque siquidem volumina, Psalterium apud Hebraeos divisum est) fiat, fiat transtulerunt: quod in Hebraico legitur, AMEN AMEN, quo scilicet eo vere dicta quae sunt supra, confirmentur. Unde et Paulus asserit, non posse aliquem respondere Amen, id est, confirmare quae praedicata 133 sunt, nisi intellexerit, praedicationem. MARANATHA magis Syrum est quam Hebraicum, tametsi ex confinio utrarumque linguarum aliquid et Hebraeum sonet, et interpretetur, « Dominus noster venit; » ut sit sensus: « Si quis non amat Dominum Jesum Christum, anathema sit » (1. Cor. 16. 22), et illo completo, deinceps", + "candidate_score": 0.576827, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf012", + "work_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1", + "max_score": 0.687543, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_25_27", + "bdc_text": "HLS V 748 ( mit weiterer Lit. ) . habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae . Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1470", + "psc_text": "VCpE 94 ut quiram C et exquiram pE 26 per uoltitatum V1 26 pE post gereretur inser. D. 34: da mihi intellectum et scrutabor legem tuam et Beroabo eam in toto corde meo. UII. HlUtr. Plct. pari I. 26 § 5 In prouerbiis Salomonis scriptum meminimus: inintellegenti sapientiam interroganti sapientia deputatur. quo sensu id ostendi uidetur, quod, qui non intellegat et sapienter interroget, sapere credatur. hoc itaque eo proficit, quia propheta in lege manens et secundum apostolum HebrsBusHebraeus ex HebrseisHebraeis octauo die circumcisus et secundum genus ex tribu Iuda et secundum gratiam corporeae unctionis et rex electus et Christus et secundum sacramentum dominicsedominicae natiuitatis dignus, cuius filius Iesus Christus esset, tamquam peregrinus legis orat: da mihi intellectum, et scrutabo legem tuam et seruabo eam intotocorde meo. nondum ergo seruat, nondum scrutatus est, nondum intellegit. non ergo de ea lege loquitur, in qua natus est, eruditus est, operatus est, propheta. sciens", + "candidate_score": 0.687543, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_90_92", + "bdc_text": "Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis . Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2507", + "psc_text": "laudauit acripsi profeta laud*** G propheta Dauid dicit PTE I ob Pe sub Tb (de G h. I. non constat cf. Acad. p. 2.5) 9 oporteat te G te oporteat PT deuersari PT diuersari G ned cf. p. 237, 14 11 habitare fratres GPT fratres habitare V 12 cum (supr. scr. P) in unum PTE quia cum in uno V conuentu ecclesiae (eclesiae V) congregantur (congraegantur V) VPT conuentum ecclesiae congregant e 15 hoc praecipuum PTE hoc magnum praeceptum V 16 credentium praeconium om. V 18 assenau eodem (in n ras.) P 22 eadem P 28 abentes P. gaudium est, idipsum nos sapere, amore eodem contineri, per unius sensus sententiam unanimes permanere, non per aemulationem separari, neque per inanis gloriae studium dissidere, non sua, sed aliorum unumquemque cogitare oportere, ut ea, quibus alienae uoluntates in concordia detinendae sint, cogitemoscogitemus. quod alio in loco admonet dicens: si possibile est, ex uobis", + "candidate_score": 0.684247, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_25_27", + "bdc_text": "HLS V 748 ( mit weiterer Lit. ) . habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae . Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1351", + "psc_text": "lit. prima. Beth (Beht p) lit. secunda Cp(A) 16 In quo corrigit — dicens um. Cp(A) corriget R auam add. m. 2 (deinde haec uerba secuntur: et reliqua litterae octo uersuum) V 17 consequentium ex consequentiaum m. 1 V 19 corriget R suam add. m. 2 V pronentis V 20 dicta sunt E 21 subdicitur C 23 adque VR timor R. XXII. Hilar. Plet. pars 1. 24 his elementis litterarum contineri, quibus quasi ad usum confessionis dei per ipsa infantiae rudimenta formamur. ergo intellegendus est propheta non otiose locutus esse: in quo corrigit adulescens uiam suam? omnem quidem aetatem optabile est ex his corporis sui uitiis ad innocentiae studium transferri, quia sera licet emendatio utilis sit obliuione uitiorum. sed placiturum deo uirum propheta conformans non expectat post longam ac diuturnam criminum consuetudinem doctrina dei et praeceptis timoris institui, sed rudes a peccatis annos et aetatem adhuc criminum nesciam uult non", + "candidate_score": 0.680256, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_43_45", + "bdc_text": "Hoc tu unice poteris pro autoritate , qua in ecclesia tua polles , promovere . Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles . Nam adulescens aliquandiu sub me stipendia literaria fecit neque id infoeliciter , quantum ego iudicare possum , adeo ut pater per me persuasus eum a studiis honestioribus subtrahere noluerit .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_503", + "psc_text": "solus patrem uidet, qui solus patrem scit, qui solus potest orare pernoctans — secundum euangelium enim dominus pernoctauit orans —, qui per speculum uerborum formam ipsam occultissimi sacramenti sub communibus uerbis, dum oraremus, ostendit. et qui orationem suam poposcit audiri, ut peculiare hocfiducise suae doceret esse, subiecit: inaurire uerba oris mei. et quisquam hoc humanae fiducitefiduciae esse existimabit, ut uerba oris sui uelit audiri? an illa, quibus motus animi nostri et inpetus pronuntiamus, tum cum de ira exardescimus, tum eumcum de odio obtrectamus, tum cum de dolore querimur, tum eumcum de adulatione blandimur, tum cum aut pro spe lucri aut de ueritatis pudore mentimur, aut de contumeliae offensione maledicimus ? et quis usquam uifce ita emendatae et patientis ad omnia fuit, ut his humanae demutationis uitiis non esset obnoiiusobnoxius? solus hoc potuit cum fiducia uelle, qui peccatum non fecit. in cuius ore dolus non fuit, qui flagellis dorsum prabuitpraebuit, maxillas", + "candidate_score": 0.672504, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_46_48", + "bdc_text": "Dabitur ei forte aliquantum temporis , quo profectum in ipso literarium liceat diiudicare . Tum , non dubito , senties me vera scripsisse . Si nos exaudieris , patrem ipsius una nobiscum tibi alioquin devinctos reddes devinctissimosIn den Verzeichnissen der Stipendiaten findet sich kein Hin weis auf eine Aufnahme Grübels. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2480", + "psc_text": "fili tui testamentum meum et testimonia mea, q u ae docebo eos. Moyses legem scripsit, in qua testimonia dei continentur, propheta hic idem totus deuersatur in tegelege: et quomodo adhuc filii illius Dauid in testimoniis sunt docendi? non praesentis aetatis est sermo, sed his proprius, de quibus dictum est: confitebor tibi, domine deus, pater caeli et terrseterrae, quia abscondisti hsechaec a sapientibiassapientibus et prudentibus et reuelasti ea paruulis. sed docti et manentes in his, quae docebuntur, quid consequentur? usque in sseculumsaeculum, inquit, sedebunt super sedem. tuam. et qui isti sunt, qui sedebunt? nempe de quibus dictum est: et uos sedebitis super duodecim thronos iudicantes duodecim tribus Israhel. 1 Hierem. XXX, 6. 5 Gal. IV, 19. 7 Matth. IX, 2. Ioh. Xffl, 33. 16 Matth. XI, 25. 21 Matth. XIX, 28. 1 ieremiS <-pfaa R profetam hieremiam VPT decentem (sic) ex dioentem R inquid G itaquae V1 itaque VI RPТ 2", + "candidate_score": 0.671203, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_89", + "bdc_text": "tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_87", + "psc_text": "quasi uero non occupanda in res suas naturae nostrae necessitas possit sine interpellatione temporis semper orare. meditatio itaque legis non solum in uerbis legendi est, sed in operis religione; neque ut libros tantum et scripturas recenseamus, sed ut ea, quae scripturis ac libris continentur, gestis rebusque meditemur, et diurna nocturnaque opera legem semper exerceant, ut illud apostoli est: omnia quaecumque facietis in gloriam dei, siue cum manducatis, siue cum bibitis, siue cum aliud agitis. per hoc enim efficitur, ut sine intermissione oremus, cum per opera deo placita et in gloriam eius semper exercitaLa sancti euiusquecuiusque uiri uita omnis oratio sit; ac sic secundum legem noctu dieque uiuendo uita ipsa nocturna legis erit et diurna meditatio. § 13 Sed consummata uiri huius beatitudine, qui impiorum consiliis et peccatorum uiis et pestilentiae cathedra se abstinens 8 I Thess. 5, 17. 15 I Cor. 10, 31. 3 infirmita = \"= tis R 6", + "candidate_score": 0.668632, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_25_27", + "bdc_text": "HLS V 748 ( mit weiterer Lit. ) . habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae . Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1471", + "psc_text": "secundum sacramentum dominicsedominicae natiuitatis dignus, cuius filius Iesus Christus esset, tamquam peregrinus legis orat: da mihi intellectum, et scrutabo legem tuam et seruabo eam intotocorde meo. nondum ergo seruat, nondum scrutatus est, nondum intellegit. non ergo de ea lege loquitur, in qua natus est, eruditus est, operatus est, propheta. sciens itaque primam partem esse prudentiae, ut quis, quod non intellegit, sapienter interroget, ut, quod ignorat, intellegat: idcirco intellectum ut accipiat rogat: sciens uero adepto spiritu intellegendi studio opus esse scrntandiscrutandi ait: et scrutabo legem tuam. serutationis autem fructum in repertae rei custodia esse cognoscens dixit: et seruabo eam. intellegens uero perfectam custodisecustodiae diligentiam in toto esse cordis officio consummauit omnem sermonis sui ordinem dicens: da mihi intellectum et scrutabo legem tuam et seruabo eam in toto corde meo. . 1 Prov. XVII, 28 (LXX). 6 Phil. III, 5. 1 solomonia V inintellegenti sapientiam scripsi ἀνοήτῳ ἐπεϱωτήϭαπι ØOIpls. LXX) inintellegentia pientiam", + "candidate_score": 0.666547, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_24_26", + "bdc_text": "Hans Ulrich Bächtold , in : HLS V 748 ( mit weiterer Lit. ) . habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1470", + "psc_text": "VCpE 94 ut quiram C et exquiram pE 26 per uoltitatum V1 26 pE post gereretur inser. D. 34: da mihi intellectum et scrutabor legem tuam et Beroabo eam in toto corde meo. UII. HlUtr. Plct. pari I. 26 § 5 In prouerbiis Salomonis scriptum meminimus: inintellegenti sapientiam interroganti sapientia deputatur. quo sensu id ostendi uidetur, quod, qui non intellegat et sapienter interroget, sapere credatur. hoc itaque eo proficit, quia propheta in lege manens et secundum apostolum HebrsBusHebraeus ex HebrseisHebraeis octauo die circumcisus et secundum genus ex tribu Iuda et secundum gratiam corporeae unctionis et rex electus et Christus et secundum sacramentum dominicsedominicae natiuitatis dignus, cuius filius Iesus Christus esset, tamquam peregrinus legis orat: da mihi intellectum, et scrutabo legem tuam et seruabo eam intotocorde meo. nondum ergo seruat, nondum scrutatus est, nondum intellegit. non ergo de ea lege loquitur, in qua natus est, eruditus est, operatus est, propheta. sciens", + "candidate_score": 0.659731, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_24_26", + "bdc_text": "Hans Ulrich Bächtold , in : HLS V 748 ( mit weiterer Lit. ) . habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1812", + "psc_text": "deinceps frequenter meminimus per hsechaec singularum litterarum quaedamquasdam quasi elementa discendi doctrina nos pietatis, continentise, intellegentiseintellegentiae, fidei et timoris institui, et ut rudem infantiam ad loquendi scientiam, quam et agendi doctrina consequitur, ipsis humanae uocis initiis erudiri: quod ex praesentibus sextae et decimae litterae octo uersibus intellegi licet. propheta enim ex persona sua uniuersos docet, quid uelle, quid agere, quid profiteri unumquemque pro conscientia infirmitatis ac naturae suae utile sit, quid etiam metui, quid caueri, quid emundari oporteat. beatus idem prophetspropheta, qui per misericordiam dei ipse sibi et uniuersis doctor et prospector et emundator et iudex est! certe dignitati eius 1 AOHAUCON et KAO#A(JCO# r KAOHA UCONET KASHAUCON R id Px in m. 2 Y xua?jio>aov id om. Cp 4 consae- 1 pelimur V 5 in sua uoluntate E 8 timet se non Cpb 9 ueterae R ueterem ex uetere m. 2 V 10 exuto ut intellegens V Explicit littera", + "candidate_score": 0.656242, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_46", + "bdc_text": "Dabitur ei forte aliquantum temporis , quo profectum in ipso literarium liceat diiudicare .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_19", + "psc_text": "absoiuitabsoluit. id ipsum autem dominus post resurrecrionemresurrectionem testatus est, dicens: quoniam omnia oportet inpleri. quae scripta sontsunt in lege Moysi et in prophetis et in psalmis de me. per haec ergo omnis prophetiae liber et signatus et clausus est: quia creditis his, quae inpleta per eam sunt cunnctacuncta illa. quae signata et clau.aov id om. Cp 4 consae- 1 pelimur V 5 in sua uoluntate E 8 timet se non Cpb 9 ueterae R ueterem ex uetere m. 2 V 10 exuto ut intellegens V Explicit littera", + "candidate_score": 0.640918, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_69_71", + "bdc_text": "200r. ; RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2351", + "psc_text": "28. 1 prolongians R humilitate et patientia P 2 fouens GRPT faaens V iusti ex isti corr. P 4 reuertantur ex conuertantur corr. T reuereantur RPa (de GV h. 1. non constat) 5 admonuimus ex admonuimui m. 2 V 6 hierusale G V 7 a profetis G V nuncupatur V 8 aliut V 9 interpraetatio R 10 et quod Re quod enim Wb (GV It. 1. legi non possunt) 19 et RPTE et ad V 18 glorifico VRP1 (litl. G h. 1. ettan.) glorifioato PiT E 14 est om. R honorem — nostrae in marg. infer. add. m. 2 V (in GRPT mnt in textu) 15 corpore postea erat. V 17 est ex estis corr. m. 2 V quae GRPT quod V sit GVIT om. R 20 Sion G VPT om. R 21 specialem (?) G 22 et retrorsum GR retrorsum PT 23 et (sed?) ad G 24 iniquitatis infidelitatis", + "candidate_score": 0.638544, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_40_42", + "bdc_text": "Horaz , Ars poetica , 412 . sine bonorum adiumento . Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1053", + "psc_text": "12 pennae RPTE 18 uiriditate ex uiditate PT prophetae Te 14 diuisa ex diuinae m. 2 V 16 domus ex domos P pulchritudinem V 18 pennae PTE sp̃s sSs V 19 praetiosi VR post supr. scr. T 20 honor eius et V 92 et aurum ex et in aurum R 28 uiriditate (om. in) Tb uiriditatis ex uiritate m. 2 P uictor V 24 interscaptia R interscaplia (scapli in ras. P) VPTE 25 id ex isd m. 1 V quae add. m. 2 V atq. honoris atlpr. scr. T adquae honores l r. sint tempore, ultra pnndicationispraedicationis huius honorem sunt honoranda; cum interim deargentatsedeargentatae pinnsepinnae sub munere sancti spiritus permanentes post etiam ad conscientiae suasuae; fructum auri uiriditatem, id est florernflorem honoris perpetui consequentur. § 14 Ut autem haec ad pulchritudinem domus spolia diuisa, quibus ut inter medif)s cleros dormirent, id est. ut morte tales consummarentur, optatum est, ad principes", + "candidate_score": 0.638, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_70_72", + "bdc_text": "RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ; Schaffhausen Stadtarchiv A II 06. 01/89 , 120 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_854", + "psc_text": "eras. non R 6 se in errore sitos P ee in errore ristos R in se errores istos e 10 remissorem (ex remissorum R) RP remissionem a (V) 11 peremptore (in. uersu exeunt. e euan.) R bellatorem P Explioit psal LXIII incp pffalmus (sic) LXIIII R, in P deest subscriptio, de V ef. praef. 16 pfal R 16 hymnum V cf. Sabatier 11, 126 hymnns RE 18 oportunae RP1 oportune Paa opportune. psalmn ex psalmus R subiacet ex subiacet & R 19 in fine P 20 nuntiat et Pe nuntiauit ex nunciauit R 99 euam ex scuam R 98 dirigit PE(V) 95 studiorum RP rerum studiorum a rerttm ac studiorum e. dicens: te decet hymnum deus in Sion. Sion mons quidem HiernsalemHierusalem adiacens est; sed montem hnnchunc eiusque nomen atque etiam urbis ipsius ecclesiam, qumquae corpus est Christi, nuncupatam semper accepimus, domino in psalmis dicente: ego autem constitutus sum rex", + "candidate_score": 0.637657, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_69_71", + "bdc_text": "200r. ; RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_869", + "psc_text": "te in Pb post dei .5-6 lilt. eras. R diuersari E 15 aecclesia R 16 tricenum sexagenum centenumque (V)RP cf. F. Seue FormenL 1, 105 tricesimum sexagesimum centesimumque E 19 huic ergo VR hinc enim P huic enim E dabitur V sermo VRE aliis sermo P 20 alii (alterum i in ras. m. 1 R) sermo V R aliis eermo P alii uero e 21 curationum V cf. Sabatier 111, 702 sanationum RPE aliis genera P.- • perfecta domus dei munera nequaquam naturis carnalium sensuum sestimandaaestimanda. nouit haec usque ad tertium caelum apostolus raptus et praedicat dicens: quod oculus non uidit, nec ' auris audiuit, nec in cor hominis ascendit, qusequas prseparauitpraeparauit deus his, qui diligunt eum. his igitur domus dei donis replebimur. et meritum percipiendorum horamhorum fructuum docet dicens: sanctum est templum tuum. mirabile in sequitateaequitate. omnia namque credentium corpora . templum dei esse apostolus docet dicens: an nescitis,", + "candidate_score": 0.637528, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_70_72", + "bdc_text": "RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ; Schaffhausen Stadtarchiv A II 06. 01/89 , 120 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_960", + "psc_text": "ras.) R et quo RPTE et ubi V 10 nescit RPTE ignorat V 10 induxieti V cf. Sabatier II, 128 et eduxisti RPTE 13 mihi PTE tibi (t in ras. 3) R cf. infr. CXLVI cap. 4 (ubi etiam Qpraebet mihi) 14 a lacrimis R cf. infr. 1. c. et Sabatier II, 227 de lacrimis PTE a lapra R de lapsu PTE 18 et uiuitur VRTa 21 et = ne R peri tranBeuntes T pertranseuntes RP 98 adiecit RPE subiecit T. sacrificii deferebantur, holoeaustaholocausta sunt nuncupata. per haec igitur genera poenarum martyres in fidei testimonium corponicorpora sua holocausta uouerunt, ut in dei domum, id est in caelestis domicilii habitationem consummatis hostiarum suarum sacrificiis introirent. § 24 Sed quid tandem in hac corporum suorum oblatione uouerunt? scilicet ut per hsechaec martyrii sui exempla gentes ad spem regni aeterni erudirent. qui enim tum Christum prsedicabantpraedicabant, non sibi, quibus tum erat cognitus, sed", + "candidate_score": 0.637512, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_26", + "bdc_text": "habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_765", + "psc_text": "P efferat RT ferat V cf. praef. 11 uel ex uael m. 2 V adque VRPX 12 sub speciae P aub speoiem V 18 postremo h a postroemo m. 1 V 14 omnium ex hominum P 15 unum o se V hominQ V 16 tunc V 17 inscitiam Ve conuersus ex conuersum P 19 ratione VR 20 conexeque R eonexaeq. V conexae P 22 unius oclectionem P 28 sui V. XXII. JIUar. Plrt. pan I. 14 obnitentem legi mentis suae senserit et congemuerit, postea quam dei spiritum, dei uirtutem, dei sapientiam, dei filium et unigenitum deum ad remissionem peccati condemnationemque peccati legis hominem natum esse cognouerit, qui humanarum passionum sorte perfunctus ad condemnanda in se caelestium nequitiarum impia temptamenta sit mortuus, ut aeternitatem omnibus, qui per habitantem in carne nostra peccati legem monebamurmoriebamur, inueheret; ac tum hoc sacramento pietatis accepto post ignorationis noctem in scientiae lumine collocatus ita dicat: nonne", + "candidate_score": 0.63651, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_26", + "bdc_text": "habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1613", + "psc_text": "ab innocentia sua exciderit, aufertur. § 3 Verum qui studiosa fide doctrinam dei et praecepta scrutatus sit et per innocentiseinnocentiae studium dignum prsestarepraestare se uelit. qui secundum imaginem et similitudinem dei factus sit, uti et ipse prophetae uoce poterit dicentis: manus tuae fecerunt 7 Provo XX. 6. 1 intellegendi iudicans sentiens V intelligendi indicans & sentiens (& supr. scr. 3) R 2 ad om. VRe aliut t' 6 et quo Tx aolo- I monis V 7 intellegitur C intelligitur p 8 inueniri rc 9 qd uetS R tardi V 10 qui ex quid R 15 nomen add. m. 2 V 17 admittit V etiam iudicatus r homo add. tn. 2 T. ei qui (ei in ro.v. m. 3) R et cum e 18 non oni. rCpE secundus V et similitudinem Dna. Cp sed R add. m. 2 V om. CpE cf. quae de h. I. et de interpunetione a me", + "candidate_score": 0.635999, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_71_73", + "bdc_text": "RP 28 , 73v. ; Schaffhausen Stadtarchiv A II 06. 01/89 , 120 ; 80 , 116 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_854", + "psc_text": "eras. non R 6 se in errore sitos P ee in errore ristos R in se errores istos e 10 remissorem (ex remissorum R) RP remissionem a (V) 11 peremptore (in. uersu exeunt. e euan.) R bellatorem P Explioit psal LXIII incp pffalmus (sic) LXIIII R, in P deest subscriptio, de V ef. praef. 16 pfal R 16 hymnum V cf. Sabatier 11, 126 hymnns RE 18 oportunae RP1 oportune Paa opportune. psalmn ex psalmus R subiacet ex subiacet & R 19 in fine P 20 nuntiat et Pe nuntiauit ex nunciauit R 99 euam ex scuam R 98 dirigit PE(V) 95 studiorum RP rerum studiorum a rerttm ac studiorum e. dicens: te decet hymnum deus in Sion. Sion mons quidem HiernsalemHierusalem adiacens est; sed montem hnnchunc eiusque nomen atque etiam urbis ipsius ecclesiam, qumquae corpus est Christi, nuncupatam semper accepimus, domino in psalmis dicente: ego autem constitutus sum rex", + "candidate_score": 0.635294, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_70_72", + "bdc_text": "RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ; Schaffhausen Stadtarchiv A II 06. 01/89 , 120 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_876", + "psc_text": "RPE fundum (fundum = R) VRP profundum e 13 moDi. tiam R 14 firmati aut sunt P non praeparati ex praeparati R h 15 de inc R 17 resquae P ea eras. R 18 non (erag. n 1) R 'do 29 in testimonio V dms d? de V dominus de RPE 23 mo R ecce dff V 95 suptus r. uallesliquescent, tamquamceraafaeieignis. propter impietatem Iacob hsechaec omnia et propter peccata domus Israhel. et rursum: commota est et contremuit terra, et fundamenta montium contorbataconturbata sunt et commota sunt, quoniam iratus est eis deus. ascendit fumus ab ira eius. et ignis a facie eius exardescet, et carbones accensi sunt ab eo. et inclinauit caelum et descendit, et caligo sub pedibus eius. et in consequentibus est: misit sagittas et dissipauit eos; et fulgura multiplicauit et conturbauit eos. et. in his, quantum lectio docet, descensionem domini de caelo per prophetam spiritus sanctus ostendit, metum", + "candidate_score": 0.635238, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_69_71", + "bdc_text": "200r. ; RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1465", + "psc_text": "CXVIII, 32. 21 Ibid. 1. 1 uia V 2 statuantur Cp cum — disponitur om. Cp 3 refecn tione Re refectionis C interuella C 4 dimSsa V dimesa (e t. ras.) R sint p 5 uiae om. p 6 et non VRCe constituta R in colfinam V 7 et nubis — columna ignis om. R populo Cp 8 de die VRCp (cf. Draeger Synt. p. 628) die e sed die b 9 ad cum V placito deum R diu in hisdem VRpe et diuino hisdem C 10 prouehibatur ex prohibatur m. 1 V 11 nubes V die ex dic m. 3 R uia V 12 si supr. scr. R stationes ex stationis R mansionesque ex mansionesquae VR 18 magna om. Cp 15 propheta frequenter C considerabo 0 ex considera m. 1 V 16 non iam CpE issti sae V legis VRC ›J-. Acad. p. 31 17 sed uiae iustificationS C", + "candidate_score": 0.635218, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_68_70", + "bdc_text": "RP 13 ; 200r. ; RP 27 , 46 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2735", + "psc_text": "e, om. RP 27 surrectio R resurrectio PTE in montem P- scriptum est: et descendente eo de monte secutse sunt eum turbseturbae. et ecce leprosus quidam ueniens adorabat eum dicens: domine, si uis, potes me mundare. et extendens manum tetigit eum Iesus dicens: uolo, mundare. ad sanandam quoque centurionis filiam surrexit dominus; scriptum est enim: et sur g ens Iesus sequebatur eum cum discipulis suis. cum autem perfectum illud in lauandis apostolorum pedibus humilitatis suae officium expleuit, ita legimus: surrexit a cena et posuit uestimenta sua et accepto linteo praecinxit se. cognoscitur itaque in sessione eius et surrectione doctrina atque opus, quia et sermone et opere dei in se patris gloriam praedicabat. § 8 Intellexisti omnescogitationesmeasdelonge. scrutans corda et renes deus est; et quomodo de longe cogitationes eius intellectae sunt? de longe non ad locum, sed ad tempus refert. non enim de longe intellegis ait, ut significatio loci esse credatur,", + "candidate_score": 0.635157, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_70_72", + "bdc_text": "RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ; Schaffhausen Stadtarchiv A II 06. 01/89 , 120 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2937", + "psc_text": "ut pluuia ex aut pluuia R 24 imbrae R 25 ieiun = a p 27 secuntur Rp sequuntur E . 28 diapsalmi Rp diapsalmatis (diapsalmiatis a) e diapsalmae b. defecit spiritus meus. moras corporis sui propheta non patitur et secundum illud apostoli: dissolui me melius est et cum GhristoChristo esse et illud: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? etillud: quia in hoc ueteri tabernaculo congemescimus desiderantes superindui taedia et ipse in hoc mortis corpore patitur, sed uelocitatem anxiliiauxilii, quod ob defectionem spiritus deprecatur, cum gratia diuini in se muneris optat expleri. quid enim sibi proderit exauditum esse uelociter, nisi tamquam fidelis et deo placens et beatis locis quieturus excedat corpore? § 9 Et idcirco ait: non auertas faciem tuam a me: et similis ero descendentibus in lacum. lacum poenalem inferorum locum scriptura commemorat, ut in his psalmis ait: tu, domine, abstraxisti ab infero animam meam, seruasti", + "candidate_score": 0.63453, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_93_95", + "bdc_text": "Salutabis nomine meo Theodorum Theodor Bibliander. , Megandrum , GvaltherumDer Wortteil - herum über einer zuvor angebrachten Streichung oder einem Tintenfleck . et doctos omnes . Salutant te Sebastianus Sebastian Grübel.", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1716", + "psc_text": "intellegeretur, id, quod consequitur, adiecit: super omnes docentes me intellexi, quoniam testimonia tua meditatio mea est. didicisti, o Dauid, a Moyse legem, et Aaron tibi sacrifieiorumsacrificiorum omnium doctor est, Iesus iteratae circumcisionis magister est, Samuel ungendi tibi sacramentum in temetipso et prophetae et regis ostendit: quid est istud, quod loqui ausus es, quod super omnes te docentes intellexeris ? sed superior uersus, super quos omnes docentes se intellegat, ostendit, id est super inimicos. et rursum hic, qui nunc est uersus inferior, qui inimici sint, declarat, id est omnes docentes. claues enim se caelorum habere profitentur et doctores esse se legis gloriantur. et cum omnia legis testimonia aduentum domini nostri Iesu Christi testentur, super doctores suos propheta 1 dei om. Cp et ante in lege om. C heretici VR 2 mandatatum ex mandatum m. 2 V -4 auctorem — circumciBio om. V 5 -pcederit C 6 dfa R dnS V dominum", + "candidate_score": 0.634344, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_69_71", + "bdc_text": "200r. ; RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_876", + "psc_text": "RPE fundum (fundum = R) VRP profundum e 13 moDi. tiam R 14 firmati aut sunt P non praeparati ex praeparati R h 15 de inc R 17 resquae P ea eras. R 18 non (erag. n 1) R 'do 29 in testimonio V dms d? de V dominus de RPE 23 mo R ecce dff V 95 suptus r. uallesliquescent, tamquamceraafaeieignis. propter impietatem Iacob hsechaec omnia et propter peccata domus Israhel. et rursum: commota est et contremuit terra, et fundamenta montium contorbataconturbata sunt et commota sunt, quoniam iratus est eis deus. ascendit fumus ab ira eius. et ignis a facie eius exardescet, et carbones accensi sunt ab eo. et inclinauit caelum et descendit, et caligo sub pedibus eius. et in consequentibus est: misit sagittas et dissipauit eos; et fulgura multiplicauit et conturbauit eos. et. in his, quantum lectio docet, descensionem domini de caelo per prophetam spiritus sanctus ostendit, metum", + "candidate_score": 0.634023, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_69_71", + "bdc_text": "200r. ; RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2418", + "psc_text": "alii. diis et operabuntur RPTE 5 regim V1 regnabit ex regnauit P et ante intelleget om. V 7 istrahel V 8 isaia ?' de Esaia Jt. I. cum Ezechif.le cortfuso cf. adn. Bened. 9 altum et pascet RP 11 dominus & locutus sum R 14 deberi uenerationS VR det>i uenerationS T debreui ueneratione 7* 16 datae om. V 17 postea ex posea m. 2 V ds supr. scr. P per profetas ex profetas m. 2 V p. profetas P 19 istrael V 20 disponet R disponit VPT iessae V cf. Abh. IV, 80 iesse RPT 24 ob iudioium dei iustus e 26 0 lumen P est enim V cf. Sabatier 111, 387 adn. orat enim RPTE. lucificat omnemhorainem uenienteminhuncmnndum, ob filii dignitatem testamenti pacis heres: omnia enim mihi data sunt in caelo et in terra et: pacem meam relinquo uobis. confiteantur ergo necesse est IudseiIudaei, longe post DaujdDauid tempora esse", + "candidate_score": 0.633537, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_70_72", + "bdc_text": "RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ; Schaffhausen Stadtarchiv A II 06. 01/89 , 120 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_528", + "psc_text": "27. 1 uoluutariae VR 2 q. in holocautomatis V et in oblationib. P hyr coram R 4 lege R quisque V 5 a om. V 6 aaorificii ex sacrificia m. 2 V 7 a om. P maledicto ex maledicti in. 2 V 8 lesus Chr. om. V 9 nos redemit RPE (in P supr. scr. m. 2) ex maledicto R 10 scribtum V 11 pendit P ex pendet corr. tn. 3 R 12 ergo om. V optulit R mortui V 18 uoluntariae VR ostiam V 14 quod hostiae necessariae ob intermissae V 15 reatn P erat ex erout m. 2 V alio conmonet in r 17 perfecisti RPE 18 respuente (efin. add. m. 3) R 19 oblationes P apostolus ex apostulus m. 2 V 20 semel supr. scr. m. 1 R 21 oblationem V 24 est om. P 26 eripuisti noe h. 1. V sed cf. irifr. p. 146, 7.", + "candidate_score": 0.633327, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_71_73", + "bdc_text": "RP 28 , 73v. ; Schaffhausen Stadtarchiv A II 06. 01/89 , 120 ; 80 , 116 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_823", + "psc_text": "incipit psalmus LXIII VP Finit psalmus LXII incp. psal. LXIII R Expl. de pealmo LXII incip. de LXIII T 17 dum V cum R depraecor V ad te om. R 18 a = timore R ; de forma huius tractatus in cod. V ualde mutata ac mutilata cf. praef. et Acad. p. 51 20 editus tantum supr. scr. m. 3 R in fine RP. praescribitur, res non sui temporis, quo scriptus est, continere testatortestatur. sed quaerendum est, ex qua persona sit dictus, quidue ei se intellegendum enuntiet; nam sine dubio esse spiritalis est opinandus. cum enim ipsi illi psalmi, qui secundum titulorum inscriptiones res gestas continere creduntur, in plurimis a tituli sui et rerum ac personarum proprietate dissentiant magisque per editiones nominum atque gestorum spiritaiiumspiritalium operationum significent effectus, quid de eo erit intellegendum, in quo simplex tantum psalmi i D finem intellegendi inscriptio continetur, nisi quod spiritalis in eo doctrinae", + "candidate_score": 0.633262, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_69_71", + "bdc_text": "200r. ; RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2455", + "psc_text": "28 I Cor. 8, 6. 1 illut V 2 ergo dei GR dl ergo PT propheta (profeta G) eet GPT est <-pfeta R 8 dl etenim G 6 quia GRE om. P supr. add. T 7 ficmenta G ex istia nunc G ex ipsis nunc R ex ipais VPT scribturarum U V 9 dñi G domini R dmi fi V domini nostri PT cf. irifr. 18 ait (del. m. 2) dixit V 14 inleoto P strati ex stratu m. 2 V stratu G (stratum*** legi potest) 16 et palpebris meis RPT aut palpebris meis G et palfebris V cf. p. 664, 17 18 eius RPT huius V m 20 errata G efratha R eam in campis RT ea in campis G ea in campis P 28 dominus Iesus Chriatua RE dfis ihs VPT 94 uno deo patre VflPT unus deus pater e 26 plurium Re plurum V plurimorum, h PTb", + "candidate_score": 0.632088, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_69_71", + "bdc_text": "200r. ; RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2241", + "psc_text": "V 14 cognitionis RPT om. V 17 pluretJ RPT ex pules corr. m. 1 V 18 sensu RV'Pl' om. F1 his VR in his PTE 19 ut ea R V'PT ut I'1 hieruealem G VT ieruealem RP 20 ieremiae G VRP hieremiae T 21 rursum G rursus VRIT gratulatio prophetetur R gratulatio profe**** G gratulatio profitetur V gratulatione profiteatur P gratulationS profiteantL eorum temporum V ***temporum G ex eorum temporum R eorum PTE 22 enuntiantur RT *ų.untur (?) G enuntiatur VP. intellegentiam coarguimus. dignum est enim, ut miserabilem populi casum et inpietati eius debitam pcenampoenam et post longse seruitutis sufficientem peccatis grauibus satisfactionem et misericordem in eos dei indulto reditu uoluntatem secundum prouidentise scientiam prophetae spiritus praeloquatur. § 2 Verum cum captiuitatis illius reditum grauior sit et inremissa consecuta captiuitas et sedificationemaedificationem ciuitatis recepteereceptae miserabilis maneat et non demutanda uastatio, sciantque et spiritalis reditus gloriam Israhel reliquo reseruari et caelestis", + "candidate_score": 0.631811, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_68_70", + "bdc_text": "RP 13 ; 200r. ; RP 27 , 46 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_854", + "psc_text": "eras. non R 6 se in errore sitos P ee in errore ristos R in se errores istos e 10 remissorem (ex remissorum R) RP remissionem a (V) 11 peremptore (in. uersu exeunt. e euan.) R bellatorem P Explioit psal LXIII incp pffalmus (sic) LXIIII R, in P deest subscriptio, de V ef. praef. 16 pfal R 16 hymnum V cf. Sabatier 11, 126 hymnns RE 18 oportunae RP1 oportune Paa opportune. psalmn ex psalmus R subiacet ex subiacet & R 19 in fine P 20 nuntiat et Pe nuntiauit ex nunciauit R 99 euam ex scuam R 98 dirigit PE(V) 95 studiorum RP rerum studiorum a rerttm ac studiorum e. dicens: te decet hymnum deus in Sion. Sion mons quidem HiernsalemHierusalem adiacens est; sed montem hnnchunc eiusque nomen atque etiam urbis ipsius ecclesiam, qumquae corpus est Christi, nuncupatam semper accepimus, domino in psalmis dicente: ego autem constitutus sum rex", + "candidate_score": 0.631809, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_71_73", + "bdc_text": "RP 28 , 73v. ; Schaffhausen Stadtarchiv A II 06. 01/89 , 120 ; 80 , 116 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_960", + "psc_text": "ras.) R et quo RPTE et ubi V 10 nescit RPTE ignorat V 10 induxieti V cf. Sabatier II, 128 et eduxisti RPTE 13 mihi PTE tibi (t in ras. 3) R cf. infr. CXLVI cap. 4 (ubi etiam Qpraebet mihi) 14 a lacrimis R cf. infr. 1. c. et Sabatier II, 227 de lacrimis PTE a lapra R de lapsu PTE 18 et uiuitur VRTa 21 et = ne R peri tranBeuntes T pertranseuntes RP 98 adiecit RPE subiecit T. sacrificii deferebantur, holoeaustaholocausta sunt nuncupata. per haec igitur genera poenarum martyres in fidei testimonium corponicorpora sua holocausta uouerunt, ut in dei domum, id est in caelestis domicilii habitationem consummatis hostiarum suarum sacrificiis introirent. § 24 Sed quid tandem in hac corporum suorum oblatione uouerunt? scilicet ut per hsechaec martyrii sui exempla gentes ad spem regni aeterni erudirent. qui enim tum Christum prsedicabantpraedicabant, non sibi, quibus tum erat cognitus, sed", + "candidate_score": 0.631397, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_92_94", + "bdc_text": "Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare . Salutabis nomine meo Theodorum Theodor Bibliander. , Megandrum , GvaltherumDer Wortteil - herum über einer zuvor angebrachten Streichung oder einem Tintenfleck . et doctos omnes .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2527", + "psc_text": "uento circumferatur, cuius cogitatio et uoluotasuoluntas in recordationem peccaminum et in curas uoluptatum euagetur. etidcircocum dixisset: ecce nunc benedicite dominum omnes serniserui eius, adiecit: qui statis in domo domini, in atriis domus domini. qui stat, loco non mouetur. iam cucurrit, iam ascendit, iam immobilis manet, iam auide bibit beatam illam prophetae uocem: statuitsuperpetram pedes meos; et rursum: in petra exaltasti me; et audiet tamquam Moysi sibi dici: tu autem sta hic mecum. de peccatoribus autem italegimus: dilexerunt mouere pedes suos. standum ergo est in domo domini, quia benedictio stantium placeat et stantium in domo illa sancta et caelesti Hierusalem et angelorum frequentium, ad quam per hanc ecclesiae et conuentus nostri domum scanditur. § 3 Et quia plures apud patrem mansiones sunt, benedicunt dominum non solum in domo stantes, sed etiam in atriis eius. non omnis domus atrium est. domus est etiam, quidquid extra 6 Ioh. VIII, 34. 17 Ps. XXXIX,", + "candidate_score": 0.631094, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_8_10", + "bdc_text": "Von 1552 an wirkte er als Lateinschulmeister in Schaffhausen , wurde aber 1575 seines Amtes aufgrund eines Fehltritts enthoben ( s. Carl August Bächtold , Schaffhauser Schulgeschichte bis zum Jahre 1645 , in : Beiträge zur vaterländischen Geschichte 5 , Schaffhausen 1884 , S. 97f) . Von 1587 bis 1595 war er Amtmann des Klosters Paradies .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1", + "psc_text": "quinquagesimo psalmo liber quintus. alii uero ita inscribendos psalmos eiistimauerunt: psalmi Dauid, quo titulo intellegi uolunt, eos omnes a Dauid fuisse conscriptos. sed nos secundum apostolicam auctoritatem librum psalmorum et nuncupamus et scribimus. ita enim in Actis apostolorum dictum meminimus: scriptum est enim in libro psalmorum: fiat domus eius deserta, et episcopium eius accipiet alius. ergo 12 Act. ap. I, 20. 1 sic V in seq. superscriptionibus cf. Acad. p. 49, om. R 2 diuersas RrDa oarias ae plurimorum RDE plurium r in R de rDE oppinionea R a reliquerunt RrD reliquere E 4 eos Hebraeorum R Hebraeorum eos rDE ut sit usque RDE ut usque r 5 liber primus RDE sit liber primus r 6 ex eo Rrd2α. ab eo dl usque in rD usque R usque ad e (cf. v. 7) 7 quintum RDE quartum r 8 ob quod RE ob hoc quod r ob hoc cP ob", + "candidate_score": 0.630125, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_69_71", + "bdc_text": "200r. ; RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2414", + "psc_text": "26 Hieremiaita: in illa die, dicit dominus, contribulabo 25 Hierem. XXX, 8 sq. 1 per spem VRPT quia per spem E apem futuri saeculi VR futuri saeculi spem IVV 2 consequentes RPT conaequentis V consequemnr E U ihm xjio V Explicit psalmus CXXX incipit psalmus CXXI (lie) V Finit psalmus CXXX incipit CXXXI R Explioit tract psalmi CXXX incipit tract psalmi CXXXI P Expl. de CXXX incip. de CXXXI T 9 hamilitatis orationis R humilitatis operationis PTE om. V in Bublimae R in sublimen V 10 praecipuae R fili dei (sic) docet V 18 nri in rcu. R 14 reddit P 16 sciStiam periti V 17 habentesoboedientes om. PT uenerantes — oboedientes om. V 19 cStraotare V aud ent P 20 lintea T substnunt (bs in rcu.) P eos om. VPT 21 t pfecit T 28 onos ex onus R autem cStemnat V1 24 excesserat ex excesserit T 25 hieremia", + "candidate_score": 0.630121, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_71_73", + "bdc_text": "RP 28 , 73v. ; Schaffhausen Stadtarchiv A II 06. 01/89 , 120 ; 80 , 116 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_876", + "psc_text": "RPE fundum (fundum = R) VRP profundum e 13 moDi. tiam R 14 firmati aut sunt P non praeparati ex praeparati R h 15 de inc R 17 resquae P ea eras. R 18 non (erag. n 1) R 'do 29 in testimonio V dms d? de V dominus de RPE 23 mo R ecce dff V 95 suptus r. uallesliquescent, tamquamceraafaeieignis. propter impietatem Iacob hsechaec omnia et propter peccata domus Israhel. et rursum: commota est et contremuit terra, et fundamenta montium contorbataconturbata sunt et commota sunt, quoniam iratus est eis deus. ascendit fumus ab ira eius. et ignis a facie eius exardescet, et carbones accensi sunt ab eo. et inclinauit caelum et descendit, et caligo sub pedibus eius. et in consequentibus est: misit sagittas et dissipauit eos; et fulgura multiplicauit et conturbauit eos. et. in his, quantum lectio docet, descensionem domini de caelo per prophetam spiritus sanctus ostendit, metum", + "candidate_score": 0.629968, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_69_71", + "bdc_text": "200r. ; RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_799", + "psc_text": "18 nam post RPTE quod post V 19 inopia V 21 et m gloriam (om. tuam) P melior est R 22 uita corr. m. 2 V propheticae soientiae est Te 24 adphuc corr. m. 1 V discinderent (ex disoiderant P) RP disciderant a 26 ei ex & P carnis in ras. P 27 deluouli V. adsompti habebuntur a Christo uetuel ei obuiam rapientur in nubibus. sed in sancto dei non aliter apparebunt deo, quam secundum illud: qui me uidit, uidit et patrem atque illud: ego et pater unum sumus. quia in filii et natura et Dominenomine aeternseaeternae naturae ae nominis significatio continetur: apparens filio uel susceptus a filio patri apparebit in filio. § 5 Atque, ut in sancto appariturus deo cuius sancti desiderium in hac sitis sueesuae significationeostenderet, subiecit: ut uiderem nirtutemuirtutem tuam et gloriam tuam: eum scilicet utuideret, qui secundum apostolum et uirtus dei est et in gloria dei", + "candidate_score": 0.629489, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_69_71", + "bdc_text": "200r. ; RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2315", + "psc_text": "R domu 7' domus P 9 erit RPT erat V 11 propheta PT profeta supr. scr. m. 1 R pro**** V 12 usitata est VR usitata PTE 16 ad R in VPT 17 omnis VRT om. P 18 terrenam beatitudinis spem RPT terrenam beatitndinis sed spem V terrenam n beatitudinem sed spiritalem E 19 ths xpi V 20 benedictioni F1 21 itaque in RPT itaquae V1 benedici se ostendat RVTE benedicis eos P 22 perfecta RPT perfeta V 23 corporeis VRb corporalib: PTe intelligendum est R intellegendum P intelligendum 7' intelle**** T' 24 et terrenorum RT terrenorum P 26 euuangelia T'. habet sponsam, de sponsis terrenis et corporalibus significari existimandum est? non utique: sed per hanc sermonis consuetudinem docemur eum esse, qui promissus sit gentibus cuique a patre ecclesiae hereditas per adoptionem corporis, quod ex uirgine praesumpturus esset, desponsa sit. § 9 Ut autem nunc cognoscamus, quid sub uxoris nuncupatione", + "candidate_score": 0.629203, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_69_71", + "bdc_text": "200r. ; RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_854", + "psc_text": "eras. non R 6 se in errore sitos P ee in errore ristos R in se errores istos e 10 remissorem (ex remissorum R) RP remissionem a (V) 11 peremptore (in. uersu exeunt. e euan.) R bellatorem P Explioit psal LXIII incp pffalmus (sic) LXIIII R, in P deest subscriptio, de V ef. praef. 16 pfal R 16 hymnum V cf. Sabatier 11, 126 hymnns RE 18 oportunae RP1 oportune Paa opportune. psalmn ex psalmus R subiacet ex subiacet & R 19 in fine P 20 nuntiat et Pe nuntiauit ex nunciauit R 99 euam ex scuam R 98 dirigit PE(V) 95 studiorum RP rerum studiorum a rerttm ac studiorum e. dicens: te decet hymnum deus in Sion. Sion mons quidem HiernsalemHierusalem adiacens est; sed montem hnnchunc eiusque nomen atque etiam urbis ipsius ecclesiam, qumquae corpus est Christi, nuncupatam semper accepimus, domino in psalmis dicente: ego autem constitutus sum rex", + "candidate_score": 0.629177, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_70_72", + "bdc_text": "RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ; Schaffhausen Stadtarchiv A II 06. 01/89 , 120 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2351", + "psc_text": "28. 1 prolongians R humilitate et patientia P 2 fouens GRPT faaens V iusti ex isti corr. P 4 reuertantur ex conuertantur corr. T reuereantur RPa (de GV h. 1. non constat) 5 admonuimus ex admonuimui m. 2 V 6 hierusale G V 7 a profetis G V nuncupatur V 8 aliut V 9 interpraetatio R 10 et quod Re quod enim Wb (GV It. 1. legi non possunt) 19 et RPTE et ad V 18 glorifico VRP1 (litl. G h. 1. ettan.) glorifioato PiT E 14 est om. R honorem — nostrae in marg. infer. add. m. 2 V (in GRPT mnt in textu) 15 corpore postea erat. V 17 est ex estis corr. m. 2 V quae GRPT quod V sit GVIT om. R 20 Sion G VPT om. R 21 specialem (?) G 22 et retrorsum GR retrorsum PT 23 et (sed?) ad G 24 iniquitatis infidelitatis", + "candidate_score": 0.628088, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_70_72", + "bdc_text": "RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ; Schaffhausen Stadtarchiv A II 06. 01/89 , 120 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1851", + "psc_text": "add. m. 2 V quae ex que m. 2 V 96 c5pererit (re supr. scr. 3 f) R et conpertia V. exsistit. ceterum nemo poterit ignorata mirari. haec idcirco antea commemorata sunt! ut diligentius dicti prophetici ratio quaereretur. contra opinionem enim generalis sensus dixisse haec existimatur: mirabilia testimonia tua; ideo scrutata est anima mea. nam cum prius secundum humanam consuetudinem oporteat perscrutari et reperire, et reperta mirari: huic testimonia domini ante admirabilia sunt et ob id perscrutatione sunt digna. dicti autem huius perfecti et pulcherrimi ea ratio est testimonia etenim dei, id est ea, quae sub testibus scripta sunt, etiamsi per obseruantiam legis humanam infirmitatem ad cognitionem et famulatum dei inbuant, quippe ubi castitas, pietas, pudicitia, caritas, ueritas, innocentia, frugalitas et religio mandatur et per quasdam religionum consuetudines hostiarumque diuersitates diuini honoris officium praecipitur, in quibus cum admiratio magna sit pro peccatis oblata hostia et datum pro redemptione animse munus", + "candidate_score": 0.627525, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_69_71", + "bdc_text": "200r. ; RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_802", + "psc_text": "2 P) RP2α adque VRP 4 illum F1 unum (m in ras. a m. 2) V in filio P et naturam V et nominae P 5 aeternae VRPT paternae E natiurae corr. m. 1 V 7 desiderio VP 8 suae (n in ras. m. 1 ? eras. t) R hoatederet V 9 eum ex cum R scilicet ex uidelicet P uidelicet b ut om. Ve 10 et in gloria dei est orn. V 11 ad (in ras. m. 1 R) aliud RTE aliut V aliud P 12 regni (om. ad) V 18 per misericorm dia corr. m. 2 V 15 idem sequitur V melior est RPTE, sed cf. svpra 16 munus sint uita et ipsa V 17 duce nostra gratulamur V « a 18 5ni V omni P om̃ιũ T a xietatupa V anxiaetatum R ancxietatum P doloris V nostra et V 19 spes V 20 restituit PTE 21 satioipaa", + "candidate_score": 0.626744, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_69_71", + "bdc_text": "200r. ; RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1840", + "psc_text": "R 26 thensauro • VC thesauro RpE & quem p. interdum sub falsae opinionis errore inprudentium mentibus diabolus insinuat. sed a deo intellegentiam propheta postulat, ne sibi inanis intellegentia subrepat, qualis gentium, qualis Iudaeorum, qualis hsereticorumhaereticorum est: et postulat ob id, ut testimonia dei sciat, qufequae sub testibus tradita sunt, quae sub testibus neglecta et uiolata esse exprobrantur, quae in aduentu eius, ob quem testato dicta sunt, neglecta et fastidita uindicabuntur. § 14 Et horum quidem testimoniorum tempus non ignorat propheta dicens: tempus faciendi domino: dissipau e run tin i qui legem tuam. lex populo sub testibus data est: quae cum dissipata et abiecta a ludeeisIudaeis est, tum fuit tempus domino ea, quae continebantur lege, faciendi. pollicitus enim in lege est, ut salutem gentibus daret, ut ipse sibi hominis corpus, qui secundum imaginem et similitudinem dei est factus, adsumeret, ut dissipata lege fidei gratiam donaret. temporis huius meminit per Esaiam", + "candidate_score": 0.626586, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_70_72", + "bdc_text": "RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ; Schaffhausen Stadtarchiv A II 06. 01/89 , 120 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1006", + "psc_text": "2 Prov. I, 7. 12 Phil. II, 11. 1 numeratur supr. scr. m. 1 R numerantur V eseiam V esaiam ex eseiam R1 isaiam T replebit T spiritu R 2 solomonem V 3 timor non ex V 5 in saecundis R 6 naturae ex natura m. 2 V ad qui VR 7 inter timet et semper m. 2 V sup. lin. add. et 8 sapientiae PT 12 istius VP summaP Explicit psalmus LXVI inoipit plalmus LXVII feliciter V Finit psalmus LXVI incipit psalmus LXVII RP Expl. de psalmo LXVI incip. de LXVII T 16 in fine F, in R h. I. superscriptio deest 17 dispargantur V cf. Sabatier II, 130 dissipentur R 19 a postea eras. R ad V sed — Dauid om. V in fine VRP 20 psalmum V 21 cantici ex canticio V1 profeticae VR enunciatio RT 22 ipse totus (totua ex tutus R) Re totus ipse ex", + "candidate_score": 0.626311, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_69_71", + "bdc_text": "200r. ; RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2467", + "psc_text": "RP manna E aeternam continens RFT aeternum (sed in dittogr. aeterni) continens V continens aeternum E 16 est panis R pania est VPTE 19 hunc enim ds in marg. mper. add. m. 2 V nunc (in ras. 3) enim ut deus R hunc enim diia Pm hunc enim dominum Tb hanc enim Erasm. significa****ater V om. R et sanctificauit et signauit pater PTE (Joh. I. c. rovrov yay d πατήρ lσϕράγισεr 6 Olde) 21 et ab allophyliB PTE et ab allofilis R ab allofylis r 22 iam aupr. scr. m. 1 R add. m. 2 V 23 sequatur VR sequitur PTE. § 17 Ait enim: sacerdotes tui induantur iustitiam, et sancti tui laetentur. induuntur, deo et arca sanctificationis eius in requiem resurgente, iustitia sacerdotes, ualidissimo, ut apostolus ait, thorace, induentes thoracem iustitiseiustitiae, quo inimici iacula excipiant, quo internum hominem communiant; sancti autem isetenturlaetentur. et uideamus causam, cur et sacerdotes iustitiam", + "candidate_score": 0.625595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_70_72", + "bdc_text": "RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ; Schaffhausen Stadtarchiv A II 06. 01/89 , 120 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2641", + "psc_text": "cf. p. 726, 2 tui Sion E 98 ieremiae Rb ludaeoa in GRP1 Iudaeos et in paTE 84 cognitio est GRE cognitio PT. 46* est, per hunc eundem psalmorum librum potuisse cnptiuitatemcaptiuitatem populi prophetari. nam et in alio psalmo manifestum est absolute euersionem gentis huius atque urbis prophetatam fuisse, cum dicitur: deus, uenerunt gentes in hereditatem tuam, polluerunt templum sanctum tuum, posueruntHierusalemuelutpomorum custodiarium. et in hoc quoque praesenti psalmo idipsum significari uidetur, maxime cum quibusdam placuerit eum tamquam Hieremiae titulo inscribi, quia ab ipso sit, antequam accidit, denuntiata captiuitas. certe cum Hebraeis senioribus secundum cognitionem. quam ab his adepti sumus, psalmus hic sine inscriptionis istius titulo est. § 2 Non dubium autem est omnia, quae in patres aut per patres nostros gesta sunt, formam futuri in his, quae gesta sunt, prsetulissepraetulisse. et idipsum ita esse, hic quoque psalmorum * liber testis est. namque cum in septuagesimo et septimo psalmo omnia,", + "candidate_score": 0.625551, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_69_71", + "bdc_text": "200r. ; RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_918", + "psc_text": "R loco alio PE circOiui RP circuiui E et immolaui E cf. Sabatier II, 53 Ont. RP 31 inane P 28 proteatatur RE propheta testatur P. eius. deo itaque iubilandum est, quia debitum ei a nobis est exultantis uocis officium. psallendum autem nomini eius est, quia, ut per organum psalmus est, ita et corporis nostri, quod animae et adiectionisadfectionis et negotiorum omnium organum est, artificiosis operibus est placendum. digne ergo dei nomine agendum est, ut in quantum effici licet, dictis domini obsecundemus dicentis: sic luceat lumen uestrum coram hominibus, ut uideant opera uestra bona et magnificent patrem uestrum, qui in caelis est. uitae enim nostrae honestas ad eius laudem erit referenda, cui uiuimus. denique idipsum ex subiectis docetur. sequitur enim: psallite nomini eius, date gloriam laudationi eius, quia ex organi nostri psalterio, id est corporis animseanimae famulantis effectibus praebetur per nos deo gloriosa laudatio, cum gentes opera nostra contuentes patrem", + "candidate_score": 0.625426, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_70_72", + "bdc_text": "RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ; Schaffhausen Stadtarchiv A II 06. 01/89 , 120 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2418", + "psc_text": "alii. diis et operabuntur RPTE 5 regim V1 regnabit ex regnauit P et ante intelleget om. V 7 istrahel V 8 isaia ?' de Esaia Jt. I. cum Ezechif.le cortfuso cf. adn. Bened. 9 altum et pascet RP 11 dominus & locutus sum R 14 deberi uenerationS VR det>i uenerationS T debreui ueneratione 7* 16 datae om. V 17 postea ex posea m. 2 V ds supr. scr. P per profetas ex profetas m. 2 V p. profetas P 19 istrael V 20 disponet R disponit VPT iessae V cf. Abh. IV, 80 iesse RPT 24 ob iudioium dei iustus e 26 0 lumen P est enim V cf. Sabatier 111, 387 adn. orat enim RPTE. lucificat omnemhorainem uenienteminhuncmnndum, ob filii dignitatem testamenti pacis heres: omnia enim mihi data sunt in caelo et in terra et: pacem meam relinquo uobis. confiteantur ergo necesse est IudseiIudaei, longe post DaujdDauid tempora esse", + "candidate_score": 0.625181, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_8_10", + "bdc_text": "Von 1552 an wirkte er als Lateinschulmeister in Schaffhausen , wurde aber 1575 seines Amtes aufgrund eines Fehltritts enthoben ( s. Carl August Bächtold , Schaffhauser Schulgeschichte bis zum Jahre 1645 , in : Beiträge zur vaterländischen Geschichte 5 , Schaffhausen 1884 , S. 97f) . Von 1587 bis 1595 war er Amtmann des Klosters Paradies .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_25", + "psc_text": "absolutissime in gestoromgestorum et temporum historia edocemur, psalmorampsalmorum scilicet conlocationes secundamsecundum perfectorum numerorum esse efficientias ordinatas. psalmus enim tertius secundum historiam quinquagesimo psalmo posterior est; inscriptio namque utriusque multo interuallo temporis aetatisque diuersa est. nam ille, quaequas sub Uria et Dauid sunt gesta, eonplectiturconplectitur: ille autem fugam Dauid Abessalon filio suo eum persequente significat; sed uirtus ac sacramentum numeri perfecit, hunc et illum pro conpetentibus et sibi congruis numeris conlocari. § 10 Inscriptio nerouero quinquagesimi psalmi secundum historiam quinquagesimi et primi psalmi inscriptione posterior est. sed quinquagesimi numeri uirtus exigebat et Doec Idumaei inpaenitens in Dauid odium postulabat, anteriorem postponi et posteriorem anteferri, ut remissio peccatorum in numero quinquagesimo conlocaretur et poena perfidiseperfidiae numerum constitutae remissionis excedens careret uenia, cum et tempus et numerum psenitentise perdidisset. nam cum in quinquagesimo, in quo sunt sabbata sabbatorum, secundum iubelsei anni praformationem peccatorum remissio sit constituta, conpetenter hic psalmus, in quo paenitentia lata", + "candidate_score": 0.624413, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_70_72", + "bdc_text": "RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ; Schaffhausen Stadtarchiv A II 06. 01/89 , 120 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_918", + "psc_text": "R loco alio PE circOiui RP circuiui E et immolaui E cf. Sabatier II, 53 Ont. RP 31 inane P 28 proteatatur RE propheta testatur P. eius. deo itaque iubilandum est, quia debitum ei a nobis est exultantis uocis officium. psallendum autem nomini eius est, quia, ut per organum psalmus est, ita et corporis nostri, quod animae et adiectionisadfectionis et negotiorum omnium organum est, artificiosis operibus est placendum. digne ergo dei nomine agendum est, ut in quantum effici licet, dictis domini obsecundemus dicentis: sic luceat lumen uestrum coram hominibus, ut uideant opera uestra bona et magnificent patrem uestrum, qui in caelis est. uitae enim nostrae honestas ad eius laudem erit referenda, cui uiuimus. denique idipsum ex subiectis docetur. sequitur enim: psallite nomini eius, date gloriam laudationi eius, quia ex organi nostri psalterio, id est corporis animseanimae famulantis effectibus praebetur per nos deo gloriosa laudatio, cum gentes opera nostra contuentes patrem", + "candidate_score": 0.623816, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_71_73", + "bdc_text": "RP 28 , 73v. ; Schaffhausen Stadtarchiv A II 06. 01/89 , 120 ; 80 , 116 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_821", + "psc_text": "PSALMUS LXIII. In finem psalmus Dauid. Exaudideus, orationem meam, dum deprecor ad te: a timore inimici eripe animam meam et reliqua. § 1 Psalmi superscriptio historiam non continet. simplex est et prophetali spiritu editus: tantum per id, quod in finem 3 Esai. LXV, 16. 10 Phil. II, 10 sq. 1 hm VP Christum Iesum E 8 esaiam (a in ras) R eseiam V isaiam T in eum Bened. in adn., in deum R in do VPT om. E iurauit PE iurauerit T in dm uerum VRPT 4 enim supr. a scr. P os R qui R 7 coexcitauerit ex coexcitauerunt m. 2 Y et conlocauerit add. m 2 V m. 1 R 8= = cum R et cum VPTE b magestate R 9 p aec corr. m. 1 R obstruetur ex obstruotur m. 1 R obstruuntur V hos R om. V loq.tium V 10 Iesu Christi Rb 11 genu ex", + "candidate_score": 0.623092, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_70_72", + "bdc_text": "RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ; Schaffhausen Stadtarchiv A II 06. 