diff --git "a/11/12612.json" "b/11/12612.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/11/12612.json" @@ -0,0 +1,5858 @@ +{ + "letter_id": "12612", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/12612", + "dominant_topic": 7, + "topic_dist": [ + 0.048583, + 0.055983, + 0.050468, + 0.044397, + 0.047717, + 0.049684, + 0.04752, + 0.063759, + 0.047665, + 0.047237, + 0.049105, + 0.047341, + 0.05276, + 0.052182, + 0.048568, + 0.052202, + 0.045994, + 0.05441, + 0.047179, + 0.047244 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "pta0003.pta007.pta-grc1", + "max_score": 0.696032, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_45_47", + "bdc_text": "Bei der lateinischen Erstausgabe ( BZD C3677 wurde der Druckbogen B falsch zusammengestellt , so dass es zu einem Zwitterdruc k kam ( BZD C368 ) , in dem der Fehler berichtigt wurde . In Zürich wurde die lateinische Fassung erst etwa im Jahre 1575 von Christoph Froschauer d. J .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_56", + "psc_text": "so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck erhöhen die Brauchbarkeit der Ausgabe. Die lateinische Übersetzung ist allerdings einfach nach Montagu wieder ab- gedruckt. Aber die Gaisfordsche Ausgabe kann doch nicht für abschließend angesehn werden. Einmal nämlich hat sie den Codex Venetus nicht völlig ausgenutzt; vielleicht z. Τ. nicht durch Schuld der Collation, sondern durch eigentümliche Mißgriffe bei ihrer Benutzung durch den Herausgeber. Z. B. gehörte Anm. r S. 12 (Gaisfords) nicht zu Z. sondern zu Z. 7; Anm. r S. 25 nicht zu Z. 3, sondern zu Z. 4; Anm. q S. 55 zu Z. 15, nicht Z. 11; Anm. r S. 102 zu S. 103, 2;", + "candidate_score": 0.696032, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_44_46", + "bdc_text": "Dezember 1546 datiert . Bei der lateinischen Erstausgabe ( BZD C3677 wurde der Druckbogen B falsch zusammengestellt , so dass es zu einem Zwitterdruc k kam ( BZD C368 ) , in dem der Fehler berichtigt wurde .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_56", + "psc_text": "so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck erhöhen die Brauchbarkeit der Ausgabe. Die lateinische Übersetzung ist allerdings einfach nach Montagu wieder ab- gedruckt. Aber die Gaisfordsche Ausgabe kann doch nicht für abschließend angesehn werden. Einmal nämlich hat sie den Codex Venetus nicht völlig ausgenutzt; vielleicht z. Τ. nicht durch Schuld der Collation, sondern durch eigentümliche Mißgriffe bei ihrer Benutzung durch den Herausgeber. Z. B. gehörte Anm. r S. 12 (Gaisfords) nicht zu Z. sondern zu Z. 7; Anm. r S. 25 nicht zu Z. 3, sondern zu Z. 4; Anm. q S. 55 zu Z. 15, nicht Z. 11; Anm. r S. 102 zu S. 103, 2;", + "candidate_score": 0.686333, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_46_48", + "bdc_text": "kam ( BZD C368 ) , in dem der Fehler berichtigt wurde . In Zürich wurde die lateinische Fassung erst etwa im Jahre 1575 von Christoph Froschauer d. J . neu gedruckt ( BZD C 1065 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_56", + "psc_text": "so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck erhöhen die Brauchbarkeit der Ausgabe. Die lateinische Übersetzung ist allerdings einfach nach Montagu wieder ab- gedruckt. Aber die Gaisfordsche Ausgabe kann doch nicht für abschließend angesehn werden. Einmal nämlich hat sie den Codex Venetus nicht völlig ausgenutzt; vielleicht z. Τ. nicht durch Schuld der Collation, sondern durch eigentümliche Mißgriffe bei ihrer Benutzung durch den Herausgeber. Z. B. gehörte Anm. r S. 12 (Gaisfords) nicht zu Z. sondern zu Z. 7; Anm. r S. 25 nicht zu Z. 3, sondern zu Z. 4; Anm. q S. 55 zu Z. 15, nicht Z. 11; Anm. r S. 102 zu S. 103, 2;", + "candidate_score": 0.681651, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_49_51", + "bdc_text": "Eine italienische Fassung , ( L'Antichristo - VD16 W 1064 ) wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt . Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_56", + "psc_text": "so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck erhöhen die Brauchbarkeit der Ausgabe. Die lateinische Übersetzung ist allerdings einfach nach Montagu wieder ab- gedruckt. Aber die Gaisfordsche Ausgabe kann doch nicht für abschließend angesehn werden. Einmal nämlich hat sie den Codex Venetus nicht völlig ausgenutzt; vielleicht z. Τ. nicht durch Schuld der Collation, sondern durch eigentümliche Mißgriffe bei ihrer Benutzung durch den Herausgeber. Z. B. gehörte Anm. r S. 12 (Gaisfords) nicht zu Z. sondern zu Z. 7; Anm. r S. 25 nicht zu Z. 3, sondern zu Z. 4; Anm. q S. 55 zu Z. 15, nicht Z. 11; Anm. r S. 102 zu S. 103, 2;", + "candidate_score": 0.675128, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_48_50", + "bdc_text": "neu gedruckt ( BZD C 1065 ) . Eine italienische Fassung , ( L'Antichristo - VD16 W 1064 ) wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_56", + "psc_text": "so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck erhöhen die Brauchbarkeit der Ausgabe. Die lateinische Übersetzung ist allerdings einfach nach Montagu wieder ab- gedruckt. Aber die Gaisfordsche Ausgabe kann doch nicht für abschließend angesehn werden. Einmal nämlich hat sie den Codex Venetus nicht völlig ausgenutzt; vielleicht z. Τ. nicht durch Schuld der Collation, sondern durch eigentümliche Mißgriffe bei ihrer Benutzung durch den Herausgeber. Z. B. gehörte Anm. r S. 12 (Gaisfords) nicht zu Z. sondern zu Z. 7; Anm. r S. 25 nicht zu Z. 3, sondern zu Z. 4; Anm. q S. 55 zu Z. 15, nicht Z. 11; Anm. r S. 102 zu S. 103, 2;", + "candidate_score": 0.674932, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_45_47", + "bdc_text": "Bei der lateinischen Erstausgabe ( BZD C3677 wurde der Druckbogen B falsch zusammengestellt , so dass es zu einem Zwitterdruc k kam ( BZD C368 ) , in dem der Fehler berichtigt wurde . In Zürich wurde die lateinische Fassung erst etwa im Jahre 1575 von Christoph Froschauer d. J .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.669107, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_48_50", + "bdc_text": "neu gedruckt ( BZD C 1065 ) . Eine italienische Fassung , ( L'Antichristo - VD16 W 1064 ) wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_55", + "psc_text": "Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th. Heyses besaßVgl. a. a. Ο. p. III und die Anmerkungen auf S. 105 — 107 usw. in Gaisfords Ausgabe.. Er hat infolge dessen unter Benutzung von Vorschlägen Montagus und Rettbergs und Hinzufügung einiger eigener Emendatiouen einen wesentlich besseren Text liefern können. Eine ParagrapheneinteilungLeider ist sie etwas flüchtig gemacht oder corrigiert; so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck", + "candidate_score": 0.668686, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_37_39", + "bdc_text": "s. dazu HBBW XV 271f , Anm. 28 ) . Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) . Das Büchlein ist \"Allen christglöubigen und evangelischer warheit liebhabenden menschen\" gewidmet und trägt das Datum des 8 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_49", + "psc_text": "ε/καὶ ἐφ’ (beim Seitenwechsel). 26 ἆρ᾿. 61 ἂν εἴρηται. 64, 21 πειρᾶται πειρᾶται 66, 17 κτίστιν. 70, 28 κατασιγάση. 71, 3 ἐτεκτείνατο. 72, 13 ἀπηλλοτρίοται. 74, 14 ἐβιωνέους. 75, 6 ἀποκαλύψει (ebenso 76, 7). 8 ἐσφάλει. 35 παρασκευάσει 79, 33 ἐπαγγέλοιτο. 87, 36 ἀνθροποπαθὲς. 93, 2 δοκεῖ. 97, 17 φήσαιαν. 98, 2 ἐδόξαζεν. 99, 6 πρακταίων. 108, 1 ἑνώθη. 109, 1 μένουσαν (in einem Wort). 123,15 μωϋσέα (nur hier). 129,29 u. 31 ὅτε. 132, 20 ἠσαΐας. 137, 23 διαβεβαιοῦτο. 150, 31 διαστειλλάμενος. 151, 21 ἀλλιγορικοῦ. 167, 8 παρεσκευασκέναι. Ausgaben Der erste Druck der beiden Eusebiusschriften stammt aus dem Jahre 1628Eusebii Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug", + "candidate_score": 0.668092, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_44_46", + "bdc_text": "Dezember 1546 datiert . Bei der lateinischen Erstausgabe ( BZD C3677 wurde der Druckbogen B falsch zusammengestellt , so dass es zu einem Zwitterdruc k kam ( BZD C368 ) , in dem der Fehler berichtigt wurde .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.666644, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_43_45", + "bdc_text": "wurde den Pfarrern der Landschaft Zürich gewidmet und ist auf den 12 . Dezember 1546 datiert . Bei der lateinischen Erstausgabe ( BZD C3677 wurde der Druckbogen B falsch zusammengestellt , so dass es zu einem Zwitterdruc k", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_56", + "psc_text": "so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck erhöhen die Brauchbarkeit der Ausgabe. Die lateinische Übersetzung ist allerdings einfach nach Montagu wieder ab- gedruckt. Aber die Gaisfordsche Ausgabe kann doch nicht für abschließend angesehn werden. Einmal nämlich hat sie den Codex Venetus nicht völlig ausgenutzt; vielleicht z. Τ. nicht durch Schuld der Collation, sondern durch eigentümliche Mißgriffe bei ihrer Benutzung durch den Herausgeber. Z. B. gehörte Anm. r S. 12 (Gaisfords) nicht zu Z. sondern zu Z. 7; Anm. r S. 25 nicht zu Z. 3, sondern zu Z. 4; Anm. q S. 55 zu Z. 15, nicht Z. 11; Anm. r S. 102 zu S. 103, 2;", + "candidate_score": 0.666276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_38_40", + "bdc_text": "Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) . Das Büchlein ist \"Allen christglöubigen und evangelischer warheit liebhabenden menschen\" gewidmet und trägt das Datum des 8 . August 1546 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_5", + "psc_text": "1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ Ἀγκύρας ἐπισκόπου (S. 1, 1 — 3)Die sonst noch von Conybeare ZNTW 1903 S. 330 angeführten Unter- und Überschriften steh η nicht in V.. Kein Zweifel, daß sie auch die drei folgenden Bücher de ecclesiastica theologia demselben zuschreibt. Und damit stimmt das Zeugnis des SocratesConybeare ZNTW 1903 S. 330 möchte die Überschrift des Venetus auf Socrates’ Einfluß zurückführen, um nur einem eugnis gegenüber zu stehn. Socrates selbst aber habe den Autor nicht überliefert erhalten, sondern erst selbst aus der Inschrift des Briefes an Flacillus fälschlich auf Eusebius von Caesarea geschlossen (ZNTW 1905 S. 264 f). Es ist jedoch nicht gerade", + "candidate_score": 0.665162, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_45_47", + "bdc_text": "Bei der lateinischen Erstausgabe ( BZD C3677 wurde der Druckbogen B falsch zusammengestellt , so dass es zu einem Zwitterdruc k kam ( BZD C368 ) , in dem der Fehler berichtigt wurde . In Zürich wurde die lateinische Fassung erst etwa im Jahre 1575 von Christoph Froschauer d. J .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_50", + "psc_text": "Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug auf den Text, mit schlechter, ungleichmäßiger lateinischer Übersetzung, aber mit gelehrten Anmerkungen von Richard Montagu (Mo) herausgegeben wurdenZahn a. a. Ο. S. 2. Die Schreibung des Namens Montacutius schwankt nach Allibones Dictionary of English literature II s. v. zwischen Montagu, Montague und Mountagu. Die Gelehrsamkeit M.’s versagt selten, wie in der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend.", + "candidate_score": 0.663292, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_46_48", + "bdc_text": "kam ( BZD C368 ) , in dem der Fehler berichtigt wurde . In Zürich wurde die lateinische Fassung erst etwa im Jahre 1575 von Christoph Froschauer d. J . neu gedruckt ( BZD C 1065 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_55", + "psc_text": "Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th. Heyses besaßVgl. a. a. Ο. p. III und die Anmerkungen auf S. 105 — 107 usw. in Gaisfords Ausgabe.. Er hat infolge dessen unter Benutzung von Vorschlägen Montagus und Rettbergs und Hinzufügung einiger eigener Emendatiouen einen wesentlich besseren Text liefern können. Eine ParagrapheneinteilungLeider ist sie etwas flüchtig gemacht oder corrigiert; so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck", + "candidate_score": 0.663251, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_45_47", + "bdc_text": "Bei der lateinischen Erstausgabe ( BZD C3677 wurde der Druckbogen B falsch zusammengestellt , so dass es zu einem Zwitterdruc k kam ( BZD C368 ) , in dem der Fehler berichtigt wurde . In Zürich wurde die lateinische Fassung erst etwa im Jahre 1575 von Christoph Froschauer d. J .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_61", + "psc_text": "bemerkt ist, genau den Text wieder, den der erste Schreiber des Codex Venetus Marc. gr. 496 beabsichtigte, und zwar nach meiner Collation. Seine kleinen Versehen und Eigenheiten sind dabei in der Regel ausgeschlossen geblieben, auch vom Apparat, zumal wenn sie bereits von zweiter oder gar schon erster Hand corrigiert warenVgl. oben, ich bin der Handschrift auch bei ihren Schwankungen zwischen γίγνομαι — γίνομαι treu geblieben, und erst recht in den Fällen γενηθῆναι — γενητός — γεννητός usw. vgl. Zahn a. a. Ο. S. 40 Anm. 2. Dagegen habe ich immer ῾Ησαΐας und Ἱερεμίας geschrieben, nicht mit V unter Umständen ἠσαΐας und ἰερεμίας. Zu Ἁβραάμ vgl. die Nachträge und Berichtigungen.. Dann ist energisch emendiert worden. Schon die mehrfach überlieferten Marcellstücke weisen Abweichungen unter einander auf, die auszugleichen waren. Weiter aber sind die Vorschläge Montagus gründlicher ausgenutzt worden als bei und zu den selteneren Besserungen von Rettberg, Gaisford selbst, Zahn und anderen", + "candidate_score": 0.661211, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_38_40", + "bdc_text": "Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) . Das Büchlein ist \"Allen christglöubigen und evangelischer warheit liebhabenden menschen\" gewidmet und trägt das Datum des 8 . August 1546 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.660523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_43_45", + "bdc_text": "wurde den Pfarrern der Landschaft Zürich gewidmet und ist auf den 12 . Dezember 1546 datiert . Bei der lateinischen Erstausgabe ( BZD C3677 wurde der Druckbogen B falsch zusammengestellt , so dass es zu einem Zwitterdruc k", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.660099, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_38_40", + "bdc_text": "Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) . Das Büchlein ist \"Allen christglöubigen und evangelischer warheit liebhabenden menschen\" gewidmet und trägt das Datum des 8 . August 1546 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_49", + "psc_text": "ε/καὶ ἐφ’ (beim Seitenwechsel). 26 ἆρ᾿. 61 ἂν εἴρηται. 64, 21 πειρᾶται πειρᾶται 66, 17 κτίστιν. 70, 28 κατασιγάση. 71, 3 ἐτεκτείνατο. 72, 13 ἀπηλλοτρίοται. 74, 14 ἐβιωνέους. 75, 6 ἀποκαλύψει (ebenso 76, 7). 8 ἐσφάλει. 35 παρασκευάσει 79, 33 ἐπαγγέλοιτο. 87, 36 ἀνθροποπαθὲς. 93, 2 δοκεῖ. 97, 17 φήσαιαν. 98, 2 ἐδόξαζεν. 99, 6 πρακταίων. 108, 1 ἑνώθη. 109, 1 μένουσαν (in einem Wort). 123,15 μωϋσέα (nur hier). 129,29 u. 31 ὅτε. 132, 20 ἠσαΐας. 137, 23 διαβεβαιοῦτο. 150, 31 διαστειλλάμενος. 151, 21 ἀλλιγορικοῦ. 167, 8 παρεσκευασκέναι. Ausgaben Der erste Druck der beiden Eusebiusschriften stammt aus dem Jahre 1628Eusebii Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug", + "candidate_score": 0.659563, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_37_39", + "bdc_text": "s. dazu HBBW XV 271f , Anm. 28 ) . Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) . Das Büchlein ist \"Allen christglöubigen und evangelischer warheit liebhabenden menschen\" gewidmet und trägt das Datum des 8 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_5", + "psc_text": "1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ Ἀγκύρας ἐπισκόπου (S. 1, 1 — 3)Die sonst noch von Conybeare ZNTW 1903 S. 330 angeführten Unter- und Überschriften steh η nicht in V.. Kein Zweifel, daß sie auch die drei folgenden Bücher de ecclesiastica theologia demselben zuschreibt. Und damit stimmt das Zeugnis des SocratesConybeare ZNTW 1903 S. 330 möchte die Überschrift des Venetus auf Socrates’ Einfluß zurückführen, um nur einem eugnis gegenüber zu stehn. Socrates selbst aber habe den Autor nicht überliefert erhalten, sondern erst selbst aus der Inschrift des Briefes an Flacillus fälschlich auf Eusebius von Caesarea geschlossen (ZNTW 1905 S. 264 f). Es ist jedoch nicht gerade", + "candidate_score": 0.659093, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_46_48", + "bdc_text": "kam ( BZD C368 ) , in dem der Fehler berichtigt wurde . In Zürich wurde die lateinische Fassung erst etwa im Jahre 1575 von Christoph Froschauer d. J . neu gedruckt ( BZD C 1065 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.658284, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_38_40", + "bdc_text": "Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) . Das Büchlein ist \"Allen christglöubigen und evangelischer warheit liebhabenden menschen\" gewidmet und trägt das Datum des 8 . August 1546 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_4", + "psc_text": "καὶ οἰκεῖον εὕρεμα, τῆς δ’ ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τὴν ἀδιάφθορον διδασκαλίαν προϊοχόμενος, ἣν παρὰ τῶν αὐτοπτῶν καὶ αὐτηκόων τοῦ λόγου ἄνωθεν ἐξ ἀρχῆς παραλαβοῦσα φυλάττει. S. 165, 12 — 14: ἤδη δὲ διὰ τῆς πρὸ τούτου γραφῆς τὰ περὶ τούτων τοῦ Μαρκέλλου φωνὰς παραθέμενος, λόγου συμμετρίας φειδόμενος, τῇ αὐτῶν ἐκείνων ἀρκεσθήσομαι μαρτυρίᾳ (bezieht sich auf c. Marc. II, 3). Ist demnach der Verfasser von de ecclesiastica theologia notwendig identisch mit dem von contra Marcellum, so ist für beide der Eusebius als Autor anzusehn, der sich in der Zuschrift des Briefes an Flacillus von Antiochien als solcher bekennt, vgl. S. 60, 1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακ��λλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ", + "candidate_score": 0.658017, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_45_47", + "bdc_text": "Bei der lateinischen Erstausgabe ( BZD C3677 wurde der Druckbogen B falsch zusammengestellt , so dass es zu einem Zwitterdruc k kam ( BZD C368 ) , in dem der Fehler berichtigt wurde . In Zürich wurde die lateinische Fassung erst etwa im Jahre 1575 von Christoph Froschauer d. J .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_41", + "psc_text": "ist, es sei die Hand des Franciscus Turrianus, vermag ich nicht zu sagen. Die des ersten Herausgebers kann es nicht seinvgl. S. XXIII.. Richtig sagt aber Gaisford, daß die Correcturen dieses Schreibers nicht auf Vergleichung andern Manuscripts, sondern lediglich auf dem eignen Wissen zu beruhen scheinen2) Das Gegenteil behaupten v. Otto und van de Sande Bakhuyzen, der sich nur dann erklären kann, daß die zweite Hand »andere Wörter« hat Als ob erst die Holländer die Conjectur erfanden hätten! Übrigens ist seine Collation von V ungenügend (vgl. GGA 1905 S. 674 Anm. 1).. Zu seinen unzähligen Verbesserungen der von V* V1 überlieferten leichten Irrtümer und Eigenheiten brauchte er jeden- GewichtAbgesehen von S. 11, 5, wo V2 zu πρὸ τῶν a. R. zweifelnd anmerkt: ἴσως· πρῶτον. die vielen unzweifelhaft falschen Emendationen von V2, vgl. den kritischen Apparat zu S. 2, 1. 4, 29. 5, 22. 9, 10. 17, 10Füge hinzu: S. 20,", + "candidate_score": 0.657446, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_45_47", + "bdc_text": "Bei der lateinischen Erstausgabe ( BZD C3677 wurde der Druckbogen B falsch zusammengestellt , so dass es zu einem Zwitterdruc k kam ( BZD C368 ) , in dem der Fehler berichtigt wurde . In Zürich wurde die lateinische Fassung erst etwa im Jahre 1575 von Christoph Froschauer d. J .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_27", + "psc_text": "Annales literar. Helmstadtienses 1787 (vgl. Hamack LG I, 2, 581) war mir unzugänglich. wußten, die Handschrift in Venedig, die von ersterem, wohl nach Th. Heyse, folgendermaßen beschrieben wird: Cod. Marcianus 496. membranaceus saec. X, forma quadrata, δίστοιχος, versibus quadragenis binis, iisque litterarum fere tricenarum. Diligenter recognovit et jure suo potius quam ad alterius exempli fidem textum saepe emendavit docta manus saec. XVI. forsan Francisci Turiani, quem scimus hoc opus in MS. legisseVgl. die erste Note in Montacutius’ Ausgabe., vel etiam primi editoris. Nam hunc ipsum codicem editionum πρωτότυπον esse plane perspicitur ex lacunis p. 52 et 53. Tit. in indice libri: Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου λόγοι β΄ Μάρκελλον τὸν Γαλάτην ἐξ αὐτῶν τῶν ἐκείνῳ συγγεγραμμένων· καὶ ἕτεροι τοῦ αὐτοῦ Εὐσεβίου λόγοι γ΄ ἀνατρέποντες τὰ Μαρκέλλου. Es steht mit der Überlieferung der beiden Eusebiusschriften also ganz entsprechend wie mit der der drei Βücher des Theophilus Antiochien an AutolycusVgl. v.Otto Corp. Apol. VIII", + "candidate_score": 0.657412, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_37_39", + "bdc_text": "s. dazu HBBW XV 271f , Anm. 28 ) . Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) . Das Büchlein ist \"Allen christglöubigen und evangelischer warheit liebhabenden menschen\" gewidmet und trägt das Datum des 8 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_27", + "psc_text": "Annales literar. Helmstadtienses 1787 (vgl. Hamack LG I, 2, 581) war mir unzugänglich. wußten, die Handschrift in Venedig, die von ersterem, wohl nach Th. Heyse, folgendermaßen beschrieben wird: Cod. Marcianus 496. membranaceus saec. X, forma quadrata, δίστοιχος, versibus quadragenis binis, iisque litterarum fere tricenarum. Diligenter recognovit et jure suo potius quam ad alterius exempli fidem textum saepe emendavit docta manus saec. XVI. forsan Francisci Turiani, quem scimus hoc opus in MS. legisseVgl. die erste Note in Montacutius’ Ausgabe., vel etiam primi editoris. Nam hunc ipsum codicem editionum πρωτότυπον esse plane perspicitur ex lacunis p. 52 et 53. Tit. in indice libri: Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου λόγοι β΄ Μάρκελλον τὸν Γαλάτην ἐξ αὐτῶν τῶν ἐκείνῳ συγγεγραμμένων· καὶ ἕτεροι τοῦ αὐτοῦ Εὐσεβίου λόγοι γ΄ ἀν��τρέποντες τὰ Μαρκέλλου. Es steht mit der Überlieferung der beiden Eusebiusschriften also ganz entsprechend wie mit der der drei Βücher des Theophilus Antiochien an AutolycusVgl. v.Otto Corp. Apol. VIII", + "candidate_score": 0.656234, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_44_46", + "bdc_text": "Dezember 1546 datiert . Bei der lateinischen Erstausgabe ( BZD C3677 wurde der Druckbogen B falsch zusammengestellt , so dass es zu einem Zwitterdruc k kam ( BZD C368 ) , in dem der Fehler berichtigt wurde .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_61", + "psc_text": "bemerkt ist, genau den Text wieder, den der erste Schreiber des Codex Venetus Marc. gr. 496 beabsichtigte, und zwar nach meiner Collation. Seine kleinen Versehen und Eigenheiten sind dabei in der Regel ausgeschlossen geblieben, auch vom Apparat, zumal wenn sie bereits von zweiter oder gar schon erster Hand corrigiert warenVgl. oben, ich bin der Handschrift auch bei ihren Schwankungen zwischen γίγνομαι — γίνομαι treu geblieben, und erst recht in den Fällen γενηθῆναι — γενητός — γεννητός usw. vgl. Zahn a. a. Ο. S. 40 Anm. 2. Dagegen habe ich immer ῾Ησαΐας und Ἱερεμίας geschrieben, nicht mit V unter Umständen ἠσαΐας und ἰερεμίας. Zu Ἁβραάμ vgl. die Nachträge und Berichtigungen.. Dann ist energisch emendiert worden. Schon die mehrfach überlieferten Marcellstücke weisen Abweichungen unter einander auf, die auszugleichen waren. Weiter aber sind die Vorschläge Montagus gründlicher ausgenutzt worden als bei und zu den selteneren Besserungen von Rettberg, Gaisford selbst, Zahn und anderen", + "candidate_score": 0.656178, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_48_50", + "bdc_text": "neu gedruckt ( BZD C 1065 ) . Eine italienische Fassung , ( L'Antichristo - VD16 W 1064 ) wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_30", + "psc_text": "eine seit 1604 in Bodleiana befindliche, im Jahre 1543 von Georgios Tryphon Epidaurius geschriebene Papierhandschrift. Auch HarnackLG I, 2, 497, vgl. auch v. Otto a. a. Ο. S. XVIII ff. erklärt sie, was den Text des Theophilus anlangt, für eine bloße Abschrift aus Die Bedenken, die van de Sande Bakhuyzen für den Text des Adamautius äussertA. a. Ο. S. XXX f., machen nichts aus; denn wenn Bodl. auct. Ε. I. 11 auch nur »Abschrift einer revidierten Abschrift« des Venetus wäre, so einer auf Grund unabhängigen handschriftlichen Materials revidierten. Eine vierte Handschrift ist der cod. Vaticanus gr. 1089 chart. saec. XVI — so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu", + "candidate_score": 0.655909, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_46_48", + "bdc_text": "kam ( BZD C368 ) , in dem der Fehler berichtigt wurde . In Zürich wurde die lateinische Fassung erst etwa im Jahre 1575 von Christoph Froschauer d. J . neu gedruckt ( BZD C 1065 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_50", + "psc_text": "Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug auf den Text, mit schlechter, ungleichmäßiger lateinischer Übersetzung, aber mit gelehrten Anmerkungen von Richard Montagu (Mo) herausgegeben wurdenZahn a. a. Ο. S. 2. Die Schreibung des Namens Montacutius schwankt nach Allibones Dictionary of English literature II s. v. zwischen Montagu, Montague und Mountagu. Die Gelehrsamkeit M.’s versagt selten, wie in der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend.", + "candidate_score": 0.655616, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_50_52", + "bdc_text": "wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt . Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 . April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_32", + "psc_text": "in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der Bodleiana abgeschriebenen Adamantius auch die beiden Eusebiusschriften mit dem Datum »Prid. non. Mart. 1695 (nach einer Mitteilung von Swete). In bezug auf den Adamantius ist die Handschrift erwiesenermaßen nur eine Copie des Bodleianus Ε. 1. 11Vgl. van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXVI f.. Verschollen ist eine siebente Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial.", + "candidate_score": 0.655542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_38_40", + "bdc_text": "Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) . Das Büchlein ist \"Allen christglöubigen und evangelischer warheit liebhabenden menschen\" gewidmet und trägt das Datum des 8 . August 1546 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_70", + "psc_text": "der Ausgabe war fertig im Herbst 1904, der Druck dauerte von da bis zum Winter 1905. Zu ganz besonderem Danke bin ich P. Wendland verpflichtet, der meine Ausgabe im Manuscript durchgearbeitet, weiter Ad. Harnack, F. Loofs und Th. Zahn, die die Druckbogen durchgesehn, und K. Gelshorn, der in manchen Fällen den Codex einmal für mich aufgeschlagen hat. Ferner für einzelne Mitteilungen F. C. Conybeare, K. Holl, H. Lietzmann. G. Mercati, H. Omont. W. Sanday, C. Schmidt und H. B. Swete. Endlich für Nachvergleichen der Bibelstellen G. Schlichting und für ihre Hilfe beim Anfertigen der Register meiner Frau. Kiel, Dezember 1905. Erich Klostermann. ΕΥΣΕΒΙΟΥ ΤΟΥ ΠΑΜΦΙΛΟΥ ΤΩΝ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΕΛΛΟΥ ΤΟΥ ΑΓΚΥΡΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ Λόγος Α′ αʹ πόθεν ὁρμώμενος ὁ Μάρκελλος τουτὶ τὸ σύγγραμμα ἔγραψεν. βʹ ὅτι οὐδὲ τὰς θείας ἐξηκρίβου γραφάς. γʹ Μαρκέλλου περὶ τῶν παρ’ Ἕλλησιν παροιμιῶν. δʹ ὅτι τήν τε ἐκκλησιαστικὴν διδασκαλίαν καὶ τοὺς προεστῶτας αὐτῆς διέβαλλεν. πόθεν ὁρμώμενος ὁ", + "candidate_score": 0.655515, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_43_45", + "bdc_text": "wurde den Pfarrern der Landschaft Zürich gewidmet und ist auf den 12 . Dezember 1546 datiert . Bei der lateinischen Erstausgabe ( BZD C3677 wurde der Druckbogen B falsch zusammengestellt , so dass es zu einem Zwitterdruc k", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_50", + "psc_text": "Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug auf den Text, mit schlechter, ungleichmäßiger lateinischer Übersetzung, aber mit gelehrten Anmerkungen von Richard Montagu (Mo) herausgegeben wurdenZahn a. a. Ο. S. 2. Die Schreibung des Namens Montacutius schwankt nach Allibones Dictionary of English literature II s. v. zwischen Montagu, Montague und Mountagu. Die Gelehrsamkeit M.’s versagt selten, wie in der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend.", + "candidate_score": 0.654892, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_36_38", + "bdc_text": "Holzschnitt des Antichristen ; s. dazu HBBW XV 271f , Anm. 28 ) . Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_27", + "psc_text": "Annales literar. Helmstadtienses 1787 (vgl. Hamack LG I, 2, 581) war mir unzugänglich. wußten, die Handschrift in Venedig, die von ersterem, wohl nach Th. Heyse, folgendermaßen beschrieben wird: Cod. Marcianus 496. membranaceus saec. X, forma quadrata, δίστοιχος, versibus quadragenis binis, iisque litterarum fere tricenarum. Diligenter recognovit et jure suo potius quam ad alterius exempli fidem textum saepe emendavit docta manus saec. XVI. forsan Francisci Turiani, quem scimus hoc opus in MS. legisseVgl. die erste Note in Montacutius’ Ausgabe., vel etiam primi editoris. Nam hunc ipsum codicem editionum πρωτότυπον esse plane perspicitur ex lacunis p. 52 et 53. Tit. in indice libri: Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου λόγοι β΄ Μάρκελλον τὸν Γαλάτην ἐξ αὐτῶν τῶν ἐκείνῳ συγγεγραμμένων· καὶ ἕτεροι τοῦ αὐτοῦ Εὐσεβίου λόγοι γ΄ ἀνατρέποντες τὰ Μαρκέλλου. Es steht mit der Überlieferung der beiden Eusebiusschriften also ganz entsprechend wie mit der der drei Βücher des Theophilus Antiochien an AutolycusVgl. v.Otto Corp. Apol. VIII", + "candidate_score": 0.654748, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_43_45", + "bdc_text": "wurde den Pfarrern der Landschaft Zürich gewidmet und ist auf den 12 . Dezember 1546 datiert . Bei der lateinischen Erstausgabe ( BZD C3677 wurde der Druckbogen B falsch zusammengestellt , so dass es zu einem Zwitterdruc k", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_0", + "psc_text": "Einleitung εἰ μὲν οὖν αὐταρκῶς ἔχει τὰ γραφέντα, κρίνειας ἂν αὐτὸς ἐντυγχάνων· εἰ δέ τινα λείποι, καὶ ταῦτα ἂν ἀναπληρώσειας, δηλαδὴ ἀδελφὸς ἀδελφοῦ τὰ ὑστερήματα, εἴπου καὶ θεραπείας δέοιτο, δι’ ἐπανορθώσεως ἐξιώμενος. Euseb. ep. ad Flacillum. Verfasser und Zeit der beiden Schriften Zweifellos rühren die zwei Schriften κατὰ Μαρκέλλου (S. 1, 2) ἐκκλησιαστικὴ θεολογία (S. 98, 13f vgl. 60, 16f 62, 10. 18)Die Bucheinteilung der Schriften stammt sicher von ihrem Verfasser (vgl. S. 60,6.9), von der Einteilung in Capitel und deren Inhaltsangaben ist das nicht gewiß. von einem und demselben Verfasser her. Nicht nur bringen beide z. Τ. identische Excerpte aus Marcell, sondern die Verwandtschaft erstreckt sich auch auf den Wortlaut der eigenen SätzeVgl. S. 42, 24. 32 mit S. 107, 23. 31.. Daß aber hier nicht etwa ein jüngerer Autor einen älteren benutzt, beweisen aufs deutlichste die Stellen: S. 60, 3—10: εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν", + "candidate_score": 0.654193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_36_38", + "bdc_text": "Holzschnitt des Antichristen ; s. dazu HBBW XV 271f , Anm. 28 ) . Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_56", + "psc_text": "so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck erhöhen die Brauchbarkeit der Ausgabe. Die lateinische Übersetzung ist allerdings einfach nach Montagu wieder ab- gedruckt. Aber die Gaisfordsche Ausgabe kann doch nicht für abschließend angesehn werden. Einmal nämlich hat sie den Codex Venetus nicht völlig ausgenutzt; vielleicht z. Τ. nicht durch Schuld der Collation, sondern durch eigentümliche Mißgriffe bei ihrer Benutzung durch den Herausgeber. Z. B. gehörte Anm. r S. 12 (Gaisfords) nicht zu Z. sondern zu Z. 7; Anm. r S. 25 nicht zu Z. 3, sondern zu Z. 4; Anm. q S. 55 zu Z. 15, nicht Z. 11; Anm. r S. 102 zu S. 103, 2;", + "candidate_score": 0.653829, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_43_45", + "bdc_text": "wurde den Pfarrern der Landschaft Zürich gewidmet und ist auf den 12 . Dezember 1546 datiert . Bei der lateinischen Erstausgabe ( BZD C3677 wurde der Druckbogen B falsch zusammengestellt , so dass es zu einem Zwitterdruc k", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_61", + "psc_text": "bemerkt ist, genau den Text wieder, den der erste Schreiber des Codex Venetus Marc. gr. 496 beabsichtigte, und zwar nach meiner Collation. Seine kleinen Versehen und Eigenheiten sind dabei in der Regel ausgeschlossen geblieben, auch vom Apparat, zumal wenn sie bereits von zweiter oder gar schon erster Hand corrigiert warenVgl. oben, ich bin der Handschrift auch bei ihren Schwankungen zwischen γίγνομαι — γίνομαι treu geblieben, und erst recht in den Fällen γενηθῆναι — γενητός — γεννητός usw. vgl. Zahn a. a. Ο. S. 40 Anm. 2. Dagegen habe ich immer ῾Ησαΐας und Ἱερεμίας geschrieben, nicht mit V unter Umständen ἠσαΐας und ἰερεμίας. Zu Ἁβραάμ vgl. die Nachträge und Berichtigungen.. Dann ist energisch emendiert worden. Schon die mehrfach überlieferten Marcellstücke weisen Abweichungen unter einander auf, die auszugleichen waren. Weiter aber sind die Vorschläge Montagus gründlicher ausgenutzt worden als bei und zu den selteneren Besserungen von Rettberg, Gaisford selbst, Zahn und anderen", + "candidate_score": 0.653669, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_96_98", + "bdc_text": "31 , 1. . AnglusDer Übermittler von Serins letztem Brief ; vielleicht gar John Caius ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_15", + "psc_text": "ποιουμένους (S. 58, 11ff). ist gar nicht bewiesenSagt doch Julius selbst in seinem Brief an Danius etc. (Athan. apol. 23): Ἀθανάσιος δὲ καὶ Μάρκελλος οἱ ἐπίσκοποι πλείονας ἔχουσι τοὺς ὑπὲρ ἑαυτῶν λέγοντας καὶ γράφοντας.. Ebensowenig muß S. 31, 24 f: τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῷ ἀνδρὶ κακοδοξίαν (vgl. S. 58, 17 f) eine directe Anspielung auf Julius’ Worte (vgl. Athan. apol. c. καὶ οὐ νῦν ταῦτα πεφρονηκέναι διεβεβαιώσατο ἀλλὰ καὶ ἔκπαλαι bedeuten. Warum soll der Ausdruck nicht ohne jede solche Beziehung aus der Sache selbst erwachsen seinDaß endlich wegen S. 19, 8ff, (τὸν μέγαν Εὐσέβιον, οἱ τῆς πλεῖσται καὶ διαφανεῖς ἐπαρχίαι τε καὶ πόλεις μετεποιήθησαν, vgl. auch S. 17,33 f) Eusebius von Nicomedien als bereits verstorben zu denken sei, scheint durch Conybeare noch nicht ausgemacht (ZNTW 1905 S. 258 f).? Eine Reihe weiterer Gründe Conybeares, die man wohl als bezeichnen kann, überzeugt ebensowenig. Wenn in unseren Büchern (vgl. z. B.", + "candidate_score": 0.653517, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_36_38", + "bdc_text": "Holzschnitt des Antichristen ; s. dazu HBBW XV 271f , Anm. 28 ) . Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.653063, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_38_40", + "bdc_text": "Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) . Das Büchlein ist \"Allen christglöubigen und evangelischer warheit liebhabenden menschen\" gewidmet und trägt das Datum des 8 . August 1546 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_50", + "psc_text": "Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug auf den Text, mit schlechter, ungleichmäßiger lateinischer Übersetzung, aber mit gelehrten Anmerkungen von Richard Montagu (Mo) herausgegeben wurdenZahn a. a. Ο. S. 2. Die Schreibung des Namens Montacutius schwankt nach Allibones Dictionary of English literature II s. v. zwischen Montagu, Montague und Mountagu. Die Gelehrsamkeit M.’s versagt selten, wie in der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend.", + "candidate_score": 0.652732, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_38_40", + "bdc_text": "Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) . Das Büchlein ist \"Allen christglöubigen und evangelischer warheit liebhabenden menschen\" gewidmet und trägt das Datum des 8 . August 1546 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_0", + "psc_text": "Einleitung εἰ μὲν οὖν αὐταρκῶς ἔχει τὰ γραφέντα, κρίνειας ἂν αὐτὸς ἐντυγχάνων· εἰ δέ τινα λείποι, καὶ ταῦτα ἂν ἀναπληρώσειας, δηλαδὴ ἀδελφὸς ἀδελφοῦ τὰ ὑστερήματα, εἴπου καὶ θεραπείας δέοιτο, δι’ ἐπανορθώσεως ἐξιώμενος. Euseb. ep. ad Flacillum. Verfasser und Zeit der beiden Schriften Zweifellos rühren die zwei Schriften κατὰ Μαρκέλλου (S. 1, 2) ἐκκλησιαστικὴ θεολογία (S. 98, 13f vgl. 60, 16f 62, 10. 18)Die Bucheinteilung der Schriften stammt sicher von ihrem Verfasser (vgl. S. 60,6.9), von der Einteilung in Capitel und deren Inhaltsangaben ist das nicht gewiß. von einem und demselben Verfasser her. Nicht nur bringen beide z. Τ. identische Excerpte aus Marcell, sondern die Verwandtschaft erstreckt sich auch auf den Wortlaut der eigenen SätzeVgl. S. 42, 24. 32 mit S. 107, 23. 31.. Daß aber hier nicht etwa ein jüngerer Autor einen älteren benutzt, beweisen aufs deutlichste die Stellen: S. 60, 3—10: εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν", + "candidate_score": 0.651502, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_49_51", + "bdc_text": "Eine italienische Fassung , ( L'Antichristo - VD16 W 1064 ) wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt . Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_4", + "psc_text": "καὶ οἰκεῖον εὕρεμα, τῆς δ’ ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τὴν ἀδιάφθορον διδασκαλίαν προϊοχόμενος, ἣν παρὰ τῶν αὐτοπτῶν καὶ αὐτηκόων τοῦ λόγου ἄνωθεν ἐξ ἀρχῆς παραλαβοῦσα φυλάττει. S. 165, 12 — 14: ἤδη δὲ διὰ τῆς πρὸ τούτου γραφῆς τὰ περὶ τούτων τοῦ Μαρκέλλου φωνὰς παραθέμενος, λόγου συμμετρίας φειδόμενος, τῇ αὐτῶν ἐκείνων ἀρκεσθήσομαι μαρτυρίᾳ (bezieht sich auf c. Marc. II, 3). Ist demnach der Verfasser von de ecclesiastica theologia notwendig identisch mit dem von contra Marcellum, so ist für beide der Eusebius als Autor anzusehn, der sich in der Zuschrift des Briefes an Flacillus von Antiochien als solcher bekennt, vgl. S. 60, 1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ", + "candidate_score": 0.650642, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_46_48", + "bdc_text": "kam ( BZD C368 ) , in dem der Fehler berichtigt wurde . In Zürich wurde die lateinische Fassung erst etwa im Jahre 1575 von Christoph Froschauer d. J . neu gedruckt ( BZD C 1065 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_41", + "psc_text": "ist, es sei die Hand des Franciscus Turrianus, vermag ich nicht zu sagen. Die des ersten Herausgebers kann es nicht seinvgl. S. XXIII.. Richtig sagt aber Gaisford, daß die Correcturen dieses Schreibers nicht auf Vergleichung andern Manuscripts, sondern lediglich auf dem eignen Wissen zu beruhen scheinen2) Das Gegenteil behaupten v. Otto und van de Sande Bakhuyzen, der sich nur dann erklären kann, daß die zweite Hand »andere Wörter« hat Als ob erst die Holländer die Conjectur erfanden hätten! Übrigens ist seine Collation von V ungenügend (vgl. GGA 1905 S. 674 Anm. 1).. Zu seinen unzähligen Verbesserungen der von V* V1 überlieferten leichten Irrtümer und Eigenheiten brauchte er jeden- GewichtAbgesehen von S. 11, 5, wo V2 zu πρὸ τῶν a. R. zweifelnd anmerkt: ἴσως· πρῶτον. die vielen unzweifelhaft falschen Emendationen von V2, vgl. den kritischen Apparat zu S. 2, 1. 4, 29. 5, 22. 9, 10. 17, 10Füge hinzu: S. 20,", + "candidate_score": 0.649502, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_38", + "bdc_text": "Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_56", + "psc_text": "so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck erhöhen die Brauchbarkeit der Ausgabe. Die lateinische Übersetzung ist allerdings einfach nach Montagu wieder ab- gedruckt. Aber die Gaisfordsche Ausgabe kann doch nicht für abschließend angesehn werden. Einmal nämlich hat sie den Codex Venetus nicht völlig ausgenutzt; vielleicht z. Τ. nicht durch Schuld der Collation, sondern durch eigentümliche Mißgriffe bei ihrer Benutzung durch den Herausgeber. Z. B. gehörte Anm. r S. 12 (Gaisfords) nicht zu Z. sondern zu Z. 7; Anm. r S. 25 nicht zu Z. 3, sondern zu Z. 4; Anm. q S. 55 zu Z. 15, nicht Z. 11; Anm. r S. 102 zu S. 103, 2;", + "candidate_score": 0.648941, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_48_50", + "bdc_text": "neu gedruckt ( BZD C 1065 ) . Eine italienische Fassung , ( L'Antichristo - VD16 W 1064 ) wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_29", + "psc_text": "sehr jung und offenbar direkt oder indirekt aus der venezianischen hergeleitetAls Beweis genügt eben, daß sie alle an den im Venetus erst zerstörten Stellen (vgl. S. 54 f der Ausgabe und die Nachträge dazu) Lücken lassen oder falsch ergänzen, vgl. Gaisfords Worte u.. Von den beiden Codices Bodleiani auct. Ε. Ι. 10 (früher 2276?) und E. I. 11 sagt bereits GaisfordA. a. Ο. p. IV.: quum recentes sint admodum et proculdubio e Veneto derivati, eos in consilium perraro adhibui. Der hierbei an zweiter Stelle genannte Codex, früher Bodl. Gr. misc. (noch früher NE. B. 6. 8 [2040] Bodl. 211) ist eine seit 1604 in Bodleiana befindliche, im Jahre 1543 von Georgios Tryphon Epidaurius geschriebene Papierhandschrift. Auch HarnackLG I, 2, 497, vgl. auch v. Otto a. a. Ο. S. XVIII ff. erklärt sie, was den Text des Theophilus anlangt, für eine bloße Abschrift aus Die Bedenken, die van de Sande Bakhuyzen", + "candidate_score": 0.64848, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_38", + "bdc_text": "Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.647949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_52", + "bdc_text": "April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_32", + "psc_text": "in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der Bodleiana abgeschriebenen Adamantius auch die beiden Eusebiusschriften mit dem Datum »Prid. non. Mart. 1695 (nach einer Mitteilung von Swete). In bezug auf den Adamantius ist die Handschrift erwiesenermaßen nur eine Copie des Bodleianus Ε. 1. 11Vgl. van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXVI f.. Verschollen ist eine siebente Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial.", + "candidate_score": 0.647874, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_62_64", + "bdc_text": "EA IV/ld 758 u. 775 s. 794 b. 799f 1. 