01/89 , 120 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_823", + "psc_text": "incipit psalmus LXIII VP Finit psalmus LXII incp. psal. LXIII R Expl. de pealmo LXII incip. de LXIII T 17 dum V cum R depraecor V ad te om. R 18 a = timore R ; de forma huius tractatus in cod. V ualde mutata ac mutilata cf. praef. et Acad. p. 51 20 editus tantum supr. scr. m. 3 R in fine RP. praescribitur, res non sui temporis, quo scriptus est, continere testatortestatur. sed quaerendum est, ex qua persona sit dictus, quidue ei se intellegendum enuntiet; nam sine dubio esse spiritalis est opinandus. cum enim ipsi illi psalmi, qui secundum titulorum inscriptiones res gestas continere creduntur, in plurimis a tituli sui et rerum ac personarum proprietate dissentiant magisque per editiones nominum atque gestorum spiritaiiumspiritalium operationum significent effectus, quid de eo erit intellegendum, in quo simplex tantum psalmi i D finem intellegendi inscriptio continetur, nisi quod spiritalis in eo doctrinae", + "candidate_score": 0.622528, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_39", + "bdc_text": "alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2537", + "psc_text": "existimans praeteribit, at uero si peritus et doctus hunc pretiosissimum in his germinibus agrum fuerit ingressus, omnia, quae ab aliis praeterita erunt, demetet et ea, qusequae ab ignaris erunt neglecta, mirabitur sciens, quando utile metendorum eorum tempus sit et in quae genera sanitatum his utendum sit et quantum ex his aut quo usque moderandum sit, sic et in diuinis scripturis esse intellegendum est, ut, si eas inperitseinperitae aures et mens rustica audiat, tamquam otiosas et non necessarias neglegat; at uero si calens ad cognitionem dei auditor ac lector adstiterit et cui frequens lectio et spiritalis gratiae donum scientiam diiudicandi singula intellegendique praestiterit, mirabitur omnia atque his secundum naturales eorum uirtutes et efficientias utetur non -ignarus, quando quid praesumendum sit et in quam curationem 8 1 inscribta G faraonis G S hostili G sed si G sed PTE riea dl ..... 4 allegorumena Ge allegornAra P allegorimra Ta 5 gestorum gestorum", + "candidate_score": 0.620243, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_70_72", + "bdc_text": "RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ; Schaffhausen Stadtarchiv A II 06. 01/89 , 120 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_63", + "psc_text": "2 litt. in ras. R 12 et quia infusus huic profetae sp̃s sanctus haec loquatur V 16 lege e.r le corr. in marg. m. 2 V 20 non defluet RE 21 fecerit R 22 scribtis V 23 hoc om. Ve atque intelligi E cf. Abh. IV, 64 25 ante id una lilt. eras. R docuere E 26 referenda est profetia r 27 profetae illius sermo referat l. § 3 Ea autem, qufequae in exordio psalmi posita sunt, minime personaepersona eius dignitatique conueniunt; et incautam hanc ita prsedicandipraedicandi facilitatem ipsa illa coarguunt, quae continentur in psalmo. cum enim dicitur: et in lege domini fuit uoluntas eius, cum lex per dei filium lata sit, quomodo ad eum ob id beatitudo referetur, quia uoluntas eius in lege domini fuerit, cum dominus ipse sit legis? quod autem lex eius sit, in psalmo septuagesimo et septimo ipse testatur, quo ait: adtendite, populus meus, in legem", + "candidate_score": 0.619847, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_68_70", + "bdc_text": "RP 13 ; 200r. ; RP 27 , 46 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_876", + "psc_text": "RPE fundum (fundum = R) VRP profundum e 13 moDi. tiam R 14 firmati aut sunt P non praeparati ex praeparati R h 15 de inc R 17 resquae P ea eras. R 18 non (erag. n 1) R 'do 29 in testimonio V dms d? de V dominus de RPE 23 mo R ecce dff V 95 suptus r. uallesliquescent, tamquamceraafaeieignis. propter impietatem Iacob hsechaec omnia et propter peccata domus Israhel. et rursum: commota est et contremuit terra, et fundamenta montium contorbataconturbata sunt et commota sunt, quoniam iratus est eis deus. ascendit fumus ab ira eius. et ignis a facie eius exardescet, et carbones accensi sunt ab eo. et inclinauit caelum et descendit, et caligo sub pedibus eius. et in consequentibus est: misit sagittas et dissipauit eos; et fulgura multiplicauit et conturbauit eos. et. in his, quantum lectio docet, descensionem domini de caelo per prophetam spiritus sanctus ostendit, metum", + "candidate_score": 0.619717, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_68_70", + "bdc_text": "RP 13 ; 200r. ; RP 27 , 46 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_988", + "psc_text": "e 12 in peccati remisaionem V in pecoatis remissionem P in nos V e in ras. P et V 13 post super se 3-4 litt. (eup?1 eras. R 14 praecentur V jScetur R docet.diapsalma.ut cognoscamus PTE 15 in omnibus (om. et) RPb 17 personae non sensus ploni attulit (adtulit P1) Pb psonae non attulit T sensu T tamen demutauit PTab 18 ad dm̄ sermo est V sermo est ad eum E fuerat ex fuerit m. 1 R 19 aur supr. scr. P ista V 20 TOY YNwNAI ENTIY HTHNOAONCOY- INTSRTNONENtJNAI p TOY GNUNAI CHTHYN NOAONCAY- inter Igno & NACJNAY R om. Va, in T omnia bene sunt scripta (praeter rNONAI), post alterum PNONAl spatium 4-.5 litt. uacuutn; superscripta est pronuntiatio gnone en ti gi tin odon su. differt, quod sine personsepersonae definitione est yvmvai, cognoscamus autem ipsos eos, qui haec locuntur, ostendit. ergo secundum ueram illam grsecitatis translationem inluminari se", + "candidate_score": 0.618597, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_68_70", + "bdc_text": "RP 13 ; 200r. ; RP 27 , 46 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3070", + "psc_text": "R(G?) et omnibus his nomina E 26 praeferantur R proferuntur E cf. p. 848, 9 81 ***cernit G discreuit BE. suis uocentur, audiamus eum, qui uocaturus est. dicit in euangelio: nolite mirari ista; quia uenit hora, in qua omnes, qui sunt in monumentis, audient uocem eius et prodient. uocantur ergo et prodient. adeo autem enumerantur per deum, ut capilli quoque, qui in singulis nobis innumerabiles esse existimantur, in numero sint eodem domino dicente: nonne et capilli capitis uestri numerati sunt? hoc domino potius dignum, hoc in misericordia eius prseferendumpraeferendum, ut eos, quos contritos corde sanauerit, quorum alligauerit contritiones, nominibus uocet, proprietate numeret, csBlcsticaelesti luce clarificet. § 6 Ob quae mirabilia eius praedicauit: magnus dominus noster et magna uirtus eius et sapientiae eius non est numerus. suscipit enim mansuetos dominus, humiliat autem peccatores usque ad terram. hoc enim mansuetorum proprium est, quia secundum euangelia mansueti possidebunt terram, ut digni apud deum", + "candidate_score": 0.618523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_66_68", + "bdc_text": "Schaffhausen StA RP 12 , 151r. ; 351v. ; RP 13 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_854", + "psc_text": "eras. non R 6 se in errore sitos P ee in errore ristos R in se errores istos e 10 remissorem (ex remissorum R) RP remissionem a (V) 11 peremptore (in. uersu exeunt. e euan.) R bellatorem P Explioit psal LXIII incp pffalmus (sic) LXIIII R, in P deest subscriptio, de V ef. praef. 16 pfal R 16 hymnum V cf. Sabatier 11, 126 hymnns RE 18 oportunae RP1 oportune Paa opportune. psalmn ex psalmus R subiacet ex subiacet & R 19 in fine P 20 nuntiat et Pe nuntiauit ex nunciauit R 99 euam ex scuam R 98 dirigit PE(V) 95 studiorum RP rerum studiorum a rerttm ac studiorum e. dicens: te decet hymnum deus in Sion. Sion mons quidem HiernsalemHierusalem adiacens est; sed montem hnnchunc eiusque nomen atque etiam urbis ipsius ecclesiam, qumquae corpus est Christi, nuncupatam semper accepimus, domino in psalmis dicente: ego autem constitutus sum rex", + "candidate_score": 0.618488, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_43", + "bdc_text": "Hoc tu unice poteris pro autoritate , qua in ecclesia tua polles , promovere .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1768", + "psc_text": "utimur hac potestate. potestas in licito est, cum lex infidelitati nostrae parcens prsescriptis nos grauibus non onerat. at uero uoluntatis professio ei incremento fidei est, cum in his, quae moderata lex nobis est, nosmetipsos uoluntariseuoluntariae deuotionis studio continemus. § 15 Haec igitur uoluntaria, ut deo sint placita, propheta orat, quia illa, quae ex praescripto legis gerantur, ipsa seruitii sui necessitate peraguntur. causam autem semper prsetenditpraetendit 2 II Reg. 18, 5. 9 I Cor. 7, 25. 14 I Cor. 9, 4 sq. 1 ablalon C absolon p et sic infr., ubi etiam in R absalon . 2 dauit V 3 ille R 4 set V ' 6 uolantariam I71 8 hanc add. m. 2 V noluniariae ex uoluntariam m. 2 V 9 consuetudinis V 11 inhibet iS scripsi inhibita VRe inhibet Cp(A)b 19 potestate VRe merito .C caelibeatuB V praedicator VCe 17 fratres (om. et) V cefas C caefaa V 19", + "candidate_score": 0.617762, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_68_70", + "bdc_text": "RP 13 ; 200r. ; RP 27 , 46 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_310", + "psc_text": "13 corpus est Christus R 14 supra montem aedificatur V 16 quia posset requiescens V et in alio V 16 ascendet Rb 17 in om. b qui eorr. m. 2 V 18 Eseas corr. m. 1 V 19 mons domus domini Rb qf. Sabatier 11, 520 et dicent= V 20 in aedem (om. et) Rb 21 post Panlus 2 litt. eras. V aocessistis ex accesstis R 22 ierusalem ex hierusalem R 24 in mon Ie corr. m. 2 V montet non R 25 ex Vb inter ante quod et de erat uerba ex dittogr. orta suscepit ex nobis sit an quod del. m. 2 V. deus erat et in quo densdeus est et per quod transfigurauit corpus humilitatis nostrae conformatum corpori gloriae suae, si tamen et nos uitia corporis nostri cruci eius confixerimus, ut in eius corpore resurgamus. ad illud enim post habitationem ecclesiae scanditur, in illo in domini sublimitate", + "candidate_score": 0.616818, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_68_70", + "bdc_text": "RP 13 ; 200r. ; RP 27 , 46 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2414", + "psc_text": "26 Hieremiaita: in illa die, dicit dominus, contribulabo 25 Hierem. XXX, 8 sq. 1 per spem VRPT quia per spem E apem futuri saeculi VR futuri saeculi spem IVV 2 consequentes RPT conaequentis V consequemnr E U ihm xjio V Explicit psalmus CXXX incipit psalmus CXXI (lie) V Finit psalmus CXXX incipit CXXXI R Explioit tract psalmi CXXX incipit tract psalmi CXXXI P Expl. de CXXX incip. de CXXXI T 9 hamilitatis orationis R humilitatis operationis PTE om. V in Bublimae R in sublimen V 10 praecipuae R fili dei (sic) docet V 18 nri in rcu. R 14 reddit P 16 sciStiam periti V 17 habentesoboedientes om. PT uenerantes — oboedientes om. V 19 cStraotare V aud ent P 20 lintea T substnunt (bs in rcu.) P eos om. VPT 21 t pfecit T 28 onos ex onus R autem cStemnat V1 24 excesserat ex excesserit T 25 hieremia", + "candidate_score": 0.616188, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_68_70", + "bdc_text": "RP 13 ; 200r. ; RP 27 , 46 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1840", + "psc_text": "R 26 thensauro • VC thesauro RpE & quem p. interdum sub falsae opinionis errore inprudentium mentibus diabolus insinuat. sed a deo intellegentiam propheta postulat, ne sibi inanis intellegentia subrepat, qualis gentium, qualis Iudaeorum, qualis hsereticorumhaereticorum est: et postulat ob id, ut testimonia dei sciat, qufequae sub testibus tradita sunt, quae sub testibus neglecta et uiolata esse exprobrantur, quae in aduentu eius, ob quem testato dicta sunt, neglecta et fastidita uindicabuntur. § 14 Et horum quidem testimoniorum tempus non ignorat propheta dicens: tempus faciendi domino: dissipau e run tin i qui legem tuam. lex populo sub testibus data est: quae cum dissipata et abiecta a ludeeisIudaeis est, tum fuit tempus domino ea, quae continebantur lege, faciendi. pollicitus enim in lege est, ut salutem gentibus daret, ut ipse sibi hominis corpus, qui secundum imaginem et similitudinem dei est factus, adsumeret, ut dissipata lege fidei gratiam donaret. temporis huius meminit per Esaiam", + "candidate_score": 0.615437, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_27", + "bdc_text": "Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_87", + "psc_text": "quasi uero non occupanda in res suas naturae nostrae necessitas possit sine interpellatione temporis semper orare. meditatio itaque legis non solum in uerbis legendi est, sed in operis religione; neque ut libros tantum et scripturas recenseamus, sed ut ea, quae scripturis ac libris continentur, gestis rebusque meditemur, et diurna nocturnaque opera legem semper exerceant, ut illud apostoli est: omnia quaecumque facietis in gloriam dei, siue cum manducatis, siue cum bibitis, siue cum aliud agitis. per hoc enim efficitur, ut sine intermissione oremus, cum per opera deo placita et in gloriam eius semper exercitaLa sancti euiusquecuiusque uiri uita omnis oratio sit; ac sic secundum legem noctu dieque uiuendo uita ipsa nocturna legis erit et diurna meditatio. § 13 Sed consummata uiri huius beatitudine, qui impiorum consiliis et peccatorum uiis et pestilentiae cathedra se abstinens 8 I Thess. 5, 17. 15 I Cor. 10, 31. 3 infirmita = \"= tis R 6", + "candidate_score": 0.614745, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_20_22", + "bdc_text": "1574 spielte Grübel mit seinen Schülern \"Hiob\". - Lit. : Jakob Baechtold , Geschichte der Deutschen Literatur in der Schweiz , Frauenfeld 1892 , S. 365f ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_53", + "psc_text": "uel Saul, uel Doec in titulo sub gestorum historia praenotantur, in eo aut per pronominum qualitates, ut illi uel illius Dauid, aut per nominum uirtutes, ut est in Abessalon et Saul et Doec, prophetiam, quae in psalmo sit, consequamur. § 23 Diapsalma uero, quod interiectum plurimis psalmis est, cognoscendum est, demutationem aut personae aut sensus sub conuersione modi musici inchoari: ut, sicubi diapsalma intercesserit, aut aliquid aliud dici, aut etiam ab altero dici, aut in altero artis music» modulo cantari intellegendum sit. et de personis ac sensibus, ubi diapsalma intercedere reperiemus, rationem adferre temptabimus. ceterum modi musici disciplinam conseruare translatio gnrca et latina non potuit. hsechaec autem in conpendiosam breuitatem festinus ad ipsam psalmorum expositionem sermo collegit. § 24 Est autem diligens perpensumque iudicium expositioni psalmi uniuscuiusque praestandum, ut cognoscatur, qua unusquisque eorum claue intellegentiseintellegentiae aperiendus sit. nam liber omnis similis est urbi pulchrae atque magnae, cui plures aedes diuerssequediuersaeque", + "candidate_score": 0.614299, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_68_70", + "bdc_text": "RP 13 ; 200r. ; RP 27 , 46 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_827", + "psc_text": "R 20 quae ei (e ei in ras. 3) R predioentur R 21 autem ex uutem m. 1 R 22 assertionis ex adsertionis P 28 dignitati ex dignitatis P 24 . operationem R uirtuti (uir in mary. adiect., tuti in ras. m. 1 f) R. XXII. Hilar. Plct. para I. 16 § 3 Tenendus igitur modus est et diligenter ac caate constituendum est, quid de diuinitatis suae natiuitate, qusequae ei a patre est, fuerit prophetatum, quando eiaseius hominis, quem adsampsitadsumpsit, persona tractetur, ubi operatio, passio et resarrectioresurrectio prsedicetarpraedicetur, quid uero unicuique tempori congruat, quando fides gentium nuntietur, quando peccata anterioris populi arguantur, quando doctrina timoris dei et confessionis eruditio ex prophetasprophetae oratione prsestetarpraestetur. in his enim prophetiseprophetiae spiritalis ordo consistit. et si dominus praedicatur, profectus scientiae huius ad fidem utilis est. si ad timorem et confessionem eius docemur, domino formamur, proficimus, adquirimur, ut per passionem eius redempti, ita eidem per", + "candidate_score": 0.614073, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_68_70", + "bdc_text": "RP 13 ; 200r. ; RP 27 , 46 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_918", + "psc_text": "R loco alio PE circOiui RP circuiui E et immolaui E cf. Sabatier II, 53 Ont. RP 31 inane P 28 proteatatur RE propheta testatur P. eius. deo itaque iubilandum est, quia debitum ei a nobis est exultantis uocis officium. psallendum autem nomini eius est, quia, ut per organum psalmus est, ita et corporis nostri, quod animae et adiectionisadfectionis et negotiorum omnium organum est, artificiosis operibus est placendum. digne ergo dei nomine agendum est, ut in quantum effici licet, dictis domini obsecundemus dicentis: sic luceat lumen uestrum coram hominibus, ut uideant opera uestra bona et magnificent patrem uestrum, qui in caelis est. uitae enim nostrae honestas ad eius laudem erit referenda, cui uiuimus. denique idipsum ex subiectis docetur. sequitur enim: psallite nomini eius, date gloriam laudationi eius, quia ex organi nostri psalterio, id est corporis animseanimae famulantis effectibus praebetur per nos deo gloriosa laudatio, cum gentes opera nostra contuentes patrem", + "candidate_score": 0.613998, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_80_82", + "bdc_text": "97 , 187 ; 98 , 185 ; 99 , 187 ( freundliche Auskunft von Herrn Dr .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1718", + "psc_text": "et ex profeta est m. 2 V 28 docentes te Cpb super uersus r 24 se om. Cp id est om. V 27 seculorum habere C oaelorum habere V caelorum se habere E 99 ihm xpi V.. intellegit, qui unigenitum dei filium in carne uenturum, testimonia. eius meditans, semper expectet. o felix discipuli intellegentia! o doctorum miserabilis inperitia! docentes nesciunt, et intellegunt qui docentur. caret autem propheta uitio iactantire: intellegentiae enim prsestantiampraestantiam unde adeptus esset, ostendit. nam superius ait, quod super inimicos suos prudentior a deo in mandatis eius esset effectus. intellegentia enim omnis ex eo est, qui prudentiorem eum esse constituit. super docentes se ergo intellegit. § 6 Et quia interdum ex naturse diuersitate soleat accidere, ut discipulus prudentior sit magistro, tamen hoc ipsum diligentiae susesuae et studii esse demonstrat. ait enim: super seniores intellexi: quia mandata tua exquisiui. etsuperdocentes intellegit et super seniores intellegit, doctrinae atque intellegentiseintellegentiae suae", + "candidate_score": 0.613273, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_68_70", + "bdc_text": "RP 13 ; 200r. ; RP 27 , 46 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_799", + "psc_text": "18 nam post RPTE quod post V 19 inopia V 21 et m gloriam (om. tuam) P melior est R 22 uita corr. m. 2 V propheticae soientiae est Te 24 adphuc corr. m. 1 V discinderent (ex disoiderant P) RP disciderant a 26 ei ex & P carnis in ras. P 27 deluouli V. adsompti habebuntur a Christo uetuel ei obuiam rapientur in nubibus. sed in sancto dei non aliter apparebunt deo, quam secundum illud: qui me uidit, uidit et patrem atque illud: ego et pater unum sumus. quia in filii et natura et Dominenomine aeternseaeternae naturae ae nominis significatio continetur: apparens filio uel susceptus a filio patri apparebit in filio. § 5 Atque, ut in sancto appariturus deo cuius sancti desiderium in hac sitis sueesuae significationeostenderet, subiecit: ut uiderem nirtutemuirtutem tuam et gloriam tuam: eum scilicet utuideret, qui secundum apostolum et uirtus dei est et in gloria dei", + "candidate_score": 0.613235, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_80_82", + "bdc_text": "97 , 187 ; 98 , 185 ; 99 , 187 ( freundliche Auskunft von Herrn Dr .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1717", + "psc_text": "gloriantur. et cum omnia legis testimonia aduentum domini nostri Iesu Christi testentur, super doctores suos propheta 1 dei om. Cp et ante in lege om. C heretici VR 2 mandatatum ex mandatum m. 2 V -4 auctorem — circumciBio om. V 5 -pcederit C 6 dfa R dnS V dominum Cpb opes V opus C 7 liminum (om. et) VCpb 8 azima R 10 legente nesciente R 11 xfrnnus V intelleget R 13 salutarg Cjps salutS p1 mortem V .17 super docentes intellexi C 19 moese V 20 diotor V1 91 samuhel RC unguendi RC ungenti p laoramento C profetae et ex profeta est m. 2 V 28 docentes te Cpb super uersus r 24 se om. Cp id est om. V 27 seculorum habere C oaelorum habere V caelorum se habere E 99 ihm xpi V.. intellegit, qui unigenitum dei filium in carne uenturum, testimonia. eius meditans, semper expectet.", + "candidate_score": 0.612628, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_68_70", + "bdc_text": "RP 13 ; 200r. ; RP 27 , 46 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2771", + "psc_text": "PE 13 Aectat R flectatur PE 14 et terrestrium RPlb terrestrium P'e 16 di patris est P 17 patris dei RP dei patria E 00 aeternam Rb aeream P aetheream P, hic duin. cod. P 25 in spes Rb in opes e 28 reuertatur in domum eius qui praeestei reuertaur in domum qui peet ei reuertetur enim leclw '/iUograpkia et aberratione orta R 30 et qui ei praeest h. I. om. R. nempe llleille, qui dixit: amen (iico tiDi, noaie mecum eris in paradiso. meminit et alibi dicens, cum de spiritalium indefessa iam seternitateaeternitate tractaret: pinnigerabunt tamquam aqui 1 ae, naturam euolandi in caelum in resarrectionisresurrectionis demutatione sumpturi. sed hic pinnas sumit uolaturus non alienas, non nouas, sed proprietatis usurpatione prsesumptas: quia post passionis uoluntarise sacramentum et naturae et potestatis pinnas ad caelum se habuerit efferendi. § 25 Sequitur etiam idem ordo dictorum et ex utriusque natursenaturae intellegentia, hominis scilicet", + "candidate_score": 0.611996, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_68_70", + "bdc_text": "RP 13 ; 200r. ; RP 27 , 46 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2637", + "psc_text": "R) 21 tantum RPe tupo tantum Tb 22 legit RPT elegit E 26 abeorpait RE absorbsit T in marg. absorbuit P assfipsit T m text. 88 cohercentur RPT nos RTE om. P. dedit, redemit nos per sanguinem suum, per passionem suam, per mortem suam, per resurrectionem suam. hsec magna uitae nostrae pretia sunt. magno enim, ait apostolus, redempti estis, et redempti ab inimicis, a diabolo, ab angelis eius, a filio perdilionisperditionis, a principibus rorisseris, a mundi potentibus, ab inimica morte. et redemit dando escam omni carni: qui dat escam omni carni. omni carni, id est quse redemptnredempta est, dat escam incorruptam, aeternam, panis uiui, panis cselestis. et in his singulis, quod humilitatis nostrae memor est, quod redempti sumus, quod omnis redemptorum caro escam accipit, ea causa est: quoniam in saeculum est misericordia eius; obquodeiconfitendum: confitemini deo cselicaeli, quoniam in sseculum misericordia eius. quod caelum, quod terra, quod cetera sunt, et", + "candidate_score": 0.611929, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_43", + "bdc_text": "Hoc tu unice poteris pro autoritate , qua in ecclesia tua polles , promovere .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_503", + "psc_text": "solus patrem uidet, qui solus patrem scit, qui solus potest orare pernoctans — secundum euangelium enim dominus pernoctauit orans —, qui per speculum uerborum formam ipsam occultissimi sacramenti sub communibus uerbis, dum oraremus, ostendit. et qui orationem suam poposcit audiri, ut peculiare hocfiducise suae doceret esse, subiecit: inaurire uerba oris mei. et quisquam hoc humanae fiducitefiduciae esse existimabit, ut uerba oris sui uelit audiri? an illa, quibus motus animi nostri et inpetus pronuntiamus, tum cum de ira exardescimus, tum eumcum de odio obtrectamus, tum cum de dolore querimur, tum eumcum de adulatione blandimur, tum cum aut pro spe lucri aut de ueritatis pudore mentimur, aut de contumeliae offensione maledicimus ? et quis usquam uifce ita emendatae et patientis ad omnia fuit, ut his humanae demutationis uitiis non esset obnoiiusobnoxius? solus hoc potuit cum fiducia uelle, qui peccatum non fecit. in cuius ore dolus non fuit, qui flagellis dorsum prabuitpraebuit, maxillas", + "candidate_score": 0.61182, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_68_70", + "bdc_text": "RP 13 ; 200r. ; RP 27 , 46 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1090", + "psc_text": "13 eqq. 2 dflio add. m. 2 V 4 prophetae PT ait ex aut m. 1 V 5 esseCia R mortai ex mnrtui m. 1 R 6 nobis supr. scr. M. 1 R 7 adaergra eum RE chirografum VP cyrophtt corr. m. 2 R 9 e medio PT ae sponlians corr. m. 2 V 10 se carnem ex etamen m. 1 V carne P potestastis V 11 triumfana R 12 esurgenB R 18 decretumque a mortis add. m. 2 V absorbens PT 15 dm per V 17 mortiu corr. m. 2 V mortuus (u in ras., us adject. in tiers. exeunt.) R 18 aeris ex heris m. 2 V ostentai fecit V 21 triumfantiB P 92 auctoris P auctoris ex aactoritas m. 2 V 24 sunt ex uno m. 2 V triumfat R triumphant ex triumphantis m. 2 V ad poenam V. aeternus, et omnem poenam humanae mortis exeiperentexciperent ut", + "candidate_score": 0.611496, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_15_17", + "bdc_text": "Rudolffen Walthern auss den ersten buch Samuelis gezogen , in ein latinische comoediam gestelt , nüwlich aber von einer . . . burgerschafft zu Schaffhusen auff den 16 . tag h[oe ] wmonats des 1559 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_7", + "psc_text": "16, 10) quo RtPe auctoris alterius R alterius auctoris re alicuius auctoris d1 auctoris alicuius «. alterius prseferaturpraeferatur: ut si psalmi alicuius superscriptio talis sit: psalmus Dauid, ceteri, qui sine titulo consequantur, Dauid esse credantur, donec cum prophetae alterius nomen in superscriptione ponatur; et ex eo usque in alterum prophetam, qui sine inseriptioneinscriptione medii sunt, eius sint, qui in anterioris psalmi superscriptione auctor caeptus sit anteferri. § 4 Quod si forte aliquis per id intellegentiseintellegentiae huic fidem detrahet, quod in his psalmis, qui eum psalmum. cui Moyses auctor praelatus est, subsecuntur, scriptum sit, id est in nonagesimo octauo: Moyses et Aaron in sacerdotes eius et Samuel inter inuocantes nomen eius, non posse a Moyse eum prophetatum uideri, cum Samuel nomen, qui tanto postea. quam Moyses, natus est, extet in psalmo, meminerit, nallinulli mirum aut difficile uideri oportere, ut tantus propheta tontitanti prophetae, postea licet futuri. nomen ediderit, cum in Regnorum", + "candidate_score": 0.610938, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_82", + "bdc_text": "99 , 187 ( freundliche Auskunft von Herrn Dr .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1718", + "psc_text": "et ex profeta est m. 2 V 28 docentes te Cpb super uersus r 24 se om. Cp id est om. V 27 seculorum habere C oaelorum habere V caelorum se habere E 99 ihm xpi V.. intellegit, qui unigenitum dei filium in carne uenturum, testimonia. eius meditans, semper expectet. o felix discipuli intellegentia! o doctorum miserabilis inperitia! docentes nesciunt, et intellegunt qui docentur. caret autem propheta uitio iactantire: intellegentiae enim prsestantiampraestantiam unde adeptus esset, ostendit. nam superius ait, quod super inimicos suos prudentior a deo in mandatis eius esset effectus. intellegentia enim omnis ex eo est, qui prudentiorem eum esse constituit. super docentes se ergo intellegit. § 6 Et quia interdum ex naturse diuersitate soleat accidere, ut discipulus prudentior sit magistro, tamen hoc ipsum diligentiae susesuae et studii esse demonstrat. ait enim: super seniores intellexi: quia mandata tua exquisiui. etsuperdocentes intellegit et super seniores intellegit, doctrinae atque intellegentiseintellegentiae suae", + "candidate_score": 0.610584, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_82", + "bdc_text": "99 , 187 ( freundliche Auskunft von Herrn Dr .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1717", + "psc_text": "gloriantur. et cum omnia legis testimonia aduentum domini nostri Iesu Christi testentur, super doctores suos propheta 1 dei om. Cp et ante in lege om. C heretici VR 2 mandatatum ex mandatum m. 2 V -4 auctorem — circumciBio om. V 5 -pcederit C 6 dfa R dnS V dominum Cpb opes V opus C 7 liminum (om. et) VCpb 8 azima R 10 legente nesciente R 11 xfrnnus V intelleget R 13 salutarg Cjps salutS p1 mortem V .17 super docentes intellexi C 19 moese V 20 diotor V1 91 samuhel RC unguendi RC ungenti p laoramento C profetae et ex profeta est m. 2 V 28 docentes te Cpb super uersus r 24 se om. Cp id est om. V 27 seculorum habere C oaelorum habere V caelorum se habere E 99 ihm xpi V.. intellegit, qui unigenitum dei filium in carne uenturum, testimonia. eius meditans, semper expectet.", + "candidate_score": 0.608502, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_66_68", + "bdc_text": "Schaffhausen StA RP 12 , 151r. ; 351v. ; RP 13 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_310", + "psc_text": "13 corpus est Christus R 14 supra montem aedificatur V 16 quia posset requiescens V et in alio V 16 ascendet Rb 17 in om. b qui eorr. m. 2 V 18 Eseas corr. m. 1 V 19 mons domus domini Rb qf. Sabatier 11, 520 et dicent= V 20 in aedem (om. et) Rb 21 post Panlus 2 litt. eras. V aocessistis ex accesstis R 22 ierusalem ex hierusalem R 24 in mon Ie corr. m. 2 V montet non R 25 ex Vb inter ante quod et de erat uerba ex dittogr. orta suscepit ex nobis sit an quod del. m. 2 V. deus erat et in quo densdeus est et per quod transfigurauit corpus humilitatis nostrae conformatum corpori gloriae suae, si tamen et nos uitia corporis nostri cruci eius confixerimus, ut in eius corpore resurgamus. ad illud enim post habitationem ecclesiae scanditur, in illo in domini sublimitate", + "candidate_score": 0.607022, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_82", + "bdc_text": "99 , 187 ( freundliche Auskunft von Herrn Dr .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1716", + "psc_text": "intellegeretur, id, quod consequitur, adiecit: super omnes docentes me intellexi, quoniam testimonia tua meditatio mea est. didicisti, o Dauid, a Moyse legem, et Aaron tibi sacrifieiorumsacrificiorum omnium doctor est, Iesus iteratae circumcisionis magister est, Samuel ungendi tibi sacramentum in temetipso et prophetae et regis ostendit: quid est istud, quod loqui ausus es, quod super omnes te docentes intellexeris ? sed superior uersus, super quos omnes docentes se intellegat, ostendit, id est super inimicos. et rursum hic, qui nunc est uersus inferior, qui inimici sint, declarat, id est omnes docentes. claues enim se caelorum habere profitentur et doctores esse se legis gloriantur. et cum omnia legis testimonia aduentum domini nostri Iesu Christi testentur, super doctores suos propheta 1 dei om. Cp et ante in lege om. C heretici VR 2 mandatatum ex mandatum m. 2 V -4 auctorem — circumciBio om. V 5 -pcederit C 6 dfa R dnS V dominum", + "candidate_score": 0.60657, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_80_82", + "bdc_text": "97 , 187 ; 98 , 185 ; 99 , 187 ( freundliche Auskunft von Herrn Dr .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1716", + "psc_text": "intellegeretur, id, quod consequitur, adiecit: super omnes docentes me intellexi, quoniam testimonia tua meditatio mea est. didicisti, o Dauid, a Moyse legem, et Aaron tibi sacrifieiorumsacrificiorum omnium doctor est, Iesus iteratae circumcisionis magister est, Samuel ungendi tibi sacramentum in temetipso et prophetae et regis ostendit: quid est istud, quod loqui ausus es, quod super omnes te docentes intellexeris ? sed superior uersus, super quos omnes docentes se intellegat, ostendit, id est super inimicos. et rursum hic, qui nunc est uersus inferior, qui inimici sint, declarat, id est omnes docentes. claues enim se caelorum habere profitentur et doctores esse se legis gloriantur. et cum omnia legis testimonia aduentum domini nostri Iesu Christi testentur, super doctores suos propheta 1 dei om. Cp et ante in lege om. C heretici VR 2 mandatatum ex mandatum m. 2 V -4 auctorem — circumciBio om. V 5 -pcederit C 6 dfa R dnS V dominum", + "candidate_score": 0.606248, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_66_68", + "bdc_text": "Schaffhausen StA RP 12 , 151r. ; 351v. ; RP 13 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1973", + "psc_text": "13) 5 ubi ab V dddomo C 6 abscederet V uoces temperarot — retinenda est supra male insertas h. 1. om. C 7 et non ex non m. 2 V quid uniouique VCe sed quid VRCe 8 expendendum eat e 9 in uita C 12 quia oni. C uel quis om. p finis sit ignis VRC finis sit testis e quo ait V salutarem V ul uidetur, cf. Sabatier 11, 248 salutare RCpE 18 est om. C 14 ex haebraeo R om. V iosef V 15 symeS VR dimittendus pb 16 redita C 17 fecisse profitetur Cpb 18 aduentum p(A)b continere p(A)b 21 dilexi V cf. Sabatier l. c. dilexit RCpE 28 sub iudice om. V in custudiam R 24 in uiis pb uiaa e 25 neque in uias C neque in uiis pb 26 = egerit V gerit R adeo om. Cpb. innocens agit, ut conspectu dei dignum sit:", + "candidate_score": 0.605932, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_66_68", + "bdc_text": "Schaffhausen StA RP 12 , 151r. ; 351v. ; RP 13 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_30", + "psc_text": "quinquagesimae (quinquagensimae V) centesimum (centensimam V) psalmum et tertiae rursum Vr et secundae deinde quinquagesimae psalmum et tertiae rursum E 3 aduertit r prouidentia V 4 dispensatione ex dispensationem m. 2V 7 sitque ex sitquae m. 2 V 9 seruatum Vr reseruatum E consummatae r 10 fili V 11 intellegemus V intelligamus r intelligimus E 12 sub qainquageno numero Vr sub quinquagenario numero t sub quinquagenariae nomero e 13 dispositionis J'r dispensationis De 15 esse autem sabbata sabbatorum haec r 17 ocdoas V 18 adiectum Vx 20 religione ex regione m. 2 V regione t quinquagesimae es quinquagesime m. 2 V 22 spiritualis r 23 in diebus est dominicis r -0 namque ex namquae r. et obseruantia constituta, tamen nos in octaua die, quae et ipsa prima est, perfecti sabbati festiuitate lsetamurlaetamur. § 13 Et dignum est hanc ogdoadis perfectam sacramentis caelestibus uirtutem in psalmo eo, qui octauo in numero", + "candidate_score": 0.603461, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_66_68", + "bdc_text": "Schaffhausen StA RP 12 , 151r. ; 351v. ; RP 13 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2002", + "psc_text": "numeris et de superscriptionibus incidit, aliqua tractauimus, ex duobus scilicet numeris hebdomade et ogdoade, quorum unus ob sabbatum legis sit, alius ob accedentem ad sabbatum 1 Matth. V, 17. 4 Rom. X, 4. 6 Ps. CIX, 4. 12 Esai. I, 16 sq. 6 propheta aeternum RTE propheta in aeternum T 6 sacerdos di in R 7 melchisedeho P ingressus RTE ex egressus P 8 ille PTE om. R 9 nos quoque RPTe et nos quoque b excitauit et collocanit Kf E excitabit et collocabit P 11 posset RE possit PT per esaiam (isaiam T) ita RPT sed per Esaiam ita ait E 12 mundi PTE cf. Sabatier II, 518 & mundi R 17 hii T ex hi R 18 princeps RTE ex principes P 20 transcindit Pl terreni PTE terrenis R sacer- -dotis fTJBsacerdotiis R 25 cf. p. 14, 2 26 ebdomadae RPT ogdoadae RTa 27 uerba legis sit alius", + "candidate_score": 0.600514, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_66_68", + "bdc_text": "Schaffhausen StA RP 12 , 151r. ; 351v. ; RP 13 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2771", + "psc_text": "PE 13 Aectat R flectatur PE 14 et terrestrium RPlb terrestrium P'e 16 di patris est P 17 patris dei RP dei patria E 00 aeternam Rb aeream P aetheream P, hic duin. cod. P 25 in spes Rb in opes e 28 reuertatur in domum eius qui praeestei reuertaur in domum qui peet ei reuertetur enim leclw '/iUograpkia et aberratione orta R 30 et qui ei praeest h. I. om. R. nempe llleille, qui dixit: amen (iico tiDi, noaie mecum eris in paradiso. meminit et alibi dicens, cum de spiritalium indefessa iam seternitateaeternitate tractaret: pinnigerabunt tamquam aqui 1 ae, naturam euolandi in caelum in resarrectionisresurrectionis demutatione sumpturi. sed hic pinnas sumit uolaturus non alienas, non nouas, sed proprietatis usurpatione prsesumptas: quia post passionis uoluntarise sacramentum et naturae et potestatis pinnas ad caelum se habuerit efferendi. § 25 Sequitur etiam idem ordo dictorum et ex utriusque natursenaturae intellegentia, hominis scilicet", + "candidate_score": 0.600416, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_66_68", + "bdc_text": "Schaffhausen StA RP 12 , 151r. ; 351v. ; RP 13 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_29", + "psc_text": "§ 12 Esse autem haec sabbata sabbatorum, septenarius numerus per septem in septuplum connumeratus ostendit; quem tamen ogdoas, quia dies eadem prima quae octaua, seeundumsecundum euangelicam plenitudinem in ultimo sabbato adiecta consummat. et haec quidem sabbata sabbatorum ea ab apostolis religione celebrata sunt, ut his quinquagesimae diebus nullus neque in terram strato corpore adoraret neque ieiunio festiuitatem spiritalis huius beatitudinis inpediret; quod ipsum extrinsecus etiam in diebus dominicis est constitutum, qui ultra sabbati numerum per plenitudinem euangelicaBeuangelicae praedicationis accedunt. namque cum in septimo die sabbati sit et nomen 1 et secundae deinde quinquagesimae et tertiae rursum t et secundae deinde quinquagesimae (quinquagensimae V) centesimum (centensimam V) psalmum et tertiae rursum Vr et secundae deinde quinquagesimae psalmum et tertiae rursum E 3 aduertit r prouidentia V 4 dispensatione ex dispensationem m. 2V 7 sitque ex sitquae m. 2 V 9 seruatum Vr reseruatum E consummatae r 10 fili V 11 intellegemus", + "candidate_score": 0.600065, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_66_68", + "bdc_text": "Schaffhausen StA RP 12 , 151r. ; 351v. ; RP 13 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3147", + "psc_text": "continuatamque seriem partirentur in numerum, ut psalmorum omnium hic et ordo et numerus, qui in his tribus quinquagesimis est, possit expleri, totiusque libri idem hic quasi status existeret. qui fidei, ut in quinquagesimo psalmo centesimoque tractauimus, quorum unus secundum praescripta legis post sabbatorum sabbata confessionem peccati remissionemque conplexus est, alius 6 Finit psalmus CXXXUIIII (sic) incipit CL R: in seq. ffoh 228 et 229] ob humiditatem multa in R euanida sunt 10 sepe R 12 super- scriptionis R 13 haebraeorum R adscripte R 16 dignus R 17 tante R 21 quinquageaimae coni. Bened. in adn. c/. snpr. instruct. ps. cap. 11 quinquagesimus R 25 tribus quinquagesimis Bene. 1. c. (cf. supr. p. 10, 27) **** quinquagesimus (quid loco pr. fuerit [tuis uel trib'?], non liquet) R trisquinquagesimus nb. sub eiusdem numeri plenitudine non indulgentiam peccati, sed fructum officiumque iustitiseiustitiae conprehendit. post quae rursum aedificata iam in aeternum dei ciuitate et", + "candidate_score": 0.59861, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_98", + "bdc_text": "iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_990", + "psc_text": "et hunc esse uiam, ipse ille conexus sibi psalmi sermo testatur. quse in terra, id est uel ex terra ortis uel terram inhabitantibus cognoscibilis et nota praestanda est. ut cognoscamus in terra uiam tuam, in omnibus gentibus salutare tuum. Iesum salutarem dici ipse ille proprietatis sermo loquitur. nam quod nobiscum salutare est, id apud HebrseumHebraeum Iesus est. confirmat autem istud angelus ad Ioseph de Maria loquens: pariet autem filium, et uocabis nomen eius Iesum: quia ipse saluum fac/ietfaciet populum suum a peccatis. Iesum itaque ostendit angelus idcirco. quia salutaris esset populo, nuncupandum. tantae ergo praedicationi se inpares esse, nisi inluminentur, ostendunt, nisi quodam uultus domini splendore lucescant. sunt enim et ipsi secundum euangelium lumen mundi — dominus autem ipse lux uera est — a luce inluminati, ut lumen essent apostoli et propbetae. ceterum superfluum est ideo inluminari se uelle, ut cognoscant ea, de quibus quasi cognitis praedicabant. 7 Ioh. XIV,", + "candidate_score": 0.577878, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_98", + "bdc_text": "iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_60", + "psc_text": "salutis spatium uacuum 7-8 litter. R. 2* et in eo, in quo filius loqui docetur, ipse se ex his, qusequae eommemoratcommemorat, dictorum suorum profitetur auctorem. dicens: populus, quem non cognoui, seruiuit mihi. dum enim et pater dicit: ipse inuocabit me et filius ait: populus seruiuit mihi, ipsos se esse, qui de se loquantur, ostendunt. at uero nunc cum dicitur: sedinsed lege domini fuit uoluntas eius, nulla domini persona de se loquentis ostenditur. sed alterius potius, beatitudinem eius scilicet uiri, cuius in lege domini, uoluntas sit, praedicantis. persona itaque prophefcrpropheta, cuius ore spiritus sanctus loquatur, nunc esse noscenda est officio oris eius ad cognitionem nos sacramenti spiritalis erudiens. § 2 Et cum hfechaec loquatur, quaerendum est, de quo uiro eum loqui intellegere debeamus. ait enim: beatus uir, qui non abiit in consilio impiorum et in uia peccatorum non stetit et in cathedra pestilentiae non sedit. sed in lege domini fuit uoluntas", + "candidate_score": 0.577277, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_98", + "bdc_text": "iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2598", + "psc_text": "P I emortuo e corpora PTb corpore e 21 diatinctionib: ex distionib; P 24 et ante domus Aaron om. T 25 esse om. T 26 chorinthioa P fit in nominibus Tb fit in omnibus P ait in hominibus e. omnibus, qui inuocant nomen domini nostri Iesu Christi, ut aliud uocatos, aliud sanctos, aliud inuocanteeinuocantes nomen domini esse significet. nunc autem primum Israhel nuncupari uidemus, secundo Aaron, tertio Leui. quarto timentes dominum. et in Aaron sacerdotes significari non ambiguum est: sacerdos enim in lege Aaron primus fuit et exinde in successione eius sacerdotum honor mansit. in Leui autem ministros ostendi absolutum est: hsec enim tribus in ministerium electa est. reliquus autem populus, cui non sacerdotii neque ministerii, sed timoris officium est, in his, qui timent dominum. nuncupatur. docet autem nos apostolus, prae omnes hos esse Israhel, cum ait: et quotquot regulae huic obsecundabunt, pax super eos et misericordia, et super Israhel.", + "candidate_score": 0.575578, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_98", + "bdc_text": "iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1989", + "psc_text": "suum aeternumque VCj)b per salutare g suum aeternumque e cf. p. 542, 23 24 audia corr. m. 2 V se recepta C se reoepto pb. uenit saiuaresaluare, quod perierat, missus ad oues perditas domus Israhel, dominus Iesus Christus, qui est benedictus in saecula saeculorum. amen. PSALMUS CXIX. CANTICUM GRADUUM. Ad te, domine, cum tribularer, clamaui, et exaudisti meetme reliqua. § 1 Psalmorum tituli, ut in plurimis ostendimus, habent proprias suas significationes, rationem et argumenta scriptorum, quse subiacent, breuissime continentes nosque quodam doctrinae indicio in intellegentiseintellegentiae semitam dirigentes; de quibus nunc non necesse est aliquid tractare. tum enim id fieri oportet. cum psalmus unusquisque tractabitur. cum enim sibi inuicem auctoritatem praestent et psalmus et titulus, debilis erit sermo. si de aliquo eorum absque altero disseretur. nunc uero canticum graduum attingimus, quorum et continua et aequalis inscriptio est; atque ideo significatione conueniente titulorum sub unius expositionis negotio uniuersorum reperietur ratio esse monstrata.", + "candidate_score": 0.575156, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis", + "max_score": 0.686562, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_89_91", + "bdc_text": "tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det . Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_134", + "psc_text": "DOCERE ET ADMONERE SUBDITOS. PROLOGUS [Al., cap. XXIII]. Quia igitur qualis esse debeat pastor ostendimus, nunc qualiter doceat demonstremus. Ut enim longe ante nos reverendae memoriae Gregorius Nazianzenus edocuit (Orat. 1), non una eademque cunctis exhortatio congruit, quia nec cunctos par morum qualitas astringit. Saepe namque aliis officiunt, quae aliis prosunt. Quia et plerumque herbae quae haec animalia nutriunt, alia occidunt; et lenis sibilus equos mitigat, catulos instigat. Et medicamentum quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit; et panis qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. Pro qualitate igitur audientium formari debet sermo doctorum, ut et ad sua singulis congruat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. Quid enim sunt intentae mentes auditorum, nisi ut ita dixerim, quaedam in cithara tensiones stratae chordarum? quas tangendi artifex, ut non sibimetipsi dissimile canticum faciat, dissimiliter pulsat. Et idcirco chordae consonam modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed non uno impulsu feriuntur. Unde", + "candidate_score": 0.686562, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_44", + "bdc_text": "Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_304", + "psc_text": "queritur, dicens: Dedi eis frumentum, vinum et oleum, et argentum multiplicavi eis et aurum, quae fecerunt Baal (Oseae II, 8). Frumentum quippe a Domino accipimus, quando in dictis obscurioribus subducto tegmine litterae per medullam spiritus legis interna sentimus. Vinum suum Dominus nobis praestat, cum Scripturae suae alta praedicatione nos debriat. Oleum quoque suum nobis tribuit, cum praeceptis apertioribus vitam nostram blanda lenitate disponit. Argentum multiplicat cum nobis luce veritatis plena eloquia subministrat. Auro quoque nos ditat, quando cor nostrum intellectu summi fulgoris irradiat. Quae cuncta haeretici Baal offerunt, quia apud auditorum suorum corda corrupte omnia intelligendo pervertunt. Et de frumento Dei, vino atque oleo, argento pariter et auro, Satanae sacrificium immolant, quia ad errorem discordiae verba pacis inclinant. Unde admonendi sunt ut perpendant, quia dum perversa mente de praeceptis pacis discordiam faciunt, justo Dei examine ipsi de verbis vitae moriuntur. At contra admonendi sunt qui recte quidem verba legis intelligunt,", + "candidate_score": 0.66889, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_90_92", + "bdc_text": "Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis . Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_134", + "psc_text": "DOCERE ET ADMONERE SUBDITOS. PROLOGUS [Al., cap. XXIII]. Quia igitur qualis esse debeat pastor ostendimus, nunc qualiter doceat demonstremus. Ut enim longe ante nos reverendae memoriae Gregorius Nazianzenus edocuit (Orat. 1), non una eademque cunctis exhortatio congruit, quia nec cunctos par morum qualitas astringit. Saepe namque aliis officiunt, quae aliis prosunt. Quia et plerumque herbae quae haec animalia nutriunt, alia occidunt; et lenis sibilus equos mitigat, catulos instigat. Et medicamentum quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit; et panis qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. Pro qualitate igitur audientium formari debet sermo doctorum, ut et ad sua singulis congruat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. Quid enim sunt intentae mentes auditorum, nisi ut ita dixerim, quaedam in cithara tensiones stratae chordarum? quas tangendi artifex, ut non sibimetipsi dissimile canticum faciat, dissimiliter pulsat. Et idcirco chordae consonam modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed non uno impulsu feriuntur. Unde", + "candidate_score": 0.661074, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_102", + "bdc_text": "] Doctrina et pietate conspicuo d. Henrycho Bullingero , fratri suo in Christo dilectissimo , ecclesiaste Tigurino .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_24", + "psc_text": "Jeremias autem mittitur, et tamen ne mitti debeat humiliter reluctatur, dicens: A, a, a, Domine Deus, ecce nescio loqui, quia puer ego sum (Jerem. I, 6) . En ab utrisque exterius diversa vox prodiit, sed non a diverso fonte dilectionis emanavit. Duo quippe sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor et proximi. Per activam igitur vitam prodesse proximis cupiens Isaias officium praedicationis appetit; per contemplativam vero Jeremias amori conditoris sedulo inhaerere desiderans, ne mitti ad praedicandum debeat contradicit. Quod ergo laudabiliter alter appetiit, hoc laudabiliter alter expavit: iste ne tacitae contemplationis lucra loquendo perderet, ille ne damna studiosi operis tacendo sentiret. Sed hoc in utrisque est subtiliter intuendum, quia et is qui recusavit, plene non restitit; et is qui mitti voluit, ante per altaris calculum se purgatum vidit; ne aut non purgatus adire quisque sacra ministeria audeat, aut quem superna gratia elegit, sub humilitatis specie superbe contradicat. Quia igitur valde difficile", + "candidate_score": 0.656736, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_87_89", + "bdc_text": "Agricola äußerte daraufhin scharfe Kritik , u.a . am lauten Geräusch beim Brechen des Brotes und an der auch durch Heranwachsende vorgenommenen Austeilung . tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_134", + "psc_text": "DOCERE ET ADMONERE SUBDITOS. PROLOGUS [Al., cap. XXIII]. Quia igitur qualis esse debeat pastor ostendimus, nunc qualiter doceat demonstremus. Ut enim longe ante nos reverendae memoriae Gregorius Nazianzenus edocuit (Orat. 1), non una eademque cunctis exhortatio congruit, quia nec cunctos par morum qualitas astringit. Saepe namque aliis officiunt, quae aliis prosunt. Quia et plerumque herbae quae haec animalia nutriunt, alia occidunt; et lenis sibilus equos mitigat, catulos instigat. Et medicamentum quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit; et panis qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. Pro qualitate igitur audientium formari debet sermo doctorum, ut et ad sua singulis congruat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. Quid enim sunt intentae mentes auditorum, nisi ut ita dixerim, quaedam in cithara tensiones stratae chordarum? quas tangendi artifex, ut non sibimetipsi dissimile canticum faciat, dissimiliter pulsat. Et idcirco chordae consonam modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed non uno impulsu feriuntur. Unde", + "candidate_score": 0.651078, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_91_93", + "bdc_text": "Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis . Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare . Salutabis nomine meo Theodorum Theodor Bibliander. , Megandrum , GvaltherumDer Wortteil - herum über einer zuvor angebrachten Streichung oder einem Tintenfleck .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_145", + "psc_text": "percussit repente quem tenuit. Pigrius enim fortasse incideret, si ab ipso sermonis exordio aperte culpam ferire voluisset; sed praemissa similitudine, eam quam occultabat exacuit increpationem. Ad aegrum medicus venerat, secandum vulnus videbat, sed de patientia aegri dubitabat. Abscondit igitur ferrum medicinale sub veste, quod eductum subito fixit in vulnere, ut secantem gladium sentiret aeger antequam cerneret, ne si ante cerneret, sentire recusaret. CAPUT III [ Al. XXVII]. Quomodo admonendi laeti et tristes. ( Admonitio 4.) Aliter admonendi sunt laeti, atque aliter tristes. Laetis videlicet inferenda sunt tristia quae sequuntur ex supplicio; tristibus vero inferenda sunt laeta quae promittuntur ex regno. Discant laeti ex minarum asperitate quod timeant; audiant tristes praemiorum gaudia de quibus praesumant. Illis quippe dicitur: Vae vobis qui ridetis nunc, quoniam flebitis (Luc. VI, 25) ; isti vero eodem magistro docente audiunt: Iterum videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis (Joan. XVI,", + "candidate_score": 0.644648, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf033", + "work_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis", + "max_score": 0.685574, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_26_28", + "bdc_text": "habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae . Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679", + "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset", + "candidate_score": 0.685574, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_1_3", + "bdc_text": "Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus . Sebastianus Grubelius Sebastian Grübel d. Ä. , symmysta meus , filium Sebastian Grubel d. J. , geb. um 1529 in St. Gallen , gest. 1595 in Schaffhausen , Sohn des Pfarrers Sebastian Grübel d.Ä .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_94", + "psc_text": "1º de bona observantia elationem fugere; 2º Deum, non se boni operis auctorem agnoscere; 3º consequenter Deum in se operantem magnificare. Qui timentes Dominum de bona observantia sua non se reddunt elatos ], seipsos magni aliquid esse existimantes, cum tamen nihil sunt; sed potius infra omnes sese deprimentes, ut 24 faciebat S. Bernardus, cujus cum tanta esset vitae sanctimonia, quantam in eo etiam nunc catholicus orbis miratur, ita nihilominus de se scribebat Epist. 250 ad alterum Bernardum priorem Portarum: « Clamat ad vos monstruosa vita mea, mea aerumnosa conscientia; ego enim quaedam chimaera mei saeculi, nec clericum gero nec laicum; nam monachi jamdudum exui conversationem, non habitum. » Et S. Gregorius papa de se item ad Anastasium episcopum Antiochenum sic scribens Lib. I, epist. 7: « Quod vero me os Domini, quod lucernam dicitis, quod multis prodesse perhibetis, hoc quoque mihi ad iniquitatum mearum cumulum accedit, ut cum vindicari in", + "candidate_score": 0.680631, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_26_28", + "bdc_text": "habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae . Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2658", + "psc_text": "cum Polichronio doctrinae scientiis imbuti fuerunt Severus Trevirensis, Albinus Catalaunensis, Aventinus Trecensis episcopi, et S. Aemilianus: omnes vitae merito et sanctitate insignes. Idem de Britanniae monachis asserendum esse constat, tum ex vita S. Gildae abbatis Ruyensis (Saec. I Bened.), qui sub finem saeculi V abbati « Hilduto traditur imbuendus, qui suscipiens sanctum puerulum, sacris litteris coepit instruere illum; et videns eum formae specie fulgentem, ac liberalibus studiis instantissime intentum, benigno amore dilexit, etc. » Sub eodem magistro profecere etiam Samson et Paulus, quorum primus Dolensis, alter Oximensis fuit episcopus ex ejusdem Vitae n. 3. Et quidem de S. Samsone constat ex ejus Vita n. 7, ab auctore subaequali scripta, ubi de Hilduto sive Eltuto magistro sic disserit: « Ille vero Eltutus de totis Scripturis Veteris ac Novi Testamenti, et omnis philosophiae generis, geometriae scilicet ac rhetoricae grammaticae, et arithmeticae, et omnium artium philosophiae omnium Britannorum peritissimus erat. » Additque: «", + "candidate_score": 0.680024, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_100_102", + "bdc_text": "Tuus ex animo Simpertus Vogtius . [ Adresse auf der Rückseite : ] Doctrina et pietate conspicuo d. Henrycho Bullingero , fratri suo in Christo dilectissimo , ecclesiaste Tigurino .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_301", + "psc_text": "avisari. » Et projecisti sermones meos post te. ] « Post se sermones Domini projicit praelatus quando quae de divinis Scripturis subditis praedicat, implere ipse dissimulat, » infit Smaragdus. Vel etiam: Projecisti sermones meos post te, idem est ac odisti disciplinam, ut modo exponebat Trithemius: « quod enim diligimus, inquit Bernardus Cassinensis, ante oculos mentis frequenter habemus, juxta illud: Ubi amor, ibi oculus; quod vero odimus, libenter a nobis projicimus. » Et qui in fratris tui oculo festucam videbas, in 73 tuo trabem non vidisti. ] Id est, qui minima in fratre videbas, et increpabas peccata, in te crimina non solum non puniebas, sed nec ab aliis videri patiebaris, cum potius in alios benignus, in te rigidus esse debuisses. Audi salutare S. Joannis Chrysostomi monitum Homil. 43 in Matth.: « Circa vitam tuam esto austerus, circa alios benignus; audiant te homines parva mandantem, et magna facientem. » Non ab eo", + "candidate_score": 0.678727, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_5_7", + "bdc_text": "war Studienkollege des Zürcher Lexikographen Josua Maler ; immatrikuliert 1548 /1549 in Basel ( s. Basel , Matrikel II 56 , Nr. 8 ) , am 21 . Oktober 1548 zusammen mit seiner Schwester Bersabe Taufpate von Jeorg Wey ; Fortsetzung der Studien in Lausanne .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2675", + "psc_text": "in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a religiosissimo praefecto litteras didici. » Circa idem tempus Joannes Moschus presbyter et monachus in monasterio S. Theodosii abbatis et archimandritae, omnium quae Jerosolymis erant coenobiorum, varia peragravit loca, lustravitque monasteria; quo in itinere viros etiam doctissimos et philosophos disciplinae et studiorum gratia visitavit, uti ipse testatur in eo quod adornavit, Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi", + "candidate_score": 0.674786, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_88_90", + "bdc_text": "am lauten Geräusch beim Brechen des Brotes und an der auch durch Heranwachsende vorgenommenen Austeilung . tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det . Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2313", + "psc_text": "ejus paupertas, ut commode emi non possit. Ita fere Boherius. Aut multo minus, aut ex toto nihil. ] Si tantilla erat hemina vini, ut vult dissertator, quomodo multo minus reperiri posset? Benedicant Deum qui ibi habitant, et non murmurent. ] « Si quis enim murmuraverit ob cibum, inquit S. Basilius, obnoxius est judicio eorum, qui murmuraverunt in deserto. » Ex hoc porro loco non male infertur S. P. Benedictum non uni Cassinensi coenobio Regulam scripsisse, sed toti mundo promulgandam spiritu prophetico praeviderat. Vide Haeften., lib. II, tract. 6, disq. 3. CAPUT XLI. Quibus horis oporteat reficere fratres. 552 A sancto Pascha usque ad Pentecosten, ad sextam reficiant fratres, et ad seram coenent. A Pentecoste autem tota aestate (si labores agrorum non habent monachi, aut nimietas aestatis non perturbat) quarta et sexta feria jejunent usque ad nonam: reliquis vero diebus ad sextam praudeant. Quae prandii sexta, si opera in agris habuerint,", + "candidate_score": 0.673416, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_5_7", + "bdc_text": "war Studienkollege des Zürcher Lexikographen Josua Maler ; immatrikuliert 1548 /1549 in Basel ( s. Basel , Matrikel II 56 , Nr. 8 ) , am 21 . Oktober 1548 zusammen mit seiner Schwester Bersabe Taufpate von Jeorg Wey ; Fortsetzung der Studien in Lausanne .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2680", + "psc_text": "liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset instituta, tanta meditationis instantia spiritualis scientiae perfectionem conabatur assequi, ut consentiente cum ingenio lectione, duplicato naturae et industriae bono, eruditissima redderetur. Atque ut melius scias quibus potissimum studiis animum informaret, audi Rodulfum ipsius Vitae scriptorem hoc modo prosequentem: Sed et dicta SS. Patrum, et decreta canonum, totiusque ecclesiastici ordinis jura plenitudini perfectionis adjecit. Eo in Parthenone non parvus ancillarum Dei numerus collectus est, quae ad exemplum beatae magistrae, coelestis disciplinae studiis instituebantur, et in tantum doctrina ejus proficiebant, ut plures ex illis postmodum magistrae fierent aliarum, ita ut nulla, aut etiam rara in illis regionibus essent monasteria feminarum quae non", + "candidate_score": 0.672848, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_52", + "bdc_text": "de ecclesiae nostrae alumnoIn Frage kommt Joachim Pur ( Agricola ) aus Schaffhausen , geb. wohl um 1520 , immatrikuliert 1537 in Tübingen , 1540 vom Schaffhauser Rat mit drei anderen zum Studium ins Ausland geschickt ( von 1540-1543 Student in Straßburg? ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2687", + "psc_text": "ingressa, et ad probationem cum aliis novitiis admissa cum fuisset, domnus abbas Gothefridus, inquit Vitae scriptor et connovitius, « qui tunc praeerat monasterio Schonaugiensi 642, audiens Joseph inter fratres legentem et psallentem, intellexit quod in studio discendi non modicum neglectus fuerit. Ideoque nescio quo pacto, quo merito, cum ego nuper venissem de saeculo adolescens erudiendus et instituendus, ipsum mihi commendavit, ut infra domum probationis quoad possem erudirem, regerem, instruerem. Feci quod potui, etc. » Et certe si non studuissent, unde tot viros eruditissimos ad episcopales cathedras, et ad haereticos profligandos, maxime Albigenses, Ecclesiae subministrare potuissent? De subsequentibus saeculis supervacaneum est dicere; sufficient conciliorum summorumque pontificum decreta ad eos revincendos qui nullas asserunt exstare sanctiones ecclesiasticas quibus permittantur aut praecipiantur monachis studia. Concilii Aquisgranensis supra citata non revocamus statuta. Celebris est edita in concilio Viennensi Clementis V decretalis, in qua inter alia ad propositum nostrum legitur: « Ut ipsis monachis proficiendi", + "candidate_score": 0.672827, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_88_90", + "bdc_text": "am lauten Geräusch beim Brechen des Brotes und an der auch durch Heranwachsende vorgenommenen Austeilung . tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det . Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1065", + "psc_text": "propter silentii nocturni religionem, quam ea ratione non violare impossibile fuisset, nisi cum Bernardo Cassinensi intelligamus de psalmorum silenti sibimet decantatione: licet eam fuisse communem et pene generalem ordinis nostri per X, XI et XII saeculum consuetudinem pro comperto habeatur. Quarto, dico S. Benedictum hoc loco duo attigisse, lectiones et psalmos: multum autem in eam propendeo sententiam, quae tenet S. Patrem praescripsisse ut rudiores cantandas sive recitandas publice lectiones privatim praeviderent, et Psalterium ipsum memoriter discerent 251, maxime cum nondum inventa arte typographica, mss. codices multis referti mendis in infinitos errores inter legendum juniores et imperitos inducerent, morisque fuerit apud veteres monachos Psalterium memoriter discere: nam meditari apud antiquos saepe sumitur pro simplici lectione, ut in secunda Regula SS. Patrum cap. 5, sive pro studio; unde antiqua versio Gallica ms. Conchensis monasterii hunc Regulae textum ita vertit: Le temps qui reste après vigile soit occupé à dire Psautier ou à", + "candidate_score": 0.671768, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_37_39", + "bdc_text": "Grübel , S. 6 ; Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1891", + "psc_text": "dare hujusmodi servitoribus legumina, vel olera, in parva tamen quantitate, et modica, respectu prandentium, quod non reprobo, » inquit. Sed hoc 453 praeter Regulam S. P. Benedicti; quamvis id aliquando permittant Bursfeldenses, in quorum Caeremoniali reperio (Dist. 3, c. 17): « Diebus quibus uti licet mixto, poterit abbas, quibus necessarium viderit, loco mixti pulmentarium aliquod indulgere. » Addit Boherius: « Vidi in quibusdam magnis monasteriis dare panem sine certa mensura hujusmodi praegustantibus; sed magister novitiorum, quia ibi consueverunt pueri confluere, faciebat signum sufficientiae; et tunc uno momento omnes pariter recedebant. » In diebus autem solemnibus usque ad missas sustineant. ] Hujus exceptionis varias rationes afferunt antiqui Regulae commentatores. Imprimis Hildemarus mentem suam ita explicat: « Consuetudo namque fuit in illa terra, sicut et hodie faciunt canonici, post missam statim incipere sextam. Voluit itaque B. Benedictus tollere hanc consuetudinem; ideo dixit usque ad missam sustineant, ut dum ante missam non audet", + "candidate_score": 0.6712, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_26_28", + "bdc_text": "habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae . Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2686", + "psc_text": "in lucem, hoc est annis circiter viginti ante S. Bernardi obitum. In eo siquidem exstat integrum caput de pueris litteras discentibus (Cap. 76) , quo praescribitur ut « nullus puerorum doceatur litteras intra monasterium, vel in locis monasterii, nisi sit monachus, vel receptus in probatione novitius; quibus tempore lectionis discere liceat. Et notandum quia nullum nisi post quintum decimum aetatis suae annum in probatione ponere licet. » Hujus statuti praxim videre est in Vita S. Hildegundis virginis, n. 21, ab auctore coaevo scripta (Boll. 20 April.): quae sub virili habitu, mutato proprio nomine in Joseph, Schonaugiense virorum monasterium ordinis Cisterc. ingressa, et ad probationem cum aliis novitiis admissa cum fuisset, domnus abbas Gothefridus, inquit Vitae scriptor et connovitius, « qui tunc praeerat monasterio Schonaugiensi 642, audiens Joseph inter fratres legentem et psallentem, intellexit quod in studio discendi non modicum neglectus fuerit. Ideoque nescio quo pacto, quo merito, cum ego nuper", + "candidate_score": 0.669304, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_52", + "bdc_text": "de ecclesiae nostrae alumnoIn Frage kommt Joachim Pur ( Agricola ) aus Schaffhausen , geb. wohl um 1520 , immatrikuliert 1537 in Tübingen , 1540 vom Schaffhauser Rat mit drei anderen zum Studium ins Ausland geschickt ( von 1540-1543 Student in Straßburg? ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2676", + "psc_text": "Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi cultum adduxisset, proximas adhibuit curas ut publicas scholas constitueret, « in quibus, ut loquitur Mabillonius noster (Praef. ad saec. III Bened., n. 38), inculta et efferata gens paulatim duros mores deponeret, et mansuetioribus sanctioribusque exculta disciplinis, humanius saperet. Non ignorabat S. Bonifacius quantum id novitiae fidei interesset: eo curas suas direxit, et in Fritislariensi primum asceterio, postea in Fuldensi, tum Trajecti ad Rhenum, aliisque in locis publicas aperuit scholas. Atque ne id genus exercitii eo mortuo insuper haberetur, scripsit epistolam ad Fulradum, magnae tunc in regno Francorum auctoritatis, in haec verba: Deprecor celsitudinem regis nostri pro nomine Christi Filii Dei,", + "candidate_score": 0.668962, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_5_7", + "bdc_text": "war Studienkollege des Zürcher Lexikographen Josua Maler ; immatrikuliert 1548 /1549 in Basel ( s. Basel , Matrikel II 56 , Nr. 8 ) , am 21 . Oktober 1548 zusammen mit seiner Schwester Bersabe Taufpate von Jeorg Wey ; Fortsetzung der Studien in Lausanne .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2673", + "psc_text": "Benedicti Biscopi n. 18. His adjungendus est Beda Venerabilis, qui, ut scribit Cuthbertus ejus discipulus in ejus Vita n. 2 (Saec. III Ben.), in Girwensi monasterio « infantulus bonae spei et divina et saeculari litteratura diligenter imbuitur . . . . . Et cum in Latina erudiretur lingua, Graecae quoque peritiam non mediocriter percepit. » Neque vero in sola Latinae et Graecae linguae scientia profecit, sed in omni etiam artium liberalium disciplina; id quod testantur varia quae post se reliquit et hactenus perseverant omnigenae doctrinae monumenta. Porro quam infantulus acceperat doctrinam, eamdem factus in eodem monasterio magister fratribus suis postea reddidit. Viguisse etiam in coenobiis monachorum Britanniae minoris (Armoricam vocant) litterarum scientias, colligimus ex Vita S. Judoci (Saec. II Ben.) n. 3. 639 Quod si inde gradum faciamus in Hispaniam, idem et ibi reperiemus obtinuisse institutum. Nam cum S. Hildephonsus Toletanus episcopus (In ejus Vita num. 2, ibid.) « sub", + "candidate_score": 0.668413, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_4_6", + "bdc_text": "und der Waldburg ( a ) Rudolf ; war Studienkollege des Zürcher Lexikographen Josua Maler ; immatrikuliert 1548 /1549 in Basel ( s. Basel , Matrikel II 56 , Nr. 8 ) , am 21 . Oktober 1548 zusammen mit seiner Schwester Bersabe Taufpate von Jeorg Wey ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_697", + "psc_text": "prorsus interdicto, maxime vero in Fuldensi omnium nobilissimo, cujus basilica uni S. Liobae ob reverentiam S. martyris patebat, ut testatur Rudolfus monachus in Vita S. Liobae cap. 22 Saec. III Bened., part. II, pag. 256 , his verbis: « Interdum etiam et ad monasterium Fuldensium monachorum causa orationis venire solebat, quod nec prius, nec postea ulli unquam feminarum concedi potuit, quia loco illi, ex quo a monachis habitari coeptus est, femineus negabatur ingressus: tantum autem 163 huic soli concessus est, propter hoc quod S. martyr Bonifacius eam senioribus eorum commendavit, corpusque illius ibi sepeliendum decrevit. » Scribitque Brouverus Lib. I Antiq. Fuld., c. 8 hoc caput a majoribus tam sancte cultum fuisse, « ut privilegiis a Marino papa saeculo IX abbati Hadamaro, et a Silvestro saeculi X aetate Erkembaldo, et a Joanne Richardo subinde, aliisque ab aliis pontificibus postea concessis, et nominatim insertum sit, et religiose a posteris observatum. »", + "candidate_score": 0.668377, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_88_90", + "bdc_text": "am lauten Geräusch beim Brechen des Brotes und an der auch durch Heranwachsende vorgenommenen Austeilung . tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det . Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2051", + "psc_text": "quae legitur cum silentio audiant. » In Regula S. Isidori (Cap. 10): « Tempore convescentium fratrum omnes disciplinae gerant silentium, Apostolo obtemperantes, qui dicit: Cum silentio operantes suum panem manducent. » In Regula sancti Fructuosi (Cap. 5): « In cibo sit strepitus nullus, nemo comedens loquatur. » In Regula Cujusdam ad monachos (Cap. 16): « Silentium in omnibus sectandum est, et tacendi disciplina per omnia facienda est, maxime autem juxta missam et mensam. » Denique idem habetur in Regula incerti auctoris cap. 2, in Regula Donati cap. 33, et Cujusdam ad virgines cap. 9. Neque etiam solis omnino monachis exstitit singularis isthaec ad mensam silendi disciplina: nam et eam canonicis olim indixit sanctus Aldricus episcopus Cenomanensis in quodam privilegio quod in ejus gestis refertur num. 32 (Tom. I Miscel. Baluz.): imo etiam viguit apud ethnicos, praesertim Persas, Medos, et Chaldaeos, quos ea de causa ita commendat Origenes (Lib. III in", + "candidate_score": 0.668272, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_6_8", + "bdc_text": "immatrikuliert 1548 /1549 in Basel ( s. Basel , Matrikel II 56 , Nr. 8 ) , am 21 . Oktober 1548 zusammen mit seiner Schwester Bersabe Taufpate von Jeorg Wey ; Fortsetzung der Studien in Lausanne . Von 1552 an wirkte er als Lateinschulmeister in Schaffhausen , wurde aber 1575 seines Amtes aufgrund eines Fehltritts enthoben ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2687", + "psc_text": "ingressa, et ad probationem cum aliis novitiis admissa cum fuisset, domnus abbas Gothefridus, inquit Vitae scriptor et connovitius, « qui tunc praeerat monasterio Schonaugiensi 642, audiens Joseph inter fratres legentem et psallentem, intellexit quod in studio discendi non modicum neglectus fuerit. Ideoque nescio quo pacto, quo merito, cum ego nuper venissem de saeculo adolescens erudiendus et instituendus, ipsum mihi commendavit, ut infra domum probationis quoad possem erudirem, regerem, instruerem. Feci quod potui, etc. » Et certe si non studuissent, unde tot viros eruditissimos ad episcopales cathedras, et ad haereticos profligandos, maxime Albigenses, Ecclesiae subministrare potuissent? De subsequentibus saeculis supervacaneum est dicere; sufficient conciliorum summorumque pontificum decreta ad eos revincendos qui nullas asserunt exstare sanctiones ecclesiasticas quibus permittantur aut praecipiantur monachis studia. Concilii Aquisgranensis supra citata non revocamus statuta. Celebris est edita in concilio Viennensi Clementis V decretalis, in qua inter alia ad propositum nostrum legitur: « Ut ipsis monachis proficiendi", + "candidate_score": 0.667394, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_100_102", + "bdc_text": "Tuus ex animo Simpertus Vogtius . [ Adresse auf der Rückseite : ] Doctrina et pietate conspicuo d. Henrycho Bullingero , fratri suo in Christo dilectissimo , ecclesiaste Tigurino .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_315", + "psc_text": "norma, nitore religionis pollentem omnimodis diligendum, » inquit Aigradus In Vita S. Ausberti n. 10, saec. II Bened. ; eoque respexisse videtur S. Petrus Venerabilis scribens ad Innocentium papam Lib. II, epist. 3 : « Omnes quidem praecepto dominico sunt diligendi, sed juxta quod vita et actus exigit, in amoris dilectione alii aliis sunt praeferendi. » Et certe, 76 ut optime hunc ad locum Smaragdus disserit, « Juste ille ab homine diligetur homo, qui bonis operibus et sancta obedientia honoratur a Deo: necesse est, inquam, ut amore tali diligatur homo, qui ab immortali diligitur Deo. » Boherius tamen sic hunc locum intelligit, quasi solos actus bonos, non fratres illos exercentes S. Benedictus plus amari permitteret. « Excipit autem, inquit, quoad aetus, non quoad personas; quia licet meliores actus magis sint diligendi, tamen omnem proximum puto aequaliter ut proximum diligendum; ad hoc videlicet, ad quod diligit quis seipsum: sic econtra dici", + "candidate_score": 0.666688, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_5_7", + "bdc_text": "war Studienkollege des Zürcher Lexikographen Josua Maler ; immatrikuliert 1548 /1549 in Basel ( s. Basel , Matrikel II 56 , Nr. 8 ) , am 21 . Oktober 1548 zusammen mit seiner Schwester Bersabe Taufpate von Jeorg Wey ; Fortsetzung der Studien in Lausanne .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2687", + "psc_text": "ingressa, et ad probationem cum aliis novitiis admissa cum fuisset, domnus abbas Gothefridus, inquit Vitae scriptor et connovitius, « qui tunc praeerat monasterio Schonaugiensi 642, audiens Joseph inter fratres legentem et psallentem, intellexit quod in studio discendi non modicum neglectus fuerit. Ideoque nescio quo pacto, quo merito, cum ego nuper venissem de saeculo adolescens erudiendus et instituendus, ipsum mihi commendavit, ut infra domum probationis quoad possem erudirem, regerem, instruerem. Feci quod potui, etc. » Et certe si non studuissent, unde tot viros eruditissimos ad episcopales cathedras, et ad haereticos profligandos, maxime Albigenses, Ecclesiae subministrare potuissent? De subsequentibus saeculis supervacaneum est dicere; sufficient conciliorum summorumque pontificum decreta ad eos revincendos qui nullas asserunt exstare sanctiones ecclesiasticas quibus permittantur aut praecipiantur monachis studia. Concilii Aquisgranensis supra citata non revocamus statuta. Celebris est edita in concilio Viennensi Clementis V decretalis, in qua inter alia ad propositum nostrum legitur: « Ut ipsis monachis proficiendi", + "candidate_score": 0.666309, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_4_6", + "bdc_text": "und der Waldburg ( a ) Rudolf ; war Studienkollege des Zürcher Lexikographen Josua Maler ; immatrikuliert 1548 /1549 in Basel ( s. Basel , Matrikel II 56 , Nr. 8 ) , am 21 . Oktober 1548 zusammen mit seiner Schwester Bersabe Taufpate von Jeorg Wey ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2686", + "psc_text": "in lucem, hoc est annis circiter viginti ante S. Bernardi obitum. In eo siquidem exstat integrum caput de pueris litteras discentibus (Cap. 76) , quo praescribitur ut « nullus puerorum doceatur litteras intra monasterium, vel in locis monasterii, nisi sit monachus, vel receptus in probatione novitius; quibus tempore lectionis discere liceat. Et notandum quia nullum nisi post quintum decimum aetatis suae annum in probatione ponere licet. » Hujus statuti praxim videre est in Vita S. Hildegundis virginis, n. 21, ab auctore coaevo scripta (Boll. 20 April.): quae sub virili habitu, mutato proprio nomine in Joseph, Schonaugiense virorum monasterium ordinis Cisterc. ingressa, et ad probationem cum aliis novitiis admissa cum fuisset, domnus abbas Gothefridus, inquit Vitae scriptor et connovitius, « qui tunc praeerat monasterio Schonaugiensi 642, audiens Joseph inter fratres legentem et psallentem, intellexit quod in studio discendi non modicum neglectus fuerit. Ideoque nescio quo pacto, quo merito, cum ego nuper", + "candidate_score": 0.666193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_88_90", + "bdc_text": "am lauten Geräusch beim Brechen des Brotes und an der auch durch Heranwachsende vorgenommenen Austeilung . tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det . Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2026", + "psc_text": "et bibentibus, sic sibi vicissim ministrent fratres, ut nullus indigeat petere aliquid. Si quid tamen opus fuerit, sonitu cujuscunque signi potius petatur quam voce. Nec praesumat ibi aliquis de ipsa lectione, aut aliunde quidquam requirere, ne detur occasio: nisi forte prior voluerit pro aedificatione aliquid breviter dicere. Frater autem hebdomadarius accipiat mixtum priusquam incipiat legere, propter communionem sanctam, et ne forte grave sit ei jejunium sustinere. Postea autem cum coquinae hebdomadariis et servitoribus reficiat. Fratres autem, non per ordinem legant aut cantent, sed qui aedificent audientes. COMMENTARIUS. 485 Mensis fratrum edentium lectio deesse non debet. ] Cum in solo pane non tantum vivat homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei, merito S. Pater Benedictus de mensura ciborum ac potus dicturus, ante praemisit aliquid de lectione ad mensam, ut utriusque hominis, animalis et spiritalis refectioni provideret; prius tamen spiritalis utpote longe dignioris. Idem institutum apud alios etiam monachos", + "candidate_score": 0.664768, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_26_28", + "bdc_text": "habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae . Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2680", + "psc_text": "liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset instituta, tanta meditationis instantia spiritualis scientiae perfectionem conabatur assequi, ut consentiente cum ingenio lectione, duplicato naturae et industriae bono, eruditissima redderetur. Atque ut melius scias quibus potissimum studiis animum informaret, audi Rodulfum ipsius Vitae scriptorem hoc modo prosequentem: Sed et dicta SS. Patrum, et decreta canonum, totiusque ecclesiastici ordinis jura plenitudini perfectionis adjecit. Eo in Parthenone non parvus ancillarum Dei numerus collectus est, quae ad exemplum beatae magistrae, coelestis disciplinae studiis instituebantur, et in tantum doctrina ejus proficiebant, ut plures ex illis postmodum magistrae fierent aliarum, ita ut nulla, aut etiam rara in illis regionibus essent monasteria feminarum quae non", + "candidate_score": 0.66445, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_5_7", + "bdc_text": "war Studienkollege des Zürcher Lexikographen Josua Maler ; immatrikuliert 1548 /1549 in Basel ( s. Basel , Matrikel II 56 , Nr. 8 ) , am 21 . Oktober 1548 zusammen mit seiner Schwester Bersabe Taufpate von Jeorg Wey ; Fortsetzung der Studien in Lausanne .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2686", + "psc_text": "in lucem, hoc est annis circiter viginti ante S. Bernardi obitum. In eo siquidem exstat integrum caput de pueris litteras discentibus (Cap. 76) , quo praescribitur ut « nullus puerorum doceatur litteras intra monasterium, vel in locis monasterii, nisi sit monachus, vel receptus in probatione novitius; quibus tempore lectionis discere liceat. Et notandum quia nullum nisi post quintum decimum aetatis suae annum in probatione ponere licet. » Hujus statuti praxim videre est in Vita S. Hildegundis virginis, n. 21, ab auctore coaevo scripta (Boll. 20 April.): quae sub virili habitu, mutato proprio nomine in Joseph, Schonaugiense virorum monasterium ordinis Cisterc. ingressa, et ad probationem cum aliis novitiis admissa cum fuisset, domnus abbas Gothefridus, inquit Vitae scriptor et connovitius, « qui tunc praeerat monasterio Schonaugiensi 642, audiens Joseph inter fratres legentem et psallentem, intellexit quod in studio discendi non modicum neglectus fuerit. Ideoque nescio quo pacto, quo merito, cum ego nuper", + "candidate_score": 0.664293, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_4_6", + "bdc_text": "und der Waldburg ( a ) Rudolf ; war Studienkollege des Zürcher Lexikographen Josua Maler ; immatrikuliert 1548 /1549 in Basel ( s. Basel , Matrikel II 56 , Nr. 8 ) , am 21 . Oktober 1548 zusammen mit seiner Schwester Bersabe Taufpate von Jeorg Wey ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2675", + "psc_text": "in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a religiosissimo praefecto litteras didici. » Circa idem tempus Joannes Moschus presbyter et monachus in monasterio S. Theodosii abbatis et archimandritae, omnium quae Jerosolymis erant coenobiorum, varia peragravit loca, lustravitque monasteria; quo in itinere viros etiam doctissimos et philosophos disciplinae et studiorum gratia visitavit, uti ipse testatur in eo quod adornavit, Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi", + "candidate_score": 0.663778, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_4_6", + "bdc_text": "und der Waldburg ( a ) Rudolf ; war Studienkollege des Zürcher Lexikographen Josua Maler ; immatrikuliert 1548 /1549 in Basel ( s. Basel , Matrikel II 56 , Nr. 8 ) , am 21 . Oktober 1548 zusammen mit seiner Schwester Bersabe Taufpate von Jeorg Wey ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2658", + "psc_text": "cum Polichronio doctrinae scientiis imbuti fuerunt Severus Trevirensis, Albinus Catalaunensis, Aventinus Trecensis episcopi, et S. Aemilianus: omnes vitae merito et sanctitate insignes. Idem de Britanniae monachis asserendum esse constat, tum ex vita S. Gildae abbatis Ruyensis (Saec. I Bened.), qui sub finem saeculi V abbati « Hilduto traditur imbuendus, qui suscipiens sanctum puerulum, sacris litteris coepit instruere illum; et videns eum formae specie fulgentem, ac liberalibus studiis instantissime intentum, benigno amore dilexit, etc. » Sub eodem magistro profecere etiam Samson et Paulus, quorum primus Dolensis, alter Oximensis fuit episcopus ex ejusdem Vitae n. 3. Et quidem de S. Samsone constat ex ejus Vita n. 7, ab auctore subaequali scripta, ubi de Hilduto sive Eltuto magistro sic disserit: « Ille vero Eltutus de totis Scripturis Veteris ac Novi Testamenti, et omnis philosophiae generis, geometriae scilicet ac rhetoricae grammaticae, et arithmeticae, et omnium artium philosophiae omnium Britannorum peritissimus erat. » Additque: «", + "candidate_score": 0.66188, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_4_6", + "bdc_text": "und der Waldburg ( a ) Rudolf ; war Studienkollege des Zürcher Lexikographen Josua Maler ; immatrikuliert 1548 /1549 in Basel ( s. Basel , Matrikel II 56 , Nr. 8 ) , am 21 . Oktober 1548 zusammen mit seiner Schwester Bersabe Taufpate von Jeorg Wey ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3580", + "psc_text": "presbyter janitor, teste Palladio (Laus., c. 71); sive, ut loquitur Rufinus (Lib. II de Vitis Patr., cap. 17) senior vir gravis, et de primis electus. S. Willibaldus, ex decem annis, quibus in Cassinensi monasterio vixit monachus, primo anno ecclesiae cubicularius 859, secundo decanus, reliquis octo portarius constitutus dicitur, in ejus Vita, n. 25 (Saec. III, part. II). S. Veremundus abbas Hyrachensis prius monasterii sui janitor exstiterat, uti legimus in ejus Vita, n. 8 (Bolland., 8 Mart.). In monasterio S. Theoderici prope Remos Eilbertus, qui postea abbas Marriliacensis exstitit, ostiarii officio fungebatur, testante Everhelmo in Vita S. Popponis, n. 13 (Bolland., 25 Januar.). In Tegernsensi S. Quirini Fromundus janitor unus ex praecipuis coenobii sui monachis fuisse colligitur ex epistola quam scripsit ad Theodulum episcopum (Anal. tom. IV), qua se excusat quod ratione sui officii ad synodum proficisci haud potuerit. Idem dicendum de Ingelbaudo Vindocinensi portario (Miscel. Bal. tom. II), qui cum", + "candidate_score": 0.661808, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_4_6", + "bdc_text": "und der Waldburg ( a ) Rudolf ; war Studienkollege des Zürcher Lexikographen Josua Maler ; immatrikuliert 1548 /1549 in Basel ( s. Basel , Matrikel II 56 , Nr. 8 ) , am 21 . Oktober 1548 zusammen mit seiner Schwester Bersabe Taufpate von Jeorg Wey ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2841", + "psc_text": "sermones in Cassinensi bibliotheca vidit noster Mabillonius. Rodulfus abbas monasterii S. Theodorici prope Rhemos, coram Roberto Flandrensium comite, et Danorum regina Vitam S. Theoderici (Saec. I Ben) jussit legi, ut scribit Adalgisus in lib. Mirac. ejus, cap. 15. Denique Patres congregationis Anglicanae statuunt (In cap. 53), ut « ducatur ad cellam hospitum, ubi a fratre cui mandatur cura hospitum legatur lectio ex I Joan., cap. IV, Charissimi, diligamus, etc., usque ad finem; et dicatur, Tu autem, Domine, et statim prosternat se coram hospite, deosculans terram, quo Christus in eo adoretur juxta regulam. » Secundo, statim post factam in ecclesia orationem, et exhibitum pacis osculum, antequam hospes duceretur in hospitium, fiebat hujusmodi lectio, ut videre est in libro Usuum Cisterciensium (Cap. 87): « Osculentur eos, et postmodum resideant, et lecta sententia, si expositione indiget hospes, exponatur ei; deinde ducatur ad hospitium, vel praesentetur hospitali; fratres autem redeant in claustrum; » et", + "candidate_score": 0.661672, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_26_28", + "bdc_text": "habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae . Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2657", + "psc_text": "abbatis Viennensis exemplum (Lib. IV, epist. 11. Vid. epist. 3), in cujus epitaphio ita canit Sidonius Apollinaris: Germani decus et dolor Mamerti, Mirantum unica pompa episcoporum, Hoc dat cespite membra Claudianus. Triplex bibliotheca quo magistro Romana, Attica, Christiana fulsit: 635 Quam totam monachus virente in aevo Secreta bibit institutione. Orator, dialecticus, poeta. Tractator, geometra, musicusque. Doctus solvere vincula quaestionum, Et verbi gladio secare sectas, Si quae catholicam fidem lacessunt. Circa idem tempus Lupus episcopus in prospectu urbis Trecensis construxit sibi monasterium, in quo beatus Polichronius, Virdunensis postea futurus episcopus, erudiendus a parentibus, traditus legitur in Hugonis Flaviniacensis Chronico. Eo loci cum Polichronio doctrinae scientiis imbuti fuerunt Severus Trevirensis, Albinus Catalaunensis, Aventinus Trecensis episcopi, et S. Aemilianus: omnes vitae merito et sanctitate insignes. Idem de Britanniae monachis asserendum esse constat, tum ex vita S. Gildae abbatis Ruyensis (Saec. I Bened.), qui sub finem saeculi V abbati « Hilduto traditur imbuendus, qui", + "candidate_score": 0.661634, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_5_7", + "bdc_text": "war Studienkollege des Zürcher Lexikographen Josua Maler ; immatrikuliert 1548 /1549 in Basel ( s. Basel , Matrikel II 56 , Nr. 8 ) , am 21 . Oktober 1548 zusammen mit seiner Schwester Bersabe Taufpate von Jeorg Wey ; Fortsetzung der Studien in Lausanne .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3593", + "psc_text": "nuntiare, nec ibi remanere deceat, intrare et quo vult ire permittat. » Huc facit quod in Vita S. Alexandri acoemeti abbatis lego (Bolland., 15 Januar.), quod nimirum ad monasterium Petri fratris sui veniens, « fratre uno secum assumpto, januam pulsat. Janitor vero, praestolare, inquit, tantisper; sine primum ad praepositum referam, et tunc ingredieris. » Erat autem ad januam fenestella, per quam ostiarius venientes respiciebat et alioquebatur, ut patet tum ex Vita S. Agili abbatis Resbacensis, cap. 20 (Saec. II Ben.): « Audivit ad 862 portam monasterii veluti plangentis hominis exilem vocem, apertaque fenestra, quae portae inhaerebat, cernit ante fores pauperem jacere ulceribus plenum; » tum ex Vita S. Eudociae, n. 29 (Bolland., 1 Mart.), ubi Philostratus quidam sub monachi habitu « progressus ad ejusdem Parthenonis occlusas fores, cum ostium pulsasset, adfuit puella janitrix una e loci virginibus, quae aperta non plane fenestella januae, per rimulam vocis transmissioni solius exiliter patentem,", + "candidate_score": 0.660893, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_100_102", + "bdc_text": "Tuus ex animo Simpertus Vogtius . [ Adresse auf der Rückseite : ] Doctrina et pietate conspicuo d. Henrycho Bullingero , fratri suo in Christo dilectissimo , ecclesiaste Tigurino .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_300", + "psc_text": "Boherius, cui concinit Hildemarus: « Disciplina est omnium mandatorum Dei custodia. » Vel disciplinam, id est correctionem, quae a Deo infligitur, juxta Trithemium hunc Regulae locum ita exponentem: « Que suos subditos propter eorum excessus corrigit, et tamen vult ut patientes sint; sed quam cito ipsum a Deo propter sua peccata corripi contigerit, non solum non patiens non est, sed etiam contra Deum murmurat; hic talis absque dubio disciplinam odit, et sermones Christi projicit post se, quia non vult videre vitam suam quasi malam, sed se reputat justum. » Addit Trithemius: « Secundo disciplinam odit praelatus, quando a subditis dedignatur avisari. » Et projecisti sermones meos post te. ] « Post se sermones Domini projicit praelatus quando quae de divinis Scripturis subditis praedicat, implere ipse dissimulat, » infit Smaragdus. Vel etiam: Projecisti sermones meos post te, idem est ac odisti disciplinam, ut modo exponebat Trithemius: « quod enim diligimus, inquit", + "candidate_score": 0.660076, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_6_8", + "bdc_text": "immatrikuliert 1548 /1549 in Basel ( s. Basel , Matrikel II 56 , Nr. 8 ) , am 21 . Oktober 1548 zusammen mit seiner Schwester Bersabe Taufpate von Jeorg Wey ; Fortsetzung der Studien in Lausanne . Von 1552 an wirkte er als Lateinschulmeister in Schaffhausen , wurde aber 1575 seines Amtes aufgrund eines Fehltritts enthoben ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2680", + "psc_text": "liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset instituta, tanta meditationis instantia spiritualis scientiae perfectionem conabatur assequi, ut consentiente cum ingenio lectione, duplicato naturae et industriae bono, eruditissima redderetur. Atque ut melius scias quibus potissimum studiis animum informaret, audi Rodulfum ipsius Vitae scriptorem hoc modo prosequentem: Sed et dicta SS. Patrum, et decreta canonum, totiusque ecclesiastici ordinis jura plenitudini perfectionis adjecit. Eo in Parthenone non parvus ancillarum Dei numerus collectus est, quae ad exemplum beatae magistrae, coelestis disciplinae studiis instituebantur, et in tantum doctrina ejus proficiebant, ut plures ex illis postmodum magistrae fierent aliarum, ita ut nulla, aut etiam rara in illis regionibus essent monasteria feminarum quae non", + "candidate_score": 0.659642, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_37_39", + "bdc_text": "Grübel , S. 6 ; Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1882", + "psc_text": "tribus ictibus ante sextam: si autem jejunii, totidem post sextam: » per horam sextam horam canonicam, quae canitur in templo ante refectionem intelligens, non horam diurnam; et ex 451 Caeremoniali Bursfeld., in quo haec leguntur (Dist. 3, c. 17): « Omni tempore decantata in ecclesia hora illa, post quam immediate reficere debent fratres, sive sexta fuerit, sive nona: si dies talis fuerit, quo mixtum praesumere solent, lector mensae et servitor in sumptione illius festinent praevenire refectionem fratrum, ne illa forte propter eos retardetur. » His omnibus addere potuisset Hildemarum, qui S. Benedictum ita explicat: « Cum dicit ante unam horam, non dicit propter terminum horae, sed propter congruum intervallum, ut possint rationabiliter accipere hoc quod jussum est; quia sic alibi dicit de lectore: Accipiat mixtum priusquam incipiat legere, verbi gratia, si tempus est quando ad nonam reficiunt fratres, cum canitur missa ad octavam; et post missam vadunt omnes qui debent", + "candidate_score": 0.659421, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_4_6", + "bdc_text": "und der Waldburg ( a ) Rudolf ; war Studienkollege des Zürcher Lexikographen Josua Maler ; immatrikuliert 1548 /1549 in Basel ( s. Basel , Matrikel II 56 , Nr. 8 ) , am 21 . Oktober 1548 zusammen mit seiner Schwester Bersabe Taufpate von Jeorg Wey ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2687", + "psc_text": "ingressa, et ad probationem cum aliis novitiis admissa cum fuisset, domnus abbas Gothefridus, inquit Vitae scriptor et connovitius, « qui tunc praeerat monasterio Schonaugiensi 642, audiens Joseph inter fratres legentem et psallentem, intellexit quod in studio discendi non modicum neglectus fuerit. Ideoque nescio quo pacto, quo merito, cum ego nuper venissem de saeculo adolescens erudiendus et instituendus, ipsum mihi commendavit, ut infra domum probationis quoad possem erudirem, regerem, instruerem. Feci quod potui, etc. » Et certe si non studuissent, unde tot viros eruditissimos ad episcopales cathedras, et ad haereticos profligandos, maxime Albigenses, Ecclesiae subministrare potuissent? De subsequentibus saeculis supervacaneum est dicere; sufficient conciliorum summorumque pontificum decreta ad eos revincendos qui nullas asserunt exstare sanctiones ecclesiasticas quibus permittantur aut praecipiantur monachis studia. Concilii Aquisgranensis supra citata non revocamus statuta. Celebris est edita in concilio Viennensi Clementis V decretalis, in qua inter alia ad propositum nostrum legitur: « Ut ipsis monachis proficiendi", + "candidate_score": 0.659266, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_27_29", + "bdc_text": "Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ; Magdalena , gest. 1586 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679", + "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset", + "candidate_score": 0.658242, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_4_6", + "bdc_text": "und der Waldburg ( a ) Rudolf ; war Studienkollege des Zürcher Lexikographen Josua Maler ; immatrikuliert 1548 /1549 in Basel ( s. Basel , Matrikel II 56 , Nr. 8 ) , am 21 . Oktober 1548 zusammen mit seiner Schwester Bersabe Taufpate von Jeorg Wey ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2673", + "psc_text": "Benedicti Biscopi n. 18. His adjungendus est Beda Venerabilis, qui, ut scribit Cuthbertus ejus discipulus in ejus Vita n. 2 (Saec. III Ben.), in Girwensi monasterio « infantulus bonae spei et divina et saeculari litteratura diligenter imbuitur . . . . . Et cum in Latina erudiretur lingua, Graecae quoque peritiam non mediocriter percepit. » Neque vero in sola Latinae et Graecae linguae scientia profecit, sed in omni etiam artium liberalium disciplina; id quod testantur varia quae post se reliquit et hactenus perseverant omnigenae doctrinae monumenta. Porro quam infantulus acceperat doctrinam, eamdem factus in eodem monasterio magister fratribus suis postea reddidit. Viguisse etiam in coenobiis monachorum Britanniae minoris (Armoricam vocant) litterarum scientias, colligimus ex Vita S. Judoci (Saec. II Ben.) n. 3. 639 Quod si inde gradum faciamus in Hispaniam, idem et ibi reperiemus obtinuisse institutum. Nam cum S. Hildephonsus Toletanus episcopus (In ejus Vita num. 2, ibid.) « sub", + "candidate_score": 0.658176, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_37_39", + "bdc_text": "Grübel , S. 6 ; Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1886", + "psc_text": "At sententiam in altera dissertationis editione retractavit dissertator, num. 32, ubi contendit super a Graeco ὑπὲρ formatum, unde etiam insuper proprie significare id quod superabundat. Idem sentit Matthias Lambert, et monachus Cisterciensis in Gallica expositione Regulae S. Benedicti, quorum primus Regulae textum ita Gallice reddidit, outre la portion ordonnée, alter vero, pardessus la portion qui leur est dessignée. Eodem modo etiam S. Benedictum explicat Theobaldus Artaldus Coelestinus; confirmaturque ex praxi, quam videre est 452 apud Hildemarum, et maxime apud Udalricum: « Ad mixtum, inquit, non accipiunt nisi quod S. Benedictus praecipit, quartam partem panis absque libra sua; et devino similiter: » et ex Regula S. Caesarii ad virgines, quae jubet ut « quae coquunt, singulis illis meri pro labore addantur; » et certe S. Benedictus biberes et panem non indulget nisi propter graviorem laborem; cum vero propter laborem aliquid concedit, illud solet consuetae annonae superadditum esse, ut cap. 39, 40", + "candidate_score": 0.658069, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_26_28", + "bdc_text": "habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae . Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2673", + "psc_text": "Benedicti Biscopi n. 18. His adjungendus est Beda Venerabilis, qui, ut scribit Cuthbertus ejus discipulus in ejus Vita n. 2 (Saec. III Ben.), in Girwensi monasterio « infantulus bonae spei et divina et saeculari litteratura diligenter imbuitur . . . . . Et cum in Latina erudiretur lingua, Graecae quoque peritiam non mediocriter percepit. » Neque vero in sola Latinae et Graecae linguae scientia profecit, sed in omni etiam artium liberalium disciplina; id quod testantur varia quae post se reliquit et hactenus perseverant omnigenae doctrinae monumenta. Porro quam infantulus acceperat doctrinam, eamdem factus in eodem monasterio magister fratribus suis postea reddidit. Viguisse etiam in coenobiis monachorum Britanniae minoris (Armoricam vocant) litterarum scientias, colligimus ex Vita S. Judoci (Saec. II Ben.) n. 3. 639 Quod si inde gradum faciamus in Hispaniam, idem et ibi reperiemus obtinuisse institutum. Nam cum S. Hildephonsus Toletanus episcopus (In ejus Vita num. 2, ibid.) « sub", + "candidate_score": 0.658035, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_26_28", + "bdc_text": "habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae . Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2622", + "psc_text": "plane, sic verbi Domini poteris fieri taciturnus praedicator, et lingua silente in multorum populorum auribus manus tua clamosis vocibus personabit. » Eumdem laborem singulari opusculo laudavit Joannes Trithemius, etiam post typographiae inventionem fratres suos ad illum invitans. Vide Benedicti ejusdem lib. I de Viris illustribus ordinis S. cap. 6. Denique, aliud laboris genus a nostris frequentatum notat Mabillonius (Praefat. ad saec. I Bened., pag. 60): nimirum qui prae corporis infirmitate operosos labores manibus exercere non poterant, iis pro Regulae indulgentia prolixioribus studiis aliorum operas compensare licebat. Quod probat exemplo Lanfranci, qui, ut loquitur Guillelmus Malmesburiensis (Lib. I de Gestis Pont. Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi", + "candidate_score": 0.657934, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_37_39", + "bdc_text": "Grübel , S. 6 ; Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2074", + "psc_text": "quantitate non sumatur. Priusquam incipiat legere. ] Id est paulo antequam legat, non vero cum servitoribus, qui una hora ante refectionem fratrum mixtum debent accipere. Propter communionem sanctam, et ne forte grave sit ei jejunium sustinere. ] Reddit rationem quare mixtum sumere lectori permittat, scilicet: 1º propter communionem sanctam, 2º propter jejunii laborem. Sed quod ait propter communionem sanctam varie intelligunt recentiores Regulae commentatores. Richardus de S. Angelo, praepositus Vallis Lucis, qui saeculo XIV ineunte scribebat, duplicem hujus loci adducit expositionem: « Communionem sanctam, inquit, id est sanctam congregationem; quasi dicat, ne deficiat sanctae congregationi in legendo; quia communio derivari potest a communi, et ubi communitas, ibi congregatio, quae derivatur a coeundo, quasi conveniendo in unum, ut 15 dist. canones generalium 496 in fine. Ergo recte taliter potest exponi; et illud ne, quod sequitur, expone pro non, et supple quasi diceret, ne deficiat congregationi, ut dictum est, et non sit", + "candidate_score": 0.657909, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_1", + "bdc_text": "Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_376", + "psc_text": "P. Benedictum de numero commissorum rationem reddere praevalebo, qui de propriae vitae studio requisitus mutus forsitan apparebo? » etc. Hac etiam multo se magis commotum fuisse 90 indicat S. Bernardus his verbis Serm. 3 de Adv.: « Longe graviori et periculosiori debito tenentur astricti, qui pro multis animabus reddituri sunt rationem. Quid ego infelix, quo me vertam, si tantum thesaurum, si pretiosum depositum istud, quod sibi Christus sanguine proprio pretiosius judicavit, contigerit negligentius custodiri? Si stillantem in cruce Domini sanguinem collegissem, essetque repositus penes me in vase vitreo, quod et portari saepius oporteret, quid animi habiturus essem in discrimine tanto? Et certe id servandum accepi, pro quo mercator non insipiens, ipsa utique Sapientia, sanguinem illum dedit. Sed et habeo thesaurum istum in vasis fictilibus, et quibus multo plura quam vitreis imminere pericula videantur. » Et ne causetur de minori forte substantia. ] Causari, uti observat noster Menardus, nonnunquam accipitur pro", + "candidate_score": 0.657866, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_4_6", + "bdc_text": "und der Waldburg ( a ) Rudolf ; war Studienkollege des Zürcher Lexikographen Josua Maler ; immatrikuliert 1548 /1549 in Basel ( s. Basel , Matrikel II 56 , Nr. 8 ) , am 21 . Oktober 1548 zusammen mit seiner Schwester Bersabe Taufpate von Jeorg Wey ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1081", + "psc_text": "in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium in stratu suo collocare se consueverat. ut habent ejus acta n. 14. Idem viguisse in Longoretico monasterio discimus ex Visione Baronti, n. 7, saeculo II Bened.; in Pauliacensi sanctimonialium ex Vita S. Austrobertae, n. 15, saec. III, part. I; in Lindisfarnensis ex Carmine Ethilvulfi monachi cap. 10, 21, 22; in monasterio S. Corbiniani ex ejus Vita auctore Aribone n. 3, denique in Suessionensi B. M. Parthenone aliis in ecclesia vigiliis et orationibus insistentibus, aliae post nocturnum officium dormire permittebantur ex Vita S. Drausii episc., n. 17, apud Bolland., 5 Martii. Sed haec merae indulgentiae, et praeter Regulam S. Benedicti, quae", + "candidate_score": 0.657828, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_3_5", + "bdc_text": "Sebastianus Grubelius Sebastian Grübel d. Ä. , symmysta meus , filium Sebastian Grubel d. J. , geb. um 1529 in St. Gallen , gest. 1595 in Schaffhausen , Sohn des Pfarrers Sebastian Grübel d.Ä . und der Waldburg ( a ) Rudolf ; war Studienkollege des Zürcher Lexikographen Josua Maler ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2675", + "psc_text": "in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a religiosissimo praefecto litteras didici. » Circa idem tempus Joannes Moschus presbyter et monachus in monasterio S. Theodosii abbatis et archimandritae, omnium quae Jerosolymis erant coenobiorum, varia peragravit loca, lustravitque monasteria; quo in itinere viros etiam doctissimos et philosophos disciplinae et studiorum gratia visitavit, uti ipse testatur in eo quod adornavit, Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi", + "candidate_score": 0.65765, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_26_28", + "bdc_text": "habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae . Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2620", + "psc_text": "fovendae peropportunum visum est libros scribere; quem laborem imprimis commendat Cassiodorus ad monachos suos sic scribens (De Institut. divin. Scrip., cap. 30); « Ego fateor votum meum inter vos: quaecunque possunt corporeo labore compleri, antiquariorum studia (si tamen veraciter scribant) non immerito forsitan plus placere, quod et mentem suam relegendo Scripturas divinas salubriter instruant, et Domini praecepta scribendo longe lateque disseminent, teli intentio, laudanda sedulitas, manu hominibus praedicare, digitis linguas aperire, salutem mortalibus tacitam dare, et contra diaboli subreptiones illicitas calamo atramentoque pugnare: tot enim vulnera Satanas accipit quot antiquarius Domini verba describit. Uno itaque loco situs, operis sui disseminatione per diversas provincias vadit: in locis sanctis legitur labor ipsius, audiunt populi unde se a prava voluntate convertant, et Domino pura mente deserviant. Operatur absens de corpore suo, etc. » Et Petrus Venerabilis (Lib. I, epist. 20) ad Gislebertum eremitam: « Plantari non possunt arbusculae, rigari nequeunt sata, neque aliquid", + "candidate_score": 0.657308, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_4_6", + "bdc_text": "und der Waldburg ( a ) Rudolf ; war Studienkollege des Zürcher Lexikographen Josua Maler ; immatrikuliert 1548 /1549 in Basel ( s. Basel , Matrikel II 56 , Nr. 8 ) , am 21 . Oktober 1548 zusammen mit seiner Schwester Bersabe Taufpate von Jeorg Wey ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3649", + "psc_text": "Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus. » Similiter S. Dunstanus (In Concord. cap. 1): « Residentibus legatur Regula, vel si dies festus fuerit, evangelium ipsius diei, de qua lectione a priore, prout Dominus dederit, dicatur. » Et Udalricus de capitulo feriae 5 in Coena Domini (Lib. I, c. 12): « Exposita Regulae sententia, jubente domno abbate, consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit", + "candidate_score": 0.65727, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_100_102", + "bdc_text": "Tuus ex animo Simpertus Vogtius . [ Adresse auf der Rückseite : ] Doctrina et pietate conspicuo d. Henrycho Bullingero , fratri suo in Christo dilectissimo , ecclesiaste Tigurino .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_455", + "psc_text": "meum, ut diligatis invicem sicut dilexi vos; et Apostolus: Alter alterius onera portate, et sic adimplebatis legem Christi. Noli ergo, putare gratuitum bonum, quod exhibes proximo, ut liceat et dissimulare, si velis: debitor es, sacramenti cautione, et propria professione teneris. » Adde quod dilectio proximi dici potest insigne discipulatus Christi, sicuti ipse ait: In hoc cognoscent omnes quod discipuli mei estis, si dilectionem habueritis ad invicem. Ex quo S. Basilius ita argumentatur Reg. fus., c. 3: « Demonstrationis loco, quo ipsius agnoscamur discipuli, non miracula exigit, et virtutem portenta faciendi (quanquam horum etiam in Spiritu sancto largitus est operationem), sed quid? In hoc, inquit, cognoscent omnes, quod discipuli mei sitis, si charitatem habueritis inter vos mutuam. » Deinde non occidere. ] Apposite ad haec verba Menardus: Mirabitur, inquit, quispiam, cur monachis, quorum professio est perfectionis studium, tam dira crimina prohibeantur. Sed quamvis rara 110 haec sint in monasteriis, non tamen", + "candidate_score": 0.657224, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_101_103", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Doctrina et pietate conspicuo d. Henrycho Bullingero , fratri suo in Christo dilectissimo , ecclesiaste Tigurino . Zürich.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3649", + "psc_text": "Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus. » Similiter S. Dunstanus (In Concord. cap. 1): « Residentibus legatur Regula, vel si dies festus fuerit, evangelium ipsius diei, de qua lectione a priore, prout Dominus dederit, dicatur. » Et Udalricus de capitulo feriae 5 in Coena Domini (Lib. I, c. 12): « Exposita Regulae sententia, jubente domno abbate, consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit", + "candidate_score": 0.65704, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_37_39", + "bdc_text": "Grübel , S. 6 ; Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2360", + "psc_text": "quae diximus, probat Regula ms. incerti auctoris, cap. 2. Quae prandii sexta, si opera in agris habuerint 563 aut aestatis fervor nimius fuerit, continuanda erit. ] Quarta et sexta feria perinde ac aliis diebus. In Regula Tarnatensi haec habentur (Cap. 9): « Quando messes et vindemiae colliguntur, bis in die, id est hora sexta et duodecima refectionem accipiant: quarta vero et sexta feria ita moderari opera debet, ut, si fieri potest, statuta jejunia non omittant; sed universa, prout utilitas aut labor exegerit, ita senioris judicio disponantur. » Et in abbatis sit providentia. ] An feria quarta et sexta ad sextam sit prandendum, an ad nonam reficiendum. Et sic omnia temperet atque disponat, qualiter et animae salventur. ] Summam hic sanctus Pater abbati tribuit potestatem; qui enim dicit omnia, nihil omnino reservat: et ex hac forte potestate orta est apud nostros consuetudo bibendi aestate post nonam, maxime si semel tantum in", + "candidate_score": 0.657028, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_102", + "bdc_text": "] Doctrina et pietate conspicuo d. Henrycho Bullingero , fratri suo in Christo dilectissimo , ecclesiaste Tigurino .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_72", + "psc_text": "dulcius nobis hac voce Domini invitantis nos, fratres charissimi? Hic apposite Hildemarus: « Consuetudo est, ait, sanctorum praedicatorum post doctrinam aut exhortationem, aut orationem, subjungere, quod frequentissime Paulus apostolus fecisse legitur; S. vero Benedictus, quia, sicut non distabat longe a sanctorum merito, ita etiam noluit distare doctrina, propterea post doctrinam exhortationem subjunxit; » nempe: Quid dulcius nobis hac voce, fratres charissimi, etc. Fratres charissimi. ] Charissimos fratres hic vocat, quos prius filios appellaverat, ut se tanquam unum ex illis esse velle demonstraret, juxta illud S. Gregorii papae Lib. I, epist. 24: Praelatus « honore suspenso aequalem se subditis bene viventibus deputet. » 19 Ecce pietate sua demonstrat nobis Dominus viam vitae. ] Pietate sua, id est misericordia sua; et bene quidem, « quia non tenetur de necessitate nobis demonstrare viam vitae, » inquit Richardus de S. Angelo; et quia, ut dicit Hildemarus, « nullus suo merito salvatur, sed pietate et", + "candidate_score": 0.657016, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_100_102", + "bdc_text": "Tuus ex animo Simpertus Vogtius . [ Adresse auf der Rückseite : ] Doctrina et pietate conspicuo d. Henrycho Bullingero , fratri suo in Christo dilectissimo , ecclesiaste Tigurino .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_449", + "psc_text": "nam, ut dicit Gilbertus de Hoillandia Serm. 19, in Cant., « Si infra vires tuas amor se cohibet et contrahit, iniquus est; et si juxta vires, exiguus. » Quid ergo? Iterum cum eodem Gilberto dicat unusquisque nostrum Ibid.: « Diligam te, bone Jesu; diligam te, virtus mea, quem non possum gratis diligere, nec possum tamen satis diligere; dirigantur in te ex integro studia mea, nec alieno deducantur et distrahantur affectu. At quam exigua sunt etiam cum integra sunt in te studia nostra? quomodo ergo diminuam, quod cum integrum est, tam exile est? totus in te, Deus bone, desiderio ferar. » Deinde proximum tanquam seipsum. ] Ut hoc instrumentum breviter expediam, tria mihi inquirenda propono: 1º quis noster proximus dicendus sit; 2º quis noster in eum affectus esse debeat; 3º quae instrumenti hujus necessitas vel utilitas. Primum explicat S. Augustinus Serm. 108, in Append. Serm. S. August. seu quivis alius his", + "candidate_score": 0.65673, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_100_102", + "bdc_text": "Tuus ex animo Simpertus Vogtius . [ Adresse auf der Rückseite : ] Doctrina et pietate conspicuo d. Henrycho Bullingero , fratri suo in Christo dilectissimo , ecclesiaste Tigurino .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1016", + "psc_text": "S. Bernardi auctoritas (Serm. 64, in Cant.): « Publice praedicare nec monacho convenit, nec novitio expedit, nec non misso licet. » Gilberti de Hoillandia (Serm. 18 in Cant.): « Nemo praedicationis officium assumat, nemo sibi sumat honorem nisi vocatus a Deo. » Et certe recte argumentatur auctor Sermonum ad Fratres in eremo, cum dicit (Serm. 23): « Officium vestrum est non solum carnem jejuniis, abstinentia escae et potus affligere, quantum valetudo naturae permittit; sed etiam mundum contemnere, et non doctoris 239 appetere cathedram, sed in cilicio et cinere perseverare in eremo debemus. » Vide Petri Blesensis epist. 