830 z. 834f zu z. 876f a. 889 cc. 1027 a und b. VL16 III 139 ( von Kurt Jakob Rüetschi ) ; Gilly , Spanien 339f ; Rotonda , Anticristo 19-33 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_31", + "psc_text": "— so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu Paris, cod. Paris, gr. 949 (nicht 969, früher Reg. 2985, 2) chart, 1581 Pantaleon Mamukas von Chios geschriebenVgl. Omont, Inventaire sommaire etc. Ι, 182, auch Catal. Par. Reg. II, 185. Zu dem Schreiber Gardthausen, Griechische Palaeographie S. 335.. Eine sechste Handschrift »adscriptis etiam ex alio codice emendationibus [Excerpta ex iis in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der", + "candidate_score": 0.647836, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_96_98", + "bdc_text": "31 , 1. . AnglusDer Übermittler von Serins letztem Brief ; vielleicht gar John Caius ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_11", + "psc_text": "S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι τοίνυν ἀπὸ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ γραφείσης ἐπιστολῆς πρὸς ἕκαστον τῶν μὴ ὀρθῶς γραφέντων ἀντιλέγειν sind gar nicht Worte des Verfassers von contra Marcellum über einen Brief Marcells, sondern hier spricht Marcell selbst über einen Brief des AsteriusVgl. Harnack a. a. Ο. und meine Ausgabe zu S. 18, 14ff. Conybeare denn auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ", + "candidate_score": 0.646955, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_50_52", + "bdc_text": "wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt . Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 . April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_56", + "psc_text": "so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck erhöhen die Brauchbarkeit der Ausgabe. Die lateinische Übersetzung ist allerdings einfach nach Montagu wieder ab- gedruckt. Aber die Gaisfordsche Ausgabe kann doch nicht für abschließend angesehn werden. Einmal nämlich hat sie den Codex Venetus nicht völlig ausgenutzt; vielleicht z. Τ. nicht durch Schuld der Collation, sondern durch eigentümliche Mißgriffe bei ihrer Benutzung durch den Herausgeber. Z. B. gehörte Anm. r S. 12 (Gaisfords) nicht zu Z. sondern zu Z. 7; Anm. r S. 25 nicht zu Z. 3, sondern zu Z. 4; Anm. q S. 55 zu Z. 15, nicht Z. 11; Anm. r S. 102 zu S. 103, 2;", + "candidate_score": 0.645985, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_36_38", + "bdc_text": "Holzschnitt des Antichristen ; s. dazu HBBW XV 271f , Anm. 28 ) . Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_49", + "psc_text": "ε/καὶ ἐφ’ (beim Seitenwechsel). 26 ἆρ᾿. 61 ἂν εἴρηται. 64, 21 πειρᾶται πειρᾶται 66, 17 κτίστιν. 70, 28 κατασιγάση. 71, 3 ἐτεκτείνατο. 72, 13 ἀπηλλοτρίοται. 74, 14 ἐβιωνέους. 75, 6 ἀποκαλύψει (ebenso 76, 7). 8 ἐσφάλει. 35 παρασκευάσει 79, 33 ἐπαγγέλοιτο. 87, 36 ἀνθροποπαθὲς. 93, 2 δοκεῖ. 97, 17 φήσαιαν. 98, 2 ἐδόξαζεν. 99, 6 πρακταίων. 108, 1 ἑνώθη. 109, 1 μένουσαν (in einem Wort). 123,15 μωϋσέα (nur hier). 129,29 u. 31 ὅτε. 132, 20 ἠσαΐας. 137, 23 διαβεβαιοῦτο. 150, 31 διαστειλλάμενος. 151, 21 ἀλλιγορικοῦ. 167, 8 παρεσκευασκέναι. Ausgaben Der erste Druck der beiden Eusebiusschriften stammt aus dem Jahre 1628Eusebii Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug", + "candidate_score": 0.645274, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_48_50", + "bdc_text": "neu gedruckt ( BZD C 1065 ) . Eine italienische Fassung , ( L'Antichristo - VD16 W 1064 ) wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.643957, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_3_5", + "bdc_text": "Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 . - Lit. : HLS XII 325 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12", + "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte", + "candidate_score": 0.643858, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_36_38", + "bdc_text": "Holzschnitt des Antichristen ; s. dazu HBBW XV 271f , Anm. 28 ) . Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_68", + "psc_text": "Schrift aus den wenigen Stücken nicht ausreichendEine nähere Begründung würde zu weit führen.. Eine Anordnung aber nach dem der Fragmente ist auch hypothetisch, zumal Marcell oft auf die gleichen Dinge zu sprechen gekommen sein muß (vgl. S. 43, 16. 193 204, 34 usw.). Rettbergs auf dem zweiten Wege gewonnene, vorläufig üble Anordnung habe ich deshalb einfach beibehalten. Eine Tabelle des Vorkommens der Marcellfragmente im Eusenbiustext folgt hierIch bemerke ausdrücklich, daß in meinem Eusebiustexte die Rettbergschen Nummern beibehalten (und dabei um 109—115 vermehrt) worden während die Marcellfragmente meine genauere Zählung aufweisen.. Nr. Kl 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Nr. Re 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 12 13 c. Marc. II 8.9,11.19.12,31 11, 10 19, 30 c. Marc. II 45, 11 45, 15 45, 18 45, 25 44, 18 46, 12 46, 18 46, 23", + "candidate_score": 0.643706, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_48_50", + "bdc_text": "neu gedruckt ( BZD C 1065 ) . Eine italienische Fassung , ( L'Antichristo - VD16 W 1064 ) wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_33", + "psc_text": "Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial. 1880. S. 225. 253.363; Harnack LG I, 2, 497 van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXII.. Harnack bemerkt zum Theophilus a. a. O.: »Die Handschrift soll später in die des Μ. Corvinus nach Ofen gekommen sein und ist dann wahrscheinlich von den Türken verschleppt worden. Ihr Verlust läßt sich, seitdem der Marcianus bekannt geworden, verschmerzen. Bereits von Otto (a. a. 0. S. XIX) bemerkt, daß die Handschrift »neque cum Veneto nostro neque cum Bodlejano prorsus consentit«, d. h. ihnen sehr verwandt ist. Aus Graux, Essai p. 137. 225. 253. 363. 399 ist aber zu schließen, daß sie höchst", + "candidate_score": 0.643288, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_38", + "bdc_text": "Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_66", + "psc_text": "des Zettelkatalogs übersehn ist, konnte es nicht wieder gut gemacht werden. Einer Rechtfertigung bedarf schließlich noch die Beigabe einer Sammlung der Marcellfragmente. Sie ist nach reiflichen Erwägungen erfolgt. Weniger aus dem Grunde, daß in Rettbergs Marcelliana einige Fragmente (Nr. 122 — 128) gar nicht, einige in mangelhafter Benutzung des Eusebius und falsch abgegrenzt (wie Nr. 101 = Re 90)Zwei Fragmente sind bei Rettberg doppelt gezählt: 35=97 und 43 = 81. alle aber auf ungenügender handschriftlicher Grundlage gedruckt sind. Aber der schon mehrfach erwähnte Umstand, daß ein sehr erheblicher Teil der Marcellfragmente nicht nur einmal, sondern an zwei, drei, vier und mehr Stellen des Eusebiustextes citiert Avird, verlangte eine neue Separatausgabe, in der die parallelen Überlieferungen in einander gearbeitet vorgeführt werden. Und vollends schienen die dringend Register zum Marceil technisch eine solche vorauszusetzen. Daß ich die Fragmente am liebsten auch in einer möglichst Marcells entsprechenden Reihenfolge neu georhnet hätte, hat mich", + "candidate_score": 0.643103, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_96_98", + "bdc_text": "31 , 1. . AnglusDer Übermittler von Serins letztem Brief ; vielleicht gar John Caius ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_40", + "psc_text": "a. R. 30, 16 δὲδὲν: δὲ οὐδὲν. 41, 32 παραδήγματι? 48, 9 ἐπιδήτερ. 52, 10 ταῦττa: ταῦτα πάντα. 53, 5 κεχωρῆσθαι. 57, 25 ἰηρεμίαν. 63, 14 R τὴν ἐκκλησίαν. 68, 18 γενᾶ . κτίζει. 70,32 χώρει 71, 34 ἔχει. 86, 21 τῆς τοῦ ݲπρςݲ τῆς τοῦ ݲπρςݲ. 123, 1 ηὑροσεν. 141, 3 ݲπναݲ ݲπναݲ. 149, 3 διαλελθμμένως. 167, 22 τού.· τούτου. 170, 18 οἷς — ἐπιλέγει bis scr. 179, 30 ἄκρων? Bei weitem das meiste der Art hat aber erst V2 corrigiert, eine jüngere Hand, die sich einer grünlich-schwarzen Tinte bedient. Ob Gaisford (vgl. oben S. XVI) ausgesprochene Vermutung richtig ist, es sei die Hand des Franciscus Turrianus, vermag ich nicht zu sagen. Die des ersten Herausgebers kann es nicht seinvgl. S. XXIII.. Richtig sagt aber Gaisford, daß die Correcturen dieses Schreibers nicht auf Vergleichung andern Manuscripts, sondern lediglich auf dem eignen Wissen zu beruhen scheinen2) Das Gegenteil behaupten v.", + "candidate_score": 0.642836, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_38", + "bdc_text": "Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_68", + "psc_text": "Schrift aus den wenigen Stücken nicht ausreichendEine nähere Begründung würde zu weit führen.. Eine Anordnung aber nach dem der Fragmente ist auch hypothetisch, zumal Marcell oft auf die gleichen Dinge zu sprechen gekommen sein muß (vgl. S. 43, 16. 193 204, 34 usw.). Rettbergs auf dem zweiten Wege gewonnene, vorläufig üble Anordnung habe ich deshalb einfach beibehalten. Eine Tabelle des Vorkommens der Marcellfragmente im Eusenbiustext folgt hierIch bemerke ausdrücklich, daß in meinem Eusebiustexte die Rettbergschen Nummern beibehalten (und dabei um 109—115 vermehrt) worden während die Marcellfragmente meine genauere Zählung aufweisen.. Nr. Kl 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Nr. Re 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 12 13 c. Marc. II 8.9,11.19.12,31 11, 10 19, 30 c. Marc. II 45, 11 45, 15 45, 18 45, 25 44, 18 46, 12 46, 18 46, 23", + "candidate_score": 0.642409, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_52_54", + "bdc_text": "April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w Pettegree , Emden and the Dutch Revolt , Oxford 1992 , S. 266 , Nr. 56 ) ; 1559 eine französische in Genf ( GLN 2116 ) ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_32", + "psc_text": "in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der Bodleiana abgeschriebenen Adamantius auch die beiden Eusebiusschriften mit dem Datum »Prid. non. Mart. 1695 (nach einer Mitteilung von Swete). In bezug auf den Adamantius ist die Handschrift erwiesenermaßen nur eine Copie des Bodleianus Ε. 1. 11Vgl. van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXVI f.. Verschollen ist eine siebente Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial.", + "candidate_score": 0.642235, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_48_50", + "bdc_text": "neu gedruckt ( BZD C 1065 ) . Eine italienische Fassung , ( L'Antichristo - VD16 W 1064 ) wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_27", + "psc_text": "Annales literar. Helmstadtienses 1787 (vgl. Hamack LG I, 2, 581) war mir unzugänglich. wußten, die Handschrift in Venedig, die von ersterem, wohl nach Th. Heyse, folgendermaßen beschrieben wird: Cod. Marcianus 496. membranaceus saec. X, forma quadrata, δίστοιχος, versibus quadragenis binis, iisque litterarum fere tricenarum. Diligenter recognovit et jure suo potius quam ad alterius exempli fidem textum saepe emendavit docta manus saec. XVI. forsan Francisci Turiani, quem scimus hoc opus in MS. legisseVgl. die erste Note in Montacutius’ Ausgabe., vel etiam primi editoris. Nam hunc ipsum codicem editionum πρωτότυπον esse plane perspicitur ex lacunis p. 52 et 53. Tit. in indice libri: Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου λόγοι β΄ Μάρκελλον τὸν Γαλάτην ἐξ αὐτῶν τῶν ἐκείνῳ συγγεγραμμένων· καὶ ἕτεροι τοῦ αὐτοῦ Εὐσεβίου λόγοι γ΄ ἀνατρέποντες τὰ Μαρκέλλου. Es steht mit der Überlieferung der beiden Eusebiusschriften also ganz entsprechend wie mit der der drei Βücher des Theophilus Antiochien an AutolycusVgl. v.Otto Corp. Apol. VIII", + "candidate_score": 0.64222, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_49_51", + "bdc_text": "Eine italienische Fassung , ( L'Antichristo - VD16 W 1064 ) wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt . Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_50", + "psc_text": "Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug auf den Text, mit schlechter, ungleichmäßiger lateinischer Übersetzung, aber mit gelehrten Anmerkungen von Richard Montagu (Mo) herausgegeben wurdenZahn a. a. Ο. S. 2. Die Schreibung des Namens Montacutius schwankt nach Allibones Dictionary of English literature II s. v. zwischen Montagu, Montague und Mountagu. Die Gelehrsamkeit M.’s versagt selten, wie in der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend.", + "candidate_score": 0.642174, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_37", + "bdc_text": "s. dazu HBBW XV 271f , Anm. 28 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_49", + "psc_text": "ε/καὶ ἐφ’ (beim Seitenwechsel). 26 ἆρ᾿. 61 ἂν εἴρηται. 64, 21 πειρᾶται πειρᾶται 66, 17 κτίστιν. 70, 28 κατασιγάση. 71, 3 ἐτεκτείνατο. 72, 13 ἀπηλλοτρίοται. 74, 14 ἐβιωνέους. 75, 6 ἀποκαλύψει (ebenso 76, 7). 8 ἐσφάλει. 35 παρασκευάσει 79, 33 ἐπαγγέλοιτο. 87, 36 ἀνθροποπαθὲς. 93, 2 δοκεῖ. 97, 17 φήσαιαν. 98, 2 ἐδόξαζεν. 99, 6 πρακταίων. 108, 1 ἑνώθη. 109, 1 μένουσαν (in einem Wort). 123,15 μωϋσέα (nur hier). 129,29 u. 31 ὅτε. 132, 20 ἠσαΐας. 137, 23 διαβεβαιοῦτο. 150, 31 διαστειλλάμενος. 151, 21 ἀλλιγορικοῦ. 167, 8 παρεσκευασκέναι. Ausgaben Der erste Druck der beiden Eusebiusschriften stammt aus dem Jahre 1628Eusebii Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug", + "candidate_score": 0.641719, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_49_51", + "bdc_text": "Eine italienische Fassung , ( L'Antichristo - VD16 W 1064 ) wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt . Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_30", + "psc_text": "eine seit 1604 in Bodleiana befindliche, im Jahre 1543 von Georgios Tryphon Epidaurius geschriebene Papierhandschrift. Auch HarnackLG I, 2, 497, vgl. auch v. Otto a. a. Ο. S. XVIII ff. erklärt sie, was den Text des Theophilus anlangt, für eine bloße Abschrift aus Die Bedenken, die van de Sande Bakhuyzen für den Text des Adamautius äussertA. a. Ο. S. XXX f., machen nichts aus; denn wenn Bodl. auct. Ε. I. 11 auch nur »Abschrift einer revidierten Abschrift« des Venetus wäre, so einer auf Grund unabhängigen handschriftlichen Materials revidierten. Eine vierte Handschrift ist der cod. Vaticanus gr. 1089 chart. saec. XVI — so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu", + "candidate_score": 0.641719, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_48_50", + "bdc_text": "neu gedruckt ( BZD C 1065 ) . Eine italienische Fassung , ( L'Antichristo - VD16 W 1064 ) wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_61", + "psc_text": "bemerkt ist, genau den Text wieder, den der erste Schreiber des Codex Venetus Marc. gr. 496 beabsichtigte, und zwar nach meiner Collation. Seine kleinen Versehen und Eigenheiten sind dabei in der Regel ausgeschlossen geblieben, auch vom Apparat, zumal wenn sie bereits von zweiter oder gar schon erster Hand corrigiert warenVgl. oben, ich bin der Handschrift auch bei ihren Schwankungen zwischen γίγνομαι — γίνομαι treu geblieben, und erst recht in den Fällen γενηθῆναι — γενητός — γεννητός usw. vgl. Zahn a. a. Ο. S. 40 Anm. 2. Dagegen habe ich immer ῾Ησαΐας und Ἱερεμίας geschrieben, nicht mit V unter Umständen ἠσαΐας und ἰερεμίας. Zu Ἁβραάμ vgl. die Nachträge und Berichtigungen.. Dann ist energisch emendiert worden. Schon die mehrfach überlieferten Marcellstücke weisen Abweichungen unter einander auf, die auszugleichen waren. Weiter aber sind die Vorschläge Montagus gründlicher ausgenutzt worden als bei und zu den selteneren Besserungen von Rettberg, Gaisford selbst, Zahn und anderen", + "candidate_score": 0.641345, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_36_38", + "bdc_text": "Holzschnitt des Antichristen ; s. dazu HBBW XV 271f , Anm. 28 ) . Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12", + "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte", + "candidate_score": 0.640979, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_36_38", + "bdc_text": "Holzschnitt des Antichristen ; s. dazu HBBW XV 271f , Anm. 28 ) . Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_47", + "psc_text": "26 αὐτὸ(??) 78, 14 πλά(??)σωμεν. 83, 33 ἂν εἰπεῖν V*: ἀνειπεῖν Vc. 88, 12 ἑαυτοῦ V*: ἑαυτὸ Vc. 94, 6 ἢν V*: ἢ Vc. 95, 20 ἔχρησεν V*: ἔχρισεν V c. 120, 34 βελτίω(??). Der so aus den Händen von V* (V1) und V2 (resp. V c) Text enthält aber noch immer nicht nur eine erhebliche schwerer, zum großen Teile gewiß schon der Vorlage von Verderbnisse, sondern auch noch genug von jenen geringfügigen Versehen, die den Apparat nutzlos belasten würden. Ich trage uneorrigierten Abweichungen V’s von der Ausgabe hier zum Schluß nachNicht berücksichtigt ist dabei, daß in manchen herrscht; so findet sich γοῦν neben γ᾿ οὖν, ὡς ἂν εἰ neben ὡσανεί usw. Fehler in Accenten und Spiritus sind meist nicht angemerkt.: 3, 16 παιδαγωγ zerstört am Ende der Seite. 4, 6 αὐτὸν αὐτὸ(??) ν (2 — 3 Bb. zerstört am Ende der Columne). 57 6, 19 δυσεβείας. 9, 27 ἑστήκει.", + "candidate_score": 0.640858, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_51_53", + "bdc_text": "Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 . April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w Pettegree , Emden and the Dutch Revolt , Oxford 1992 , S. 266 , Nr. 56 ) ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_32", + "psc_text": "in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der Bodleiana abgeschriebenen Adamantius auch die beiden Eusebiusschriften mit dem Datum »Prid. non. Mart. 1695 (nach einer Mitteilung von Swete). In bezug auf den Adamantius ist die Handschrift erwiesenermaßen nur eine Copie des Bodleianus Ε. 1. 11Vgl. van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXVI f.. Verschollen ist eine siebente Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial.", + "candidate_score": 0.64073, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_50_52", + "bdc_text": "wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt . Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 . April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_55", + "psc_text": "Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th. Heyses besaßVgl. a. a. Ο. p. III und die Anmerkungen auf S. 105 — 107 usw. in Gaisfords Ausgabe.. Er hat infolge dessen unter Benutzung von Vorschlägen Montagus und Rettbergs und Hinzufügung einiger eigener Emendatiouen einen wesentlich besseren Text liefern können. Eine ParagrapheneinteilungLeider ist sie etwas flüchtig gemacht oder corrigiert; so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck", + "candidate_score": 0.640478, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_48_50", + "bdc_text": "neu gedruckt ( BZD C 1065 ) . Eine italienische Fassung , ( L'Antichristo - VD16 W 1064 ) wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_32", + "psc_text": "in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der Bodleiana abgeschriebenen Adamantius auch die beiden Eusebiusschriften mit dem Datum »Prid. non. Mart. 1695 (nach einer Mitteilung von Swete). In bezug auf den Adamantius ist die Handschrift erwiesenermaßen nur eine Copie des Bodleianus Ε. 1. 11Vgl. van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXVI f.. Verschollen ist eine siebente Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial.", + "candidate_score": 0.640473, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_96_98", + "bdc_text": "31 , 1. . AnglusDer Übermittler von Serins letztem Brief ; vielleicht gar John Caius ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_5", + "psc_text": "1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ Ἀγκύρας ἐπισκόπου (S. 1, 1 — 3)Die sonst noch von Conybeare ZNTW 1903 S. 330 angeführten Unter- und Überschriften steh η nicht in V.. Kein Zweifel, daß sie auch die drei folgenden Bücher de ecclesiastica theologia demselben zuschreibt. Und damit stimmt das Zeugnis des SocratesConybeare ZNTW 1903 S. 330 möchte die Überschrift des Venetus auf Socrates’ Einfluß zurückführen, um nur einem eugnis gegenüber zu stehn. Socrates selbst aber habe den Autor nicht überliefert erhalten, sondern erst selbst aus der Inschrift des Briefes an Flacillus fälschlich auf Eusebius von Caesarea geschlossen (ZNTW 1905 S. 264 f). Es ist jedoch nicht gerade", + "candidate_score": 0.640193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_62", + "bdc_text": "EA IV/ld 758 u. 775 s. 794 b. 799f 1. 830 z. 834f zu z. 876f a. 889 cc. 1027 a und b. VL16 III 139 ( von Kurt Jakob Rüetschi ) ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_69", + "psc_text": "9 10 11 12 13 14 15 Nr. Re 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 12 13 c. Marc. II 8.9,11.19.12,31 11, 10 19, 30 c. Marc. II 45, 11 45, 15 45, 18 45, 25 44, 18 46, 12 46, 18 46, 23 d. e. th. I d. e. th. II d. e. th III 144,14. 145, 7. 151,11 145, 1 145, 20 145, 23 145, 25 1) Fortsetzung zu Nr. 85, nur aus Acacius erhalten bei Epiphanius haer. 72, 6. Schlusswort Den Codex Venetus habe ich verglichen im Herbst 1902, das Manuscript der Ausgabe war fertig im Herbst 1904, der Druck dauerte von da bis zum Winter 1905. Zu ganz besonderem Danke bin ich P. Wendland verpflichtet, der meine Ausgabe im Manuscript durchgearbeitet, weiter Ad. Harnack, F. Loofs und Th. Zahn, die die Druckbogen durchgesehn, und K. Gelshorn, der in manchen Fällen", + "candidate_score": 0.640144, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_96_98", + "bdc_text": "31 , 1. . AnglusDer Übermittler von Serins letztem Brief ; vielleicht gar John Caius ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_6", + "psc_text": "die Überschrift des Venetus auf Socrates’ Einfluß zurückführen, um nur einem eugnis gegenüber zu stehn. Socrates selbst aber habe den Autor nicht überliefert erhalten, sondern erst selbst aus der Inschrift des Briefes an Flacillus fälschlich auf Eusebius von Caesarea geschlossen (ZNTW 1905 S. 264 f). Es ist jedoch nicht gerade wahrscheinlich, daß Socrates, wo ihm daran lag Eusehius Pamphili zu verteidigen, sich dabei auf andere als auf anerkannt echte Eusebiusschriften zu berufen versucht hat. für die ihm allein bekannten letzten drei Bücher überein, vgl. h. e. 1, 36: ἀλλὰ τοῦτο μὲν τὸ σύγγραμμα (Marcells) Εὐσέβιος ἐν τρισὶ βιβλίοις ἀνέτρεψεν, ἐξελέγξας τὴν κακοδοξίαν αὐτοῦ und 2, 21, wo nach dem Zusammenhang nur von Eusebius Pamphili die Rede sein kann: ἐπάκουσον οἱα Εὐσέβιος περὶ τούτου ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ τῷ (1. τῶν?) πρὸς Μάρκελλον κατὰ λέξιν φησίν .... τοιαῦτα μὲν καὶ ἕτερα πλείονα ὁ Παμφίλου (om. FM) Εὐσέβιος ἐν τῷ πρώτω, λόγῳ", + "candidate_score": 0.640086, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_49_51", + "bdc_text": "Eine italienische Fassung , ( L'Antichristo - VD16 W 1064 ) wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt . Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_55", + "psc_text": "Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th. Heyses besaßVgl. a. a. Ο. p. III und die Anmerkungen auf S. 105 — 107 usw. in Gaisfords Ausgabe.. Er hat infolge dessen unter Benutzung von Vorschlägen Montagus und Rettbergs und Hinzufügung einiger eigener Emendatiouen einen wesentlich besseren Text liefern können. Eine ParagrapheneinteilungLeider ist sie etwas flüchtig gemacht oder corrigiert; so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck", + "candidate_score": 0.639737, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_60_62", + "bdc_text": "Ms B 80 ; Ms L 87 , Nr. 3a , f. 194-204 ; EA IV/ld 758 u. 775 s. 794 b. 799f 1. 830 z. 834f zu z. 876f a. 889 cc. 1027 a und b. VL16 III 139 ( von Kurt Jakob Rüetschi ) ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_69", + "psc_text": "9 10 11 12 13 14 15 Nr. Re 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 12 13 c. Marc. II 8.9,11.19.12,31 11, 10 19, 30 c. Marc. II 45, 11 45, 15 45, 18 45, 25 44, 18 46, 12 46, 18 46, 23 d. e. th. I d. e. th. II d. e. th III 144,14. 145, 7. 151,11 145, 1 145, 20 145, 23 145, 25 1) Fortsetzung zu Nr. 85, nur aus Acacius erhalten bei Epiphanius haer. 72, 6. Schlusswort Den Codex Venetus habe ich verglichen im Herbst 1902, das Manuscript der Ausgabe war fertig im Herbst 1904, der Druck dauerte von da bis zum Winter 1905. Zu ganz besonderem Danke bin ich P. Wendland verpflichtet, der meine Ausgabe im Manuscript durchgearbeitet, weiter Ad. Harnack, F. Loofs und Th. Zahn, die die Druckbogen durchgesehn, und K. Gelshorn, der in manchen Fällen", + "candidate_score": 0.638739, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_49_51", + "bdc_text": "Eine italienische Fassung , ( L'Antichristo - VD16 W 1064 ) wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt . Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_34", + "psc_text": "sich, seitdem der Marcianus bekannt geworden, verschmerzen. Bereits von Otto (a. a. 0. S. XIX) bemerkt, daß die Handschrift »neque cum Veneto nostro neque cum Bodlejano prorsus consentit«, d. h. ihnen sehr verwandt ist. Aus Graux, Essai p. 137. 225. 253. 363. 399 ist aber zu schließen, daß sie höchst wahrscheinlich ebenfalls lediglich eine Copie des Marcianus gewesen ist; denn sie umfaßte dieselben Stücke wie dieser; es fehlt ihr nur der Antirrheticus des Gregor, der auch in der Copie des Georgias Trypho vermißt wird«. So bleibt als einzige selbständige Überlieferung der cod. Venetus Marc. gr. 490 übrig, zu dessen weiterer Beschreibung folgendes dienen mag. Die 185 Blätter umfassende Handschrift kam aus dem Besitze des Cardinais Bessarion nach dessen Tode im Jahre 1472 in die Marcusbibliothek. Sie enthältVgl. V. Otto a. a. Ο. S. XV ff, und Graeca D. Marci Bibliotheca 1740. I, 260. 1) fol. 1a τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς", + "candidate_score": 0.638326, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_48_50", + "bdc_text": "neu gedruckt ( BZD C 1065 ) . Eine italienische Fassung , ( L'Antichristo - VD16 W 1064 ) wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_4", + "psc_text": "καὶ οἰκεῖον εὕρεμα, τῆς δ’ ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τὴν ἀδιάφθορον διδασκαλίαν προϊοχόμενος, ἣν παρὰ τῶν αὐτοπτῶν καὶ αὐτηκόων τοῦ λόγου ἄνωθεν ἐξ ἀρχῆς παραλαβοῦσα φυλάττει. S. 165, 12 — 14: ἤδη δὲ διὰ τῆς πρὸ τούτου γραφῆς τὰ περὶ τούτων τοῦ Μαρκέλλου φωνὰς παραθέμενος, λόγου συμμετρίας φειδόμενος, τῇ αὐτῶν ἐκείνων ἀρκεσθήσομαι μαρτυρίᾳ (bezieht sich auf c. Marc. II, 3). Ist demnach der Verfasser von de ecclesiastica theologia notwendig identisch mit dem von contra Marcellum, so ist für beide der Eusebius als Autor anzusehn, der sich in der Zuschrift des Briefes an Flacillus von Antiochien als solcher bekennt, vgl. S. 60, 1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ", + "candidate_score": 0.638314, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_3", + "bdc_text": "Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12", + "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte", + "candidate_score": 0.637598, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_38", + "bdc_text": "Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_27", + "psc_text": "Annales literar. Helmstadtienses 1787 (vgl. Hamack LG I, 2, 581) war mir unzugänglich. wußten, die Handschrift in Venedig, die von ersterem, wohl nach Th. Heyse, folgendermaßen beschrieben wird: Cod. Marcianus 496. membranaceus saec. X, forma quadrata, δίστοιχος, versibus quadragenis binis, iisque litterarum fere tricenarum. Diligenter recognovit et jure suo potius quam ad alterius exempli fidem textum saepe emendavit docta manus saec. XVI. forsan Francisci Turiani, quem scimus hoc opus in MS. legisseVgl. die erste Note in Montacutius’ Ausgabe., vel etiam primi editoris. Nam hunc ipsum codicem editionum πρωτότυπον esse plane perspicitur ex lacunis p. 52 et 53. Tit. in indice libri: Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου λόγοι β΄ Μάρκελλον τὸν Γαλάτην ἐξ αὐτῶν τῶν ἐκείνῳ συγγεγραμμένων· καὶ ἕτεροι τοῦ αὐτοῦ Εὐσεβίου λόγοι γ�� ἀνατρέποντες τὰ Μαρκέλλου. Es steht mit der Überlieferung der beiden Eusebiusschriften also ganz entsprechend wie mit der der drei Βücher des Theophilus Antiochien an AutolycusVgl. v.Otto Corp. Apol. VIII", + "candidate_score": 0.637472, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_61_63", + "bdc_text": "Ms L 87 , Nr. 3a , f. 194-204 ; EA IV/ld 758 u. 775 s. 794 b. 799f 1. 830 z. 834f zu z. 876f a. 889 cc. 1027 a und b. VL16 III 139 ( von Kurt Jakob Rüetschi ) ; Gilly , Spanien 339f ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_69", + "psc_text": "9 10 11 12 13 14 15 Nr. Re 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 12 13 c. Marc. II 8.9,11.19.12,31 11, 10 19, 30 c. Marc. II 45, 11 45, 15 45, 18 45, 25 44, 18 46, 12 46, 18 46, 23 d. e. th. I d. e. th. II d. e. th III 144,14. 145, 7. 151,11 145, 1 145, 20 145, 23 145, 25 1) Fortsetzung zu Nr. 85, nur aus Acacius erhalten bei Epiphanius haer. 72, 6. Schlusswort Den Codex Venetus habe ich verglichen im Herbst 1902, das Manuscript der Ausgabe war fertig im Herbst 1904, der Druck dauerte von da bis zum Winter 1905. Zu ganz besonderem Danke bin ich P. Wendland verpflichtet, der meine Ausgabe im Manuscript durchgearbeitet, weiter Ad. Harnack, F. Loofs und Th. Zahn, die die Druckbogen durchgesehn, und K. Gelshorn, der in manchen Fällen", + "candidate_score": 0.637362, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_49_51", + "bdc_text": "Eine italienische Fassung , ( L'Antichristo - VD16 W 1064 ) wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt . Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_43", + "psc_text": "4. 155, 9. 160, 1. 171, 25. 174, 8Hinzu kommen noch im kritischen Apparat nicht notierte Stellen, wie z. B. 4, 33 (ἀγέννητον V2), 23, 25 (γεγεννῆσθαι V2, ebenso 24, 2), 131, 19 εἰδωλολατρίαν V2, ebenso 132, 34), 34), 16 (γεννώμενος V2).. Besonders wichtig sind aber die Lücken in V* (V1) S. 54, 19. und 55, 27—29, von denen V2 die beiden letzten überhaupt nicht und die erste ganz falsch ausgefüllt hat. Hatte er wirklich einen von unabhängigen Codex zur Hand, so mußte er mindestens S. 54, 21 aus ihm herstellen können, da diese Zeilen auch im Venetus vorhanden waren und in ihm erst später durch Zufall zerstört sindVgl. Νachträge und Berichtigungen zu d. St.. Hiernach scheint es ausgeschlossen, daß V2 bei aus einer andern handschriftlichen Quelle schörfte. Aus Eigenen würde er dann aber auch die auf ihn entfallenden hinzugefügt haben, nämlich: S. 33, 5f ὅρα τὸν εὐσέβιον ὅπως καὶ", + "candidate_score": 0.6369, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_50", + "bdc_text": "wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_33", + "psc_text": "Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial. 1880. S. 225. 253.363; Harnack LG I, 2, 497 van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXII.. Harnack bemerkt zum Theophilus a. a. O.: »Die Handschrift soll später in die des Μ. Corvinus nach Ofen gekommen sein und ist dann wahrscheinlich von den Türken verschleppt worden. Ihr Verlust läßt sich, seitdem der Marcianus bekannt geworden, verschmerzen. Bereits von Otto (a. a. 0. S. XIX) bemerkt, daß die Handschrift »neque cum Veneto nostro neque cum Bodlejano prorsus consentit«, d. h. ihnen sehr verwandt ist. Aus Graux, Essai p. 137. 225. 253. 363. 399 ist aber zu schließen, daß sie höchst", + "candidate_score": 0.636809, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_49_51", + "bdc_text": "Eine italienische Fassung , ( L'Antichristo - VD16 W 1064 ) wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt . Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_61", + "psc_text": "bemerkt ist, genau den Text wieder, den der erste Schreiber des Codex Venetus Marc. gr. 496 beabsichtigte, und zwar nach meiner Collation. Seine kleinen Versehen und Eigenheiten sind dabei in der Regel ausgeschlossen geblieben, auch vom Apparat, zumal wenn sie bereits von zweiter oder gar schon erster Hand corrigiert warenVgl. oben, ich bin der Handschrift auch bei ihren Schwankungen zwischen γίγνομαι — γίνομαι treu geblieben, und erst recht in den Fällen γενηθῆναι — γενητός — γεννητός usw. vgl. Zahn a. a. Ο. S. 40 Anm. 2. Dagegen habe ich immer ῾Ησαΐας und Ἱερεμίας geschrieben, nicht mit V unter Umständen ἠσαΐας und ἰερεμίας. Zu Ἁβραάμ vgl. die Nachträge und Berichtigungen.. Dann ist energisch emendiert worden. Schon die mehrfach überlieferten Marcellstücke weisen Abweichungen unter einander auf, die auszugleichen waren. Weiter aber sind die Vorschläge Montagus gründlicher ausgenutzt worden als bei und zu den selteneren Besserungen von Rettberg, Gaisford selbst, Zahn und anderen", + "candidate_score": 0.636711, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_50", + "bdc_text": "wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_32", + "psc_text": "in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der Bodleiana abgeschriebenen Adamantius auch die beiden Eusebiusschriften mit dem Datum »Prid. non. Mart. 1695 (nach einer Mitteilung von Swete). In bezug auf den Adamantius ist die Handschrift erwiesenermaßen nur eine Copie des Bodleianus Ε. 1. 11Vgl. van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXVI f.. Verschollen ist eine siebente Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial.", + "candidate_score": 0.635468, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_96_98", + "bdc_text": "31 , 1. . AnglusDer Übermittler von Serins letztem Brief ; vielleicht gar John Caius ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_10", + "psc_text": "mehr am Leben gewesen.. etwas spätere Schrift de ecclesiastica theologia müsse aber, weil Herbst 343 nicht mehr lebenden Flacillus gewidmet, spätestens auf gesetzt werden. Für beide komme also der 338/39 gestorbene von Caesarea als Verfasser nicht in Betracht; und so werde, da ein Eusebius nötig sei, und wegen der Widmung an Flacillus, von Emesa als Autor anzusehn seinAlso ähnlich, wie bei den beiden Eusebius von Caesarea zugeschriebenen Homilien gegen Marcell, vgl. Harnack LG, I, 2, 584 f. (ZNTW 1903 S. 330–333 S. 250–259. 265). Aber selbst wenn man die Datierungen Conybeares zunächst annimmtDagegen hält z. B. Harnack LG, II, 2 S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι", + "candidate_score": 0.635455, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_4_6", + "bdc_text": "- Lit. : HLS XII 325 . - Ihm wurde ein am 4 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_43", + "psc_text": "4. 155, 9. 160, 1. 171, 25. 174, 8Hinzu kommen noch im kritischen Apparat nicht notierte Stellen, wie z. B. 4, 33 (ἀγέννητον V2), 23, 25 (γεγεννῆσθαι V2, ebenso 24, 2), 131, 19 εἰδωλολατρίαν V2, ebenso 132, 34), 34), 16 (γεννώμενος V2).. Besonders wichtig sind aber die Lücken in V* (V1) S. 54, 19. und 55, 27—29, von denen V2 die beiden letzten überhaupt nicht und die erste ganz falsch ausgefüllt hat. Hatte er wirklich einen von unabhängigen Codex zur Hand, so mußte er mindestens S. 54, 21 aus ihm herstellen können, da diese Zeilen auch im Venetus vorhanden waren und in ihm erst später durch Zufall zerstört sindVgl. Νachträge und Berichtigungen zu d. St.. Hiernach scheint es ausgeschlossen, daß V2 bei aus einer andern handschriftlichen Quelle schörfte. Aus Eigenen würde er dann aber auch die auf ihn entfallenden hinzugefügt haben, nämlich: S. 33, 5f ὅρα τὸν εὐσέβιον ὅπως καὶ", + "candidate_score": 0.635304, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_96_98", + "bdc_text": "31 , 1. . AnglusDer Übermittler von Serins letztem Brief ; vielleicht gar John Caius ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_13", + "psc_text": "60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte er, da sie Konstantin anredete, vgl. S. 190, 15. 212, 20 (auch 186, 21. 194, 17. usw.? vgl. Register Β unter σύ)., oder vielleicht einen einleitenden Dedicationsbrief an KonstantinVgl. S. 58, 20 und Zahn a. a. Ο. S. 46; er hätte dann etwa die gegen den Kaiser (S. 58, 6 f. 21) und die Aufforderung, die Schrift zu lesen (S. 58, 20) enthalten, nebst einer Betonung von Marcells Rechtgläubigkeit, gegen die nun unser Autor S. 31, 26 ff richtet.. Daß ferner Sätze wie S. 58. 14 ff: μάλιστα δέ μοι ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι γεγενῆσθαι τὸ γράμμα διὰ τοὺς ἠδικῆσθαι τὸν ἄνδρα", + "candidate_score": 0.635037, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_50", + "bdc_text": "wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_56", + "psc_text": "so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck erhöhen die Brauchbarkeit der Ausgabe. Die lateinische Übersetzung ist allerdings einfach nach Montagu wieder ab- gedruckt. Aber die Gaisfordsche Ausgabe kann doch nicht für abschließend angesehn werden. Einmal nämlich hat sie den Codex Venetus nicht völlig ausgenutzt; vielleicht z. Τ. nicht durch Schuld der Collation, sondern durch eigentümliche Mißgriffe bei ihrer Benutzung durch den Herausgeber. Z. B. gehörte Anm. r S. 12 (Gaisfords) nicht zu Z. sondern zu Z. 7; Anm. r S. 25 nicht zu Z. 3, sondern zu Z. 4; Anm. q S. 55 zu Z. 15, nicht Z. 11; Anm. r S. 102 zu S. 103, 2;", + "candidate_score": 0.634934, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_50_52", + "bdc_text": "wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt . Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 . April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_30", + "psc_text": "eine seit 1604 in Bodleiana befindliche, im Jahre 1543 von Georgios Tryphon Epidaurius geschriebene Papierhandschrift. Auch HarnackLG I, 2, 497, vgl. auch v. Otto a. a. Ο. S. XVIII ff. erklärt sie, was den Text des Theophilus anlangt, für eine bloße Abschrift aus Die Bedenken, die van de Sande Bakhuyzen für den Text des Adamautius äussertA. a. Ο. S. XXX f., machen nichts aus; denn wenn Bodl. auct. Ε. I. 11 auch nur »Abschrift einer revidierten Abschrift« des Venetus wäre, so einer auf Grund unabhängigen handschriftlichen Materials revidierten. Eine vierte Handschrift ist der cod. Vaticanus gr. 1089 chart. saec. XVI — so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu", + "candidate_score": 0.634876, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_38", + "bdc_text": "Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_55", + "psc_text": "Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th. Heyses besaßVgl. a. a. Ο. p. III und die Anmerkungen auf S. 105 — 107 usw. in Gaisfords Ausgabe.. Er hat infolge dessen unter Benutzung von Vorschlägen Montagus und Rettbergs und Hinzufügung einiger eigener Emendatiouen einen wesentlich besseren Text liefern können. Eine ParagrapheneinteilungLeider ist sie etwas flüchtig gemacht oder corrigiert; so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck", + "candidate_score": 0.634793, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_61_63", + "bdc_text": "Ms L 87 , Nr. 3a , f. 194-204 ; EA IV/ld 758 u. 775 s. 794 b. 799f 1. 830 z. 834f zu z. 876f a. 889 cc. 1027 a und b. VL16 III 139 ( von Kurt Jakob Rüetschi ) ; Gilly , Spanien 339f ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_31", + "psc_text": "— so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu Paris, cod. Paris, gr. 949 (nicht 969, früher Reg. 2985, 2) chart, 1581 Pantaleon Mamukas von Chios geschriebenVgl. Omont, Inventaire sommaire etc. Ι, 182, auch Catal. Par. Reg. II, 185. Zu dem Schreiber Gardthausen, Griechische Palaeographie S. 335.. Eine sechste Handschrift »adscriptis etiam ex alio codice emendationibus [Excerpta ex iis in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der", + "candidate_score": 0.634447, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_61_63", + "bdc_text": "Ms L 87 , Nr. 3a , f. 194-204 ; EA IV/ld 758 u. 775 s. 794 b. 799f 1. 830 z. 834f zu z. 876f a. 889 cc. 1027 a und b. VL16 III 139 ( von Kurt Jakob Rüetschi ) ; Gilly , Spanien 339f ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_27", + "psc_text": "Annales literar. Helmstadtienses 1787 (vgl. Hamack LG I, 2, 581) war mir unzugänglich. wußten, die Handschrift in Venedig, die von ersterem, wohl nach Th. Heyse, folgendermaßen beschrieben wird: Cod. Marcianus 496. membranaceus saec. X, forma quadrata, δίστοιχος, versibus quadragenis binis, iisque litterarum fere tricenarum. Diligenter recognovit et jure suo potius quam ad alterius exempli fidem textum saepe emendavit docta manus saec. XVI. forsan Francisci Turiani, quem scimus hoc opus in MS. legisseVgl. die erste Note in Montacutius’ Ausgabe., vel etiam primi editoris. Nam hunc ipsum codicem editionum πρωτότυπον esse plane perspicitur ex lacunis p. 52 et 53. Tit. in indice libri: Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου λόγοι β΄ Μάρκελλον τὸν Γαλάτην ἐξ αὐτῶν τῶν ἐκείνῳ συγγεγραμμένων· καὶ ἕτεροι τοῦ αὐτοῦ Εὐσεβίου λόγοι γ΄ ἀνατρέποντες τὰ Μαρκέλλου. Es steht mit der Überlieferung der beiden Eusebiusschriften also ganz entsprechend wie mit der der drei Βücher des Theophilus Antiochien an AutolycusVgl. v.Otto Corp. Apol. VIII", + "candidate_score": 0.634421, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_4_6", + "bdc_text": "- Lit. : HLS XII 325 . - Ihm wurde ein am 4 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_52", + "psc_text": "etc., V hat aber ὅλον i. Τ.; p. 4 b 1 »διδασκόμενος] in margine codicis erat διαστελλόμενος«, so V i. Τ.; p. 43 c 2 »εἰς αὐτὸν ἀσεβῶντα] satis liquet legend, εἰς αὐτὸν ἀσεβῶν τὸν«, so V i. Τ.; 53 ab »διὸ ἐπανάγει] hiatus erat in exemplari, forte sie supplendus: εἰ δέ τι γένοιτο, περὶ τῆς«, in V ist aber nach ἐπάγει noch erhalten, wenn auch fast unleserlich: λέγων (?) εἰ δέ τις περὶ usw. Montagu kann also nur eine der jüngeren Abschriften im Auge haben, wenn er Lesarten seines »exemplar« anführt (vgl. Note zu p. 52 b 8, 53 ab, 148b 10 usw.). Er hat aber gar nicht eine einzige Handschrift gehabt, sondern neben der eigentlich seinen, die sich besonders daraus müßte feststelleu lassen, daß in ihr auch das ganze Stück meiner Ausgabe S. 104, 33 (καὶ) — 105 21 (μείζων μού ἐστιν) fehlte (vgl. zu p. 110 a", + "candidate_score": 0.633847, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_50_52", + "bdc_text": "wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt . Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 . April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_50", + "psc_text": "Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug auf den Text, mit schlechter, ungleichmäßiger lateinischer Übersetzung, aber mit gelehrten Anmerkungen von Richard Montagu (Mo) herausgegeben wurdenZahn a. a. Ο. S. 2. Die Schreibung des Namens Montacutius schwankt nach Allibones Dictionary of English literature II s. v. zwischen Montagu, Montague und Mountagu. Die Gelehrsamkeit M.’s versagt selten, wie in der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend.", + "candidate_score": 0.633837, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_87_89", + "bdc_text": "s. Nr. 2526 , Anm. 2 . Serin hatte nach diesen gefragt ; s. Nr. 2550 , 17-25 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_43", + "psc_text": "4. 155, 9. 160, 1. 171, 25. 174, 8Hinzu kommen noch im kritischen Apparat nicht notierte Stellen, wie z. B. 4, 33 (ἀγέννητον V2), 23, 25 (γεγεννῆσθαι V2, ebenso 24, 2), 131, 19 εἰδωλολατρίαν V2, ebenso 132, 34), 34), 16 (γεννώμενος V2).. Besonders wichtig sind aber die Lücken in V* (V1) S. 54, 19. und 55, 27—29, von denen V2 die beiden letzten überhaupt nicht und die erste ganz falsch ausgefüllt hat. Hatte er wirklich einen von unabhängigen Codex zur Hand, so mußte er mindestens S. 54, 21 aus ihm herstellen können, da diese Zeilen auch im Venetus vorhanden waren und in ihm erst später durch Zufall zerstört sindVgl. Νachträge und Berichtigungen zu d. St.. Hiernach scheint es ausgeschlossen, daß V2 bei aus einer andern handschriftlichen Quelle schörfte. Aus Eigenen würde er dann aber auch die auf ihn entfallenden hinzugefügt haben, nämlich: S. 33, 5f ὅρα τὸν εὐσέβιον ὅπως καὶ", + "candidate_score": 0.633623, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_38", + "bdc_text": "Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_0", + "psc_text": "Einleitung εἰ μὲν οὖν αὐταρκῶς ἔχει τὰ γραφέντα, κρίνειας ἂν αὐτὸς ἐντυγχάνων· εἰ δέ τινα λείποι, καὶ ταῦτα ἂν ἀναπληρώσειας, δηλαδὴ ἀδελφὸς ἀδελφοῦ τὰ ὑστερήματα, εἴπου καὶ θεραπείας δέοιτο, δι’ ἐπανορθώσεως ἐξιώμενος. Euseb. ep. ad Flacillum. Verfasser und Zeit der beiden Schriften Zweifellos rühren die zwei Schriften κατὰ Μαρκέλλου (S. 1, 2) ἐκκλησιαστικὴ θεολογία (S. 98, 13f vgl. 60, 16f 62, 10. 18)Die Bucheinteilung der Schriften stammt sicher von ihrem Verfasser (vgl. S. 60,6.9), von der Einteilung in Capitel und deren Inhaltsangaben ist das nicht gewiß. von einem und demselben Verfasser her. Nicht nur bringen beide z. Τ. identische Excerpte aus Marcell, sondern die Verwandtschaft erstreckt sich auch auf den Wortlaut der eigenen SätzeVgl. S. 42, 24. 32 mit S. 107, 23. 31.. Daß aber hier nicht etwa ein jüngerer Autor einen älteren benutzt, beweisen aufs deutlichste die Stellen: S. 60, 3—10: εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν", + "candidate_score": 0.633498, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_50_52", + "bdc_text": "wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt . Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 . April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_41", + "psc_text": "ist, es sei die Hand des Franciscus Turrianus, vermag ich nicht zu sagen. Die des ersten Herausgebers kann es nicht seinvgl. S. XXIII.. Richtig sagt aber Gaisford, daß die Correcturen dieses Schreibers nicht auf Vergleichung andern Manuscripts, sondern lediglich auf dem eignen Wissen zu beruhen scheinen2) Das Gegenteil behaupten v. Otto und van de Sande Bakhuyzen, der sich nur dann erklären kann, daß die zweite Hand »andere Wörter« hat Als ob erst die Holländer die Conjectur erfanden hätten! Übrigens ist seine Collation von V ungenügend (vgl. GGA 1905 S. 674 Anm. 1).. Zu seinen unzähligen Verbesserungen der von V* V1 überlieferten leichten Irrtümer und Eigenheiten brauchte er jeden- GewichtAbgesehen von S. 11, 5, wo V2 zu πρὸ τῶν a. R. zweifelnd anmerkt: ἴσως· πρῶτον. die vielen unzweifelhaft falschen Emendationen von V2, vgl. den kritischen Apparat zu S. 2, 1. 4, 29. 5, 22. 9, 10. 17, 10Füge hinzu: S. 20,", + "candidate_score": 0.632505, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_87_89", + "bdc_text": "s. Nr. 2526 , Anm. 2 . Serin hatte nach diesen gefragt ; s. Nr. 2550 , 17-25 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_45", + "psc_text": "οὐ κατὰ τὰς ὑποστάσεις. 162, 29ff οὐαί σοι und καχεξιῶν (κατεξιῶν V2) πάντως τὴν δυσωδίαν ἐρεύξω. 164, 4f οὐαί σοι. 18ff ἰδοὺ καὶ τὸν (so, lies: καὶ τὸ πνεῦμα) ποίημα τοῦ πατρὸς λέγει. 20 οὐαί σοι. 22 ff ποῦ ταῦτα, θεομάχε. 171, 6f καλῶς. 175, 23ff οὐκ ὀρθῶς οὐδὲ τοῦτο ἐξηγήσω δύο θεοὺς παρησάγων (so). Übrigens ist es namentlich bei Rasuren, aber auch in andern Fällen, nicht immer möglich zu entscheiden, ob V* sich selbst verbessert (V1) oder ob eine Correctur von der Hand V2 vorliegt. Ich habe in solchen Fällen die Sigie V c gebraucht, denke aber, daß V c = V2 sein wirdBesonders bei dem von V* fast stets gesetzten beweglichen ν muß paläographisch sehr oft zweifelhaft bleiben, ob dieses gleich von V1 (so einige Male), oder später von V2 wieder getilgt ist (so wohl meistens, vgl. V. Otto a. a. Ο.). Ich habe das ν, wo V*", + "candidate_score": 0.63214, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_50_52", + "bdc_text": "wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt . Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 . April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_27", + "psc_text": "Annales literar. Helmstadtienses 1787 (vgl. Hamack LG I, 2, 581) war mir unzugänglich. wußten, die Handschrift in Venedig, die von ersterem, wohl nach Th. Heyse, folgendermaßen beschrieben wird: Cod. Marcianus 496. membranaceus saec. X, forma quadrata, δίστοιχος, versibus quadragenis binis, iisque litterarum fere tricenarum. Diligenter recognovit et jure suo potius quam ad alterius exempli fidem textum saepe emendavit docta manus saec. XVI. forsan Francisci Turiani, quem scimus hoc opus in MS. legisseVgl. die erste Note in Montacutius’ Ausgabe., vel etiam primi editoris. Nam hunc ipsum codicem editionum πρωτότυπον esse plane perspicitur ex lacunis p. 52 et 53. Tit. in indice libri: Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου λόγοι β΄ Μάρκελλον τὸν Γαλάτην ἐξ αὐτῶν τῶν ἐκείνῳ συγγεγραμμένων· καὶ ἕτεροι τοῦ αὐτοῦ Εὐσεβίου λόγοι γ΄ ἀνατρέποντες τὰ Μαρκέλλου. Es steht mit der Überlieferung der beiden Eusebiusschriften also ganz entsprechend wie mit der der drei Βücher des Theophilus Antiochien an AutolycusVgl. v.Otto Corp. Apol. VIII", + "candidate_score": 0.631796, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_3_5", + "bdc_text": "Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 . - Lit. : HLS XII 325 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_11", + "psc_text": "S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι τοίνυν ἀπὸ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ γραφείσης ἐπιστολῆς πρὸς ἕκαστον τῶν μὴ ὀρθῶς γραφέντων ἀντιλέγειν sind gar nicht Worte des Verfassers von contra Marcellum über einen Brief Marcells, sondern hier spricht Marcell selbst über einen Brief des AsteriusVgl. Harnack a. a. Ο. und meine Ausgabe zu S. 18, 14ff. Conybeare denn auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ", + "candidate_score": 0.6315, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_50", + "bdc_text": "wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.63142, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_87_89", + "bdc_text": "s. Nr. 2526 , Anm. 2 . Serin hatte nach diesen gefragt ; s. Nr. 2550 , 17-25 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_47", + "psc_text": "26 αὐτὸ(??) 78, 14 πλά(??)σωμεν. 83, 33 ἂν εἰπεῖν V*: ἀνειπεῖν Vc. 88, 12 ἑαυτοῦ V*: ἑαυτὸ Vc. 94, 6 ἢν V*: ἢ Vc. 95, 20 ἔχρησεν V*: ἔχρισεν V c. 120, 34 βελτίω(??). Der so aus den Händen von V* (V1) und V2 (resp. V c) Text enthält aber noch immer nicht nur eine erhebliche schwerer, zum großen Teile gewiß schon der Vorlage von Verderbnisse, sondern auch noch genug von jenen geringfügigen Versehen, die den Apparat nutzlos belasten würden. Ich trage uneorrigierten Abweichungen V’s von der Ausgabe hier zum Schluß nachNicht berücksichtigt ist dabei, daß in manchen herrscht; so findet sich γοῦν neben γ᾿ οὖν, ὡς ἂν εἰ neben ὡσανεί usw. Fehler in Accenten und Spiritus sind meist nicht angemerkt.: 3, 16 παιδαγωγ zerstört am Ende der Seite. 4, 6 αὐτὸν αὐτὸ(??) ν (2 — 3 Bb. zerstört am Ende der Columne). 57 6, 19 δυσεβείας. 9, 27 ἑστήκει.", + "candidate_score": 0.63123, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_3_5", + "bdc_text": "Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 . - Lit. : HLS XII 325 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_13", + "psc_text": "60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte er, da sie Konstantin anredete, vgl. S. 190, 15. 212, 20 (auch 186, 21. 194, 17. usw.? vgl. Register Β unter σύ)., oder vielleicht einen einleitenden Dedicationsbrief an KonstantinVgl. S. 58, 20 und Zahn a. a. Ο. S. 46; er hätte dann etwa die gegen den Kaiser (S. 58, 6 f. 21) und die Aufforderung, die Schrift zu lesen (S. 58, 20) enthalten, nebst einer Betonung von Marcells Rechtgläubigkeit, gegen die nun unser Autor S. 31, 26 ff richtet.. Daß ferner Sätze wie S. 58. 14 ff: μάλιστα δέ μοι ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι γεγενῆσθαι τὸ γράμμα διὰ τοὺς ἠδικῆσθαι τὸν ἄνδρα", + "candidate_score": 0.629676, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_50_52", + "bdc_text": "wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt . Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 . April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_61", + "psc_text": "bemerkt ist, genau den Text wieder, den der erste Schreiber des Codex Venetus Marc. gr. 496 beabsichtigte, und zwar nach meiner Collation. Seine kleinen Versehen und Eigenheiten sind dabei in der Regel ausgeschlossen geblieben, auch vom Apparat, zumal wenn sie bereits von zweiter oder gar schon erster Hand corrigiert warenVgl. oben, ich bin der Handschrift auch bei ihren Schwankungen zwischen γίγνομαι — γίνομαι treu geblieben, und erst recht in den Fällen γενηθῆναι — γενητός — γεννητός usw. vgl. Zahn a. a. Ο. S. 40 Anm. 2. Dagegen habe ich immer ῾Ησαΐας und Ἱερεμίας geschrieben, nicht mit V unter Umständen ἠσαΐας und ἰερεμίας. Zu Ἁβραάμ vgl. die Nachträge und Berichtigungen.. Dann ist energisch emendiert worden. Schon die mehrfach überlieferten Marcellstücke weisen Abweichungen unter einander auf, die auszugleichen waren. Weiter aber sind die Vorschläge Montagus gründlicher ausgenutzt worden als bei und zu den selteneren Besserungen von Rettberg, Gaisford selbst, Zahn und anderen", + "candidate_score": 0.629289, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_50_52", + "bdc_text": "wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt . Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 . April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_4", + "psc_text": "καὶ οἰκεῖον εὕρεμα, τῆς δ’ ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τὴν ἀδιάφθορον διδασκαλίαν προϊοχόμενος, ἣν παρὰ τῶν αὐτοπτῶν καὶ αὐτηκόων τοῦ λόγου ἄνωθεν ἐξ ἀρχῆς παραλαβοῦσα φυλάττει. S. 165, 12 — 14: ἤδη δὲ διὰ τῆς πρὸ τούτου γραφῆς τὰ περὶ τούτων τοῦ Μαρκέλλου φωνὰς παραθέμενος, λόγου συμμετρίας φειδόμενος, τῇ αὐτῶν ἐκείνων ἀρκεσθήσομαι μαρτυρίᾳ (bezieht sich auf c. Marc. II, 3). Ist demnach der Verfasser von de ecclesiastica theologia notwendig identisch mit dem von contra Marcellum, so ist für beide der Eusebius als Autor anzusehn, der sich in der Zuschrift des Briefes an Flacillus von Antiochien als solcher bekennt, vgl. S. 60, 1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ", + "candidate_score": 0.629158, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_50_52", + "bdc_text": "wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt . Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 . April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.628959, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_3", + "bdc_text": "Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_13", + "psc_text": "60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte er, da sie Konstantin anredete, vgl. S. 190, 15. 212, 20 (auch 186, 21. 194, 17. usw.? vgl. Register Β unter σύ)., oder vielleicht einen einleitenden Dedicationsbrief an KonstantinVgl. S. 58, 20 und Zahn a. a. Ο. S. 46; er hätte dann etwa die gegen den Kaiser (S. 58, 6 f. 21) und die Aufforderung, die Schrift zu lesen (S. 58, 20) enthalten, nebst einer Betonung von Marcells Rechtgläubigkeit, gegen die nun unser Autor S. 31, 26 ff richtet.. Daß ferner Sätze wie S. 58. 14 ff: μάλιστα δέ μοι ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι γεγενῆσθαι τὸ γράμμα διὰ τοὺς ἠδικῆσθαι τὸν ἄνδρα", + "candidate_score": 0.628412, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_50_52", + "bdc_text": "wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt . Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 . April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_33", + "psc_text": "Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial. 1880. S. 225. 253.363; Harnack LG I, 2, 497 van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXII.. Harnack bemerkt zum Theophilus a. a. O.: »Die Handschrift soll später in die des Μ. Corvinus nach Ofen gekommen sein und ist dann wahrscheinlich von den Türken verschleppt worden. Ihr Verlust läßt sich, seitdem der Marcianus bekannt geworden, verschmerzen. Bereits von Otto (a. a. 0. S. XIX) bemerkt, daß die Handschrift »neque cum Veneto nostro neque cum Bodlejano prorsus consentit«, d. h. ihnen sehr verwandt ist. Aus Graux, Essai p. 137. 225. 253. 363. 399 ist aber zu schließen, daß sie höchst", + "candidate_score": 0.628322, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_3_5", + "bdc_text": "Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 . - Lit. : HLS XII 325 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_22", + "psc_text": "S. 261—264). Aber man wird doch HarnackLG II, 2, 545. darin beipflichten müssen, daß »Eusebius hier mehrere Bischöfe, die Marcell angegriffen digt, und es daher nahe lag, daß er in diesem Zusammenhang von sich der dritten Person sprach«. Sodann ist es zweifellos auffällig, Autor von contra Marcellum entgegen der Gewohnheit des Eusebius von Caesarea den textus receptus von Matth. 28, 19 benutzt (S. 3, 7. 8, 21, vgl. ZNTW 1903 S. 333, 1905 S. 266 f. 252 ff). Aber diese Tatsache verliert bedeutend an Gewicht dadurch, daß doch noch eine bestbezeugte Schrift des Eusebius dieselbe Eigentümlichkeit nämlich sein nach dem Concil von isicaea 325 an die Gemeinde Caesarea geschriebener Brief, dessen Hauptstelle lautet (Hahn a. a. O. S. 257 f): πιστεύομεν εἰς ἕνα θεόν, πατέρα παντοκράτορα τὸν τῶν ὁρατῶν τε καὶ ἀοράτων ποιητήν. καὶ εἰς ἕνα κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, τὸν τοῦ θεοῦ λόγον, θεὸν ἐκ θεοῦ, φῶς ἐκ φωτός, ζωὴν", + "candidate_score": 0.627437, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_3", + "bdc_text": "Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_11", + "psc_text": "S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι τοίνυν ἀπὸ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ γραφείσης ἐπιστολῆς πρὸς ἕκαστον τῶν μὴ ὀρθῶς γραφέντων ἀντιλέγειν sind gar nicht Worte des Verfassers von contra Marcellum über einen Brief Marcells, sondern hier spricht Marcell selbst über einen Brief des AsteriusVgl. Harnack a. a. Ο. und meine Ausgabe zu S. 18, 14ff. Conybeare denn auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ", + "candidate_score": 0.626927, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_50", + "bdc_text": "wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_26", + "psc_text": "ταῦτα ὁ Μάρκελλος πρὸς Ἀστέριον, οὐκ ἀρεσκόμενος τῷ τὸν πατέρα δεῖν ἀληθῶς πατέρα εἶναι ὁμολογεῖν καὶ τὸν υἱὸν ἀληθῶς υἱὸν καὶ τὸ ἅγιον πνεῦμα ὡσαύτως (vgl. auch S. 4, 10. 12 u. ö.) für nicht von Eusebius Pamphili stammend anzusehn. Die Kühnheit dieser ganzen Kritik wird es gerechtfertigt lassen, wenn ich auf den Titel der Ausgabe noch ohne Fragezeichen gesetzt habe: Eusebius’ Werke IV. Band. Handschriften Einzige Text quelle ist, wie schon Gaisford und ZahnVgl. Eusebii Pamphili contra Hieroclem et Marcellum libri. ed. Th. Gsisford Oxonii 1852 p. III; Zahn a, a. Ο. S. 5, Anm. 3. Rettberg in den Annales literar. Helmstadtienses 1787 (vgl. Hamack LG I, 2, 581) war mir unzugänglich. wußten, die Handschrift in Venedig, die von ersterem, wohl nach Th. Heyse, folgendermaßen beschrieben wird: Cod. Marcianus 496. membranaceus saec. X, forma quadrata, δίστοιχος, versibus quadragenis binis, iisque litterarum fere tricenarum. Diligenter recognovit et jure suo potius", + "candidate_score": 0.626269, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_52", + "bdc_text": "April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_27", + "psc_text": "Annales literar. Helmstadtienses 1787 (vgl. Hamack LG I, 2, 581) war mir unzugänglich. wußten, die Handschrift in Venedig, die von ersterem, wohl nach Th. Heyse, folgendermaßen beschrieben wird: Cod. Marcianus 496. membranaceus saec. X, forma quadrata, δίστοιχος, versibus quadragenis binis, iisque litterarum fere tricenarum. Diligenter recognovit et jure suo potius quam ad alterius exempli fidem textum saepe emendavit docta manus saec. XVI. forsan Francisci Turiani, quem scimus hoc opus in MS. legisseVgl. die erste Note in Montacutius’ Ausgabe., vel etiam primi editoris. Nam hunc ipsum codicem editionum πρωτότυπον esse plane perspicitur ex lacunis p. 52 et 53. Tit. in indice libri: Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου λόγοι β΄ Μάρκελλον τὸν Γαλάτην ἐξ αὐτῶν τῶν ἐκείνῳ συγγεγραμμένων· καὶ ἕτεροι τοῦ αὐτοῦ Εὐσεβίου λόγοι γ΄ ἀνατρέποντες τὰ Μαρκέλλου. Es steht mit der Überlieferung der beiden Eusebiusschriften also ganz entsprechend wie mit der der drei Βücher des Theophilus Antiochien an AutolycusVgl. v.Otto Corp. Apol. VIII", + "candidate_score": 0.626017, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_50", + "bdc_text": "wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_49", + "psc_text": "ε/καὶ ἐφ’ (beim Seitenwechsel). 26 ἆρ᾿. 61 ἂν εἴρηται. 64, 21 πειρᾶται πειρᾶται 66, 17 κτίστιν. 70, 28 κατασιγάση. 71, 3 ἐτεκτείνατο. 72, 13 ἀπηλλοτρίοται. 74, 14 ἐβιωνέους. 75, 6 ἀποκαλύψει (ebenso 76, 7). 8 ἐσφάλει. 35 παρασκευάσει 79, 33 ἐπαγγέλοιτο. 87, 36 ἀνθροποπαθὲς. 93, 2 δοκεῖ. 97, 17 φήσαιαν. 98, 2 ἐδόξαζεν. 99, 6 πρακταίων. 108, 1 ἑνώθη. 109, 1 μένουσαν (in einem Wort). 123,15 μωϋσέα (nur hier). 129,29 u. 31 ὅτε. 132, 20 ἠσαΐας. 137, 23 διαβεβαιοῦτο. 150, 31 διαστειλλάμενος. 151, 21 ἀλλιγορικοῦ. 167, 8 παρεσκευασκέναι. Ausgaben Der erste Druck der beiden Eusebiusschriften stammt aus dem Jahre 1628Eusebii Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug", + "candidate_score": 0.624936, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_3_5", + "bdc_text": "Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 . - Lit. : HLS XII 325 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_5", + "psc_text": "1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ Ἀγκύρας ἐπισκόπου (S. 1, 1 — 3)Die sonst noch von Conybeare ZNTW 1903 S. 330 angeführten Unter- und Überschriften steh η nicht in V.. Kein Zweifel, daß sie auch die drei folgenden Bücher de ecclesiastica theologia demselben zuschreibt. Und damit stimmt das Zeugnis des SocratesConybeare ZNTW 1903 S. 330 möchte die Überschrift des Venetus auf Socrates’ Einfluß zurückführen, um nur einem eugnis gegenüber zu stehn. Socrates selbst aber habe den Autor nicht überliefert erhalten, sondern erst selbst aus der Inschrift des Briefes an Flacillus fälschlich auf Eusebius von Caesarea geschlossen (ZNTW 1905 S. 264 f). Es ist jedoch nicht gerade", + "candidate_score": 0.624742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_50", + "bdc_text": "wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_50", + "psc_text": "Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug auf den Text, mit schlechter, ungleichmäßiger lateinischer Übersetzung, aber mit gelehrten Anmerkungen von Richard Montagu (Mo) herausgegeben wurdenZahn a. a. Ο. S. 2. Die Schreibung des Namens Montacutius schwankt nach Allibones Dictionary of English literature II s. v. zwischen Montagu, Montague und Mountagu. Die Gelehrsamkeit M.’s versagt selten, wie in der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend.", + "candidate_score": 0.624736, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_3_5", + "bdc_text": "Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 . - Lit. : HLS XII 325 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_10", + "psc_text": "mehr am Leben gewesen.. etwas spätere Schrift de ecclesiastica theologia müsse aber, weil Herbst 343 nicht mehr lebenden Flacillus gewidmet, spätestens auf gesetzt werden. Für beide komme also der 338/39 gestorbene von Caesarea als Verfasser nicht in Betracht; und so werde, da ein Eusebius nötig sei, und wegen der Widmung an Flacillus, von Emesa als Autor anzusehn seinAlso ähnlich, wie bei den beiden Eusebius von Caesarea zugeschriebenen Homilien gegen Marcell, vgl. Harnack LG, I, 2, 584 f. (ZNTW 1903 S. 330–333 S. 250–259. 265). Aber selbst wenn man die Datierungen Conybeares zunächst annimmtDagegen hält z. B. Harnack LG, II, 2 S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι", + "candidate_score": 0.624146, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_50", + "bdc_text": "wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_30", + "psc_text": "eine seit 1604 in Bodleiana befindliche, im Jahre 1543 von Georgios Tryphon Epidaurius geschriebene Papierhandschrift. Auch HarnackLG I, 2, 497, vgl. auch v. Otto a. a. Ο. S. XVIII ff. erklärt sie, was den Text des Theophilus anlangt, für eine bloße Abschrift aus Die Bedenken, die van de Sande Bakhuyzen für den Text des Adamautius äussertA. a. Ο. S. XXX f., machen nichts aus; denn wenn Bodl. auct. Ε. I. 11 auch nur »Abschrift einer revidierten Abschrift« des Venetus wäre, so einer auf Grund unabhängigen handschriftlichen Materials revidierten. Eine vierte Handschrift ist der cod. Vaticanus gr. 1089 chart. saec. XVI — so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu", + "candidate_score": 0.623313, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_50", + "bdc_text": "wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_4", + "psc_text": "καὶ οἰκεῖον εὕρεμα, τῆς δ’ ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τὴν ἀδιάφθορον διδασκαλίαν προϊοχόμενος, ἣν παρὰ τῶν αὐτοπτῶν καὶ αὐτηκόων τοῦ λόγου ἄνωθεν ἐξ ἀρχῆς παραλαβοῦσα φυλάττει. S. 165, 12 — 14: ἤδη δὲ διὰ τῆς πρὸ τούτου γραφῆς τὰ περὶ τούτων τοῦ Μαρκέλλου φωνὰς παραθέμενος, λόγου συμμετρίας φειδόμενος, τῇ αὐτῶν ἐκείνων ἀρκεσθήσομαι μαρτυρίᾳ (bezieht sich auf c. Marc. II, 3). Ist demnach der Verfasser von de ecclesiastica theologia notwendig identisch mit dem von contra Marcellum, so ist für beide der Eusebius als Autor anzusehn, der sich in der Zuschrift des Briefes an Flacillus von Antiochien als solcher bekennt, vgl. S. 60, 1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ", + "candidate_score": 0.622805, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_50", + "bdc_text": "wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_55", + "psc_text": "Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th. Heyses besaßVgl. a. a. Ο. p. III und die Anmerkungen auf S. 105 — 107 usw. in Gaisfords Ausgabe.. Er hat infolge dessen unter Benutzung von Vorschlägen Montagus und Rettbergs und Hinzufügung einiger eigener Emendatiouen einen wesentlich besseren Text liefern können. Eine ParagrapheneinteilungLeider ist sie etwas flüchtig gemacht oder corrigiert; so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck", + "candidate_score": 0.622577, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_5_7", + "bdc_text": "HLS XII 325 . - Ihm wurde ein am 4 . September verfasster Brief des Zürcher Rats an die Fürsten des Schmalkaldischen Lagers anvertraut , wie auch ein Schreiben Bullingers für den Landgrafen Philipp von Hessen vom 6 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12", + "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte", + "candidate_score": 0.622438, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_52_54", + "bdc_text": "April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w Pettegree , Emden and the Dutch Revolt , Oxford 1992 , S. 266 , Nr. 56 ) ; 1559 eine französische in Genf ( GLN 2116 ) ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_27", + "psc_text": "Annales literar. Helmstadtienses 1787 (vgl. Hamack LG I, 2, 581) war mir unzugänglich. wußten, die Handschrift in Venedig, die von ersterem, wohl nach Th. Heyse, folgendermaßen beschrieben wird: Cod. Marcianus 496. membranaceus saec. X, forma quadrata, δίστοιχος, versibus quadragenis binis, iisque litterarum fere tricenarum. Diligenter recognovit et jure suo potius quam ad alterius exempli fidem textum saepe emendavit docta manus saec. XVI. forsan Francisci Turiani, quem scimus hoc opus in MS. legisseVgl. die erste Note in Montacutius’ Ausgabe., vel etiam primi editoris. Nam hunc ipsum codicem editionum πρωτότυπον esse plane perspicitur ex lacunis p. 52 et 53. Tit. in indice libri: Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου λόγοι β΄ Μάρκελλον τὸν Γαλάτην ἐξ αὐτῶν τῶν ἐκείνῳ συγγεγραμμένων· καὶ ἕτεροι τοῦ αὐτοῦ Εὐσεβίου λόγοι γ΄ ἀνατρέποντες τὰ Μαρκέλλου. Es steht mit der Überlieferung der beiden Eusebiusschriften also ganz entsprechend wie mit der der drei Βücher des Theophilus Antiochien an AutolycusVgl. v.Otto Corp. Apol. VIII", + "candidate_score": 0.62165, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_5_7", + "bdc_text": "HLS XII 325 . - Ihm wurde ein am 4 . September verfasster Brief des Zürcher Rats an die Fürsten des Schmalkaldischen Lagers anvertraut , wie auch ein Schreiben Bullingers für den Landgrafen Philipp von Hessen vom 6 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_11", + "psc_text": "S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι τοίνυν ἀπὸ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ γραφείσης ἐπιστολῆς πρὸς ἕκαστον τῶν μὴ ὀρθῶς γραφέντων ἀντιλέγειν sind gar nicht Worte des Verfassers von contra Marcellum über einen Brief Marcells, sondern hier spricht Marcell selbst über einen Brief des AsteriusVgl. Harnack a. a. Ο. und meine Ausgabe zu S. 18, 14ff. Conybeare denn auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ", + "candidate_score": 0.620757, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_53_55", + "bdc_text": "Pettegree , Emden and the Dutch Revolt , Oxford 1992 , S. 266 , Nr. 56 ) ; 1559 eine französische in Genf ( GLN 2116 ) ; 1570 eine niederländische in Emden ( VD16 W 1067 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_32", + "psc_text": "in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der Bodleiana abgeschriebenen Adamantius auch die beiden Eusebiusschriften mit dem Datum »Prid. non. Mart. 1695 (nach einer Mitteilung von Swete). In bezug auf den Adamantius ist die Handschrift erwiesenermaßen nur eine Copie des Bodleianus Ε. 1. 11Vgl. van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXVI f.. Verschollen ist eine siebente Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial.", + "candidate_score": 0.619049, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_57_59", + "bdc_text": "Dies erklärt die sofortige Reaktion der Basler Behörden im Jahre 1550 . - Lit. : Zürich ZB , Ms B 5 , Nr. 1 , S. 1-12 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_49", + "psc_text": "ε/καὶ ἐφ’ (beim Seitenwechsel). 26 ἆρ᾿. 61 ἂν εἴρηται. 64, 21 πειρᾶται πειρᾶται 66, 17 κτίστιν. 70, 28 κατασιγάση. 71, 3 ἐτεκτείνατο. 72, 13 ἀπηλλοτρίοται. 74, 14 ἐβιωνέους. 75, 6 ἀποκαλύψει (ebenso 76, 7). 8 ἐσφάλει. 35 παρασκευάσει 79, 33 ἐπαγγέλοιτο. 87, 36 ἀνθροποπαθὲς. 93, 2 δοκεῖ. 97, 17 φήσαιαν. 98, 2 ἐδόξαζεν. 99, 6 πρακταίων. 108, 1 ἑνώθη. 109, 1 μένουσαν (in einem Wort). 123,15 μωϋσέα (nur hier). 129,29 u. 31 ὅτε. 132, 20 ἠσαΐας. 137, 23 διαβεβαιοῦτο. 150, 31 διαστειλλάμενος. 151, 21 ἀλλιγορικοῦ. 167, 8 παρεσκευασκέναι. Ausgaben Der erste Druck der beiden Eusebiusschriften stammt aus dem Jahre 1628Eusebii Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug", + "candidate_score": 0.61878, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_52_54", + "bdc_text": "April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w Pettegree , Emden and the Dutch Revolt , Oxford 1992 , S. 266 , Nr. 56 ) ; 1559 eine französische in Genf ( GLN 2116 ) ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_55", + "psc_text": "Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th. Heyses besaßVgl. a. a. Ο. p. III und die Anmerkungen auf S. 105 — 107 usw. in Gaisfords Ausgabe.. Er hat infolge dessen unter Benutzung von Vorschlägen Montagus und Rettbergs und Hinzufügung einiger eigener Emendatiouen einen wesentlich besseren Text liefern können. Eine ParagrapheneinteilungLeider ist sie etwas flüchtig gemacht oder corrigiert; so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck", + "candidate_score": 0.618601, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_52", + "bdc_text": "April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_55", + "psc_text": "Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th. Heyses besaßVgl. a. a. Ο. p. III und die Anmerkungen auf S. 105 — 107 usw. in Gaisfords Ausgabe.. Er hat infolge dessen unter Benutzung von Vorschlägen Montagus und Rettbergs und Hinzufügung einiger eigener Emendatiouen einen wesentlich besseren Text liefern können. Eine ParagrapheneinteilungLeider ist sie etwas flüchtig gemacht oder corrigiert; so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck", + "candidate_score": 0.618471, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_51_53", + "bdc_text": "Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 . April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w Pettegree , Emden and the Dutch Revolt , Oxford 1992 , S. 266 , Nr. 56 ) ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.618386, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_52", + "bdc_text": "April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_30", + "psc_text": "eine seit 1604 in Bodleiana befindliche, im Jahre 1543 von Georgios Tryphon Epidaurius geschriebene Papierhandschrift. Auch HarnackLG I, 2, 497, vgl. auch v. Otto a. a. Ο. S. XVIII ff. erklärt sie, was den Text des Theophilus anlangt, für eine bloße Abschrift aus Die Bedenken, die van de Sande Bakhuyzen für den Text des Adamautius äussertA. a. Ο. S. XXX f., machen nichts aus; denn wenn Bodl. auct. Ε. I. 11 auch nur »Abschrift einer revidierten Abschrift« des Venetus wäre, so einer auf Grund unabhängigen handschriftlichen Materials revidierten. Eine vierte Handschrift ist der cod. Vaticanus gr. 1089 chart. saec. XVI — so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu", + "candidate_score": 0.6178, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_51_53", + "bdc_text": "Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 . April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w Pettegree , Emden and the Dutch Revolt , Oxford 1992 , S. 266 , Nr. 56 ) ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_56", + "psc_text": "so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck erhöhen die Brauchbarkeit der Ausgabe. Die lateinische Übersetzung ist allerdings einfach nach Montagu wieder ab- gedruckt. Aber die Gaisfordsche Ausgabe kann doch nicht für abschließend angesehn werden. Einmal nämlich hat sie den Codex Venetus nicht völlig ausgenutzt; vielleicht z. Τ. nicht durch Schuld der Collation, sondern durch eigentümliche Mißgriffe bei ihrer Benutzung durch den Herausgeber. Z. B. gehörte Anm. r S. 12 (Gaisfords) nicht zu Z. sondern zu Z. 7; Anm. r S. 25 nicht zu Z. 3, sondern zu Z. 4; Anm. q S. 55 zu Z. 15, nicht Z. 11; Anm. r S. 102 zu S. 103, 2;", + "candidate_score": 0.617724, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_5_7", + "bdc_text": "HLS XII 325 . - Ihm wurde ein am 4 . September verfasster Brief des Zürcher Rats an die Fürsten des Schmalkaldischen Lagers anvertraut , wie auch ein Schreiben Bullingers für den Landgrafen Philipp von Hessen vom 6 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_5", + "psc_text": "1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ Ἀγκύρας ἐπισκόπου (S. 1, 1 — 3)Die sonst noch von Conybeare ZNTW 1903 S. 330 angeführten Unter- und Überschriften steh η nicht in V.. Kein Zweifel, daß sie auch die drei folgenden Bücher de ecclesiastica theologia demselben zuschreibt. Und damit stimmt das Zeugnis des SocratesConybeare ZNTW 1903 S. 330 möchte die Überschrift des Venetus auf Socrates’ Einfluß zurückführen, um nur einem eugnis gegenüber zu stehn. Socrates selbst aber habe den Autor nicht überliefert erhalten, sondern erst selbst aus der Inschrift des Briefes an Flacillus fälschlich auf Eusebius von Caesarea geschlossen (ZNTW 1905 S. 264 f). Es ist jedoch nicht gerade", + "candidate_score": 0.617235, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_52_54", + "bdc_text": "April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w Pettegree , Emden and the Dutch Revolt , Oxford 1992 , S. 266 , Nr. 56 ) ; 1559 eine französische in Genf ( GLN 2116 ) ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_50", + "psc_text": "Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug auf den Text, mit schlechter, ungleichmäßiger lateinischer Übersetzung, aber mit gelehrten Anmerkungen von Richard Montagu (Mo) herausgegeben wurdenZahn a. a. Ο. S. 2. Die Schreibung des Namens Montacutius schwankt nach Allibones Dictionary of English literature II s. v. zwischen Montagu, Montague und Mountagu. Die Gelehrsamkeit M.’s versagt selten, wie in der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend.", + "candidate_score": 0.616825, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_51_53", + "bdc_text": "Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 . April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w Pettegree , Emden and the Dutch Revolt , Oxford 1992 , S. 266 , Nr. 56 ) ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_50", + "psc_text": "Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug auf den Text, mit schlechter, ungleichmäßiger lateinischer Übersetzung, aber mit gelehrten Anmerkungen von Richard Montagu (Mo) herausgegeben wurdenZahn a. a. Ο. S. 2. Die Schreibung des Namens Montacutius schwankt nach Allibones Dictionary of English literature II s. v. zwischen Montagu, Montague und Mountagu. Die Gelehrsamkeit M.’s versagt selten, wie in der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend.", + "candidate_score": 0.616634, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_51_53", + "bdc_text": "Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 . April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w Pettegree , Emden and the Dutch Revolt , Oxford 1992 , S. 266 , Nr. 56 ) ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_55", + "psc_text": "Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th. Heyses besaßVgl. a. a. Ο. p. III und die Anmerkungen auf S. 105 — 107 usw. in Gaisfords Ausgabe.. Er hat infolge dessen unter Benutzung von Vorschlägen Montagus und Rettbergs und Hinzufügung einiger eigener Emendatiouen einen wesentlich besseren Text liefern können. Eine ParagrapheneinteilungLeider ist sie etwas flüchtig gemacht oder corrigiert; so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck", + "candidate_score": 0.616161, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_3", + "bdc_text": "Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_5", + "psc_text": "1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ Ἀγκύρας ἐπισκόπου (S. 1, 1 — 3)Die sonst noch von Conybeare ZNTW 1903 S. 330 angeführten Unter- und Überschriften steh η nicht in V.. Kein Zweifel, daß sie auch die drei folgenden Bücher de ecclesiastica theologia demselben zuschreibt. Und damit stimmt das Zeugnis des SocratesConybeare ZNTW 1903 S. 330 möchte die Überschrift des Venetus auf Socrates’ Einfluß zurückführen, um nur einem eugnis gegenüber zu stehn. Socrates selbst aber habe den Autor nicht überliefert erhalten, sondern erst selbst aus der Inschrift des Briefes an Flacillus fälschlich auf Eusebius von Caesarea geschlossen (ZNTW 1905 S. 264 f). Es ist jedoch nicht gerade", + "candidate_score": 0.615932, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_57_59", + "bdc_text": "Dies erklärt die sofortige Reaktion der Basler Behörden im Jahre 1550 . - Lit. : Zürich ZB , Ms B 5 , Nr. 1 , S. 1-12 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_11", + "psc_text": "S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι τοίνυν ἀπὸ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ γραφείσης ἐπιστολῆς πρὸς ἕκαστον τῶν μὴ ὀρθῶς γραφέντων ἀντιλέγειν sind gar nicht Worte des Verfassers von contra Marcellum über einen Brief Marcells, sondern hier spricht Marcell selbst über einen Brief des AsteriusVgl. Harnack a. a. Ο. und meine Ausgabe zu S. 18, 14ff. Conybeare denn auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ", + "candidate_score": 0.614782, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_33", + "bdc_text": "Pro eo remitto tibi Antichristum , Gwalther , Der Endtchrist .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_172", + "psc_text": "τολμᾷ λέγειν, ἀλλὰ μηδὲ ἔσεσθαι μηδὲ τοῖς ἁγίοις τοῦ θεοῦ συνέσεσθαι κατ’ αὐτὴν ἐκείνην τὴν ἐπαγγελίαν τῆς τῶν οὐρανῶν βασιλείας. τηνικαῦτα γὰρ τῶν ἁγίων ἁπάντων μεθεξόντων τῆς τοῦ θεοῦ βασιλείας ἐν ἀφθάρτοις καὶ ἀθανάτοις σώμασιν, μόνον τὸν Χριστὸν καὶ τὴν σάρκα ἣν ἀνείληφεν ἀποστερεῖ αὐτῆς. καὶ οὐ φρίττει τὸν ἀρχηγὸν τῆς ἀναστάσεως, τὸν τῆς αἰωνίου ζωῆς τοῖς πᾶσιν αἴτιον, ἐκπεσεῖσθαι τῆς βασιλείας οὐ μόνον. ἀλλὰ καὶ αὐτῆς τῆς ζωῆς ἀποφαινόμενος· ὥσπερ ἂν εἴ τις ὀφθαλμοὺς μὲν δῷ, φῶς δὲ τὸ τῆς τούτων χορηγὸν ἐκλάμψεως ἀνέλοι. καὶ οὔτε ὁ τοσοῦτος τοῦ θεοῦ ἄγγελος Γαβριὴλ οὔτε ὁ μέγας προφήτης Δανιὴλ, περὶ οὑ ἐλέχθη »μὴ σύ σοφώτερος εἶ τοῦ Δανιήλ;« οὔτε ὁ τοσοῦτος Ἡσαΐας οὔθ’ ὁ λοιπὸς τῶν προφητῶν χορὸς τοιαῦτα μὴ γράφειν μηδὲ φρονεῖν τὸν ἄνδρα ἔπεισαν, οὔτ’ αὐτοὶ Ἰουδαῖοι, παρ’ οἷς ὁ προσδοκώμενος εἰσέτι νῦν Χριστός, ὃν Ἠλειμμένον καλεῖν εἰώθασιν, ἀγήρω τὴν βασιλείαν καὶ ἀθάνατον ἕξειν ἐλπίζεται. ἀλλὰ καὶ τούτων γέγονε", + "candidate_score": 0.614594, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_57_59", + "bdc_text": "Dies erklärt die sofortige Reaktion der Basler Behörden im Jahre 1550 . - Lit. : Zürich ZB , Ms B 5 , Nr. 1 , S. 1-12 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_5", + "psc_text": "1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ Ἀγκύρας ἐπισκόπου (S. 1, 1 — 3)Die sonst noch von Conybeare ZNTW 1903 S. 330 angeführten Unter- und Überschriften steh η nicht in V.. Kein Zweifel, daß sie auch die drei folgenden Bücher de ecclesiastica theologia demselben zuschreibt. Und damit stimmt das Zeugnis des SocratesConybeare ZNTW 1903 S. 330 möchte die Überschrift des Venetus auf Socrates’ Einfluß zurückführen, um nur einem eugnis gegenüber zu stehn. Socrates selbst aber habe den Autor nicht überliefert erhalten, sondern erst selbst aus der Inschrift des Briefes an Flacillus fälschlich auf Eusebius von Caesarea geschlossen (ZNTW 1905 S. 264 f). Es ist jedoch nicht gerade", + "candidate_score": 0.61442, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_3", + "bdc_text": "Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_10", + "psc_text": "mehr am Leben gewesen.. etwas spätere Schrift de ecclesiastica theologia müsse aber, weil Herbst 343 nicht mehr lebenden Flacillus gewidmet, spätestens auf gesetzt werden. Für beide komme also der 338/39 gestorbene von Caesarea als Verfasser nicht in Betracht; und so werde, da ein Eusebius nötig sei, und wegen der Widmung an Flacillus, von Emesa als Autor anzusehn seinAlso ähnlich, wie bei den beiden Eusebius von Caesarea zugeschriebenen Homilien gegen Marcell, vgl. Harnack LG, I, 2, 584 f. (ZNTW 1903 S. 330–333 S. 250–259. 265). Aber selbst wenn man die Datierungen Conybeares zunächst annimmtDagegen hält z. B. Harnack LG, II, 2 S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι", + "candidate_score": 0.614261, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_51_53", + "bdc_text": "Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 . April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w Pettegree , Emden and the Dutch Revolt , Oxford 1992 , S. 266 , Nr. 56 ) ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_4", + "psc_text": "καὶ οἰκεῖον εὕρεμα, τῆς δ’ ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τὴν ἀδιάφθορον διδασκαλίαν προϊοχόμενος, ἣν παρὰ τῶν αὐτοπτῶν καὶ αὐτηκόων τοῦ λόγου ἄνωθεν ἐξ ἀρχῆς παραλαβοῦσα φυλάττει. S. 165, 12 — 14: ἤδη δὲ διὰ τῆς πρὸ τούτου γραφῆς τὰ περὶ τούτων τοῦ Μαρκέλλου φωνὰς παραθέμενος, λόγου συμμετρίας φειδόμενος, τῇ αὐτῶν ἐκείνων ἀρκεσθήσομαι μαρτυρίᾳ (bezieht sich auf c. Marc. II, 3). Ist demnach der Verfasser von de ecclesiastica theologia notwendig identisch mit dem von contra Marcellum, so ist für beide der Eusebius als Autor anzusehn, der sich in der Zuschrift des Briefes an Flacillus von Antiochien als solcher bekennt, vgl. S. 60, 1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ", + "candidate_score": 0.614058, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_52_54", + "bdc_text": "April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w Pettegree , Emden and the Dutch Revolt , Oxford 1992 , S. 266 , Nr. 56 ) ; 1559 eine französische in Genf ( GLN 2116 ) ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.613972, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_3", + "bdc_text": "Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_32", + "psc_text": "in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der Bodleiana abgeschriebenen Adamantius auch die beiden Eusebiusschriften mit dem Datum »Prid. non. Mart. 1695 (nach einer Mitteilung von Swete). In bezug auf den Adamantius ist die Handschrift erwiesenermaßen nur eine Copie des Bodleianus Ε. 1. 11Vgl. van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXVI f.. Verschollen ist eine siebente Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial.", + "candidate_score": 0.613017, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_5_7", + "bdc_text": "HLS XII 325 . - Ihm wurde ein am 4 . September verfasster Brief des Zürcher Rats an die Fürsten des Schmalkaldischen Lagers anvertraut , wie auch ein Schreiben Bullingers für den Landgrafen Philipp von Hessen vom 6 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_13", + "psc_text": "60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte er, da sie Konstantin anredete, vgl. S. 190, 15. 212, 20 (auch 186, 21. 194, 17. usw.? vgl. Register Β unter σύ)., oder vielleicht einen einleitenden Dedicationsbrief an KonstantinVgl. S. 58, 20 und Zahn a. a. Ο. S. 46; er hätte dann etwa die gegen den Kaiser (S. 58, 6 f. 21) und die Aufforderung, die Schrift zu lesen (S. 58, 20) enthalten, nebst einer Betonung von Marcells Rechtgläubigkeit, gegen die nun unser Autor S. 31, 26 ff richtet.. Daß ferner Sätze wie S. 58. 