13. Caeterum quam hic tradit hujus loci Regulae explanationem Petrus Boherius, eamdem sequitur Julianus Warnier in eo quem conscripsit libro de Antiqua et vera Regulae S. Benedicti praxi, cap. 35. Monstrante Scriptura quia in multiloquio non effugitur peccatum. ] Hanc sententiam supra exposuimus. Et quia vir linguosus. ] Vir linguosus ex S. Augustino", + "candidate_score": 0.656561, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_38_40", + "bdc_text": "Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam : Horaz , Ars poetica , 412 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1886", + "psc_text": "At sententiam in altera dissertationis editione retractavit dissertator, num. 32, ubi contendit super a Graeco ὑπὲρ formatum, unde etiam insuper proprie significare id quod superabundat. Idem sentit Matthias Lambert, et monachus Cisterciensis in Gallica expositione Regulae S. Benedicti, quorum primus Regulae textum ita Gallice reddidit, outre la portion ordonnée, alter vero, pardessus la portion qui leur est dessignée. Eodem modo etiam S. Benedictum explicat Theobaldus Artaldus Coelestinus; confirmaturque ex praxi, quam videre est 452 apud Hildemarum, et maxime apud Udalricum: « Ad mixtum, inquit, non accipiunt nisi quod S. Benedictus praecipit, quartam partem panis absque libra sua; et devino similiter: » et ex Regula S. Caesarii ad virgines, quae jubet ut « quae coquunt, singulis illis meri pro labore addantur; » et certe S. Benedictus biberes et panem non indulget nisi propter graviorem laborem; cum vero propter laborem aliquid concedit, illud solet consuetae annonae superadditum esse, ut cap. 39, 40", + "candidate_score": 0.656317, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_27_29", + "bdc_text": "Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ; Magdalena , gest. 1586 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2667", + "psc_text": "viguisse litterarum studia modo probaverimus ex Vitis SS. Gildae, Samsonis et Maglorii, qui ab Eltuto abbate liberales artes didicerunt; et ex Vita S. Maclovii, qui in Brendani abbatis monasterio iisdem in studiis profecit. Idem demonstrari amplius posset tam ex Vita S. Constantini, num. 1, qui ex rege monachus factus, saeculo VI in claustro litteras edoctus, sacerdos ordinatur (Bolland, 11 Martii); tum ex Vita S. Columbani num. 9, qui Silenis abbatis disciplinae se subjiciens (Saec. II Ben.), « omnium divinarum Scripturarum studiis eum imbuit; » tum ex Vita S. Galli abbatis cap. 1, qui in Bencorensi monasterio (Saec. II Ben.), « superna gratia se praeveniente, tanto studio divinas epotavit Scripturas, ut de thesauro suo nova proferre posset et vetera; grammaticae etiam regulas, metrorumque subtilitates capaci consequeretur ingenio, » ut scribit Walfridus. Quam vero in Hiberniae monasteriis S. Columbanus deprehenderat disciplinam, eamdem secum in Gallias transtulit, maxime autem in Luxoviense coenobium (Saec.", + "candidate_score": 0.656244, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_87_89", + "bdc_text": "Agricola äußerte daraufhin scharfe Kritik , u.a . am lauten Geräusch beim Brechen des Brotes und an der auch durch Heranwachsende vorgenommenen Austeilung . tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2051", + "psc_text": "quae legitur cum silentio audiant. » In Regula S. Isidori (Cap. 10): « Tempore convescentium fratrum omnes disciplinae gerant silentium, Apostolo obtemperantes, qui dicit: Cum silentio operantes suum panem manducent. » In Regula sancti Fructuosi (Cap. 5): « In cibo sit strepitus nullus, nemo comedens loquatur. » In Regula Cujusdam ad monachos (Cap. 16): « Silentium in omnibus sectandum est, et tacendi disciplina per omnia facienda est, maxime autem juxta missam et mensam. » Denique idem habetur in Regula incerti auctoris cap. 2, in Regula Donati cap. 33, et Cujusdam ad virgines cap. 9. Neque etiam solis omnino monachis exstitit singularis isthaec ad mensam silendi disciplina: nam et eam canonicis olim indixit sanctus Aldricus episcopus Cenomanensis in quodam privilegio quod in ejus gestis refertur num. 32 (Tom. I Miscel. Baluz.): imo etiam viguit apud ethnicos, praesertim Persas, Medos, et Chaldaeos, quos ea de causa ita commendat Origenes (Lib. III in", + "candidate_score": 0.655137, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_87_89", + "bdc_text": "Agricola äußerte daraufhin scharfe Kritik , u.a . am lauten Geräusch beim Brechen des Brotes und an der auch durch Heranwachsende vorgenommenen Austeilung . tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2727", + "psc_text": "ex Vita S. Stephani abbatis Obazinensis, ubi haec leguntur (Lib. II, num. 27, tom. IV Misc. Baluz.): « Quodam sabbato cum tot panes expendissemus (in eleemosynam) ut pene nihil in crastinum superesset, conislium fuit ut die dominico contra morem solitum coqueremus. » Si quis vero ita negligens et desidiosus fuerit ut non velit aut non possit meditari aut legere, injungatur ei opus quod faciat, ut non vacet. ] Haec verba periodum immediate praecedentem non respiciunt, quia die dominico non est operandum, sed ad ea quae toto hoc in capite dicta sunt referri debent. Duo autem hic hominum genera notat S. Benedictus: eorum qui possunt et nolunt meditari aut legere, et eorum qui volunt quidem, sed non possunt. Et primos per sex gradus deducendos censent Hildemarus, Bernardus Cassinensis, et Boherius, ac tandem pro expulsione opus eis injungendum esse, quod faciant. Prius tamen injungerem opus, et postea per sex gradus ducerem. Fratribus", + "candidate_score": 0.654601, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_4_6", + "bdc_text": "und der Waldburg ( a ) Rudolf ; war Studienkollege des Zürcher Lexikographen Josua Maler ; immatrikuliert 1548 /1549 in Basel ( s. Basel , Matrikel II 56 , Nr. 8 ) , am 21 . Oktober 1548 zusammen mit seiner Schwester Bersabe Taufpate von Jeorg Wey ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3732", + "psc_text": "Vit. Pat. cap. ult.) Vitas Patrum, et Institutiones monachorum Leobardo monacho, ad Majus monasterium recluso direxit, ut eum adversus tentationes praemuniret. Sed et Regula S. Patris nostri Basilii. ] Caesariensis nimirum in Cappadocia episcopi, cujus habemus regulas breviores, et fusius disputatas, et alteram ex utrisque conflatam, quam ex Graeco in Latinum Rufinus Aquileiensis presbyter convertit, cum monasticis Constitutionibus, quas omnes hoc in commentario non semel citavimus: unde miramur Boherium Basilii Regulam, de qua hic S. P. Benedictus, Basilio cuidam monacho a Caesariensi episcopo distincto ascripsisse: nam Regula illa Basilii monachi, quam observant, ut ait, Orientales coenobitae, quamque ipse multoties citat, haudquaquam est alia ab illis quas scripsit Caesariensis episcopus. Quod vero S. Benedictus eum vocat Patrem et suum, non inde sequitur eum militasse sub S. Basilii institutis; sed eum Patrem appellat, vel honoris gratia tanquam antiquiorem, juxta illud S. Augustini: « Honorificentiae causa Patres appellamus eos qui nos vel tempore", + "candidate_score": 0.654174, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_4_6", + "bdc_text": "und der Waldburg ( a ) Rudolf ; war Studienkollege des Zürcher Lexikographen Josua Maler ; immatrikuliert 1548 /1549 in Basel ( s. Basel , Matrikel II 56 , Nr. 8 ) , am 21 . Oktober 1548 zusammen mit seiner Schwester Bersabe Taufpate von Jeorg Wey ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650", + "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in", + "candidate_score": 0.65399, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_6_8", + "bdc_text": "immatrikuliert 1548 /1549 in Basel ( s. Basel , Matrikel II 56 , Nr. 8 ) , am 21 . Oktober 1548 zusammen mit seiner Schwester Bersabe Taufpate von Jeorg Wey ; Fortsetzung der Studien in Lausanne . Von 1552 an wirkte er als Lateinschulmeister in Schaffhausen , wurde aber 1575 seines Amtes aufgrund eines Fehltritts enthoben ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2511", + "psc_text": "quidem judicio, Richardus de S. Angelo continuo interpretatur incontinenti, sine intervallo: quam expositionem confirmat praxis, uti videre est in illo Gotho quem suo in monasterio ad conversionem susceperat sanctus P. Benedictus: nam cum vepribus locum mundaret, ut ferrum de manubrio instrumenti prosiliens in lacum cecidisset, « ferro perdito, tremebundus ad Maurum monachum cucurrit, damnum quod fecerat nuntiavit, et reatus sui poenitentiam egit (Lib. II Dial. S. Gregor. cap. 6). » In vita S. Liobae cap. 5 (Saec. III Ben.), ubi soror oratorii custos, cum nocte claves ecclesiae perdidisset, « ad abbatissam, quae sororibus adhuc quiescentibus more solito vigiliis insistens, nocturnae orationis tempora praeveniebat, perrexit, et tremens, ac pavore perculsa, ad pedes ejus provoluta est, eique culpam negligentiae suae humili satisfactione patefecit. » Et in Vita S. Guidonis abbatis Pomposae, ubi agitur de quodam Sergio templi etiam custode, qui cum lampades mundaret, una excidit, et fracta est, tunc « territus ille", + "candidate_score": 0.653219, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_6_8", + "bdc_text": "immatrikuliert 1548 /1549 in Basel ( s. Basel , Matrikel II 56 , Nr. 8 ) , am 21 . Oktober 1548 zusammen mit seiner Schwester Bersabe Taufpate von Jeorg Wey ; Fortsetzung der Studien in Lausanne . Von 1552 an wirkte er als Lateinschulmeister in Schaffhausen , wurde aber 1575 seines Amtes aufgrund eines Fehltritts enthoben ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2686", + "psc_text": "in lucem, hoc est annis circiter viginti ante S. Bernardi obitum. In eo siquidem exstat integrum caput de pueris litteras discentibus (Cap. 76) , quo praescribitur ut « nullus puerorum doceatur litteras intra monasterium, vel in locis monasterii, nisi sit monachus, vel receptus in probatione novitius; quibus tempore lectionis discere liceat. Et notandum quia nullum nisi post quintum decimum aetatis suae annum in probatione ponere licet. » Hujus statuti praxim videre est in Vita S. Hildegundis virginis, n. 21, ab auctore coaevo scripta (Boll. 20 April.): quae sub virili habitu, mutato proprio nomine in Joseph, Schonaugiense virorum monasterium ordinis Cisterc. ingressa, et ad probationem cum aliis novitiis admissa cum fuisset, domnus abbas Gothefridus, inquit Vitae scriptor et connovitius, « qui tunc praeerat monasterio Schonaugiensi 642, audiens Joseph inter fratres legentem et psallentem, intellexit quod in studio discendi non modicum neglectus fuerit. Ideoque nescio quo pacto, quo merito, cum ego nuper", + "candidate_score": 0.65259, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_37_39", + "bdc_text": "Grübel , S. 6 ; Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2342", + "psc_text": "I, cap. 18. Dunstanus vero praescribit ut mediante hora quinta cantetur sexta, dehinc manibus lotis adeant mensam. 559 Ante praedictam vero sextam horam non videmus sanctum Benedictum, aut quemquam alium monachorum magistrum aliquid cibi fratribus suis, saltem omnibus, praegustandum concessisse; nonnulli quidem ad nonam aut vesperam refectionem distulerunt; at qui sextam praeveniret invenimus neminem: una est Vita S. Samsonis (Saec. I Bened.), in cujus num. 16 haec lego: « Consuetudo erat in hujus monasterii lege, herbas hortinas per poculum ad sanitatem convenientes fricare, ac singulis fratribus in suis vasculis scyphunculo non grandi ad sanitatem particulatim dividere, ut quando de tertia celebranda veniebant, paratum jam poculum hortinis mixtum herbis reperirent. » Ante hanc autem tertiam horam, ut id etiam obiter observem, quidquam cibi praegustare religio Britannis erat, ut patet ex Beda in Vita sancti Cuthberti, et ex Vita sancti Guthlaci anachoretae, num. 29, saec. III Bened. Et ad seram coenent. ]", + "candidate_score": 0.652276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_101_103", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Doctrina et pietate conspicuo d. Henrycho Bullingero , fratri suo in Christo dilectissimo , ecclesiaste Tigurino . Zürich.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3170", + "psc_text": "Ex chartulario Bellilocensi. Ego frater Geraldus promitto stabilitatem meam loci istius secundum Regulam S. Benedicti et SS. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia Domini Geraldi abbatis, et caeterorum fratrum: et cedo aliquid de rebus meis ad istud monasterium quod est constructum in honorem S. Petri, ubi vir venerabilis Geraldus abbas praeesse videtur. Ex Smaragdo. Ego ille in hoc monasterio sancti illius promitto stabilitatem meam, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus. Ex Udalrico, lib. II, cap. 27. 757 Ego frater promitto stabilitatem monachi, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus, in hoc monasterio, quod est constructum in honore BB. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia domni N. abbatis. Ex ms. codice S. Dionysii in Francia. Ego frater N. humilis monachus monasterii S. Dionysii in Francia, Parisiensis dioecesis, voveo et promitto Deo, B. Mariae, B.", + "candidate_score": 0.651372, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_3_5", + "bdc_text": "Sebastianus Grubelius Sebastian Grübel d. Ä. , symmysta meus , filium Sebastian Grubel d. J. , geb. um 1529 in St. Gallen , gest. 1595 in Schaffhausen , Sohn des Pfarrers Sebastian Grübel d.Ä . und der Waldburg ( a ) Rudolf ; war Studienkollege des Zürcher Lexikographen Josua Maler ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2658", + "psc_text": "cum Polichronio doctrinae scientiis imbuti fuerunt Severus Trevirensis, Albinus Catalaunensis, Aventinus Trecensis episcopi, et S. Aemilianus: omnes vitae merito et sanctitate insignes. Idem de Britanniae monachis asserendum esse constat, tum ex vita S. Gildae abbatis Ruyensis (Saec. I Bened.), qui sub finem saeculi V abbati « Hilduto traditur imbuendus, qui suscipiens sanctum puerulum, sacris litteris coepit instruere illum; et videns eum formae specie fulgentem, ac liberalibus studiis instantissime intentum, benigno amore dilexit, etc. » Sub eodem magistro profecere etiam Samson et Paulus, quorum primus Dolensis, alter Oximensis fuit episcopus ex ejusdem Vitae n. 3. Et quidem de S. Samsone constat ex ejus Vita n. 7, ab auctore subaequali scripta, ubi de Hilduto sive Eltuto magistro sic disserit: « Ille vero Eltutus de totis Scripturis Veteris ac Novi Testamenti, et omnis philosophiae generis, geometriae scilicet ac rhetoricae grammaticae, et arithmeticae, et omnium artium philosophiae omnium Britannorum peritissimus erat. » Additque: «", + "candidate_score": 0.650639, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_27_29", + "bdc_text": "Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ; Magdalena , gest. 1586 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2666", + "psc_text": "tantum virum, qui monachorum leges apprime noverat, imo qui monasticam vitam et ipse professus creditur, eos ad aliena suae religioni studia impulisse. Exemplo esse potest Dionysius monachus, cognomento Exiguus, sed eruditione plane maximus, cujus elogium idem Cassiodorus contexuit. Et certe si in Romano S. Andreae monasterio non floruissent hoc saeculo litterarum studia, qua ratione Gregorius Magnus tot verbi divini praecones in Britanniam mittendos exinde extrahere potuisset? Nam et remanere debebant aliqui in commune monasterii, ipsiusque Ecclesiae catholicae, cui potissimum illis temporibus inserviebant monachi, commodum. Quam in Italia ebiberant Benedictini monachi doctrinam eamdem in Britanniam profecti eructarunt: quamvis in Hibernia jam viguisse litterarum studia modo probaverimus ex Vitis SS. Gildae, Samsonis et Maglorii, qui ab Eltuto abbate liberales artes didicerunt; et ex Vita S. Maclovii, qui in Brendani abbatis monasterio iisdem in studiis profecit. Idem demonstrari amplius posset tam ex Vita S. Constantini, num. 1, qui ex rege monachus factus, saeculo", + "candidate_score": 0.650453, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_87_89", + "bdc_text": "Agricola äußerte daraufhin scharfe Kritik , u.a . am lauten Geräusch beim Brechen des Brotes und an der auch durch Heranwachsende vorgenommenen Austeilung . tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_782", + "psc_text": "S. Hildegardis. Pertimescendumque est ne si diutius aut silentio, aut orationi occupetur animus, tandem deficiat, sicut arcus, qui, cum nimis aut diutius distenditur, vel debilitatur, vel frangitur. Nec refert quod Regula cap. 42 jubet omni tempore silentio studere monachos; nam multum differunt semper silere, et omni tempore silentio studere; semper silere est nunquam loqui, at vero potest aliquis etiam loquendo silentio studere, puta necessaria duntaxat proferendo, idque breviter, et submissa voce: quamvis laudemus, beatosque praedicemus eos qui possunt valentque ita perpetuo silere, ut nullo hominum consortio indigeant; atque ut hoc nobis aliquando donum Deus concedat, obnixe deprecamur. Tertium, ex abbatis pendere arbitrio assignare dies, horas, tempus seu spatium, locum, modumque colloquii. Communis tamen ordinis usus obtinuit, ut non nisi privatis diebus abbas colloquium permitteret, dominicis festisque diebus duodecim lectionum continuo silentio consecratis. Et certe inter quinque capitula quae receptis concilii Aquisgran. capitulis addiderunt Centuriatores Tom. II Capitul. Baluz., p. 1092", + "candidate_score": 0.650147, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_87_89", + "bdc_text": "Agricola äußerte daraufhin scharfe Kritik , u.a . am lauten Geräusch beim Brechen des Brotes und an der auch durch Heranwachsende vorgenommenen Austeilung . tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1906", + "psc_text": "mandamus quod tam sanctum et antiquum religionis institutum servetur in singulis nostrae congregationis monasteriis; nisi forte ob reverentiam alicujus festi solemnis differatur, aut praeveniatur hujusmodi communio. » In antiquis vero declarationibus ita legebatur: « Ostenditur quod quolibet dominico die fratres communicabant, quod ut fiat hortamur, praesertim tempore quadragesimali et Adventus Domini, et in festis praecipuis; non tamen astringimus praeterquam in prima dominica mensis cujuslibet juxta Clementinam Ne in agro, nisi forte ob reverentiam alicujus festi solemnis differatur, aut praeveniatur hujusmodi communio juxta concessionem domini Eugenii papae IV. » De ritu et modo accedendi ad sacram communionem diximus in lib. II de Antiq. monach. Ritib. Obiter hic observabo veteres monachos non genuflexos, sed propter reverentiam diei dominicae, quae genuflexiones haut permittebat, erectos communicasse, ut patet ex Regula Magistri (Cap. 21), quae de modo disserens, quo debent hebdomadarii coquinae et cellerarius communicare, « post modicam, inquit, orationem erecti communicent, et confirment. »", + "candidate_score": 0.649522, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_59_61", + "bdc_text": "1558-1561 als Prediger im Nonnenkloster Neuburg bei Heidelberg , von wo er 1561 an Bullinger schrieb ( Zürich StA E II 348 , 365 ) ; 1561-1572 in Boxberg- Wölchingen , dann in Freimersheim bei Alzey. Von 1550 bis 1570 ist er in den Schaffhauser Steuerbüchern als \"Usburger\" ( auswärts wohnender Bürger ) aufgeführt. - Lit. : Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1849", + "psc_text": "de Vulturno habetur in Vita S. Thomae abbatis Farfensis (Saec. III Ben.); quod scilicet congruis temporibus ad Farfense monasterium veniebant, « et hebdomadas suas in coquinae officio sicut et alii fratres in ipso faciebant monasterio. » Porro nullum hoc capite discrimen ponere videtur S. Benedictus inter coquinae hebdomadarios et mensae ministros: utrosque tamen distinguit cap. 38, ubi, agens de hebdomadario lectore, ait: Postea autem cum coquinae hebdomadariis, et servitoribus reficiat. Quem in locum Boherius in primo comment.: « An enim isti servitores per septimanas serviant, an per dies non curo, quia nec in Regula hoc reperio, sibi tamen vicissim hujus servitutis officium impendent. » Ubi manifeste servitores ab hebdomadariis coquinae, qui per totam septimanam serviebant, distinguit. Apud Cluniacenses tamen, Divionenses S. Benigni, et Cistercienses, hebdomadarii coquinae utrumque munus obibant. De Cluniacensibus audiendus est Udalricus (Lib. II, c. 35): « Finita hora post quam fratres sunt refecturi, celeriter exeunt, ut fabas", + "candidate_score": 0.648916, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_6_8", + "bdc_text": "immatrikuliert 1548 /1549 in Basel ( s. Basel , Matrikel II 56 , Nr. 8 ) , am 21 . Oktober 1548 zusammen mit seiner Schwester Bersabe Taufpate von Jeorg Wey ; Fortsetzung der Studien in Lausanne . Von 1552 an wirkte er als Lateinschulmeister in Schaffhausen , wurde aber 1575 seines Amtes aufgrund eines Fehltritts enthoben ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1149", + "psc_text": "22 Januar.) ad conversionem veniens, cuidam fratri traditus legitur, « qui docuit eum litteras, simul et placitam Dei doctrinam, simul cum psalterio. » De nostris patet ex dictis cap. superiori, et in lib. I de Antiquis monach. Ritibus c. 6. Sed quid quod ab ipsis presbyteris et episcopis exigeretur ut Psalterium discerent? Certe S. Gregorius (Lib. XII Regist., ep. 6) Rusticum diaconum electum in episcopum, eo quod psalmos ignoraret, noluit ordinari, nisi prius diligenter inquisitum esset quantos psalmos minus teneret. Idem S. doctor (Lib. IV, ep. 45) Andreae Scholastico ita scribit: « Sed nec Joannem presbyterum psalmorum nescium praesumpsimus ordinare; haec enim res minus sui profectus habere studium demonstrabat. » Unde mirari subit quod scribit Walfridus Strabus (Lib. de Reb. eccl., cap. 25), psalmodiae memoriter exercendae ante sua tempora usum rariorem fuisse, « ut de novissimis pene Romanorum praesulibus, inquit, et qui nec ducentis annis nostra tempora praecesserunt, quasi memorabile", + "candidate_score": 0.648905, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_37_39", + "bdc_text": "Grübel , S. 6 ; Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1892", + "psc_text": "Hujus exceptionis varias rationes afferunt antiqui Regulae commentatores. Imprimis Hildemarus mentem suam ita explicat: « Consuetudo namque fuit in illa terra, sicut et hodie faciunt canonici, post missam statim incipere sextam. Voluit itaque B. Benedictus tollere hanc consuetudinem; ideo dixit usque ad missam sustineant, ut dum ante missam non audet lector manducare, facto intervallo propter illum illa consuetudo rumperetur. » Aliter Smaragdus: « Quod autem dicit usque ad missas sustineant, intelligitur usque ad missam principalem, quae ab omnibus solemniter canitur. Nam sunt plerique monachorum ministeriales, qui mane audiunt missam, et comedunt, et pergunt quo volunt, et dicunt se missas audisse, et ita comedisse: quod vitium praevidens, et prohibens B. Benedictus dixit: In diebus solemnibus usque ad missas sustineant. » Boherius vero in primo commentario: « Forte quia habent spectare lectorem mensae in hujusmodi mixto. Lector enim in fine missae majoris jejunus recipit licentiam, et benedictionem legendi; et tunc expone Solemnibus,", + "candidate_score": 0.64885, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_58_60", + "bdc_text": "im Mai 1558 \"wegen Zwinglianismus \" entlassen; 1558-1561 als Prediger im Nonnenkloster Neuburg bei Heidelberg , von wo er 1561 an Bullinger schrieb ( Zürich StA E II 348 , 365 ) ; 1561-1572 in Boxberg- Wölchingen , dann in Freimersheim bei Alzey. Von 1550 bis 1570 ist er in den Schaffhauser Steuerbüchern als \"Usburger\" ( auswärts wohnender Bürger ) aufgeführt. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3295", + "psc_text": "non liceat eis susceptum habitum unquam dimittere, sed convicti quod tonsuram aut religiosam vestem aliquando habuerint, in religionis cultu habituque, velint, nolint, permanere cogantur. » Concilium Triburiense (Can. 6): « Quem progenitores ad monasterium tradiderunt, et in ecclesia coepit canere et legere, nec uxorem ducere, nec monasterium deserere poterit; sed si discesserit, reducatur; si tonsuram dimiserit, rursus tondeatur; uxorem si usurpaverit, dimittere compellatur. » His accedit Gregorii papae II ad S. Bonifacium Germanorum apostolum, qui summum pontificem hac de re consufuerat, responsum, cujus verba expressit concilium Wormatiense a nobis supra relatum; hinc Lambertus quidam apud Gratianum, qui invitus inter octavum et decimum annum a patre cuculla indutus fuerat, nec multo post ab episcopo etiam invitus habitum monachicum acceperat, postea reclamans a Nicolao I pontifice absolvitur et dispensatur, non quia minori aetate veste monastica indutus postea reclamavit, sed quia invitum pater cuculla induisset, nec manum ejus palla altaris involvisset, nulla ab", + "candidate_score": 0.648765, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_27_29", + "bdc_text": "Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ; Magdalena , gest. 1586 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2622", + "psc_text": "plane, sic verbi Domini poteris fieri taciturnus praedicator, et lingua silente in multorum populorum auribus manus tua clamosis vocibus personabit. » Eumdem laborem singulari opusculo laudavit Joannes Trithemius, etiam post typographiae inventionem fratres suos ad illum invitans. Vide Benedicti ejusdem lib. I de Viris illustribus ordinis S. cap. 6. Denique, aliud laboris genus a nostris frequentatum notat Mabillonius (Praefat. ad saec. I Bened., pag. 60): nimirum qui prae corporis infirmitate operosos labores manibus exercere non poterant, iis pro Regulae indulgentia prolixioribus studiis aliorum operas compensare licebat. Quod probat exemplo Lanfranci, qui, ut loquitur Guillelmus Malmesburiensis (Lib. I de Gestis Pont. Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi", + "candidate_score": 0.648067, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1851", + "psc_text": "cap. 35, adduntque: « Et non solum ipsi, sed et omnes, qui scutellas in refectorio portant, hanc diligentiam debent habere, ne scutellam ita bassam portent, ut intus possint anhelare, nec aliquam psalmodiae mussitationem interim faciant, ut fundum ipsius nec sordidum sit provideant, ut tutelam frocci ab ipsa custodiant, ut digitum ne intus intingant, caveant. » Generale tamen et pittantiam tam ex Udalrico quam ex praedictis consuetudinibus, non ipsi ex debito, sed cellerarius et alii quibus innuebat ipse, ministrabant. Generale autem, quod dominica, fer. 3, 5, et sabbato serviebant, illud vocabant, quod singulis in singulis scutellis porrigebatur. Pittantia vero, quae fer. 2, 4, 6, illud quod duobus in una scutella ministrabatur ex eodem Udalrico. De Cisterciensibus ita liber Usuum, cap. 108: « Ubi quatuor hebdomadarii coquinae fuerint, duo una die, et duo alia vicissim serviant. » His tamen adjungebatur cellerarius ex cap. 76, in quo sic legitur: « Cellerarius, et coci", + "candidate_score": 0.647808, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_58_60", + "bdc_text": "im Mai 1558 \"wegen Zwinglianismus \" entlassen; 1558-1561 als Prediger im Nonnenkloster Neuburg bei Heidelberg , von wo er 1561 an Bullinger schrieb ( Zürich StA E II 348 , 365 ) ; 1561-1572 in Boxberg- Wölchingen , dann in Freimersheim bei Alzey. Von 1550 bis 1570 ist er in den Schaffhauser Steuerbüchern als \"Usburger\" ( auswärts wohnender Bürger ) aufgeführt. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3641", + "psc_text": "enervata torpescat. » Et infra: « Expedit enim parvo incommodo a strepitu causarum servos Dei quietos existere, ut et utilitates cellae per negligentiam non pereant, et servorum Dei memes ad opus dominicum liberiores existant. » Haec eadem etiam erat mens S. Dunstani, qui Wlfinum germanum fratrem suum « sibi forinsecus in villarum suarum negotiis potentem praepositum, ne vel ipse, vel quispiam ex monastica 873 professione foris vaga etur inepta rei saecularis discursione, constituit. » Imo non defuerunt ex monachis qui, ut omnem foras discurrendi locum amputarent, possessiones extra monasteria habere recusarunt, ut de Carthusianis constat ex Statutis Guigonis, cap. 41; ex antiquis Statutis, parte II, cap. 19; et ex tertia compilatione Statutorum, c. 3, num. 7; atque de Grandimontensibus, ex Regula S. Stephani, et ex ejus Vita, apud Labbeum, tom. II Bibliot. novae. Denique, una excepta charitatis causa, indecorum omnino judicabant monachos prodire foras: unde S. Bernardus monachos dentibus sponsae", + "candidate_score": 0.647772, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_37_39", + "bdc_text": "Grübel , S. 6 ; Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_352", + "psc_text": "non reperiantur mali, quorum perversis moribus boni et religiosi corrumpuntur. Deinde ubi multi sunt, nonnulli existunt quibus justis licet de causis aliquae exemptiones sunt concedendae, ex quibus sensim et sine sensu rigor observantiae regularis enervatur. Quod praesensisse videtur auctor Vitae S. Stephani Obazinensis abbatis libro I n. 16 Tom. IV Misc. Baluz., ubi haec scribit: « Dum minima quaeque praetendimus, majora negligimus; sed et diuturna temporis longinquitate lassati, et cohabitantium multitudine praegravati, a pristino vigore defecimus, et remissius nos negligentiusque tractamus; dumque infirmis condescendere volumus, eorum potius negligentiam sectari quam eos ad perfectionem trahere festinamus. » Adde quod in tanta fratrum multitudine vix abbas omnium spiritalibus necessitatibus sufficere possit, cum praesertim eas per se cognoscere sibi haudquaquam vacet. Signanter vero S. Benedictus dixit, gregis sibi commissi, quia, inquit Hildemarus, « non est suus ille grex, sed Domini et sibi commissus; unde quia suus non est, sed sibi commissus, ideo debet", + "candidate_score": 0.647638, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_27_29", + "bdc_text": "Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ; Magdalena , gest. 1586 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2656", + "psc_text": "regulari integritate ornatos fuisse. Idem alibi haud obscure innuit S. doctor cum dixit (De Opere monachor., cap. 29): « Multo mallem per singulos dies certis horis, quantum in bene moderatis monasteriis constitutum est, aliquid manibus operari, et caeteras horas habere ad legendum et orandum, aut aliquid de divinis litteris agendum liberas, quam tumultuosissimas perplexitates causarum alienarum pati, etc. » Quo ex loco clare et manifeste deducitur in monasteriis bene moderatis, praeter communem lectionem liberas fuisse horas ad disputandum aut aliquid de divinis litteris agendum; quod plane fieri nequit absque peculiari studio. Eamdem consuetudinem etiam in Galliis obtinuisse, probat Claudiani Mamerti abbatis Viennensis exemplum (Lib. IV, epist. 11. Vid. epist. 3), in cujus epitaphio ita canit Sidonius Apollinaris: Germani decus et dolor Mamerti, Mirantum unica pompa episcoporum, Hoc dat cespite membra Claudianus. Triplex bibliotheca quo magistro Romana, Attica, Christiana fulsit: 635 Quam totam monachus virente in aevo Secreta bibit institutione. Orator,", + "candidate_score": 0.647617, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_52", + "bdc_text": "de ecclesiae nostrae alumnoIn Frage kommt Joachim Pur ( Agricola ) aus Schaffhausen , geb. wohl um 1520 , immatrikuliert 1537 in Tübingen , 1540 vom Schaffhauser Rat mit drei anderen zum Studium ins Ausland geschickt ( von 1540-1543 Student in Straßburg? ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1996", + "psc_text": "primis anonymus, in Vita sancti Lupicini abbatis, num. 2 (Boll., 21 Mart.): « Cum nullus in Condatiscenci praesertim coenobio hodie usque, in Christi nomine, de animali quidquam, exceptis lactibus, aut de alitibus, praeter ova, infirmans duntaxat audeat degustare, iste tamen saepissime, ne stillam quidem olei, aut, lactis pulticulae saltem suae permisit infundi. » Idem de monachis Grandimontensis ordinis perhibet Jacobus de Vitriaco (Hist. Occid. cap. 19): « Nunquam carnes postquam professiones fecerunt de caetero licet eis manducare, quantacunque aegritudine praegraventur. » Et certe exstat hac de re decretum in Regula S. Stephani praefati ordinis institutoris his verbis contentum (Cap. 57): « Omnes tam sanos quam aegrotos a carne et sanguine, tam volucrum quam quadrupedum, vos semper abstinere jubemus. » Simili disciplina suos informaverat S. Stephanus abbas Obazinensis, antequam ordini Cisterciensi eos subjiceret, ut docet anonymus Vitae scriptor (Lib. II, num. 14, Miscel. Baluz., tom. IV): « Inter caeteras mutationes etiam", + "candidate_score": 0.64738, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_52", + "bdc_text": "de ecclesiae nostrae alumnoIn Frage kommt Joachim Pur ( Agricola ) aus Schaffhausen , geb. wohl um 1520 , immatrikuliert 1537 in Tübingen , 1540 vom Schaffhauser Rat mit drei anderen zum Studium ins Ausland geschickt ( von 1540-1543 Student in Straßburg? ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679", + "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset", + "candidate_score": 0.647069, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_37_39", + "bdc_text": "Grübel , S. 6 ; Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1885", + "psc_text": "Regulae accipiant supra statutam annonam mixtum, ut non sit eis grave jejunium, dum ministrant, sustinere. Lector vero post sextam, antequam accedat ad legendum. » Ubi distinguitur hora qua hebdomadarii servitores sumerent mixtum, ab ea qua lector mensae. Accipiant super statutam annonam. ] Haec verba duobus modis intelligi possunt; vel ita ut panis et vinum de statuta libra panis et hemina vini sumantur, vel ita ut ad statutam panis ac vini annonam aliquid superaddatur; ut idem sit super, ac praeter, insuper. Priorem sensum sequuntur Menardus, Carolus Cointius, dissertator Gallicus de hemina vini et libra panis Benedictina, cum quibusdam Regulae versionibus Gallicis. At sententiam in altera dissertationis editione retractavit dissertator, num. 32, ubi contendit super a Graeco ὑπὲρ formatum, unde etiam insuper proprie significare id quod superabundat. Idem sentit Matthias Lambert, et monachus Cisterciensis in Gallica expositione Regulae S. Benedicti, quorum primus Regulae textum ita Gallice reddidit, outre la portion ordonnée, alter", + "candidate_score": 0.646928, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_59_61", + "bdc_text": "1558-1561 als Prediger im Nonnenkloster Neuburg bei Heidelberg , von wo er 1561 an Bullinger schrieb ( Zürich StA E II 348 , 365 ) ; 1561-1572 in Boxberg- Wölchingen , dann in Freimersheim bei Alzey. Von 1550 bis 1570 ist er in den Schaffhauser Steuerbüchern als \"Usburger\" ( auswärts wohnender Bürger ) aufgeführt. - Lit. : Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3160", + "psc_text": "demorari novitium. Cistercienses a die quo cellam novitiorum inhabitat ex lib. Usuum cap. 102. Idem sentire videtur Boherius, dum menses duos in cella novitiorum tirones manere requirit antequam eis primo regula legatur. Bursfeldenses a die quo novitius novitiali veste indutus est. Sed qui forte nonnullis prolixior visus est ad probandos novitiorum mores anni circulus, ab aliis plus aequo brevior judicatus est: cui consequenter alterum annum adjiciendum esse existimavit S. Gregorius papa, Fortunato episcopo Neapolitano sic scribens (Lib. VIII, epist. 23): « Monasteriis omnibus fraternitas vestra interdicat ut eos quos ad conversionem susceperint, priusquam biennium in conversione compleverint, nullo modo audeant tonsurare; sed hoc spatio vita moresque eorum sollicite comprobentur, ne quis eorum aut non sit contentus eo quod voluit, aut ratum non habeat quod elegerit nam cum grave sit inexpertos hominum obsequiis sociari, quis possit dicere quanto sit gravius ad Dei servitium improbatos applicare? » Sed neque hoc spatio contenti", + "candidate_score": 0.646217, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_52", + "bdc_text": "de ecclesiae nostrae alumnoIn Frage kommt Joachim Pur ( Agricola ) aus Schaffhausen , geb. wohl um 1520 , immatrikuliert 1537 in Tübingen , 1540 vom Schaffhauser Rat mit drei anderen zum Studium ins Ausland geschickt ( von 1540-1543 Student in Straßburg? ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2686", + "psc_text": "in lucem, hoc est annis circiter viginti ante S. Bernardi obitum. In eo siquidem exstat integrum caput de pueris litteras discentibus (Cap. 76) , quo praescribitur ut « nullus puerorum doceatur litteras intra monasterium, vel in locis monasterii, nisi sit monachus, vel receptus in probatione novitius; quibus tempore lectionis discere liceat. Et notandum quia nullum nisi post quintum decimum aetatis suae annum in probatione ponere licet. » Hujus statuti praxim videre est in Vita S. Hildegundis virginis, n. 21, ab auctore coaevo scripta (Boll. 20 April.): quae sub virili habitu, mutato proprio nomine in Joseph, Schonaugiense virorum monasterium ordinis Cisterc. ingressa, et ad probationem cum aliis novitiis admissa cum fuisset, domnus abbas Gothefridus, inquit Vitae scriptor et connovitius, « qui tunc praeerat monasterio Schonaugiensi 642, audiens Joseph inter fratres legentem et psallentem, intellexit quod in studio discendi non modicum neglectus fuerit. Ideoque nescio quo pacto, quo merito, cum ego nuper", + "candidate_score": 0.64576, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_27_29", + "bdc_text": "Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ; Magdalena , gest. 1586 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2680", + "psc_text": "liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset instituta, tanta meditationis instantia spiritualis scientiae perfectionem conabatur assequi, ut consentiente cum ingenio lectione, duplicato naturae et industriae bono, eruditissima redderetur. Atque ut melius scias quibus potissimum studiis animum informaret, audi Rodulfum ipsius Vitae scriptorem hoc modo prosequentem: Sed et dicta SS. Patrum, et decreta canonum, totiusque ecclesiastici ordinis jura plenitudini perfectionis adjecit. Eo in Parthenone non parvus ancillarum Dei numerus collectus est, quae ad exemplum beatae magistrae, coelestis disciplinae studiis instituebantur, et in tantum doctrina ejus proficiebant, ut plures ex illis postmodum magistrae fierent aliarum, ita ut nulla, aut etiam rara in illis regionibus essent monasteria feminarum quae non", + "candidate_score": 0.64558, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_52", + "bdc_text": "de ecclesiae nostrae alumnoIn Frage kommt Joachim Pur ( Agricola ) aus Schaffhausen , geb. wohl um 1520 , immatrikuliert 1537 in Tübingen , 1540 vom Schaffhauser Rat mit drei anderen zum Studium ins Ausland geschickt ( von 1540-1543 Student in Straßburg? ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_662", + "psc_text": "vitam affectent. » Quam legem etiam ad defunctos extendit, decernens « ne virum recunduntor in muliebrium monasteriorum sepulcris, neque mulieres in virorum monasteriis seu asceteriis defodiuntor. » Dicta hactenus confirmat antiqua monachorum praxis, quos nunquam in monasterio feminas introduxisse constat, ut infinitis prope exemplis demonstrari posset: imo nonnulli eo progressi sunt, ut nec animalia sexus feminini, puta vaccas, capras, et alia hujusmodi nutriri in monasteriis suis paterentur; qualis fuit S. Plato Sacundionis monasterii hegumenus, teste Theodoro Studita in ejus Vita n. 23; qualis et ipse Theodorus Studita, ut videre est in ejus Testamento, quod refert Baronius ad ann. 826. Eamdem disciplinam ultro amplexi sunt posteriores monachorum ordines aliaeque religiosae congregationes. Hanc suis Guigo Carthusiensis prior praescribit his verbis In stat. c. 21: « Mulieres, terminos intrare nostros nequaquam sinimus, scientes nec Sapientem, nec Prophetam, nec Judicem, nec hospitem Dei, nec filios, nec ipsum Dei formatum manibus protoplastum potuisse blanditias evadere", + "candidate_score": 0.645143, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_59_61", + "bdc_text": "1558-1561 als Prediger im Nonnenkloster Neuburg bei Heidelberg , von wo er 1561 an Bullinger schrieb ( Zürich StA E II 348 , 365 ) ; 1561-1572 in Boxberg- Wölchingen , dann in Freimersheim bei Alzey. Von 1550 bis 1570 ist er in den Schaffhauser Steuerbüchern als \"Usburger\" ( auswärts wohnender Bürger ) aufgeführt. - Lit. : Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2841", + "psc_text": "sermones in Cassinensi bibliotheca vidit noster Mabillonius. Rodulfus abbas monasterii S. Theodorici prope Rhemos, coram Roberto Flandrensium comite, et Danorum regina Vitam S. Theoderici (Saec. I Ben) jussit legi, ut scribit Adalgisus in lib. Mirac. ejus, cap. 15. Denique Patres congregationis Anglicanae statuunt (In cap. 53), ut « ducatur ad cellam hospitum, ubi a fratre cui mandatur cura hospitum legatur lectio ex I Joan., cap. IV, Charissimi, diligamus, etc., usque ad finem; et dicatur, Tu autem, Domine, et statim prosternat se coram hospite, deosculans terram, quo Christus in eo adoretur juxta regulam. » Secundo, statim post factam in ecclesia orationem, et exhibitum pacis osculum, antequam hospes duceretur in hospitium, fiebat hujusmodi lectio, ut videre est in libro Usuum Cisterciensium (Cap. 87): « Osculentur eos, et postmodum resideant, et lecta sententia, si expositione indiget hospes, exponatur ei; deinde ducatur ad hospitium, vel praesentetur hospitali; fratres autem redeant in claustrum; » et", + "candidate_score": 0.644957, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_27_29", + "bdc_text": "Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ; Magdalena , gest. 1586 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_610", + "psc_text": "« legerat juvenis libros antiquorum philosophorum, Virgiliique mendacia, quae nolebat jam nec audire, nec discipulos suos legere, Sufficiunt, inquiens, divini poetae vobis, nec egetis luxuriosa sermonis Virgilii vos pollui facundia; » quae totidem verbis de S. Maiolo scribit Syrus in ejus Vita lib. I, c. 14. Vide Vitam S. Odonis, saec. V Bened., et S. Hugonis abbatis Cluniac., auctore Hildeberto Coenoman., n. 18, apud Bollandum 29 April.; et Regul. S. Isid. cap. 9. Orationi frequenter incumbere. ] Exemplo S. Martini, de quo Severus Sulpitius scribit In ejus Vitae lib. I , quod « nunquam hora ulla vel momentum praeteriit, quo non aut orationibus incumberet, aut insisteret lectioni; quanquam etiam inter legendum, aut si quid aliud forte agebat, nunquam animum ab oratione laxabat; nimirum, ut fabriferrariis mos est, qui inter operandum pro quodam laboris levamine incudem suam feriunt, ita Martinus etiam, dum aliud agere videretur, semper 144 orabat. » Et certe,", + "candidate_score": 0.644904, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_27_29", + "bdc_text": "Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ; Magdalena , gest. 1586 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2841", + "psc_text": "sermones in Cassinensi bibliotheca vidit noster Mabillonius. Rodulfus abbas monasterii S. Theodorici prope Rhemos, coram Roberto Flandrensium comite, et Danorum regina Vitam S. Theoderici (Saec. I Ben) jussit legi, ut scribit Adalgisus in lib. Mirac. ejus, cap. 15. Denique Patres congregationis Anglicanae statuunt (In cap. 53), ut « ducatur ad cellam hospitum, ubi a fratre cui mandatur cura hospitum legatur lectio ex I Joan., cap. IV, Charissimi, diligamus, etc., usque ad finem; et dicatur, Tu autem, Domine, et statim prosternat se coram hospite, deosculans terram, quo Christus in eo adoretur juxta regulam. » Secundo, statim post factam in ecclesia orationem, et exhibitum pacis osculum, antequam hospes duceretur in hospitium, fiebat hujusmodi lectio, ut videre est in libro Usuum Cisterciensium (Cap. 87): « Osculentur eos, et postmodum resideant, et lecta sententia, si expositione indiget hospes, exponatur ei; deinde ducatur ad hospitium, vel praesentetur hospitali; fratres autem redeant in claustrum; » et", + "candidate_score": 0.644382, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_58_60", + "bdc_text": "im Mai 1558 \"wegen Zwinglianismus \" entlassen; 1558-1561 als Prediger im Nonnenkloster Neuburg bei Heidelberg , von wo er 1561 an Bullinger schrieb ( Zürich StA E II 348 , 365 ) ; 1561-1572 in Boxberg- Wölchingen , dann in Freimersheim bei Alzey. Von 1550 bis 1570 ist er in den Schaffhauser Steuerbüchern als \"Usburger\" ( auswärts wohnender Bürger ) aufgeführt. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1849", + "psc_text": "de Vulturno habetur in Vita S. Thomae abbatis Farfensis (Saec. III Ben.); quod scilicet congruis temporibus ad Farfense monasterium veniebant, « et hebdomadas suas in coquinae officio sicut et alii fratres in ipso faciebant monasterio. » Porro nullum hoc capite discrimen ponere videtur S. Benedictus inter coquinae hebdomadarios et mensae ministros: utrosque tamen distinguit cap. 38, ubi, agens de hebdomadario lectore, ait: Postea autem cum coquinae hebdomadariis, et servitoribus reficiat. Quem in locum Boherius in primo comment.: « An enim isti servitores per septimanas serviant, an per dies non curo, quia nec in Regula hoc reperio, sibi tamen vicissim hujus servitutis officium impendent. » Ubi manifeste servitores ab hebdomadariis coquinae, qui per totam septimanam serviebant, distinguit. Apud Cluniacenses tamen, Divionenses S. Benigni, et Cistercienses, hebdomadarii coquinae utrumque munus obibant. De Cluniacensibus audiendus est Udalricus (Lib. II, c. 35): « Finita hora post quam fratres sunt refecturi, celeriter exeunt, ut fabas", + "candidate_score": 0.643944, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_37_39", + "bdc_text": "Grübel , S. 6 ; Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2346", + "psc_text": "Ritibus, cap. 19. A Pentecoste autem tota aestate, si labores agrorum non habent monachi, aut nimietas aestatis non perturbat, quarta et sexta feria jejunent usque ad nonam. ] Quartae et sextae feriae jejunium retinuit etiam aestate sanctus Benedictus, utpote ab apostolis traditum 560 de quo canon 68 apostolorum: « Si quis episcopus, aut presbyter, aut diaconus, aut lector, aut cantor, sacram Quadragesimam Paschae, aut quartam feriam, aut Parasceven non jejunaverit, deponitor: praeterquam si imbecillitate impediatur corporis: sin laicus sit, communione privator. » Clemens in Constitut. apost. (Lib. V, cap. ult.) « Post hebdomadam jejunii in omni quarta feria et Parasceve praecipimus vobis ut jejunetis. » Sanctus Ignatius (Epist. 4 ad Phil.): « Quartis et sextis feriis jejunare non negligatis, ciborum reliquias pauperibus largientes. » Tertullianus (Lib. de Jejun.): « Cur stationibus quartam et sextam feriam sabbati dicamus, » jejunia suo more stationes appellans. Sanctus Clemens Alexandrinus (Lib. VII Strom.): «", + "candidate_score": 0.643938, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_38_40", + "bdc_text": "Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam : Horaz , Ars poetica , 412 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2729", + "psc_text": "Bernardus Cassinensis. Qua vero de arte loquatur sanctus Benedictus docet Hildemarus, nimirum « si sapit cantare, doceat alium cantum, vel etiam si scit grammaticam, tradat aliis, aut alias artes quae sunt utiles in monasterio, si sapit, doceat alios. » Ut nec otiosi sint, nec violentia laboris opprimantur, ut effugentur. » « Hoc est ne fugae, discessus, aut rebellionis causa ipsis detur, » inquit Bernardus Cassinensis. Simile statutum habetur in Regula S. Ferreoli: « Ut quis non valet insistere operi, det promptius operam lectioni; quicunque agrum non excolit, Deum dupliciter colat, et inter reliqua etiam hanc quaerat artem, ut paginam pingat digito, qui terram non praescribit aratro. Nullus ergo si quominus opera faciat, putet causam justae excusationis afferre, quia qui, ut supra diximus, agriculturam exercere non valet, legere, scribere, quod est praecipuum opus, piscium etiam providere capturam, rete texere, calceamenta fratribus praeparare, vel reliqua, quae similia sunt, facere atque implere potest.", + "candidate_score": 0.643893, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_37_39", + "bdc_text": "Grübel , S. 6 ; Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_516", + "psc_text": "Gravina ordinis S. Dominici, coenobia monachorum, quae octo et decem millia aureorum in pauperes 123 erogant; xenodochia passim occurrunt, quorum infirmi eorum expensis passim recreantur. Ter generales eleemosynae sexcentis et amplius distribuuntur; uberiores vero anniversariorum tempore juxta fundatorum intentionem profunduntur; certis quoque anni temporibus quinque vel sex millia hominum, saepe quatuor millia etiam foventur. Quis secretas recenseat iis secreto datas, qui mendicare erubescunt, virginibus praesertim nobilibus, viduis afflictis, pauperrimis sed nobilibus viris? In iis quoque charitatis affectus propensior, quorum fortunae vel dejectione, vel flammis, aliisve innumeris calamitatibus absumptae. » Haec ille in laudem nostrorum. Non vacat hic omnes omnium coenobiorum, multo minus singularium abbatum erga pauperes eleemosynas recensere; at certe nonnulla quorumdam facta praetermittere non possum, quorum exemplum posteris ad aedificationem inservire potest, et utinam ad imitationem! Hos inter excellit imprimis S. Ansbertus abbas Fontanellensis, qui, ut scribit Aigradus in ejus Vita, n. 21 Sec. II Bened., pag. 1054, «", + "candidate_score": 0.643884, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_37_39", + "bdc_text": "Grübel , S. 6 ; Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_950", + "psc_text": "ex hinc penitus ad mensuram dimitte; et memento quam saepe hujus nimietatis querimonia genitoris mei ac nostras aures inquietabat. » Longe modestior erat in construendis monachorum aedificiis magnus Benedictus abbas Anianensis (Saec. IV Bened., parte I): « non enim ornatis parietibus tegulisque rubentibus, vel pictis laquearibus, sed stramine vilique materia cooperire, vel facere domos decreverat: licet enim multiplex numerus fratrum augeretur, ille semper viliora et humiliora appetebat, » inquit Ardo in ejus Vita, n. 14. Scio tamen aliquos sanctissimos viros sumptuosa olim sibi construxisse coenobia; sed haec magnatum aut principum frequentius sumptibus, atque in hoc compassum est animalibus, ut loquitur Guillelmus abbas S. Theoderici ad fratres de Monte Dei scribens (De Vita solitar., c. 12), ubi praeclara et lectu quidem dignissima dicit, quae praetermittimus, ne longius materias protraxisse videamur. Haec retulisse hactenus 224 sufficiat ad memoriam antiquae illius simplicitatis et humilitatis quam in aedificiis praeferebant, quos imitari tenemur, patres nostri;", + "candidate_score": 0.643704, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_59_61", + "bdc_text": "1558-1561 als Prediger im Nonnenkloster Neuburg bei Heidelberg , von wo er 1561 an Bullinger schrieb ( Zürich StA E II 348 , 365 ) ; 1561-1572 in Boxberg- Wölchingen , dann in Freimersheim bei Alzey. Von 1550 bis 1570 ist er in den Schaffhauser Steuerbüchern als \"Usburger\" ( auswärts wohnender Bürger ) aufgeführt. - Lit. : Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2676", + "psc_text": "Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi cultum adduxisset, proximas adhibuit curas ut publicas scholas constitueret, « in quibus, ut loquitur Mabillonius noster (Praef. ad saec. III Bened., n. 38), inculta et efferata gens paulatim duros mores deponeret, et mansuetioribus sanctioribusque exculta disciplinis, humanius saperet. Non ignorabat S. Bonifacius quantum id novitiae fidei interesset: eo curas suas direxit, et in Fritislariensi primum asceterio, postea in Fuldensi, tum Trajecti ad Rhenum, aliisque in locis publicas aperuit scholas. Atque ne id genus exercitii eo mortuo insuper haberetur, scripsit epistolam ad Fulradum, magnae tunc in regno Francorum auctoritatis, in haec verba: Deprecor celsitudinem regis nostri pro nomine Christi Filii Dei,", + "candidate_score": 0.643629, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_3_5", + "bdc_text": "Sebastianus Grubelius Sebastian Grübel d. Ä. , symmysta meus , filium Sebastian Grubel d. J. , geb. um 1529 in St. Gallen , gest. 1595 in Schaffhausen , Sohn des Pfarrers Sebastian Grübel d.Ä . und der Waldburg ( a ) Rudolf ; war Studienkollege des Zürcher Lexikographen Josua Maler ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2667", + "psc_text": "viguisse litterarum studia modo probaverimus ex Vitis SS. Gildae, Samsonis et Maglorii, qui ab Eltuto abbate liberales artes didicerunt; et ex Vita S. Maclovii, qui in Brendani abbatis monasterio iisdem in studiis profecit. Idem demonstrari amplius posset tam ex Vita S. Constantini, num. 1, qui ex rege monachus factus, saeculo VI in claustro litteras edoctus, sacerdos ordinatur (Bolland, 11 Martii); tum ex Vita S. Columbani num. 9, qui Silenis abbatis disciplinae se subjiciens (Saec. II Ben.), « omnium divinarum Scripturarum studiis eum imbuit; » tum ex Vita S. Galli abbatis cap. 1, qui in Bencorensi monasterio (Saec. II Ben.), « superna gratia se praeveniente, tanto studio divinas epotavit Scripturas, ut de thesauro suo nova proferre posset et vetera; grammaticae etiam regulas, metrorumque subtilitates capaci consequeretur ingenio, » ut scribit Walfridus. Quam vero in Hiberniae monasteriis S. Columbanus deprehenderat disciplinam, eamdem secum in Gallias transtulit, maxime autem in Luxoviense coenobium (Saec.", + "candidate_score": 0.643449, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_59_61", + "bdc_text": "1558-1561 als Prediger im Nonnenkloster Neuburg bei Heidelberg , von wo er 1561 an Bullinger schrieb ( Zürich StA E II 348 , 365 ) ; 1561-1572 in Boxberg- Wölchingen , dann in Freimersheim bei Alzey. Von 1550 bis 1570 ist er in den Schaffhauser Steuerbüchern als \"Usburger\" ( auswärts wohnender Bürger ) aufgeführt. - Lit. : Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2583", + "psc_text": "manibus suis laborantes, eremitarum more, terram sarculo arabant, et respuentes animalia nec unam vaccam habebant; et si quando eis aliquis aliquid de lacte vel butyro offerret, jam non recipiebant. » Tales Bancorenses ( Vita S. August. Cant. episcop., saec. I), « quorum summa ultra duo millia censebatur; » et tamen « omnes labore manuum victitabant. » Tales ex nostris Fuldenses, quos S. Bonifacius ad Zachariam papam scribens asserit esse viros « strictae abstinentiae, absque carne et vino, absque sicera et servis, proprio manuum suarum labore contentos. » Tales ab eodem Bonifacio instituti Ordorpenses ( In Vita S. Bonif. c. 8, saec. III Ben. ), qui, teste S. Willibaldo, « propriis sibi, more apostolico, manibus victum vestitumque instanter laborando » acquirebant. Tales Vallisumbrosani, de quibus in Vita S. Aiberti legitur ( Apud Sur. 7 April. ): « Stricte et inviolabiliter observatur institutum et canon S. Benedicti, vivuntque laboribus manuum suarum. »", + "candidate_score": 0.64322, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_37_39", + "bdc_text": "Grübel , S. 6 ; Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3313", + "psc_text": "presbyteris textum hunc intelligendum esse docet ac probat antiqua monasteriorum nostrorum praxis; nam, ut scribit Petrus Venerabilis (Lib. II, epist. 11), « solebant clerici diversorum ordinum, canonici diversarum professionum, et ipsa Ecclesiae cacumina, episcopi dico, pontificalem dignitatem pro abjecta monachorum vilitate commutare, et de summis ecclesiasticorum honorum gradibus, ad humilem se hujus propositi ordinem inclinare. » Cui exemplo esse possunt S. Arnulfus Metensis, S. Claudius Bisuntinus, SS. Wulframnus et Amatus Senonenses, S. Hidulfus Trevirensis, Leydradus Lugdunensis, Adalbertus Bohemorum apostolus, Leo Ravennensis, Petrus Damiani Ostiensis, Brunus Signiensis, et alii quamplurimi, qui dimissis pontificalibus insignibus, humilem in claustro monachorum habitum gestare non dubitarunt. In monasterio se suscipi rogaverit. ] Acute observat Haeftenus S. P. Benedictum non, ut superius, dixisse converti voluerit, sed se suspici rogaverit; quia censentur clerici jam a saeculo conversi, cum clericalem statum arripiunt: quod probat ex concilio Cabillonensi, c. 5, quo prohibetur, « ne saeculares, qui nondum sunt ad", + "candidate_score": 0.643212, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_52", + "bdc_text": "de ecclesiae nostrae alumnoIn Frage kommt Joachim Pur ( Agricola ) aus Schaffhausen , geb. wohl um 1520 , immatrikuliert 1537 in Tübingen , 1540 vom Schaffhauser Rat mit drei anderen zum Studium ins Ausland geschickt ( von 1540-1543 Student in Straßburg? ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3148", + "psc_text": "lege quadam mandatorum Dei quasi manibus alienis faciendus est, et formandus in omni patientia, et in rota volubilis obedientiae, et in igne probationis suae plasmatoris et formatoris sui voluntati et arbitrio subdendus, etc. » Atque ita S. Plato in monasterium Symbolorum admissus, « omnia recte faciens, reprehendebatur coram hospitibus, et veluti si laudatus fuisset, perseverabat immotus: vir laude dignissimus legebat, audiente fraternitate, ut congruum erat; et velut si obsone vitioseque legisset, castigatus verecundabatur sapientissimus, etc., » quemadmodum scribit Theodorus Studita in ejus Vita, n. 12 (Bolland., 4 April.). Vide Petr. Blesens., epist. 13. Suscipiatur in congregatione. ] Post expletum scilicet annum, quod temporis spatium ad probandos tirones praefixerant sibi veteres monachi, ut patet ex hoc Cassiani testimonio (Lib. IV, cap. 7): « Cumque integro anno deserviens absque ulla querela suum circa peregrinos exhibuerit famulatum . . . admittendus ex hoc congregationi fratrum, alii traditur seniori, qui decem juvenibus praeest. »", + "candidate_score": 0.643016, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_37_39", + "bdc_text": "Grübel , S. 6 ; Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2095", + "psc_text": "sufficiat . . . . . Quando ergo ad sextam horam tempore aestivo, vel aliis temporibus reficiunt, tertia quadra ipsius dominici panis a cellerario per omnium annonas in cellario subtracta sera ante illud crudum pulmentarium inferendum mensis ponatur . . . . . ut ipsae solae partes cum crudo quocunque pulmentario mixto cum pomis, vel si quid de pulmentariis prandii remanserit fratrum coenae sufficiat. » Eamdem item sententiam confirmat primorum Cisterciensium praxis, qui regulam S. Benedicti ad litteram sibi servandam proposuerant; quibusque duplex tantum ad prandium pulmentum, unicum vero ex fructibus aut herbis crudis ad coenam ministrabatur, ut facili negotio colligi potest ex libro Usuum Cisterc., in cujus cap. 76, De prandio, ita habetur: « Porro cellerarius et coci provideant ut ambo pulmentaria priusquam campana pulsetur, si sic tamen abbas viderit expedire, per mensas disponant. » De tertio autem pulmentario nihil. Capite vero 83, De caena: « Post vesperas expleto", + "candidate_score": 0.642931, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_58_60", + "bdc_text": "im Mai 1558 \"wegen Zwinglianismus \" entlassen; 1558-1561 als Prediger im Nonnenkloster Neuburg bei Heidelberg , von wo er 1561 an Bullinger schrieb ( Zürich StA E II 348 , 365 ) ; 1561-1572 in Boxberg- Wölchingen , dann in Freimersheim bei Alzey. Von 1550 bis 1570 ist er in den Schaffhauser Steuerbüchern als \"Usburger\" ( auswärts wohnender Bürger ) aufgeführt. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2676", + "psc_text": "Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi cultum adduxisset, proximas adhibuit curas ut publicas scholas constitueret, « in quibus, ut loquitur Mabillonius noster (Praef. ad saec. III Bened., n. 38), inculta et efferata gens paulatim duros mores deponeret, et mansuetioribus sanctioribusque exculta disciplinis, humanius saperet. Non ignorabat S. Bonifacius quantum id novitiae fidei interesset: eo curas suas direxit, et in Fritislariensi primum asceterio, postea in Fuldensi, tum Trajecti ad Rhenum, aliisque in locis publicas aperuit scholas. Atque ne id genus exercitii eo mortuo insuper haberetur, scripsit epistolam ad Fulradum, magnae tunc in regno Francorum auctoritatis, in haec verba: Deprecor celsitudinem regis nostri pro nomine Christi Filii Dei,", + "candidate_score": 0.642451, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_27_29", + "bdc_text": "Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ; Magdalena , gest. 1586 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2895", + "psc_text": "53. Hujus instituti causa praecipua fuit, ne divinis contemplationibus mens devota a Deo avocetur; vix enim lingua effari aut intellectus capere potest quantis animum perturbationibus nimia et inordinata litterarum scriptio exagitet. « Quantus tumultus est in mente dictantium, verba sunt S. Bernardi (Epist. 89), ubi multitudo obstrepit dictionum, ubi orationum varietas et diversitas sensuum concurrit, ubi saepe respuitur quod occurrit, et requiritur quod excidit, ubi quid pulchrius secundum litteram, quid consequentius juxta sententiam, quid planius propter intelligentiam, quid utilius ad conscientiam, quid denique 692 cui, vel post, vel ante, ponatur, intentissime attenditur, multaque alia, quae a doctis in hujusmodi curiosius observantur! » Quantis animum pulsat motibus praeteritorum recordatio, charorum, propinquorum, et relictae patriae suavis memoria! Haec cum serio perpenderet quidam monachus (Casian. lib. V, cap. 32), et « ei post annos quindecim patris et matris, amicorumque multorum de provincia Ponti complures epistolae delatae fuissent, accipiens grandem fasciculum litterarum, diuque apud", + "candidate_score": 0.642146, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_38_40", + "bdc_text": "Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam : Horaz , Ars poetica , 412 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_950", + "psc_text": "ex hinc penitus ad mensuram dimitte; et memento quam saepe hujus nimietatis querimonia genitoris mei ac nostras aures inquietabat. » Longe modestior erat in construendis monachorum aedificiis magnus Benedictus abbas Anianensis (Saec. IV Bened., parte I): « non enim ornatis parietibus tegulisque rubentibus, vel pictis laquearibus, sed stramine vilique materia cooperire, vel facere domos decreverat: licet enim multiplex numerus fratrum augeretur, ille semper viliora et humiliora appetebat, » inquit Ardo in ejus Vita, n. 14. Scio tamen aliquos sanctissimos viros sumptuosa olim sibi construxisse coenobia; sed haec magnatum aut principum frequentius sumptibus, atque in hoc compassum est animalibus, ut loquitur Guillelmus abbas S. Theoderici ad fratres de Monte Dei scribens (De Vita solitar., c. 12), ubi praeclara et lectu quidem dignissima dicit, quae praetermittimus, ne longius materias protraxisse videamur. Haec retulisse hactenus 224 sufficiat ad memoriam antiquae illius simplicitatis et humilitatis quam in aedificiis praeferebant, quos imitari tenemur, patres nostri;", + "candidate_score": 0.641838, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_27_29", + "bdc_text": "Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ; Magdalena , gest. 1586 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_696", + "psc_text": "loci compellat, nec in coemeteria quidem ipsarum ecclesiarum, ubi ad tempus corpus ejus requieverat, mulieribus introire liceat. » Haec Turgottus sub finem saeculi XI scribebat. Sed praeclara sunt ea quae de Thorneiensi monasterio refert Guillelmus Malmesburiensis Lib. IV de Pont. Angl., sub fin. : « Ibi solitudo ingens ad quietem data monachis, ut eo tenacius haereant superis, quo castigatius mortales conspicantur. Femina si ibi videtur, monstro habetur; maribus advenientibus quasi angelis plauditur. Caeterum ibi nullus nisi momentanee conversatur. » Quam in Anglia hauserat disciplinam S. Bonifacius, hanc in Germaniam profectus, in monasteriis a se constructis ibidem refudit, ecclesiarum aditu feminis prorsus interdicto, maxime vero in Fuldensi omnium nobilissimo, cujus basilica uni S. Liobae ob reverentiam S. martyris patebat, ut testatur Rudolfus monachus in Vita S. Liobae cap. 22 Saec. III Bened., part. II, pag. 256 , his verbis: « Interdum etiam et ad monasterium Fuldensium monachorum causa orationis venire solebat,", + "candidate_score": 0.641811, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_52", + "bdc_text": "de ecclesiae nostrae alumnoIn Frage kommt Joachim Pur ( Agricola ) aus Schaffhausen , geb. wohl um 1520 , immatrikuliert 1537 in Tübingen , 1540 vom Schaffhauser Rat mit drei anderen zum Studium ins Ausland geschickt ( von 1540-1543 Student in Straßburg? ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2653", + "psc_text": "orbis Christiani ornamentum. Hic enim in Syriae solitudinem secedens, insignem illam bibliothecam quam summo studio impendioque Romae sibi paraverat, indeque Hierosolymam asportari fecerat, secum attulit. Porro quibus in eremo studiis 634 vacaret, ipse nos docet his verbis (Epist. 4): « Dum essem, inquit, juvenis, et solitudinis me deserta vallarent, incentiva vitiorum, ardoremque naturae ferre non poteram; quem cum crebris jejuniis frangerem, mens tamen cogitationibus aestuabat. Ad quam edomandam cuidam fratri, qui ex Hebraeis crediderat, me in disciplinam dedi; ut post Quintiliani acumina, Ciceronis fluvios, gravitatemque Frontonis, et lenitatem Plinii, alphabetum discerem, et stridentia anhelantiaque verba meditarer. Quid ibi laboris insumpserim, quid sustinuerim difficultatis, quoties desperaverim, quoties cessaverim, et contentione discendi rursus incoeperim; testis est conscientia tam mea qui passus sum, quam eorum qui mecum duxerunt vitam; et gratias ago Domino, quod de amaro semine litterarum dulces fructus carpo. » Longum hic foret per omnes insignes illos doctissimosque monachos excurrere, quorum", + "candidate_score": 0.641405, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_38_40", + "bdc_text": "Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam : Horaz , Ars poetica , 412 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2672", + "psc_text": "multis potest exemplis confirmari, nimirum saeculo VII Theodorus ex monacho Cantuariensis episcopus, et Adrianus abbas (Saec. II Ben.) « quia litteris sacris simul et saecularibus abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant, ita ut metricae artis, astronomicae, et arithmeticae, ecclesiasticae disciplinam inter sacrorum apicum volumina suis auditoribus contraderent, » ex Vita sancti Theodori num. 5. Huetbertus etiam abbas (Ibid.) in Wiremuthensi coenobio « a primis pueritiae temporibus non solum regularis observantia disciplinae institutus; sed et scribendi, cantandi, legendi, ac docendi fuerat non parva exercitatus industria, » ex libro II de Vita S. Benedicti Biscopi n. 18. His adjungendus est Beda Venerabilis, qui, ut scribit Cuthbertus ejus discipulus in ejus Vita n. 2 (Saec. III Ben.), in Girwensi monasterio « infantulus bonae spei et divina et saeculari litteratura diligenter imbuitur . . . . . Et cum in Latina erudiretur lingua, Graecae quoque", + "candidate_score": 0.640817, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_27_29", + "bdc_text": "Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ; Magdalena , gest. 1586 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2651", + "psc_text": "eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in scriptis Romanis, Graecis et Aegyptiacis. » His, praeter Basilium Magnum, Gregorium Theologum, Joannem Chrysostomum, Ephrem Diaconum, qui non minus doctrina quam vitae sanctimonia eremum illustrarunt, addere possemus etiam insignem et admirabilem Orabbatem montis Nitriae (Ibid., cap. 9), qui a fratribus visitatus « statim convertebatur ad doctrinam, erat enim valde peritus litterarum; » celebrem Evagrium Diaconum (Ibid., c. 86), qui composuit tres libros sacros monachorum; sed praesertim illustrem Silvaniam virginem, quae, ut scribit Palladius (Ibid., c. 143), « erat doctissima, doctrinam amore complexa, noctes uberi oleo a se illuminatas mutabat in dies, omnia antiquorum qui commentarios ediderunt scripta percurrens, Origenis tricies", + "candidate_score": 0.640777, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_52", + "bdc_text": "de ecclesiae nostrae alumnoIn Frage kommt Joachim Pur ( Agricola ) aus Schaffhausen , geb. wohl um 1520 , immatrikuliert 1537 in Tübingen , 1540 vom Schaffhauser Rat mit drei anderen zum Studium ins Ausland geschickt ( von 1540-1543 Student in Straßburg? ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2670", + "psc_text": "gratia monachi destinarentur, sicuti discimus ex Vita S. Frodoberti abbatis Cellensis n. 6. Hoc saeculo vigebant in praecipuis, si non in omnibus Galliae monasteriis scientiae: in Longoretico Francardus, ejusdem loci postea abbas, « erat nutritor et doctor filiorum nobilium, » ex visione Baronti n. 11. In Pictaviensi S. Hilarii Aicadrus, postea abbas Gemmeticensis (Ibid.), Ansfrido monacho, sapientia famosissimo, puer ad erudiendum traditus, ex ejus Vita cap. 1 (Ibid.). In Solemniacensi, « susceptum B. Tillonem Elegius sancto Remaclo Solemniacensis monasterii sui abbati tradidit nutriendum atque litteris imbuendum . . . . qui sic tam saecularibus quam divinis institutionibus instruendum . . . . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres", + "candidate_score": 0.640718, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_27_29", + "bdc_text": "Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ; Magdalena , gest. 1586 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2652", + "psc_text": "litterarum; » celebrem Evagrium Diaconum (Ibid., c. 86), qui composuit tres libros sacros monachorum; sed praesertim illustrem Silvaniam virginem, quae, ut scribit Palladius (Ibid., c. 143), « erat doctissima, doctrinam amore complexa, noctes uberi oleo a se illuminatas mutabat in dies, omnia antiquorum qui commentarios ediderunt scripta percurrens, Origenis tricies centena millia versuum, Gregorii, et Stephani, et Pierii, et Basilii, et quorumdam aliorum praestantis virtutis virorum millia ducenta et quinquaginta non leviter nec temere haec percurrens, sed elaborate septies vel octies unumquemque librum perlegens, etc. » At prae omnibus spectandus videtur S. Hieronymus, non modo ordinis monastici, sed etiam totius orbis Christiani ornamentum. Hic enim in Syriae solitudinem secedens, insignem illam bibliothecam quam summo studio impendioque Romae sibi paraverat, indeque Hierosolymam asportari fecerat, secum attulit. Porro quibus in eremo studiis 634 vacaret, ipse nos docet his verbis (Epist. 4): « Dum essem, inquit, juvenis, et solitudinis me deserta vallarent, incentiva", + "candidate_score": 0.640404, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_27_29", + "bdc_text": "Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ; Magdalena , gest. 1586 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2623", + "psc_text": "Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi docendi et praedicandi, uti ipse testatur in quodam sermone his verbis (Serm. 10, in psal. XC): « Quod aliquoties vobis loquimur praeter consuetudinem ordinis nostri, non nostra id agimus praesumptione, sed de voluntate venerabilium fratrum et coabbatum nostrorum, qui id nobis etiam injungunt, quod tamen sibi passim nolunt omnino licere. Nempe aliam mihi rationem et singularem necessitatem esse noverunt; neque enim modo loquerer vobis, si possem laborare vobiscum. Illud forte vobis efficacius verbum fieret, sed et conscientiae meae magis acceptum. Caeterum quando id mihi peccatis meis exigentibus, et onerosi hujus, ut ipsi scitis, tam multiplici infirmitate corporis, et ipsa quoque", + "candidate_score": 0.640284, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_27_29", + "bdc_text": "Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ; Magdalena , gest. 1586 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2657", + "psc_text": "abbatis Viennensis exemplum (Lib. IV, epist. 11. Vid. epist. 3), in cujus epitaphio ita canit Sidonius Apollinaris: Germani decus et dolor Mamerti, Mirantum unica pompa episcoporum, Hoc dat cespite membra Claudianus. Triplex bibliotheca quo magistro Romana, Attica, Christiana fulsit: 635 Quam totam monachus virente in aevo Secreta bibit institutione. Orator, dialecticus, poeta. Tractator, geometra, musicusque. Doctus solvere vincula quaestionum, Et verbi gladio secare sectas, Si quae catholicam fidem lacessunt. Circa idem tempus Lupus episcopus in prospectu urbis Trecensis construxit sibi monasterium, in quo beatus Polichronius, Virdunensis postea futurus episcopus, erudiendus a parentibus, traditus legitur in Hugonis Flaviniacensis Chronico. Eo loci cum Polichronio doctrinae scientiis imbuti fuerunt Severus Trevirensis, Albinus Catalaunensis, Aventinus Trecensis episcopi, et S. Aemilianus: omnes vitae merito et sanctitate insignes. Idem de Britanniae monachis asserendum esse constat, tum ex vita S. Gildae abbatis Ruyensis (Saec. I Bened.), qui sub finem saeculi V abbati « Hilduto traditur imbuendus, qui", + "candidate_score": 0.639906, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_27_29", + "bdc_text": "Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ; Magdalena , gest. 1586 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1196", + "psc_text": "antiquam atque ab apostolis traditam consuetudinem, cujus meminit Liturgia S. Marci: « State audiamus S. Evangelium. » Missa S. Basilii: « Legitur Evangelium stantibus omnibus cum timore et reverentia. » Constitutiones apostolicae apud Clementem (Lib. II, cap. 57): « Cum legitur Evangelium, presbyteri et diaconi, universusque populus magno cum silentio stent. » S. Germani Theoria mystica: « Verbum Dei est, audiamus recti S. Evangelium. » Rodulfus, in Vita Rabani, n. 42 (Saec. IV, part. II): « Cum in ecclesia publice missarum agerentur solemnia, et lectio legeretur Evangelii stantibus omnibus juxta morem cum silentio et reverentia. » Idipsum ab Anastasio papa auctoritate apostolica firmatum scribit Anastasius Bibliothecarius in illius Vita, et Micrologus in lib. de Observ. eccles., c. 9. Exstat hac de re ejus constitutio in Gratiani decreto (De Cons. dist. 1, c. Apostolica) his verbis concepta; « Apostolica auctoritate mandamus, dum sancta Evangelia in ecclesia recitantur, sacerdotes et caeteri omnes", + "candidate_score": 0.639881, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_58_60", + "bdc_text": "im Mai 1558 \"wegen Zwinglianismus \" entlassen; 1558-1561 als Prediger im Nonnenkloster Neuburg bei Heidelberg , von wo er 1561 an Bullinger schrieb ( Zürich StA E II 348 , 365 ) ; 1561-1572 in Boxberg- Wölchingen , dann in Freimersheim bei Alzey. Von 1550 bis 1570 ist er in den Schaffhauser Steuerbüchern als \"Usburger\" ( auswärts wohnender Bürger ) aufgeführt. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1809", + "psc_text": "praeterire factum S. Stephani, abbatis Obazinensis, ordinis Cisterciensis (Tom. IV, Miscel. Baluz.), cujus cum Petrus prior aliquos solidos ex simplicitate potius quam ex cupiditate occultasset: « hoc cum abbati compertum esset, in tantum commotus est, ut eum ab officio suo deponeret, et in quadam cella remotiore habitare praeciperet; ubi per aliquos annos in multa afflictione degens, tandem vocante Domino a terrenis ad coelestia, a labore ad requiem, a peregrinatione ad patriam feliciter emigravit. » Haec quoad Cistercienses, quorum antiquas Definitiones dist. 7, cap. 7, videsis. Antiqua Carthusiensium statuta adversus proprietarios ita definiunt (Part. II, cap. 22, § 19): « Singulis annis a Circumcisione usque ad Quinquagesimam conversi et redditi: monachi vero a Quinquagesima usque ad Ramos palmarum quidquid habent ostendant et exponant voluntati prioris; et in ipsa dominica Ramis palmarum omnes tam monachi quam conversi et redditi conveniant in capitulo monachorum, ibique, non praemisso alio sermone, tractetur de consuetudinibus ordinis,", + "candidate_score": 0.639693, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_38_40", + "bdc_text": "Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam : Horaz , Ars poetica , 412 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_610", + "psc_text": "« legerat juvenis libros antiquorum philosophorum, Virgiliique mendacia, quae nolebat jam nec audire, nec discipulos suos legere, Sufficiunt, inquiens, divini poetae vobis, nec egetis luxuriosa sermonis Virgilii vos pollui facundia; » quae totidem verbis de S. Maiolo scribit Syrus in ejus Vita lib. I, c. 14. Vide Vitam S. Odonis, saec. V Bened., et S. Hugonis abbatis Cluniac., auctore Hildeberto Coenoman., n. 18, apud Bollandum 29 April.; et Regul. S. Isid. cap. 9. Orationi frequenter incumbere. ] Exemplo S. Martini, de quo Severus Sulpitius scribit In ejus Vitae lib. I , quod « nunquam hora ulla vel momentum praeteriit, quo non aut orationibus incumberet, aut insisteret lectioni; quanquam etiam inter legendum, aut si quid aliud forte agebat, nunquam animum ab oratione laxabat; nimirum, ut fabriferrariis mos est, qui inter operandum pro quodam laboris levamine incudem suam feriunt, ita Martinus etiam, dum aliud agere videretur, semper 144 orabat. » Et certe,", + "candidate_score": 0.639624, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1891", + "psc_text": "dare hujusmodi servitoribus legumina, vel olera, in parva tamen quantitate, et modica, respectu prandentium, quod non reprobo, » inquit. Sed hoc 453 praeter Regulam S. P. Benedicti; quamvis id aliquando permittant Bursfeldenses, in quorum Caeremoniali reperio (Dist. 3, c. 17): « Diebus quibus uti licet mixto, poterit abbas, quibus necessarium viderit, loco mixti pulmentarium aliquod indulgere. » Addit Boherius: « Vidi in quibusdam magnis monasteriis dare panem sine certa mensura hujusmodi praegustantibus; sed magister novitiorum, quia ibi consueverunt pueri confluere, faciebat signum sufficientiae; et tunc uno momento omnes pariter recedebant. » In diebus autem solemnibus usque ad missas sustineant. ] Hujus exceptionis varias rationes afferunt antiqui Regulae commentatores. Imprimis Hildemarus mentem suam ita explicat: « Consuetudo namque fuit in illa terra, sicut et hodie faciunt canonici, post missam statim incipere sextam. Voluit itaque B. Benedictus tollere hanc consuetudinem; ideo dixit usque ad missam sustineant, ut dum ante missam non audet", + "candidate_score": 0.639294, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_59_61", + "bdc_text": "1558-1561 als Prediger im Nonnenkloster Neuburg bei Heidelberg , von wo er 1561 an Bullinger schrieb ( Zürich StA E II 348 , 365 ) ; 1561-1572 in Boxberg- Wölchingen , dann in Freimersheim bei Alzey. Von 1550 bis 1570 ist er in den Schaffhauser Steuerbüchern als \"Usburger\" ( auswärts wohnender Bürger ) aufgeführt. - Lit. : Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2675", + "psc_text": "in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a religiosissimo praefecto litteras didici. » Circa idem tempus Joannes Moschus presbyter et monachus in monasterio S. Theodosii abbatis et archimandritae, omnium quae Jerosolymis erant coenobiorum, varia peragravit loca, lustravitque monasteria; quo in itinere viros etiam doctissimos et philosophos disciplinae et studiorum gratia visitavit, uti ipse testatur in eo quod adornavit, Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi", + "candidate_score": 0.638912, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2504", + "psc_text": "« Id est in domo cujuslibet artis, » inquit Boherius. Quamvis Paulus Augustinus a Janua, Theobaldus Artaldus, et quaedam versiones Gallicae hunc textum intelligant de mensae ministerio. In pistrino. ] Pistrinum Boherio « est locus ubi farina deponitur, et fit panis. Et haec quidem parare, inquit, monachorum est. » Nimirum per vices olim in quibusdam saltem monasteriis fratres id praestabant, ut patet ex Vita S. Samsonis (Num. 16, saec. I Ben.): « Frater autem ejusdem presbyteri vicissentibus se per ordinem caeteris monachis hujus monasterii pistor effectus est. » Et in Vita S. Austrebertae (Saec. III Ben.): « Erat consuetudo ut vicissim a sororibus coquerentur panes. » 599 Aut fregerit quidpiam. ] Quanta severitate veteres monachi eos plecterent qui aliquid fregissent docet Cassianus his verbis (Lib. IV, cap. 16): « Si quis gillonem fictilem, quem baucalem nuncupant, casu aliquo fregerit, non aliter negligentiam suam quam publica diluet poenitentia; cunctisque in synaxi", + "candidate_score": 0.638694, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_38_40", + "bdc_text": "Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam : Horaz , Ars poetica , 412 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3529", + "psc_text": "Hildemarus haec verba non ad imperia, sed ad opera quae injunguntur refert: nimirum virgulam post consideratus ponens, reliqua consequenter ita legit: Et sive secundum Deum, sive secundum saeculum sit opera quam injungit, discernat atque temperet. Quod ideo fecit, inquit Bernardus Cassinensis, « propter hoc quod in aliquibus regulis est bis illud sit; dicit enim alia littera: Sit providus et consideratus, sive secundum Deum, sive secundum saeculum sit. Ubi vero, inquit, non est nisi unum sit, non est necessaria haec expositio Pauli (id est Hildemari, quem sub nomine Pauli consuevit citare). Ubi vero est bis illud sit, expositio est bona: et puto illam litteram, ubi est bis, esse meliorem. » Vulgatam tamen lectionem, quam etiam habet vetustissimus codex Oxoniensis, praeferendam esse censet Menardus, ita ut verbum substantivum sint referatur ad imperia, citatque Smaragdum hunc locum ita explicantem: « Imperia secundum saeculum sunt, quae 846 ad corpus spectant, ut sunt arare, metere;", + "candidate_score": 0.638488, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_38_40", + "bdc_text": "Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam : Horaz , Ars poetica , 412 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_951", + "psc_text": "Guillelmus abbas S. Theoderici ad fratres de Monte Dei scribens (De Vita solitar., c. 12), ubi praeclara et lectu quidem dignissima dicit, quae praetermittimus, ne longius materias protraxisse videamur. Haec retulisse hactenus 224 sufficiat ad memoriam antiquae illius simplicitatis et humilitatis quam in aedificiis praeferebant, quos imitari tenemur, patres nostri; quae tamen in eos cadere nolumus, qui, pene emortuam excitantes in coenobiis regularem disciplinam, collapsa restaurant aedificia, quatenus solida atque in aeternum, si fieri possit, duratura pietati aedificia et congruas locorum dignitati ac celebritati aedes restituant; congruas, inquam, locorum dignitati. Neque enim decorum fuerit basilicis augustissimis, quas regum aliorumque fidelium pietas monachis erexit, ac superbissimis principum mausolieis, rudes circumponere casas: quanquam ab his etiam locis longe abesse debeat vana et inanis ornamentorum ostentatio; alioquin merito redundabit in nos illud Hieronymi ad Heliodorum (Epist. 1): « Filius hominis non habet ubi caput reclinet, et tu amplas porticus et ingentia tectorum spatia", + "candidate_score": 0.638202, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_59_61", + "bdc_text": "1558-1561 als Prediger im Nonnenkloster Neuburg bei Heidelberg , von wo er 1561 an Bullinger schrieb ( Zürich StA E II 348 , 365 ) ; 1561-1572 in Boxberg- Wölchingen , dann in Freimersheim bei Alzey. Von 1550 bis 1570 ist er in den Schaffhauser Steuerbüchern als \"Usburger\" ( auswärts wohnender Bürger ) aufgeführt. - Lit. : Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1809", + "psc_text": "praeterire factum S. Stephani, abbatis Obazinensis, ordinis Cisterciensis (Tom. IV, Miscel. Baluz.), cujus cum Petrus prior aliquos solidos ex simplicitate potius quam ex cupiditate occultasset: « hoc cum abbati compertum esset, in tantum commotus est, ut eum ab officio suo deponeret, et in quadam cella remotiore habitare praeciperet; ubi per aliquos annos in multa afflictione degens, tandem vocante Domino a terrenis ad coelestia, a labore ad requiem, a peregrinatione ad patriam feliciter emigravit. » Haec quoad Cistercienses, quorum antiquas Definitiones dist. 7, cap. 7, videsis. Antiqua Carthusiensium statuta adversus proprietarios ita definiunt (Part. II, cap. 22, § 19): « Singulis annis a Circumcisione usque ad Quinquagesimam conversi et redditi: monachi vero a Quinquagesima usque ad Ramos palmarum quidquid habent ostendant et exponant voluntati prioris; et in ipsa dominica Ramis palmarum omnes tam monachi quam conversi et redditi conveniant in capitulo monachorum, ibique, non praemisso alio sermone, tractetur de consuetudinibus ordinis,", + "candidate_score": 0.637535, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_58_60", + "bdc_text": "im Mai 1558 \"wegen Zwinglianismus \" entlassen; 1558-1561 als Prediger im Nonnenkloster Neuburg bei Heidelberg , von wo er 1561 an Bullinger schrieb ( Zürich StA E II 348 , 365 ) ; 1561-1572 in Boxberg- Wölchingen , dann in Freimersheim bei Alzey. Von 1550 bis 1570 ist er in den Schaffhauser Steuerbüchern als \"Usburger\" ( auswärts wohnender Bürger ) aufgeführt. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2841", + "psc_text": "sermones in Cassinensi bibliotheca vidit noster Mabillonius. Rodulfus abbas monasterii S. Theodorici prope Rhemos, coram Roberto Flandrensium comite, et Danorum regina Vitam S. Theoderici (Saec. I Ben) jussit legi, ut scribit Adalgisus in lib. Mirac. ejus, cap. 15. Denique Patres congregationis Anglicanae statuunt (In cap. 53), ut « ducatur ad cellam hospitum, ubi a fratre cui mandatur cura hospitum legatur lectio ex I Joan., cap. IV, Charissimi, diligamus, etc., usque ad finem; et dicatur, Tu autem, Domine, et statim prosternat se coram hospite, deosculans terram, quo Christus in eo adoretur juxta regulam. » Secundo, statim post factam in ecclesia orationem, et exhibitum pacis osculum, antequam hospes duceretur in hospitium, fiebat hujusmodi lectio, ut videre est in libro Usuum Cisterciensium (Cap. 87): « Osculentur eos, et postmodum resideant, et lecta sententia, si expositione indiget hospes, exponatur ei; deinde ducatur ad hospitium, vel praesentetur hospitali; fratres autem redeant in claustrum; » et", + "candidate_score": 0.637365, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_86_88", + "bdc_text": "Agricola berichtet darin über ein Gespräch mit Straßburger Predigern , wohl aus dem Jahr 1545 , die ihn über den Grund seines Exils und die Abendmahlsfeier in [ Schaffhausen ] und [ Zürich] befragten ; Agricola äußerte daraufhin scharfe Kritik , u.a . am lauten Geräusch beim Brechen des Brotes und an der auch durch Heranwachsende vorgenommenen Austeilung .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1555", + "psc_text": "nisi forte talis esset ejus culpa, quae redderet inhabilem ad sacrum ordinem, abstinere deberet ab excommunicatione, « quia, inquit, si in majori culpa excommunicatus fuerit, si presbyter est, non debet missam cantare; si autem non est presbyter, nec debet esse. » Idem docet in cap. 23. Quarto. S. Benedictus tam sanctimonialibus quam monachis Regulam scripsit, quarum tamen abbatissae non possunt excommunicare. Sed non omnia quae Regula sancta praescribit sanctimonialibus conveniunt, ut sunt ea quae de sacerdotibus et de excommunicatione leguntur, quod tamen non impedit quominus ea quae suo statui conveniunt, in delinquentes decernere queant earum abbatissae, ut sunt privare a mensa, a sororum consortio excludere, et caetera hujusmodi, quae in Bethleemitico monasterio Paulam egisse memorat S. Hieronymus his verbis ( Epitaph. Paulae ): « Quam linguosam, garrulam, procacem, rixisque perspexerat delectari, et saepius commonitam nolle converti, inter ultimas, et extra conventum sororum ad fores triclinii orare faciebat, et separatim cibum", + "candidate_score": 0.637163, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_38_40", + "bdc_text": "Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam : Horaz , Ars poetica , 412 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1363", + "psc_text": "retulimus in lib. I de Antiq. monachor. Ritib., c. 2, 3, 4, 9 et 11. Scio equidem aliquos prolixitatem illam in psalmodia non ita probasse, ut sunt Guillelmus abbas S. Theoderici in epistola ad fratres de Monte Dei, et Petrus Blesensis ad monachum quemdam Carthusianum, quem ad Cluniacenses transire meditantem ita dehortatur (Epist. 86): « Quid, quaeso, dulcedinis aut devotionis invenies apud eos quibus versa est in nauseam numerosa atque confusa iteratio, atque farsura psalmorum. Paulus dicit: Psallam spiritu, psallam et mente. Si psallentibus non adsit devotio, licet eumdem psalmum millies repetant, non est hic psalmus jucunda decoraque laudatio. » Sed postea zeli sui fervorem paulo temperavit, ad M. abbatem de Evesham sic scribens (Ep. 97): « Fateor quod psalmodiae prolixitas, si ex devotione procedit, saluberrima est; si acediam habet sociam, occupatio tamen est honesta; si vagos excursus mentis omnino non reprimit, per eam saltem studiis honestioribus assuescit. » Caeterum", + "candidate_score": 0.637076, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_86_88", + "bdc_text": "Agricola berichtet darin über ein Gespräch mit Straßburger Predigern , wohl aus dem Jahr 1545 , die ihn über den Grund seines Exils und die Abendmahlsfeier in [ Schaffhausen ] und [ Zürich] befragten ; Agricola äußerte daraufhin scharfe Kritik , u.a . am lauten Geräusch beim Brechen des Brotes und an der auch durch Heranwachsende vorgenommenen Austeilung .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2012", + "psc_text": "Craesbeeck loquitur, « senes intelligi hic videntur ii qui adeo exacta et decrepita sunt aetate, ut prae senio communia religionis onera ferre non valeant; et propterea a communi mensa, a communi lege jejunandi, templum frequentandi, manibus laborandi, etc., merito eximuntur, qui emeriti recte dici possunt. » Licet natura humana trahatur ad misericordiam in his aetatibus, senum videlicet et infantum; tamen et regulae auctoritas eis prospiciat. ] Id est propitia eis inspiciat, inquit Boherius. Consideretur semper in eis imbecillitas, et nullatenus eis districtio regulae teneatur in alimentis. ] Hoc est sive in qualitate, sive in quantitate ciborum, ut loquitur Turrecremata. Adde sive in refectionis hora, juxta illud Basilii Magni: Refectionis tempus, et mensura, et qualitas pueris competenter discernatur (Regul. fus. cap. 15) : a fortiori senioribus. Atque ita ante alios reficiant, in majori quantitate cibos sumant, consueta solventes jejunia, et pluries in die comedentes, id enim unica refectione haud posset aetas", + "candidate_score": 0.636947, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_3_5", + "bdc_text": "Sebastianus Grubelius Sebastian Grübel d. Ä. , symmysta meus , filium Sebastian Grubel d. J. , geb. um 1529 in St. Gallen , gest. 1595 in Schaffhausen , Sohn des Pfarrers Sebastian Grübel d.Ä . und der Waldburg ( a ) Rudolf ; war Studienkollege des Zürcher Lexikographen Josua Maler ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1081", + "psc_text": "in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium in stratu suo collocare se consueverat. ut habent ejus acta n. 14. Idem viguisse in Longoretico monasterio discimus ex Visione Baronti, n. 7, saeculo II Bened.; in Pauliacensi sanctimonialium ex Vita S. Austrobertae, n. 15, saec. III, part. I; in Lindisfarnensis ex Carmine Ethilvulfi monachi cap. 10, 21, 22; in monasterio S. Corbiniani ex ejus Vita auctore Aribone n. 3, denique in Suessionensi B. M. Parthenone aliis in ecclesia vigiliis et orationibus insistentibus, aliae post nocturnum officium dormire permittebantur ex Vita S. Drausii episc., n. 17, apud Bolland., 5 Martii. Sed haec merae indulgentiae, et praeter Regulam S. Benedicti, quae", + "candidate_score": 0.636782, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3446", + "psc_text": "Boherius, prius Haeftenus. Fundamentum Boherii est maxime, quia fratres perfecte non convertuntur, nisi per professionem monasticam, per quam tunc primum duntaxat in congregatione suscipi et reputari incipiunt. Contrarium elicit Haeftenus (Lib. III, tract. 3, disq. 6) ex ipso S. Regulae textu, quem ipse S. Benedictus quasi exponens, dicit, ut qui secunda hora diei venerit in monasterium, juniorem se noverit illius esse qui prima diei hora accesserit. Quem locum non de professione, sed de ingressu in monasterium intelligendum esse contendit; cum vix fieri possit ut unus prima hora, alter secunda professionem emittat; sed si plures una hora profiteri necesse sit, eadem hora, non diversis, vota pronuntiare experientia docuerit: quod confirmat auctoritate Petri Walnen, et Walloncapellii, qui idem sentiunt. Et certe ita observatum fuisse olim apud nostros Dionysianos a majoribus accepi. In Institutionibus etiam ordinis Cisterciensis haec lego (Dist. 10, cap. 2, et Antiq. Definit. dist. 11, c. 2): « Novitiorum autem", + "candidate_score": 0.636696, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_57_59", + "bdc_text": "1555-1558 in Ditzingen ; im Mai 1558 \"wegen Zwinglianismus \" entlassen; 1558-1561 als Prediger im Nonnenkloster Neuburg bei Heidelberg , von wo er 1561 an Bullinger schrieb ( Zürich StA E II 348 , 365 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3295", + "psc_text": "non liceat eis susceptum habitum unquam dimittere, sed convicti quod tonsuram aut religiosam vestem aliquando habuerint, in religionis cultu habituque, velint, nolint, permanere cogantur. » Concilium Triburiense (Can. 6): « Quem progenitores ad monasterium tradiderunt, et in ecclesia coepit canere et legere, nec uxorem ducere, nec monasterium deserere poterit; sed si discesserit, reducatur; si tonsuram dimiserit, rursus tondeatur; uxorem si usurpaverit, dimittere compellatur. » His accedit Gregorii papae II ad S. Bonifacium Germanorum apostolum, qui summum pontificem hac de re consufuerat, responsum, cujus verba expressit concilium Wormatiense a nobis supra relatum; hinc Lambertus quidam apud Gratianum, qui invitus inter octavum et decimum annum a patre cuculla indutus fuerat, nec multo post ab episcopo etiam invitus habitum monachicum acceperat, postea reclamans a Nicolao I pontifice absolvitur et dispensatur, non quia minori aetate veste monastica indutus postea reclamavit, sed quia invitum pater cuculla induisset, nec manum ejus palla altaris involvisset, nulla ab", + "candidate_score": 0.636644, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_59_61", + "bdc_text": "1558-1561 als Prediger im Nonnenkloster Neuburg bei Heidelberg , von wo er 1561 an Bullinger schrieb ( Zürich StA E II 348 , 365 ) ; 1561-1572 in Boxberg- Wölchingen , dann in Freimersheim bei Alzey. Von 1550 bis 1570 ist er in den Schaffhauser Steuerbüchern als \"Usburger\" ( auswärts wohnender Bürger ) aufgeführt. - Lit. : Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2687", + "psc_text": "ingressa, et ad probationem cum aliis novitiis admissa cum fuisset, domnus abbas Gothefridus, inquit Vitae scriptor et connovitius, « qui tunc praeerat monasterio Schonaugiensi 642, audiens Joseph inter fratres legentem et psallentem, intellexit quod in studio discendi non modicum neglectus fuerit. Ideoque nescio quo pacto, quo merito, cum ego nuper venissem de saeculo adolescens erudiendus et instituendus, ipsum mihi commendavit, ut infra domum probationis quoad possem erudirem, regerem, instruerem. Feci quod potui, etc. » Et certe si non studuissent, unde tot viros eruditissimos ad episcopales cathedras, et ad haereticos profligandos, maxime Albigenses, Ecclesiae subministrare potuissent? De subsequentibus saeculis supervacaneum est dicere; sufficient conciliorum summorumque pontificum decreta ad eos revincendos qui nullas asserunt exstare sanctiones ecclesiasticas quibus permittantur aut praecipiantur monachis studia. Concilii Aquisgranensis supra citata non revocamus statuta. Celebris est edita in concilio Viennensi Clementis V decretalis, in qua inter alia ad propositum nostrum legitur: « Ut ipsis monachis proficiendi", + "candidate_score": 0.636569, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_59_61", + "bdc_text": "1558-1561 als Prediger im Nonnenkloster Neuburg bei Heidelberg , von wo er 1561 an Bullinger schrieb ( Zürich StA E II 348 , 365 ) ; 1561-1572 in Boxberg- Wölchingen , dann in Freimersheim bei Alzey. Von 1550 bis 1570 ist er in den Schaffhauser Steuerbüchern als \"Usburger\" ( auswärts wohnender Bürger ) aufgeführt. - Lit. : Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3459", + "psc_text": "Vita Caroli abbatis Villariensis (Bolland., 29 Januar.), cujus haec verba: « Cum videritis nonnum Conradum novitium Villariensem. » Et item: « Una cum nonno Walterio simplici monacho. » Perseveravit et apud Cassinenses usque ad tempora Bernardi Cassinensis, ut constat ex caeremonia pronuntiandi officiales ab eo instituta, quae est hoc modo: « Vicarius ordo postulat ut in hac futura hebdomada canat nonnus Amicus missam; coquinae servitium nonnus Remigius faciat; ad servitium ecclesiae nonnus Jacobus, etc. » Sed de hac voce videsis Menardum, Haeftenum, et Cangii Glossarium. Abbas autem quia vices Christi agere creditur, domnus et abbas vocetur. ] Ubi Bernardus Cassinensis: « Littera ultramontana non habet dominus, sicut littera Cassinensis, sed habet domnus; et sine dubio domnus videtur plus habere reverendae maturitatis, et dominus plus metuendae potestatis. » Bernardum sequitur Nicolaus de Fractura: dominus etiam legit Richardus de S. Angelo. Item Concordia Regularum, codices Victorini, editio Guidonis Juvenalis, Lovaniensis, et Joannes", + "candidate_score": 0.636495, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_59_61", + "bdc_text": "1558-1561 als Prediger im Nonnenkloster Neuburg bei Heidelberg , von wo er 1561 an Bullinger schrieb ( Zürich StA E II 348 , 365 ) ; 1561-1572 in Boxberg- Wölchingen , dann in Freimersheim bei Alzey. Von 1550 bis 1570 ist er in den Schaffhauser Steuerbüchern als \"Usburger\" ( auswärts wohnender Bürger ) aufgeführt. - Lit. : Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3649", + "psc_text": "Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus. » Similiter S. Dunstanus (In Concord. cap. 1): « Residentibus legatur Regula, vel si dies festus fuerit, evangelium ipsius diei, de qua lectione a priore, prout Dominus dederit, dicatur. » Et Udalricus de capitulo feriae 5 in Coena Domini (Lib. I, c. 12): « Exposita Regulae sententia, jubente domno abbate, consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit", + "candidate_score": 0.63629, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_38_40", + "bdc_text": "Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam : Horaz , Ars poetica , 412 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1016", + "psc_text": "S. Bernardi auctoritas (Serm. 64, in Cant.): « Publice praedicare nec monacho convenit, nec novitio expedit, nec non misso licet. » Gilberti de Hoillandia (Serm. 18 in Cant.): « Nemo praedicationis officium assumat, nemo sibi sumat honorem nisi vocatus a Deo. » Et certe recte argumentatur auctor Sermonum ad Fratres in eremo, cum dicit (Serm. 23): « Officium vestrum est non solum carnem jejuniis, abstinentia escae et potus affligere, quantum valetudo naturae permittit; sed etiam mundum contemnere, et non doctoris 239 appetere cathedram, sed in cilicio et cinere perseverare in eremo debemus. » Vide Petri Blesensis epist. 13. Caeterum quam hic tradit hujus loci Regulae explanationem Petrus Boherius, eamdem sequitur Julianus Warnier in eo quem conscripsit libro de Antiqua et vera Regulae S. Benedicti praxi, cap. 35. Monstrante Scriptura quia in multiloquio non effugitur peccatum. ] Hanc sententiam supra exposuimus. Et quia vir linguosus. ] Vir linguosus ex S. Augustino", + "candidate_score": 0.63609, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_38_40", + "bdc_text": "Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam : Horaz , Ars poetica , 412 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2396", + "psc_text": "Nicolaus de Fractura: « De homiliis sanctorum Patrum, et aliis moralibus, et de lib. Dialog. B. Gregorii, de vitis Patrum, et aliis similibus. » Ita sanctus Benedictus abbas Anianensis unum « ex sanctorum doctorum homiliis, quae in exhortationem monachorum sunt prolatae conjunxit librum; eumque omni tempore in vespertinis collectis legere jussit. » In codice vero Conchensis monasterii ad calcem ms. Regulae sancti Benedicti haec leguntur: « li sunt qui leguntur ad collationem: Ephrem, Pastoralis, liber de Aedificatione claustri, Vita Patrum, Dialogus Gregorii, Diadema Monachorum. » Non autem Eptaticum aut Regum. ] « Heptateucus, inquit sanctus Augustinus (Lib. II de Doct. Christ. cap. 8), continet quinque libros Mosis, librum Josue, et Judicum: nam quod spectat ad librum Ruth, magis ad Regnorum principia videtur pertinere. » Per hoc autem quod dicit Eptaticum aut Regum, infit Hildemarus, 572 significat illos libros qui similes sunt illis, id est qui sub allegoricis figuris conscripti sunt.", + "candidate_score": 0.63595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_58_60", + "bdc_text": "im Mai 1558 \"wegen Zwinglianismus \" entlassen; 1558-1561 als Prediger im Nonnenkloster Neuburg bei Heidelberg , von wo er 1561 an Bullinger schrieb ( Zürich StA E II 348 , 365 ) ; 1561-1572 in Boxberg- Wölchingen , dann in Freimersheim bei Alzey. Von 1550 bis 1570 ist er in den Schaffhauser Steuerbüchern als \"Usburger\" ( auswärts wohnender Bürger ) aufgeführt. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2675", + "psc_text": "in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a religiosissimo praefecto litteras didici. » Circa idem tempus Joannes Moschus presbyter et monachus in monasterio S. Theodosii abbatis et archimandritae, omnium quae Jerosolymis erant coenobiorum, varia peragravit loca, lustravitque monasteria; quo in itinere viros etiam doctissimos et philosophos disciplinae et studiorum gratia visitavit, uti ipse testatur in eo quod adornavit, Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi", + "candidate_score": 0.635899, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_3_5", + "bdc_text": "Sebastianus Grubelius Sebastian Grübel d. Ä. , symmysta meus , filium Sebastian Grubel d. J. , geb. um 1529 in St. Gallen , gest. 1595 in Schaffhausen , Sohn des Pfarrers Sebastian Grübel d.Ä . und der Waldburg ( a ) Rudolf ; war Studienkollege des Zürcher Lexikographen Josua Maler ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2680", + "psc_text": "liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset instituta, tanta meditationis instantia spiritualis scientiae perfectionem conabatur assequi, ut consentiente cum ingenio lectione, duplicato naturae et industriae bono, eruditissima redderetur. Atque ut melius scias quibus potissimum studiis animum informaret, audi Rodulfum ipsius Vitae scriptorem hoc modo prosequentem: Sed et dicta SS. Patrum, et decreta canonum, totiusque ecclesiastici ordinis jura plenitudini perfectionis adjecit. Eo in Parthenone non parvus ancillarum Dei numerus collectus est, quae ad exemplum beatae magistrae, coelestis disciplinae studiis instituebantur, et in tantum doctrina ejus proficiebant, ut plures ex illis postmodum magistrae fierent aliarum, ita ut nulla, aut etiam rara in illis regionibus essent monasteria feminarum quae non", + "candidate_score": 0.635739, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_38_40", + "bdc_text": "Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam : Horaz , Ars poetica , 412 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2611", + "psc_text": "e vicinis vel domesticis turbarum ac tumultuationis pariat. » Et alibi (Constitut monastic. cap. 6): « Operari, inquit, addecet religiosum ea quidem quae sibi conveniant, quaecunque videlicet ab omni negotiatione, et remotioribus occupationibus, turpique lucro aliena sunt; quae sub lecto nobis manentibus, qualia multa sunt, perfici queunt; ut et opus adimpleatur et tranquillitas conservetur. Si vero propter aliquam necessitatem subdiale opus perficiendum fuerit, ne hoc quidem philosophiam impediet, etc. » S. Hieronymus Rusticum monachum de ratione vitae instituendae instruens (Epist. 4), haec illi commendat opera: « Vel fiscellam, ait, texe junco, vel canistrum lentis plecte viminibus: sarriatur humus, areolae aequo limite dividantur, in quibus cum olerum jacta fuerint semina, et plantae per ordinem positae, aquae ducantur irriguae . . . . . Inserantur infructuosae arbores vel gemmis vel surculis, ut parvo post tempore laboris tui dulcia poma decerpas. Apum fabricare alvearia, ad quas te mittant Salomonis proverbia, et monasteriorum ordinem,", + "candidate_score": 0.635729, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_3_5", + "bdc_text": "Sebastianus Grubelius Sebastian Grübel d. Ä. , symmysta meus , filium Sebastian Grubel d. J. , geb. um 1529 in St. Gallen , gest. 1595 in Schaffhausen , Sohn des Pfarrers Sebastian Grübel d.Ä . und der Waldburg ( a ) Rudolf ; war Studienkollege des Zürcher Lexikographen Josua Maler ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2671", + "psc_text": ". . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres transmittere, » ex Vita S. Filiberti n. 20 (Ibid.). Denique SS. Botulfus et Adulfus in Gallia monachi « non solum doceri, sed ex gratia Dei inter perfectiores potestatem adepti sunt docendi, » ex Vita S. Botulli n. 2 (Saec. III Ben.). Quod hic de Galliae monasteriis asserimus, idem de Anglicanis multis potest exemplis confirmari, nimirum saeculo VII Theodorus ex monacho Cantuariensis episcopus, et Adrianus abbas (Saec. II Ben.) « quia litteris sacris simul et saecularibus abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant, ita ut metricae artis, astronomicae, et arithmeticae, ecclesiasticae disciplinam inter", + "candidate_score": 0.635617, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_38_40", + "bdc_text": "Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam : Horaz , Ars poetica , 412 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2609", + "psc_text": "negotio ad comparandam congruam materiam opus habent, neque multum efflagitant molestiae ad distrahendum ea quae parantur, et quae nobis nullum virorum aut mulierum indecorum convictum conciliant. Est autem nobis peculiariter hoc spectandum, ut frugalitatem ac vilitatem servemus, caventes nes stultis ac noxiis mundi desideriis serviamus operando quae ab illis affectantur; videlicet in textrina operi nostro admittere debemus quod juxta vitae consuetudinem negotiationi servit, non quod ad praedam ac laqueos adolescentium ab impuris ac lascivis excogitatur. Similiter et in sutorio iis est per eam artem serviendum qui ad usum necessaria requirunt. Artes vero architectorum, fabrorum, aerariorum, et agriculturae, licet in se ipsis necessariae sint humanae vitae, et multum afferant utilitatis, et propria ipsarum ratione a nobis non sint 624 rejiciendae; si tamen vel turbas nobis quandoque generare, aut fratrum coadunationem convellere inveniantur; tum illas necessario vitabimus, praeferentes eas quae indivulsam nobis et Domino deditam vitam conservant, et neque a psallendi et", + "candidate_score": 0.635334, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_38_40", + "bdc_text": "Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam : Horaz , Ars poetica , 412 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1213", + "psc_text": "numerum lectionum brevietur, sed ad quantitatem lectionum, ut quamvis duodecim sint, tamen breviores sint quam debet. » Duodecimum ergo sacrarum numerum lectionum retinere voluit S. P. Benedictus, quem etiam olim observabant Ecclesiae Gallicanae ut patet ex liturgia Gallic., l. II, p. 106. Quod si contigerit, digne inde satisfaciat Deo in oratorio per cujus evenerit neglectum. ] Qualis 286 esse debeat illa satisfactio subticuit S. Benedictus, sed eam aperiunt aliquo modo commentatores: « Postquam completum fuerit matutinum, inquit Hildemarus, et postquam exierint, sive intraverint hebdomadarii coquinae, ille per cujus evenerit neglectum tandiu debet stare in curvum ante altare quoadusque fratres exeant foras. » Et Boherius: « Erit ibi prostratus in terram tandiu, donec arbitrio abbatis fuerit satisfactum; vel non imponet in choro utique psalmum et antiphonam, donec, etc.; vel erit forsan haec oratorii punitio, quia non stabit in ordine suo in choro, sed in loco in quo aspici valeat ab omnibus", + "candidate_score": 0.635024, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_58_60", + "bdc_text": "im Mai 1558 \"wegen Zwinglianismus \" entlassen; 1558-1561 als Prediger im Nonnenkloster Neuburg bei Heidelberg , von wo er 1561 an Bullinger schrieb ( Zürich StA E II 348 , 365 ) ; 1561-1572 in Boxberg- Wölchingen , dann in Freimersheim bei Alzey. Von 1550 bis 1570 ist er in den Schaffhauser Steuerbüchern als \"Usburger\" ( auswärts wohnender Bürger ) aufgeführt. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2583", + "psc_text": "manibus suis laborantes, eremitarum more, terram sarculo arabant, et respuentes animalia nec unam vaccam habebant; et si quando eis aliquis aliquid de lacte vel butyro offerret, jam non recipiebant. » Tales Bancorenses ( Vita S. August. Cant. episcop., saec. I), « quorum summa ultra duo millia censebatur; » et tamen « omnes labore manuum victitabant. » Tales ex nostris Fuldenses, quos S. Bonifacius ad Zachariam papam scribens asserit esse viros « strictae abstinentiae, absque carne et vino, absque sicera et servis, proprio manuum suarum labore contentos. » Tales ab eodem Bonifacio instituti Ordorpenses ( In Vita S. Bonif. c. 8, saec. III Ben. ), qui, teste S. Willibaldo, « propriis sibi, more apostolico, manibus victum vestitumque instanter laborando » acquirebant. Tales Vallisumbrosani, de quibus in Vita S. Aiberti legitur ( Apud Sur. 7 April. ): « Stricte et inviolabiliter observatur institutum et canon S. Benedicti, vivuntque laboribus manuum suarum. »", + "candidate_score": 0.634892, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_86_88", + "bdc_text": "Agricola berichtet darin über ein Gespräch mit Straßburger Predigern , wohl aus dem Jahr 1545 , die ihn über den Grund seines Exils und die Abendmahlsfeier in [ Schaffhausen ] und [ Zürich] befragten ; Agricola äußerte daraufhin scharfe Kritik , u.a . am lauten Geräusch beim Brechen des Brotes und an der auch durch Heranwachsende vorgenommenen Austeilung .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2787", + "psc_text": "« Praecipimus et mandamus in virtute sanctae obedientiae, et sub poena excommunicationis, ne aliquis monachus nostri ordinis comedat, bibat, vel jaceat in villa Silvae Majoris, vel aliis villis ubi habemus prioratus. » An vero de majori aut minori excommunicatione Regula intelligenda sit, S. Pater non satis exprimit; sed delicti habita ratione in abbatis 666 arbitrio reliquisse videtur: licet Nicolaus de Fractura S. Benedictum interpretetur de excommunicatione qua a mensa simul et oratorio separentur. In Regula tertia SS. Patrum legitur (Cap. 9): « Si quis vero extra conscientiam abbatis vel praepositi, qualemcunque locum egressus, gulae vel ebrietati se sociaverit, aut si in proximo transmissus, pro sua levitate et gula, non statim expedita necessitate ad cellam redierit; cum in id facinus detectus fuerit, ut canones docent, aut triginta diebus a communione separetur, aut virgis caesus emendetur. » Longe mitius egit ipse S. P. Benedictus cum duobus fratribus qui missi ad quoddam responsum,", + "candidate_score": 0.634327, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_38_40", + "bdc_text": "Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam : Horaz , Ars poetica , 412 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1212", + "psc_text": "inopinato legere juberentur, irreprehensibiles apud eum invenirentur, » inquit praefatus lib. de Cura eccles. Caroli Magni: quae verba indicant contrariam apud alios consuetudinem. Redeo ad S. Benedicti textum, qui non modo lectiones, sed etiam responsoria breviari imperata: quod qui fieri possit, non facile est disserere. Existimat Bernardus Cassinensis breviari posse minus protrahendo, et cum minori nota, aut etiam in directum sine cantu recitando, addens tamen: Qui melius videt, melius dicat. Eadem est sententia Nicolai de Fractura. Censet nihilominus Boherius futurum nihil incommodi, si his in casibus lectionum aut responsoriorum minuatur numerus. Sed refragatur Hildemarus his verbis: « Non attinet ad numerum lectionum brevietur, sed ad quantitatem lectionum, ut quamvis duodecim sint, tamen breviores sint quam debet. » Duodecimum ergo sacrarum numerum lectionum retinere voluit S. P. Benedictus, quem etiam olim observabant Ecclesiae Gallicanae ut patet ex liturgia Gallic., l. II, p. 106. Quod si contigerit, digne inde satisfaciat Deo in", + "candidate_score": 0.634313, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_38_40", + "bdc_text": "Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam : Horaz , Ars poetica , 412 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2745", + "psc_text": "statutum quo liberius adimpleret alter Bernardus, abbas Clarevallensis, etiam a scribendis libris abstinebat; unde provocanti amico Guillelmo abbati, ut Petro Abaelardo sese opponens, illius refutaret errores, hunc in modum rescripsit (Epist. 392): « Operae pretium puto, praesertim considerata 656 opportunitate, me atque eos pariter alicubi convenire et conferre de omnibus; idipsum tamen ante Pascha fieri posse non arbitror, ne quod praesens tempus indicit studium orationis impediatur, » Vide lib. III de Antiquis monach. Ritibus, cap. 10. Ciborum et potus abstinentiam. ] Et hanc maxime, ut pote quam ter hoc capitulo commendat sanctus legislator, uti observarunt Hildemarus, Bernardus Cassinensis, et Boherius. Primo enim dixit, abstinentiae operam demus; deinde, ciborum et potus abstinentiam, ac tandem, subtrahat corpori suo de cibo, de potu, idque super mensuram sibi indictam. Indicta autem mensura in Quadragesima alia non videtur fuisse, quam panis, et forte aqua sola: nam solum panem concessisse innuunt ea quae supra diximus ad", + "candidate_score": 0.634234, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_92_94", + "bdc_text": "Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare . Salutabis nomine meo Theodorum Theodor Bibliander. , Megandrum , GvaltherumDer Wortteil - herum über einer zuvor angebrachten Streichung oder einem Tintenfleck . et doctos omnes .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1459", + "psc_text": "Fausto, n. 8; S. Placidi auctore Gordiano, n. 5; S. Marculfi, n. 13; S. Paterni, S. Samsonis, S. Radegundis auctore Fortunato, n. 22; S. Severi, n. 13; et S. Fidoli, n. 10, saec. 1 Bened.; S. Bavonis, n. 11; S. Vandregesili, n. 8; S. Tillonis, n. 8, saec. II, et aliorum prope infinitorum. Atque ita suadet Syntagma doctrinae S. Athanasii ad monachos et clericos: « Te monachum, te sacerdotem adhortor humi ut dormias, si vales. » Vide infra, c. 55. Si potest fieri omnes in uno loco dormiant. ] Juxta veterum monachorum morem, quem in omnibus pene eorum regulis advertere licet. Ita Regula S. Posthumio ab angelo tradita, quae refertur in ejus Vita, c. 8 (Lib. I de Vit. Pat.): « Procul ab invicem contextas vites sternite, cum ad dormiendum seceditis: interstitium unius habeatur cubitus, nedum ad invicem proximant corpora, nutriantur libidinis incentiva. » S. Caesarius Arelatensis episcopus (Regul. ad", + "candidate_score": 0.634127, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_86_88", + "bdc_text": "Agricola berichtet darin über ein Gespräch mit Straßburger Predigern , wohl aus dem Jahr 1545 , die ihn über den Grund seines Exils und die Abendmahlsfeier in [ Schaffhausen ] und [ Zürich] befragten ; Agricola äußerte daraufhin scharfe Kritik , u.a . am lauten Geräusch beim Brechen des Brotes und an der auch durch Heranwachsende vorgenommenen Austeilung .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2048", + "psc_text": "intelligatur 490; nec S. Benedictum eam prohibuisse vocem quae ab uno audiatur, sed quae ab omnibus. Aitque primam sententiam esse praeponendam; nam summum silentium non minus suppressam quam altam vocem supprimit. Porro quam hic S. Pater de servando ad mensam silentio legem tulit, hanc ab antiquis accepisse monachis pro comperto est. De Aegyptiis S. Hieronymus (Epist. 22): « Nullus, inquit, in cibo strepitus est, nemo dum comedit loquitur; » et Cassianus (Lib. IV, c. 17): « Apud Aegyptios, et maxime Tabennensiotas tantum silentium ab omnibus exhibetur, ut cum in unum tanta numerositas fratrum refectionis obtentu consederit, nullus nec mutire quidem audeat, praeter eum qui suae decaniae praeest; qui tamen si quid mensae superinferri aut auferri necessarium esse perviderit, sonitu potius quam voce significat; tantaque vescentibus eis silentii hujus disciplina servatur, ut cucullis ultra oculorum palpebras demissis (ne scilicet liber aspectus habeat curiosius copiam evagandi), nihil amplius intueantur quam mensam, et", + "candidate_score": 0.634063, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61_63", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in : BWKG 9 , 1905 , S. 33 ; Felici Maissen und Hans Lieb , Schaffhauser Studenten an der Universität Tübingen 1477-1914 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3403", + "psc_text": "(Saec. II Ben.), quem « cum cerneret B. Waldebertus virum esse industrium, eum presbyterum fieri jussit; omnisque chorus fratrum in ejus veneratione clamaverunt, dicentes Germanum dignum esse presbyterio. » Item ex Vita S. Sivardi, abbatis Anisolensis (Saec. III Ben.), qui « factus est non solum monachus, sed et per electionem fratrum sacerdos. » Et ex Vita V. Benedicti abbatis Clusani, auctore Guillelmo ejus discipulo (Saec. VI Ben.), qui « fratribus annuentibus et abbate jubente ad sacerdotium » promotus est: unde et Boherius in primo commentario: « Quanquam abbas scire praesumatur conscientias monachorum, et ei competat jussio in hujusmodi ordinum receptione, consulo tamen quod seniorum utatur consilio; multa enim oculos latent praelati. » Et in secundo: « Hanc autem electionem puto debere fieri ad testimonia fratrum: nam et antiquitus presbyter monasterii Pater monasterii dicebatur, ut haec electio inter praecipua numeretur. » Vide Vitam S. Hugonis Aeduensis monachi, num. 6, saec. V,", + "candidate_score": 0.6339, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_92_94", + "bdc_text": "Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare . Salutabis nomine meo Theodorum Theodor Bibliander. , Megandrum , GvaltherumDer Wortteil - herum über einer zuvor angebrachten Streichung oder einem Tintenfleck . et doctos omnes .