14 ff: μάλιστα δέ μοι ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι γεγενῆσθαι τὸ γράμμα διὰ τοὺς ἠδικῆσθαι τὸν ἄνδρα", + "candidate_score": 0.612783, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_57_59", + "bdc_text": "Dies erklärt die sofortige Reaktion der Basler Behörden im Jahre 1550 . - Lit. : Zürich ZB , Ms B 5 , Nr. 1 , S. 1-12 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_33", + "psc_text": "Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial. 1880. S. 225. 253.363; Harnack LG I, 2, 497 van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXII.. Harnack bemerkt zum Theophilus a. a. O.: »Die Handschrift soll später in die des Μ. Corvinus nach Ofen gekommen sein und ist dann wahrscheinlich von den Türken verschleppt worden. Ihr Verlust läßt sich, seitdem der Marcianus bekannt geworden, verschmerzen. Bereits von Otto (a. a. 0. S. XIX) bemerkt, daß die Handschrift »neque cum Veneto nostro neque cum Bodlejano prorsus consentit«, d. h. ihnen sehr verwandt ist. Aus Graux, Essai p. 137. 225. 253. 363. 399 ist aber zu schließen, daß sie höchst", + "candidate_score": 0.611087, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_52_54", + "bdc_text": "April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w Pettegree , Emden and the Dutch Revolt , Oxford 1992 , S. 266 , Nr. 56 ) ; 1559 eine französische in Genf ( GLN 2116 ) ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_56", + "psc_text": "so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck erhöhen die Brauchbarkeit der Ausgabe. Die lateinische Übersetzung ist allerdings einfach nach Montagu wieder ab- gedruckt. Aber die Gaisfordsche Ausgabe kann doch nicht für abschließend angesehn werden. Einmal nämlich hat sie den Codex Venetus nicht völlig ausgenutzt; vielleicht z. Τ. nicht durch Schuld der Collation, sondern durch eigentümliche Mißgriffe bei ihrer Benutzung durch den Herausgeber. Z. B. gehörte Anm. r S. 12 (Gaisfords) nicht zu Z. sondern zu Z. 7; Anm. r S. 25 nicht zu Z. 3, sondern zu Z. 4; Anm. q S. 55 zu Z. 15, nicht Z. 11; Anm. r S. 102 zu S. 103, 2;", + "candidate_score": 0.610953, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_53_55", + "bdc_text": "Pettegree , Emden and the Dutch Revolt , Oxford 1992 , S. 266 , Nr. 56 ) ; 1559 eine französische in Genf ( GLN 2116 ) ; 1570 eine niederländische in Emden ( VD16 W 1067 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_31", + "psc_text": "— so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu Paris, cod. Paris, gr. 949 (nicht 969, früher Reg. 2985, 2) chart, 1581 Pantaleon Mamukas von Chios geschriebenVgl. Omont, Inventaire sommaire etc. Ι, 182, auch Catal. Par. Reg. II, 185. Zu dem Schreiber Gardthausen, Griechische Palaeographie S. 335.. Eine sechste Handschrift »adscriptis etiam ex alio codice emendationibus [Excerpta ex iis in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der", + "candidate_score": 0.610718, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_57_59", + "bdc_text": "Dies erklärt die sofortige Reaktion der Basler Behörden im Jahre 1550 . - Lit. : Zürich ZB , Ms B 5 , Nr. 1 , S. 1-12 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_8", + "psc_text": "1). Von der Synode zu Sardica heisse es (Athan. apol. 47): ἀνεγνώσθη δὲ καὶ τὸ σύγγραμμα τοῦ συλλειτουργοῦ Μαρκέλλου, καὶ εὑρέθη τῶν περὶ Εὐσέβιον ἡ κακοτεχνία. ἃ γὰρ ὡς ζητῶν ὁ Μάρκελλος εἴρηκε, ταῦτα ὡς ὁμολογούμενα διαβεβλήκασιν. Und »obierat tunc Eusebius uterque, Nicomediensis et Caesariensis, κακοτεχνία in scriptis fuit. Ille alastor Nicomediensis nihil scripsit in hoc genere, scripsit autem Caesariensis. Das ist freilich nicht zwingend. Aber auf Grund der beiden ersten Instanzen hat man trotz des Schweigens der Hieronymus, Epiphanius und Photius von Montacutius an bis auf Zahn nicht an der Autorschaft des Caesareensers gezweifelt, sondern die fünf Bücher Darstellung seiner Theologie benutzt, ohne Unzuträglichkeiten zu Erst Conybeare hat sie ganz neuerdings mit energischer Einseitigkeit bestrittenA. a. Ο.. Conybeares Gründe sind erstens chronologische. Er hält nämlich für sicher, baß in den Büchern contra Marcellum des Marcell an Julius vom Herbst 340 (vgl. Marcellfr. Nr. 129), auf dessen Eindruck auf die", + "candidate_score": 0.610182, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_51_53", + "bdc_text": "Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 . April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w Pettegree , Emden and the Dutch Revolt , Oxford 1992 , S. 266 , Nr. 56 ) ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_27", + "psc_text": "Annales literar. Helmstadtienses 1787 (vgl. Hamack LG I, 2, 581) war mir unzugänglich. wußten, die Handschrift in Venedig, die von ersterem, wohl nach Th. Heyse, folgendermaßen beschrieben wird: Cod. Marcianus 496. membranaceus saec. X, forma quadrata, δίστοιχος, versibus quadragenis binis, iisque litterarum fere tricenarum. Diligenter recognovit et jure suo potius quam ad alterius exempli fidem textum saepe emendavit docta manus saec. XVI. forsan Francisci Turiani, quem scimus hoc opus in MS. legisseVgl. die erste Note in Montacutius’ Ausgabe., vel etiam primi editoris. Nam hunc ipsum codicem editionum πρωτότυπον esse plane perspicitur ex lacunis p. 52 et 53. Tit. in indice libri: Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου λόγοι β΄ Μάρκελλον τὸν Γαλάτην ἐξ αὐτῶν τῶν ἐκείνῳ συγγεγραμμένων· καὶ ἕτεροι τοῦ αὐτοῦ Εὐσεβίου λόγοι γ΄ ἀνατρέποντες τὰ Μαρκέλλου. Es steht mit der Überlieferung der beiden Eusebiusschriften also ganz entsprechend wie mit der der drei Βücher des Theophilus Antiochien an AutolycusVgl. v.Otto Corp. Apol. VIII", + "candidate_score": 0.608541, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_57_59", + "bdc_text": "Dies erklärt die sofortige Reaktion der Basler Behörden im Jahre 1550 . - Lit. : Zürich ZB , Ms B 5 , Nr. 1 , S. 1-12 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12", + "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte", + "candidate_score": 0.605048, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_53_55", + "bdc_text": "Pettegree , Emden and the Dutch Revolt , Oxford 1992 , S. 266 , Nr. 56 ) ; 1559 eine französische in Genf ( GLN 2116 ) ; 1570 eine niederländische in Emden ( VD16 W 1067 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_27", + "psc_text": "Annales literar. Helmstadtienses 1787 (vgl. Hamack LG I, 2, 581) war mir unzugänglich. wußten, die Handschrift in Venedig, die von ersterem, wohl nach Th. Heyse, folgendermaßen beschrieben wird: Cod. Marcianus 496. membranaceus saec. X, forma quadrata, δίστοιχος, versibus quadragenis binis, iisque litterarum fere tricenarum. Diligenter recognovit et jure suo potius quam ad alterius exempli fidem textum saepe emendavit docta manus saec. XVI. forsan Francisci Turiani, quem scimus hoc opus in MS. legisseVgl. die erste Note in Montacutius’ Ausgabe., vel etiam primi editoris. Nam hunc ipsum codicem editionum πρωτότυπον esse plane perspicitur ex lacunis p. 52 et 53. Tit. in indice libri: Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου λόγοι β΄ Μάρκελλον τὸν Γαλάτην ἐξ αὐτῶν τῶν ἐκείνῳ συγγεγραμμένων· καὶ ἕτεροι τοῦ αὐτοῦ Εὐσεβίου λόγοι γ΄ ἀνατρέποντες τὰ Μαρκέλλου. Es steht mit der Überlieferung der beiden Eusebiusschriften also ganz entsprechend wie mit der der drei Βücher des Theophilus Antiochien an AutolycusVgl. v.Otto Corp. Apol. VIII", + "candidate_score": 0.604672, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_59_61", + "bdc_text": "Zürich ZB , Ms B 5 , Nr. 1 , S. 1-12 ; Ms B 80 ; Ms L 87 , Nr. 3a , f. 194-204 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_27", + "psc_text": "Annales literar. Helmstadtienses 1787 (vgl. Hamack LG I, 2, 581) war mir unzugänglich. wußten, die Handschrift in Venedig, die von ersterem, wohl nach Th. Heyse, folgendermaßen beschrieben wird: Cod. Marcianus 496. membranaceus saec. X, forma quadrata, δίστοιχος, versibus quadragenis binis, iisque litterarum fere tricenarum. Diligenter recognovit et jure suo potius quam ad alterius exempli fidem textum saepe emendavit docta manus saec. XVI. forsan Francisci Turiani, quem scimus hoc opus in MS. legisseVgl. die erste Note in Montacutius’ Ausgabe., vel etiam primi editoris. Nam hunc ipsum codicem editionum πρωτότυπον esse plane perspicitur ex lacunis p. 52 et 53. Tit. in indice libri: Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου λόγοι β΄ Μάρκελλον τὸν Γαλάτην ἐξ αὐτῶν τῶν ἐκείνῳ συγγεγραμμένων· καὶ ἕτεροι τοῦ αὐτοῦ Εὐσεβίου λόγοι γ΄ ἀνατρέποντες τὰ Μαρκέλλου. Es steht mit der Überlieferung der beiden Eusebiusschriften also ganz entsprechend wie mit der der drei Βücher des Theophilus Antiochien an AutolycusVgl. v.Otto Corp. Apol. VIII", + "candidate_score": 0.604641, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_57_59", + "bdc_text": "Dies erklärt die sofortige Reaktion der Basler Behörden im Jahre 1550 . - Lit. : Zürich ZB , Ms B 5 , Nr. 1 , S. 1-12 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_40", + "psc_text": "a. R. 30, 16 δὲδὲν: δὲ οὐδὲν. 41, 32 παραδήγματι? 48, 9 ἐπιδήτερ. 52, 10 ταῦττa: ταῦτα πάντα. 53, 5 κεχωρῆσθαι. 57, 25 ἰηρεμίαν. 63, 14 R τ���ν ἐκκλησίαν. 68, 18 γενᾶ . κτίζει. 70,32 χώρει 71, 34 ἔχει. 86, 21 τῆς τοῦ ݲπρςݲ τῆς τοῦ ݲπρςݲ. 123, 1 ηὑροσεν. 141, 3 ݲπναݲ ݲπναݲ. 149, 3 διαλελθμμένως. 167, 22 τού.· τούτου. 170, 18 οἷς — ἐπιλέγει bis scr. 179, 30 ἄκρων? Bei weitem das meiste der Art hat aber erst V2 corrigiert, eine jüngere Hand, die sich einer grünlich-schwarzen Tinte bedient. Ob Gaisford (vgl. oben S. XVI) ausgesprochene Vermutung richtig ist, es sei die Hand des Franciscus Turrianus, vermag ich nicht zu sagen. Die des ersten Herausgebers kann es nicht seinvgl. S. XXIII.. Richtig sagt aber Gaisford, daß die Correcturen dieses Schreibers nicht auf Vergleichung andern Manuscripts, sondern lediglich auf dem eignen Wissen zu beruhen scheinen2) Das Gegenteil behaupten v.", + "candidate_score": 0.603139, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_57_59", + "bdc_text": "Dies erklärt die sofortige Reaktion der Basler Behörden im Jahre 1550 . - Lit. : Zürich ZB , Ms B 5 , Nr. 1 , S. 1-12 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.603087, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Commentarius-in-Cantica-canticorum", + "max_score": 0.693014, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_104_106", + "bdc_text": "Hoc certum est , Helvetios eos , quibus in precio est evangelium , vos et caussam vestram ex animo iuvare et fovere . Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat . Nisi hic vigilarit et custodierit civitatem , frustra vigilat , qui custodit eamPs 127 ( Vulg. 126 ) , 1. .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Commentarius-in-Cantica-canticorum_window_171", + "psc_text": "Est et anima quae dicit: Ego civitas munita, ego civitas obsessa (Esai. XXVII, 3) . Est civitas munita per Christum, est civitas illa Hierusalem in coelo, in qua abundant divinae legis interpretes et disciplinarum periti, per quos Verbum Dei quaeritur. Quaeram, inquit, in foro illius civitatis, in illo foro ubi tractant jura consulti, ubi oleum venditur, quod Evangelicae virgines emunt, ut semper faces suae luceant, nec eas fumus iniquitatis exstinguat. Quaeram, inquit, in plateis in quibus superfluunt aquae de illis fontibus prorumpentes, de quibus Salomon dicit esse potandum. 12. Invenerunt me, inquit, custodes qui circumeunt civitatem. Dum quaerit igitur Christum; invenit custodes qui in ministerio sunt; ab his requirit: Num quem diligit anima mea vidistis? Sed anima quae Deum quaerit, etiam custodes transit. Sunt enim mysteria quae etiam angeli concupiscunt videre, unde Petrus ait: Nuntiata sunt, inquit, vobis per eos quibus evangelizaverunt, Spiritu 1575 sancto misso de coelo, in quem", + "candidate_score": 0.693014, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_68_70", + "bdc_text": "s. Nr. 2527 , 104-106 . et Piscatorium Johannes Piscatorius , damals Feldprediger ; Nr. 2527 , 107 .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Commentarius-in-Cantica-canticorum_window_117", + "psc_text": "37. Nos igitur qui montes esse non possumus, stemus 1566 in montibus vel in collibus; ut cum miserit piscatores suos Dominus et venatores, ut venentur eos qui supra omnem montem sunt, vel super omnem collem, id est, in legis et prophetarum praeceptis; et novi et veteris Testamenti cognitione omnem habentes conversationem, inveniant nos paratos, et velut bonas colligant spicas, opportuno missi messores tempore; quia si quis extra montem aut collem fuerit repertus, colligi velut bona spica non poterit ab his, qui ut comparationis faciamus alterius mentionem, triticum a paleis separare mittentur. Plurimarum igitur operationum solertes ministros Dominus habet, iidem piscatores, iidem etiam venatores sunt, atque messores. Si in tempore messis quo diriguntur isti metere, maturus exspectes, salientem in montibus poteris intueri, et videbis Dominum Jesum similem capreolo aut hinnulo cervorum super montes Bethel. Salit enim super Ecclesiam quae est domus panis, eo quod fidelium corda confirmet; unde et sponsa de", + "candidate_score": 0.658863, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_106", + "bdc_text": "Nisi hic vigilarit et custodierit civitatem , frustra vigilat , qui custodit eamPs 127 ( Vulg. 126 ) , 1. .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Commentarius-in-Cantica-canticorum_window_171", + "psc_text": "Est et anima quae dicit: Ego civitas munita, ego civitas obsessa (Esai. XXVII, 3) . Est civitas munita per Christum, est civitas illa Hierusalem in coelo, in qua abundant divinae legis interpretes et disciplinarum periti, per quos Verbum Dei quaeritur. Quaeram, inquit, in foro illius civitatis, in illo foro ubi tractant jura consulti, ubi oleum venditur, quod Evangelicae virgines emunt, ut semper faces suae luceant, nec eas fumus iniquitatis exstinguat. Quaeram, inquit, in plateis in quibus superfluunt aquae de illis fontibus prorumpentes, de quibus Salomon dicit esse potandum. 12. Invenerunt me, inquit, custodes qui circumeunt civitatem. Dum quaerit igitur Christum; invenit custodes qui in ministerio sunt; ab his requirit: Num quem diligit anima mea vidistis? Sed anima quae Deum quaerit, etiam custodes transit. Sunt enim mysteria quae etiam angeli concupiscunt videre, unde Petrus ait: Nuntiata sunt, inquit, vobis per eos quibus evangelizaverunt, Spiritu 1575 sancto misso de coelo, in quem", + "candidate_score": 0.657897, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_69_71", + "bdc_text": "et Piscatorium Johannes Piscatorius , damals Feldprediger ; Nr. 2527 , 107 . amicissime salutabis .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Commentarius-in-Cantica-canticorum_window_117", + "psc_text": "37. Nos igitur qui montes esse non possumus, stemus 1566 in montibus vel in collibus; ut cum miserit piscatores suos Dominus et venatores, ut venentur eos qui supra omnem montem sunt, vel super omnem collem, id est, in legis et prophetarum praeceptis; et novi et veteris Testamenti cognitione omnem habentes conversationem, inveniant nos paratos, et velut bonas colligant spicas, opportuno missi messores tempore; quia si quis extra montem aut collem fuerit repertus, colligi velut bona spica non poterit ab his, qui ut comparationis faciamus alterius mentionem, triticum a paleis separare mittentur. Plurimarum igitur operationum solertes ministros Dominus habet, iidem piscatores, iidem etiam venatores sunt, atque messores. Si in tempore messis quo diriguntur isti metere, maturus exspectes, salientem in montibus poteris intueri, et videbis Dominum Jesum similem capreolo aut hinnulo cervorum super montes Bethel. Salit enim super Ecclesiam quae est domus panis, eo quod fidelium corda confirmet; unde et sponsa de", + "candidate_score": 0.656203, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_106_108", + "bdc_text": "Nisi hic vigilarit et custodierit civitatem , frustra vigilat , qui custodit eamPs 127 ( Vulg. 126 ) , 1. . Vale cum omnibus bonis . 4 .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Commentarius-in-Cantica-canticorum_window_438", + "psc_text": "custodire. Una igitur ovis erravit, sed revocata totius spatia orbis implevit. Unam ovem error abduxerat, sed multitudinem populorum Domini gratia congregavit. Erravit homo, sed in Ecclesia jam murus est et murus validus. Erravit Adam, murus est David, qui mandata Dei oblitus non est. Custodita igitur et vallata haec vinea munimine spiritali, mille fructus dat Christo, ducentos autem fructus custodibus; ideoque ait Ecclesia: 27. (Vers. 12.) Vitis mea in conspectu meo mille Salomoni, et ducenti servantibus fructum. Perfectio et plenitudo Christi est portio parvulorum. Habes hoc mysterium in Genesi, ubi quinque partes Benjamin fratri juniori tribuit Joseph, singulas reliquis fratribus (Gen. XLIII, 34). Domino igitur quinque sensuum portio et praerogativa defertur, quam illi utique tribuit ipse quem diligit, sicut dilexit et Paulum, cui dedit ad gentes evocandas sapientiae principatum. Facessat hic sacris virginibus metus, quibus tanta praesidia tribuit primum Ecclesia, quae tenerae prolis sollicita successu, ipsa quasi murus abundantibus in modum", + "candidate_score": 0.644029, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_68_70", + "bdc_text": "s. Nr. 2527 , 104-106 . et Piscatorium Johannes Piscatorius , damals Feldprediger ; Nr. 2527 , 107 .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Commentarius-in-Cantica-canticorum_window_116", + "psc_text": "enim dixit per Hieremiam Deus: Ecce mitto multos piscatores et multos venatores, et venabuntur eos super omnem montem et super omnem collem (Jerem. XVI, 16) . Ibi ergo populus Dei quaeratur et inveniatur in Petri et in Pauli doctrina, gratia, disciplina; ut non in convalle sint, ubi fletus, sed in montibus a quibus unumquemque Christus illuminat, et cum Petrum legimus, Christus illuminat: et cum Paulum legimus, Christus illuminat. Curavit Paulus, Christus illuminavit; quoniam invocato Domini Jesu nomine, resurrexit, cujus sanatus est munere. Suscitavit mortuam Petrus, Christus illuminavit; et ideo ait: Illuminans tu mirabiliter a montibus aeternis (Psal. LXXV, 5) . 37. Nos igitur qui montes esse non possumus, stemus 1566 in montibus vel in collibus; ut cum miserit piscatores suos Dominus et venatores, ut venentur eos qui supra omnem montem sunt, vel super omnem collem, id est, in legis et prophetarum praeceptis; et novi et veteris Testamenti cognitione omnem habentes", + "candidate_score": 0.632822, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_67_69", + "bdc_text": "FrechtumDer Ulmer Pfarrer Martin Frecht , der damals vorübergehend in Dillingen und an anderen Orten der Diözese Augsburg tätig war ; s. Nr. 2527 , 104-106 . et Piscatorium Johannes Piscatorius , damals Feldprediger ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Commentarius-in-Cantica-canticorum_window_117", + "psc_text": "37. Nos igitur qui montes esse non possumus, stemus 1566 in montibus vel in collibus; ut cum miserit piscatores suos Dominus et venatores, ut venentur eos qui supra omnem montem sunt, vel super omnem collem, id est, in legis et prophetarum praeceptis; et novi et veteris Testamenti cognitione omnem habentes conversationem, inveniant nos paratos, et velut bonas colligant spicas, opportuno missi messores tempore; quia si quis extra montem aut collem fuerit repertus, colligi velut bona spica non poterit ab his, qui ut comparationis faciamus alterius mentionem, triticum a paleis separare mittentur. Plurimarum igitur operationum solertes ministros Dominus habet, iidem piscatores, iidem etiam venatores sunt, atque messores. Si in tempore messis quo diriguntur isti metere, maturus exspectes, salientem in montibus poteris intueri, et videbis Dominum Jesum similem capreolo aut hinnulo cervorum super montes Bethel. Salit enim super Ecclesiam quae est domus panis, eo quod fidelium corda confirmet; unde et sponsa de", + "candidate_score": 0.631331, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf026", + "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis", + "max_score": 0.69137, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_104_106", + "bdc_text": "Hoc certum est , Helvetios eos , quibus in precio est evangelium , vos et caussam vestram ex animo iuvare et fovere . Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat . Nisi hic vigilarit et custodierit civitatem , frustra vigilat , qui custodit eamPs 127 ( Vulg. 126 ) , 1. .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_47", + "psc_text": "te, Deus, quia lux praecepta tua sunt super terram (Isai. XXVI, 9) . Item David, et regio, et prophetico sanctificatus unguento, ita canit: Media nocte surgebam ad confitendum tibi super judicia justitiae tuae (Psal. CXVIII, 62) . Hoc namque tempore vastator angelus transiens, primogenita Aegyptiorum percussit (Exod. XII). 2. Unde et nos vigilare oportet, ne periculo Aegyptiorum admisceamur. 389 lisdem etiam horis venturum sese in Evangelio Salvator astruxit. Unde et ad vigilandum auditores suos exsuscitat, dicens: Beati servi illi quos cum venerit Dominus, invenerit vigilantes (Matth. XXIV) . Etsi vespertina, inquit, hora venerit, etsi media nocte, etsi galli cantu, et ita invenerit eos vigilantes, beati sunt servi illi. Itaque et vos estote parati, quia nescitis, qua hora Filius hominis venturus est (Luc. XII) . 3. Siquidem nec verbis solum docuit vigilias, sed etiam confirmavit exemplo; sic namque testatur in Evangelio: Quia erat Jesus pernoctans in oratione Dei (Act. XVI, 25)", + "candidate_score": 0.69137, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_78_80", + "bdc_text": "Haec aestate absolvi 9 libros commentariorum in evangelium secundum LucamSiehe zu diesem Druck Nr. 2545 , Anm. 2. . Typis excusa vulgata sunt 26 . Richtig :", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_14", + "psc_text": "singuli: duodecim quoque prophetarum libri singuli, et haec quidem prophetica sunt. 5. Post haec versuum octo libri habentur, qui diverso apud Hebraeos metro scribuntur, id est, Job liber, et Psalmorum, et Proverbiorum, et Ecclesiastes, et Cantica Canticorum, liber Sapientiae, et Ecclesiasticus, Lamentationesque Jeremiae; sicque complentur libri Veteris Testamenti quadraginta quinque. 6. Novi autem Testamenti primum quatuor Evangelia sunt Matthaei, Marci, Lucae et Joannis. Hos quatuordecim Pauli apostoli Epistolae sequuntur. Quibus etiam subjunctae sunt septem catholicae epistolae, Jacobi, Petri, Joannis, et Judae, Actus quoque duodecim apostolorum, quorum omnium signaculum est Apocalypsis Joannis, quod est revelatio Jesu Christi, qui omnes libros et tempore concludit, et ordine. 7. Hi sunt libri canonici septuaginta duo, et ob hoc Moyses elegit presbyteros qui prophetarent. Ob hoc et Jesus Dominus noster septuaginta duos discipulos praedicare mandavit. Et quoniam septuaginta duae linguae in hoc mundo erant diffusae, congrue providit Spiritus sanctus, ut tot libri essent quot nationes,", + "candidate_score": 0.657051, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_35_37", + "bdc_text": "Endtchrist sye , Zürich , Christoph Froschauer , 1546 ( am Schluss : Holzschnitt des Antichristen ; s. dazu HBBW XV 271f , Anm. 28 ) .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_61", + "psc_text": "2. Hinc est quod eodem die altaria templique parietes et pavimenta lavantur, vasaque purificantur, quae sunt Domino consecrata. Quo die proinde etiam sanctum chrisma conficitur, quia ante biduum paschae Maria caput ac pedes Domini unguente perfudisse perhibetur. Unde et Dominus discipulis suis dixit: Scitis, quia post biduum pascha fiet, et Filius hominis tradetur, ut crucifigatur (Matth. XXVI) . 396 CAPUT XXX. De Parasceve. 1. Parasceve, id est, sexta Sabbati, ideo in solemnitate habetur, quia in eo die Christus mysterium crucis explevit, propter quod venerat in hunc mundum, ut quia ligno percussi fueramus in Adam, rursus per ligni mysterium sanaremur. Hujus enim causa triumphi humana pusillitas Christo per omnem mundum celebritatem annuam praebet, pro eo quod dignatus est sanguine passionis suae saeculum redimere, et peccatum mundi per crucem morte devicta absolvere. 2. Cujus quidem crucis injuriam non pertulit illa divinitatis substantia, sed sola susceptae humanitatis natura. Passio enim corporis fuit, divinitas", + "candidate_score": 0.652219, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_70_72", + "bdc_text": "Nr. 2527 , 107 . amicissime salutabis . Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_11", + "psc_text": "audivit, imagines currit. Nam et Maria soror Marthae, quae sedens ad pedes Jesu, sorore neglecta, verbum intentius audiebat, bonam partem sibi elegisse Domini voce firmatur (Luc. X). Ideo et diaconus clara voce silentium admonet, ut, sive dum psallitur, sive dum lectio pronuntiatur, ab omnibus unitas conservetur, ut quod omnibus praedicatur, aequaliter ab omnibus audiatur. 372 CAPUT XI. De libris Testamentorum. 1. Pronuntiantur autem lectiones in Christi Ecclesiis de Scripturis sanctis. Constat autem eadem sacra Scriptura ex veteri lege et nova. Vetus lex illa est quae data est primum Judaeis per Moysen et prophetas, quae dicitur Vetus Testamentum. Testamentum autem dicitur, quia idoneis testibus, utique a prophetis, scriptum est, atque signatum. Nova vero lex est Evangelium, quod dicitur Novum Testamentum, quod per ipsum Filium Dei Christum, et per suos apostolos dedit. 2. Illa lex vetus velut radix est, haec nova velut fructus ex radice; ex lege enim venitur ad Evangelium. Siquidem", + "candidate_score": 0.629695, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_72", + "bdc_text": "Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_11", + "psc_text": "audivit, imagines currit. Nam et Maria soror Marthae, quae sedens ad pedes Jesu, sorore neglecta, verbum intentius audiebat, bonam partem sibi elegisse Domini voce firmatur (Luc. X). Ideo et diaconus clara voce silentium admonet, ut, sive dum psallitur, sive dum lectio pronuntiatur, ab omnibus unitas conservetur, ut quod omnibus praedicatur, aequaliter ab omnibus audiatur. 372 CAPUT XI. De libris Testamentorum. 1. Pronuntiantur autem lectiones in Christi Ecclesiis de Scripturis sanctis. Constat autem eadem sacra Scriptura ex veteri lege et nova. Vetus lex illa est quae data est primum Judaeis per Moysen et prophetas, quae dicitur Vetus Testamentum. Testamentum autem dicitur, quia idoneis testibus, utique a prophetis, scriptum est, atque signatum. Nova vero lex est Evangelium, quod dicitur Novum Testamentum, quod per ipsum Filium Dei Christum, et per suos apostolos dedit. 2. Illa lex vetus velut radix est, haec nova velut fructus ex radice; ex lege enim venitur ad Evangelium. Siquidem", + "candidate_score": 0.601213, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_72", + "bdc_text": "Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_12", + "psc_text": "quia idoneis testibus, utique a prophetis, scriptum est, atque signatum. Nova vero lex est Evangelium, quod dicitur Novum Testamentum, quod per ipsum Filium Dei Christum, et per suos apostolos dedit. 2. Illa lex vetus velut radix est, haec nova velut fructus ex radice; ex lege enim venitur ad Evangelium. Siquidem Christus, qui hic manifestatus est, ante in lege praedictus est. Imo ipse locutus est in prophetis, sicut scriptum est: Qui loquebar, ecce adsum: legem quidem praemittens, velut infantibus paedagogum, Evangelium vero perfectum vitae magisterium jam adultis omnibus praestans. 3. Ideo in illa operantibus bona terrae promittebantur, hic vero sub gratia ex fide viventibus regnum coeleste tribuitur. Evangelium autem dicitur bonum nuntium, et re vera bonum nuntium, ut qui susceperint filii Dei vocentur. Hi sunt autem libri Veteris Testamenti, quos ob amorem doctrinae et pietatis legendos recipiendosque Ecclesiarum principes tradiderunt. 4. Primum namque legis, id est, Moysi libri quinque sunt. Genesis,", + "candidate_score": 0.601073, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum", + "max_score": 0.691258, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_72_74", + "bdc_text": "Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter . Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide . Posteriores datae erant 25 .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1025", + "psc_text": "praestari: isti non resistendo interfecti sunt, ut potiorem esse docerent victoriam pro fide veritatis occidi. Quanquam et illic Prophetae noverant mori pro veritate, sicut ipse Dominus dicit, A sanguine Abel usque ad sanguinem Zachariae (Matth. XXIII, 35) : et hic posteaquam coepit impleri, quod sub figura Salomonis (qui latine interpretatur Pacificus) de Domino Christo (ipse est enim pax nostra (Ephes. II, 14) in Psalmo prophetatum est, Et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient illi (Psal. LXXI, 11) ; christiani quoque imperatores plenam gerentes fiduciam pietatis in Christo, de inimicis sacrilegis, qui spem suam in sacramentis idolorum daemonumque posuerant, gloriosissimam victoriam perceperunt; cum apertissimis notissimisque documentis, de quibus nonnulli jam scriptum memoriae commendarunt, illos fallerent vaticinia daemoniorum, hos firmarent praedicta sanctorum. CAPUT LXXVII. Si autem hoc mirum istis vanis videtur, quod aliud tunc Deus praecepit dispensatoribus Veteris Testamenti ubi Novi gratia velabatur, aliud praedicatoribus Novi Testamenti ubi Veteris obscuritas", + "candidate_score": 0.691258, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_71_73", + "bdc_text": "amicissime salutabis . Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter . Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1025", + "psc_text": "praestari: isti non resistendo interfecti sunt, ut potiorem esse docerent victoriam pro fide veritatis occidi. Quanquam et illic Prophetae noverant mori pro veritate, sicut ipse Dominus dicit, A sanguine Abel usque ad sanguinem Zachariae (Matth. XXIII, 35) : et hic posteaquam coepit impleri, quod sub figura Salomonis (qui latine interpretatur Pacificus) de Domino Christo (ipse est enim pax nostra (Ephes. II, 14) in Psalmo prophetatum est, Et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient illi (Psal. LXXI, 11) ; christiani quoque imperatores plenam gerentes fiduciam pietatis in Christo, de inimicis sacrilegis, qui spem suam in sacramentis idolorum daemonumque posuerant, gloriosissimam victoriam perceperunt; cum apertissimis notissimisque documentis, de quibus nonnulli jam scriptum memoriae commendarunt, illos fallerent vaticinia daemoniorum, hos firmarent praedicta sanctorum. CAPUT LXXVII. Si autem hoc mirum istis vanis videtur, quod aliud tunc Deus praecepit dispensatoribus Veteris Testamenti ubi Novi gratia velabatur, aliud praedicatoribus Novi Testamenti ubi Veteris obscuritas", + "candidate_score": 0.690324, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_73_75", + "bdc_text": "Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide . Posteriores datae erant 25 . augustiBrief Nr. 2550. .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1025", + "psc_text": "praestari: isti non resistendo interfecti sunt, ut potiorem esse docerent victoriam pro fide veritatis occidi. Quanquam et illic Prophetae noverant mori pro veritate, sicut ipse Dominus dicit, A sanguine Abel usque ad sanguinem Zachariae (Matth. XXIII, 35) : et hic posteaquam coepit impleri, quod sub figura Salomonis (qui latine interpretatur Pacificus) de Domino Christo (ipse est enim pax nostra (Ephes. II, 14) in Psalmo prophetatum est, Et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient illi (Psal. LXXI, 11) ; christiani quoque imperatores plenam gerentes fiduciam pietatis in Christo, de inimicis sacrilegis, qui spem suam in sacramentis idolorum daemonumque posuerant, gloriosissimam victoriam perceperunt; cum apertissimis notissimisque documentis, de quibus nonnulli jam scriptum memoriae commendarunt, illos fallerent vaticinia daemoniorum, hos firmarent praedicta sanctorum. CAPUT LXXVII. Si autem hoc mirum istis vanis videtur, quod aliud tunc Deus praecepit dispensatoribus Veteris Testamenti ubi Novi gratia velabatur, aliud praedicatoribus Novi Testamenti ubi Veteris obscuritas", + "candidate_score": 0.679559, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_73", + "bdc_text": "Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1025", + "psc_text": "praestari: isti non resistendo interfecti sunt, ut potiorem esse docerent victoriam pro fide veritatis occidi. Quanquam et illic Prophetae noverant mori pro veritate, sicut ipse Dominus dicit, A sanguine Abel usque ad sanguinem Zachariae (Matth. XXIII, 35) : et hic posteaquam coepit impleri, quod sub figura Salomonis (qui latine interpretatur Pacificus) de Domino Christo (ipse est enim pax nostra (Ephes. II, 14) in Psalmo prophetatum est, Et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient illi (Psal. LXXI, 11) ; christiani quoque imperatores plenam gerentes fiduciam pietatis in Christo, de inimicis sacrilegis, qui spem suam in sacramentis idolorum daemonumque posuerant, gloriosissimam victoriam perceperunt; cum apertissimis notissimisque documentis, de quibus nonnulli jam scriptum memoriae commendarunt, illos fallerent vaticinia daemoniorum, hos firmarent praedicta sanctorum. CAPUT LXXVII. Si autem hoc mirum istis vanis videtur, quod aliud tunc Deus praecepit dispensatoribus Veteris Testamenti ubi Novi gratia velabatur, aliud praedicatoribus Novi Testamenti ubi Veteris obscuritas", + "candidate_score": 0.678963, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_35_37", + "bdc_text": "Endtchrist sye , Zürich , Christoph Froschauer , 1546 ( am Schluss : Holzschnitt des Antichristen ; s. dazu HBBW XV 271f , Anm. 28 ) .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1251", + "psc_text": "saeculo, quoniam angusta et arcta via est quae ducit ad vitam (Matth. VII, 13); merces tamen certa servatur: nam ipse labor significatus est illis picridiis, quod aliquantum subamara sint. CAPUT XII. Pentecosten etiam, id est, a passione et resurrectione Domini quinquagesimum diem celebramus, quo nobis sanctum Spiritum paracletum, quem promiserat, misit (Act. II, 1-4): quod futurum etiam per Judaeorum Pascha significatum est, cum quinquagesimo die post celebrationem ovis occisae, Moyses digito Dei scriptam legem accepit in monte (Exod. XIX-XXXI). Legite Evangelium, et advertite ibi Spiritum sanctum appellatum digitum Dei (Luc. XI, 20). Ea quippe anniversarie in Ecclesia celebrantur, quae insigniter excellentia certis diebus facta sunt; ut eorum necessariam salubremque memoriam festivitas concelebrata custodiat. Si vultis ergo nosse quare celebramus Pascha: quia tunc pro nobis immolatus est Christus. Si vultis nosse quare non illud ritu Judaico celebremus: quia illa erat venturi veri praefiguratio, haec completi commemoratio; futurum autem et praeteritum nec", + "candidate_score": 0.658068, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_64_66", + "bdc_text": "Rotonda , Anticristo 19-33 . descriptum a symmistaRudolf Gwalther. , imo filio meoBullinger hatte den jungen Gwalther bei sich aufgenommen ; s. HBBW III 77 , Anm. 8. , quem aeducavi .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_548", + "psc_text": "quantus honor delatus sit doctrinae Moysi, in cujus cathedra etiam mali sedentes, bona docere cogebantur; et unde fieret proselytus filius gehennae, non scilicet a Pharisaeis verba legis audiendo, sed eorum facta sectando. Hoc ergo dici posset tunc proselyto circumciso, quod Paulus dicit: Circumcisio quidem prodest, si legem custodias (Rom. II, 25) . Quia vero ille in non custodienda lege Pharisaeos imitabatur, fiebat filius gehennae: propterea, quantum arbitror, duplo quam illi, quia hoc negligebat implere quod propria voluntate susceperat, non ex Judaeis natus, sed sponte Judaeus factus. CAPUT XXX. Quid autem dicere voluisti, sine respectu injuriose, quod Moyses helluonis in modum disceptator sedet, jubetque alia quidem abliguriri pro mundis, alia vero pro immundis ne contingi quidem? cum ad helluonem hoc magis pertineat, ut nulla discernat; aut si discernit, suaviora eligat. An hoc ideo dicis, ut imperitis continentia tua velut ab ineunte aetate miranda videatur, quasi nescientis, vel jam obliti, quanto jucundius", + "candidate_score": 0.653482, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_30_32", + "bdc_text": "Somnium fictum Die \"Warhaffte unnd gegründte meldung\" des Reutlinger Pfarrers Johannes Schradin ; s. Nr. 2527 , Anm. 34 . a te recepi et probatur mihi vehementer .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_480", + "psc_text": "bibendam cogi oportere. Quapropter sufficere arbitror huic operi, ut ea ipsa quae reprehendenda decerpsit de Scriptura legis Hebraeorum, ad Christum praedicandum pertinere, si recte intelligantur, ostendam: ex quo satis appareat multo magis caetera, vel statim pronuntiata, vel diligenter ac veraciter perscrutata, christianae fidei convenire; si ea quae deridenda atque damnanda objicit inimicus, eis ipsis convincatur christiana veritate damnandus. Quapropter, o plene omni fallacia, cum Dominus in Evangelio dixerit, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit (Joan. V, 46) ; nihil est quod te in ingenti aestu positum fingas, et cogi videaris in alterum e duobus, ut aut falsum pronunties capitulum hoc, aut mendacem Jesum. Sicut enim hoc capitulum verum est, ita et verax est Jesus. Rectius visum est, inquit, scriptoribus ascribere falsitatem, quam veritatis auctori mendacium. Itane tu Christum credis veritatis auctorem, quem praedicas carnis, et mortis, et vulnerum, et cicatricum simulatorem? Volo mihi ostendas, unde", + "candidate_score": 0.652948, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_34_36", + "bdc_text": "Kurtze klare bewysung in fünff Predigen begriffen , dass der Papst zu Rom der . . . Endtchrist sye , Zürich , Christoph Froschauer , 1546 ( am Schluss : Holzschnitt des Antichristen ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_202", + "psc_text": "mortale corpus habuisse non credunt? CAPUT V. Nos autem illis non tanquam ejus Christi qui fallax fuit, sed ejus qui omnino non fuit, fallacibus praedicatoribus non credimus. Habemus enim Christum verum atque veracem, praedictum a Prophetis, praedicatum ab Apostolis, praedicationis suae testimonia ex Lege et Prophetis adhibentibus, sicut innumerabilibus locis ostendunt. Quod Paulus brevissime verissimeque complexus est, dicens: Nunc autem sine Lege justitia Dei manifestata est, testificata per Legem et Prophetas (Rom. III, 21) . Quos Prophetas, nisi Israelitas, quorum esse apertissime dixit, et Testamenta, et Legis constitutionem, et promissiones (Id. IX, 4)? De quo promissiones, nisi de Christo? Quod breviter alio loco determinat, cum de Christo loquitur dicens: Quotquot enim sunt promissiones Dei, in illo etiam (II Cor. I, 20) . Dicit mihi Paulus, Israelitarum esse Legis constitutionem. Dicit etiam: Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti (Rom. X, 4) . Dicit etiam de Christo loquens, Quotquot enim", + "candidate_score": 0.650173, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_42_44", + "bdc_text": "Antichristum esse probatur ) wurde den Pfarrern der Landschaft Zürich gewidmet und ist auf den 12 . Dezember 1546 datiert .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1251", + "psc_text": "saeculo, quoniam angusta et arcta via est quae ducit ad vitam (Matth. VII, 13); merces tamen certa servatur: nam ipse labor significatus est illis picridiis, quod aliquantum subamara sint. CAPUT XII. Pentecosten etiam, id est, a passione et resurrectione Domini quinquagesimum diem celebramus, quo nobis sanctum Spiritum paracletum, quem promiserat, misit (Act. II, 1-4): quod futurum etiam per Judaeorum Pascha significatum est, cum quinquagesimo die post celebrationem ovis occisae, Moyses digito Dei scriptam legem accepit in monte (Exod. XIX-XXXI). Legite Evangelium, et advertite ibi Spiritum sanctum appellatum digitum Dei (Luc. XI, 20). Ea quippe anniversarie in Ecclesia celebrantur, quae insigniter excellentia certis diebus facta sunt; ut eorum necessariam salubremque memoriam festivitas concelebrata custodiat. Si vultis ergo nosse quare celebramus Pascha: quia tunc pro nobis immolatus est Christus. Si vultis nosse quare non illud ritu Judaico celebremus: quia illa erat venturi veri praefiguratio, haec completi commemoratio; futurum autem et praeteritum nec", + "candidate_score": 0.646233, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_42_44", + "bdc_text": "Antichristum esse probatur ) wurde den Pfarrern der Landschaft Zürich gewidmet und ist auf den 12 . Dezember 1546 datiert .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_119", + "psc_text": "carnes ad cibum datas, cum omnes natura mundae essent, quasdam tamen nonnulla significatione immundas illo tempore non ederunt, quo eas non edi praeceptum erat, ut talibus significationibus futura rerum manifestatio praefiguraretur: sed et azymum panem, et caetera hujusmodi, in quibus fuisse umbram futurorum dicit Apostolus (Hebr. X, 1), tam rei essent illius temporis et illius populi homines, si observare contemnerent, quando sic illa fieri, et ista quae nunc revelata sunt, tunc sic praenuntiari oportebat; quam nos desipientes essemus, si nunc jam manifestato Novo Testamento, illas praenuntiativas observationes, aliquid nobis prodesse putaremus. Sicut sacrilegi et impii, si eosdem Libros qui propter nos scripti sunt, ut ea quae jam nobis revelata et in manifestatione annuntiata sunt, tanto ante illis figuris praenuntiata cognoscentes, fideliter et firmiter teneremus, ideo putaremus abjiciendos, quia ea quae ibi scripta sunt, non jam observare corporaliter, sed intelligere et facere spiritualiter nos Dominus jubet. Scripta sunt enim propter nos,", + "candidate_score": 0.646019, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_43", + "bdc_text": "wurde den Pfarrern der Landschaft Zürich gewidmet und ist auf den 12 .