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2886", + "psc_text": "mattam vel nattam dicimus: in his autem solis antiqui monachi dormire solebant, et his solis lectulos suos sternebant. » Eodem modo loquitur Petrus Diaconus, sed Bernardus Cassinensis et Boherius lectos stratos intelligunt lectos « ordinatos cum suis stramentis, id est omnibus ad quiescendum necessariis praeparatos. » Similiter Richardus de S. Angelo lectos ordinatos quos etiam molles vult esse S. Fructuosus, c. 10. Vide Regulam Magistri, cap. 79. Et domus Dei a sapientibus sapienter administretur. ] S. Pachomius « sollicitudinem totius dispensationis erga fratres et peregrinos eisdem commisit, qui se in ordine sequebantur, » ut legimus in ejus Vita, cap. 25 (Apud Rosweid, lib. I de Vit. Patr.). Hospitibus autem, cui non praecipitur, nullatenus societur neque colloquatur. ] Haec fuit communis veterum monachorum praxis, quam videre est in omnibus pene antiquis Regulis, Regula SS. Serapionis, Macarii, Paphnutii, et alterius Macarii (Cap. 8): « Nec licebit aliqua fratri eum superveniente sermocinari, non", + "candidate_score": 0.633874, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_38_40", + "bdc_text": "Kirchenbuch 1540-1592 ) . alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam : Horaz , Ars poetica , 412 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3633", + "psc_text": "Ut pauca referantur e multis, monachus in itinere positus tenere jejunium nequit, quia hospitalis ei humanitas noh permittit; non sapienter psallit, quia obambulantis comitatus eum loquacitas impedit; nocturnis non insistit excubiis, quia secretum deest singularibus; flectendis genibus non insudat, quia sanctae devotionis studio labor itineris non concordat; nequaquam sub silentii censura constringitur, quia frequenter emergentibus causis, invitus etiam per multiloquia defrenatur, etc. » Vide ejusdem opusculi cap. 12, 13 et 14, et opusculi 27 cap. 3 et 5. Praeclare etiam idem argumentum prosequitur Petrus Blesensis epistola 134. Nota est omnibus sententia, quam sancto Antonio tribuunt sanctus Athanasius in ejus Vita, cap. 53, et Sozomenus libro I Histor. cap. 13, abbati Moysi Rufinus libro III de Vitis Patrum num. 109, quod piscibus aqua, hoc monachis claustrum: quemadmodum ergo piscis extra aquam cito exstinguitur, sic monachus extra monasterium facillime perit: adeo ut non mirum sit quosdam Patres etiam consolandorum parentum causa egressum", + "candidate_score": 0.633655, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3649", + "psc_text": "Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus. » Similiter S. Dunstanus (In Concord. cap. 1): « Residentibus legatur Regula, vel si dies festus fuerit, evangelium ipsius diei, de qua lectione a priore, prout Dominus dederit, dicatur. » Et Udalricus de capitulo feriae 5 in Coena Domini (Lib. I, c. 12): « Exposita Regulae sententia, jubente domno abbate, consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit", + "candidate_score": 0.633578, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_86_88", + "bdc_text": "Agricola berichtet darin über ein Gespräch mit Straßburger Predigern , wohl aus dem Jahr 1545 , die ihn über den Grund seines Exils und die Abendmahlsfeier in [ Schaffhausen ] und [ Zürich] befragten ; Agricola äußerte daraufhin scharfe Kritik , u.a . am lauten Geräusch beim Brechen des Brotes und an der auch durch Heranwachsende vorgenommenen Austeilung .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1514", + "psc_text": "dicitur major, neque separatio a sacramentis, sed separatio a mensae participatione, de qua dicetur in sequenti capitulo; quia istae culpae non computantur inter graviores. » Et Boherius: « Nota quod ista excommunicatio non est anathema, quae a solo fertur episcopo cum certa solemnitate; nec major excommunicatio, quae separat a corpore Christi et Ecclesia, id est communione fidelium; quia illa non debet fieri pro minoribus culpis, de quibus hic; nec etiam minor excommunicatio, quae separat a sacramentis Ecclesiae; sed est ista excommunicatio separatio a mensa fratrum, et chori ecclesiae communi participatione, de qua loquitur sequenti capite. » Econtra Menardus: « Haec est propria excommunicatio, quam majorem vocant theologi; nam ex parte excommunicati praecedit contumacia, et contemptus, et gravitas culpae; ex parte excommunicantis trina admonitio. » Cui consentit Joannes Craesbeeck. Vetus versio Gallica ita reddit textum: Soit excommunié, c' est-à-dire mis hors de la communauté des autres. Sed mea quidem sententia S.", + "candidate_score": 0.633443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_58_60", + "bdc_text": "im Mai 1558 \"wegen Zwinglianismus \" entlassen; 1558-1561 als Prediger im Nonnenkloster Neuburg bei Heidelberg , von wo er 1561 an Bullinger schrieb ( Zürich StA E II 348 , 365 ) ; 1561-1572 in Boxberg- Wölchingen , dann in Freimersheim bei Alzey. Von 1550 bis 1570 ist er in den Schaffhauser Steuerbüchern als \"Usburger\" ( auswärts wohnender Bürger ) aufgeführt. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1647", + "psc_text": "at Pater monasterii, videns ejus humilitatem, a Domino cor ejus intellexit visitatum, et ad portam eum collocavit, praebendo victum quotidianum. » Postea vero, probata ejus poenitentia sinceraque virtute ex miraculo sancti Bertini, fratres « statim sine mora eum in priorem revocavere locum. Porro licet habitu monastico statim ut redierant revestitos fuisse appareat, aliquibus tamen saltem in locis eis denegabatur, ut patet ex praefato lib. Mir. S. Bercharii, ubi praedictus Hugo, Dervensis monachus, tandem morbo correptus, « auxilium fratrum statim revocare coepit, ut eum quam citissime habitu monastico renovarent. » Antiqua etiam Cartusiensium statuta decernunt (Part. II, cap. 31, n. 41), ut « omnibus expulsis et fugitivis, si fieri potest commode, habitus auferatur, vel ad minus detruncetur, exceptis fugitivis, qui ad alium ordinem litteras accipiunt de non repetendo: clericus ergo cucullam, laicus caputium deponat et barbam. » Sed ex tertia statutorum compilatione (Cap. 10, n. 6) « apostatae ante omnia ad", + "candidate_score": 0.632991, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_82_84", + "bdc_text": "99 , 187 ( freundliche Auskunft von Herrn Dr . Roland Hofer , Staatsarchiv Schaffhausen) . ad vos relegando , quo errorem sacramentarium Argentorati male imbibitum Hierzu passt die Schilderung von Joachim Pur ( Agricola ) in einem Brief an Konrad Pelli kan vom 3 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_328", + "psc_text": "secundum merita disciplina. ] Id est correctio sive punitio, ubi nimirum eadem est culpa, juxta illud S. Hieronymi: « Nullius accipias personam, non divitias, non potentias; quantumcunque sit potens, vel nobilis, si peccaverit, corripe eum, et comedisti azyma sinceritatis in amaritudine. » Plane usque adeo exosa fuit priscis Patribus in correptionibus et judiciis ferendis personarum acceptio, ut negligentem hac in re praepositum, et judicantem non secundum rei veritatem, sed secundum personas, de solio deponi praecipiat S. Pachomius Regul. art. 94, donec corrigatur. 79 In doctrina namque sua. ] Doctrina hic pro correptione sumitur. Apostolicam illam debet semper formam servare, in qua dicit: Argue, obsecra, increpa. ] Quae verba sic explicat citatus a Smaragdo S. Hieronymus: Argue peccantes, contestare ne peccent, increpa resistentes; et S. Prosper: Argue coaequales, obsecra seniores, increpa juniores; Richardus de S. Angelo: Argue admonendo, obsecra comminando, increpa ad poenam procedendo. At omnium optimam, ut existimat Smaragdus, apostolicae", + "candidate_score": 0.632869, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61_63", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in : BWKG 9 , 1905 , S. 33 ; Felici Maissen und Hans Lieb , Schaffhauser Studenten an der Universität Tübingen 1477-1914 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2020", + "psc_text": "Salomon abbas tribus in anno diebus in scholarum aedibus carnibus vesci pueris concessit saeculo X, teste Ekkehardo juniore lib. VI de Casibus S. Galli, cap. 1, quod signo est antea abstinuisse omnino. Praeterea Udalricus docet (Lib. III, c. 8) pueros in eodem refectorio cum aliis manducare; id quod habent etiam Benignianae Consuetudines mss. His accedit Boherius in secundo commentario, ubi quod in primo dixerat retractans, sic loquitur: « Percontari libet quaenam sit ista districtio Regulae, quae istis relaxari jubetur? Nunquid vescentur carnibus 483 contra regularem vigorem? Non puto quidem, quia de eis nihil Magister in ipsis sicut de infirmis excipit, debilibus, et aegrotis: et quanquam hae quidem aetates possint dici debiles, tamen ratio hujus textus cessat in eis; quia carnes utique comeduntur pro reparatione et melioramento naturae; quoniam infantia semper melioratur et senectus diminuitur. Relaxabuntur ergo eis jejunia, ministrabuntur frequentius piscium, et aliarum rerum liquamina, et horas edendi praevenient etiam", + "candidate_score": 0.631978, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_92_94", + "bdc_text": "Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare . Salutabis nomine meo Theodorum Theodor Bibliander. , Megandrum , GvaltherumDer Wortteil - herum über einer zuvor angebrachten Streichung oder einem Tintenfleck . et doctos omnes .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3337", + "psc_text": "Si quis monachus peregrinus de longinquis provinciis supervenerit, si pro hospite voluerit in monasterio habitare, et contentus fuerit consuetudine loci quam invenerit. ] Solebant enim veteres monachi hospitem monachum post duos tresve dies ad communem congregationis vivendi rationem redigere. Nitrienses permittebant (Pall., Laus. cap. 7), « una hebdomada manere in otio; aliis autem diebus deinceps occupabant eum in operibus, aut in pistrino, aut in coquina. Quod si quispiam fuisset cujus habenda esset ratio, dabant ei librum legendum, non permittentes ei ut cum ullo colloqueretur usque ad horam sextam. » In Regula tamen S. Pachomio ab angelo tradita praescriptum lego (In ejus Vita, apud Boll., 14 Maii), ut « peregrinus alterius monasterii, si veniret habens habitum diversum, nullus cum eo comederet, excepto eo qui iter agens id observare non posset. » Et non forte superfluitate sua perturbat monasterium. ] Hildemarus superfluitatem intelligit in cibo, aut potu, vel in aliquo opere; Bernardus", + "candidate_score": 0.631549, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_57_59", + "bdc_text": "1555-1558 in Ditzingen ; im Mai 1558 \"wegen Zwinglianismus \" entlassen; 1558-1561 als Prediger im Nonnenkloster Neuburg bei Heidelberg , von wo er 1561 an Bullinger schrieb ( Zürich StA E II 348 , 365 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3713", + "psc_text": "His aliqua ex parte conformis est Regula Cujusdam ad monachos (Cap. 7): « Si quis tardior ad veniam inventus fuerit, sive aliqua verba religioni contraria, sive pro excusatione delicti sui protulerit; mittendus est in carcerem, et poeniteat secundum quod judicaverit senior, usquequo corrigatur. Si autem obstinatus invenitur, separandus est a fratribus. » Richardus autem de S. Angelo hanc expulsionem ita intelligit, ut expulsus « ponatur in alio arctiori monasterio; alias daretur vagandi materia, quod esse non debet. » Sed loquitur secundum jura recentiora, non juxta priscum veterum monachorum morem, qui contumaces de monasterio exturbabant, ne una ovis morbida totum gregem contaminaret. CAPUT LXXII De zelo bono, quem debent habere monachi. 892 Sicut est zelus amaritudinis malus, qui separat a Deo et ducit ad infernum, ita est zelus bonus qui separat a vitiis et ducit ad Deum et ad vitam aeternam. Hunc ergo zelum ferventissimo amore exerceant monachi; id est, ut", + "candidate_score": 0.63144, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3451", + "psc_text": "Apud Cistercienses prior, ex libro Usuum cap. 111, primum post abbatem locum ubique tenebat; at subprior praesente abbate, neque in choro, neque in capitulo, neque ad collationem proprium locum mutabat, ex cap. 112. Eadem erat Bursfeldensium disciplina, ex Caeremoniali, dist. 2, cap. 2 et 3 Quaerit insuper Boherius, « an quoad loca et subscriptiones in abbatibus ad concilia congregatis considerari debeat tempus conversionis, an tempus suae promotionis; » respondetque: « Dico quod tempus promotionis. Generale enim est ut qui prius dignitatem assequuntur aliis praeferantur, et ille gradus caeteros antecedet, quem labor prolixior et stipendia longiora fecerint anteire. Exemptos tamen abbates puto aliis praeferendos; caeteris enim concurrentibus, ratio privilegii est habenda. » Pueris vero per omnia ab omnibus disciplina teneatur. ] Ergo quae hactenus a S. Benedicto dicta sunt solos in adulta aetate conversos spectant, non pueros, qui separatim ab aliis una cum pulsantibus, seu novitiis, instituebantur, ut patet ex antiquissima", + "candidate_score": 0.63141, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_92_94", + "bdc_text": "Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare . Salutabis nomine meo Theodorum Theodor Bibliander. , Megandrum , GvaltherumDer Wortteil - herum über einer zuvor angebrachten Streichung oder einem Tintenfleck . et doctos omnes .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2841", + "psc_text": "sermones in Cassinensi bibliotheca vidit noster Mabillonius. Rodulfus abbas monasterii S. Theodorici prope Rhemos, coram Roberto Flandrensium comite, et Danorum regina Vitam S. Theoderici (Saec. I Ben) jussit legi, ut scribit Adalgisus in lib. Mirac. ejus, cap. 15. Denique Patres congregationis Anglicanae statuunt (In cap. 53), ut « ducatur ad cellam hospitum, ubi a fratre cui mandatur cura hospitum legatur lectio ex I Joan., cap. IV, Charissimi, diligamus, etc., usque ad finem; et dicatur, Tu autem, Domine, et statim prosternat se coram hospite, deosculans terram, quo Christus in eo adoretur juxta regulam. » Secundo, statim post factam in ecclesia orationem, et exhibitum pacis osculum, antequam hospes duceretur in hospitium, fiebat hujusmodi lectio, ut videre est in libro Usuum Cisterciensium (Cap. 87): « Osculentur eos, et postmodum resideant, et lecta sententia, si expositione indiget hospes, exponatur ei; deinde ducatur ad hospitium, vel praesentetur hospitali; fratres autem redeant in claustrum; » et", + "candidate_score": 0.631241, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61_63", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in : BWKG 9 , 1905 , S. 33 ; Felici Maissen und Hans Lieb , Schaffhauser Studenten an der Universität Tübingen 1477-1914 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2687", + "psc_text": "ingressa, et ad probationem cum aliis novitiis admissa cum fuisset, domnus abbas Gothefridus, inquit Vitae scriptor et connovitius, « qui tunc praeerat monasterio Schonaugiensi 642, audiens Joseph inter fratres legentem et psallentem, intellexit quod in studio discendi non modicum neglectus fuerit. Ideoque nescio quo pacto, quo merito, cum ego nuper venissem de saeculo adolescens erudiendus et instituendus, ipsum mihi commendavit, ut infra domum probationis quoad possem erudirem, regerem, instruerem. Feci quod potui, etc. » Et certe si non studuissent, unde tot viros eruditissimos ad episcopales cathedras, et ad haereticos profligandos, maxime Albigenses, Ecclesiae subministrare potuissent? De subsequentibus saeculis supervacaneum est dicere; sufficient conciliorum summorumque pontificum decreta ad eos revincendos qui nullas asserunt exstare sanctiones ecclesiasticas quibus permittantur aut praecipiantur monachis studia. Concilii Aquisgranensis supra citata non revocamus statuta. Celebris est edita in concilio Viennensi Clementis V decretalis, in qua inter alia ad propositum nostrum legitur: « Ut ipsis monachis proficiendi", + "candidate_score": 0.631167, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2313", + "psc_text": "ejus paupertas, ut commode emi non possit. Ita fere Boherius. Aut multo minus, aut ex toto nihil. ] Si tantilla erat hemina vini, ut vult dissertator, quomodo multo minus reperiri posset? Benedicant Deum qui ibi habitant, et non murmurent. ] « Si quis enim murmuraverit ob cibum, inquit S. Basilius, obnoxius est judicio eorum, qui murmuraverunt in deserto. » Ex hoc porro loco non male infertur S. P. Benedictum non uni Cassinensi coenobio Regulam scripsisse, sed toti mundo promulgandam spiritu prophetico praeviderat. Vide Haeften., lib. II, tract. 6, disq. 3. CAPUT XLI. Quibus horis oporteat reficere fratres. 552 A sancto Pascha usque ad Pentecosten, ad sextam reficiant fratres, et ad seram coenent. A Pentecoste autem tota aestate (si labores agrorum non habent monachi, aut nimietas aestatis non perturbat) quarta et sexta feria jejunent usque ad nonam: reliquis vero diebus ad sextam praudeant. Quae prandii sexta, si opera in agris habuerint,", + "candidate_score": 0.631145, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_58_60", + "bdc_text": "im Mai 1558 \"wegen Zwinglianismus \" entlassen; 1558-1561 als Prediger im Nonnenkloster Neuburg bei Heidelberg , von wo er 1561 an Bullinger schrieb ( Zürich StA E II 348 , 365 ) ; 1561-1572 in Boxberg- Wölchingen , dann in Freimersheim bei Alzey. Von 1550 bis 1570 ist er in den Schaffhauser Steuerbüchern als \"Usburger\" ( auswärts wohnender Bürger ) aufgeführt. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2909", + "psc_text": "Catellus monachus, et eum postea Urbicus abbas praepositum monasterii Lucusiani sub Bono abbate fieri petiisset, negavit S. pontifex, quia, inquit (Lib. IX, epist. 42), « quod monachus non sit agnovimus: ex parva enim eulogia quam Bonus monachus accepit, partem petendo contentionem facere in itinere minime timuit, quod ex quanta amaritudine cordis descenderit, poterit tua dilectio scire, si Regulam monachorum nosse voluisset. » Antiquiores etiam monachi (Cassian. lib. IV, cap. 16) scribentes aut recipientes absque permissione litteras, congregatis in synaxi fratribus, prostratos in terram veniam postulare jubebant, quandiu culpam abbas indulsisset. Poenae incerti auctoris, apud S. Basilium, num. 49, eos excommunicant; S. Columbanus in Poenitentiali superpositione damnat; S. Isidori Regula, cap. 16, triduana excommunicatione etiam emendandos decernit. Denique in ms. codice 47 bibliothecae Cassinensis inter casus priori reservatos ab annis fere trecentis tertium exstat: « Quod nullus mittat litteram vel ambasciatam extra monasterium, nec ab aliquo ea recipiat sine licentia. »", + "candidate_score": 0.630924, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61_63", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in : BWKG 9 , 1905 , S. 33 ; Felici Maissen und Hans Lieb , Schaffhauser Studenten an der Universität Tübingen 1477-1914 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1851", + "psc_text": "cap. 35, adduntque: « Et non solum ipsi, sed et omnes, qui scutellas in refectorio portant, hanc diligentiam debent habere, ne scutellam ita bassam portent, ut intus possint anhelare, nec aliquam psalmodiae mussitationem interim faciant, ut fundum ipsius nec sordidum sit provideant, ut tutelam frocci ab ipsa custodiant, ut digitum ne intus intingant, caveant. » Generale tamen et pittantiam tam ex Udalrico quam ex praedictis consuetudinibus, non ipsi ex debito, sed cellerarius et alii quibus innuebat ipse, ministrabant. Generale autem, quod dominica, fer. 3, 5, et sabbato serviebant, illud vocabant, quod singulis in singulis scutellis porrigebatur. Pittantia vero, quae fer. 2, 4, 6, illud quod duobus in una scutella ministrabatur ex eodem Udalrico. De Cisterciensibus ita liber Usuum, cap. 108: « Ubi quatuor hebdomadarii coquinae fuerint, duo una die, et duo alia vicissim serviant. » His tamen adjungebatur cellerarius ex cap. 76, in quo sic legitur: « Cellerarius, et coci", + "candidate_score": 0.630887, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3160", + "psc_text": "demorari novitium. Cistercienses a die quo cellam novitiorum inhabitat ex lib. Usuum cap. 102. Idem sentire videtur Boherius, dum menses duos in cella novitiorum tirones manere requirit antequam eis primo regula legatur. Bursfeldenses a die quo novitius novitiali veste indutus est. Sed qui forte nonnullis prolixior visus est ad probandos novitiorum mores anni circulus, ab aliis plus aequo brevior judicatus est: cui consequenter alterum annum adjiciendum esse existimavit S. Gregorius papa, Fortunato episcopo Neapolitano sic scribens (Lib. VIII, epist. 23): « Monasteriis omnibus fraternitas vestra interdicat ut eos quos ad conversionem susceperint, priusquam biennium in conversione compleverint, nullo modo audeant tonsurare; sed hoc spatio vita moresque eorum sollicite comprobentur, ne quis eorum aut non sit contentus eo quod voluit, aut ratum non habeat quod elegerit nam cum grave sit inexpertos hominum obsequiis sociari, quis possit dicere quanto sit gravius ad Dei servitium improbatos applicare? » Sed neque hoc spatio contenti", + "candidate_score": 0.630455, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_58_60", + "bdc_text": "im Mai 1558 \"wegen Zwinglianismus \" entlassen; 1558-1561 als Prediger im Nonnenkloster Neuburg bei Heidelberg , von wo er 1561 an Bullinger schrieb ( Zürich StA E II 348 , 365 ) ; 1561-1572 in Boxberg- Wölchingen , dann in Freimersheim bei Alzey. Von 1550 bis 1570 ist er in den Schaffhauser Steuerbüchern als \"Usburger\" ( auswärts wohnender Bürger ) aufgeführt. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_799", + "psc_text": "Carthusiensium, imo et Cisterciensium, ut supra collegimus ex S. Bernardo, consuetudo. Tunc qui aliqua re indigebant, hanc potissimum eo tempore petebant, ut de Cluniacensibus scribit Udalricus, et Carthusiensibus suis praescribit Guido his verbis: « Post nonam convenimus in claustro de utilibus locuturi: in hoc spatio incaustum, pergamenum, pennas, cretam, libros seu legendos seu transcribendos a sacrista; a coquinario vero legumina, sal, et caetera hujusmodi poscimus, et accipimus. » Vel denique omnes uno in loco residentes, se invicem loquentes auscultabant, ut velle videtur S. Hildegardis. Atque ad hos potissimum spectat praeclara illa S. Basilii admonitio Serm. 2 de Instit. monach. : « Inutilis sermo, et quae ex mutuis colloquiis oritur importuna elatio non proferatur, sed si quid utile ad aedificationem animarum, hoc solum convenit loqui; et haec ipsa quae utilia sunt, cum ordine, et decenti tempore, et ab his a quibus dici oportet. Si quis de inferioribus sit, exspectet donec invitetur", + "candidate_score": 0.630027, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61_63", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in : BWKG 9 , 1905 , S. 33 ; Felici Maissen und Hans Lieb , Schaffhauser Studenten an der Universität Tübingen 1477-1914 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1362", + "psc_text": "c. 14. Quod nos tepidi utinam septimana integra persolvamus. ] Quibus postremis verbis, paternaque increpatione S. Benedictus stimulos addit discipulis, ut aliquid ad solitum suae devotionis servitium addant: unde satis mirari non possum quosdam monachos, eo quod parvum B. Mariae officium aliquando recitare cogantur, conqueri, quasi nimis prolixa graventur psalmodia, cum vix ulla olim exstiterit monachorum congregatio, quae quotidie illud persolvendum non susceperit, tantaque olim apud nostros augendi officii increverit devotio, « ut in quibusdam monasteriis ultra tria in quantitate Psalteria » ad institutum a S. Patre divini operis cursum adjecerint, ut scribit Boherius: quod certe patet ex his quae retulimus in lib. I de Antiq. monachor. Ritib., c. 2, 3, 4, 9 et 11. Scio equidem aliquos prolixitatem illam in psalmodia non ita probasse, ut sunt Guillelmus abbas S. Theoderici in epistola ad fratres de Monte Dei, et Petrus Blesensis ad monachum quemdam Carthusianum, quem ad Cluniacenses transire meditantem", + "candidate_score": 0.629798, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61_63", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in : BWKG 9 , 1905 , S. 33 ; Felici Maissen und Hans Lieb , Schaffhauser Studenten an der Universität Tübingen 1477-1914 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1743", + "psc_text": "quasi ad vitam officia monachis essent commissa, cum potius singulis annis renovata fuisse constans sit traditio, quam colligere licet ex sancto Hieronymo de Tabennensibus referente (Praef. in Reg. sancti Pach., n. 8), quod singulis annis mense cui vocabulum est mesore, id est Augusto, « disponuntur monasteriorum capita, dispensatores, praepositi, ministri, prout necessitas postulaverit; » ex Leone Ostiensi docente morem fuisse apud Cassinenses (Chron. Cass. l. I, c. 31) ut pridie calendas Septembris omnium in circuitu monachorum conventus fieret, in quo « sequenti die ordinabantur et describebantur, atque destinabantur in obedientias per singulas prout opportunum erat provincias; » ex Vita sancti Joannis Gorziensis (Num. 73, saec. V Bened.), quem Einoldus abbas diversis exercere mutationibus non destitit; cujus etiam diversa officia describit Joannes abbas Mettensis his verbis: « Jussus praepositus, paret (continuo.) Praepositura deposita, decanus esto; jugum quietus admittit. Eo abiens cellarium cura, manum illico profert. Alio ibi succedente, vestes fratrum serva;", + "candidate_score": 0.628622, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61_63", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in : BWKG 9 , 1905 , S. 33 ; Felici Maissen und Hans Lieb , Schaffhauser Studenten an der Universität Tübingen 1477-1914 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1849", + "psc_text": "de Vulturno habetur in Vita S. Thomae abbatis Farfensis (Saec. III Ben.); quod scilicet congruis temporibus ad Farfense monasterium veniebant, « et hebdomadas suas in coquinae officio sicut et alii fratres in ipso faciebant monasterio. » Porro nullum hoc capite discrimen ponere videtur S. Benedictus inter coquinae hebdomadarios et mensae ministros: utrosque tamen distinguit cap. 38, ubi, agens de hebdomadario lectore, ait: Postea autem cum coquinae hebdomadariis, et servitoribus reficiat. Quem in locum Boherius in primo comment.: « An enim isti servitores per septimanas serviant, an per dies non curo, quia nec in Regula hoc reperio, sibi tamen vicissim hujus servitutis officium impendent. » Ubi manifeste servitores ab hebdomadariis coquinae, qui per totam septimanam serviebant, distinguit. Apud Cluniacenses tamen, Divionenses S. Benigni, et Cistercienses, hebdomadarii coquinae utrumque munus obibant. De Cluniacensibus audiendus est Udalricus (Lib. II, c. 35): « Finita hora post quam fratres sunt refecturi, celeriter exeunt, ut fabas", + "candidate_score": 0.628367, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_506", + "psc_text": "» An vero ad hos, aut universum ad omnes monachos respexerit S. Isidorus, cum agens de monachis dixit Lib. II de Divin. Officiis, c. 15: « Quidquid necessario victui superest ex operibus manuum et epularum restrictione, tanta cura egentibus distribuitur, ut nihil remaneat quod abundaverit. » Quanta autem sollicitudine pauperum curam haberi voluerit S. Benedictus, patet non solum ex hoc capite et multis aliis sanctae Regulae locis, ut cum cap. 31 Cellerarium jubet omni sollicitudine pauperum curam gerere; cap. 53, pauperum et peregrinorum susceptioni sollicitam curam adhiberi; cap. 55, vetera vestimenta reponi in vestiario propter pauperes; cap. 58, professionem emissurum res quas habet 121 distribuere pauperibus vel monachis; sed etiam ex ejus Vita c. 28. S. Patris in pauperes misericordiam pie aemulati sunt posteri ejus filii, ut passim testantur eorum hac de re statuta, ex quibus celebre est inter alia istud concilii Aquisgranensis Can. 49: « Ut de omnibus in", + "candidate_score": 0.628336, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61_63", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in : BWKG 9 , 1905 , S. 33 ; Felici Maissen und Hans Lieb , Schaffhauser Studenten an der Universität Tübingen 1477-1914 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679", + "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset", + "candidate_score": 0.628128, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1728", + "psc_text": "in secundo comm. substantiam hic interpretatur pro rebus mobilibus monasterii; quod et in consequentibus fatetur ipse Bernardus; indicatque haud obscure sanctus P. Benedictus cum subjicit: In ferramentis. ] « Videlicet utilibus ad laborandum, » inquit Richardus de S. Angelo. Ubi ferramentorum nomine omnia intelligit instrumenta quibus inter laborandum fratres utuntur, « sive sint ex ferro, sive ex aere, sive etiam sint vasa de lignis, » ait Bernardus Cassinensis. Et Hildemarus: « Ferramenta attinent ad sappam, ad securem, seu dolatoria, et reliqua his similia. » Vel vestibus. ] Hunc locum non ita recte videtur intellexisse Hildemarus, cum dicit: « Vestes attinent ad vestimenta illa quae debent in operam habere, quando operantur aliquid quod eis a priore injunctum fuerit; » nam S. Benedictus hic loquitur de quibu libet vestibus. Seu quibuslibet rebus. ] « Ut privilegiis et aliis munimentis, 415, vasis argenteis, libris, ornamentis ecclesiasticis, bladis, vinis et aliis pretiosis, quae non", + "candidate_score": 0.627977, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3650", + "psc_text": "consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit animum colligere, et de sanctorum promptuariis mendicare, ut loquens habeam ad manum quod placeat audientibus. » His adde summorum pontificum constitutiones. Gregorius IX: « Quia, inquit, in multis monasteriis a paucis intelligitur Regula cum legitur, praecipimus ut lectio Regulae, quae legitur in capitulo, propter minores statim in vulgari exponatur ab ipso qui capitulum tenet, vel ab illo cui duxerit injungendum. » Idem habent Clemens V in sua decretali, et Benedictus XII in sua constitutione. Hinc Cistercienses Congregationis Reformatae in Hispania, in capitulo generali anni 1557, Ludovico de Estrada injunxerunt ut commentarios super Regulam S. Benedicti scriberet, « quibus abbates in", + "candidate_score": 0.627951, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_33_35", + "bdc_text": "Georg Stephan , geb. 1539 ; Bersabe , gest. 1594 ( freundliche Auskunft von Herrn Dr . Roland E. Hofer , Staatsarchiv Schaffhausen ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2675", + "psc_text": "in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a religiosissimo praefecto litteras didici. » Circa idem tempus Joannes Moschus presbyter et monachus in monasterio S. Theodosii abbatis et archimandritae, omnium quae Jerosolymis erant coenobiorum, varia peragravit loca, lustravitque monasteria; quo in itinere viros etiam doctissimos et philosophos disciplinae et studiorum gratia visitavit, uti ipse testatur in eo quod adornavit, Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi", + "candidate_score": 0.62795, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2583", + "psc_text": "manibus suis laborantes, eremitarum more, terram sarculo arabant, et respuentes animalia nec unam vaccam habebant; et si quando eis aliquis aliquid de lacte vel butyro offerret, jam non recipiebant. » Tales Bancorenses ( Vita S. August. Cant. episcop., saec. I), « quorum summa ultra duo millia censebatur; » et tamen « omnes labore manuum victitabant. » Tales ex nostris Fuldenses, quos S. Bonifacius ad Zachariam papam scribens asserit esse viros « strictae abstinentiae, absque carne et vino, absque sicera et servis, proprio manuum suarum labore contentos. » Tales ab eodem Bonifacio instituti Ordorpenses ( In Vita S. Bonif. c. 8, saec. III Ben. ), qui, teste S. Willibaldo, « propriis sibi, more apostolico, manibus victum vestitumque instanter laborando » acquirebant. Tales Vallisumbrosani, de quibus in Vita S. Aiberti legitur ( Apud Sur. 7 April. ): « Stricte et inviolabiliter observatur institutum et canon S. Benedicti, vivuntque laboribus manuum suarum. »", + "candidate_score": 0.6278, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61_63", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in : BWKG 9 , 1905 , S. 33 ; Felici Maissen und Hans Lieb , Schaffhauser Studenten an der Universität Tübingen 1477-1914 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1422", + "psc_text": "Statutis Lanfranci, aut Cluniacensis monasterii Consuetudinibus, quae agunt tantum de abbate, priore majore, decanis villarum provisoribus, priore claustrali, circatoribus, et puerorum magistris. In ordine etiam Cisterciensi decani nomen inauditum fuit, inquit Joannes Craesbeeck; officium tamen quod in priore conventuali residere videtur non inusitatum. Apud Cassinenses olim unus duntaxat post abbatem erat decanus: et post hunc vicedecanus, ut scribit Nicolaus de Fractura; sed cum Coelestinus papa V suos in Cassinensi monasterio introduxisset, « mutavit nomen decani, qui post ipsorum adventum vocatus est prior, » inquit Richardus a Paulo Augustino a Janua citatus ad Regulae c. 55. Et certe in Fossatensi S. Mauri monasterio priores etiam appellabantur decani, ut patet ex lib. Mirac. S. Baboleni abbatis c. 5 (Saec. II Bened., p. 595), ubi Robertus ejusdem monasterii modo prior, modo decanus appellatur. Sed hi proprie non erant decani prout a S. P. Benedicto ordinati sunt, quos tandem restituerunt Cassinenses edito hoc 339", + "candidate_score": 0.627483, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61_63", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in : BWKG 9 , 1905 , S. 33 ; Felici Maissen und Hans Lieb , Schaffhauser Studenten an der Universität Tübingen 1477-1914 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3302", + "psc_text": "cap. Cum simus, eodem titulo, idque propter abusum nonnullorum qui non tam devotionis quam sublevandae familiae gratia, si quos gibbosos, deformes, aut saeculo ineptos habebant filios, hos in monasteria intrudebant, id quod non solum ipsis pueris, sed etiam in disciplinae regularis ruinam vergebat. Unde nonnulli abbates, etiam antea, pueros in monasteriis haudquaquam recipere volebant. Qua de re S. Udalricus in praefatione ad Consuetudines Cluniacenses (Spicil. tom. IV), quam Willelmo Hirsaugien i abbati nuncupat; eumdem laudat quod lege lata providisset ne pueri in monasterio admitterentur, « ut opus sit, inquit, praefatis saecularibus alium sibi nidum providere, ubi reponant pullos suos abortivos velut exhaeredatos. » De qua re, addit paulo post, sentiat quisque quod voluerit; ego certus sum illam te radicem funditus exstirpasse, ex qua sola praecipue omnia sunt monasteria destructa, quae destructa sunt vel in Teutonica, vel in Romana lingua. » Idem quoque animadverterat Guigo Carthusiae Majoris prior quintus, uti ipse", + "candidate_score": 0.626371, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2687", + "psc_text": "ingressa, et ad probationem cum aliis novitiis admissa cum fuisset, domnus abbas Gothefridus, inquit Vitae scriptor et connovitius, « qui tunc praeerat monasterio Schonaugiensi 642, audiens Joseph inter fratres legentem et psallentem, intellexit quod in studio discendi non modicum neglectus fuerit. Ideoque nescio quo pacto, quo merito, cum ego nuper venissem de saeculo adolescens erudiendus et instituendus, ipsum mihi commendavit, ut infra domum probationis quoad possem erudirem, regerem, instruerem. Feci quod potui, etc. » Et certe si non studuissent, unde tot viros eruditissimos ad episcopales cathedras, et ad haereticos profligandos, maxime Albigenses, Ecclesiae subministrare potuissent? De subsequentibus saeculis supervacaneum est dicere; sufficient conciliorum summorumque pontificum decreta ad eos revincendos qui nullas asserunt exstare sanctiones ecclesiasticas quibus permittantur aut praecipiantur monachis studia. Concilii Aquisgranensis supra citata non revocamus statuta. Celebris est edita in concilio Viennensi Clementis V decretalis, in qua inter alia ad propositum nostrum legitur: « Ut ipsis monachis proficiendi", + "candidate_score": 0.625947, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2342", + "psc_text": "I, cap. 18. Dunstanus vero praescribit ut mediante hora quinta cantetur sexta, dehinc manibus lotis adeant mensam. 559 Ante praedictam vero sextam horam non videmus sanctum Benedictum, aut quemquam alium monachorum magistrum aliquid cibi fratribus suis, saltem omnibus, praegustandum concessisse; nonnulli quidem ad nonam aut vesperam refectionem distulerunt; at qui sextam praeveniret invenimus neminem: una est Vita S. Samsonis (Saec. I Bened.), in cujus num. 16 haec lego: « Consuetudo erat in hujus monasterii lege, herbas hortinas per poculum ad sanitatem convenientes fricare, ac singulis fratribus in suis vasculis scyphunculo non grandi ad sanitatem particulatim dividere, ut quando de tertia celebranda veniebant, paratum jam poculum hortinis mixtum herbis reperirent. » Ante hanc autem tertiam horam, ut id etiam obiter observem, quidquam cibi praegustare religio Britannis erat, ut patet ex Beda in Vita sancti Cuthberti, et ex Vita sancti Guthlaci anachoretae, num. 29, saec. III Bened. Et ad seram coenent. ]", + "candidate_score": 0.625359, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61_63", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in : BWKG 9 , 1905 , S. 33 ; Felici Maissen und Hans Lieb , Schaffhauser Studenten an der Universität Tübingen 1477-1914 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3342", + "psc_text": "litteris G. Mosomensis et A. Marchianensis abbatum ad abbates S. Theoderici (Ms. Histor. S. Theod.) et S. Crispini Suessionensis, quibus eos suae provinciae visitatores constituunt, inter alia generalis capituli statuta, quorum eis maxime commendant observationem, istud est: « Ut nullus hospes detineatur ultra annum, nisi de abbatis et conventus ad quos missus fuerit, processerit voluntate, vel visitatoribus visum fuerit ex edire. » Si qua sane rationabiliter, et cum humilitate charitatis reprehendit aut ostendit. ] Idque verbo aut exemplo, sive de servitio Dei, sive de Regulae observationibus, sive de praeceptis Domini custodiendis. Ubi notat Boherius triplicem esse reprehensionem: imperiosam, quae fit imperio potestatis, quae solum majoribus conceditur; temerariam, quae malo fit animo, et socialem, quae minoribus conceditur, quae sine acerbitate, devoto et reverenti animo fieri debet, de qua hic S. Benedictus. Tractet prudenter abbas. ] « Apud se, et cum aliis qui hospitis conversationem noverunt et verba, » inquit Bernardus Cassinensis.", + "candidate_score": 0.624868, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61_63", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in : BWKG 9 , 1905 , S. 33 ; Felici Maissen und Hans Lieb , Schaffhauser Studenten an der Universität Tübingen 1477-1914 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3160", + "psc_text": "demorari novitium. Cistercienses a die quo cellam novitiorum inhabitat ex lib. Usuum cap. 102. Idem sentire videtur Boherius, dum menses duos in cella novitiorum tirones manere requirit antequam eis primo regula legatur. Bursfeldenses a die quo novitius novitiali veste indutus est. Sed qui forte nonnullis prolixior visus est ad probandos novitiorum mores anni circulus, ab aliis plus aequo brevior judicatus est: cui consequenter alterum annum adjiciendum esse existimavit S. Gregorius papa, Fortunato episcopo Neapolitano sic scribens (Lib. VIII, epist. 23): « Monasteriis omnibus fraternitas vestra interdicat ut eos quos ad conversionem susceperint, priusquam biennium in conversione compleverint, nullo modo audeant tonsurare; sed hoc spatio vita moresque eorum sollicite comprobentur, ne quis eorum aut non sit contentus eo quod voluit, aut ratum non habeat quod elegerit nam cum grave sit inexpertos hominum obsequiis sociari, quis possit dicere quanto sit gravius ad Dei servitium improbatos applicare? » Sed neque hoc spatio contenti", + "candidate_score": 0.624322, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_33_35", + "bdc_text": "Georg Stephan , geb. 1539 ; Bersabe , gest. 1594 ( freundliche Auskunft von Herrn Dr . Roland E. Hofer , Staatsarchiv Schaffhausen ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1742", + "psc_text": "armarium, ab armario in quo libri recondebantur, appellabant. Illud in Fuldensi monasterio olim exercuit Gerhohus presbyter ex Rabani carmine 16, in Tolosano B. Mariae S. Geraldus postea episcopus Bracarensis (Misc. Baluz. tom. III), qui « quia divinae Scripturae pabulo refici magnopere exoptabat, armarii, in quo libri divini reponebantur, custos factus 418 est, in cujus officii obedientia annis multis perduravit, » inquit Bernaldus in ejus Vita n. 1. Sed ex Regula Magistri cap. 17, custos ferramentorum et libros et diplomata sub sua cura habebat. Quod de sancto Geraldo scribit Bernardus eum in armarii obedientia annis multis perdurasse, non sic capiendum est, quasi ad vitam officia monachis essent commissa, cum potius singulis annis renovata fuisse constans sit traditio, quam colligere licet ex sancto Hieronymo de Tabennensibus referente (Praef. in Reg. sancti Pach., n. 8), quod singulis annis mense cui vocabulum est mesore, id est Augusto, « disponuntur monasteriorum capita, dispensatores, praepositi, ministri,", + "candidate_score": 0.623854, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61_63", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in : BWKG 9 , 1905 , S. 33 ; Felici Maissen und Hans Lieb , Schaffhauser Studenten an der Universität Tübingen 1477-1914 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2844", + "psc_text": "Tertio, haec olim lectio fiebat in auditorio, ut patet ex Vita sancti Guillelmi ducis et monachi Gellonensis (Saec. IV Ben.), ubi narratur quomodo suo susceptus fuerit in monasterio. Ac primo quidem num. 21, longe occurritur ei a fratribus, ducitur ad orationem, ecclesiaeque dona confert. Et postea, num. 22: « Completa oratione, factaque cunctis altaribus 680 sua cuique digna veneratione . . . . itur in auditorium, et osculatis fratribus, lectaque ex more lectione, factoque pro tempore brevi sermone de animae aedificatione, mox vir Dei subinfert, et indicat manifeste cur ipse venerit. » Idem videre est apud Ekkehardum in lib. de Casibus S. Galli cap. 11, ubi referens qua ratione episcopi et abbates ad visitandum S. Galli asceterium missi ab Ottone imperatore recepti fuerint: « Adveniunt omnes, inquit, festive receptis Cives apostolorum responsorium canitur. Abbas in auditorio debilis residens, introductis quidem eis assurgit. Legitur considentibus lectio de charitate et de pedisequa", + "candidate_score": 0.623603, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_28", + "bdc_text": "Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3486", + "psc_text": "ait, intelligentia, et ex praxi: quod probat ex codice abbatis Joannis, is est Hildemari commentarius, qui, ut vidimus, ad haec verba sic habet: « Si quinquaginta 836 monachi sunt qui malum abbatem eligunt, et sunt duo boni fratres qui meliorem eligunt abbatem, istis duobus consentiendum est, et non illis quinquaginta. Similiter si centum, similiter si ducenti, quinginti, etc.; alii vero tres, vel quatuor, vel quinque, etc. » Et ex Richardo: « Pars parva numero praefertur majori consilio. Et scias quod tunc praefertur majori parti, quando major pars eligit scienter indignum, secundum quosdam: secus, si ignoranter; tunc enim utraque cassaretur. » Paulo aliter tamen legit, qui penes nos est codex ms. Richardi de S. Angelo: nam ad verbum parva, « Supple, inquit, numero tamen majori, et saniori consilio, ut infra sequitur: » quae est ipsissima Caramuelis sententia. Addit tamen: « Et scias quia tunc praefertur minor majori, quando major pars eligit", + "candidate_score": 0.623403, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61_63", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in : BWKG 9 , 1905 , S. 33 ; Felici Maissen und Hans Lieb , Schaffhauser Studenten an der Universität Tübingen 1477-1914 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3649", + "psc_text": "Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus. » Similiter S. Dunstanus (In Concord. cap. 1): « Residentibus legatur Regula, vel si dies festus fuerit, evangelium ipsius diei, de qua lectione a priore, prout Dominus dederit, dicatur. » Et Udalricus de capitulo feriae 5 in Coena Domini (Lib. I, c. 12): « Exposita Regulae sententia, jubente domno abbate, consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit", + "candidate_score": 0.623119, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_57_59", + "bdc_text": "1555-1558 in Ditzingen ; im Mai 1558 \"wegen Zwinglianismus \" entlassen; 1558-1561 als Prediger im Nonnenkloster Neuburg bei Heidelberg , von wo er 1561 an Bullinger schrieb ( Zürich StA E II 348 , 365 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3296", + "psc_text": "et decimum annum a patre cuculla indutus fuerat, nec multo post ab episcopo etiam invitus habitum monachicum acceperat, postea reclamans a Nicolao I pontifice absolvitur et dispensatur, non quia minori aetate veste monastica indutus postea reclamavit, sed quia invitum pater cuculla induisset, nec manum ejus palla altaris involvisset, nulla ab abbate benedictione percepta. Sed et S. Bernardus ad Robertum nepotem, qui delectionis suae a Cisterciensibus ad Cluniacenses inter alias rationes hanc afferebat, quod Cluniacensi coenobio a parentibus oblatus fuerat, scribens ita respondet (Epist. 1): « Quanquam dubium non sit promissum illum fuisse, non donatum; nec enim petitio quam Regula praecipit pro eo facta fuit a parentibus, nec manus illius cum ipsa petitione involuta palla altaris, ut sic offerretur coram testibus. » Si ergo ita oblatus fuisset, rata omnino exstitisset ejus oblatio. Et alibi (Epist. 324) docet Thomam in monasterio S. Bertini olim oblatum prohibendum non esse quominus a Bertinianis transiret", + "candidate_score": 0.622768, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_10_12", + "bdc_text": "Beiträge zur vaterländischen Geschichte 5 , Schaffhausen 1884 , S. 97f) . Von 1587 bis 1595 war er Amtmann des Klosters Paradies . Grübel übersetzte mit Hilfe seines Taufpaten , des Glasmalers Hieronymus Lang d. Ä. ( um 1520-1582 ) , das christliche Spiel \"Nabal\" von Rudolf Gwalther ins Deutsche und ließ diese Fassung am 16 . Juli 1559 in Schaffhausen aufführen ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2651", + "psc_text": "eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in scriptis Romanis, Graecis et Aegyptiacis. » His, praeter Basilium Magnum, Gregorium Theologum, Joannem Chrysostomum, Ephrem Diaconum, qui non minus doctrina quam vitae sanctimonia eremum illustrarunt, addere possemus etiam insignem et admirabilem Orabbatem montis Nitriae (Ibid., cap. 9), qui a fratribus visitatus « statim convertebatur ad doctrinam, erat enim valde peritus litterarum; » celebrem Evagrium Diaconum (Ibid., c. 86), qui composuit tres libros sacros monachorum; sed praesertim illustrem Silvaniam virginem, quae, ut scribit Palladius (Ibid., c. 143), « erat doctissima, doctrinam amore complexa, noctes uberi oleo a se illuminatas mutabat in dies, omnia antiquorum qui commentarios ediderunt scripta percurrens, Origenis tricies", + "candidate_score": 0.622636, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_28", + "bdc_text": "Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_95", + "psc_text": "nam monachi jamdudum exui conversationem, non habitum. » Et S. Gregorius papa de se item ad Anastasium episcopum Antiochenum sic scribens Lib. I, epist. 7: « Quod vero me os Domini, quod lucernam dicitis, quod multis prodesse perhibetis, hoc quoque mihi ad iniquitatum mearum cumulum accedit, ut cum vindicari in me iniquitas debuit, laudes pro vindicta recipiam. » Sed ipsa in se bona non a se posse, sed a Domino fieri existimantes. ] Ut enim egregie dicit S. Bernardus Serm. 54 in Cant.: « Quid odiosius illa voce: Manus nostra excelsa, et non Dominus fecit haec omnia! » Longe aliter sentiebat, qui tamen plurimum libero hominis arbitrio tribuit, Joannes Cassianus, cum dicebat Lib. XII, c. 16: « Non solum namque ipsam perfectionem oportet credere nostra industria nos vel labore possidere non posse; sed ne haec quidem ipsa, quae illius exercemus obtentu, id est labores, conatusque nostros, ac studia, sine divinae", + "candidate_score": 0.622076, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61_63", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in : BWKG 9 , 1905 , S. 33 ; Felici Maissen und Hans Lieb , Schaffhauser Studenten an der Universität Tübingen 1477-1914 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3063", + "psc_text": "a Benedictina, in multis tamen potest spectari ut ejus interpretatio et commentarius (Cap. 84): « Ad mensam abbatis, infit, sedeant seniores, extranei supervenientes, vel vicibus fratres psalterati, quos voluerit abbas, 731 praeter praepositos, qui in decadis suis ideo ad suas mensas jubentur esse praesentes, ut causam Dei, id est taciturnitatis et gravitatis in susceptis suis custodiant. » Et ita forte intelligendus est locus ex Vita S. Filiberti abbatis, n. 3 (Saec. II Ben.): Jussus igitur sedere ad priorem mensam, etc. Quod si quis nolit S. Benedictum respexisse ad ampla illa refectoria, satis vero simile est seniores etiam ad mensas permiscuisse junioribus, ut super eos invigilarent; sicut in dormitorio noluit adolescentiores fratres juxta se lectos habere, sed permixtos cum senioribus dormire. Et certe decani, quos S. Benedictus, cap. 22, seniores appellat, ex antiqua monachorum disciplina suis decaniis assidebant ad mensam, ut supra diximus ad cap. 21. Ab hac vero disciplina S.", + "candidate_score": 0.622057, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_28", + "bdc_text": "Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_353", + "psc_text": "fratrum multitudine vix abbas omnium spiritalibus necessitatibus sufficere possit, cum praesertim eas per se cognoscere sibi haudquaquam vacet. Signanter vero S. Benedictus dixit, gregis sibi commissi, quia, inquit Hildemarus, « non est suus ille grex, sed Domini et sibi commissus; unde quia suus non est, sed sibi commissus, ideo debet diligenti cura illum tractare. » Ante omnia ne dissimulans. ] Id est negligens; nam, ut dicit Boherius, in multis locis ponitur dissimulatio pro negligentia. Aut parvipendens. ] Hoc est contemnens. Magnum noveris esse quod sequitur; nam, ut aiunt Smaragdus et Hildemarus parvipendere 85 idem est ac magnum aliquid animo superbo despicere, seu parum aestimare. Salutem animarum sibi commissarum. ] Magnum utique salus animae, pro qua Christus mortuus est. Plus gerat sollicitudinem de rebus terrenis ac transitoriis, atque caducis. ] Supple, quam de animabus. Non omnem omnino curam rerum temporalium abbati S. Pater adimit, sed nimiam tantum ac superfluam; de qua", + "candidate_score": 0.622041, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_56", + "bdc_text": "1552-1555 Pfarrer in Nellingen auf den Fildern , wohl dazwischen 1554 in Scharnhausen ( Amt Stuttgart ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3607", + "psc_text": "Anianensis, et omnibus nostris mss. Sed quidquid sit, certe utrumque a nostris usitatum fuit; nam et granum molebant sive tundebant, et farinam ipsi miscebant; ut patet ex supradictis ad caput 48, et insuper ex mss. Germaniae Consuetudinibus, in quibus lego: « Fratres interdum generaliter intrant pistrinum, pastamque propriis manibus praeparant, et temperant ad faciendos panes. » Quinimo pistoris officium hebdomadatim exercebant, ut vidimus supra, cap. 46, patetque ex Vita S. Stephani abbatis Obazinensis, lib. II, num. 54; communiter tamen id munus uni alicui committebatur, quod in Gellonensi monasterio summa cum humilitate exercuit S. Guillelmus, ejusdem loci fundator et monachus. Vel artes diversae intra monasterium exerceantur. ] Tale erat Fuldense coenobium sub Sturmio abbate, teste Eigile abbate in ejus Vita, num. 20; tale Flaviacense sub S. Geremaro, ex ejus Vita, num. 25; tale Solemniacense ex Vita S. Audoeno in Vita sancti Eligii; tale Lesciense ex Vita S. Hiltrudis, num. 3; tale", + "candidate_score": 0.621864, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_57_59", + "bdc_text": "1555-1558 in Ditzingen ; im Mai 1558 \"wegen Zwinglianismus \" entlassen; 1558-1561 als Prediger im Nonnenkloster Neuburg bei Heidelberg , von wo er 1561 an Bullinger schrieb ( Zürich StA E II 348 , 365 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3431", + "psc_text": "necessarium, sed honestum: manifestum est enim per sequentia quod adhuc remanet 822 in foro abbatis, judicandus ab eo; nam sequitur: Qui si nec sic emendaverit, clarescentibus culpis, etc. » Nicolaus de Fractura haec intelligit « in monasteriis non exemptis, ubi ad episcopos in defectum abbatum non corrigentium subditorum excessus spectat correptio. » Similiter Boherius sentit hoc locum habere in monasterio non exempto; ut deductus per septem gradus a dioecesano episcopo deponatur. Et certe olim monachi sacerdotes non minus episcopo quam abbati subjecti erant, ut probat Menardus, quod tamen improbasse videtur Glaber Radulfus in Vita S. Guillelmi, Luciacensis primum monasterii monachi, ac postea abbatis S. Benigni Divionensis, ubi haec scribit: « Insoleverat etiam malae arreptae consuetudinis usus, ut nullus fratrum loci illius (Luciaci) levitici ordinis gradum prius susciperet, quam sese assertione jurandi promitteret servaturum fidelitatem episcopo. Quod si nec sic emendaverit, etc.] Ubi Hildemarus: « Quod vero dicit: quod si nec", + "candidate_score": 0.621703, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_97_99", + "bdc_text": "Lingkius Heinrich Linggi . iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset . Vale. Scaffusii , annoAm Wortende zuvor angebrachte Streichung oder Tintenfleck. 1544 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2940", + "psc_text": "Vita, cap. 23; sed S. Fulgentius Ruspensis episcopus « pelliceo cingulo tanquam monachus utebatur, » uti legimus 703 in ejus Vita. De zonae usu et significatione videsis Haeftenum, lib. V, tract. 4, disq. 1, et tract. 10, disq. 7. Nihil quoque de camisiis sive interulis S. Benedictus, quas S. Robertus abbas Molismensis repudiasse legitur apud Ordericum Vitalem in Hist. lib. V, et consequenter Cistercienses, quorum in Institutis, cap. 4, decernitur « vestitus simplex et vilis, absque pelliciis, camisiis, stamineis, qualem denique Regula describit. » Harum loco S. Patrem Benedictum, primosque ejus discipulos cilicium carne tenus gestasse contendit Haeftenus (Lib. V, tract. 3, disq. 7): exemplo esse potest S. Tillo monachus Sollemniacensis (Saec. II Ben.), cujus « indumentum valde erat vilissimum, sola tunica videlicet atque cuculla, et intrinsecus ad carnem cilicium, quod tandiu donec prae nimia vetustate consumptum nulli usui aptum esset portabat, » ut habent ejus acta. Carthusianis etiam duo", + "candidate_score": 0.621495, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_57_59", + "bdc_text": "1555-1558 in Ditzingen ; im Mai 1558 \"wegen Zwinglianismus \" entlassen; 1558-1561 als Prediger im Nonnenkloster Neuburg bei Heidelberg , von wo er 1561 an Bullinger schrieb ( Zürich StA E II 348 , 365 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3712", + "psc_text": "S. Benedictum conciliant Hildemarus, Bernardus Cassinensis et Boherius. « Attamen in ista expulsione, addit Hildemarus, debet attendi persona, sicut saepe jam dictum est, id est si jam grandis venerit de saeculo, tunc debet expelli; si vero parvus fuerit nutritus in monasterio, non debet expelli, sed mitti in carcerem, quia melius est ut in carcere sit, quam ad saeculum, id est ad pejorem conversationem vadat. » Ita Hugonem olim in Dervensi monasterio oblatum, et fuga elapsum abbas et monachi « in remoto diversorio cum sibi necessariis manere constituunt, » ut habetur in lib. Mirac. S. Bercharii, n. 22 (Saec. II Ben.). His aliqua ex parte conformis est Regula Cujusdam ad monachos (Cap. 7): « Si quis tardior ad veniam inventus fuerit, sive aliqua verba religioni contraria, sive pro excusatione delicti sui protulerit; mittendus est in carcerem, et poeniteat secundum quod judicaverit senior, usquequo corrigatur. Si autem obstinatus invenitur, separandus est a", + "candidate_score": 0.620981, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_56", + "bdc_text": "1552-1555 Pfarrer in Nellingen auf den Fildern , wohl dazwischen 1554 in Scharnhausen ( Amt Stuttgart ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3170", + "psc_text": "Ex chartulario Bellilocensi. Ego frater Geraldus promitto stabilitatem meam loci istius secundum Regulam S. Benedicti et SS. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia Domini Geraldi abbatis, et caeterorum fratrum: et cedo aliquid de rebus meis ad istud monasterium quod est constructum in honorem S. Petri, ubi vir venerabilis Geraldus abbas praeesse videtur. Ex Smaragdo. Ego ille in hoc monasterio sancti illius promitto stabilitatem meam, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus. Ex Udalrico, lib. II, cap. 27. 757 Ego frater promitto stabilitatem monachi, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus, in hoc monasterio, quod est constructum in honore BB. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia domni N. abbatis. Ex ms. codice S. Dionysii in Francia. Ego frater N. humilis monachus monasterii S. Dionysii in Francia, Parisiensis dioecesis, voveo et promitto Deo, B. Mariae, B.", + "candidate_score": 0.619964, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_57_59", + "bdc_text": "1555-1558 in Ditzingen ; im Mai 1558 \"wegen Zwinglianismus \" entlassen; 1558-1561 als Prediger im Nonnenkloster Neuburg bei Heidelberg , von wo er 1561 an Bullinger schrieb ( Zürich StA E II 348 , 365 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3347", + "psc_text": "de Fractura. Maxime quia tempore hospitalitatis potuit ejus vita dignosci. ] Ad probationem monachorum peregrinorum, aliud a tempore hospitalitatis spatium, quod Boherius vult esse annuale, non indicit S. P. Benedictus. Ex quo datur intelligi, statim ut stabilitatem in monasterio firmare rogaverint, congregationis corpori esse sociandos. Et certe Regula Magistri (Cap. 89) duorum duntaxat mensium inducias hujusmodi monachis jam conversis ad tractandum instituit, quibus expletis, stabilitatem firmare permittit. De Cisterciensibus haec reperio in libro Institutionum (Dist. 2, c. 3): « Monachus alterius ordinis professus secundum Regulam S. Benedicti in aliquo ordinis nostri monasterio receptus, si benedictus non est, in cella novitiorum sit per annum, et eodem ordine quo novitius benedicatur. Si autem benedictus fuerit, statim detur ei cuculla, et completis ad minus antea quatuor mensibus, postea ad nutum abbatis in capitulo petitionem faciat de professione facienda, et in ecclesia sicut novitius monachus professionem suam legens, super altare offerat, nihil amplius faciens.", + "candidate_score": 0.619509, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_56", + "bdc_text": "1552-1555 Pfarrer in Nellingen auf den Fildern , wohl dazwischen 1554 in Scharnhausen ( Amt Stuttgart ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1726", + "psc_text": "fratres ad petenda quae petenda sunt, et non alia. Ut nemo perturbetur neque contristetur in domo Dei. ] Hoc est in monasterio; « Vere enim monasterium domus Dei est, inquit Richardus de Sancto Angelo, quia ibi semper oratur. » Addit Nicolaus de Fractura: « In quo Deo servimus. » Vel etiam, « domus Dei bonorum monachorum sanctissima corda, et eorum sunt purissima habitacula, in quibus mundissimum Domino suo praebent habitaculum, » ut loquitur Smaragdus. CAPUT XXXII. De ferramentis vel rebus monasterii. 414 Substantiae monasterii in ferramentis vel vestibus, seu quibuslibet rebus provideat abbas fratres de quorum vita et moribus securus sit; et eis singula, ut utile judicaverit, consignet custodienda atque recolligenda. Ex quibus abbas brevem teneat: ut dum sibi in ipsa assignata fratres vicissim succedunt, sciat quid dat aut quid recipit. Si quis autem sordide aut negligenter res monasterii tractaverit, corripiatur; si non emendaverit, disciplinae regulari subjaceat. COMMENTARIUS. Substantiae monasterii.", + "candidate_score": 0.618317, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_20_22", + "bdc_text": "1574 spielte Grübel mit seinen Schülern \"Hiob\". - Lit. : Jakob Baechtold , Geschichte der Deutschen Literatur in der Schweiz , Frauenfeld 1892 , S. 365f ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2673", + "psc_text": "Benedicti Biscopi n. 18. His adjungendus est Beda Venerabilis, qui, ut scribit Cuthbertus ejus discipulus in ejus Vita n. 2 (Saec. III Ben.), in Girwensi monasterio « infantulus bonae spei et divina et saeculari litteratura diligenter imbuitur . . . . . Et cum in Latina erudiretur lingua, Graecae quoque peritiam non mediocriter percepit. » Neque vero in sola Latinae et Graecae linguae scientia profecit, sed in omni etiam artium liberalium disciplina; id quod testantur varia quae post se reliquit et hactenus perseverant omnigenae doctrinae monumenta. Porro quam infantulus acceperat doctrinam, eamdem factus in eodem monasterio magister fratribus suis postea reddidit. Viguisse etiam in coenobiis monachorum Britanniae minoris (Armoricam vocant) litterarum scientias, colligimus ex Vita S. Judoci (Saec. II Ben.) n. 3. 639 Quod si inde gradum faciamus in Hispaniam, idem et ibi reperiemus obtinuisse institutum. Nam cum S. Hildephonsus Toletanus episcopus (In ejus Vita num. 2, ibid.) « sub", + "candidate_score": 0.616404, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_28", + "bdc_text": "Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1525", + "psc_text": "disciplinae debet extendi mensura. Id est quantitas vel qualitas poenae; ut tandiu maneat excommunicatus, quandiu deliquit, idque majori vel minori excommunicatione pro delicti gravitate. Et bene S. Pater ait excommunicationis vel disciplinae, quas licet idem esse asserat Richardus, ab excommunicatione tamen disciplinam distinguunt Hildemarus, Bernardus Cass. et Boherius: nam disciplinae nomine virgam intelligit Hildemarus; jejunium et virgam simul Bernardus et Boherius. Qui culparum modus in abbatis pendeat judicio. ] Quae verba non sic capienda sunt, quasi ex abbatis penderet judicio, ut culpa levis sit gravis, aut gravis levis; tales sunt enim eo ipso quo commissae sunt independenter ab ejus judicio: sed quod ejus sit prudentiae et judicii discernere et aestimare an talis culpa, tali aut tali circumstantia affecta, gravis sit aut levis. Item non sic capienda quasi ex abbatis penderet voluntate pro suo libito culpis poenas injungere; sed quod ejus sit agnoscere et dijudicare qualis sit culpa, gravis an levis;", + "candidate_score": 0.616388, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_28", + "bdc_text": "Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1842", + "psc_text": "quasi generaliter dixerat jam solita S. Pater discretione temperat, a coquinae officio aegrotos, et gravioribus utilitatibus occupatos eximens. Et certe inhumanum 442 foret infirmos huic officio deputare. Sed quaeret aliquis quaenam sit meritoque dici debeat causa gravis utilitatis? Respondet Hildemarus eam esse, quam agnoscentes fratres, dimissa concordia, haud murmurant; quod propter eam talis frater excusetur a coquina: quapropter « haec utilitas grandis sive magna ex Bernardo Cassinensi debet esse abbati manifesta, et fratribus non incognita, ne forte possit esse alicujus discordiae causa, videlicet quod hic excusaretur, alio laborante. » An vero inter hujusmodi gravioribus utilitatibus occupatos abbas recenseri debeat, forte dubitabit aliquis: at mihi nullus videtur dubii locus, si vel minimum ad S. Benedicti mentem attendatur: quis enim in monasterio gravioribus causis occupetur illo, qui rerum omnium curam suscepit? Et certe si cellerarius solis temporalibus curis detentus excusetur, quidni excusabitur et abbas, ad quem et temporalium et spiritalium sollicitudo respicit?", + "candidate_score": 0.616135, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_27", + "bdc_text": "Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2025", + "psc_text": "panis et vinum. » CAPUT XXXVIII. De hebdomadario lectore. 484 Mensis fratrum edentium lectio deesse non debet; nec fortuito casu qui arripuerit codicem legere audeat ibi, sed lecturus tota hebdomada, dominica ingrediatur. Qui ingrediens post missas et communionem, petat ab omnibus pro se orari, ut avertat ab ipso Deus spiritum elationis. Et dicatur hic versus in oratorio tertio ab omnibus, ipso tamen incipiente: Domine, labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam. Et sic accepta benedictione, ingrediatur ad legendum. Summumque fiat silentium ad mensam, ut nullius mussitatio, vel vox, nisi solius legentis ibi audiatur. Quae vero necessaria sunt comedentibus et bibentibus, sic sibi vicissim ministrent fratres, ut nullus indigeat petere aliquid. Si quid tamen opus fuerit, sonitu cujuscunque signi potius petatur quam voce. Nec praesumat ibi aliquis de ipsa lectione, aut aliunde quidquam requirere, ne detur occasio: nisi forte prior voluerit pro aedificatione aliquid breviter dicere. Frater autem hebdomadarius", + "candidate_score": 0.615205, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_33_35", + "bdc_text": "Georg Stephan , geb. 1539 ; Bersabe , gest. 1594 ( freundliche Auskunft von Herrn Dr . Roland E. Hofer , Staatsarchiv Schaffhausen ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3342", + "psc_text": "litteris G. Mosomensis et A. Marchianensis abbatum ad abbates S. Theoderici (Ms. Histor. S. Theod.) et S. Crispini Suessionensis, quibus eos suae provinciae visitatores constituunt, inter alia generalis capituli statuta, quorum eis maxime commendant observationem, istud est: « Ut nullus hospes detineatur ultra annum, nisi de abbatis et conventus ad quos missus fuerit, processerit voluntate, vel visitatoribus visum fuerit ex edire. » Si qua sane rationabiliter, et cum humilitate charitatis reprehendit aut ostendit. ] Idque verbo aut exemplo, sive de servitio Dei, sive de Regulae observationibus, sive de praeceptis Domini custodiendis. Ubi notat Boherius triplicem esse reprehensionem: imperiosam, quae fit imperio potestatis, quae solum majoribus conceditur; temerariam, quae malo fit animo, et socialem, quae minoribus conceditur, quae sine acerbitate, devoto et reverenti animo fieri debet, de qua hic S. Benedictus. Tractet prudenter abbas. ] « Apud se, et cum aliis qui hospitis conversationem noverunt et verba, » inquit Bernardus Cassinensis.", + "candidate_score": 0.612612, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_39_41", + "bdc_text": "alendorum plus satis habet , iam non potest optatam contingere metamoptatam contingere metam : Horaz , Ars poetica , 412 . sine bonorum adiumento .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3721", + "psc_text": "qui Christo aliquid praeponit; cum summo 894 et infinito bono nihil sit praeferendum. Et hoc est ultimum zeli boni exercitium, quod licet absque ullo remunerationis intuitu sit habendum, sua tamen mercede non caret, quam S. Pater indicat cum addit: Qui nos pariter ad vitam perducat aeternam. ] Istud pariter commentatores interpretantur simul omnes, nullo excluso. Nonnulli codices addunt amen, qua de voce Boherius in 2 commentario: « Gallici quidem hoc amen raro habent, quod tamen bene convenit, cum finis Regulae sit hic verus, quoniam sequens caput non est utique regulare, sed intentum magistri. Regulaeque effectum summatim indicat. Amen itaque hic optative ponitur, ut hic conclusio ejusdem operis esse demonstretur. » Desideratur tamen in antiquissimo codice Oxoniensi, in Cassinensibus, apud Hildemarum, Smaragdum, Haeftenum, atque in aliis mss. et editis non paucis. CAPUT LXXIII De eo quod non omnis observatio justitiae in hac sit Regula constituta. Regulam autem hanc descripsimus, ut eam", + "candidate_score": 0.611405, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_20_22", + "bdc_text": "1574 spielte Grübel mit seinen Schülern \"Hiob\". - Lit. : Jakob Baechtold , Geschichte der Deutschen Literatur in der Schweiz , Frauenfeld 1892 , S. 365f ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2687", + "psc_text": "ingressa, et ad probationem cum aliis novitiis admissa cum fuisset, domnus abbas Gothefridus, inquit Vitae scriptor et connovitius, « qui tunc praeerat monasterio Schonaugiensi 642, audiens Joseph inter fratres legentem et psallentem, intellexit quod in studio discendi non modicum neglectus fuerit. Ideoque nescio quo pacto, quo merito, cum ego nuper venissem de saeculo adolescens erudiendus et instituendus, ipsum mihi commendavit, ut infra domum probationis quoad possem erudirem, regerem, instruerem. Feci quod potui, etc. » Et certe si non studuissent, unde tot viros eruditissimos ad episcopales cathedras, et ad haereticos profligandos, maxime Albigenses, Ecclesiae subministrare potuissent? De subsequentibus saeculis supervacaneum est dicere; sufficient conciliorum summorumque pontificum decreta ad eos revincendos qui nullas asserunt exstare sanctiones ecclesiasticas quibus permittantur aut praecipiantur monachis studia. Concilii Aquisgranensis supra citata non revocamus statuta. Celebris est edita in concilio Viennensi Clementis V decretalis, in qua inter alia ad propositum nostrum legitur: « Ut ipsis monachis proficiendi", + "candidate_score": 0.609739, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_20_22", + "bdc_text": "1574 spielte Grübel mit seinen Schülern \"Hiob\". - Lit. : Jakob Baechtold , Geschichte der Deutschen Literatur in der Schweiz , Frauenfeld 1892 , S. 365f ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2684", + "psc_text": "monasteriis resuscitarent. » Eapropter ab Alfredo rege e Gallia evocatus in Angliam fuit Grimbaldus, postea abbas Wintoniensis, « ut litteraturae studium in Anglia sopitum et pene emortuum sua suscitaret industria, » inquit Willelmus Malmesburiensis (Lib. II de Gest. Angl. reg., cap. 4). Eadem ratione, « transmisso S. Oswaldus (Vita 2 S. Osvald., n. 20, saec. V Benedict.) ocius nuntio, quemdam virum nominatissimum Abbonem, qui liberalium artium notitiam imis hauserat medullis, de coenobio Floriacensi evocatum, apud Ramesiam scholas regere, et novellas recentis hortuli sui insitiones doctrinae suae rore rigare constituit. » Eodem saeculo Fulco Rhemensis archiepiscopus, qui in Sithiensi seu S. Bertini monasterio fuerat educatus, duplicem in ecclesia sua restituit scholam; et uni Remigium Antissiodori apud S. Germanum; alteri Hucbaldum Elnonensem seu S. Amandi in Belgio monachos praefecit. Saeculo XI, in omnibus passim monasteriis florebant litterarum scientiae; quae res adeo perspicua est, ut in ea probanda diutius immorandum non sit. Saeculo", + "candidate_score": 0.608692, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_80_82", + "bdc_text": "97 , 187 ; 98 , 185 ; 99 , 187 ( freundliche Auskunft von Herrn Dr .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1158", + "psc_text": "cum septuaginta episcopis, quod probant ex Gratiani decreto dist. 15, cap. Sancta Romana Ecclesia. Ea tamen quae hac de re habentur in dicto Gratiani decreto, in ejus mss. haud reperiuntur; scribitque Theodemarus ante Gregorium papam in Ecclesia Romana Scripturas non esse lectas. Sed et expositiones earum quae a nominatissimis doctoribus orthodoxis et catholicis Patribus factae sunt. ] « Non dixit a nominatis, inquit Hildemarus, sed a nominatissimis; quia fuerunt multi nominati, et tamen in eorum libris inventus est error; et ideo dixit a nominatissimis, ac si diceret, illorum doctorum legant expositiones quorum in libris non invenitur error, sicut est Augustinus, et Gregorius, sive Ambrosius, et caeteri alii Patres catholici. » Nicolao de Fractura doctores nominatissimi sunt Gregorius, Augustinus, Hieronymus, Ambrosius. Addit tamen: « Alii enim doctores, ut est Hilarius, Basilius, Joannes Chrysost., Gregorius Nazianzenus, Beda presbyter, nominatissimi similiter possunt dici, ex eo quod eorum dicta sunt ab Ecclesia approbata, etc.", + "candidate_score": 0.60496, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_20_22", + "bdc_text": "1574 spielte Grübel mit seinen Schülern \"Hiob\". - Lit. : Jakob Baechtold , Geschichte der Deutschen Literatur in der Schweiz , Frauenfeld 1892 , S. 365f ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2680", + "psc_text": "liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset instituta, tanta meditationis instantia spiritualis scientiae perfectionem conabatur assequi, ut consentiente cum ingenio lectione, duplicato naturae et industriae bono, eruditissima redderetur. Atque ut melius scias quibus potissimum studiis animum informaret, audi Rodulfum ipsius Vitae scriptorem hoc modo prosequentem: Sed et dicta SS. Patrum, et decreta canonum, totiusque ecclesiastici ordinis jura plenitudini perfectionis adjecit. Eo in Parthenone non parvus ancillarum Dei numerus collectus est, quae ad exemplum beatae magistrae, coelestis disciplinae studiis instituebantur, et in tantum doctrina ejus proficiebant, ut plures ex illis postmodum magistrae fierent aliarum, ita ut nulla, aut etiam rara in illis regionibus essent monasteria feminarum quae non", + "candidate_score": 0.604953, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_20_22", + "bdc_text": "1574 spielte Grübel mit seinen Schülern \"Hiob\". - Lit. : Jakob Baechtold , Geschichte der Deutschen Literatur in der Schweiz , Frauenfeld 1892 , S. 365f ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2676", + "psc_text": "Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi cultum adduxisset, proximas adhibuit curas ut publicas scholas constitueret, « in quibus, ut loquitur Mabillonius noster (Praef. ad saec. III Bened., n. 38), inculta et efferata gens paulatim duros mores deponeret, et mansuetioribus sanctioribusque exculta disciplinis, humanius saperet. Non ignorabat S. Bonifacius quantum id novitiae fidei interesset: eo curas suas direxit, et in Fritislariensi primum asceterio, postea in Fuldensi, tum Trajecti ad Rhenum, aliisque in locis publicas aperuit scholas. Atque ne id genus exercitii eo mortuo insuper haberetur, scripsit epistolam ad Fulradum, magnae tunc in regno Francorum auctoritatis, in haec verba: Deprecor celsitudinem regis nostri pro nomine Christi Filii Dei,", + "candidate_score": 0.604626, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_20_22", + "bdc_text": "1574 spielte Grübel mit seinen Schülern \"Hiob\". - Lit. : Jakob Baechtold , Geschichte der Deutschen Literatur in der Schweiz , Frauenfeld 1892 , S. 365f ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2675", + "psc_text": "in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a religiosissimo praefecto litteras didici. » Circa idem tempus Joannes Moschus presbyter et monachus in monasterio S. Theodosii abbatis et archimandritae, omnium quae Jerosolymis erant coenobiorum, varia peragravit loca, lustravitque monasteria; quo in itinere viros etiam doctissimos et philosophos disciplinae et studiorum gratia visitavit, uti ipse testatur in eo quod adornavit, Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi", + "candidate_score": 0.604049, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_34", + "bdc_text": "Bersabe , gest. 1594 ( freundliche Auskunft von Herrn Dr .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2209", + "psc_text": "carnes, ut videre est in locis supra citatis, tum hoc capite tum cap. 36. Idem docent Bernardus Cassinensis, Nicolaus de Fractura, Richardus de S. Angelo, Petrus Boherius, Joannes de Turrecremata, Theobaldus Artaldus, Joannes Craesbeeck, Matthias Lambertus, Nicolaus Bravus, Hugo Menardus, Benedictus Haeftenus, et alii. Ratio est a fortiori. Si enim grossiores quadrupedum carnes sanctus Benedictus vetuit, multo magis suaviores dulcioresque volatilium. Nam mens SS. doctorum est in minori comprehendere majus; quare cum minus delicatas esse quadrupedum carnes quam avium, usus et experientia docuerit, haud dubium quin quadrupedia vetando, vetuerit et altilia. Ita fere argumentantur Hildemarus, Bernardus Cassinensis, Richardus, et alii. Deinde « minime credendum est, inquit Menardus, a S. Benedicto tales institui monachos, qui pedum numero delicias escarum dijudicent, cum ipse capite 36 Regulae carnis esu exceptis aegrotis monachos arceat. Nec vero inferri potest quadrupedum interdictione volatilium esum esse permissum; nam cum unum prohibetur, non statim alterum permitti concludendum est,", + "candidate_score": 0.600416, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_96_98", + "bdc_text": "caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi . iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1017", + "psc_text": "hic tradit hujus loci Regulae explanationem Petrus Boherius, eamdem sequitur Julianus Warnier in eo quem conscripsit libro de Antiqua et vera Regulae S. Benedicti praxi, cap. 35. Monstrante Scriptura quia in multiloquio non effugitur peccatum. ] Hanc sententiam supra exposuimus. Et quia vir linguosus. ] Vir linguosus ex S. Augustino dicitur (In psal. CXXXIX) ille qui sine justa loquitur necessitate : « Necessitas sit in locutione tua, et non eris vir linguosus ne non dirigaris, » inquit S. doctor. Non dirigitur. ] Id est, non prosperabitur. Super terram. ] Videlicet viventium, nam in terra morientium mali saepius prosperantur. De decimo humilitatis gradu. Decimus humilitatis gradus est, si non sit facilis ac promptus in risu. ] Cum levitas manifestum sit superbiae signum, risumque ex inani gloria nasci doceat S. Joannes Climacus (Grad. 26); merito inter humilitatis gradus S. P. Benedictus reponit, ut non sit facilis ac promptus in risu monachus. Ubi", + "candidate_score": 0.599969, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_95_97", + "bdc_text": "Salutant te Sebastianus Sebastian Grübel. caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3649", + "psc_text": "Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus. » Similiter S. Dunstanus (In Concord. cap. 1): « Residentibus legatur Regula, vel si dies festus fuerit, evangelium ipsius diei, de qua lectione a priore, prout Dominus dederit, dicatur. » Et Udalricus de capitulo feriae 5 in Coena Domini (Lib. I, c. 12): « Exposita Regulae sententia, jubente domno abbate, consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit", + "candidate_score": 0.599788, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_21_23", + "bdc_text": "- Lit. : Jakob Baechtold , Geschichte der Deutschen Literatur in der Schweiz , Frauenfeld 1892 , S. 365f ; HBLS III 774 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2683", + "psc_text": "emiserit hoc saeculo scientia litterarum, longum est enarrare: qui plura hac de re desideraverit, adeat Mabillonii praefationem ad saec. IV Bened., part. I, n. 173, ubi hoc argumentum fuse et erudite suo more prosequitur. Saeculo X, Dunstanus et Aethelvoldus episcopi collapsam in Anglia monasticam disciplinam resarcire sapientes, sopitas etiam in monasteriis scientias ea de causa resuscitare studuerunt: nam, ut testatur Aedfricus apud Spelmannum (Tom. I Conc. Angl., pag. 618), usque adeo litterarum studium in Anglia defecerat, « ut sacerdos nullus Anglicus epistolam nosset vel Latine edere, vel e Latino interpretari, usque dum archiepiscopus Cantuariae Dunstanus et episcopus Aethelvoldus hanc in monasteriis resuscitarent. » Eapropter ab Alfredo rege e Gallia evocatus in Angliam fuit Grimbaldus, postea abbas Wintoniensis, « ut litteraturae studium in Anglia sopitum et pene emortuum sua suscitaret industria, » inquit Willelmus Malmesburiensis (Lib. II de Gest. Angl. reg., cap. 4). Eadem ratione, « transmisso S. Oswaldus (Vita 2", + "candidate_score": 0.599405, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_21_23", + "bdc_text": "- Lit. : Jakob Baechtold , Geschichte der Deutschen Literatur in der Schweiz , Frauenfeld 1892 , S. 365f ; HBLS III 774 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2676", + "psc_text": "Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi cultum adduxisset, proximas adhibuit curas ut publicas scholas constitueret, « in quibus, ut loquitur Mabillonius noster (Praef. ad saec. III Bened., n. 38), inculta et efferata gens paulatim duros mores deponeret, et mansuetioribus sanctioribusque exculta disciplinis, humanius saperet. Non ignorabat S. Bonifacius quantum id novitiae fidei interesset: eo curas suas direxit, et in Fritislariensi primum asceterio, postea in Fuldensi, tum Trajecti ad Rhenum, aliisque in locis publicas aperuit scholas. Atque ne id genus exercitii eo mortuo insuper haberetur, scripsit epistolam ad Fulradum, magnae tunc in regno Francorum auctoritatis, in haec verba: Deprecor celsitudinem regis nostri pro nomine Christi Filii Dei,", + "candidate_score": 0.597866, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_96_98", + "bdc_text": "caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi . iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3652", + "psc_text": "Dirigendi fratres in viam, omnium fratrum, vel abbatis orationi se commendent: et semper ad orationem ultimam operis Dei, commemoratio omnium absentium fiat. Revertentes autem de via fratres in ipso die quo redeunt, per omnes canonicas horas, dum expletur opus Dei, prostrati solo oratorii ab omnibus petant orationem, propter excessus: ne quid forte subripuerit in via visus, aut auditus malae rei, aut otiosi sermonis. Nec praesumat quisquam alio referre quaecunque foris monasterium viderit aut audierit: quia plurima destructio est. Quod si quis praesumpserit, vindictae regulari subjaceat. Similiter et qui praesumpserit claustra monasterii egredi, vel quocunque ire, vel quidpiam quamvis parvum sine abbatis jussione facere COMMENTARIUS. 876 Dirigendi fratres in via. ] Acute Petrus Boherius in utroque commentario hunc locum exponens, et post eum Haeftenus observant, non sine causa pluralem hic a S. Benedicto usurpatum esse numerum, quo tacite saltem innueret solos extra coenobium monachos sine socio fratre progredi non debere. Et", + "candidate_score": 0.595688, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_96_98", + "bdc_text": "caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi . iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1588", + "psc_text": "inquit Menardus, hoc nomen quocunque modo legatur, non potest haec tria nomina significare. Immittat ergo seniores sapientes fratres, ut maturitas sit in sene, amor in fratre, cautela debita sive discretio in sapiente, ut aiunt Bern. Cass. et Boherius. Qui quasi secrete consolentur fluctuantem fratrem. ] Julianus Paris in lib. de Prima vivendi Ratione Cisterc. (Part. II, c. 6, sect. 3) eam tradit fuisse consuetudinem, ut cum aliquis poena culpae gravioris plecteretur, abbas omnibus indiceret faciendam pro eo orationem, designaretque unum aut alterum qui eum visitarent, consolarentur, et ad humilitatis satisfactionem provocarent. Verum huic consuetudini, quae fuit Cisterciensium, repugnant antiqui Regulae commentatores, Hildemarus, Bernardus Cassin., Boherius, qui haec verba quasi secrete exponunt tanquam ab abbate non missi: « Quasi non ab abbate, sed a se ipsis venisse illi fratri excommunicato loquantur, » inquit Hildemarus. Et Bernardus Cassinensis: « Istud secrete hic importat quod non videantur ab ipso missi specialiter abbate, ne", + "candidate_score": 0.595093, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_96_98", + "bdc_text": "caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi . iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3649", + "psc_text": "Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus. » Similiter S. Dunstanus (In Concord. cap. 1): « Residentibus legatur Regula, vel si dies festus fuerit, evangelium ipsius diei, de qua lectione a priore, prout Dominus dederit, dicatur. » Et Udalricus de capitulo feriae 5 in Coena Domini (Lib. I, c. 12): « Exposita Regulae sententia, jubente domno abbate, consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit", + "candidate_score": 0.59464, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_96_98", + "bdc_text": "caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi . iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2420", + "psc_text": "auctores sobrie S. Regulae textum esse intelligendum, ut scilicet audito signo, quaelibet fuerint in manibus relinquantur 578 quae sine periculo aut gravi damno relinqui possunt. Nam si quis, verbi gratia, serviret infirmis, ministraret hospitibus, praepararet coquinam, exhauriret vinum, hic non debet, relicto opere, statim occurrere. Secus qui scriberet librum, aptaret calceum, coleret hortum. Quamvis non defuerint etiam qui praefata opera obedientiae gratia dimitterent imperfecta, quorum obedientiam aliquando miraculis illustratam legimus: sed ad intentionem, non ad factum Deum respexisse credimus. Ergo nihil operi Dei praeponatur. ] Hoc attendant qui pro levibus, vanis, et inanibus rebus ab opere Dei se dispensant; qui cum omnia etiam imperfecta, ut ad opus Dei debite celebrandum convolarent, relinquere deberent; imperfectum opus Dei, alios etiam suis discursibus perturbando, derelinquunt. Quam procul ab his erat S. Liudgenus episcopus (In ejus Vita, auctore anonym., cap. 32, saec. IV Ben., pag. 46; vide cap. 33), qui accersitus tertio ab imperatore", + "candidate_score": 0.591743, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_96_98", + "bdc_text": "caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi . iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2782", + "psc_text": "CAPUT LI. De fratribus qui non satis longe profiscuntur. Frater qui pro quovis responso dirigitur, et ea die speratur reverti ad monasterium, non praesumat foris manducare, etiamsi a quovis rogetur nisi forte ei ab abbate suo praecipiatur. Quod si aliter fecerit, excommunicetur. COMMENTARIUS. Frater qui pro quovis responso dirigitur. ] Responsum, ut probat Menardus ex lib. II Dial. S. Greg. papae, c. 12, et epist. 47, lib. II, est negotium quod quis tractat foris; unde responsales dicti sunt qui ad negotia tractanda mittebantur. Et ea die sperat reverti ad monasterium, non 665 praesumat foris manducare. ] Juxta priscorum monachorum disciplinam, quae fratres extra coenobium edere non ferebat. « Nequaquam in saeculari domo cibos sumere consueverant monachi, » inquit vetus scriptor Vitae S. Pachomii, n. 42. Et Regula incerti auctoris: « Nemo extra monasterium sine praecepto manducet, neque bibat; non enim hoc ad disciplinam pertinet monasterii: » quae pene iisdem verbis", + "candidate_score": 0.590085, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_96_98", + "bdc_text": "caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi . iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3648", + "psc_text": "Instit., dist. 6, cap. 1. Ne quis fratrum de ignorantia se excuset. ] Ex his postremis hujus capituli verbis recte omnino Bernardus Cassinensis infert, non modo legendam, sed insuper exponendam esse Regulam; alioquin de ejus ignorantia posset se aliquis excusare. Et certe nonnulla occurrunt in textu Regulae loca quae varios possunt sortiri sensus, nec facile, ni exponantur, intelligi queunt. Bernardo lucem praetulerat Hildemarus, « quia, inquit, nihil valet illa lectio, nisi fuerit ejus traditio adhibita. » Hinc congregata Aquisgrani synodus decernit (Can. 70). « ut ad capitulum lectio tradatur (id est exponatur). Similiter ad collationem, si tempus fuerit opportunum. » Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus.", + "candidate_score": 0.586645, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 15, + "cf_id": "cf037", + "work_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis", + "max_score": 0.684926, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_25_27", + "bdc_text": "HLS V 748 ( mit weiterer Lit. ) . habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae . Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret .", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_0", + "psc_text": "De scriptoribus ecclesiasticis HIERONYMUS noster litteris Graecis ac Latinis Romae apprime eruditus, presbyter quoque ibidem ordinatus est. Porro ad Bethleem oppidum juvenis advenit: ubi prudens animal ad praesepe Domini sese obtulit permansurum. Inter caetera operum suorum opuscula, usque ad Theodosii XIV imperii annum a beato Petro sumens exordium, usque in semetipsum de Viris illustribus scripsit. Innumeris praeterea libris apostolorum prophetarumque constructionibus editis, immobilem catholicae turrim Ecclesiae contra perfidorum jacula consummavit. Litteris quoque Hebraicis atque Chaldaicis ita edoctus, ut omnes Testamenti Veteris libros, ex Hebraeorum scilicet codicibus, verteret in Latinum. Danielem quoque prophetam Chaldaico stylo locutum, et Job justum Arabico, in Romanam linguam utrumque auctorem perfecta interpretatione mutaverit. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum. Namque mentis corporisque virginitatem et delictorum poenitentiam praedicans atque custodiens, solus omnium Romanorum omnes 16 prophetarum commentatus est libros. In sanctis praeterea librorum suorum prologis, ita se luculentissimum interpretem, et immensis epistolarum suarum voluminibus nervosum", + "candidate_score": 0.684926, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_26_28", + "bdc_text": "habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae . Eum lubens ac volens volentem et lubentem literis et ecclesię dedicaret . Sed quando hoc tempore didicisse magno constat ipseque alioquin liberorum Waldburg , verh. 1553 mit Hans Heinrich Müller ;", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_0", + "psc_text": "De scriptoribus ecclesiasticis HIERONYMUS noster litteris Graecis ac Latinis Romae apprime eruditus, presbyter quoque ibidem ordinatus est. Porro ad Bethleem oppidum juvenis advenit: ubi prudens animal ad praesepe Domini sese obtulit permansurum. Inter caetera operum suorum opuscula, usque ad Theodosii XIV imperii annum a beato Petro sumens exordium, usque in semetipsum de Viris illustribus scripsit. Innumeris praeterea libris apostolorum prophetarumque constructionibus editis, immobilem catholicae turrim Ecclesiae contra perfidorum jacula consummavit. Litteris quoque Hebraicis atque Chaldaicis ita edoctus, ut omnes Testamenti Veteris libros, ex Hebraeorum scilicet codicibus, verteret in Latinum. Danielem quoque prophetam Chaldaico stylo locutum, et Job justum Arabico, in Romanam linguam utrumque auctorem perfecta interpretatione mutaverit. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum. Namque mentis corporisque virginitatem et delictorum poenitentiam praedicans atque custodiens, solus omnium Romanorum omnes 16 prophetarum commentatus est libros. In sanctis praeterea librorum suorum prologis, ita se luculentissimum interpretem, et immensis epistolarum suarum voluminibus nervosum", + "candidate_score": 0.680279, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_13_15", + "bdc_text": "gedruckt wurde sie 1560 in Mülhausen unter dem Titel : \"Nabal. Ein schoen christenlich , lustig un kurtzwylig spil , erstlich durch . . . Rudolffen Walthern auss den ersten buch Samuelis gezogen , in ein latinische comoediam gestelt , nüwlich aber von einer . . .", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_1", + "psc_text": "Romanam linguam utrumque auctorem perfecta interpretatione mutaverit. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum. Namque mentis corporisque virginitatem et delictorum poenitentiam praedicans atque custodiens, solus omnium Romanorum omnes 16 prophetarum commentatus est libros. In sanctis praeterea librorum suorum prologis, ita se luculentissimum interpretem, et immensis epistolarum suarum voluminibus nervosum catholicis exhibet lectoribus, ut nec perfidis quandoque pepercisse, nec invidis cessisse videatur. Nonagenarius ferme, ut perhibent, postea in Domino requievit. Quem Stridon oppidum genuit, Roma inclyta erudivit, Bethleem alma tenet, spiritum aula coelestis suscepit. Claruit maxime sub Theodosio principe et filiis ejus Arcadio et Honorio. CAPUT PRIMUM. JACOBUS, cognomento Sapiens, Nisibenae nobilis Persarum modo civitatis episcopus, unus ex numero sub Maximino persecutore confessorum, et eorum qui in Nicaena synodo Arianam perversitatem, homousii oppositione damnarunt. Hunc virum beatus Hieronymus in libro Chronicon velut magnarum virtutum hominem nominans in Catalogo cur non posuerit, facile excusabitur, si consideremus quod ipsos tres vel quatuor", + "candidate_score": 0.635552, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_31_33", + "bdc_text": "Verena ; David ; Georg Stephan , geb. 1539 ;", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_69", + "psc_text": "solemnitas, eodem mense et die, eademque luna qua primum passio et resurrectio Domini facta est. CAPUT LXXXIX. THEODORITUS, Cyri civitatis episcopus (Cyro enim rege Persarum condita servat hodieque apud Syriam nomen auctoris) dicitur scripsisse multa; ad meam tamen notitiam ista sunt, quae venerunt: de Incarnatione Domini adversus Eutychen presbyterum et Dioscorum Alexandriae episcopum, qui humanam in Christo carnem fuisse negant, scripta fortia, per quae confirmat et ratione et testimoniis Scripturarum, ita illum veram maternae substantiae carnem habuisse, quam ex matre Virgine sumpsit, sicut et veram deitatem, quam aeterna nascibilitate a Deo Patre gignente ipse nascendo accepit. Sunt et ejus decem Historiae ecclesiasticae libri quos imitatus Eusebium Caesariensem scripsit, incipiens a fine librorum Eusebii usque ad suum tempus, id est, a Vicennalibus Constantini usque ad imperium Leonis senioris, sub quo et mortuus est. CAPUT XC. GENNADIUS, Constantinopolitanae Ecclesiae episcopus, vir lingua nitidus, et ingenio acer, tam dives ex lectione antiquorum fuit,", + "candidate_score": 0.622718, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_11", + "bdc_text": "Grübel übersetzte mit Hilfe seines Taufpaten , des Glasmalers Hieronymus Lang d. Ä. ( um 1520-1582 ) , das christliche Spiel \"Nabal\" von Rudolf Gwalther ins Deutsche und ließ diese Fassung am 16 .", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_17", + "psc_text": "Pictaviensem et Damasum urbis Romae episcopos in eodem libro culpat, quasi male consuluerint Ecclesiae, quod praevaricatores episcopos in communionem et sacerdotium, pacis recuperandae gratia, recepissent. Quod Luciferianis ita displicuit, recipere episcopos qui in Ariminensi concilio Arianis communicaverant, quo modo Novatianis apostatas poenitentes. CAPUT XVII. RUFFINUS, Aquileiensis presbyter, non minima pars fuit doctorum Ecclesiae et in transferendo de Graeco in Latinum elegans ingenium habuit. Denique maximam partem Graecorum bibliothecae Latinis exhibuit; Basilii scilicet Caesariensis Cappadociae episcopi, Gregorii Nazianzeni, eloquentissimi hominis; Clementis Romani Recognitionum libros, Eusebii Caesariensis Palaestinae ecclesiasticam Historiam, Xysti Sententias, Evagrii Sententias. Interpretatus est etiam Sententias Pamphili martyris adversum mathematicos. Horum omnium quaecumque, praemissis prologis, a Latinis leguntur, a Ruffino interpretata sunt; quae autem sine prologo, ab alio translata sunt, qui prologum facere noluit. Origenis autem non omnia (quia et Hieronymus aliquanta) transtulit, quae sub prologo discernuntur. Proprio autem labore, imo gratia Dei et dono, exposuit idem Ruffinus symbolum, ut", + "candidate_score": 0.62251, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_20_22", + "bdc_text": "1574 spielte Grübel mit seinen Schülern \"Hiob\". - Lit. : Jakob Baechtold , Geschichte der Deutschen Literatur in der Schweiz , Frauenfeld 1892 , S. 365f ;", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_18", + "psc_text": "Horum omnium quaecumque, praemissis prologis, a Latinis leguntur, a Ruffino interpretata sunt; quae autem sine prologo, ab alio translata sunt, qui prologum facere noluit. Origenis autem non omnia (quia et Hieronymus aliquanta) transtulit, quae sub prologo discernuntur. Proprio autem labore, imo gratia Dei et dono, exposuit idem Ruffinus symbolum, ut in ejus comparatione alii nec exposuisse credantur. Disseruit et benedictionem Jacob super Patriarchas triplici, id est, historico, morali et mystico sensu. Scripsit et epistolas ad timorem Dei hortatorias multas, inter quas praeeminent illae quas ad Probam dedit. Historiae etiam ecclesiasticae, quam ab Eusebio scriptam et ab ipso interpretatam diximus, addidit decimum et undecimum librum. Sed et obtrectatori opusculorum suorum respondit duobus voluminibus, arguens et convincens se Dei intuitu et ecclesiae utilitate, auxiliante Domino, ingenium agitasse; illum vero aemulationis stimulo incitatum ad obloquendum stylum vertisse. CAPUT XVIII. TICHONIUS natione Afer, in divinis litteris eruditus, juxta historiam sufficienter, et in saecularibus non", + "candidate_score": 0.610976, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 16, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "stoa0022.stoa035.opp-lat1", + "max_score": 0.684873, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_42_44", + "bdc_text": "Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri . Hoc tu unice poteris pro autoritate , qua in ecclesia tua polles , promovere . Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa035.opp-lat1_window_127", + "psc_text": "P'D creditis B (i pr. ex e) 17 indulgit B et (corr. m2) P 20 sacculis B 22 munus e.v minus m2 P 23 est ult. om. NVO. quaerit uestri pondus argenti. § 51 argentum uestrum reprobum est, argentum sacculi non est bonum. argentum uestrum probum acceptum habeo, hoc est: non est illud materiale argentum, sed spiritale argentum uestrum, hoc est probum, quod fida deuotione quasi Iacob filii detulistis, quod sine damno datur et sine ullo adnumeratur dispendio, quandoquidem tali pretio detrimentum mortis excluditur, lucrum D uitae adquiritur. Parauerunt autem munera, donec introiret E Ioseph meridie. § 52 accelerauit meridiem fides Pauli. ante caecus erat, postea coepit lumen uidere iustitiae, quoniam qui reuelat ad dominum uiam suam et sperat in eum, dominus quoque educet tamquam lumen iustitiam eius et iudicium eius sicut meridiem. et Abrae quando deus apparuit ad ilicem Mambrae, meres erat, cui de praesentia domini lux aeterna fulgebat.", + "candidate_score": 0.684873, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_42_44", + "bdc_text": "Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri . Hoc tu unice poteris pro autoritate , qua in ecclesia tua polles , promovere . Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa035.opp-lat1_window_117", + "psc_text": "dicens: murra et gutta et casia a uestimentis tuis. uenit enim Paulus crucem domini 501 A praedicare, ilicem semper uirentem et nuces, quarum testa durior, fructus tenerior — meritoque uirga sacerdotalis Aaron nucina et Hieremiae baculum huiusmodi —, argentum quoque duplex. non otiosa munera esse quis dubitet, cum et patriarchae uita et apostoli sermo semper uirescat in pectoribus singulorum et eloquium sanctorum sicut argentum igne examinatum praecepti salubris fulgore resplendeat? nec inmerito duplex argentum referunt, in quibus Pauli praefigurabatur aduentus, qui B laborantes presbyteros in uerbo atque doctrina duplici honore donabat. § 47 Uidit autem illos Ioseph et Beniamin fratrem suum ex eadem matre. iam uidentur Hebraei et uidentur a Christo, qui Ioseph uerus est, quando cum Pauli ueniunt typo, et loquitur illis mitia atque mansueta, ut pariter cibum sumant. supra autem, quia sine Beniamin uenerunt, agnoscebat quidem eos, sed ab his se auertebat, ut scriptum est: et C loquebatur", + "candidate_score": 0.676668, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_42_44", + "bdc_text": "Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri . Hoc tu unice poteris pro autoritate , qua in ecclesia tua polles , promovere . Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa035.opp-lat1_window_125", + "psc_text": "habere uos creditis, sed argentum uobis deus B parumpatrum uestrorum dedit. ille deus uester, lileille parumpatrum uestrorum deus est, quem negastis. sed ignoscit. sed indulget, sed recipit, si reuertamini. ipse est, qui uestrum non quaerit argentum, suum donat. ipse uobis dedit argentum in sacculis uestris. iam sacculi uestri argentum habent, qui lutum habebant; et ideo uester est qui dicit: conscidisti saccum meum et induisti me laetitia. laetitiae munus est Christus. ipse est argentum uestrum, ipse est pretium uestrum. C non exigit a nobisuobis dominus esusIesus frumenti sui pretium, non 4 Gen. 43, 22 8 Gen. 43, 20 12 I Cor. 4, 7 sq. 21 Psalm. XXVIIII 12 1 dicta (s. m2 dicenda) essent 91' dicenda esaent %xE dicebantnr T uero HVDOT autem N' 5 uobis IIVO uobis dns D (dns s. «.) uobis dã 9C (dS s. te. m2) UxET 6 tensauros B (n eras.) thesauros cet. 7 probatum Px", + "candidate_score": 0.673488, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_41_43", + "bdc_text": "sine bonorum adiumento . Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri . Hoc tu unice poteris pro autoritate , qua in ecclesia tua polles , promovere .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa035.opp-lat1_window_127", + "psc_text": "P'D creditis B (i pr. ex e) 17 indulgit B et (corr. m2) P 20 sacculis B 22 munus e.v minus m2 P 23 est ult. om. NVO. quaerit uestri pondus argenti. § 51 argentum uestrum reprobum est, argentum sacculi non est bonum. argentum uestrum probum acceptum habeo, hoc est: non est illud materiale argentum, sed spiritale argentum uestrum, hoc est probum, quod fida deuotione quasi Iacob filii detulistis, quod sine damno datur et sine ullo adnumeratur dispendio, quandoquidem tali pretio detrimentum mortis excluditur, lucrum D uitae adquiritur. Parauerunt autem munera, donec introiret E Ioseph meridie. § 52 accelerauit meridiem fides Pauli. ante caecus erat, postea coepit lumen uidere iustitiae, quoniam qui reuelat ad dominum uiam suam et sperat in eum, dominus quoque educet tamquam lumen iustitiam eius et iudicium eius sicut meridiem. et Abrae quando deus apparuit ad ilicem Mambrae, meres erat, cui de praesentia domini lux aeterna fulgebat.", + "candidate_score": 0.668357, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_43_45", + "bdc_text": "Hoc tu unice poteris pro autoritate , qua in ecclesia tua polles , promovere . Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles . Nam adulescens aliquandiu sub me stipendia literaria fecit neque id infoeliciter , quantum ego iudicare possum , adeo ut pater per me persuasus eum a studiis honestioribus subtrahere noluerit .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa035.opp-lat1_window_127", + "psc_text": "P'D creditis B (i pr. ex e) 17 indulgit B et (corr. m2) P 20 sacculis B 22 munus e.v minus m2 P 23 est ult. om. NVO. quaerit uestri pondus argenti. § 51 argentum uestrum reprobum est, argentum sacculi non est bonum. argentum uestrum probum acceptum habeo, hoc est: non est illud materiale argentum, sed spiritale argentum uestrum, hoc est probum, quod fida deuotione quasi Iacob filii detulistis, quod sine damno datur et sine ullo adnumeratur dispendio, quandoquidem tali pretio detrimentum mortis excluditur, lucrum D uitae adquiritur. Parauerunt autem munera, donec introiret E Ioseph meridie. § 52 accelerauit meridiem fides Pauli. ante caecus erat, postea coepit lumen uidere iustitiae, quoniam qui reuelat ad dominum uiam suam et sperat in eum, dominus quoque educet tamquam lumen iustitiam eius et iudicium eius sicut meridiem. et Abrae quando deus apparuit ad ilicem Mambrae, meres erat, cui de praesentia domini lux aeterna fulgebat.", + "candidate_score": 0.666426, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_42", + "bdc_text": "Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa035.opp-lat1_window_127", + "psc_text": "P'D creditis B (i pr. ex e) 17 indulgit B et (corr. m2) P 20 sacculis B 22 munus e.v minus m2 P 23 est ult. om. NVO. quaerit uestri pondus argenti. § 51 argentum uestrum reprobum est, argentum sacculi non est bonum. argentum uestrum probum acceptum habeo, hoc est: non est illud materiale argentum, sed spiritale argentum uestrum, hoc est probum, quod fida deuotione quasi Iacob filii detulistis, quod sine damno datur et sine ullo adnumeratur dispendio, quandoquidem tali pretio detrimentum mortis excluditur, lucrum D uitae adquiritur. Parauerunt autem munera, donec introiret E Ioseph meridie. § 52 accelerauit meridiem fides Pauli. ante caecus erat, postea coepit lumen uidere iustitiae, quoniam qui reuelat ad dominum uiam suam et sperat in eum, dominus quoque educet tamquam lumen iustitiam eius et iudicium eius sicut meridiem. et Abrae quando deus apparuit ad ilicem Mambrae, meres erat, cui de praesentia domini lux aeterna fulgebat.", + "candidate_score": 0.65915, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_41_43", + "bdc_text": "sine bonorum adiumento . Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri . Hoc tu unice poteris pro autoritate , qua in ecclesia tua polles , promovere .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa035.opp-lat1_window_117", + "psc_text": "dicens: murra et gutta et casia a uestimentis tuis. uenit enim Paulus crucem domini 501 A praedicare, ilicem semper uirentem et nuces, quarum testa durior, fructus tenerior — meritoque uirga sacerdotalis Aaron nucina et Hieremiae baculum huiusmodi —, argentum quoque duplex. non otiosa munera esse quis dubitet, cum et patriarchae uita et apostoli sermo semper uirescat in pectoribus singulorum et eloquium sanctorum sicut argentum igne examinatum praecepti salubris fulgore resplendeat? nec inmerito duplex argentum referunt, in quibus Pauli praefigurabatur aduentus, qui B laborantes presbyteros in uerbo atque doctrina duplici honore donabat. § 47 Uidit autem illos Ioseph et Beniamin fratrem suum ex eadem matre. iam uidentur Hebraei et uidentur a Christo, qui Ioseph uerus est, quando cum Pauli ueniunt typo, et loquitur illis mitia atque mansueta, ut pariter cibum sumant. supra autem, quia sine Beniamin uenerunt, agnoscebat quidem eos, sed ab his se auertebat, ut scriptum est: et C loquebatur", + "candidate_score": 0.657523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_43_45", + "bdc_text": "Hoc tu unice poteris pro autoritate , qua in ecclesia tua polles , promovere . Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles . Nam adulescens aliquandiu sub me stipendia literaria fecit neque id infoeliciter , quantum ego iudicare possum , adeo ut pater per me persuasus eum a studiis honestioribus subtrahere noluerit .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa035.opp-lat1_window_160", + "psc_text": "magnum mysterium, quod iam non inuidet ecclesia, cum redimuntur Iudaei, et populus Christianus hac adiunctione . laetatur et quibus potest subsidiis iuuat et mittit euangelizantes regnum dei, quo maturius euocentur? quibus dantur Ibinaebinae stolae. § 75 et allegat Paulum, cum eius dicta depromit, cui trecenti aurei et quinque stolae diuersi coloris conferuntur a Christo. trecentos aureos habet qui crucem praedicat Christi, ideoque ait: neque enim iudicaui scire me aliquid inter 508 A uos nisi Christum Iesum et hunc crucifixum. et bene aureos accipit. quia non in suasoriis sapientiae uerbis, sed in ostensione spiritus praedicabat. quinque autem stolas accipit uel sapientiae multiplicis disciplinas uel quod nullis sensuum corporalium captus inlecebris ubi aliis periculum illic teneret uictoriam, qui omnes uoluptates carnis singulari continentia et uirtute superaret, cuius ingenium studiumque nulla corporis hebetaret infirmitas, qui, cum esset in corpore, corpus se B habere nesciret. denique raptus in paradisum siue in corpore sinesiue extra", + "candidate_score": 0.657091, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_41_43", + "bdc_text": "sine bonorum adiumento . Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri . Hoc tu unice poteris pro autoritate , qua in ecclesia tua polles , promovere .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa035.opp-lat1_window_125", + "psc_text": "habere uos creditis, sed argentum uobis deus B parumpatrum uestrorum dedit. ille deus uester, lileille parumpatrum uestrorum deus est, quem negastis. sed ignoscit. sed indulget, sed recipit, si reuertamini. ipse est, qui uestrum non quaerit argentum, suum donat. ipse uobis dedit argentum in sacculis uestris. iam sacculi uestri argentum habent, qui lutum habebant; et ideo uester est qui dicit: conscidisti saccum meum et induisti me laetitia. laetitiae munus est Christus. ipse est argentum uestrum, ipse est pretium uestrum. C non exigit a nobisuobis dominus esusIesus frumenti sui pretium, non 4 Gen. 43, 22 8 Gen. 43, 20 12 I Cor. 4, 7 sq. 21 Psalm. XXVIIII 12 1 dicta (s. m2 dicenda) essent 91' dicenda esaent %xE dicebantnr T uero HVDOT autem N' 5 uobis IIVO uobis dns D (dns s. «.) uobis dã 9C (dS s. te. m2) UxET 6 tensauros B (n eras.) thesauros cet. 7 probatum Px", + "candidate_score": 0.656305, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_24_26", + "bdc_text": "Hans Ulrich Bächtold , in : HLS V 748 ( mit weiterer Lit. ) . habet , indicem harum , adulescentem pium , probe educatum , diligentissime literis incumbentem et , quantum ego iudicare possum , spei non poenitendae .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa035.opp-lat1_window_134", + "psc_text": "arium VO 26 continuerunt BPx et (corr. m2) P adfectu Ioseph, differebatur consilio: ratio cum amore certabat. fleuit, ut amoris pii aestus lacrimis temperaret. § 58 : Haeo moraliter; mystice autem uidit dominus lesus Paulum oculi enim domini super iustos — et dixit: hic frater uester est adulescentior? adhuc adulescentior dicitur, qui nondum maturam canae fidei gerebat aetatem, nondum in uirum perfectum excreuerat. in illam, sicut ipse ait, mensuram aetatis plenitudinis Christi. denique adulescens legitur tantum ibi, ubi lapidantium Stephanum uestmientauestimenta seruabat. F et ideo Philemonem non adulescentiae suae, sed senectutis similem esse cupiebat, ut scripsit: magis obsecro, cum sis talis ut Paulus senex. ideo adulescentiores uiduas praedicat declinandas, non propter aetatem, sed propter quandam pubiscentium delictorum lasciuiam lnmatuntatemque 504 A uirtutis. ceterum maior in iuuene quam in sene laus castitatis est. puto autem quod a uero non sit alienum, si illud intellegamus, quia, cum hoc Paulus haberet et horreret", + "candidate_score": 0.645949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_42", + "bdc_text": "Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa035.opp-lat1_window_125", + "psc_text": "habere uos creditis, sed argentum uobis deus B parumpatrum uestrorum dedit. ille deus uester, lileille parumpatrum uestrorum deus est, quem negastis. sed ignoscit. sed indulget, sed recipit, si reuertamini. ipse est, qui uestrum non quaerit argentum, suum donat. ipse uobis dedit argentum in sacculis uestris. iam sacculi uestri argentum habent, qui lutum habebant; et ideo uester est qui dicit: conscidisti saccum meum et induisti me laetitia. laetitiae munus est Christus. ipse est argentum uestrum, ipse est pretium uestrum. C non exigit a nobisuobis dominus esusIesus frumenti sui pretium, non 4 Gen. 43, 22 8 Gen. 43, 20 12 I Cor. 4, 7 sq. 21 Psalm. XXVIIII 12 1 dicta (s. m2 dicenda) essent 91' dicenda esaent %xE dicebantnr T uero HVDOT autem N' 5 uobis IIVO uobis dns D (dns s. «.) uobis dã 9C (dS s. te. m2) UxET 6 tensauros B (n eras.) thesauros cet. 7 probatum Px", + "candidate_score": 0.640615, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_40_42", + "bdc_text": "Horaz , Ars poetica , 412 . sine bonorum adiumento . Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa035.opp-lat1_window_117", + "psc_text": "dicens: murra et gutta et casia a uestimentis tuis. uenit enim Paulus crucem domini 501 A praedicare, ilicem semper uirentem et nuces, quarum testa durior, fructus tenerior — meritoque uirga sacerdotalis Aaron nucina et Hieremiae baculum huiusmodi —, argentum quoque duplex. non otiosa munera esse quis dubitet, cum et patriarchae uita et apostoli sermo semper uirescat in pectoribus singulorum et eloquium sanctorum sicut argentum igne examinatum praecepti salubris fulgore resplendeat? nec inmerito duplex argentum referunt, in quibus Pauli praefigurabatur aduentus, qui B laborantes presbyteros in uerbo atque doctrina duplici honore donabat. § 47 Uidit autem illos Ioseph et Beniamin fratrem suum ex eadem matre. iam uidentur Hebraei et uidentur a Christo, qui Ioseph uerus est, quando cum Pauli ueniunt typo, et loquitur illis mitia atque mansueta, ut pariter cibum sumant. supra autem, quia sine Beniamin uenerunt, agnoscebat quidem eos, sed ab his se auertebat, ut scriptum est: et C loquebatur", + "candidate_score": 0.636793, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_40_42", + "bdc_text": "Horaz , Ars poetica , 412 . sine bonorum adiumento . Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa035.opp-lat1_window_114", + "psc_text": "gratia.- § 46 Tenebatur tamen Beniamin iunior et patrio adhuc haerebat D adfectu. tenebant eum legis uincula, mos paternus. fames inualescebat, quia sero ueniebat. intercedunt pro eo duo, Ruben E et ludas, hoc est humilitas atque confessio. his uadibus aput patrem utitur, his committitur, quorum unus primitiuus, alius resuscitatilsresuscitatus. lex primitiui, euangelium resuscitati. his deducitur Beniamin iunior et bonis odoribus comitatus aduenit portans secum resinam, qua lapides marmorum conectuntur, eo quod praedicatione propria tamquam spiritali resina uiuos lapides etiam iste conecteret: portans etiam melmei, quo noxia uulneris interius exeduntur sine acerbitate aliqua sectionis. F 4 Matth. 2, 15 (Hos. 11, 1) 12 Gen. 44. 3 Ioh. 12, 14 sq., Zach. 9, 9 15 Galat. 