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_984", + "psc_text": "infantes jussit occidi (Matth. II, 16)? At hoc factum ibi non vituperatur, sed tantum narratur. Sed ne hoc Manichaei vesana impudentia falsum esse contendant, quia et ipsam Christi nativitatem, qua Herodes perturbatus est, negant; ipsorum Judaeorum immanitatem et caecitatem legant, quemadmodum illic tantummodo narretur, non vituperetur, et tamen ab omnibus detestetur. CAPUT LXIII. Sed, inquiunt, iste Judas, qui cum sua nuru concubuit, inter duodecim Patriarchas computatur (Gen. XXXV, 22-26). Quid enim, et ille Judas, qui Dominum tradidit, nonne inter duodecim Apostolos numeratus est, et cum eis unus ex eis ad praedicandum Evangelium diabolus missus est (Matth. X, 2-5, et Joan. VI, 71, 72)? Sed adhuc respondent et dicunt: Ille post tale facinus laqueo suo peremptus et Apostolorum numero exemptus est (Matth. XXVII, 5); iste autem post hanc turpitudinem, inter fratres suos ab illo patre, cui tam magnum testimonium Deus perhibet, praecipue benedictus et super omnes laudatus est (Gen. XLIX, 8-12).", + "candidate_score": 0.644732, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27_29", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ; s. Nr. 2560 , 5 . illi non sint redditae .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_461", + "psc_text": "illi (Matth. III, 17, et Luc. IX, 35) . Necnon et illud mihi verisimile non videtur, Judaeos potuisse tacere, cum Christus diceret de se scripsisse Moysen, quin statim, utpote maligni et astuti, quaererent quidnam illud esset, quod de se a Moyse scriptum putaret. Sed et haec eorum omnifaria taciturnitas non minus Jesum nihil tale dixisse significat. CAPUT III. Quamvis ergo et haec non parva videantur ad confirmandam suspicionem falsi de capitulo isto, plus tamen illo teneor, quia omnem, ut dixi, Moyseos scripturam scrutatus, nullas ibi de Christo prophetias inveni. Nunc tamen te compertus melioris intelligentiae lectorem, consecuturum me aliquid credo, acturumque fateor gratias, si spem profectus ac doctrinae, quam mihi objurgationis tuae fiducia promittit, nulla frustreris invidia; sed doceas, si quid est quod me forte legentem praeterierit de Deo ac de Domino nostro memoratum in scriptura Moysi. Nec dixeris, quaeso, ut imperiti solent, hoc ipsum satis esse debere ad fidem,", + "candidate_score": 0.634903, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_461", + "psc_text": "illi (Matth. III, 17, et Luc. IX, 35) . Necnon et illud mihi verisimile non videtur, Judaeos potuisse tacere, cum Christus diceret de se scripsisse Moysen, quin statim, utpote maligni et astuti, quaererent quidnam illud esset, quod de se a Moyse scriptum putaret. Sed et haec eorum omnifaria taciturnitas non minus Jesum nihil tale dixisse significat. CAPUT III. Quamvis ergo et haec non parva videantur ad confirmandam suspicionem falsi de capitulo isto, plus tamen illo teneor, quia omnem, ut dixi, Moyseos scripturam scrutatus, nullas ibi de Christo prophetias inveni. Nunc tamen te compertus melioris intelligentiae lectorem, consecuturum me aliquid credo, acturumque fateor gratias, si spem profectus ac doctrinae, quam mihi objurgationis tuae fiducia promittit, nulla frustreris invidia; sed doceas, si quid est quod me forte legentem praeterierit de Deo ac de Domino nostro memoratum in scriptura Moysi. Nec dixeris, quaeso, ut imperiti solent, hoc ipsum satis esse debere ad fidem,", + "candidate_score": 0.630884, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_34", + "bdc_text": "Kurtze klare bewysung in fünff Predigen begriffen , dass der Papst zu Rom der . . .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_202", + "psc_text": "mortale corpus habuisse non credunt? CAPUT V. Nos autem illis non tanquam ejus Christi qui fallax fuit, sed ejus qui omnino non fuit, fallacibus praedicatoribus non credimus. Habemus enim Christum verum atque veracem, praedictum a Prophetis, praedicatum ab Apostolis, praedicationis suae testimonia ex Lege et Prophetis adhibentibus, sicut innumerabilibus locis ostendunt. Quod Paulus brevissime verissimeque complexus est, dicens: Nunc autem sine Lege justitia Dei manifestata est, testificata per Legem et Prophetas (Rom. III, 21) . Quos Prophetas, nisi Israelitas, quorum esse apertissime dixit, et Testamenta, et Legis constitutionem, et promissiones (Id. IX, 4)? De quo promissiones, nisi de Christo? Quod breviter alio loco determinat, cum de Christo loquitur dicens: Quotquot enim sunt promissiones Dei, in illo etiam (II Cor. I, 20) . Dicit mihi Paulus, Israelitarum esse Legis constitutionem. Dicit etiam: Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti (Rom. X, 4) . Dicit etiam de Christo loquens, Quotquot enim", + "candidate_score": 0.629448, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_65", + "bdc_text": "descriptum a symmistaRudolf Gwalther. , imo filio meoBullinger hatte den jungen Gwalther bei sich aufgenommen ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_31", + "psc_text": "Moysen adoptavit (Exod. II, 9, 10). Ipse autem Jacob, nepotes suos, filios Joseph adoptavit (Gen. XLVIII, 5). Ipsum vero adoptionis nomen plurimum valere in nostrae fidei sacramento, apostolica doctrina testatur. Unde apostolus Paulus cum de Judaeorum meritis loqueretur: Quorum est, inquit, adoptio, et gloria, et Testamenta, et Legislatio; quorum patres, et ex quibus Christus secundum carnem, qui est super omnia Deus benedictus in saecula (Rom. IX, 4, 5) . Item dicit: Et ipsi in nobismetipsis ingemiscimus, adoptionem exspectantes filiorum Dei, redemptionem corporis nostri (Id. VIII, 23) . Item alio loco: Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus (Galat. IV, 4, 5) . Haec igitur adoptio quanti sacramenti sit, his atque hujusmodi testimoniis satis apparet. Unicum enim Filium Deus habet, quem genuit de substantia sua, de quo dicitur: Cum in forma Dei", + "candidate_score": 0.62546, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_34", + "bdc_text": "Kurtze klare bewysung in fünff Predigen begriffen , dass der Papst zu Rom der . . .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_301", + "psc_text": "annuntiant pacem, qui annuntiant bona (Rom. X, 14, 15) ! Videtis certe quemadmodum praedicationem doctrinae apostolicae, propheticum testimonium comitetur. Ut enim non contemnerentur, neque fabulosa ducerentur quae Apostoli annuntiabant, demonstrabantur haec a Prophetis ante fuisse praedicta: quia etsi attestabantur miracula, non defuissent (sicut etiam nunc adhuc quidam mussitant) qui magicae potentiae cuncta illa tribuerent, nisi talis eorum cogitatio contestatione prophetica vinceretur. Magicis enim artibus longe antequam nascerentur, Prophetas sibi constituere a quibus praenuntiarentur, nemo utique diceret. Sed videlicet vetat nos Faustus de vero Christo Hebraeis Prophetis testibus credere, qui de falso Christo Persarum erroribus credidit. CAPUT XLVI. Verum disciplina catholica propterea simplici fide prius nutriri oportere docet mentem christianam, ut eam capacem faciat ad intelligenda superna et aeterna. Sic etenim et propheta dicit: Nisi credideritis, non intelligetis (Isai. VII, 9) . At ea ipsa est simplex fides, qua credimus, antequam cognoscamus supereminentem scientiam charitatis Christi, ut impleamur in omnem plenitudinem", + "candidate_score": 0.620594, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_114_116", + "bdc_text": "] Docto et pio viro d. Leonhardo Soerino Ulmae agenti , fratri longe charissimo . UlmÜber Ulm von späterer Hand : ad 3 .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_926", + "psc_text": "sancti per eamdem gratiam fratres sunt: sponsus autem caeterorum societati nullus illorum est. Proinde Christum, quamvis excellentissimae justitiae atque sapientiae, tamen hominem multo facilius et proclivius alienigenae crediderunt, non quidem falso, quod homo esset: sed quomodo etiam Deus esset ignoraverunt. Hinc et Jeremias: Et homo, inquit, est, et quis agnoscet eum (Jerem. XVII, 9) ? Et homo est; quia proditur quod frater est. Et quis agnoscet eum? quia occultatur quod sponsus est. Haec de patre Abraham adversum impudentissimam et imperitissimam et calumniosissimam Fausti vocem satis dicta sint. CAPUT XLI. Loth autem frater ejus justus et hospitalis in Sodimis, et ab omni Sodomitarum contaminatione purus atque integer, ex illo incendio quod erat similitudo futuri judicii, meruit salvus evadere; typum gestans corporis Christi, quod in omnibus sanctis et nunc inter iniquos atque impios gemit, quorum factis non consentit, et a quorum commixtione in saeculi fine liberabitur, illis damnatis supplicio ignis aeterni. Sicut", + "candidate_score": 0.620417, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_114", + "bdc_text": "] Docto et pio viro d. Leonhardo Soerino Ulmae agenti , fratri longe charissimo .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_926", + "psc_text": "sancti per eamdem gratiam fratres sunt: sponsus autem caeterorum societati nullus illorum est. Proinde Christum, quamvis excellentissimae justitiae atque sapientiae, tamen hominem multo facilius et proclivius alienigenae crediderunt, non quidem falso, quod homo esset: sed quomodo etiam Deus esset ignoraverunt. Hinc et Jeremias: Et homo, inquit, est, et quis agnoscet eum (Jerem. XVII, 9) ? Et homo est; quia proditur quod frater est. Et quis agnoscet eum? quia occultatur quod sponsus est. Haec de patre Abraham adversum impudentissimam et imperitissimam et calumniosissimam Fausti vocem satis dicta sint. CAPUT XLI. Loth autem frater ejus justus et hospitalis in Sodimis, et ab omni Sodomitarum contaminatione purus atque integer, ex illo incendio quod erat similitudo futuri judicii, meruit salvus evadere; typum gestans corporis Christi, quod in omnibus sanctis et nunc inter iniquos atque impios gemit, quorum factis non consentit, et a quorum commixtione in saeculi fine liberabitur, illis damnatis supplicio ignis aeterni. Sicut", + "candidate_score": 0.616496, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf033", + "work_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis", + "max_score": 0.69083, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_73_75", + "bdc_text": "Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide . Posteriores datae erant 25 . augustiBrief Nr. 2550. .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_844", + "psc_text": "in ipsa obedientia duris 198 et contrariis rebus, vel etiam quibuslibet irrogatis injuriis, tacita conscientia patientiam amplectatur: et sustinens, non lassescat vel discedat, dicente Scriptura: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit (Matth. XXIV) . Item, Confortetur cor tuum, et sustine Dominum (Psal. XXVI) . Et ostendens fidelem pro Domino universa etiam contraria sustinere debere, dicit ex persona etiam sufferentium: Propter te morte tota die afficimur: aestimati sumus ut oves occisionis (Psal. XLIII) . Et securi de spe retributionis divinae, subsequuntur gaudentes, et dicentes: Sed in his omnibus superamus, propter eum qui dilexit nos (Rom. VIII) . Et item alio loco Scriptura: Probasti nos, inquit, Deus; igne nos examinasti, sicut igne examinatur argentum; induxisti nos in laqueum; posuisti tribulationes in dorso nostro (Psal. LXV) . Et ut ostendat sub priore debere nos esse, subsequitur, dicens: Imposuisti homines super capita nostra. Sed et praeceptum Domini in adversis et in injuriis,", + "candidate_score": 0.69083, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_73", + "bdc_text": "Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_844", + "psc_text": "in ipsa obedientia duris 198 et contrariis rebus, vel etiam quibuslibet irrogatis injuriis, tacita conscientia patientiam amplectatur: et sustinens, non lassescat vel discedat, dicente Scriptura: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit (Matth. XXIV) . Item, Confortetur cor tuum, et sustine Dominum (Psal. XXVI) . Et ostendens fidelem pro Domino universa etiam contraria sustinere debere, dicit ex persona etiam sufferentium: Propter te morte tota die afficimur: aestimati sumus ut oves occisionis (Psal. XLIII) . Et securi de spe retributionis divinae, subsequuntur gaudentes, et dicentes: Sed in his omnibus superamus, propter eum qui dilexit nos (Rom. VIII) . Et item alio loco Scriptura: Probasti nos, inquit, Deus; igne nos examinasti, sicut igne examinatur argentum; induxisti nos in laqueum; posuisti tribulationes in dorso nostro (Psal. LXV) . Et ut ostendat sub priore debere nos esse, subsequitur, dicens: Imposuisti homines super capita nostra. Sed et praeceptum Domini in adversis et in injuriis,", + "candidate_score": 0.675009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_72_74", + "bdc_text": "Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter . Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide . Posteriores datae erant 25 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_844", + "psc_text": "in ipsa obedientia duris 198 et contrariis rebus, vel etiam quibuslibet irrogatis injuriis, tacita conscientia patientiam amplectatur: et sustinens, non lassescat vel discedat, dicente Scriptura: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit (Matth. XXIV) . Item, Confortetur cor tuum, et sustine Dominum (Psal. XXVI) . Et ostendens fidelem pro Domino universa etiam contraria sustinere debere, dicit ex persona etiam sufferentium: Propter te morte tota die afficimur: aestimati sumus ut oves occisionis (Psal. XLIII) . Et securi de spe retributionis divinae, subsequuntur gaudentes, et dicentes: Sed in his omnibus superamus, propter eum qui dilexit nos (Rom. VIII) . Et item alio loco Scriptura: Probasti nos, inquit, Deus; igne nos examinasti, sicut igne examinatur argentum; induxisti nos in laqueum; posuisti tribulationes in dorso nostro (Psal. LXV) . Et ut ostendat sub priore debere nos esse, subsequitur, dicens: Imposuisti homines super capita nostra. Sed et praeceptum Domini in adversis et in injuriis,", + "candidate_score": 0.671535, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_65_67", + "bdc_text": "descriptum a symmistaRudolf Gwalther. , imo filio meoBullinger hatte den jungen Gwalther bei sich aufgenommen ; s. HBBW III 77 , Anm. 8. , quem aeducavi . FrechtumDer Ulmer Pfarrer Martin Frecht , der damals vorübergehend in Dillingen und an anderen Orten der Diözese Augsburg tätig war ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2658", + "psc_text": "cum Polichronio doctrinae scientiis imbuti fuerunt Severus Trevirensis, Albinus Catalaunensis, Aventinus Trecensis episcopi, et S. Aemilianus: omnes vitae merito et sanctitate insignes. Idem de Britanniae monachis asserendum esse constat, tum ex vita S. Gildae abbatis Ruyensis (Saec. I Bened.), qui sub finem saeculi V abbati « Hilduto traditur imbuendus, qui suscipiens sanctum puerulum, sacris litteris coepit instruere illum; et videns eum formae specie fulgentem, ac liberalibus studiis instantissime intentum, benigno amore dilexit, etc. » Sub eodem magistro profecere etiam Samson et Paulus, quorum primus Dolensis, alter Oximensis fuit episcopus ex ejusdem Vitae n. 3. Et quidem de S. Samsone constat ex ejus Vita n. 7, ab auctore subaequali scripta, ubi de Hilduto sive Eltuto magistro sic disserit: « Ille vero Eltutus de totis Scripturis Veteris ac Novi Testamenti, et omnis philosophiae generis, geometriae scilicet ac rhetoricae grammaticae, et arithmeticae, et omnium artium philosophiae omnium Britannorum peritissimus erat. » Additque: «", + "candidate_score": 0.665413, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_65_67", + "bdc_text": "descriptum a symmistaRudolf Gwalther. , imo filio meoBullinger hatte den jungen Gwalther bei sich aufgenommen ; s. HBBW III 77 , Anm. 8. , quem aeducavi . FrechtumDer Ulmer Pfarrer Martin Frecht , der damals vorübergehend in Dillingen und an anderen Orten der Diözese Augsburg tätig war ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2676", + "psc_text": "Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi cultum adduxisset, proximas adhibuit curas ut publicas scholas constitueret, « in quibus, ut loquitur Mabillonius noster (Praef. ad saec. III Bened., n. 38), inculta et efferata gens paulatim duros mores deponeret, et mansuetioribus sanctioribusque exculta disciplinis, humanius saperet. Non ignorabat S. Bonifacius quantum id novitiae fidei interesset: eo curas suas direxit, et in Fritislariensi primum asceterio, postea in Fuldensi, tum Trajecti ad Rhenum, aliisque in locis publicas aperuit scholas. Atque ne id genus exercitii eo mortuo insuper haberetur, scripsit epistolam ad Fulradum, magnae tunc in regno Francorum auctoritatis, in haec verba: Deprecor celsitudinem regis nostri pro nomine Christi Filii Dei,", + "candidate_score": 0.665046, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_39_41", + "bdc_text": "Das Büchlein ist \"Allen christglöubigen und evangelischer warheit liebhabenden menschen\" gewidmet und trägt das Datum des 8 . August 1546 . Die lateinische Fassung ( Antichristus , id est homiliae quinque , quibus Romanum Pontificem . . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1236", + "psc_text": "quotidie psallit, ita et nos, sive eadem, sive alia. Lectio Apostoli memoriter recitanda. ] Quanti sit meriti huic Regulae statuto obtemperare, disces ex lib. III Revelat. S. Gertrudis, c. 82. Plane agenda matutina vel vespertina, etc.] Quid sit agenda docet Boherius his verbis: « Agenda nomen est substantivum; sic enim appellantur horae canonicae in quibusdam regionibus. » Et Menardus: « Agenda est officium alicujus horae, officium divinum, cursus divini officii, anniversaria celebritas, opus Dei, ut infra hoc capite: caeteris agendis; S. Gregorii Antiphonarius: In agenda mortuorum antiphona: Requiem aeternam; Anastasius Bibliothecarius in Leone secundo: Sed et ne Mauri episcopi anniversitas seu agenda celebraretur. » Non transeat aliquando, nisi in ultimo per ordinem oratio dominica omnibus audientibus dicatur, etc.] Plurima hic et notatu dignissima praescribit S. P. Benedictus. Primo, ut ad omnes canonicas horas sub finem officii dicatur oratio dominica, idque propter excellentiam haud dubium hujus orationis, quam tribus potissimum momentis", + "candidate_score": 0.662369, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_1_3", + "bdc_text": "D . Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 . Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3342", + "psc_text": "litteris G. Mosomensis et A. Marchianensis abbatum ad abbates S. Theoderici (Ms. Histor. S. Theod.) et S. Crispini Suessionensis, quibus eos suae provinciae visitatores constituunt, inter alia generalis capituli statuta, quorum eis maxime commendant observationem, istud est: « Ut nullus hospes detineatur ultra annum, nisi de abbatis et conventus ad quos missus fuerit, processerit voluntate, vel visitatoribus visum fuerit ex edire. » Si qua sane rationabiliter, et cum humilitate charitatis reprehendit aut ostendit. ] Idque verbo aut exemplo, sive de servitio Dei, sive de Regulae observationibus, sive de praeceptis Domini custodiendis. Ubi notat Boherius triplicem esse reprehensionem: imperiosam, quae fit imperio potestatis, quae solum majoribus conceditur; temerariam, quae malo fit animo, et socialem, quae minoribus conceditur, quae sine acerbitate, devoto et reverenti animo fieri debet, de qua hic S. Benedictus. Tractet prudenter abbas. ] « Apud se, et cum aliis qui hospitis conversationem noverunt et verba, » inquit Bernardus Cassinensis.", + "candidate_score": 0.660548, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_2_4", + "bdc_text": "Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 . Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2837", + "psc_text": "illud Regulae S. Pachomii (Art. 28): « Quod si voluerint (hospites) orationis tempore atque collectae venire ad conventum fratrum, et ejusdem fidei fuerint; janitor, vel minister xenodochii nuntiabit Patri monasterii, et sic deducentur ad orandum. » Et revera solebant olim hospites monachi una cum fratribus tam die quam nocte divinis interesse laudibus; unde et S. Hidulfus « ordinans interius claustri cuncta religiose, decrevit domum hospitum, ne fratres a supervenientibus molestarentur, ad portam monasterii aedificare; et juxta illam, capellam in qua hospites ad divina audienda convenirent, » ut scribit Richerus in ejus Vita, cap. 19 (Append. ad saec. III Ben.). Hinc S. Benedictus Anianensis, teste Ardone in ejus Vita, num. 52 (Saec. IV Ben.). Volebat ut nocte « ecclesiae ostiis patefactis hospitibus pateret ingressus: » hinc et in antiqua monasterii S. Galli delineatione contra basilicam describitur susceptio supervenientium fratrum, cum eorum dormitorio. Ita denique Ingelramnus abbas Centulensis (Saec. II Ben.), in", + "candidate_score": 0.66015, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_1_3", + "bdc_text": "D . Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 . Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2837", + "psc_text": "illud Regulae S. Pachomii (Art. 28): « Quod si voluerint (hospites) orationis tempore atque collectae venire ad conventum fratrum, et ejusdem fidei fuerint; janitor, vel minister xenodochii nuntiabit Patri monasterii, et sic deducentur ad orandum. » Et revera solebant olim hospites monachi una cum fratribus tam die quam nocte divinis interesse laudibus; unde et S. Hidulfus « ordinans interius claustri cuncta religiose, decrevit domum hospitum, ne fratres a supervenientibus molestarentur, ad portam monasterii aedificare; et juxta illam, capellam in qua hospites ad divina audienda convenirent, » ut scribit Richerus in ejus Vita, cap. 19 (Append. ad saec. III Ben.). Hinc S. Benedictus Anianensis, teste Ardone in ejus Vita, num. 52 (Saec. IV Ben.). Volebat ut nocte « ecclesiae ostiis patefactis hospitibus pateret ingressus: » hinc et in antiqua monasterii S. Galli delineatione contra basilicam describitur susceptio supervenientium fratrum, cum eorum dormitorio. Ita denique Ingelramnus abbas Centulensis (Saec. II Ben.), in", + "candidate_score": 0.65848, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_2_4", + "bdc_text": "Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 . Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3342", + "psc_text": "litteris G. Mosomensis et A. Marchianensis abbatum ad abbates S. Theoderici (Ms. Histor. S. Theod.) et S. Crispini Suessionensis, quibus eos suae provinciae visitatores constituunt, inter alia generalis capituli statuta, quorum eis maxime commendant observationem, istud est: « Ut nullus hospes detineatur ultra annum, nisi de abbatis et conventus ad quos missus fuerit, processerit voluntate, vel visitatoribus visum fuerit ex edire. » Si qua sane rationabiliter, et cum humilitate charitatis reprehendit aut ostendit. ] Idque verbo aut exemplo, sive de servitio Dei, sive de Regulae observationibus, sive de praeceptis Domini custodiendis. Ubi notat Boherius triplicem esse reprehensionem: imperiosam, quae fit imperio potestatis, quae solum majoribus conceditur; temerariam, quae malo fit animo, et socialem, quae minoribus conceditur, quae sine acerbitate, devoto et reverenti animo fieri debet, de qua hic S. Benedictus. Tractet prudenter abbas. ] « Apud se, et cum aliis qui hospitis conversationem noverunt et verba, » inquit Bernardus Cassinensis.", + "candidate_score": 0.657435, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_65_67", + "bdc_text": "descriptum a symmistaRudolf Gwalther. , imo filio meoBullinger hatte den jungen Gwalther bei sich aufgenommen ; s. HBBW III 77 , Anm. 8. , quem aeducavi . FrechtumDer Ulmer Pfarrer Martin Frecht , der damals vorübergehend in Dillingen und an anderen Orten der Diözese Augsburg tätig war ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2671", + "psc_text": ". . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres transmittere, » ex Vita S. Filiberti n. 20 (Ibid.). Denique SS. Botulfus et Adulfus in Gallia monachi « non solum doceri, sed ex gratia Dei inter perfectiores potestatem adepti sunt docendi, » ex Vita S. Botulli n. 2 (Saec. III Ben.). Quod hic de Galliae monasteriis asserimus, idem de Anglicanis multis potest exemplis confirmari, nimirum saeculo VII Theodorus ex monacho Cantuariensis episcopus, et Adrianus abbas (Saec. II Ben.) « quia litteris sacris simul et saecularibus abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant, ita ut metricae artis, astronomicae, et arithmeticae, ecclesiasticae disciplinam inter", + "candidate_score": 0.657232, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_64_66", + "bdc_text": "Rotonda , Anticristo 19-33 . descriptum a symmistaRudolf Gwalther. , imo filio meoBullinger hatte den jungen Gwalther bei sich aufgenommen ; s. HBBW III 77 , Anm. 8. , quem aeducavi .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2658", + "psc_text": "cum Polichronio doctrinae scientiis imbuti fuerunt Severus Trevirensis, Albinus Catalaunensis, Aventinus Trecensis episcopi, et S. Aemilianus: omnes vitae merito et sanctitate insignes. Idem de Britanniae monachis asserendum esse constat, tum ex vita S. Gildae abbatis Ruyensis (Saec. I Bened.), qui sub finem saeculi V abbati « Hilduto traditur imbuendus, qui suscipiens sanctum puerulum, sacris litteris coepit instruere illum; et videns eum formae specie fulgentem, ac liberalibus studiis instantissime intentum, benigno amore dilexit, etc. » Sub eodem magistro profecere etiam Samson et Paulus, quorum primus Dolensis, alter Oximensis fuit episcopus ex ejusdem Vitae n. 3. Et quidem de S. Samsone constat ex ejus Vita n. 7, ab auctore subaequali scripta, ubi de Hilduto sive Eltuto magistro sic disserit: « Ille vero Eltutus de totis Scripturis Veteris ac Novi Testamenti, et omnis philosophiae generis, geometriae scilicet ac rhetoricae grammaticae, et arithmeticae, et omnium artium philosophiae omnium Britannorum peritissimus erat. » Additque: «", + "candidate_score": 0.653998, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_2_4", + "bdc_text": "Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 . Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2228", + "psc_text": "sanctus Theodorus Siceota (In ejus Vita n. 63, Boll. 22 April.), quos ea de causa ad oppidum remittebat. Imo inter objecta Graecorum tempore Michaelis Cerularii Latinis improperarunt (Humberti lib. contr. Graec. calumanias) , quod sanctus Benedictus infirmis carnis esum concedit; et inter querelas quas Innocentii III tempore adversus Latinos renovarunt, quinquagesima tertia haec erat: Ipsorum monachi carne vescuntur. Quid quod monachis ad Ecclesiae dignitates assumptis, extra infirmitatis necessitatem, carnibus vesci prorsus illicitum erat? Cujus rei illustre habemus exemplum in persona Hincmari ex monacho Dionysiano archiepiscopi Rhemensis, quem ex morbo recens convalescentem Pardulus Laudunensis episcopus monet, « ne a lardo sive quadrupedibus abstineat, donec sanitas confirmetur, et sic ad siccos, et miseros, tardioresque monasticos cibos rediatur. » Quapropter haudquaquam mirum videri debet si sanctus Fructuosus monachum qui abstinentiam « violaverit, et contra sanctionem regulae usumque veternum, vesci carnibus praesumpserit, sex mensium spatio retrusioni et poenitentiae » subjacere decernat (Cap. 5). Quae", + "candidate_score": 0.653031, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_79_81", + "bdc_text": "Typis excusa vulgata sunt 26 . Richtig : am Abend des 28 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1330", + "psc_text": "his verbis (De cons., dist. 5 c. Convenit, opusc. 10, cap. 4): « Vesperum non eumdem psalmorum modum apud diversos ordines habet: nam apud clericos quidem quinque psalmos amplectitur; apud monachos autem quatuor solis expletur. Neutrum tamen ratione vacare dignoscitur, si dignae discussionis indagine perquiratur. Nam de quinque vesperae psalmis haec eadem non absurde redditur ratio quae et superius absoluta de matutinis habetur. Nam quia humani generis judex nocte venturus sit ipso docente cognoscimus, sed qua noctis hora, videlicet utrum media nocte, an galli cantu, an mane veniat, quia ipso perhibente sicut fur venturus est, ignoramus; recte ergo sicut in matutinae, ita et in vespertinae laudis officio sponsum suum sancta electorum ecclesia praestolatur, quae per numerum est quinque prudentum virginum congrue designata; cui nimirum cum quinque psalmos bonis operibus ornata conjubilat, accensis quasi totidem lampadibus in ejus occursum laetabunda festinat. Qui vero quatuor psalmos instituit, ad hoc nisi fallor spectasse", + "candidate_score": 0.65145, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_64_66", + "bdc_text": "Rotonda , Anticristo 19-33 . descriptum a symmistaRudolf Gwalther. , imo filio meoBullinger hatte den jungen Gwalther bei sich aufgenommen ; s. HBBW III 77 , Anm. 8. , quem aeducavi .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2670", + "psc_text": "gratia monachi destinarentur, sicuti discimus ex Vita S. Frodoberti abbatis Cellensis n. 6. Hoc saeculo vigebant in praecipuis, si non in omnibus Galliae monasteriis scientiae: in Longoretico Francardus, ejusdem loci postea abbas, « erat nutritor et doctor filiorum nobilium, » ex visione Baronti n. 11. In Pictaviensi S. Hilarii Aicadrus, postea abbas Gemmeticensis (Ibid.), Ansfrido monacho, sapientia famosissimo, puer ad erudiendum traditus, ex ejus Vita cap. 1 (Ibid.). In Solemniacensi, « susceptum B. Tillonem Elegius sancto Remaclo Solemniacensis monasterii sui abbati tradidit nutriendum atque litteris imbuendum . . . . qui sic tam saecularibus quam divinis institutionibus instruendum . . . . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres", + "candidate_score": 0.648983, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_2", + "bdc_text": "Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2837", + "psc_text": "illud Regulae S. Pachomii (Art. 28): « Quod si voluerint (hospites) orationis tempore atque collectae venire ad conventum fratrum, et ejusdem fidei fuerint; janitor, vel minister xenodochii nuntiabit Patri monasterii, et sic deducentur ad orandum. » Et revera solebant olim hospites monachi una cum fratribus tam die quam nocte divinis interesse laudibus; unde et S. Hidulfus « ordinans interius claustri cuncta religiose, decrevit domum hospitum, ne fratres a supervenientibus molestarentur, ad portam monasterii aedificare; et juxta illam, capellam in qua hospites ad divina audienda convenirent, » ut scribit Richerus in ejus Vita, cap. 19 (Append. ad saec. III Ben.). Hinc S. Benedictus Anianensis, teste Ardone in ejus Vita, num. 52 (Saec. IV Ben.). Volebat ut nocte « ecclesiae ostiis patefactis hospitibus pateret ingressus: » hinc et in antiqua monasterii S. Galli delineatione contra basilicam describitur susceptio supervenientium fratrum, cum eorum dormitorio. Ita denique Ingelramnus abbas Centulensis (Saec. II Ben.), in", + "candidate_score": 0.648627, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_65_67", + "bdc_text": "descriptum a symmistaRudolf Gwalther. , imo filio meoBullinger hatte den jungen Gwalther bei sich aufgenommen ; s. HBBW III 77 , Anm. 8. , quem aeducavi . FrechtumDer Ulmer Pfarrer Martin Frecht , der damals vorübergehend in Dillingen und an anderen Orten der Diözese Augsburg tätig war ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2670", + "psc_text": "gratia monachi destinarentur, sicuti discimus ex Vita S. Frodoberti abbatis Cellensis n. 6. Hoc saeculo vigebant in praecipuis, si non in omnibus Galliae monasteriis scientiae: in Longoretico Francardus, ejusdem loci postea abbas, « erat nutritor et doctor filiorum nobilium, » ex visione Baronti n. 11. In Pictaviensi S. Hilarii Aicadrus, postea abbas Gemmeticensis (Ibid.), Ansfrido monacho, sapientia famosissimo, puer ad erudiendum traditus, ex ejus Vita cap. 1 (Ibid.). In Solemniacensi, « susceptum B. Tillonem Elegius sancto Remaclo Solemniacensis monasterii sui abbati tradidit nutriendum atque litteris imbuendum . . . . qui sic tam saecularibus quam divinis institutionibus instruendum . . . . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres", + "candidate_score": 0.647513, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_1_3", + "bdc_text": "D . Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 . Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1849", + "psc_text": "de Vulturno habetur in Vita S. Thomae abbatis Farfensis (Saec. III Ben.); quod scilicet congruis temporibus ad Farfense monasterium veniebant, « et hebdomadas suas in coquinae officio sicut et alii fratres in ipso faciebant monasterio. » Porro nullum hoc capite discrimen ponere videtur S. Benedictus inter coquinae hebdomadarios et mensae ministros: utrosque tamen distinguit cap. 38, ubi, agens de hebdomadario lectore, ait: Postea autem cum coquinae hebdomadariis, et servitoribus reficiat. Quem in locum Boherius in primo comment.: « An enim isti servitores per septimanas serviant, an per dies non curo, quia nec in Regula hoc reperio, sibi tamen vicissim hujus servitutis officium impendent. » Ubi manifeste servitores ab hebdomadariis coquinae, qui per totam septimanam serviebant, distinguit. Apud Cluniacenses tamen, Divionenses S. Benigni, et Cistercienses, hebdomadarii coquinae utrumque munus obibant. De Cluniacensibus audiendus est Udalricus (Lib. II, c. 35): « Finita hora post quam fratres sunt refecturi, celeriter exeunt, ut fabas", + "candidate_score": 0.647341, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_2_4", + "bdc_text": "Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 . Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1849", + "psc_text": "de Vulturno habetur in Vita S. Thomae abbatis Farfensis (Saec. III Ben.); quod scilicet congruis temporibus ad Farfense monasterium veniebant, « et hebdomadas suas in coquinae officio sicut et alii fratres in ipso faciebant monasterio. » Porro nullum hoc capite discrimen ponere videtur S. Benedictus inter coquinae hebdomadarios et mensae ministros: utrosque tamen distinguit cap. 38, ubi, agens de hebdomadario lectore, ait: Postea autem cum coquinae hebdomadariis, et servitoribus reficiat. Quem in locum Boherius in primo comment.: « An enim isti servitores per septimanas serviant, an per dies non curo, quia nec in Regula hoc reperio, sibi tamen vicissim hujus servitutis officium impendent. » Ubi manifeste servitores ab hebdomadariis coquinae, qui per totam septimanam serviebant, distinguit. Apud Cluniacenses tamen, Divionenses S. Benigni, et Cistercienses, hebdomadarii coquinae utrumque munus obibant. De Cluniacensibus audiendus est Udalricus (Lib. II, c. 35): « Finita hora post quam fratres sunt refecturi, celeriter exeunt, ut fabas", + "candidate_score": 0.647158, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_30_32", + "bdc_text": "Somnium fictum Die \"Warhaffte unnd gegründte meldung\" des Reutlinger Pfarrers Johannes Schradin ; s. Nr. 2527 , Anm. 34 . a te recepi et probatur mihi vehementer .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1079", + "psc_text": "institutum antiquis monachis, ut vidimus hactenus, inviolabile 254 duplici ex causa commendat Joannes Cassianus: 1º ne purificationem nostram nocturnis orationibus acquisitam invidus hostis illusione somni contaminet; 2º ne somnus ille inertiam in monacho parturiat, ac per totum diem vigorem ejus obtundat, cordis pinguedinem exhauriat, et debilem reddat eum adversus insidias inimici. Adde quod ait Smaragdus: « Scriptum est in lectulo meo! Quaesivi quem diligit anima mea; quaesivi eum et non inveni eum: non enim in lectulo carnalium voluptatum dilectus Christus invenitur, sed in laboribus sanctis, excubiis sacris et orationibus invenitur crebris: non in somni torpore, sed in vigiliarum oratione, et orationis invenitur compunctione. » Et illud Petri Damiani (Opusc. 15 cap. 17): « Absit tunc nos sopori vel ignaviae cedere qua videlicet hora constat Redemptorem nostrum destructo mortis imperio surrexisse, ne si tunc dormiamus, quando oriente sole corporeo etiam interior noster homo lucem debet inocciduam exspectare, quod absit, irrisio nobis", + "candidate_score": 0.646509, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_2_4", + "bdc_text": "Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 . Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2675", + "psc_text": "in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a religiosissimo praefecto litteras didici. » Circa idem tempus Joannes Moschus presbyter et monachus in monasterio S. Theodosii abbatis et archimandritae, omnium quae Jerosolymis erant coenobiorum, varia peragravit loca, lustravitque monasteria; quo in itinere viros etiam doctissimos et philosophos disciplinae et studiorum gratia visitavit, uti ipse testatur in eo quod adornavit, Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi", + "candidate_score": 0.646489, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_0_2", + "bdc_text": "S. D . Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2837", + "psc_text": "illud Regulae S. Pachomii (Art. 28): « Quod si voluerint (hospites) orationis tempore atque collectae venire ad conventum fratrum, et ejusdem fidei fuerint; janitor, vel minister xenodochii nuntiabit Patri monasterii, et sic deducentur ad orandum. » Et revera solebant olim hospites monachi una cum fratribus tam die quam nocte divinis interesse laudibus; unde et S. Hidulfus « ordinans interius claustri cuncta religiose, decrevit domum hospitum, ne fratres a supervenientibus molestarentur, ad portam monasterii aedificare; et juxta illam, capellam in qua hospites ad divina audienda convenirent, » ut scribit Richerus in ejus Vita, cap. 19 (Append. ad saec. III Ben.). Hinc S. Benedictus Anianensis, teste Ardone in ejus Vita, num. 52 (Saec. IV Ben.). Volebat ut nocte « ecclesiae ostiis patefactis hospitibus pateret ingressus: » hinc et in antiqua monasterii S. Galli delineatione contra basilicam describitur susceptio supervenientium fratrum, cum eorum dormitorio. Ita denique Ingelramnus abbas Centulensis (Saec. II Ben.), in", + "candidate_score": 0.646473, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_0_2", + "bdc_text": "S. D . Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3342", + "psc_text": "litteris G. Mosomensis et A. Marchianensis abbatum ad abbates S. Theoderici (Ms. Histor. S. Theod.) et S. Crispini Suessionensis, quibus eos suae provinciae visitatores constituunt, inter alia generalis capituli statuta, quorum eis maxime commendant observationem, istud est: « Ut nullus hospes detineatur ultra annum, nisi de abbatis et conventus ad quos missus fuerit, processerit voluntate, vel visitatoribus visum fuerit ex edire. » Si qua sane rationabiliter, et cum humilitate charitatis reprehendit aut ostendit. ] Idque verbo aut exemplo, sive de servitio Dei, sive de Regulae observationibus, sive de praeceptis Domini custodiendis. Ubi notat Boherius triplicem esse reprehensionem: imperiosam, quae fit imperio potestatis, quae solum majoribus conceditur; temerariam, quae malo fit animo, et socialem, quae minoribus conceditur, quae sine acerbitate, devoto et reverenti animo fieri debet, de qua hic S. Benedictus. Tractet prudenter abbas. ] « Apud se, et cum aliis qui hospitis conversationem noverunt et verba, » inquit Bernardus Cassinensis.", + "candidate_score": 0.646011, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_2_4", + "bdc_text": "Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 . Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3121", + "psc_text": "tuum? et similia: vel forte injungens ei aliquod opus vilissimum, quod pro injuria videtur haberi, ut purgare aliquem locum sordidum, et caetera talia. » Vide Drogonis monachi Floriacensis probationem apud Aimoinum in lib. I de Mir. S. Bened. num. 13, et concil. Cloveshoviense, cap. 24, apud Spelmannum tom. I. Et sit in cella hospitum paucis diebus. ] Quid autem in ea facturus, quandiuve immoraturus arbitrarium censent Richardus de S. Angelo et Boherius. Sed rem tum ex antiquis Regularum conditoribus, tum ex Benedictinae commentatoribus discere licet: « Cum igitur, inquit Cassianus (Lib. IV, c. 7), quis susceptus, et hac perseverantia, quam diximus, comprobatus, ac depositis propriis vestimentis, habitu monasteriali fuerit accinctus, non statim congregationi fratrum commisceri permittitur, sed deputatur seniori, qui seorsum haud longe a vestibulo monasterii commanens habet curam peregrinorum et advenientium deputatam; eisque omnem diligentiam susceptionis et humanitatis impendit; cumque ibidem integro anno deserviens absque ulla querela suum circa", + "candidate_score": 0.645974, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_1_3", + "bdc_text": "D . Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 . Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3121", + "psc_text": "tuum? et similia: vel forte injungens ei aliquod opus vilissimum, quod pro injuria videtur haberi, ut purgare aliquem locum sordidum, et caetera talia. » Vide Drogonis monachi Floriacensis probationem apud Aimoinum in lib. I de Mir. S. Bened. num. 13, et concil. Cloveshoviense, cap. 24, apud Spelmannum tom. I. Et sit in cella hospitum paucis diebus. ] Quid autem in ea facturus, quandiuve immoraturus arbitrarium censent Richardus de S. Angelo et Boherius. Sed rem tum ex antiquis Regularum conditoribus, tum ex Benedictinae commentatoribus discere licet: « Cum igitur, inquit Cassianus (Lib. IV, c. 7), quis susceptus, et hac perseverantia, quam diximus, comprobatus, ac depositis propriis vestimentis, habitu monasteriali fuerit accinctus, non statim congregationi fratrum commisceri permittitur, sed deputatur seniori, qui seorsum haud longe a vestibulo monasterii commanens habet curam peregrinorum et advenientium deputatam; eisque omnem diligentiam susceptionis et humanitatis impendit; cumque ibidem integro anno deserviens absque ulla querela suum circa", + "candidate_score": 0.644009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_66_68", + "bdc_text": "s. HBBW III 77 , Anm. 8. , quem aeducavi . FrechtumDer Ulmer Pfarrer Martin Frecht , der damals vorübergehend in Dillingen und an anderen Orten der Diözese Augsburg tätig war ; s. Nr. 2527 , 104-106 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1162", + "psc_text": "minus tamen 273 idonee lectiones. » Antequam vero praedictum lectionarium Paulus concinnaret, auctorum eorum quorum homiliae recitabantur in divinis officiis, nomina haud praecinebantur, uti Carolus in praefata epistola est auctor. De passionibus SS. martyrum ne quidem mentionem facit S. Benedictus. Usus tamen in nonnullis Ecclesiis jam invaluerat ante ejus tempora eas in Ecclesia publice legendi; cujus rei praeclarum habemus S. Augustini testimonium in serm. 2 de S. Stephano, ubi sic loquitur (Serm. 315): « Cum aliorum martyrum vix gesta inveniamus, quae in solemnitatibus eorum recitare possimus, hujus passio in canonico libro est. » Et certe in concilio Carthaginensi III, sub finem saeculi IV celebrato, permissum fuerat legi passiones martyrum, cum anniversarii dies eorum celebrantur. In Regula etiam S. Caesarii ad virgines apud Boll. n. 69 (Jan. 12), decernitur, ut « quando festivitates martyrum celebrantur, prima missa de Evangeliis legatur, reliquae de Passionibus martyrum. » Idem habetur in Regula S. Aureliani", + "candidate_score": 0.643989, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_1_3", + "bdc_text": "D . Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 . Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2675", + "psc_text": "in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a religiosissimo praefecto litteras didici. » Circa idem tempus Joannes Moschus presbyter et monachus in monasterio S. Theodosii abbatis et archimandritae, omnium quae Jerosolymis erant coenobiorum, varia peragravit loca, lustravitque monasteria; quo in itinere viros etiam doctissimos et philosophos disciplinae et studiorum gratia visitavit, uti ipse testatur in eo quod adornavit, Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi", + "candidate_score": 0.643829, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_30", + "bdc_text": "Somnium fictum Die \"Warhaffte unnd gegründte meldung\" des Reutlinger Pfarrers Johannes Schradin ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_47", + "psc_text": "» De somno surgere. ] Somno hic torpor negligentiae designatur, ut exponit S. Gregorius papa L. V Mor., cap. 22 . Et apertis oculis ad Deificum lumen. ] Lumen Deificum est ipse Salvator Christus, qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum, quique de seipso dicit: Ego sum lux mundi. Lumen Deificum est ipsa sacra Scriptura, de qua Psaltes regius: Lucerna pedibus meis verbum tuum. Lumen Deificum est superiorum magistrorumque doctrina, nam qui docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti, et qui ad justitiam erudiunt multos quasi stellae in perpetuas aeternitates Danielis XII . Denique lumen Deificum est interna Spiritus sancti inspiratio. Apertis ergo oculis ad Deificum lumen, scilicet ad Christum, cujus exempla vitaque viam salutis demonstrant; ad sacram Scripturam, cujus veritas nos docet; ad superiorum monita, quorum nos exhortationes illuminant; ad ipsam S. Spiritus inspirationem, cujus internae illustrationes mentis nostrae tenebras fugant: apertis, inquam, oculis, id est relicta veteri conversatione,", + "candidate_score": 0.643624, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_2_4", + "bdc_text": "Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 . Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1740", + "psc_text": "terrenis quam de salute fratris. » Et Joannes Diaconus in lib. I de Vita sancti Gregorii papae, c. 10, ubi referens insignem in naufragum pauperem sancti Patris charitatem, haec habet (Saec. I Bened.): « Cui liberalissimus Pater, accersito vestiario, alia sex numismata dari praecipiens, cognovit in vestiario nihil numismatum unde posset consolari naufragum remansisse. » Idem videre est in Regula sancti Isidori c. 19. Praeter ferramentorum vestiumque custodes, alteri etiam committebatur cura conservandorum diplomatum, privilegiorum, chartarumque monasterii; qui omnia debito in ordine disposita, tutissimo in loco inclusa servabat; apud Floriacenses quidem in turricula, ex Tortarii lib. de Mirac. S. Benedicti, c. 27; in Croylandensi monasterio in chartaria arcu lapideo per totum contecta ex Ingulfi historia Croylandensi (Ad ann. 1091): quorum exemplaria pluribus in locis aliquando deponebant, ut videre est in Chronici Ramesiensis parte secunda, cap. 7. In typico seu Regula Irenes Augustae cap. 19, haec cura committitur vasorum sacrorum custodi.", + "candidate_score": 0.643552, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_2", + "bdc_text": "Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2675", + "psc_text": "in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a religiosissimo praefecto litteras didici. » Circa idem tempus Joannes Moschus presbyter et monachus in monasterio S. Theodosii abbatis et archimandritae, omnium quae Jerosolymis erant coenobiorum, varia peragravit loca, lustravitque monasteria; quo in itinere viros etiam doctissimos et philosophos disciplinae et studiorum gratia visitavit, uti ipse testatur in eo quod adornavit, Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi", + "candidate_score": 0.643227, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_2_4", + "bdc_text": "Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 . Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2083", + "psc_text": "nongentos a Kerone sancti Othmari discipulo facta, quae communionis vocabulum ita vertit Kemeinsamii, tum majoris explicationis gratia addit scilicet corporis et sanguinis Christi. Praetereo recentiores commentatores Antonium Perez et Joannem Craesbeeck, qui etiam ex hoc loco inferunt quotidianam apud veteres monachos eucharistiae perceptionem; et Nicolaum Bravum, Hugonem Menardum, Carolum Cointium, aliosque non paucos. Hisce omnibus auctoritatibus praeponderare non debet sententia Richardi de Sancto Angelo minus germana et nimis, ut ita loquar, contorta; qui et nostram absolute non negat, multo minus cardinalis 498 de Turrecremata auctoris recentioris; uti et dissertatoris quae nulla veterum auctoritate fulcitur. Sane communionis sanctae vocabulum apud aliquos auctores alium in sensum usurpari non credimus quam ad significandam communionem eucharisticam. Quod si alicubi in alio sensu communio reperitur, semper cum aliquo addito ponitur, verbi gratia, charitatis aut precum. Caeterum hanc nostram expositionem confirmat veterum monachorum praxis ante S. P. Benedictum, qui post communionem minimum panem cum vino percipere", + "candidate_score": 0.643142, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_2_4", + "bdc_text": "Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 . Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3347", + "psc_text": "de Fractura. Maxime quia tempore hospitalitatis potuit ejus vita dignosci. ] Ad probationem monachorum peregrinorum, aliud a tempore hospitalitatis spatium, quod Boherius vult esse annuale, non indicit S. P. Benedictus. Ex quo datur intelligi, statim ut stabilitatem in monasterio firmare rogaverint, congregationis corpori esse sociandos. Et certe Regula Magistri (Cap. 89) duorum duntaxat mensium inducias hujusmodi monachis jam conversis ad tractandum instituit, quibus expletis, stabilitatem firmare permittit. De Cisterciensibus haec reperio in libro Institutionum (Dist. 2, c. 3): « Monachus alterius ordinis professus secundum Regulam S. Benedicti in aliquo ordinis nostri monasterio receptus, si benedictus non est, in cella novitiorum sit per annum, et eodem ordine quo novitius benedicatur. Si autem benedictus fuerit, statim detur ei cuculla, et completis ad minus antea quatuor mensibus, postea ad nutum abbatis in capitulo petitionem faciat de professione facienda, et in ecclesia sicut novitius monachus professionem suam legens, super altare offerat, nihil amplius faciens.", + "candidate_score": 0.64285, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_1_3", + "bdc_text": "D . Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 . Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1740", + "psc_text": "terrenis quam de salute fratris. » Et Joannes Diaconus in lib. I de Vita sancti Gregorii papae, c. 10, ubi referens insignem in naufragum pauperem sancti Patris charitatem, haec habet (Saec. I Bened.): « Cui liberalissimus Pater, accersito vestiario, alia sex numismata dari praecipiens, cognovit in vestiario nihil numismatum unde posset consolari naufragum remansisse. » Idem videre est in Regula sancti Isidori c. 19. Praeter ferramentorum vestiumque custodes, alteri etiam committebatur cura conservandorum diplomatum, privilegiorum, chartarumque monasterii; qui omnia debito in ordine disposita, tutissimo in loco inclusa servabat; apud Floriacenses quidem in turricula, ex Tortarii lib. de Mirac. S. Benedicti, c. 27; in Croylandensi monasterio in chartaria arcu lapideo per totum contecta ex Ingulfi historia Croylandensi (Ad ann. 1091): quorum exemplaria pluribus in locis aliquando deponebant, ut videre est in Chronici Ramesiensis parte secunda, cap. 7. In typico seu Regula Irenes Augustae cap. 19, haec cura committitur vasorum sacrorum custodi.", + "candidate_score": 0.642276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_0_2", + "bdc_text": "S. D . Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2675", + "psc_text": "in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a religiosissimo praefecto litteras didici. » Circa idem tempus Joannes Moschus presbyter et monachus in monasterio S. Theodosii abbatis et archimandritae, omnium quae Jerosolymis erant coenobiorum, varia peragravit loca, lustravitque monasteria; quo in itinere viros etiam doctissimos et philosophos disciplinae et studiorum gratia visitavit, uti ipse testatur in eo quod adornavit, Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi", + "candidate_score": 0.641451, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_2", + "bdc_text": "Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3342", + "psc_text": "litteris G. Mosomensis et A. Marchianensis abbatum ad abbates S. Theoderici (Ms. Histor. S. Theod.) et S. Crispini Suessionensis, quibus eos suae provinciae visitatores constituunt, inter alia generalis capituli statuta, quorum eis maxime commendant observationem, istud est: « Ut nullus hospes detineatur ultra annum, nisi de abbatis et conventus ad quos missus fuerit, processerit voluntate, vel visitatoribus visum fuerit ex edire. » Si qua sane rationabiliter, et cum humilitate charitatis reprehendit aut ostendit. ] Idque verbo aut exemplo, sive de servitio Dei, sive de Regulae observationibus, sive de praeceptis Domini custodiendis. Ubi notat Boherius triplicem esse reprehensionem: imperiosam, quae fit imperio potestatis, quae solum majoribus conceditur; temerariam, quae malo fit animo, et socialem, quae minoribus conceditur, quae sine acerbitate, devoto et reverenti animo fieri debet, de qua hic S. Benedictus. Tractet prudenter abbas. ] « Apud se, et cum aliis qui hospitis conversationem noverunt et verba, » inquit Bernardus Cassinensis.", + "candidate_score": 0.641195, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_2_4", + "bdc_text": "Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 . Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2838", + "psc_text": "S. Benedictus Anianensis, teste Ardone in ejus Vita, num. 52 (Saec. IV Ben.). Volebat ut nocte « ecclesiae ostiis patefactis hospitibus pateret ingressus: » hinc et in antiqua monasterii S. Galli delineatione contra basilicam describitur susceptio supervenientium fratrum, cum eorum dormitorio. Ita denique Ingelramnus abbas Centulensis (Saec. II Ben.), in Corbeiensi monasterio hospes, interfuisse matutinis legitur in lib. I Mir. S. Adalardi, cap. 2, et Urbanus papa II ad Cavense coenobium accedens (Ms. Chron. Cavens. monast., apud Bolland., 4 Martii): « Aedes ingressus pontifex sacratissimae eucharistiae primum reddito cultu, ad specum se contulit . . . . et nocte ipsa cum eisdem fratribus matutinam laudem solemniter persolventibus devotus interfuit. » Haec obiter dicta sint, non quasi absolute velim hunc esse S. Benedicti sensum, sed ad demonstrandum antiquam consuetudinem, qua ipsi etiam hospites nocte divinis intererant officiis. Et postea sedeat cum eis prior, aut cui jusserit ipse. ] Quia prior, id", + "candidate_score": 0.640852, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_1_3", + "bdc_text": "D . Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 . Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2838", + "psc_text": "S. Benedictus Anianensis, teste Ardone in ejus Vita, num. 52 (Saec. IV Ben.). Volebat ut nocte « ecclesiae ostiis patefactis hospitibus pateret ingressus: » hinc et in antiqua monasterii S. Galli delineatione contra basilicam describitur susceptio supervenientium fratrum, cum eorum dormitorio. Ita denique Ingelramnus abbas Centulensis (Saec. II Ben.), in Corbeiensi monasterio hospes, interfuisse matutinis legitur in lib. I Mir. S. Adalardi, cap. 2, et Urbanus papa II ad Cavense coenobium accedens (Ms. Chron. Cavens. monast., apud Bolland., 4 Martii): « Aedes ingressus pontifex sacratissimae eucharistiae primum reddito cultu, ad specum se contulit . . . . et nocte ipsa cum eisdem fratribus matutinam laudem solemniter persolventibus devotus interfuit. » Haec obiter dicta sint, non quasi absolute velim hunc esse S. Benedicti sensum, sed ad demonstrandum antiquam consuetudinem, qua ipsi etiam hospites nocte divinis intererant officiis. Et postea sedeat cum eis prior, aut cui jusserit ipse. ] Quia prior, id", + "candidate_score": 0.640372, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_2", + "bdc_text": "Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3121", + "psc_text": "tuum? et similia: vel forte injungens ei aliquod opus vilissimum, quod pro injuria videtur haberi, ut purgare aliquem locum sordidum, et caetera talia. » Vide Drogonis monachi Floriacensis probationem apud Aimoinum in lib. I de Mir. S. Bened. num. 13, et concil. Cloveshoviense, cap. 24, apud Spelmannum tom. I. Et sit in cella hospitum paucis diebus. ] Quid autem in ea facturus, quandiuve immoraturus arbitrarium censent Richardus de S. Angelo et Boherius. Sed rem tum ex antiquis Regularum conditoribus, tum ex Benedictinae commentatoribus discere licet: « Cum igitur, inquit Cassianus (Lib. IV, c. 7), quis susceptus, et hac perseverantia, quam diximus, comprobatus, ac depositis propriis vestimentis, habitu monasteriali fuerit accinctus, non statim congregationi fratrum commisceri permittitur, sed deputatur seniori, qui seorsum haud longe a vestibulo monasterii commanens habet curam peregrinorum et advenientium deputatam; eisque omnem diligentiam susceptionis et humanitatis impendit; cumque ibidem integro anno deserviens absque ulla querela suum circa", + "candidate_score": 0.640028, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_2_4", + "bdc_text": "Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 . Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3249", + "psc_text": "S. Leufredi, n. 9, ibidem; SS. Harlindis et Reinulae, n. 11, ibid., et in Chronico Centul., l. IV, c. 14. Sed jam diu obsolevit ista consuetudo. Nam Benedictus, qui Anianensis postea abbas exstitit, ad S. Sequani monasterium accedens, ingrediendi licentia adepta, « mox capitis comam deposuit, et veri monachi habitum sumpsit. » Cluniacenses etiam novitiis tonsuram et habitum monasticum, una excepta cuculla, impertiebant, ut discimus ex Udalrico: idque postmodum communis usus obtinuit, unde Statuta Lanfranci decernunt (Cap. 18), ut « novitius, sive laicus, sive clericus tondeatur, et radatur more monachorum; dehinc vestibus saecularibus exuatur, et rebus monasterii regularibus, praeter cucullam, capitio assuto tunicae, induatur. » Apud Cistercienses etiam (Lib. Usuum, cap. 102) novitius iisdem pannis induebatur quibus alii professi, « excepto habitu monachali, pro quo cappam, et mantellum, vel pelles » habebat; quamvis in ipso nascentis ordinis exordio saeculares vestes ad professionem usque reservaret, ut probat S. Bernardi epistola 1", + "candidate_score": 0.640027, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_2", + "bdc_text": "Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2228", + "psc_text": "sanctus Theodorus Siceota (In ejus Vita n. 63, Boll. 22 April.), quos ea de causa ad oppidum remittebat. Imo inter objecta Graecorum tempore Michaelis Cerularii Latinis improperarunt (Humberti lib. contr. Graec. calumanias) , quod sanctus Benedictus infirmis carnis esum concedit; et inter querelas quas Innocentii III tempore adversus Latinos renovarunt, quinquagesima tertia haec erat: Ipsorum monachi carne vescuntur. Quid quod monachis ad Ecclesiae dignitates assumptis, extra infirmitatis necessitatem, carnibus vesci prorsus illicitum erat? Cujus rei illustre habemus exemplum in persona Hincmari ex monacho Dionysiano archiepiscopi Rhemensis, quem ex morbo recens convalescentem Pardulus Laudunensis episcopus monet, « ne a lardo sive quadrupedibus abstineat, donec sanitas confirmetur, et sic ad siccos, et miseros, tardioresque monasticos cibos rediatur. » Quapropter haudquaquam mirum videri debet si sanctus Fructuosus monachum qui abstinentiam « violaverit, et contra sanctionem regulae usumque veternum, vesci carnibus praesumpserit, sex mensium spatio retrusioni et poenitentiae » subjacere decernat (Cap. 5). Quae", + "candidate_score": 0.639109, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_1_3", + "bdc_text": "D . Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 . Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2083", + "psc_text": "nongentos a Kerone sancti Othmari discipulo facta, quae communionis vocabulum ita vertit Kemeinsamii, tum majoris explicationis gratia addit scilicet corporis et sanguinis Christi. Praetereo recentiores commentatores Antonium Perez et Joannem Craesbeeck, qui etiam ex hoc loco inferunt quotidianam apud veteres monachos eucharistiae perceptionem; et Nicolaum Bravum, Hugonem Menardum, Carolum Cointium, aliosque non paucos. Hisce omnibus auctoritatibus praeponderare non debet sententia Richardi de Sancto Angelo minus germana et nimis, ut ita loquar, contorta; qui et nostram absolute non negat, multo minus cardinalis 498 de Turrecremata auctoris recentioris; uti et dissertatoris quae nulla veterum auctoritate fulcitur. Sane communionis sanctae vocabulum apud aliquos auctores alium in sensum usurpari non credimus quam ad significandam communionem eucharisticam. Quod si alicubi in alio sensu communio reperitur, semper cum aliquo addito ponitur, verbi gratia, charitatis aut precum. Caeterum hanc nostram expositionem confirmat veterum monachorum praxis ante S. P. Benedictum, qui post communionem minimum panem cum vino percipere", + "candidate_score": 0.638697, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_1_3", + "bdc_text": "D . Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 . Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2203", + "psc_text": "21 (Saec. II Ben.), in quo praepositus monasterii triginta fratribus vineae custodibus anatem divisisse legitur; in Vita S. Judoci (Saec. II Ben.), qui, ut scribit anonymus in ejus Vita num. 10, gallinas SIBI nutrire consueverat; in Vita S. Cuthberti (Saec. II Ben.) auctore Beda cap. 36, qui aliquando hospitibus monachis aucam exhibuisse dicitur; apud Arnulfum S. Emerammi Ratisponensis monachum de primis Ratisponensibus scribentem, quod communiter pauperem annonam habebant, volatilia manducabant (Lib. II Dialog) . Et hanc fuisse non singularem quorumdam monasteriorum 526 praxim, sed communem omnium fere consuetudinem, probant ex Regula Magistri, quae non diu post S. Mauri obitum scripta fuit, hoc est saeculo VII, et magna ex parte constat ex Benedictina; nam loquens de gyrovagis monachis, et rationem reddens quare omni vitae suae tempore ternis quaternisve diebus per diversorum cellas et monasteria hospitantur, dicit (Cap. 1) quod « pro hospitum adventu a diversis volunt quotidie noviter suscipi; et pro", + "candidate_score": 0.638656, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_2", + "bdc_text": "Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2083", + "psc_text": "nongentos a Kerone sancti Othmari discipulo facta, quae communionis vocabulum ita vertit Kemeinsamii, tum majoris explicationis gratia addit scilicet corporis et sanguinis Christi. Praetereo recentiores commentatores Antonium Perez et Joannem Craesbeeck, qui etiam ex hoc loco inferunt quotidianam apud veteres monachos eucharistiae perceptionem; et Nicolaum Bravum, Hugonem Menardum, Carolum Cointium, aliosque non paucos. Hisce omnibus auctoritatibus praeponderare non debet sententia Richardi de Sancto Angelo minus germana et nimis, ut ita loquar, contorta; qui et nostram absolute non negat, multo minus cardinalis 498 de Turrecremata auctoris recentioris; uti et dissertatoris quae nulla veterum auctoritate fulcitur. Sane communionis sanctae vocabulum apud aliquos auctores alium in sensum usurpari non credimus quam ad significandam communionem eucharisticam. Quod si alicubi in alio sensu communio reperitur, semper cum aliquo addito ponitur, verbi gratia, charitatis aut precum. Caeterum hanc nostram expositionem confirmat veterum monachorum praxis ante S. P. Benedictum, qui post communionem minimum panem cum vino percipere", + "candidate_score": 0.638642, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_0_2", + "bdc_text": "S. D . Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3121", + "psc_text": "tuum? et similia: vel forte injungens ei aliquod opus vilissimum, quod pro injuria videtur haberi, ut purgare aliquem locum sordidum, et caetera talia. » Vide Drogonis monachi Floriacensis probationem apud Aimoinum in lib. I de Mir. S. Bened. num. 13, et concil. Cloveshoviense, cap. 24, apud Spelmannum tom. I. Et sit in cella hospitum paucis diebus. ] Quid autem in ea facturus, quandiuve immoraturus arbitrarium censent Richardus de S. Angelo et Boherius. Sed rem tum ex antiquis Regularum conditoribus, tum ex Benedictinae commentatoribus discere licet: « Cum igitur, inquit Cassianus (Lib. IV, c. 7), quis susceptus, et hac perseverantia, quam diximus, comprobatus, ac depositis propriis vestimentis, habitu monasteriali fuerit accinctus, non statim congregationi fratrum commisceri permittitur, sed deputatur seniori, qui seorsum haud longe a vestibulo monasterii commanens habet curam peregrinorum et advenientium deputatam; eisque omnem diligentiam susceptionis et humanitatis impendit; cumque ibidem integro anno deserviens absque ulla querela suum circa", + "candidate_score": 0.638201, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_30", + "bdc_text": "Somnium fictum Die \"Warhaffte unnd gegründte meldung\" des Reutlinger Pfarrers Johannes Schradin ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_46", + "psc_text": "Benedictus, 13 qui non simpliciter dicit ut surgamus, sed ut exsurgamus, id est sine mora surgamus, ut exponit Hildemarus, sive, ut aiunt Bernardus Cassinensis et Petrus Boherius, surgamus cum effectu. Excitante nos Scriptura ac dicente: « Hora est jam nunc de somno surgere. » Jam nunc, id est eo ipso quo loquor tempore, sine ulla prorsus dilatione: quia, ut dicit apud Cassianum abbas Germanus Collat. 17, cap. 5 , « ad profectum spiritualium rerum, virtutemque tendentibus periculosa ac noxia est et parva dilatio; » et, ut ait S. Ambrosius In c. I Luc., « nescit tarda molimina Spiritus sancti gratia. » De somno surgere. ] Somno hic torpor negligentiae designatur, ut exponit S. Gregorius papa L. V Mor., cap. 22 . Et apertis oculis ad Deificum lumen. ] Lumen Deificum est ipse Salvator Christus, qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum, quique de seipso dicit: Ego sum lux mundi.", + "candidate_score": 0.637874, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_1_3", + "bdc_text": "D . Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 . Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3461", + "psc_text": "verbo dominus factum sit per syncopen domnus. Qua voce sanctos viros, episcopos, reges, aliasque honorabiles nobilesque personas appellarunt: unde in antiquis litaniis summus pontifex domnus apostolicus appellatur. Ita apud Severum Sulpicium, epist. 2, Domnum Martinum obiisse nuntiant; Vita B. Alcuini, num. 22, saec. IV Bened., Vade ad sepulcrum domni Martini; S. Gregorius, lib. I Regist., cap. 6, Domnum Alexandrum, domnum Theodorum, filium meum Marinum, domnam Eusiciam, domnam Eudochiam, domnam Dominicam mea peto vice salutari; Statuta S. Adalardi, Missa domnae Balthildae; Aimonius, lib. IV de Gestis Francorum, c. 68, Domnus Carolus rex habuit conventum generalem in Wormatia civitate. Hinc tritus ille versiculus: Coelestem Dominum, mortalem dicito domnum. Sed quod soli tunc abbati competebat domni nomen, nunc omnibus fere monachis promiscue tribuitur; id quod jam tempore Smaragdi abbatis usu receptum fuisse constat ex ejusdem loco supra citato, et apud Cluniacenses ex Udalrico etiam laudato. Etsi credamus non defuisse etiam olim qui utrumque", + "candidate_score": 0.637741, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_2", + "bdc_text": "Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1740", + "psc_text": "terrenis quam de salute fratris. » Et Joannes Diaconus in lib. I de Vita sancti Gregorii papae, c. 10, ubi referens insignem in naufragum pauperem sancti Patris charitatem, haec habet (Saec. I Bened.): « Cui liberalissimus Pater, accersito vestiario, alia sex numismata dari praecipiens, cognovit in vestiario nihil numismatum unde posset consolari naufragum remansisse. » Idem videre est in Regula sancti Isidori c. 19. Praeter ferramentorum vestiumque custodes, alteri etiam committebatur cura conservandorum diplomatum, privilegiorum, chartarumque monasterii; qui omnia debito in ordine disposita, tutissimo in loco inclusa servabat; apud Floriacenses quidem in turricula, ex Tortarii lib. de Mirac. S. Benedicti, c. 27; in Croylandensi monasterio in chartaria arcu lapideo per totum contecta ex Ingulfi historia Croylandensi (Ad ann. 1091): quorum exemplaria pluribus in locis aliquando deponebant, ut videre est in Chronici Ramesiensis parte secunda, cap. 7. In typico seu Regula Irenes Augustae cap. 19, haec cura committitur vasorum sacrorum custodi.", + "candidate_score": 0.635949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_0_2", + "bdc_text": "S. D . Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3461", + "psc_text": "verbo dominus factum sit per syncopen domnus. Qua voce sanctos viros, episcopos, reges, aliasque honorabiles nobilesque personas appellarunt: unde in antiquis litaniis summus pontifex domnus apostolicus appellatur. Ita apud Severum Sulpicium, epist. 2, Domnum Martinum obiisse nuntiant; Vita B. Alcuini, num. 22, saec. IV Bened., Vade ad sepulcrum domni Martini; S. Gregorius, lib. I Regist., cap. 6, Domnum Alexandrum, domnum Theodorum, filium meum Marinum, domnam Eusiciam, domnam Eudochiam, domnam Dominicam mea peto vice salutari; Statuta S. Adalardi, Missa domnae Balthildae; Aimonius, lib. IV de Gestis Francorum, c. 68, Domnus Carolus rex habuit conventum generalem in Wormatia civitate. Hinc tritus ille versiculus: Coelestem Dominum, mortalem dicito domnum. Sed quod soli tunc abbati competebat domni nomen, nunc omnibus fere monachis promiscue tribuitur; id quod jam tempore Smaragdi abbatis usu receptum fuisse constat ex ejusdem loco supra citato, et apud Cluniacenses ex Udalrico etiam laudato. Etsi credamus non defuisse etiam olim qui utrumque", + "candidate_score": 0.635642, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_30", + "bdc_text": "Somnium fictum Die \"Warhaffte unnd gegründte meldung\" des Reutlinger Pfarrers Johannes Schradin ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1286", + "psc_text": "reficientes, et septem gratiae Spiritus sancti significare videntur. » Vide Menardum ad hunc locum, et Joannem Bona de Divina Psalmod. cap. 2, § 5. Quia de his horis diurnis dixit: Septies in die laudem dixi tibi. ] Quem Prophetae versiculum de die artificiali late sumpto, prout aurora et crepusculo circumscribitur, S. Pater intelligit; hunc de die naturali, qui lucem et tenebras simul involvit, exponunt S. Basilius serm. 1 de Institutione monach., Cassianus et alii. Nam de nocturnis vigiliis idem ipse Propheta ait: Media nocte surgebam ad confitendum tibi. ] Nocturnas vigilias auctoritate divina confirmat, Prophetae adducens exemplum, qui media nocte surgebat ad confitendum Deo: quod tamen S. Pater non sic proponit quasi nos vellet media nocte surgere, quibus modice amplius de media nocte permittit; sed tantum ut ostenderet monachos nocte surgere debere, ut exponunt Hildemarus et Bernardus Cassinensis. Vid. l. I de Antiq. monach. Ritibus, cap. 1. Ergo his temporibus", + "candidate_score": 0.635544, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_2", + "bdc_text": "Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3461", + "psc_text": "verbo dominus factum sit per syncopen domnus. Qua voce sanctos viros, episcopos, reges, aliasque honorabiles nobilesque personas appellarunt: unde in antiquis litaniis summus pontifex domnus apostolicus appellatur. Ita apud Severum Sulpicium, epist. 2, Domnum Martinum obiisse nuntiant; Vita B. Alcuini, num. 22, saec. IV Bened., Vade ad sepulcrum domni Martini; S. Gregorius, lib. I Regist., cap. 6, Domnum Alexandrum, domnum Theodorum, filium meum Marinum, domnam Eusiciam, domnam Eudochiam, domnam Dominicam mea peto vice salutari; Statuta S. Adalardi, Missa domnae Balthildae; Aimonius, lib. IV de Gestis Francorum, c. 68, Domnus Carolus rex habuit conventum generalem in Wormatia civitate. Hinc tritus ille versiculus: Coelestem Dominum, mortalem dicito domnum. Sed quod soli tunc abbati competebat domni nomen, nunc omnibus fere monachis promiscue tribuitur; id quod jam tempore Smaragdi abbatis usu receptum fuisse constat ex ejusdem loco supra citato, et apud Cluniacenses ex Udalrico etiam laudato. Etsi credamus non defuisse etiam olim qui utrumque", + "candidate_score": 0.634391, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_0_2", + "bdc_text": "S. D . Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2838", + "psc_text": "S. Benedictus Anianensis, teste Ardone in ejus Vita, num. 52 (Saec. IV Ben.). Volebat ut nocte « ecclesiae ostiis patefactis hospitibus pateret ingressus: » hinc et in antiqua monasterii S. Galli delineatione contra basilicam describitur susceptio supervenientium fratrum, cum eorum dormitorio. Ita denique Ingelramnus abbas Centulensis (Saec. II Ben.), in Corbeiensi monasterio hospes, interfuisse matutinis legitur in lib. I Mir. S. Adalardi, cap. 2, et Urbanus papa II ad Cavense coenobium accedens (Ms. Chron. Cavens. monast., apud Bolland., 4 Martii): « Aedes ingressus pontifex sacratissimae eucharistiae primum reddito cultu, ad specum se contulit . . . . et nocte ipsa cum eisdem fratribus matutinam laudem solemniter persolventibus devotus interfuit. » Haec obiter dicta sint, non quasi absolute velim hunc esse S. Benedicti sensum, sed ad demonstrandum antiquam consuetudinem, qua ipsi etiam hospites nocte divinis intererant officiis. Et postea sedeat cum eis prior, aut cui jusserit ipse. ] Quia prior, id", + "candidate_score": 0.633475, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_108_110", + "bdc_text": "4 . septembris , Tiguri , 1546 . Bullingerus tuusDarunter Serins Empfangsvermerk :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2367", + "psc_text": "refert Hildemarus, existimaverunt hunc a S. P. Benedicto locum scriptum esse pro non laborantibus in agris, qui ab idibus Septembris inchoare debent jejunia; caput vero 48 pro laborantibus in agris, quibus sanctus Pater permisit usque ad calendas Octobris perinde ac tota aestate reficere ad sextam. Ita inter alios Smaragdus: « Quaestio, inquit, oritur quomodo hic ab idibus Septembris jejunandum quotidie dicat, cum in capitulo 48 dicturus sit: a Pascha usque ad calendas Octobris post sextam surgentes a mensa pausent. Quae ita solvitur: Si habuerint opera in agris, vel vindemiant in vineis, ubi per se occupentur, usque ad calendas Octobris ad sextam reficiant. Sin autem non habuerint, ab idibus Septembris generale jejunium inchoatur. » Alii censuerunt illis decem et octo diebus qui ab idibus Septembris ad calendas Octobris intercipiuntur, eodem se modo gerendum esse ac feria quarta et sexta tota aestate, hoc est ut post sextam dormiant; deinde missam sic decantent,", + "candidate_score": 0.632997, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_0_2", + "bdc_text": "S. D . Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2228", + "psc_text": "sanctus Theodorus Siceota (In ejus Vita n. 63, Boll. 22 April.), quos ea de causa ad oppidum remittebat. Imo inter objecta Graecorum tempore Michaelis Cerularii Latinis improperarunt (Humberti lib. contr. Graec. calumanias) , quod sanctus Benedictus infirmis carnis esum concedit; et inter querelas quas Innocentii III tempore adversus Latinos renovarunt, quinquagesima tertia haec erat: Ipsorum monachi carne vescuntur. Quid quod monachis ad Ecclesiae dignitates assumptis, extra infirmitatis necessitatem, carnibus vesci prorsus illicitum erat? Cujus rei illustre habemus exemplum in persona Hincmari ex monacho Dionysiano archiepiscopi Rhemensis, quem ex morbo recens convalescentem Pardulus Laudunensis episcopus monet, « ne a lardo sive quadrupedibus abstineat, donec sanitas confirmetur, et sic ad siccos, et miseros, tardioresque monasticos cibos rediatur. » Quapropter haudquaquam mirum videri debet si sanctus Fructuosus monachum qui abstinentiam « violaverit, et contra sanctionem regulae usumque veternum, vesci carnibus praesumpserit, sex mensium spatio retrusioni et poenitentiae » subjacere decernat (Cap. 5). Quae", + "candidate_score": 0.632237, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_0_2", + "bdc_text": "S. D . Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1740", + "psc_text": "terrenis quam de salute fratris. » Et Joannes Diaconus in lib. I de Vita sancti Gregorii papae, c. 10, ubi referens insignem in naufragum pauperem sancti Patris charitatem, haec habet (Saec. I Bened.): « Cui liberalissimus Pater, accersito vestiario, alia sex numismata dari praecipiens, cognovit in vestiario nihil numismatum unde posset consolari naufragum remansisse. » Idem videre est in Regula sancti Isidori c. 19. Praeter ferramentorum vestiumque custodes, alteri etiam committebatur cura conservandorum diplomatum, privilegiorum, chartarumque monasterii; qui omnia debito in ordine disposita, tutissimo in loco inclusa servabat; apud Floriacenses quidem in turricula, ex Tortarii lib. de Mirac. S. Benedicti, c. 27; in Croylandensi monasterio in chartaria arcu lapideo per totum contecta ex Ingulfi historia Croylandensi (Ad ann. 1091): quorum exemplaria pluribus in locis aliquando deponebant, ut videre est in Chronici Ramesiensis parte secunda, cap. 7. In typico seu Regula Irenes Augustae cap. 19, haec cura committitur vasorum sacrorum custodi.", + "candidate_score": 0.631953, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_0_2", + "bdc_text": "S. D . Commodum nactus nuncium Heinrich Thomann ( 1520-1592 ) , der später angesehene Diplomat , der seit 1542 die Zunft zur Wang im Zürcher Großrat vertrat. 1546 Spitalmeister. 1557 Bauherr. 1560 bis 1566 Vogt von Kyburg. Ab 1567 Statthalter und ab 1568 Seckelmeister von Zürich. Zunftmeister von 1557-1559 und 1566-1573 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3581", + "psc_text": "25 Januar.). In Tegernsensi S. Quirini Fromundus janitor unus ex praecipuis coenobii sui monachis fuisse colligitur ex epistola quam scripsit ad Theodulum episcopum (Anal. tom. IV), qua se excusat quod ratione sui officii ad synodum proficisci haud potuerit. Idem dicendum de Ingelbaudo Vindocinensi portario (Miscel. Bal. tom. II), qui cum Frotmundo priore pro causis sui monasterii ad urbanum papam II missus fuit. Sed his missis ad Regulae textum veniamus. Ad portam monasterii. ] Ex primo hujus capitis vocabulo Haeftenus (Lib. III, tract. 7, disq. 5) colligit ex mente S. legislatoris non plures in monasterio, sed unicam duntaxat januam esse constituendam; id quod etiam statuit Justinianus imperator in novella 133: « Et primum quidem ne monasterium multos habeat aditus, sed unum tantum, aut duos forte. » Ponatur senex sapiens. ] « Notandum, inquit Smaragdus, quia non dixit: Ad portam ponatur senex aetate; sed ait: Ponatur senex moribus sapiens: ubi datur intelligi", + "candidate_score": 0.630523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_29_31", + "bdc_text": "illi non sint redditae . Somnium fictum Die \"Warhaffte unnd gegründte meldung\" des Reutlinger Pfarrers Johannes Schradin ; s. Nr. 2527 , Anm. 34 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_46", + "psc_text": "Benedictus, 13 qui non simpliciter dicit ut surgamus, sed ut exsurgamus, id est sine mora surgamus, ut exponit Hildemarus, sive, ut aiunt Bernardus Cassinensis et Petrus Boherius, surgamus cum effectu. Excitante nos Scriptura ac dicente: « Hora est jam nunc de somno surgere. » Jam nunc, id est eo ipso quo loquor tempore, sine ulla prorsus dilatione: quia, ut dicit apud Cassianum abbas Germanus Collat. 17, cap. 5 , « ad profectum spiritualium rerum, virtutemque tendentibus periculosa ac noxia est et parva dilatio; » et, ut ait S. Ambrosius In c. I Luc., « nescit tarda molimina Spiritus sancti gratia. » De somno surgere. ] Somno hic torpor negligentiae designatur, ut exponit S. Gregorius papa L. V Mor., cap. 22 . Et apertis oculis ad Deificum lumen. ] Lumen Deificum est ipse Salvator Christus, qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum, quique de seipso dicit: Ego sum lux mundi.", + "candidate_score": 0.629978, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_41", + "bdc_text": "Die lateinische Fassung ( Antichristus , id est homiliae quinque , quibus Romanum Pontificem . . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1293", + "psc_text": "cum antiphonis; si vero minor, in directum psallantur. Vespertina autem synaxis, quatuor psalmis cum antiphonis terminetur, post quos psalmos lectio recitanda est, inde responsorium, Ambrosianum, versus, canticum de Evangelio, litania et oratio dominica, et fiant missae. Completorium autem trium psalmorum dictione terminetur. Qui psalmi directanei sine antiphona dicendi sunt; post quos hymnus ejusdem horae, lectio una, versus, Kyrie eleison, benedictio, et post missae fiant. COMMENTARIUS. Jam de nocturnis vel matutinis digessimus ordinem psalmodiae, nunc de sequentibus horis videamus. Prima hora dicantur tres psalmi singillatim, et non sub una gloria. ] Sed sub triplici, ut ad quemque psalmum glorificetur Trinitas. Totidem psalmos ad tertiam, sextam, nonam, et completorium, quinque scilicet horas S. Pater assignat: « Ut quinque sensus nostri corporis tribus animae virtutibus excellere admoneamur, ut ex toto corde, tota anima, tota mente diligamus Deum » , inquit Amalarius in supplemento (Tom. II Anal.) Hymnus ejusdem horae, etc., Kyrie eleison, et", + "candidate_score": 0.625789, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_41", + "bdc_text": "Die lateinische Fassung ( Antichristus , id est homiliae quinque , quibus Romanum Pontificem . . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1254", + "psc_text": "semper sint ex Novo Testamento; in feriis vero hiemalibus tantum tres, in aestivis unicam duntaxat ex Veteri Testamento. Quaero itaque ubi quatuor accipientur lectiones ex Novo Testamento in iis feriis in quibus Vetus legi Testamentum consuevit. Similiter quoad antiphonas, quas S. Pater dominicis ad primum secundumque nocturnum assignat, in feriis tantum ad primum: unde si antiphonae feriales in sanctorum vigiliis dicantur, non reperio dicendas in secundo nocturno sicut in dominica, cujus tamen modum omnino servari S. Pater instituit. Modus autem supradictus teneatur. 2º Quod Cistercienses, qui Regulam S. Benedicti ad litteram sibi servandam proposuerant, in festis SS. ad omnes horas diurnas psalmos quidem feriales retinuerunt, sed ad nocturnos auctoritate hujus capitis convicti mutaverint; unde cardinalis Bona: « In vesperis, inquit, 297 nunquam psalmos feriales mutamus ad mentem Regulae, quae in festivitatibus psalmorum mutationem pro nocturnis tantum vigiliis permittit. » 3º Quod cum Aquisgranense concilium, nimis facilem quorumdam abbatum ordinem a", + "candidate_score": 0.625546, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_24_26", + "bdc_text": "In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ; s. Nr. 2527 , 54-56 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2662", + "psc_text": "Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud quoque, infit, commonendum esse credidimus, quoniam tam in sacris litteris quam in expositoribus doctissimis multa per schemati, multa per definitiones, multa per artem grammaticam, multa per artem rhetoricam, multa, per dialecticam, multa per disciplinam arithmeticam, multa per musicam, multa per disciplinam geometricam, multa per astronomicam intelligere possumus. » Postea consolatus quorumdam simplicitatem fratrum, qui ad arduum adeo studium haud possunt assurgere, subdit (Cap. 28): « Verumtamen nec illud Patres sanctissimi decreverunt, ut saecularium litterarum studia respuantur, quia exinde non minimum ad sacras Scripturas intelligendas sensus noster instruitur: si tamen divina gratia suffragante, notitia ipsarum rerum sobrie ac rationabiliter inquiratur, non", + "candidate_score": 0.622297, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_52", + "bdc_text": "April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2904", + "psc_text": "Angelo, exponitur eulogium, id est testamentum. Extra de Testamentis cap. Vos quidem, et Codex lib. II, cap. Jubemus. » 694 Nono: « Vel dicas, addit idem Richardus, quod sunt boni sermones facti de aliquo, sic exponit pe. san. extra de do. et cantu. Cum olim, super prima glossa. » Jam vero quaeritur quo sensu hic eulogia a S. P. Benedicto sumatur. Nonnulli, ut scribit Bernardus Cassinensis, eulogias dixerunt esse adjectivum ad litteras. Menardus de eulogiis panis, quas antiqui Patres sine superioris licentia dare prohibuerunt, ut videre est in Regula sancti Caesarii, cap. 23, et S. Donati, cap. 53, S. Benedictum intelligit. Hildemaro, « eulogiae sunt munera majora, veluti sunt cappa serica, vel aliud, quaeque majoris pretii sunt. » Idem sentiunt Bernardus Cassinensis et Boherius. Richardus autem de S. Angelo dicit esse gaudeolas. Ego vero eulogiarum nomine omne munerum genus prohibitum existimo. Atque ita Benedictus Haeftenus: « Asserendum videtur, inquit, interdictas", + "candidate_score": 0.615192, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_100_102", + "bdc_text": "Redierunt hisce tribus diebus Helvetiorum propemodum 1000 , qui abierant adiuturi partes nostras , sed in itinere audierunt , neminem porro recipi . Redierunt itaque quamquam impatientes satis . Maluissent enim vobis suam operam contra caesarem Karl V .