1, 14 Gen. 43, 1 16 Gen. 43, 7 sq. 17 cf. Gen. 29, 32 Philo de somniis I 7 (I 626, 17) 21 Gen. 43, 10 e 1 arceesitus BVO arcersitus P (c 8. u.", + "candidate_score": 0.635024, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_55_57", + "bdc_text": "1545 in Kempten; 1552-1555 Pfarrer in Nellingen auf den Fildern , wohl dazwischen 1554 in Scharnhausen ( Amt Stuttgart ) ; 1555-1558 in Ditzingen ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa035.opp-lat1_window_129", + "psc_text": "quam usus istius et sedulitatis et gratiae morale magisterium! adhuc de .508 A calumnia, quam sibi a Ioseph fieri putabant, fratres suspecti erant. ille inuitabat ad prandium: horum nutabat adfectus, illius perseuerat gratia. primus adpellat, primus interrogat: quomodo habetis? § 54 et iterum ait: recte est pater 2 Gen. 43, 22 9 Gen. 43. 24 11 Psalm. XXXVI 5 sq., cf. Sap. 5, 6 14 Gen. 18, 1 18 Gen. 43, 25 19 Gen. 43, 30 20 Gen. 43, 31 sq. 26 Gen. 43, 26 2 saeculi N 5 probatum T 6 numeratur N' (dispendio numeratur WE) dinumeratur P' 7 detrimentum B (de ex di) lucrum B (s. u pr. refs.) 8 adquiritur B (ri ex re) 10 meridiem P (m s. u.) N meridie cet. 11 uidere lumen N' 12 uiam P (s eras.) 13 educit X 14 meridie BV et (t s. u.) B abrae B abrahae cet.", + "candidate_score": 0.615891, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_80_82", + "bdc_text": "97 , 187 ; 98 , 185 ; 99 , 187 ( freundliche Auskunft von Herrn Dr .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa035.opp-lat1_window_13", + "psc_text": "91' (csse s. u. m2) WE confidentes 91' (corr. m2) UxE 14 stellae B (o pr. ex i) 15 israhel BPx isrt cet. 17 dffi P 18 et IIDO sed NV 19 laudent NV 21 amare B (cotT. m3) 22 deerrat scripsi deerat IIO errat NVD 24 profetabat B terras, qui et diligeretur a iustis et negaretur a perfidis. uidebat igitur futurae incarnationis mysteria, qui filium mittebat ad fratres, ut uideret si recte sunt oues. quas oues deus in illo iam tunc patriarchae studio requirebat nisi eas, de quibus ipse dominus Iesus in euangelio dixit: non ueni nisi ad C oues perditas domus Istrahel? et misit inquit in Sychem, quod interpretatione dicitur umerus siue dorsum, hoc est ad eos qui non conuerterentur ad dominum, sed fugientes a facie eius se auerterent, quod est proprie peccatoris; exiit enim Cain a facie dei, et propheta dicit: pones eos dorsum. iustus autem non", + "candidate_score": 0.604743, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 17, + "cf_id": "cf051", + "work_id": "054_Leo-I_Sermones", + "max_score": 0.684761, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino etc . Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_34", + "psc_text": "Quod cum omnibus per Dei gratiam commune sit factum, religiosum tamen vobis atque laudabile est, de die provectionis nostrae quasi de proprio honore gaudere; ut unum celebretur in toto Ecclesiae corpore pontificii sacramentum, quod, effuso benedictionis unguento, copiosius quidem in superiora profluxit, sed non parce etiam in inferiora descendit. CAP. II. Cum itaque, dilectissimi, de consortio istius muneris magna sit nobis materia communium 16 gaudiorum, verior tamen nobis et excellentior erit causa laetandi, si non in nostrae humilitatis consideratione remoremini; cum mulio utilius multoque sit dignius ad beatissimi Petri apostoli gloriam contemplandam aciem mentis attollere, et hunc diem in illius potissimum veneratione celebrare, qui ab ipso omnium charismatum fonte tam copiosis est irrigationibus inundatus, ut cum multa solus acceperit, nihil in quemquam sine ipsius participatione transierit. Verbum caro factum jam habitabat in nobis (Joan. I, 14), et reparando humano generi totum se Christus impenderat. Nihil indispositum sapientiae, nihil erat arduum", + "candidate_score": 0.684761, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino etc . Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse . Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_18", + "psc_text": "ergo, dilectissimi, Dominum mecum, et exaltemus nomen ejus in invicem (Ps. XXXIII, 4) , ut tota ratio celebritatis hodiernae ad laudem sui referatur auctoris. Nam quod proprie ad affectum animi mei pertinet, confiteor me plurimum de omnium vestrum devotione gaudere. Cumque hanc venerabilium consacerdotum meorum splendidissimam frequentiam video, angelicum nobis in tot sanctis sentio interesse conventum. Nec dubito nos abundantiore hodie divinae praesentiae gratia visitari, quando simul adsunt, et uno lumine micant tot speciosissima tabernacula Dei, tot membra excellentissima corporis Christi. Nec abest, ut confido, ab hoc coetu etiam beatissimi apostoli Petri pia dignatio et fida dilectio; nec vestram devotionem ille deseruit, cujus vos reverentia congregavit. De vestro itaque et ipse gaudet affectu, et in consortibus honoris sui observantiam Dominicae institutionis amplectitur, probans ordinatissimam totius Ecclesiae charitatem quae in 10 Petri sede Petrum suscipit, et a tanti amore pastoris nec in persona tam imparis tepescit haeredis. Ut ergo haec pietas,", + "candidate_score": 0.681293, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_2_4", + "bdc_text": "Sed quandoquidem humanitatem tuam notissimam habeo , non dubito , quin et scripta mea aequi bonique sis laturus et mihi hac in re , imo non mihi , sed toti nostrae ecclesię gratificaturus . Sebastianus Grubelius Sebastian Grübel d. Ä. , symmysta meus , filium Sebastian Grubel d. J. , geb. um 1529 in St. Gallen , gest. 1595 in Schaffhausen , Sohn des Pfarrers Sebastian Grübel d.Ä . und der Waldburg ( a ) Rudolf ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_34", + "psc_text": "Quod cum omnibus per Dei gratiam commune sit factum, religiosum tamen vobis atque laudabile est, de die provectionis nostrae quasi de proprio honore gaudere; ut unum celebretur in toto Ecclesiae corpore pontificii sacramentum, quod, effuso benedictionis unguento, copiosius quidem in superiora profluxit, sed non parce etiam in inferiora descendit. CAP. II. Cum itaque, dilectissimi, de consortio istius muneris magna sit nobis materia communium 16 gaudiorum, verior tamen nobis et excellentior erit causa laetandi, si non in nostrae humilitatis consideratione remoremini; cum mulio utilius multoque sit dignius ad beatissimi Petri apostoli gloriam contemplandam aciem mentis attollere, et hunc diem in illius potissimum veneratione celebrare, qui ab ipso omnium charismatum fonte tam copiosis est irrigationibus inundatus, ut cum multa solus acceperit, nihil in quemquam sine ipsius participatione transierit. Verbum caro factum jam habitabat in nobis (Joan. I, 14), et reparando humano generi totum se Christus impenderat. Nihil indispositum sapientiae, nihil erat arduum", + "candidate_score": 0.657016, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_41_43", + "bdc_text": "sine bonorum adiumento . Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri . Hoc tu unice poteris pro autoritate , qua in ecclesia tua polles , promovere .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_989", + "psc_text": "piscium in piscatores hominum alacri conversione mutati sunt (Matth. IV, 19), et multos sui similes fidei suae imitatione fecerunt, quando illis primitivis Ecclesiae filiis unum cor omnium et anima erat una credentium (Act. IV, 32); qui universis suis rebus possessionibusque distractis, per devotissimam paupertatem bonis ditabantur aeternis, et ex apostolica praedicatione gaudebant nihil habere de mundo, et omnia possidere cum Christo. Hinc beatus Petrus apostolus, cum ascendens in templum a claudo eleemosyna posceretur, Argentum, inquit, et aurum non est mihi, quod autem habeo, hoc tibi do: In nomine Jesu Christi Nazareni surge et ambula (Act. III, 6) . Quid hac humilitate sublimius? quid hac paupertate locupletius? Non habet praesidia pecuniae, sed habet dona naturae. Quem debilem edidit mater ex utero, sanum fecit Petrus ex verbo; et qui imaginem Caesaris in nummo non dedit, imaginem Christi in homine reformavit. Hujus autem thesauri opibus non solum ille adjutus est cui gressus est", + "candidate_score": 0.651109, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_40_42", + "bdc_text": "Horaz , Ars poetica , 412 . sine bonorum adiumento . Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_990", + "psc_text": "humilitate sublimius? quid hac paupertate locupletius? Non habet praesidia pecuniae, sed habet dona naturae. Quem debilem edidit mater ex utero, sanum fecit Petrus ex verbo; et qui imaginem Caesaris in nummo non dedit, imaginem Christi in homine reformavit. Hujus autem thesauri opibus non solum ille adjutus est cui gressus est redditus, sed etiam quinque millia virorum, qui tunc ad exhortationem Apostoli ob ejusdem curationis miraculum crediderunt (Act. IV, 4). Et ille pauper qui non habebat quod petenti daret, tantam dedit divinae gratiae largitatem, ut quemadmodum unum hominem redintegrarat in pedibus, sic tot millia credentium sanaret in cordibus, faceretque eos in Christo alacres, quos in Judaica perfidia invenerat claudicantes. CAP. IV. Post praedicationem hujus felicissimae paupertatis, 369 addidit Dominus, dicens: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur (Matth. V, 5) . Luctus hic, dilectissimi, cui consolatio aeterna promittitur, non est cum mundi hujus afflictione communis; nec beatum quemquam faciunt ista lamenta quae", + "candidate_score": 0.642734, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_70_72", + "bdc_text": "RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ; Schaffhausen Stadtarchiv A II 06. 01/89 , 120 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_759", + "psc_text": "280, aliqua ex cap. 4 prioris referens, citat hoc modo: Item in homilia sabbati sancti. Et apud Florum Lugdunensem, iidem duo sermones, quos postmodum 1 et 2 de Resurrectione inscriptos habuimus, sunt 10 et 11 de Passione Domini. Sic ille in Commentariis quos in omnes S. Pauli Epistolas concinnavit et contexuit ex sanctorum Patrum scriptis excerptis, Augustino dempto, quem proprio volumine excerptum dedit: quod illud opus libris duodecim constans R. P. Domno Lucae Acherio religiosae memoriae mihique charissimae viro dono olim dederat Petrus Franciscus Chiffletius ex codice ms. Carthusiae Majoris acceptum, et aliquando in lucem edendum. 6º Ex Sozomeni Historiae lib. VII, cap. 19, docemur in Romana Ecclesia neque episcopum neque alium die prima paschalis solemnitatis sermonem ad populum habuisse. Cujus loci sensum genuinum nondum mihi perspectum, cum primae editioni allaborabam, ad auctoris, ni fallor, mentem a me explicatum habet lector in prima dissertatione, cap. 12. Quamquam vero haec ita", + "candidate_score": 0.637505, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_82_84", + "bdc_text": "99 , 187 ( freundliche Auskunft von Herrn Dr . Roland Hofer , Staatsarchiv Schaffhausen) . ad vos relegando , quo errorem sacramentarium Argentorati male imbibitum Hierzu passt die Schilderung von Joachim Pur ( Agricola ) in einem Brief an Konrad Pelli kan vom 3 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_520", + "psc_text": "portis inferi et mortis legibus praevaleret, nec in solvendis aut ligandis quorumcumque causis aliud ratum esset in coelis quam quod Petri sedisset arbitrio. CAP. II. Haec autem, dilectissimi, laudatae intelligentiae celsitudo instruenda erat de inferioris substantiae sacramento, ne apostolica fides ad gloriam confitendae in Christo Deitatis evecta, infirmitatis nostrae receptionem indignam impassibili Deo atque incongruam judicaret, et ita jam in ipso humanam crederet glorificatam esse naturam, ut nec supplicio posset affici, nec morte dissolvi. Et ideo dicente Domino quod oporteret eum ire Jerosolymam, et multa pati a senioribus et scribis ac principibus sacerdotum, et occidi, et tertia die resurgere (Matth. XVI, 21, et XX, 17-19), cum beatus Petrus, qui superno illustratus lumine, de ardentissima Filii Dei confessione fervebat, contumelias 194 illusionum et crudelissimae mortis opprobrium religioso, ut putabat, et libero fastidio respuisset, benigna a Jesu increpatione correptus, et ad cupiditatem participandae cum eo passionis animatus est. Subsequens enim exhortatio Salvatoris", + "candidate_score": 0.633454, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_70_72", + "bdc_text": "RP 27 , 46 ; RP 28 , 73v. ; Schaffhausen Stadtarchiv A II 06. 01/89 , 120 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_755", + "psc_text": "igitur Pascha, dilectissimi, in talibus membris corporis Christi legitime celebratur et nihil illis deest triumphis, quos passio Salvatoris obtinuit. Quoniam in iis qui apostolico exemplo castigant corpus suum et servituti subjiciunt (I Cor. IX, 27), iidem hostes eadem fortitudine conteruntur, et nunc a Christo vincitur mundus. Cum enim a servis suis quorumcumque vitiorum incentiva superantur, ipsius virtus est, ipsiusque victoria. Haec, dilectissimi, quae ad participationem crucis pertinent, sufficienter, ut arbitror, vestris sunt hodie auribus intimata: ut paschale sacramentum 277 etiam in membris corporis Christi legitime celebretur. Superest ut de obtinendo resurrectionis consortio disseramus. Quod ne, continuato sermone, et mihi et vobis fiat onerosum, in diem sabbati promissa 278 differemus. Aderit, ut credimus, gratia Dei, ut debitum nostrum ipsius auxilio compleatur, qui vivit et regnat cum Patre et Spiritu sancto in saecula saeculorum. Amen. ADMONITIO IN DUOS SEQUENTES SERMONES. 1. Quesnelli monitum integrum in primis exhibemus. Duo, inquit, qui sequuntur sermones,", + "candidate_score": 0.626111, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_61_63", + "bdc_text": "Gustav Bossert , Die württembergischen Kirchendiener bis 1556 , in : BWKG 9 , 1905 , S. 33 ; Felici Maissen und Hans Lieb , Schaffhauser Studenten an der Universität Tübingen 1477-1914 , in :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_763", + "psc_text": "Domini, simile erat Lectionariis basilicae S. Petri, in quibus illi inter sermones de Passione iisdem numeris censentur. 3. Hos sermones habitos fuisse sabbato sancto ex documentis a Quesnello propositis num. 2 et 5 nihil dubitamus. Quod si Hincmarus Remensis in lib. de Praedest., c. 33, sermonem primum, quem S. pontifex in superiori sermone c. 6 habendum rejecerat in diem sabbati, citavit hoc modo: Item in homilia sabbati sancti; secundus pariter sermo in Lectionario ms. Vat. 4951 non absimiliter inscribitur: Sermo B. Leonis papae in sancto sabbato; idemque titulus in alio vetustissimo codice deprehensus memoratur a scriptore codicis Barberini 3520. Habitos vero in pervigiliis Paschae, cum passionis Dominicae commemorationem resurrectionis officium excipit, nihil ambigendum est; hinc enim de utroque mysterio fit in iisdem sermonibus mentio. 3. Historiam passionis et resurrectionis Domini hoc sabbato lectam fuisse in Ecclesia Quesnellus affirmat n. 4. Id autem collegit ex serm. 2 de Resurrect., qui sabbato", + "candidate_score": 0.624767, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_43", + "bdc_text": "Hoc tu unice poteris pro autoritate , qua in ecclesia tua polles , promovere .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_41", + "psc_text": "auxilium, ut firmitas, quae per Christum Petro tribuitur, per Petrum apostolis conferatur. CAP. IV. Cum itaque, dilectissimi, tantum nobis 19 videamus praesidium divinitus institutum, rationabiliter et juste in ducis nostri meritis et dignitate laetamur, gratias agentes sempiterno Regi Redemptori nostro Domino Jesu Christo, quod tantam potentiam dedit ei quem totius Ecclesiae principem fecit, ut si quid etiam nostris temporibus recte per nos agitur, recteque disponitur, illius operibus, illius sit gubernaculis deputandum, cui dictum est: Et tu conversus confirma fratres tuos; et cui post resurrectionem suam Dominus ad trinam aeterni amoris professionem, mystica insinuatione ter dixit: Pasce oves meas (Joan. XXI, 17) . Quod nunc quoque proculdubio facit, et mandatum Domini pius pastor exsequitur, confirmans nos cohortationibus suis, et pro nobis orare non cessans, ut nulla tentatione superemur. Si autem hanc pietatis suae curam omni populo Dei, sicut credendum est, ubique praetendit, quanto magis nobis alumnis suis opem suam dignabitur impendere,", + "candidate_score": 0.608277, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 18, + "cf_id": "cf008", + "work_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae", + "max_score": 0.684308, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_89_91", + "bdc_text": "tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det . Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_428", + "psc_text": "benedictione laetor, quod iniunctione confundor, quippe qui ex asse turbatus vel ex parte non pareo. iubetis enim tam diversa quam nimia explicarique decernitis opus, quod ab extremitate mea tam difficile conpletur quam inpudenter incipitur. sed si amplitudinem in vobis pietatis expertae bene metior, plus laborastis, ut affectus vestri cordis quam nostri operis effectus publicaretur. neque enim, cum Hieronymus interpres, dialecticus Augustinus, allegoricus Origenes gravidas tibi spiritalium sensuum spicas doctrinae salubris messe parturiant, nunc scilicet tibi a partibus meis arida ieiunantis linguae stipula crepitabunt. hoc more tu et olorinis cantibus anseres ravos et modificatis lusciniarum querelis inproborum passerum fringultientes susurros iure sociaveris. quid? quod sic quoque arroganter fieret indecenterque, si negotii praecepti pondus aggrederer, novus clericus peccator antiquus, scientia levi gravi conscientia, videlicet ut, si scriptum quocumque misissem, persona mea nec tunc abesset risui iudicantum, cum defuisset obtutui. ne, quaeso, domine papa, nimis exigas verecundiam meam qualitercumque latitantem coepti operis huiusce", + "candidate_score": 0.684308, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_90_92", + "bdc_text": "Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis . Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_204", + "psc_text": "garrio; qui cum tanto honore te poscant, tanto amore desiderent, intellegi datur gaudii plus te, dum tribuis quod rogaris, assecuturum. vale. Sidonius Leoni suo salutem Vir magnificus Hesperius, gemma amicorum litterarumque, nuper urbe cum rediit e Tolosatium, praecipere te dixit, ut epistularum curam iam terminals libris earum converteremus ad stilum historiae, reverentia summa, summo et 3 affectu talem atque tantam sententiam amplector; idoneum quippe pronuntias ad opera maiora quem mediocria putas deserere debere, sed, quod fatendum est, facinus audeo huiusmodi suspicere iudicium quam suscipere consilium. res quidem digna quam tu iuberes sed non minus digna quam faceres, namque et antiquitus, cum Gaius Cornelius Gaio Secundo paria suasisset, ipse postmodum quod iniunxit arripuit, idque ab exemplo nunc melius 1 aggredieris, 2 quia et ego Plinio ut discipulus assurgo et tu vetusto genere narrandi iure Cornelium antevenis, qui saeculo nostro si revivisceret teque qualis in litteris et quantus habeare conspicaretur, modo verius", + "candidate_score": 0.671936, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_90_92", + "bdc_text": "Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis . Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_378", + "psc_text": "sententia valet; quae, si vera comperimus, tantum mihi est favens securitati, quantum fieret adversata formidini. de cetero fixum apud me stat constitutumque, prout rem ex asse cognovero, vel silentio lora laxare vel stringere frena garritui. namque si supradicti confirmor assensu, Athenis loquacior, si minus, Amyclis ipsis taciturnior ero. sed de sodali deque me satis dictum. tu nunc inter ista quid rerum? quas mihi ad vicem nosse non minus cordi. venaris, aedificas, rusticarisne? an horum aliquid unum? an singula vicissim? an pariter et cunctim? sed de Vitruvio sive Columella, seu alterutrum ambosve sectere, decentissime facis. potes enim utrumque more quo qui optimo, id est ut cultor aliquis e primis architectusque. ceterum, ut tibi de venatoris officio quam minimum blandiaris, maxume iniungo. namque apros frustra in venabula vocas, quos canibus misericordissimis, quibus abundas, et + si quidem solis, movere potius quam commovere consuesti. esto, sit indulgentia dignum, quod reformidant catuli tui bestiis", + "candidate_score": 0.663813, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_90_92", + "bdc_text": "Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis . Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_307", + "psc_text": "servantur. tantum hoc meum duco, vestras invitare personas expectare voluntates laudare sententias, et 1 cum in locum statumque pontificis quisque sufficitur, ut a vobis praeceptum, a me procedat obsequium. sed si, quod tamen arbitror minime fore, precibus meis apud vos malesuadus obstiterit interpres, poteritis praesentiam vestram potius excusare quam culpam; sicut e diverso, si venitis, ostenditis, quia terminus potuerit poni vestrae quidem regioni, sed non potuerit caritati. memor nostri esse dignare, domine papa. Sidonius Domino Papae Basilio salutem Sunt nobis munere dei novo nostrorum temporum exemplo amicitiarum vetera iura, diuque est quod invicem diligimus ex aequo, porro autem, quod ad communem conscientiam pertinet, tu patronus: quamquam hoc ipsum praesumptiose arroganterque loquar; 2 namque iniquitas mea tanta est, ut mederi de lapsuum eius assiduitate vix etiam tuae supplicationis efficacia queat. igitur, quia mihi es tam patrocinio quam dilectione bis dominus, pariter et quod memini probe, quo polleas igne sensuum, fonte verborum,", + "candidate_score": 0.66236, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_90_92", + "bdc_text": "Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis . Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_272", + "psc_text": "rigatis imbre doctrinae, non ego tamen tantum mei memineris non sum, ut a meis ac tuis 2 praesumam partibus aequali officiorum lance certandum, nam cum nostra mediocritas aetate vitae, tempore dignitatis, privilegio loci, laude scientiae, dono conscientiae vestrae facile vincatur, nullum meremur, si par expectamus alloquium. igitur non incusantes silentium vestrum sed loquacitatem nostram potius excusare nitentes commendamus apicum portitorem, cuius si peregrinationem prompto favore foveatis, grandis actionibus illius portus securitatis aperitur, negotium huic testamentarium est. latent eum propriarum merita chartarum: togatorum illic perorantum peritiam consulere perrexit, pro victoria computaturus, si se intellexerit iure superari, modo ne sibi suisque desidiae vitio perperam cavisse culpetur. hunc eatenus commendare praesumo, ut, si eum instruere dignanter advocatio consulta fastidit, auctoritas coronae tuae dissimulantibus studeat excudere responsi celeritatem, memor nostri esse dignare, domine papa. Sidonius Domino Papae Lupo salutem Praeter officium, quod incomparabiliter eminenti apostolatui tuo sine fine debetur, etsi absque intermissione solvatur, commendo", + "candidate_score": 0.660916, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_1", + "bdc_text": "Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_172", + "psc_text": "admiror sacerdotalem virum quam sacerdotem, vale. Sidonius Industrio suo Salutem. Erumpo in salutationem licet seram, domine meus, annis ipse iam multis insalutatus, frequentiam veteris officii servare non audens, postquam me soli patrii finibus eliminatum peregrinationis adversa fregerunt, quapropter vos quoque ignoscere decet erubescentibus, siquidem convenit humiliatos humilia sectari neque cum illis parem familiaritatis tenere constantiam, quibus forte sit improbum plus amoris quam reverentiae impendere, propter hoc denique iam diu taceo vosque tacuisse, cum filius meus Heliodorus huc venit, magis toleranter quam libenter accepi. sed dicere solebas, quamquam fatigans, quod meam quasi facundiam vererere. excusatio istaec, etiamsi fuisset vera, transierat, quia post terminatum libellum, qui 1 parum cultior est, reliquas denuo litteras usuali, licet accuratus mihi melior non sit, sermone contexo; non enim tanti est poliri formulas editione carituras. ceterum si caritatis tuae morem pristino colloquiorum cursui reddis, et nos vetustae loquacitatis orbitas recurremus, praeter haec avide praevio Christo, sicubi locorum", + "candidate_score": 0.660357, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_90_92", + "bdc_text": "Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis . Quod si vobis incommodum fuerit , hoc saltem praestate , ut aut apud literatum aliquem aut civem cordatum et pium possit habitare .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_41", + "psc_text": "ad astra portare, si placeo, eloquentiam, si displiceo, felicitatem. videre mihi videor ut rideas, quia perspicis nostram cum milite comico ferocisse iactantiam, vale. Sidonius Campaniano suo salutem Accepi per praefectum annonae litteras tuas, quibus eum tibi sodalem veterem mihi insinuas iudici novo. gratias ago magnas illi, maximas tibi, quod statuistis de amicitia mea vel praesumere tuta vel inlaesa credere, ego vero notitiam viri familiaritatemque non solum volens sed et avidus amplector, quippe qui noverim nostram quoque gratiam hoc obsequio meo fore copulatiorem. sed et tu vigilantiae suae me, id est famae meae statum causamque commenda, vereor autem ne famem populi Romani theatralis caveae fragor insonet et infortunio meo publica deputetur esuries. sane hunc ipsum e vestigio ad portum mittere paro, quia comperi naves quinque Brundisio profectas cum speciebus tritici ac mellis ostia Tiberina tetigisse; quarum onera exspectationi plebis, si quid strenue gerit, raptim faciet offerri, commendaturus se mihi, me populo,", + "candidate_score": 0.660093, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_1", + "bdc_text": "Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_402", + "psc_text": "ego studebam sententiae ceterorum naturam potius persuadere quam vitium; adstruebamque meliora, quatenus in pectore viri iracundia materialiter regnans, quia naevo crudelitatis fuerat infecta, praetextu saltim severitatis emacularetur. praeterea etsi consilio fragilis, fide firmissimus erat; incautissimus, quia credulus; securissimus, quia non nocens. nullus illi ita inimicus, qui posset eius extorquere maledictum; et tamen nullus sic amicus, qui posset effugere convicium. difficilis aditu, cum facilis inspectu, et portandus quidem, sed portabilis. de reliquo, si orationes illius metiaris, acer rotundus, compositus excussus; si poemata, tener multimeter, argutus artifex erat. faciebat siquidem versus oppido exactos tam pedum mira quam figurarum varietate; hendecasyllabos lubricos et enodes; hexametros crepantes et cothurnatos; elegos vero nunc echoicos, nunc recurrentes, nunc per anadiplosin fine principiisque conexos. hic, ut arreptum suaserat opus, ethicam dictionem pro personae temporis loci qualitate variabat, idque non verbis qualibuscumque, sed grandibus pulchris elucubratis. in materia controversiali fortis et lacertosus; in satirica sollicitus et mordax; in", + "candidate_score": 0.65992, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_44_46", + "bdc_text": "Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles . Nam adulescens aliquandiu sub me stipendia literaria fecit neque id infoeliciter , quantum ego iudicare possum , adeo ut pater per me persuasus eum a studiis honestioribus subtrahere noluerit . Dabitur ei forte aliquantum temporis , quo profectum in ipso literarium liceat diiudicare .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_374", + "psc_text": "merito inlustris et hominum patriae nostrae prudentia peritiaque iuxta maxumus, praeconio, quantum comperi, immenso praesentis opusculi volumina extollit, insuper praedicans, quod plurimos iuvenum nec senum paucos vario genere dictandi militandique, quippe adhuc aevo viridis, ipse sim supergressus. equidem, in quantum fieri praeter iactantiam potest, gaudeo de praestantissimi viri auctoritate, si certus est, amore, si fallitur: licet quis provocatus nunc ad facta maiorum non inertissimus, quis quoque ad verba non infantissimus erit? namque virtutes artium istarum saeculis potius priscis saeculorum rector ingenuit, quae per aetatem mundi iam senescentis lassatis veluti seminibus emedullatae parum aliquid hoc tempore in quibuscumque, atque id in paucis, mirandum ac memorabile ostentant. huius tamen ego, etsi studiorum omnium caput est litterarumque, quia personam semper excolui, vereor sententiam supra quam veritas habet affectu ponderatiore prolatam. neque ob hoc infitias ierim me saepe luculentis eius actionibus adstitisse, quarum me, etsi reddere mutuum videor, vel ex parte cursimque fieri memorem", + "candidate_score": 0.655766, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_1", + "bdc_text": "Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_149", + "psc_text": "tuarum omnium, quod tibi uni soli tantum et non aliis quoque multis tecum uberem fructum ferat. nulla igitur cuiusquam praepedimenti occasio praetendi vel falso potest, cur egomet specialis atque intumus [tuus] 1 nihil ab speciali meo fructi feram, a quo ignoti quoque multum capiant plurimi, sed, uti ego autumo, iuxta formam euangelici largitoris quod non das amico esurienti dabis improbo pulsatori. porro si etiamnum solito 1 obdurueris, faxim egomet quod tete paenitebit, quoniam, si peccabis 2 ultra reticendo, ego protinus ulciscar scribendo, porro enim ambiguo caret tam te puniendum scripto meo, quam punior egomet silentio tuo. vale. Sidonius Claudiano suo salutem Committi, domine maior, in necessitudinis iura pronuntias, cur quod ad salve tibi debitum spectat a stilo et pugillaribus diu temperem quodque deinceps nullas viantum volas mea papyrus oneraverit, quae vos cultu sedulae sospitatis 3 impertiat. praeter aequum ista coniectas, si reare mortalium quempiam, cui tamen sermocinari Latialiter cordi est,", + "candidate_score": 0.654944, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_1", + "bdc_text": "Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_461", + "psc_text": "queo, dein quod libellari opere confecto animus tandem feriaturus iam quae propalare dissimulat excolere detrectat. at tamen, cum satis tibi et quidem merito (quidnam enim simile?) in omnibus cedam, quippe qui in alio genere virtutum iam per quinquennia decem non aequaevis sacerdotibus tantum verum et antiquis, quotiens collatus, antelatus quoque sis, noveris volo, quamvis astra questibus quatias atque maiorum cineres favillasque in testimonium laesae caritatis implores, pedem me conflictui tuo, si mutuo super amore certandum est, non retracturum, quia cum in ceteris rebus tum foedissimum perquam est in dilectione superari. quae velis nolis certa professio conviciis tuis illis cuncta sane blandimentorum mella vincentibus non praeter aequum reponderatur. ecce habes litteras tam garrulas ferme quam requirebas; quamquam sunt omnes, si quae uspiam tamen sunt, loquacissimae. namque in audentiam sermocinandi quem non ipse compellas? qui omnium (de me enim taceo) litteratorum, licet oculi affectent, sic ingenia producis, ut solet aquam terrae visceribus", + "candidate_score": 0.653031, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_52_54", + "bdc_text": "de ecclesiae nostrae alumnoIn Frage kommt Joachim Pur ( Agricola ) aus Schaffhausen , geb. wohl um 1520 , immatrikuliert 1537 in Tübingen , 1540 vom Schaffhauser Rat mit drei anderen zum Studium ins Ausland geschickt ( von 1540-1543 Student in Straßburg? ) ; 1542 Verlängerung des Stipendiums ; 1544 Expektant in Schaffhausen;", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_218", + "psc_text": "optantem suspicantemque sanctum Iohannem, virum honestate humanitate mansuetudine insignem. (lector hic primum, sic minister altaris, idque ab infantia, post laborum temporumque processu archidiaconus, in quo seu gradu seu ministerio multum retentus propter industriam diu dignitate non potuit augeri, ne potestate posset absolvi): attamen hunc iam secundi ordinis sacerdotem dissonas inter partium voces, quae differebant laudare non ambientem sed nec audebant culpare laudabilem, stupentibus factiosis erubescentibus malis, acclamantibus bonis reclamantibus nullis collegam sibi consecravere. nunc ergo Iurensia si te remittunt iam monasteria, in quae libenter solitus escendere 1 iam caelestibus supernisque praeludis habitaculis, gaudere te par est de communium patrum vel patronorum seu sic sentiente concordia seu sic concordante sententia, illius quoque nomine exulta, quem creaverunt Euphronius testimonio, manu Patiens, ambo iudicio, in quo fecit Euphronius quod conveniret non senectutis modo suae verum etiam dignitatis longaevitati, fecit et Patiens, vir quamlibet magnis par tamen laudibus, quod satis decuit facere personam, quae", + "candidate_score": 0.650146, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_45", + "bdc_text": "Nam adulescens aliquandiu sub me stipendia literaria fecit neque id infoeliciter , quantum ego iudicare possum , adeo ut pater per me persuasus eum a studiis honestioribus subtrahere noluerit .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_299", + "psc_text": "adulescens, solus tenuis peregrinus, filius familias et e patria patre non solum non volente verum et ignorante discedens, puellam non inferiorem natalibus, facultatibus superiorem, medio episcopo, quia lector, solacio comitis, quia cliens, socru non inspiciente substantiam, sponsa non despiciente personam, uxorem petit, impetrat, ducite conscribuntur tabulae nuptiales; et si qua est istic municipioli nostri sub-urbanitas, matrimonialibus illic inserta documentis mimica largitate recitatur. peracta circumscriptione legitima et fraude sollemni levat divitem coniugem pauper adamatus et diligenter quae ad socerum 1 pertinuerant rimatis convasatisque, non parvo etiam corollario facilitatem credulitatemque munificentiae socrualis 2 emungens receptui in patriam cecinit praestigiator invictus, quo profecto mater puellae pro hyperbolicis instrumentis coepit actionem repetundarum velle proponere et tunc demum de mancipiorum sponsaliciae donationis paucitate maerere, quando iam de nepotum numerositate gaudebat. ad hanc placandam noster Hippolytus perrexerat, cum litteras meas prius obtulit. habetis historiam iuvenis eximii, fabulam 1 Miletiae 2 vel Atticae parem, simul et ignoscite", + "candidate_score": 0.63249, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_96_98", + "bdc_text": "caeterique fratres . Lingkius Heinrich Linggi . iam non est domi , alioquin nomine suo etiam salutem adscribi curasset .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_283", + "psc_text": "animus angustus), ac si in patrio solo rusticaretur. huic si legitimam, ut mos est, solutionem perexiguae segetis indulgeas, tamquam opipare viaticatus cum gratiarum actione remeabit. per quem si me stilo solitae dignationis impertias, mihi fraternitatique istic sitae pagina tua veluti polo lapsa reputabitur, memor nostri esse dignare, domine papa. Sidonius Domino Papae Eleutherio salutem Iudaeum praesens charta commendat, non quod mihi placeat error, per quem pereunt involuti, sed quia neminem ipsorum nos decet ex asse damnabilem pronuntiare, dum vivit; in spe enim adhuc absolutionis est cui suppetit posse converti. quae sit vero negotii sui series, ipse rectius praesentanea coram narratione patefaciet. nam prudentiae satis obviat epistulari formulae debitam concinnitatem plurifario sermone porrigere. sane quia secundum vel negotia vel iudicia terrena solent huiuscemodi homines honestas habere causas, tu quoque potes huius laboriosi, etsi impugnas perfidiam, propugnare personam, memor nostri esse dignare, domine papa. Sidonius Domino Papae Patienti salutem Aliquis aliquem, ego", + "candidate_score": 0.590046, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 19, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "075_Gregorius-I_Moralia", + "max_score": 0.684184, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_42_44", + "bdc_text": "Ille per Brunnerum Gebhart Brunner. aurifabrum , affinem suumÜber die Verwandtschaft ließ sich nichts Näheres feststellen. , tantum egit , ut spes aliqua sit adulescentem in stipendium ecclesiae vestratis susceptum iri . Hoc tu unice poteris pro autoritate , qua in ecclesia tua polles , promovere . Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_598", + "psc_text": "Sequitur: CAPUT XXXI. VERS. 15.-- Cum principibus, qui possident aurum, et replent domos suas argento. 61. Principes sunt rectores Ecclesiae, aurum sapientia, argentum verbum Dei. --Quos alios principes, nisi sanctae Ecclesiae rectores vocat, quos indesinenter in loco praedicatorum praecedentium divina dispensatio subrogat? De quibus eidem Ecclesiae Psalmista ait: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii: constitues eos principes super omnem terram (Psal. XLIV, 17) . Quid vero aurum, nisi sapientiam appellat? de qua per Salomonem dicitur: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis (Prov. XXI, 20) . Aurum nempe sapientiam vidit, quam thesaurum vocavit. Quae et recte auri appellatione signatur; quia sicut auro temporalia, ita sapientia bona aeterna mercantur. Si aurum sapientia non esset, nequaquam Laodiceae Ecclesiae ab angelo diceretur: Suadeo tibi emere a me aurum ignitum (Apoc. III, 18) . Aurum quippe emimus, cum accepturi sapientiam, prius obedientiam praebemus. Ad quem videlicet nos contractum bene quidam sapiens excitat, dicens: Concupisti", + "candidate_score": 0.684184, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_44", + "bdc_text": "Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_598", + "psc_text": "Sequitur: CAPUT XXXI. VERS. 15.-- Cum principibus, qui possident aurum, et replent domos suas argento. 61. Principes sunt rectores Ecclesiae, aurum sapientia, argentum verbum Dei. --Quos alios principes, nisi sanctae Ecclesiae rectores vocat, quos indesinenter in loco praedicatorum praecedentium divina dispensatio subrogat? De quibus eidem Ecclesiae Psalmista ait: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii: constitues eos principes super omnem terram (Psal. XLIV, 17) . Quid vero aurum, nisi sapientiam appellat? de qua per Salomonem dicitur: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis (Prov. XXI, 20) . Aurum nempe sapientiam vidit, quam thesaurum vocavit. Quae et recte auri appellatione signatur; quia sicut auro temporalia, ita sapientia bona aeterna mercantur. Si aurum sapientia non esset, nequaquam Laodiceae Ecclesiae ab angelo diceretur: Suadeo tibi emere a me aurum ignitum (Apoc. III, 18) . Aurum quippe emimus, cum accepturi sapientiam, prius obedientiam praebemus. Ad quem videlicet nos contractum bene quidam sapiens excitat, dicens: Concupisti", + "candidate_score": 0.663334, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_43_45", + "bdc_text": "Hoc tu unice poteris pro autoritate , qua in ecclesia tua polles , promovere . Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles . Nam adulescens aliquandiu sub me stipendia literaria fecit neque id infoeliciter , quantum ego iudicare possum , adeo ut pater per me persuasus eum a studiis honestioribus subtrahere noluerit .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_598", + "psc_text": "Sequitur: CAPUT XXXI. VERS. 15.-- Cum principibus, qui possident aurum, et replent domos suas argento. 61. Principes sunt rectores Ecclesiae, aurum sapientia, argentum verbum Dei. --Quos alios principes, nisi sanctae Ecclesiae rectores vocat, quos indesinenter in loco praedicatorum praecedentium divina dispensatio subrogat? De quibus eidem Ecclesiae Psalmista ait: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii: constitues eos principes super omnem terram (Psal. XLIV, 17) . Quid vero aurum, nisi sapientiam appellat? de qua per Salomonem dicitur: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis (Prov. XXI, 20) . Aurum nempe sapientiam vidit, quam thesaurum vocavit. Quae et recte auri appellatione signatur; quia sicut auro temporalia, ita sapientia bona aeterna mercantur. Si aurum sapientia non esset, nequaquam Laodiceae Ecclesiae ab angelo diceretur: Suadeo tibi emere a me aurum ignitum (Apoc. III, 18) . Aurum quippe emimus, cum accepturi sapientiam, prius obedientiam praebemus. Ad quem videlicet nos contractum bene quidam sapiens excitat, dicens: Concupisti", + "candidate_score": 0.661847, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_100_102", + "bdc_text": "Tuus ex animo Simpertus Vogtius . [ Adresse auf der Rückseite : ] Doctrina et pietate conspicuo d. Henrycho Bullingero , fratri suo in Christo dilectissimo , ecclesiaste Tigurino .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1022", + "psc_text": "Nam cum derelictum se asserit, protinus ad sententiam erumpit, dicens: CAPUT XXIV [ Rec. X ]. VERS. 14.-- Qui tollit ab amico suo misericordiam, timorem Domini derelinquit. 28. Amor Dei et amor proximi quid sibi invicem praestent. --Quis hoc loco amici nomine nisi quilibet proximus designatur, qui eo nobis fideliter jungitur, quo, percepto nunc a nobis bono opere, ad obtinendam post aeternam patriam veraciter auxiliatur? Quia autem duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor et proximi, per amorem Dei amor proximi gignitur, et per amorem proximi amor Dei nutritur. Nam qui amare Deum negligit, profecto diligere proximum nescit; et tunc plenius in Dei dilectione proficimus, si in ejusdem dilectionis gremio prius proximi charitate lactamur. Quia enim amor Dei amorem proximi generat, dicturus per legem Dominus, Diliges proximum tuum (Deut. VI, 5; X, 12) , praemisit, dicens: Diliges Dominum Deum tuum (Matth. XXII, 37, 39) : ut scilicet in terra pectoris", + "candidate_score": 0.66006, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_1", + "bdc_text": "Si tuus erga omnes , praesertim autem cooperarios verbi , candor mihi non esset perspectissimus , vir ornatissime , non ausus fuissem aut studia tua interrumpere aut te pro altero compellare , qui aut aeque aut plus a te diligatur quam ego ipse .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1648", + "psc_text": "sua, ridet aliena. Qui ergo solum se sapere aestimat, quid aliud quam hanc eamdem secum mori sapientiam putat? Nam quam adesse aliis abnuit, soli sibi hanc tribuens, profecto intra tempora suae brevitatis claudit. Pensandum vero est vir sanctus quanta discretione utitur, ut amicorum superbientium arrogantia comprimatur, cum protinus adjungit: CAPUT XXVI. VERS. 3.-- Et mihi est cor, sicut et vobis, nec inferior vestri sum. 45. Hujus arrogantia modeste comprimenda. --Quis etenim nesciat quantum beati Job vita atque scientia amicorum ejus scientiam excedat? Sed ut eorum superbiam corrigat, esse se inferiorem negat; et ne suae humilitatis limitem transeat, esse se superiorem tacet: nec preferendo se, sed conferendo, indicat quod de se hi qui sibi longe sunt impares discant, ut dum sponte inflectitur sapientia quae eminet, nequaquam se contra vires erigat scientia quae jacet. Quos bene mox ad aequalitatis sensum revocat, quia tumere valde quasi de singularitate magnitudinis pensat, cum subsequenter adjungit:", + "candidate_score": 0.658462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_102", + "bdc_text": "] Doctrina et pietate conspicuo d. Henrycho Bullingero , fratri suo in Christo dilectissimo , ecclesiaste Tigurino .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1023", + "psc_text": "plenius in Dei dilectione proficimus, si in ejusdem dilectionis gremio prius proximi charitate lactamur. Quia enim amor Dei amorem proximi generat, dicturus per legem Dominus, Diliges proximum tuum (Deut. VI, 5; X, 12) , praemisit, dicens: Diliges Dominum Deum tuum (Matth. XXII, 37, 39) : ut scilicet in terra pectoris nostri prius amoris sui radicem figeret, quatenus per ramos postmodum dilectio fraterna germinaret. Et rursum quia amor Dei ex proximi amore coalescit, testatur Joannes, dicens: Qui non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt, quomodo potest diligere (I Joan. IV, 20) ? Quae tamen divina dilectio per timorem nascitur, sed in affectum crescendo permutatur. 29. Proximi dilectio in ejus aerumnis probatur. Amicum in adversis despicientis quanta iniquitas. --Saepe vero omnipotens Deus ut quantum quisque a charitate ejus ac proximi longe sit, vel in ea quantum profecerit innotescat, miro ordine cuncta dispensans, alios flagellis deprimit, alios successibus fulcit. Et", + "candidate_score": 0.654099, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_102", + "bdc_text": "] Doctrina et pietate conspicuo d. Henrycho Bullingero , fratri suo in Christo dilectissimo , ecclesiaste Tigurino .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1022", + "psc_text": "Nam cum derelictum se asserit, protinus ad sententiam erumpit, dicens: CAPUT XXIV [ Rec. X ]. VERS. 14.-- Qui tollit ab amico suo misericordiam, timorem Domini derelinquit. 28. Amor Dei et amor proximi quid sibi invicem praestent. --Quis hoc loco amici nomine nisi quilibet proximus designatur, qui eo nobis fideliter jungitur, quo, percepto nunc a nobis bono opere, ad obtinendam post aeternam patriam veraciter auxiliatur? Quia autem duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor et proximi, per amorem Dei amor proximi gignitur, et per amorem proximi amor Dei nutritur. Nam qui amare Deum negligit, profecto diligere proximum nescit; et tunc plenius in Dei dilectione proficimus, si in ejusdem dilectionis gremio prius proximi charitate lactamur. Quia enim amor Dei amorem proximi generat, dicturus per legem Dominus, Diliges proximum tuum (Deut. VI, 5; X, 12) , praemisit, dicens: Diliges Dominum Deum tuum (Matth. XXII, 37, 39) : ut scilicet in terra pectoris", + "candidate_score": 0.653758, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_83_85", + "bdc_text": "Roland Hofer , Staatsarchiv Schaffhausen) . ad vos relegando , quo errorem sacramentarium Argentorati male imbibitum Hierzu passt die Schilderung von Joachim Pur ( Agricola ) in einem Brief an Konrad Pelli kan vom 3 . September 1545 aus Kempten ( Zürich ZB , Ms F 47. 124 ) :", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2124", + "psc_text": "et per prophetam dicitur: Peccatum Judae scriptum est stylo ferreo in unque adamantino (Jerem. XVII, 1) . In ungue finis est corporis. Ita vero lapis durus est adamas, ut ferro non valeat secari. Per stylum vero ferreum fortis sententia, per unguem vero adamantinum finis signatur aeternus. Peccatum itaque Judae stylo ferreo in ungue adamantino scriptum dicitur, quia culpa Judaeorum per fortem Dei sententiam in finem servatur infinitum. 63. Plumbum avaritiam significat. --Recte quoque per plumbi laminam eos accipimus quos avaritiae pondus gravat, quibus per increpantem Prophetam dicitur: Filii hominum, usquequo graves corde (Psal. IV, 3) ? Per plumbum namque, cujus natura gravis est ponderis, peccatum avaritiae specialiter designatur, quod mentem quam infecerit ita gravem reddit, ut ad appetenda sublimia attolli nequaquam possit. [ Rec. XXVI. ] Hinc enim in Zacharia scriptum est: Leva oculos tuos, et vide. Quid est hoc quod egreditur? Et dixi: Quidnam est? Et ait: Haec est", + "candidate_score": 0.64212, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_82_84", + "bdc_text": "99 , 187 ( freundliche Auskunft von Herrn Dr . Roland Hofer , Staatsarchiv Schaffhausen) . ad vos relegando , quo errorem sacramentarium Argentorati male imbibitum Hierzu passt die Schilderung von Joachim Pur ( Agricola ) in einem Brief an Konrad Pelli kan vom 3 .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_431", + "psc_text": "lavare, quia incarnatus Dominus veniens Judaico populo praecepit ut ad conscientiam redeat, et sordes operum fletibus tergat; ut spiritaliter mandata legis intelligat, et post tantam duritiam praeceptorum, fontem baptismatis inveniens, ad aquam post laborem recurrat. Sed Urias, qui arcam Domini esse sub pellibus meminit, respondit quod domum suam intrare non possit. Ac si Judaicus populus dicat: Ego mandata Dei in sacrificiis carnalibus video, et redire ad conscientiam per spiritalem intelligentiam non requiro. Quasi enim arcam esse sub pellibus dicit, qui praecepta Dei non nisi ad exhibendum ministerium sacrificii carnalis intelligit. Hunc tamen etiam redire ad domum nolentem David ad mensam vocat; quia quamvis Judaicus populus ad conscientiam reverti contemnat, ei tamen Redemptor veniens mandata spiritalia praedicat, dicens: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi, de me enim ille scripsit (Joan. V, 46) . Legem itaque Judaicus populus tenet, quae ejus divinitatem loquitur, cui isdem populus credere dedignatur. Unde et Urias", + "candidate_score": 0.633643, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 20, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I", + "max_score": 0.684098, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_89_91", + "bdc_text": "tandem assidua exercitatione evomere aut concoquere discat , ne ecclesiam nostram , cui dedicatus est , novis dogmatibus turbare possit literisque sacris operam ampliorem apud vos det . Is orat , ut tibi aut Megandro aut alteri cuipiam ex verbi praeconibus tantum per nos commendetur , ut competenti aere id temporis , quo apud vos habitaturus est , apud aliquem vestrum diversorium una cum victu adipisci queat . Igitur , ut uno saltu duos vener leporesVgl. Z III 734 , 2f , und Adagia , 3 , 6 , 63 ( ASD II/6 374 , Nr. 2563) . , si tam pro te vel altero ex vobis quam pro ipso alumno futurum sit , rem nobis inprimis gratam feceritis , si in contubernium vestrum ipsum susceperitis .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_240", + "psc_text": "est (IV Reg. II, 11), non curru quidem igneo, nec equis igneis, nisi forte illa non vidimus, nec in commotione aeris: sed in voluntate 821 et placiditate Dei nostri, et sanctorum angelorum laetitia, qui ad se tantum virum transisse gratulabantur. 9. Certe dubitare illa nequaquam possumus, quandoquidem reliqua congruerunt. Siquidem eodem momento, quo ille adhuc elevabatur, velut quodam melotidis suae dimisso amictu, sanctum Anysium discipulum suum induit, et sui vestivit infulis sacerdotii: cujus meritum et gratiam non nunc primum audio, nec in vestris epistolis didici, sed in vestris litteris recognovi. Nam quasi praescius successurum sibi, etsi promissis tegebat, tamen indiciis designabat, adjutum se ejus cura, labore, officio memorans; ut jam declarare consortem videretur, qui non quasi novus ad summum sacerdotium veniret, sed quasi vetus sacerdotii exsecutor accederet. Cui pulchre convenit dictum illud Evangelicum: Euge, bone serve et fidelis, quoniam super pauca fidelis fuisti, super multa te constituam (Matth. XXV, 23)", + "candidate_score": 0.684098, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_48_50", + "bdc_text": "Si nos exaudieris , patrem ipsius una nobiscum tibi alioquin devinctos reddes devinctissimosIn den Verzeichnissen der Stipendiaten findet sich kein Hin weis auf eine Aufnahme Grübels. . Caeterum consulHans von Waldkirch oder Hans Ziegler ; s. Fabian , Geheime Räte 457 .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_200", + "psc_text": "Filius, qui regnum vestrum sua pietate custodit, apud quem gratias agimus vobis, clementissimi principes, quod et fidei vestrae studium probavistis, qui ad removendas altercationes congregare studuistis sacerdotale Concilium, et episcopis dignatione vestra honorificentiam reservastis; ut nemo deesset volens, nemo cogeretur invitus. 2. Itaque juxta mansuetudinis vestrae praeceptum convenimus sine invidia multitudinis, et cum affectu disceptationis: nec ulli de haereticis episcopi sunt reperti, nisi Palladius et Secundianus, nomina vetustae perfidiae, propter quos congregari concilium postulabant de extrema orbis parte Romani. Ecce nullus senectutis 807 gravatus annis, cujus vel sola esset reverenda canities, de ultimo sinu maris Oceani venire compulsus est, et concilio nihil defuit: nullus debile corpus trahens, jejuniorum stipendiis oneratum, itineris est coactus injuria fortitudinis amissae damna deflere; nullus postremo pauperiem in sacerdotibus gloriosam subsidio veniendi destitutus ingemuit. Unde completum est in te, clementissime principum Gratiane, quod Scriptura divina laudavit: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem (Psal. XL, 2)", + "candidate_score": 0.661022, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_43_45", + "bdc_text": "Hoc tu unice poteris pro autoritate , qua in ecclesia tua polles , promovere . Oro igitur obnixe , ut commendatum habeas promotumque velles . Nam adulescens aliquandiu sub me stipendia literaria fecit neque id infoeliciter , quantum ego iudicare possum , adeo ut pater per me persuasus eum a studiis honestioribus subtrahere noluerit .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_636", + "psc_text": "Quod Hebraeus feneravit gentibus, ipse autem non accepit a populis doctrinam, sed tradidit: cui aperuit Dominus thesaurum suum, ut gentes pluvia sermonis sui faceret 934 humescere, et fieret princeps gentium, ipse autem supra se principem nullum haberet. 15. Liber est ergo qui sapiens est, pretio emptus oraculorum coelestium, illo auro, illo argento sermonis divini: pretio emptus sanguinis (non enim minimum est emptorem agnoscere) pretio emptus gratiae, qui audivit et intellexit dicentem: Qui sititis, ite ad aquam; et quicumque non habetis argentum, ite, emite, et bibite, et manducate (Esai. LV, 1) . 16. Liber est ille, qui progrediens in bellum, si viderit mulierem bonam aspectu, et depraedatus opes inimicorum suorum, repertam illic concupierit eam, demptis superfluis, et indumento captivitatis detracto, in uxorem sibi copulaverit, jam non servam, sed liberam (Deut. XXI, 10, 11); intelligit enim famulatui prudentiam et disciplinam non subjacere. Ideoque Lex dicit: Non venumdabitur pecunia (Ibid., 14) ; omne", + "candidate_score": 0.656333, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_93", + "bdc_text": "Salutabis nomine meo Theodorum Theodor Bibliander. , Megandrum , GvaltherumDer Wortteil - herum über einer zuvor angebrachten Streichung oder einem Tintenfleck .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_894", + "psc_text": "Sem (Ibid., 27) . Unde et in enumeratione generationum (Gen. X, 1 et seq.) praefertur seniori fratri, in benedictione substituitur: praefertur propter honorem nominis, substituitur propter praerogativam senioris aetatis, et honorificentiam naturae debitam. 4. Sem autem dicitur latine nomen. Et bene hic noster Ambrosius bonum nomen, in cujus domibus dilatetur Japhet; quia potius est nomen bonum super multas divitiarum copias (Prov. XXII, 1) . Sit ergo et iste benedictus, et gratia ejus super aurum et argentum, sit in portione ejus semen Abrahae, sit benedictio omnis in posteritate et omni familia justi viri. Sed maledictus nemo, benedicti omnes; benedictus enim Sarae fructus. 5. Salutant te Ambrosii, salutat Parthenius dulcissimus, salutat Valentinianus paratus ad humilitatem; quod Hebraice Chanaan dicitur, quasi puer fratris sui, cui et nomine suo cessit. Et ideo tamquam Nembroth gemini gigas nominis, venator egregius super terram, de quo dictum est: Tamquam Nembroth gigas venator ante Dominum (Gen. X, 9)", + "candidate_score": 0.633104, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_32_34", + "bdc_text": "David ; Georg Stephan , geb. 1539 ; Bersabe , gest. 1594 ( freundliche Auskunft von Herrn Dr .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_1038", + "psc_text": "ex Petri responsione aperitur mysterium, dicente eo: Si peccaverit in me frater meus, quoties remittam ei? Usque septies (Matth. XVIII, 21) ? Vides quoniam peccatorum remissio, typus est illius magni sabbati, illius quietis perpetuae gratiae; et ideo contemplatione donatur. 102. Sed quid sibi vult quod et uxores, et filios, et omnes disposuit suos, et praecepit ut et ipsi adorarent super terram (Gen. XXXIII, 6)? Non utique ut elementum, quod plerumque repletur sanguine, in quo officina est scelerum, aut vastis plerumque horret cautibus, aut praeruptis rupibus, aut sterili et jejuno solo: sed ut carnem praesidio nobis futuram. Et fortasse hoc illud est mysterium, quod te docuit Dominus dicens: Non solum septies, sed etiam septuagies septies (Matth. XVIII, 22) . 103. Et vos igitur donate injurias vestras, ut sitis filii Jacob (Coloss. III, 13). Nolite exasperari sicut Esau. Imitamini sanctum David, qui tamquam bonus magister reliquit nobis quod imitaremur, dicens: Pro eo", + "candidate_score": 0.62048, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11878_sent_34", + "bdc_text": "Bersabe , gest. 1594 ( freundliche Auskunft von Herrn Dr .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_890", + "psc_text": "1004 illic naufragium fecerat, nisi te habuisset gubernatorem; ut aliter non posset inde nisi nudus exire. 2. Faustinus parvulus tussi laborat, ad sanctam sororem curatum venit, et venit sponte; expertus enim est melius sibi ventrem curari. Denique et me medicum putat, exspectat prandium. Itaque hic bis ad diem curatur, et coeperat pulchre valere: sed dum eum nimio amore abstinere gestiunt, tussire de ventre plus coepit; et laborabit adhuc, nisi ad medicamenta sua revertatur. Vale, et nos dilige; quia nos te diligimus. EPISTOLA LV. EUSEBII sobolem partim apud se remansisse, partim ad illum profectam esse commemorans, duos Faustinos accommodatis familiae Noachi benedictionibus exornat; et salutanti Valentiniano Chanaan et Nembrot personas aptat. AMBROSIUS EUSEBIO. 1. Faustinus uterque tibi redditus est, nobis utrumque Ambrosium pignus resedit. Ipse habes quod primum in patre, et quod jucundissimum est in filio minore; quia et virtutis apicem tenes, et humilitatis exhibes gratiam: nos quod medium inter patrem", + "candidate_score": 0.603397, + "ce_score": null + } + ] + } + ], + "biblical_hits": [] +} \ No newline at end of file