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2421", + "psc_text": "cum omnia etiam imperfecta, ut ad opus Dei debite celebrandum convolarent, relinquere deberent; imperfectum opus Dei, alios etiam suis discursibus perturbando, derelinquunt. Quam procul ab his erat S. Liudgenus episcopus (In ejus Vita, auctore anonym., cap. 32, saec. IV Ben., pag. 46; vide cap. 33), qui accersitus tertio ab imperatore Carolo Magno, venientibus nuntiis dum divinis interesset officiis, aliud nihil respondit quam se proxime peracto officio eos secuturum. Cumque, expleta psalmodia, ad imperatorem accessisset isque rogasset cur tot invitatus nuntiis statim venire despexisset, respondit: « Quia Deum et tibi, o rex, et cunctis hominibus praeponendum arbitrabar; hoc enim mihi praecepisti curam episcopalem committens; idcirco a tuis vocatus nuntiis, Omnipotentis servitium intermittere inconveniens judicavi. At mox divino peracto obsequio, paratior ad regis imperium veni. Quod responsum ejus imperator optimus veneratus: Gratias, ait, habeto, episcope, quia talem te modo reperio qualem antea aestimabam. Fuerunt aliqui qui facta bonitatis tuae malevole apud me", + "candidate_score": 0.614297, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_51_53", + "bdc_text": "Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 . April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w Pettegree , Emden and the Dutch Revolt , Oxford 1992 , S. 266 , Nr. 56 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3648", + "psc_text": "Instit., dist. 6, cap. 1. Ne quis fratrum de ignorantia se excuset. ] Ex his postremis hujus capituli verbis recte omnino Bernardus Cassinensis infert, non modo legendam, sed insuper exponendam esse Regulam; alioquin de ejus ignorantia posset se aliquis excusare. Et certe nonnulla occurrunt in textu Regulae loca quae varios possunt sortiri sensus, nec facile, ni exponantur, intelligi queunt. Bernardo lucem praetulerat Hildemarus, « quia, inquit, nihil valet illa lectio, nisi fuerit ejus traditio adhibita. » Hinc congregata Aquisgrani synodus decernit (Can. 70). « ut ad capitulum lectio tradatur (id est exponatur). Similiter ad collationem, si tempus fuerit opportunum. » Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus.", + "candidate_score": 0.612308, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_51_53", + "bdc_text": "Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 . April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w Pettegree , Emden and the Dutch Revolt , Oxford 1992 , S. 266 , Nr. 56 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2268", + "psc_text": "Igitur Cassiodorus sive Theodoricus, cujus nomine quinque primos epistolarum libros scripsit, aliud nihil volebat quam fraudulenta pondera mensurasque abolere, quibus forte exactores tributorum, quos ipse publicis uti ponderibus et mensuris jubet, subditos suos non parum gravabant. At vero exinde nullus conficiet antiquas Romanorum mensuras, sive ab ipso, sive alio ante eum non fuisse mutatas. Nec plus proficit dissertator cum posteriores Prisciano et consequenter sancto Benedicto auctores, heminam decem duntaxat unciis fecisse, volens demonstrare; ad id probandum in medium adducit sanctum Isidorum (Dissert. n. 17). Nam quodnam sit de mente sancti Isidori hac in parte ferendum judicium, docet nos ipse dissertator, asserens sanctum Isidorum res ab aliis antiquioribus auctoribus dictas, a se sine ullo examine collectas scripsisse. Et certe sanctus Isidorus, ut ostendit noster Menardus, sibi ipsi contradicit. Qui etiam, quamvis sibi non contradiceret dissertatori, qui Romanae heminae uncias omnino decem tribuit, non faveret. Nam S. Isidorus duodecim unciis, et quidem", + "candidate_score": 0.609049, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_51_53", + "bdc_text": "Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 . April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w Pettegree , Emden and the Dutch Revolt , Oxford 1992 , S. 266 , Nr. 56 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_804", + "psc_text": "Dist. 7, c. 5: « Qui scienter de silentio infra abbatiam intus vel foris rupto se recognoverit, et culpabilis inventus fuerit, uno die sit in pane et aqua, et in capitulo verberetur; qui vero passim et ex consuetudine illud fregerint, si saepius correpti non emendaverint, omni sexta feria sint in pane et aqua usque ad congruam emendationem, et ad nutum proprii abbatis ultimi omnium habeantur. » Similiter Constitutiones sanctimonialium Strictioris Observantiae ejusdem ordinis in Hispania Cap. 12: « Poenitentia injungenda illi quae silentium solverit, est disciplina, et aqua et panis humi, in quo abbatissa raro dispenset. » Statuta vetustissima Gallica pro monialibus B. Mariae Sopwell in Anglia, a Michaele S. Albani abbate ante annos trecentos renovata: Pur ceo que vous estes tenus par la reule de Seint Beneyt à la silence tenir en l' Eglise, en l' encloistre, en le refeytour, et en le dortour: vous commendoms que la silence", + "candidate_score": 0.608496, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_51_53", + "bdc_text": "Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 . April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w Pettegree , Emden and the Dutch Revolt , Oxford 1992 , S. 266 , Nr. 56 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1371", + "psc_text": "aliorum instrumentorum pulsationem; quibus inhibemus ut nec addiscant, nec doceant eorum usum. Similiter caveatur omnis cantus figuratus. » Quod decretum a Cassinensi congregatione accepisse videntur, siquidem in ejus antiquis declarationibus prohibentur de novo fieri organa sine licentia capituli generalis, nec nisi in praecipuis diebus pulsari permittuntur; et hoc per alios quam per monachos, quibus tam organorum quam aliorum musicorum instrumentorum, pulsationem interdicunt; inhibentque ne addiscere, nec alios docere possint. In Constitutionibus etiam monachorum Fuliensium (Cap. 19) haec leguntur: « In nulla divini officii aut missarum parte liceat cantu figurato, aut symphoniaco, vel musico uti, nec organis aut alio quovis genere instrumenti. Longissimeque absint haec omnia a monasteriis nostris, nec in ea re dispensari possit. » Certe organorum usus apud veteres monachos raro invenies. Aliqua in novo Wintoniensi monasterio Elfegus construxisse dicitur in vita metrica S. Athelvoldi (Saec. V Bened. p. 630); sed hoc in cathedrali ecclesia, quae monachis Benedictinis olim", + "candidate_score": 0.608438, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_51_53", + "bdc_text": "Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 . April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w Pettegree , Emden and the Dutch Revolt , Oxford 1992 , S. 266 , Nr. 56 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1196", + "psc_text": "antiquam atque ab apostolis traditam consuetudinem, cujus meminit Liturgia S. Marci: « State audiamus S. Evangelium. » Missa S. Basilii: « Legitur Evangelium stantibus omnibus cum timore et reverentia. » Constitutiones apostolicae apud Clementem (Lib. II, cap. 57): « Cum legitur Evangelium, presbyteri et diaconi, universusque populus magno cum silentio stent. » S. Germani Theoria mystica: « Verbum Dei est, audiamus recti S. Evangelium. » Rodulfus, in Vita Rabani, n. 42 (Saec. IV, part. II): « Cum in ecclesia publice missarum agerentur solemnia, et lectio legeretur Evangelii stantibus omnibus juxta morem cum silentio et reverentia. » Idipsum ab Anastasio papa auctoritate apostolica firmatum scribit Anastasius Bibliothecarius in illius Vita, et Micrologus in lib. de Observ. eccles., c. 9. Exstat hac de re ejus constitutio in Gratiani decreto (De Cons. dist. 1, c. Apostolica) his verbis concepta; « Apostolica auctoritate mandamus, dum sancta Evangelia in ecclesia recitantur, sacerdotes et caeteri omnes", + "candidate_score": 0.608149, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae", + "max_score": 0.689984, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_93", + "bdc_text": "Supplicationem instituit pro vobis , imo pro nobis quoque et communi caussa ecclesia nostraSiehe dazu Nr. 2478 , Anm. 2 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2343", + "psc_text": "non est velut censoria notatione culpandum. Nam et de ipso Domino Jesu Christo dictum est quod interpellat pro nobis (Rom. VIII, 34): numquidnam interpellat, et non etiam postulat? Imo vero quia postulat, pro eo positum est, interpellat. Evidenter quippe alibi de eo dicitur: Et si quis peccaverit, advocatum habemus apud Patrem, Jesum Christum justum, et ipse est exoratio pro peccatis nostris (I Joan. II, 1, 2). Quanquam fortassis codices apud vos etiam in eo loco de Domino Jesu Christo non habent, interpellat pro nobis, sed, postulat pro nobis: in graeco enim, quo verbo hic positae sunt interpellationes, quas ipse posuisti postulationes, ipsum et illic verbum est, ubi scriptum est, interpellat pro nobis. 15. Cum igitur et qui precatur oret, et qui orat precetur, et qui interpellat Deum, ad hoc interpellet ut oret et precetur; quid sibi vult quod ista ita posuit Apostolus, ut non sit eorum negligenda distinctio? Excepto itaque", + "candidate_score": 0.689984, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_93_95", + "bdc_text": "Supplicationem instituit pro vobis , imo pro nobis quoque et communi caussa ecclesia nostraSiehe dazu Nr. 2478 , Anm. 2 ; Nr. 2547 , Anm. 1. . Plus enim spei et praesidii est in precibus quam in armisVgl. Jes 30 , 15 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2343", + "psc_text": "non est velut censoria notatione culpandum. Nam et de ipso Domino Jesu Christo dictum est quod interpellat pro nobis (Rom. VIII, 34): numquidnam interpellat, et non etiam postulat? Imo vero quia postulat, pro eo positum est, interpellat. Evidenter quippe alibi de eo dicitur: Et si quis peccaverit, advocatum habemus apud Patrem, Jesum Christum justum, et ipse est exoratio pro peccatis nostris (I Joan. II, 1, 2). Quanquam fortassis codices apud vos etiam in eo loco de Domino Jesu Christo non habent, interpellat pro nobis, sed, postulat pro nobis: in graeco enim, quo verbo hic positae sunt interpellationes, quas ipse posuisti postulationes, ipsum et illic verbum est, ubi scriptum est, interpellat pro nobis. 15. Cum igitur et qui precatur oret, et qui orat precetur, et qui interpellat Deum, ad hoc interpellet ut oret et precetur; quid sibi vult quod ista ita posuit Apostolus, ut non sit eorum negligenda distinctio? Excepto itaque", + "candidate_score": 0.680261, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_93_95", + "bdc_text": "Supplicationem instituit pro vobis , imo pro nobis quoque et communi caussa ecclesia nostraSiehe dazu Nr. 2478 , Anm. 2 ; Nr. 2547 , Anm. 1. . Plus enim spei et praesidii est in precibus quam in armisVgl. Jes 30 , 15 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3983", + "psc_text": "petiisti pro te, quantum faciam, videt qui exaudiat, qui videbat quia et ante faciebam: sed redde etiam in hac re dilectionis vicem. Praepositi vestri sumus; grex Dei estis: considerate et videte pericula nostra majora esse quam vestra, et orate pro nobis. Hoc enim et nobis condecet et vobis, ut bonam rationem de vobis reddamus pastorum principi et omnium nostrum capiti, pariterque evadamus hujus mundi periculosiores blanditias quam molestias, nisi cum pax ejus ad hoc proficit, quod Apostolus orare nos monuit, ut quietam vitam et tranquillam agamus in omni pietate et charitate (I Tim. II, 2). Si enim desit pietas et charitas, quid est ab illis et a caeteris mundi malis tranquillitas et quies, nisi luxuriae perditionisque materies, sive invitamentum, sive adjumentum? Ut ergo habeamus quietam et tranquillam vitam in omni pietate et charitate, quod nos pro vobis, orate pro nobis, ubicumque estis, ubicumque sumus nusquam enim non est, cujus sumus.", + "candidate_score": 0.67165, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_104_106", + "bdc_text": "Hoc certum est , Helvetios eos , quibus in precio est evangelium , vos et caussam vestram ex animo iuvare et fovere . Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat . Nisi hic vigilarit et custodierit civitatem , frustra vigilat , qui custodit eamPs 127 ( Vulg. 126 ) , 1. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3320", + "psc_text": "Deo debemus agere gratias, quam quod ejus sic defenditur gratia ab eis quibus datur, adversus eos quibus vel non datur, vel ingratum est quod datur; quia ut eis gratum sit, occulto et justo judicio Dei non datur? 2. Quapropter, domine venerabilis, et in Christi charitate suscipiende sancte frater, quamvis optime facias, cum de hac re scribis ad fratres, apud quos se illi de tua solent efferre amicitia; tamen haec cura major tibi restat, ut non solum salubri severitate plectantur qui errorem illum christiano infestissimum nomini audent garrire liberius, sed etiam ii diligentissime caveantur vigilantia pastorali, propter infirmiores et simpliciores dominicas oves, cui eum pressius quidem ac timidius, sed tamen insusurrare non sant, penetrantes domos, sicut ait Apostolus, et caetera quae sequuntur exercita impietate facientes (II Tim. III, 6, et sqq). Nec illi negligendi sunt, qui usque ad profundum silentium supprimunt timore quod sentiunt, sed tamen eamdem perversitatem sentire non desinunt.", + "candidate_score": 0.670242, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_103_105", + "bdc_text": "collocareSiehe dazu die Verweise in Nr. 2564 , Anm. 21. . Hoc certum est , Helvetios eos , quibus in precio est evangelium , vos et caussam vestram ex animo iuvare et fovere . Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3320", + "psc_text": "Deo debemus agere gratias, quam quod ejus sic defenditur gratia ab eis quibus datur, adversus eos quibus vel non datur, vel ingratum est quod datur; quia ut eis gratum sit, occulto et justo judicio Dei non datur? 2. Quapropter, domine venerabilis, et in Christi charitate suscipiende sancte frater, quamvis optime facias, cum de hac re scribis ad fratres, apud quos se illi de tua solent efferre amicitia; tamen haec cura major tibi restat, ut non solum salubri severitate plectantur qui errorem illum christiano infestissimum nomini audent garrire liberius, sed etiam ii diligentissime caveantur vigilantia pastorali, propter infirmiores et simpliciores dominicas oves, cui eum pressius quidem ac timidius, sed tamen insusurrare non sant, penetrantes domos, sicut ait Apostolus, et caetera quae sequuntur exercita impietate facientes (II Tim. III, 6, et sqq). Nec illi negligendi sunt, qui usque ad profundum silentium supprimunt timore quod sentiunt, sed tamen eamdem perversitatem sentire non desinunt.", + "candidate_score": 0.666759, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_105_107", + "bdc_text": "Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat . Nisi hic vigilarit et custodierit civitatem , frustra vigilat , qui custodit eamPs 127 ( Vulg. 126 ) , 1. . Vale cum omnibus bonis .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3834", + "psc_text": "Cave ne tibi subrepat in tua virtute confidere; homo es enim, et maledictus omnis qui spem suam ponit in homine (Jerem. XVII, 5). Sed plane in Deo tuo toto corde confide, et ipse erit virtus tua, in qua pius gratusque confidas, cui dicas humiliter et fideliter, Diligam te, Domine, virtus mea (Psal. XVII, 2): quia et ipsa charitas Dei, quae perfecta foras mittit timorem (I Joan. IV, 18), non per vires nostras, id est humanas, diffunditur in cordibus nostris, sed sicut dicit Apostolus, per Spiritum sanctum qui datus est nobis (Rom. V, 5). 3. Vigila ergo et ora, ne intres in tentationem (Marc. XIV, 38). Ipsa quippe oratio admonet te quod indigeas adjutorio Domini tui, ne spem bene vivendi in te ponas. Oras enim non jam ut accipias divitias et honores praesentis saeculi, aut aliquid vanitatis humanae, sed ne intres in tentationem: quod utique si homo sibi praestare posset volendo,", + "candidate_score": 0.664849, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_21_23", + "bdc_text": "Plura enim in praesenti non potui . Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 . augustiBrief Nr. 2527. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1138", + "psc_text": "oculis mentis meae, purius video, ignorantiae nocte depulsa et caligine dubitationis abstersa. Quod cum saepe alias per munera epistolarum tuarum mihi donatum senserim, tum praecipue isto recentium litterarum libello, cujus mihi tam gratus quam dignus portitor fuit vir benedictus Domini frater noster Quintus diaconus: qui longo quidem posteaquam ad Urbem venerat intervallo, cum eo juxta solemnem meum morem post Pascha Domini, pro Apostolorum et martyrum veneratione venissem, benedictionem oris tui reddidit nobis; verumtamen oblitterato, quod nesciente me Romae consumpserat, tempore, recentissimus mihi visus est a conspectu tuo, ita ut tunc statim eum a te mihi venisse vix crederem, cum primum videbam et cum mihi plenum odorem suavitatis tuae in eloquiis tuis coelestis unguenti castitate fragrantibus offerebat. Fateor tamen venerandae Unanimitati tuae, non potuisse me volumen ipsum, statim ut acceperam, Romae legere. Tantae enim illic turbae erant, ut non possem munus tuum diligenter inspicere, et eo ut cupiebam perfrui; scilicet ut", + "candidate_score": 0.662002, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_39", + "bdc_text": "Das Büchlein ist \"Allen christglöubigen und evangelischer warheit liebhabenden menschen\" gewidmet und trägt das Datum des 8 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3058", + "psc_text": "Codices dominicos mitterent. 31. Sed nos hujusmodi afflictos malis, consequens consolatus est fructus. Nam ubicumque a perditis ista commissa sunt, ibi ferventius atque perfectius unitas christiana profecit, et uberius laudatur Dominus, qui donare dignatus est ut servi ejus passionibus suis lucrarentur fratres suos, et oves ejus mortifero errore dispersas in pacem salutis aeternae suo sanguine congregarent. Potens est Dominus et misericors, quem quotidie rogamus ut etiam caeteris det poenitentiam, et resipiscant de diaboli laqueis, a quo captivi tenentur secundum ipsius voluntatem (II Tim. II, 26): qui non quaerunt nisi unde nobis calumnientur, et retribuant mala pro bonis; quia nec intelligere noverunt, quem circa eos animum dilectionemque servemus, et quomodo eos velimus secundum Domini praeceptum, quod per Ezechielem prophetam pastoribus dedit, revocare errantes, et perditos invenire (Ezech. XXXIV, 4). CAPUT VIII. 32. Illi autem, quod et alibi aliquando diximus, et quod nobis faciunt, sibi non imputant; et quod sibi faciunt, nobis", + "candidate_score": 0.660082, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_20_22", + "bdc_text": "responderem . Plura enim in praesenti non potui . Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1138", + "psc_text": "oculis mentis meae, purius video, ignorantiae nocte depulsa et caligine dubitationis abstersa. Quod cum saepe alias per munera epistolarum tuarum mihi donatum senserim, tum praecipue isto recentium litterarum libello, cujus mihi tam gratus quam dignus portitor fuit vir benedictus Domini frater noster Quintus diaconus: qui longo quidem posteaquam ad Urbem venerat intervallo, cum eo juxta solemnem meum morem post Pascha Domini, pro Apostolorum et martyrum veneratione venissem, benedictionem oris tui reddidit nobis; verumtamen oblitterato, quod nesciente me Romae consumpserat, tempore, recentissimus mihi visus est a conspectu tuo, ita ut tunc statim eum a te mihi venisse vix crederem, cum primum videbam et cum mihi plenum odorem suavitatis tuae in eloquiis tuis coelestis unguenti castitate fragrantibus offerebat. Fateor tamen venerandae Unanimitati tuae, non potuisse me volumen ipsum, statim ut acceperam, Romae legere. Tantae enim illic turbae erant, ut non possem munus tuum diligenter inspicere, et eo ut cupiebam perfrui; scilicet ut", + "candidate_score": 0.658956, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_39", + "bdc_text": "Das Büchlein ist \"Allen christglöubigen und evangelischer warheit liebhabenden menschen\" gewidmet und trägt das Datum des 8 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_606", + "psc_text": "inscribitur [Psal. VI et XI], et octavo die circumcidebantur infantes, et in Ecclesiaste ad duorum Testamentorum significationem dicitur, Da illis septem, et illis octo [Eccle. XI, 2] ); reservatum est tamen et occultatum, et solum celebrandum sabbatum traditum est: quia erat antea requies mortuorum; resurrectio autem nullius erat, qui resurgens ex mortuis, jam non moreretur, et mors illi ultra non dominaretur; ut postquam facta est talis resurrectio in corpore Domini (ut praeiret in capite Ecclesiae, quod corpus Ecclesiae speraret in fine), jam etiam dies dominicus, id est octavus, qui et primus, inciperet celebrari. Ipsa etiam causa intelligitur, cur observandum Pascha, ubi ovem occidere et comedere jubentur, quod manifestissime passionem Domini praefigurat, non eis ita praeceptum est, ut attenderent occurrere sabbatum, et cum mense novorum ad tertiam lunae hebdomadam concurrere, ut eumdem quoque diem Dominus potius sua passione signaret, qui etiam dominicum, id est, octavum, qui et primus est, declaraturus advenerat.", + "candidate_score": 0.656954, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_77_79", + "bdc_text": "Non potui per negotia . Haec aestate absolvi 9 libros commentariorum in evangelium secundum LucamSiehe zu diesem Druck Nr. 2545 , Anm. 2. . Typis excusa vulgata sunt 26 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_752", + "psc_text": "illustribus viris, vel proprie de scriptoribus ecclesiasticis appellandus est; licet a plerisque emendatoribus imperitis, de auctoribus, dicatur inscriptus. CAPUT III. 4. Secundo loco quaeris, cur dixerim in commentariis Epistolae ad Galatas, Paulum id in Petro non potuisse reprehendere quod ipse fecerat (Gal. II, 11), nec in alio arguere simulationem cujus ipse tenebatur reus; et asseris, reprehensionem apostolicam non fuisse dispensatoriam, sed veram, et me non debere docere mendacium, sed universa quae scripta sunt, ita sonare ut scripta sunt. Ad quae primum respondeo, debuisse prudentiam tuam praefatiunculae commentariorum meorum meminisse, dicentis ex persona mea: « Quid igitur? ego stultus ac temerarius, qui id pollicear quod ille non potuit? Minime: quin potius in eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis commentarios secutus sum. Scripsit enim ille vir in Epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromatum suorum librum commatico super explanatione ejus sermone complevit;", + "candidate_score": 0.655248, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_78_80", + "bdc_text": "Haec aestate absolvi 9 libros commentariorum in evangelium secundum LucamSiehe zu diesem Druck Nr. 2545 , Anm. 2. . Typis excusa vulgata sunt 26 . Richtig :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_752", + "psc_text": "illustribus viris, vel proprie de scriptoribus ecclesiasticis appellandus est; licet a plerisque emendatoribus imperitis, de auctoribus, dicatur inscriptus. CAPUT III. 4. Secundo loco quaeris, cur dixerim in commentariis Epistolae ad Galatas, Paulum id in Petro non potuisse reprehendere quod ipse fecerat (Gal. II, 11), nec in alio arguere simulationem cujus ipse tenebatur reus; et asseris, reprehensionem apostolicam non fuisse dispensatoriam, sed veram, et me non debere docere mendacium, sed universa quae scripta sunt, ita sonare ut scripta sunt. Ad quae primum respondeo, debuisse prudentiam tuam praefatiunculae commentariorum meorum meminisse, dicentis ex persona mea: « Quid igitur? ego stultus ac temerarius, qui id pollicear quod ille non potuit? Minime: quin potius in eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis commentarios secutus sum. Scripsit enim ille vir in Epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromatum suorum librum commatico super explanatione ejus sermone complevit;", + "candidate_score": 0.6544, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_92_94", + "bdc_text": "Alterum in hisce turbis non arbitror descensurum in Moraviam . Supplicationem instituit pro vobis , imo pro nobis quoque et communi caussa ecclesia nostraSiehe dazu Nr. 2478 , Anm. 2 ; Nr. 2547 , Anm. 1. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2343", + "psc_text": "non est velut censoria notatione culpandum. Nam et de ipso Domino Jesu Christo dictum est quod interpellat pro nobis (Rom. VIII, 34): numquidnam interpellat, et non etiam postulat? Imo vero quia postulat, pro eo positum est, interpellat. Evidenter quippe alibi de eo dicitur: Et si quis peccaverit, advocatum habemus apud Patrem, Jesum Christum justum, et ipse est exoratio pro peccatis nostris (I Joan. II, 1, 2). Quanquam fortassis codices apud vos etiam in eo loco de Domino Jesu Christo non habent, interpellat pro nobis, sed, postulat pro nobis: in graeco enim, quo verbo hic positae sunt interpellationes, quas ipse posuisti postulationes, ipsum et illic verbum est, ubi scriptum est, interpellat pro nobis. 15. Cum igitur et qui precatur oret, et qui orat precetur, et qui interpellat Deum, ad hoc interpellet ut oret et precetur; quid sibi vult quod ista ita posuit Apostolus, ut non sit eorum negligenda distinctio? Excepto itaque", + "candidate_score": 0.653942, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_77_79", + "bdc_text": "Non potui per negotia . Haec aestate absolvi 9 libros commentariorum in evangelium secundum LucamSiehe zu diesem Druck Nr. 2545 , Anm. 2. . Typis excusa vulgata sunt 26 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_753", + "psc_text": "qui id pollicear quod ille non potuit? Minime: quin potius in eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis commentarios secutus sum. Scripsit enim ille vir in Epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromatum suorum librum commatico super explanatione ejus sermone complevit; tractatus quoque varios, et excerpta, quae vesola possent sufficere, composuit. Praetermitto Didymum videntem meum, et Laodicenum, de ecclesia nuper egressum, et Alexandrum veterem haereticum, Eusebium quoque Emisenum, et Theodorum Heracleotem, qui et ipsi nonnullos super hac re commentariolos reliquerunt. E quibus vel si pauca decerperem, fieret aliquid quod non penitus contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum interdum, nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant, et non placeant inter extraneos, quae placent inter", + "candidate_score": 0.652172, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_84_86", + "bdc_text": "Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ; s. die Verweise in Nr. 2545 , Anm. 1. . Duo illi cives nostriMeinrat Oggenfuß und Hans Hug ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3573", + "psc_text": "Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuando qualem et in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, litteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime,", + "candidate_score": 0.651699, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_83_85", + "bdc_text": "vgl. Nr. 2556 , 21f. augusti . Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ; s. die Verweise in Nr. 2545 , Anm. 1. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_691", + "psc_text": "ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desideratissime, et honorande in Christo frater. EPISTOLA LXVIII. Hieronymus Augustino, jam accepta epistola quae continet quaestionem de mendacio officioso, sed dubitans etiamnum an sit Augustini, negat se responsurum nisi sit certus de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me", + "candidate_score": 0.651431, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_75_77", + "bdc_text": "augustiBrief Nr. 2550. . Miraris , quod primis non responderim . Non potui per negotia .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_20", + "psc_text": "depositio: quamvis te accepisse litteras meas non dubitem, quarum rescripta non habeo. EPISTOLA V. Augustinum Nebridius deplorat, quod nimium interpelletur civium negotiis ab otio contemplationis. AUGUSTINO NEBRIDIUS. Itane est, mi Augustine, fortitudinem ac tolerantiam negotiis civium praestas, necdum tibi redditur illa exoptata cessatio? Quaeso, qui te tam bonum homines interpellant? Credo qui nesciunt quid ames, quid concupiscas. Nullusne tibi est amicorum, qui eis amores referat tuos? nec Romanianus, nec Lucinianus? Me certe audiant. Ego clamabo, ego testabor te Deum amare, illi servire atque inhaerere cupere. Vellem ego te in rus meum vocare, ibique acquiescere. Non enim timebo me seductorem tui dici a civibus tuis, quos nimium amas, et a quibus nimium amaris. EPISTOLA VI. Scribit Nebridius videri sibi memoriam sine phantasia esse non posse; tum etiam phantasiae vim non a sensu, sed a se potius imagines rerum habere. AUGUSTINO NEBRIDIUS. 1. Epistolas tuas perplacet ita servare ut oculos meos. Sunt", + "candidate_score": 0.650034, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_42_44", + "bdc_text": "Antichristum esse probatur ) wurde den Pfarrern der Landschaft Zürich gewidmet und ist auf den 12 . Dezember 1546 datiert .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_335", + "psc_text": "iste dicit, Simon magus figura erat diaboli, non plane sabbatarius aut dominicarius, sed quotidianus est ille tentator; nec tamen adversus eum quotidie jejunatur, quando et diebus dominicis omnibus, e quinquaginta post Pascha, et per diversa loca diebus solemnibus martyrum et festis quibusque prandetur: et tamen diabolus vincitur, si oculi nostri sint semper ad Dominum, ut ipse evellat de laqueo pedes nostros (Psal. XXIV, 15); et sive manducamus sive bibimus, sive quodcumque facimus, omnia in gloriam Dei faciamus; et quantum in nobis est, sine offensione simus Judaeis et Graecis et Ecclesiae Dei (I Cor. X, 31, 32). Quod parum cogitant, qui cum offensione manducant, vel cum offensione jejunant, et per utramlibet intemperantiam scandala concitant, quibus non superatur diabolus, sed laetatur. 22. Quod si respondetur, hoc docuisse Jacobum Jerosolymis, Ephesi Joannem, caeterosque aliis locis, quod docuit Romae Petrus, id est ut sabbato jejunetur, sed ab hac doctrina terras caeteras deviasse, atque in", + "candidate_score": 0.649228, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_23_25", + "bdc_text": "augustiBrief Nr. 2527. . In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3573", + "psc_text": "Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuando qualem et in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, litteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime,", + "candidate_score": 0.648431, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_83_85", + "bdc_text": "vgl. Nr. 2556 , 21f. augusti . Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ; s. die Verweise in Nr. 2545 , Anm. 1. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1826", + "psc_text": "confici deprecor, Ecclesiae, hoc maxime tempore, incredibiliter profuturos. EPISTOLA CXXXVII. Respondet Augustinus ad singulas quaestiones superius propositas a Volusiano. Domino illustri et merito insigni, et praestantissimo filio VOLUSIANO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Legi litteras tuas, in quibus vidi magni cujusdam dialogi specimen, laudabili brevitate comprehensum. Respondere igitur debui, nec pro dilatione aliquid excusationis opponere. Accidit enim opportune, ut ab alienis negotiis mihi aliquantulum vacaret. Quibus autem dictandis hoc otium statueram impendere, paululum distuli, nequaquam justum esse arbitratus ut quem ad quaerendum exhortatus ipse fueram, differrem quaerentem. Quis autem nostrum, qui Christi, ut possumus, gratiam ministramus, cum tua verba legerit, ita te velit doctrina instrui christiana, ut tibi tantum sufficiat ad salutem, non hujus vitae, quam vaporis esse simillimam, tantillum apparentis, et illico vanescentis atque pereuntis, sermo divinus admonere curavit (Jacobi IV, 15), sed illam salutem propter quam adipiscendam et in aeternum obtinendam christiani sumus? Parum est ergo", + "candidate_score": 0.648015, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_22_24", + "bdc_text": "Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 . augustiBrief Nr. 2527. . In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1155", + "psc_text": "Quintus, quam tarde ad nos remeat a vobis, tam cito a nobis ad vos redire festinat: instantiam vero ejus in litteris exigendis et haec epistola lituris quam versibus crebrior loquitur, commemorati exactoris nimiam festinationem scheda fecit. Nam pridie idus maias venit ad nos ut rescripta peteret, et idibus ante sextam dimitti obtinuit. Videte ergo utrum eum commendaverim, vel accusaverim hujusmodi testimonio. Forte enim, imo sine dubio laudabilis magis quam culpabilis judicabitur, qui a tenebris, quod in comparatione vestri luminis sumus, justissime refestinavit ad lucem suam. » EPISTOLA XCV. Augustinus superiori epistolae respondens agit de praesentis vitae statu, necnon de qualitate corporis beatorum, deque membrorum officiis post resurrectionem. Dominis charissimis et sincerissimis, sanctis et desiderabilibus et venerabilibus fratribus, sub magistro Domino Jesu condiscipulis, PAULINO et THERASIAE, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum vos fratres nostri conjunctissimi nobis, quos nobiscum desiderati desiderare, et salutati resalutare consuestis, assidue vident, non tam augentur bona", + "candidate_score": 0.648002, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_84_86", + "bdc_text": "Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ; s. die Verweise in Nr. 2545 , Anm. 1. . Duo illi cives nostriMeinrat Oggenfuß und Hans Hug ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3616", + "psc_text": "rescripto amici, quod huic epistolae inserui, ne te forte moveat quod duos libros a me missos commemoravit, quibus respondere vacuum sibi tempus non fuisse respondit: unus est de hac quaestione, non ambo; in alio autem illud ab illo consulendo et pertractando quaesivi. Quod vero admonet et hortatur, ut magis demus operam, ut perniciosissima haeresis de Ecclesiis auferatur; illam ipsam Pelagianam haeresim dicit, quam cautissime ut devites, quantum possum, frater, admoneo, cum de animarum origine sive cogitas, sive jam disputas; ne tibi subripiat esse credendum, ullam prorsus animam nisi unius Mediatoris, non ex Adam trahere originale peccatum, generatione devinctum, regeneratione solvendum. EPISTOLA CCIII. Augustinus Largo, ut bona saeculi hujus vana expertus contemnat, utque ex perpessione malorum melior evadat. Domino insigni et praestantissimo, et desiderantissimo filio LARGO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Accepi litteras Eximietatis tuae, quibus me ad te petisti ut scriberem. Quod quidem non desiderares, nisi et hoc quod me posse", + "candidate_score": 0.647867, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_82_84", + "bdc_text": "August ; vgl. Nr. 2556 , 21f. augusti . Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_691", + "psc_text": "ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desideratissime, et honorande in Christo frater. EPISTOLA LXVIII. Hieronymus Augustino, jam accepta epistola quae continet quaestionem de mendacio officioso, sed dubitans etiamnum an sit Augustini, negat se responsurum nisi sit certus de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me", + "candidate_score": 0.647578, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_84", + "bdc_text": "Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3573", + "psc_text": "Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuando qualem et in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, litteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime,", + "candidate_score": 0.646948, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_42_44", + "bdc_text": "Antichristum esse probatur ) wurde den Pfarrern der Landschaft Zürich gewidmet und ist auf den 12 . Dezember 1546 datiert .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_334", + "psc_text": "idipsum Romanos edocuit, quorum fides annuntiatur universo orbi terrarum. Numquid ergo caeteri Apostoli prandere Christianos contra Petrum docuerunt in universo orbe terrarum? Sicut itaque inter se vixerunt concorditer Petrus et condiscipuli ejus, sic inter se concorditer vivant sabbato jejunantes quos plantavit Petrus, et sabbato prandentes quos plantaverunt condiscipuli ejus. Est quidem et haec opinio plurimorum, quamvis eam perhibeant esse falsam plerique Romani, quod apostolus Petrus cum Simone mago die dominico certaturus, propter ipsum magnae tentationis periculum, pridie cum ejusdem urbis Ecclesia jejunaverit, et consecuto tam prospero gloriosoque successu, eumdem morem tenuerit, eumque imitatae sint nonnullae Occidentis Ecclesiae. Sed si, ut iste dicit, Simon magus figura erat diaboli, non plane sabbatarius aut dominicarius, sed quotidianus est ille tentator; nec tamen adversus eum quotidie jejunatur, quando et diebus dominicis omnibus, e quinquaginta post Pascha, et per diversa loca diebus solemnibus martyrum et festis quibusque prandetur: et tamen diabolus vincitur, si oculi nostri", + "candidate_score": 0.646713, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_82_84", + "bdc_text": "August ; vgl. Nr. 2556 , 21f. augusti . Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1229", + "psc_text": "fratri et compresbytero DEOGRATIAS, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Quaestiones tibi propositas mihi delegare maluisti, non, ut opinior, pigritia, sed quod ea quoque ipsa quae nosti, libentius per nos audis, dum nos nimis diligis. At ego propterea malebam a te illas aperiri, quod ille ipse amicus, qui eas proposuit, quantum ex hoc conjici datur, quod mihi ad quasdam epistolas non rescripsit, quasi nos verecundatur sequi: viderit quam ob causam. Hoc tamen suspicor, nec suspicio mea vel malevola est vel absurda, cum et optime noveris quantum eum diligam, quantoque mihi dolori sit, quod nondum christianus est; et utique non inconvenienter arbitror eum, quem video mihi rescribere noluisse, nihil sibi a me scribi voluisse. Proinde obsecro te, ut quemadmodum ego tibi parui, atque inter meas arctissimas occupationes, tuam sanctam mihique charissimam voluntatem offendere timui, si non facerem quod petisti, ita tu quoque facias quod peto. Hoc est autem, ut breviter quemadmodum a", + "candidate_score": 0.646394, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_25_27", + "bdc_text": "Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ; s. Nr. 2527 , 54-56 . ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3573", + "psc_text": "Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuando qualem et in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, litteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime,", + "candidate_score": 0.646386, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_84_86", + "bdc_text": "Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ; s. die Verweise in Nr. 2545 , Anm. 1. . Duo illi cives nostriMeinrat Oggenfuß und Hans Hug ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1229", + "psc_text": "fratri et compresbytero DEOGRATIAS, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Quaestiones tibi propositas mihi delegare maluisti, non, ut opinior, pigritia, sed quod ea quoque ipsa quae nosti, libentius per nos audis, dum nos nimis diligis. At ego propterea malebam a te illas aperiri, quod ille ipse amicus, qui eas proposuit, quantum ex hoc conjici datur, quod mihi ad quasdam epistolas non rescripsit, quasi nos verecundatur sequi: viderit quam ob causam. Hoc tamen suspicor, nec suspicio mea vel malevola est vel absurda, cum et optime noveris quantum eum diligam, quantoque mihi dolori sit, quod nondum christianus est; et utique non inconvenienter arbitror eum, quem video mihi rescribere noluisse, nihil sibi a me scribi voluisse. Proinde obsecro te, ut quemadmodum ego tibi parui, atque inter meas arctissimas occupationes, tuam sanctam mihique charissimam voluntatem offendere timui, si non facerem quod petisti, ita tu quoque facias quod peto. Hoc est autem, ut breviter quemadmodum a", + "candidate_score": 0.646016, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_84_86", + "bdc_text": "Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ; s. die Verweise in Nr. 2545 , Anm. 1. . Duo illi cives nostriMeinrat Oggenfuß und Hans Hug ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_468", + "psc_text": "nostrum esset ecclesia: quam tamen villam communiter possident homines et nostrae communionis et ipsius, sicuti est villa Titiana. Sive ergo in Tubursicensi, sive in Thagastensi, talis locus, vel ille quem commemoravi, vel aliquis alius inventus fuerit, faciamus Codices canonicos praesto esse. Et si qua proferri potuerint ex utraque parte documenta: ut postpositis caeteris, nulla, si Domino placuerit, interpellante molestia, quotquot diebus potuerimus ad hoc vacantes, et unusquisque nostrum apud suum hospitem Dominum deprecantes, adjuvante ipso cui pax christiana gratissima est, rem tantam et bono animo coeptam ad inquisitionis terminum perducamus. Rescribite sane quid de hac re vel vobis vel illi videatur. EPISTOLA XLV. Augustinus Paulino, rogans ut demum rescribat post biennii silentium, mittatque sibi opus contra Paganos, quod ab ipso elaborari dudum audivit. Dominis germanissimis, dilectissimis et in Christo laudabilibus PAULINO et THERASIAE, ALYPIUS et AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Nequaquam nos nescio qua vestra cessatio, qua ecce per totum", + "candidate_score": 0.645874, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_21_23", + "bdc_text": "Plura enim in praesenti non potui . Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 . augustiBrief Nr. 2527. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1155", + "psc_text": "Quintus, quam tarde ad nos remeat a vobis, tam cito a nobis ad vos redire festinat: instantiam vero ejus in litteris exigendis et haec epistola lituris quam versibus crebrior loquitur, commemorati exactoris nimiam festinationem scheda fecit. Nam pridie idus maias venit ad nos ut rescripta peteret, et idibus ante sextam dimitti obtinuit. Videte ergo utrum eum commendaverim, vel accusaverim hujusmodi testimonio. Forte enim, imo sine dubio laudabilis magis quam culpabilis judicabitur, qui a tenebris, quod in comparatione vestri luminis sumus, justissime refestinavit ad lucem suam. » EPISTOLA XCV. Augustinus superiori epistolae respondens agit de praesentis vitae statu, necnon de qualitate corporis beatorum, deque membrorum officiis post resurrectionem. Dominis charissimis et sincerissimis, sanctis et desiderabilibus et venerabilibus fratribus, sub magistro Domino Jesu condiscipulis, PAULINO et THERASIAE, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum vos fratres nostri conjunctissimi nobis, quos nobiscum desiderati desiderare, et salutati resalutare consuestis, assidue vident, non tam augentur bona", + "candidate_score": 0.645847, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_82_84", + "bdc_text": "August ; vgl. Nr. 2556 , 21f. augusti . Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1826", + "psc_text": "confici deprecor, Ecclesiae, hoc maxime tempore, incredibiliter profuturos. EPISTOLA CXXXVII. Respondet Augustinus ad singulas quaestiones superius propositas a Volusiano. Domino illustri et merito insigni, et praestantissimo filio VOLUSIANO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Legi litteras tuas, in quibus vidi magni cujusdam dialogi specimen, laudabili brevitate comprehensum. Respondere igitur debui, nec pro dilatione aliquid excusationis opponere. Accidit enim opportune, ut ab alienis negotiis mihi aliquantulum vacaret. Quibus autem dictandis hoc otium statueram impendere, paululum distuli, nequaquam justum esse arbitratus ut quem ad quaerendum exhortatus ipse fueram, differrem quaerentem. Quis autem nostrum, qui Christi, ut possumus, gratiam ministramus, cum tua verba legerit, ita te velit doctrina instrui christiana, ut tibi tantum sufficiat ad salutem, non hujus vitae, quam vaporis esse simillimam, tantillum apparentis, et illico vanescentis atque pereuntis, sermo divinus admonere curavit (Jacobi IV, 15), sed illam salutem propter quam adipiscendam et in aeternum obtinendam christiani sumus? Parum est ergo", + "candidate_score": 0.645266, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_84", + "bdc_text": "Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1229", + "psc_text": "fratri et compresbytero DEOGRATIAS, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Quaestiones tibi propositas mihi delegare maluisti, non, ut opinior, pigritia, sed quod ea quoque ipsa quae nosti, libentius per nos audis, dum nos nimis diligis. At ego propterea malebam a te illas aperiri, quod ille ipse amicus, qui eas proposuit, quantum ex hoc conjici datur, quod mihi ad quasdam epistolas non rescripsit, quasi nos verecundatur sequi: viderit quam ob causam. Hoc tamen suspicor, nec suspicio mea vel malevola est vel absurda, cum et optime noveris quantum eum diligam, quantoque mihi dolori sit, quod nondum christianus est; et utique non inconvenienter arbitror eum, quem video mihi rescribere noluisse, nihil sibi a me scribi voluisse. Proinde obsecro te, ut quemadmodum ego tibi parui, atque inter meas arctissimas occupationes, tuam sanctam mihique charissimam voluntatem offendere timui, si non facerem quod petisti, ita tu quoque facias quod peto. Hoc est autem, ut breviter quemadmodum a", + "candidate_score": 0.644805, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_84", + "bdc_text": "Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_691", + "psc_text": "ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desideratissime, et honorande in Christo frater. EPISTOLA LXVIII. Hieronymus Augustino, jam accepta epistola quae continet quaestionem de mendacio officioso, sed dubitans etiamnum an sit Augustini, negat se responsurum nisi sit certus de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me", + "candidate_score": 0.64463, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_84", + "bdc_text": "Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1826", + "psc_text": "confici deprecor, Ecclesiae, hoc maxime tempore, incredibiliter profuturos. EPISTOLA CXXXVII. Respondet Augustinus ad singulas quaestiones superius propositas a Volusiano. Domino illustri et merito insigni, et praestantissimo filio VOLUSIANO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Legi litteras tuas, in quibus vidi magni cujusdam dialogi specimen, laudabili brevitate comprehensum. Respondere igitur debui, nec pro dilatione aliquid excusationis opponere. Accidit enim opportune, ut ab alienis negotiis mihi aliquantulum vacaret. Quibus autem dictandis hoc otium statueram impendere, paululum distuli, nequaquam justum esse arbitratus ut quem ad quaerendum exhortatus ipse fueram, differrem quaerentem. Quis autem nostrum, qui Christi, ut possumus, gratiam ministramus, cum tua verba legerit, ita te velit doctrina instrui christiana, ut tibi tantum sufficiat ad salutem, non hujus vitae, quam vaporis esse simillimam, tantillum apparentis, et illico vanescentis atque pereuntis, sermo divinus admonere curavit (Jacobi IV, 15), sed illam salutem propter quam adipiscendam et in aeternum obtinendam christiani sumus? Parum est ergo", + "candidate_score": 0.644265, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_22_24", + "bdc_text": "Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 . augustiBrief Nr. 2527. . In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_74", + "psc_text": "tibi non scribere etiam ineptissimum existimavi. Sed tabellas, si quae ibi nostrae sunt, propter hujusmodi necessitates, mittas peto. Scripsi quiddam de catholica religione, quantum Dominus dare dignatus est, quod tibi volo ante adventum meum mittere, si charta interim non desit. Tolerabis enim qualemcumque scripturam ex officina majorum. De codicibus, praeter libros de Oratore, totum mihi excidit. Sed nihil amplius rescribere potui, quam ut ipse sumeres quos liberet, et nunc in eadem maneo sententia. Absens enim quid plus faciam non invenio. 2. Gratissimum mihi est, quod in ultima epistola me participem domestici tui gaudii facere voluisti. Sed, Mene salis placidi vultum fluctusque quietos Ignorare jubes? (Virg. V Aeneid.) quanquam nec me jubeas, nec ipse ignores. Quare si ad melius cogitandum quies aliqua data est, utere divino beneficio. Nec enim debemus nobis, cum ista proveniunt, sed illis per quos proveniunt, gratulari: quoniam justa, et officiosa, et pro suo genere pacatior atque tranquillior", + "candidate_score": 0.643532, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_94_96", + "bdc_text": "Nr. 2547 , Anm. 1. . Plus enim spei et praesidii est in precibus quam in armisVgl. Jes 30 , 15 ; 31 , 1. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1641", + "psc_text": "(Psal. VII, 10). Et de futuro judicio Apostolus ait, quia tunc « manifestabit Deus operta cordium et occulta tenebrarum » (I Cor. IV, 5). Itidem Apostolus, spiritualiter exprimens arma coelestia, quibus in interiori nostro debeamus armari, gladium spiritus dicit verbum Dei (Ephes. VI, 17); de quo ad Hebraeos ait, « Vivus est sermo Dei, et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti; pertingens, » inquit, « usque ad divisionem animae et spiritus » (Hebr. IV, 12), et reliqua quae nosti. Quid ergo mirum, si istius verbi ignita vis, et ancipitis gladii penetrabilior acies, ei sancti Joseph olim, et postea beatae Mariae animam pertransivit? Nam neque in illius neque in hujus corpore ferrum transisse cognovimus. Atque ut magis pateat ibi Prophetam ferrum pro verbi gladio posuisse, statim subsequente versiculo ait: « Sermo Domini ignivit illum. » Sermo enim Dei et ignis et gladius est, Verbo ipso Deo utrumque dicente de se: «", + "candidate_score": 0.643493, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_84_86", + "bdc_text": "Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ; s. die Verweise in Nr. 2545 , Anm. 1. . Duo illi cives nostriMeinrat Oggenfuß und Hans Hug ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_688", + "psc_text": "Si autem intelligunt, ambos, ut dixi, audiant, et quod voluerint faciant. Si quae etiam plebes a vobis ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant, et eligant quod placuerit. Si autem non vis hoc fieri, cui non appareat non vos de veritate praesumere? Sed cavenda est ira Dei, et hic et in futuro saeculo. Adjuro te per Christum, ut ad ista respondeas. EPISTOLA LXVII. Augustinus Hieronymo: negans se scripsisse librum in eum; in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino charissimo et desideratissimo, et honorando in Christo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum", + "candidate_score": 0.643247, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_94_96", + "bdc_text": "Nr. 2547 , Anm. 1. . Plus enim spei et praesidii est in precibus quam in armisVgl. Jes 30 , 15 ; 31 , 1. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_615", + "psc_text": "Dicit enim, Corpus quidem mortuum est propter peccatum; spiritus autem vita est propter justitiam. Si autem Spiritus ejus qui suscitavit Jesum Christum a mortuis habitat in vobis; qui suscitavit Jesum Christum a mortuis, vivificabit et mortalia corpora vestra per inhabitantem Spiritum ejus in vobis (Id. VIII, 10, 11). 27. Haec et ex autoritate divinarum Scripturarum et universae Ecclesiae, quae toto orbe diffunditur, consensione, per anniversarium Pascha celebrantur. CAPUT XV. In magno utique sicut jam intelligis, sacramento. Et in Scripturis quidem veteribus ad agendum Pascha non est praeceptum tempus, nisi ex mense novorum, a luna quarta decima usque ad vicesimam primam: ex Evangelio tamen, quia manifestum est, quo etiam die Dominus crucifixus sit, et in sepultura fuerit, et resurrexerit, adjuncta est etiam ipsorum dierum observatio per patrum concilia, et orbi universo christiano persuasum est eo modo Pascha celebrari oportere. 28. Quadragesima sane jejuniorum habet auctoritatem, et in veteribus Libris ex jejunio", + "candidate_score": 0.643166, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_106_108", + "bdc_text": "Nisi hic vigilarit et custodierit civitatem , frustra vigilat , qui custodit eamPs 127 ( Vulg. 126 ) , 1. . Vale cum omnibus bonis . 4 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3103", + "psc_text": "quia custodit, suis viribus arrogaret, tanquam ei venisset in mentem quia nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilant qui custodiunt eam (Psal. CXXVI, 1); et non dormit neque dormitat qui custodit Israel (Psal. CXX, 4); adjunxit causam unde fiat idoneus custodire, vel quo potius custode servetur, Quoniam, Deus, inquit, susceptor meus es. 6. Recolat igitur iste si potest merita sua, unde factum sit ut Deus dignaretur ejus esse susceptor, ac si Deus esset susceptus. Recolat utrum quaesierit, an quaesitus sit, ab illo scilicet qui venit quaerere et salvare quod perierat (Luc. XIX, 10). Nam si quaerere voluerit ante gratiam quid meruerit ut acciperet eam, mala sua poterit homo invenire, non bona, etiamsi eum unius diei vitam habentem super terram gratia Salvatoris invenerit. Quia si aliquid boni operatur homo ut gratiam mereatur, non ei merces imputatur secundum gratiam, sed secundum debitum. Si autem credit in eum qui justificat impium, ut deputetur", + "candidate_score": 0.642973, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_22_24", + "bdc_text": "Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 . augustiBrief Nr. 2527. . In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2839", + "psc_text": "tuae, cito de hac re gaudio explebitur cor nostrum, et lingua nostra exsultatione (Psal. CXXV, 2). EPISTOLA CLXXI Excusat formam superioris epistolae ad Maximum datae. Domino beatissimo, et venerabiliter charissimo fratri et coepiscopo PEREGRINO, ALYPIUS et AUGUSTINUS, in Domino salutem. Ad honorabilem fratrem nostrum Maximum litteras dedimus, credentes eum gratanter eas suscepturum: utrum tamen aliquid profecerimus, proxima occasione, quam reperire potueris, dignare rescribere. Sciat sane prolixas epistolas ad familiarissimos nostros, non solum laicos, verum etiam episcopos, sic quomodo ista scripta est, ad eos scribere nos solere, ut et cito scribantur, et charta teneatur commodius cum leguntur, ne forte istum morem nostrum nesciens, factam sibi arbitretur injuriam. FRAGMENTUM EPISTOLAE HACTENUS INEDITAE AUGUSTINI AD MAXIMUM. In Primasii super Apocalypsim Commentariis repertum, libro secundo ad haec verba: Hos septem quin etiam gradus. .. . idem doctor amplissimus Augustinus multis memorat: ad Maximum denique scribens dicit sic: Praeceptis Dei, quae ut bene agamus accepimus", + "candidate_score": 0.642475, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_33_35", + "bdc_text": "Pro eo remitto tibi Antichristum , Gwalther , Der Endtchrist . Kurtze klare bewysung in fünff Predigen begriffen , dass der Papst zu Rom der . . . Endtchrist sye , Zürich , Christoph Froschauer , 1546 ( am Schluss :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_507", + "psc_text": "Nam et in capite sacrosancti Psalterii scriptum est de Filio Dei: Dominus dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te. Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae (Psal. II, 7, 8). Et ipse Dominus Jesus Christus dicit Evangelium suum in omnibus gentibus futurum (Matth. XXIV, 14). Et apostolus Paulus, antequam sermo Dei in Africam pervenisset, in ipso capite Epistolae quam scripsit ad Romanos: Per quem accepimus, inquit, gratiam et apostolatum, ad obediendum fidei, in omnibus gentibus pro nomine ejus (Rom. I, 5). Deinde ipse a Jerusalem in circumitu per totam Asiam usque in Illyricum Evangelium praedicavit, Ecclesias constituit atque fundavit; non ipse, sed gratia Dei cum eo (I Cor. XV, 10), sicut ipse testatur. Quid autem evidentius apparere potest, quam cum in ejus Epistolis nomina etiam regionum vel civitatum invenimus? Ad Romanos, ad Corinthios, ad Galatas, ad Ephesios, ad Philippenses,", + "candidate_score": 0.642362, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_20_22", + "bdc_text": "responderem . Plura enim in praesenti non potui . Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_60", + "psc_text": "tu. Etsi enim rescribendo par esse non valeo; tamen non minore a me diligentia servantur litterae tuae, quam frequentantur abs te. Prolixiores autem nostras, non te amplius quam binas accepisse convenit inter nos; non enim misimus tertias. Sane recognitis exemplaribus animadverti quinque fere tuis rogationibus esse responsum; nisi quod una ibi quaestio quasi transeunter perstricta, quanquam non temere ingenio tuo commissa sit, non tamen fortasse satisfecit avaritiae tuae; quam refrenes aliquantulum opus est, et nonnulla compendia libenter feras. Ita plane ut si quidquam fraudo intelligentiam, dum sum parcus in verbis, nihil parcas mihi; sed tu jure, quo mihi valentius esset forte aliquid, si quidquam posset esse jucundius, totum quod debetur, efflagites. Hanc igitur epistolam numerabis inter minores epistolas meas, quam tibi, non sibi nihil mihi de acervo minuere. Non enim et tu mittis minores, quae non eumdem acervum augeant. Quare illud quod de Filio Dei quaeris, cur ipse potius dicatur", + "candidate_score": 0.642246, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_32_34", + "bdc_text": "a te recepi et probatur mihi vehementer . Pro eo remitto tibi Antichristum , Gwalther , Der Endtchrist . Kurtze klare bewysung in fünff Predigen begriffen , dass der Papst zu Rom der . . .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_507", + "psc_text": "Nam et in capite sacrosancti Psalterii scriptum est de Filio Dei: Dominus dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te. Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae (Psal. II, 7, 8). Et ipse Dominus Jesus Christus dicit Evangelium suum in omnibus gentibus futurum (Matth. XXIV, 14). Et apostolus Paulus, antequam sermo Dei in Africam pervenisset, in ipso capite Epistolae quam scripsit ad Romanos: Per quem accepimus, inquit, gratiam et apostolatum, ad obediendum fidei, in omnibus gentibus pro nomine ejus (Rom. I, 5). Deinde ipse a Jerusalem in circumitu per totam Asiam usque in Illyricum Evangelium praedicavit, Ecclesias constituit atque fundavit; non ipse, sed gratia Dei cum eo (I Cor. XV, 10), sicut ipse testatur. Quid autem evidentius apparere potest, quam cum in ejus Epistolis nomina etiam regionum vel civitatum invenimus? Ad Romanos, ad Corinthios, ad Galatas, ad Ephesios, ad Philippenses,", + "candidate_score": 0.641606, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_26_28", + "bdc_text": "s. Nr. 2527 , 54-56 . ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ; s. Nr. 2560 , 5 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_74", + "psc_text": "tibi non scribere etiam ineptissimum existimavi. Sed tabellas, si quae ibi nostrae sunt, propter hujusmodi necessitates, mittas peto. Scripsi quiddam de catholica religione, quantum Dominus dare dignatus est, quod tibi volo ante adventum meum mittere, si charta interim non desit. Tolerabis enim qualemcumque scripturam ex officina majorum. De codicibus, praeter libros de Oratore, totum mihi excidit. Sed nihil amplius rescribere potui, quam ut ipse sumeres quos liberet, et nunc in eadem maneo sententia. Absens enim quid plus faciam non invenio. 2. Gratissimum mihi est, quod in ultima epistola me participem domestici tui gaudii facere voluisti. Sed, Mene salis placidi vultum fluctusque quietos Ignorare jubes? (Virg. V Aeneid.) quanquam nec me jubeas, nec ipse ignores. Quare si ad melius cogitandum quies aliqua data est, utere divino beneficio. Nec enim debemus nobis, cum ista proveniunt, sed illis per quos proveniunt, gratulari: quoniam justa, et officiosa, et pro suo genere pacatior atque tranquillior", + "candidate_score": 0.641104, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_25_27", + "bdc_text": "Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ; s. Nr. 2527 , 54-56 . ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4264", + "psc_text": "meritis tuis: salutem vero meam commendo precibus tuis, poscens et ipse a Deo Domino ut dedicationem tantae fabricae pacis prosperitas prosequatur. EPISTOLA CCLXX. Augustino Anonymus (non enim Hieronymus, uti ex stilo liquet, tametsi in ipsius Epistolis haec edita sit numero 40), significans se moerore gravi affectum quod ipsum cum Severo simul non repererit in urbe Leges, et quanto ipsum amore prosequatur exponens. Cum in urbem Leges anteriori tempore commeassem, nimium sum contristatus quod te totum ibidem minime potui reperire. Inveni enim te medium, et, ut ita dicam, partem animae tuae, Severum charissimum, de quo ex parte gavisus sum. Perfecte enim gauderem, si te totum invenirem: unde ex parte qua te repereram, gratulabar; et propter partem tuam quam nequaquam cernebam, omnibus modis contristabar. Proinde dixi animae meae, Quare tristis es, et quare conturbas me? Spera in Deo (Psal. XLI, 6), et faciet praesentem amicum quem diligis. Unde confido in Domino et", + "candidate_score": 0.641094, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_25_27", + "bdc_text": "Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ; s. Nr. 2527 , 54-56 . ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_369", + "psc_text": "sincerissimo charitatis observando atque amplectendo fratri, et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. CAP. PRIMUM. 1. Habeo gratiam quod pro subscripta salutatione, plenam mihi epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem sumere, tali viro, a quo tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque secularium, curis circumstemur ingentibus; tamen epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare, aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali: quanquam simus in Domino Spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, et taceamus. Et libri quidem, quos de horreo dominico elaborasti, pene totum te nobis exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem tui corporis non vidimus: hoc modo nec ipse te nosti; nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum; et nos eum non mediocriter novimus", + "candidate_score": 0.640748, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_689", + "psc_text": "AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum volueris, facillime poteris. CAP. II. 2. Etiam hoc, ad me sane perlatum, utrum quidem crederem dubitavi; sed hinc quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare non debui: hoc autem brevi suggestum esse Charitati tuae a nescio quibus fratribus, mihi dictum est, quod librum adversus te scripserim, Romamque miserim. Hoc falsum esse noveris; Deum nostrum testor, hoc me non fecisse. Sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur a me scriptum esse, puto te debere cognoscere; aut si cognosci non potest, credere. Ita sane hoc", + "candidate_score": 0.640708, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_74", + "psc_text": "tibi non scribere etiam ineptissimum existimavi. Sed tabellas, si quae ibi nostrae sunt, propter hujusmodi necessitates, mittas peto. Scripsi quiddam de catholica religione, quantum Dominus dare dignatus est, quod tibi volo ante adventum meum mittere, si charta interim non desit. Tolerabis enim qualemcumque scripturam ex officina majorum. De codicibus, praeter libros de Oratore, totum mihi excidit. Sed nihil amplius rescribere potui, quam ut ipse sumeres quos liberet, et nunc in eadem maneo sententia. Absens enim quid plus faciam non invenio. 2. Gratissimum mihi est, quod in ultima epistola me participem domestici tui gaudii facere voluisti. Sed, Mene salis placidi vultum fluctusque quietos Ignorare jubes? (Virg. V Aeneid.) quanquam nec me jubeas, nec ipse ignores. Quare si ad melius cogitandum quies aliqua data est, utere divino beneficio. Nec enim debemus nobis, cum ista proveniunt, sed illis per quos proveniunt, gratulari: quoniam justa, et officiosa, et pro suo genere pacatior atque tranquillior", + "candidate_score": 0.640695, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_98_100", + "bdc_text": "vielleicht gar John Caius ; s. Nr. 2550 , Anm. 3. , qui mihi has postremas attulit , Argentoratum concessit . Redierunt hisce tribus diebus Helvetiorum propemodum 1000 , qui abierant adiuturi partes nostras , sed in itinere audierunt , neminem porro recipi .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_763", + "psc_text": "quod neque patres nostri, neque nos portare potuimus? Sed per gratiam Domini nostri Jesu Christi credimus salvari, quemadmodum et illi. Tacuit autem omnis multitudo » (Act. XV, 1-12), et in sententiam ejus Jacobus apostolus, et omnes simul presbyteri transierunt. 8. Haec non debent molesta esse lectori, sed et illi et mihi utilia, ut probemus, ante apostolum Paulum non ignorasse Petrum, imo principem hujus fuisse decreti, Legem post Evangelium non esse servandam. Denique tantae Petrus auctoritatis fuit, ut Paulus in Epistola sua scripserit: « Deinde post annos tres veni Jerosolymam videre Petrum, et mansi apud eum diebus quindecim » (Gal. I, 18). Rursumque in consequentibus: « Post annos quatuordecim ascendi iterum Jerosolymam cum Barnaba, assumpto et Tito. Ascendi autem secundum revelationem, et exposui eis Evangelium quod praedico inter Gentes: » ostendens se non habuisse securitatem Evangelii praedicandi, nisi Petri, et qui cum eo erant, fuisset sententia roboratum. Statimque sequitur: « Separatim", + "candidate_score": 0.639646, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_22_24", + "bdc_text": "Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 . augustiBrief Nr. 2527. . In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3585", + "psc_text": "te, cujus exspectationem avidissimam noverim, hujus muneris communicatione fraudarem. Sed si quid credis, frater charissime, quinque ferme anni ecce evoluti sunt, ex quo in Orientem misi librum non praesumptionis sed consultationis meae; et adhuc rescripta non merui, quibus mihi enodaretur haec quaestio in qua me cupis ad te certam ferre sententiam. Utrumque ergo misissem, si utrumque haberem. 2. Hoc autem quod habeo, sine altero quod nondum habeo, cuiquam debere me jam mittere vel edere non videtur; ne ille qui mihi fortasse, ut desidero, responsurus est, interrogationem meam disceptatione operosissima elaboratam, sine sua responsione, quae adhuc desperanda non est, per manus hominum notitiamque diffundi jure succenseat, idque jactantius quam utilius fecisse me judicet, quasi ego potuerim quaerere, quod ille non potuerit enodare, cum forsitan possit, idque dum faciat, exspectandum sit. Magis enim scio, quod aliis occupatur, quae minime differenda sunt, plurisque pendenda. 3. Quod ut tua quoque Sanctitas noverit, attende paulisper", + "candidate_score": 0.639081, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_22_24", + "bdc_text": "Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 . augustiBrief Nr. 2527. . In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_60", + "psc_text": "tu. Etsi enim rescribendo par esse non valeo; tamen non minore a me diligentia servantur litterae tuae, quam frequentantur abs te. Prolixiores autem nostras, non te amplius quam binas accepisse convenit inter nos; non enim misimus tertias. Sane recognitis exemplaribus animadverti quinque fere tuis rogationibus esse responsum; nisi quod una ibi quaestio quasi transeunter perstricta, quanquam non temere ingenio tuo commissa sit, non tamen fortasse satisfecit avaritiae tuae; quam refrenes aliquantulum opus est, et nonnulla compendia libenter feras. Ita plane ut si quidquam fraudo intelligentiam, dum sum parcus in verbis, nihil parcas mihi; sed tu jure, quo mihi valentius esset forte aliquid, si quidquam posset esse jucundius, totum quod debetur, efflagites. Hanc igitur epistolam numerabis inter minores epistolas meas, quam tibi, non sibi nihil mihi de acervo minuere. Non enim et tu mittis minores, quae non eumdem acervum augeant. Quare illud quod de Filio Dei quaeris, cur ipse potius dicatur", + "candidate_score": 0.638528, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_690", + "psc_text": "noveris; Deum nostrum testor, hoc me non fecisse. Sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur a me scriptum esse, puto te debere cognoscere; aut si cognosci non potest, credere. Ita sane hoc dixerim, ut ego non tantum paratissimus sim, si quid te in meis scriptis moverit, fraterne accipere quid contra sentias, aut de correctione mea, aut de ipsa tua benevolentia gavisurus; verum etiam hoc a te postulem, et flagitem. 3. O si licuisset, etsi non cohabitante, saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino", + "candidate_score": 0.638105, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_731", + "psc_text": "collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus! Ego autem dico: Utinam saltem propinquis terrarum locis habitaremus; ut, si non possent misceri nostra colloquia, litterae possent esse crebriores! Nunc vero tanto locorum intervallo absumus a sensibus nostris, ut de illis verbis Apostoli ad Galatas, juvenem me ad tuam Sanctitatem scripsisse meminerim, et ecce jam senex, necdum rescripta meruerim, faciliusque ad te exemplaria epistolae meae pervenerint, nescio qua occasione praeveniente, quam ipsa epistola me curante. Homo enim qui eam tunc acceperat, nec ad te pertulerit, nec ad me retulerit. Tantae autem mihi in litteris tuis, quae in manus nostras venire potuerunt, apparent res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae Scripturarum divinarum est, aut esse jam poterit, quantum", + "candidate_score": 0.637969, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_21_23", + "bdc_text": "Plura enim in praesenti non potui . Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 . augustiBrief Nr. 2527. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3573", + "psc_text": "Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuando qualem et in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, litteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime,", + "candidate_score": 0.637934, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_66_68", + "bdc_text": "s. HBBW III 77 , Anm. 8. , quem aeducavi . FrechtumDer Ulmer Pfarrer Martin Frecht , der damals vorübergehend in Dillingen und an anderen Orten der Diözese Augsburg tätig war ; s. Nr. 2527 , 104-106 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1621", + "psc_text": "Cor. XII, 28) dixerat de gradibus vel ordinibus dispositionum Dei, operante Spiritu sancto divisiones gratiarum: « Et quosdam quidem dedit apostolos, quosdam autem prophetas, alios vero Evangelistas, alios autem pastores et doctores ad consummationem sanctorum » (Ephes. IV, 11, 12), et reliqua. Hoc opto distinguas mihi in hac diversitate nominum, quae sit cuique nomini officiorum vel gratiarum proprietas? quid proprium sit Apostolorum, quid Prophetarum, quid Evangelistarum, quid Pastorum, quidve Doctorum. In omnibus enim his diversis nominibus simile et prope unum doctrinae officium video fuisse tractatum. Hos autem Prophetas quos post Apostolos posuit, non puto illos esse qui ordine temporum ante Apostolos fuerunt, sed illos quibus jam sub Apostolis per gratiam donabatur, aut interpretatio Scripturarum et inspectio mentium, aut praedictio temporis secuturi; ut Agabus cernebat, qui et famem instantem praedixit (Act. XI, 28) et quae beatus Paulus in Jerosolymis passurus esset, et verbo denuntiavit, et signo zonae ejus ostendit (Id. XXI,", + "candidate_score": 0.637788, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_25_27", + "bdc_text": "Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ; s. Nr. 2527 , 54-56 . ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_688", + "psc_text": "Si autem intelligunt, ambos, ut dixi, audiant, et quod voluerint faciant. Si quae etiam plebes a vobis ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant, et eligant quod placuerit. Si autem non vis hoc fieri, cui non appareat non vos de veritate praesumere? Sed cavenda est ira Dei, et hic et in futuro saeculo. Adjuro te per Christum, ut ad ista respondeas. EPISTOLA LXVII. Augustinus Hieronymo: negans se scripsisse librum in eum; in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino charissimo et desideratissimo, et honorando in Christo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum", + "candidate_score": 0.637456, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_21_23", + "bdc_text": "Plura enim in praesenti non potui . Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 . augustiBrief Nr. 2527. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_231", + "psc_text": "Domino fratri sancto et unanimo AUGUSTINO, PAULINUS et THERASIA peccatores. 1. Jamdudum, frater in Christo Domino mi unanime, ut te in sanctis et piis laboribus tuis nescientem agnovi, absentemque vidi, tota mente complexus, alloquio quoque familiari atque fraterno per litteras audire properavi. Et credo in manu, et in gratia Domini sermonem meum ad te fuisse perlatum; sed morante adhuc puero quem ad te aliosque dilectos aeque Deo salutandos, ante hiemem miseramus, non potuimus ultra et officium nostrum suspendere, et desiderium sermonis tui cupidissimum temperare. Scripsimus itaque iterato nunc, si priores ad te litterae nostrae pervenire meruerunt; aut primo, si illis in manus tuas perveniendi felicitas non fuit. 2. Sed tu, frater spiritualis omnia judicans, amorem in te nostrum ne pendas officio solo, aut tempore litterarum. Dominus enim testis est, qui unus atque idem operatur in suis ubique charitatem suam, jam abinde nobis, ex quo te beneficio venerabilium episcoporum Aurelii et", + "candidate_score": 0.637062, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_23_25", + "bdc_text": "augustiBrief Nr. 2527. . In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2839", + "psc_text": "tuae, cito de hac re gaudio explebitur cor nostrum, et lingua nostra exsultatione (Psal. CXXV, 2). EPISTOLA CLXXI Excusat formam superioris epistolae ad Maximum datae. Domino beatissimo, et venerabiliter charissimo fratri et coepiscopo PEREGRINO, ALYPIUS et AUGUSTINUS, in Domino salutem. Ad honorabilem fratrem nostrum Maximum litteras dedimus, credentes eum gratanter eas suscepturum: utrum tamen aliquid profecerimus, proxima occasione, quam reperire potueris, dignare rescribere. Sciat sane prolixas epistolas ad familiarissimos nostros, non solum laicos, verum etiam episcopos, sic quomodo ista scripta est, ad eos scribere nos solere, ut et cito scribantur, et charta teneatur commodius cum leguntur, ne forte istum morem nostrum nesciens, factam sibi arbitretur injuriam. FRAGMENTUM EPISTOLAE HACTENUS INEDITAE AUGUSTINI AD MAXIMUM. In Primasii super Apocalypsim Commentariis repertum, libro secundo ad haec verba: Hos septem quin etiam gradus. .. . idem doctor amplissimus Augustinus multis memorat: ad Maximum denique scribens dicit sic: Praeceptis Dei, quae ut bene agamus accepimus", + "candidate_score": 0.636833, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_25_27", + "bdc_text": "Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ; s. Nr. 2527 , 54-56 . ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3958", + "psc_text": "multum displicent, quantum existimo, si propensiore charitate, quam severitate legisti. Non est multum; sed multum gratum, si pro litteris nostris, et his et illis, unam nobis epistolam reddas. Saluto et pignus pacis, quod Domino Deo nostro adjuvante feliciter accepisti, ea dilectione qua debeo. EPISTOLA CCXXX. Darius Augustino, pro litteris ab eo acceptis gratiam referens, et petens mitti sibi libros Confessionum, seque ipsius apud Deum precibus commendatum cupiens. DARIUS AUGUSTINO domino suo salutem. 1. Utinam, domine sancte pater, ut meum nomen ad aures tuas, coepiscoporum, ut ais, tuorum Urbani et Novati benigna erga me gratia faciente, perlatum est; ita memetipsum Deus omnium, Deus tuus, manibus tuis atque oculis obtulisset: non quo majorem, aut forsitan talem, qualem tantorum virorum apud te benevolus sermo, et litterarum mentio fecerat, tui me probasset melior lima judicii; sed ut coelestis sapientiae tuae verissimos atque immortales fructus, ore tuo potius, veluti cujusdam purae aquae dulcedinem, ab ipso", + "candidate_score": 0.636773, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_18_20", + "bdc_text": "s. unten Anm. a. , Leonarde charissime , non potui committere , quin paucula haec ad tuasSiehe dazu unten Anm . 3 und Anm. 13 . responderem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_893", + "psc_text": "justae libertatis in Paulo, et sanctae humilitatis in Petro: quae, quantum mihi pro modulo meo videtur, magis fuerat adversus calumniantem Porphyrium defendenda, quam ut ei daretur obtrectandi major occasio; qua multo mordacius criminaretur Christianos fallaciter vel suas litteras scribere, vel Dei sui sacramenta portare. CAPUT III. 23. Flagitas a me ut aliquem saltem unum ostendam, cujus in hac re sententiam sim secutus, cum tu tam plures nominatim commemoraveris, qui te in eo quod adstruis praecesserunt; petens ut in eo, si te reprehendo errantem, patiar te errare cum talibus, quorum ego, fateor, neminem legi: sed cum sint ferme sex, vel septem, horum quatuor auctoritatem tu quoque infringis. Nam Laodicenum, cujus nomen taces, de Ecclesia dicis nuper egressum; Alexandrum autem veterem haereticum; Origenem vero ac Didymum reprehensos abs te lego in recentioribus opusculis tuis, et non mediocriter, nec de mediocribus quaestionibus, quamvis Origenem mirabiliter ante laudaveris. Cum iis ergo errare puto quia", + "candidate_score": 0.636141, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_25_27", + "bdc_text": "Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ; s. Nr. 2527 , 54-56 . ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_744", + "psc_text": "inimicitias pervenisse; laetum erit, et multo majus ex inimicitiis talibus ad pristinam concordiam revertisse. EPISTOLA LXXIV. Augustinus Praesidium rogat ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Sicut praesens rogavi Sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit Charitas tua quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum, et mearum ad ipsum, et ad me ipsius, quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, vel quomodo non debui, aliquid scripsi; non ad illum de me, sed ad me ipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem, quo correctus petam ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. EPISTOLA LXXV.", + "candidate_score": 0.635671, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_106", + "bdc_text": "Nisi hic vigilarit et custodierit civitatem , frustra vigilat , qui custodit eamPs 127 ( Vulg. 126 ) , 1. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2996", + "psc_text": "pertinere non credunt, nescio utrum sermo sit habendus de aliqua quaestione pietatis; quamvis non fere quisquam nostris temporibus reperiatur ita stultus, qui vel in corde suo dicere audeat: Non est Deus (Psal. XIII, 1). Illi autem alii stulti non desunt qui dixerint, Non videbit Dominus (Psal. XCIII, 7); id est, providentiam suam in haec terrena non tendit. Verumtamen in his libris, quos volo ut legat Charitas vestra, dum asserit Civitas Dei, non solum esse Deum, quod natura insitum vix ulla unquam exstirpat impietas; sed etiam rerum humanarum curam gerere ab ipsa institutione hominum usque ad beatificandos justos cum Angelis sanctis, et damnandos impios cum angelis malignis, si Deus voluerit, et quibus voluerit credibile fiet. 7. Non itaque ulterius oneranda est haec epistola, dilectissimi. Ubi enim speretis per ministerium nostrum nosse quod vultis, satis diximus; et eosdem libros, si nondum habetis, ut habere possitis, per sanctum fratrem et compresbyterum meum Firmum,", + "candidate_score": 0.634903, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_26_28", + "bdc_text": "s. Nr. 2527 , 54-56 . ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ; s. Nr. 2560 , 5 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1155", + "psc_text": "Quintus, quam tarde ad nos remeat a vobis, tam cito a nobis ad vos redire festinat: instantiam vero ejus in litteris exigendis et haec epistola lituris quam versibus crebrior loquitur, commemorati exactoris nimiam festinationem scheda fecit. Nam pridie idus maias venit ad nos ut rescripta peteret, et idibus ante sextam dimitti obtinuit. Videte ergo utrum eum commendaverim, vel accusaverim hujusmodi testimonio. Forte enim, imo sine dubio laudabilis magis quam culpabilis judicabitur, qui a tenebris, quod in comparatione vestri luminis sumus, justissime refestinavit ad lucem suam. » EPISTOLA XCV. Augustinus superiori epistolae respondens agit de praesentis vitae statu, necnon de qualitate corporis beatorum, deque membrorum officiis post resurrectionem. Dominis charissimis et sincerissimis, sanctis et desiderabilibus et venerabilibus fratribus, sub magistro Domino Jesu condiscipulis, PAULINO et THERASIAE, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum vos fratres nostri conjunctissimi nobis, quos nobiscum desiderati desiderare, et salutati resalutare consuestis, assidue vident, non tam augentur bona", + "candidate_score": 0.634591, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_26_28", + "bdc_text": "s. Nr. 2527 , 54-56 . ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ; s. Nr. 2560 , 5 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_689", + "psc_text": "AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum volueris, facillime poteris. CAP. II. 2. Etiam hoc, ad me sane perlatum, utrum quidem crederem dubitavi; sed hinc quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare non debui: hoc autem brevi suggestum esse Charitati tuae a nescio quibus fratribus, mihi dictum est, quod librum adversus te scripserim, Romamque miserim. Hoc falsum esse noveris; Deum nostrum testor, hoc me non fecisse. Sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur a me scriptum esse, puto te debere cognoscere; aut si cognosci non potest, credere. Ita sane hoc", + "candidate_score": 0.634567, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_25_27", + "bdc_text": "Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ; s. Nr. 2527 , 54-56 . ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_74", + "psc_text": "tibi non scribere etiam ineptissimum existimavi. Sed tabellas, si quae ibi nostrae sunt, propter hujusmodi necessitates, mittas peto. Scripsi quiddam de catholica religione, quantum Dominus dare dignatus est, quod tibi volo ante adventum meum mittere, si charta interim non desit. Tolerabis enim qualemcumque scripturam ex officina majorum. De codicibus, praeter libros de Oratore, totum mihi excidit. Sed nihil amplius rescribere potui, quam ut ipse sumeres quos liberet, et nunc in eadem maneo sententia. Absens enim quid plus faciam non invenio. 2. Gratissimum mihi est, quod in ultima epistola me participem domestici tui gaudii facere voluisti. Sed, Mene salis placidi vultum fluctusque quietos Ignorare jubes? (Virg. V Aeneid.) quanquam nec me jubeas, nec ipse ignores. Quare si ad melius cogitandum quies aliqua data est, utere divino beneficio. Nec enim debemus nobis, cum ista proveniunt, sed illis per quos proveniunt, gratulari: quoniam justa, et officiosa, et pro suo genere pacatior atque tranquillior", + "candidate_score": 0.634475, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27_29", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ; s. Nr. 2560 , 5 . illi non sint redditae .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_74", + "psc_text": "tibi non scribere etiam ineptissimum existimavi. Sed tabellas, si quae ibi nostrae sunt, propter hujusmodi necessitates, mittas peto. Scripsi quiddam de catholica religione, quantum Dominus dare dignatus est, quod tibi volo ante adventum meum mittere, si charta interim non desit. Tolerabis enim qualemcumque scripturam ex officina majorum. De codicibus, praeter libros de Oratore, totum mihi excidit. Sed nihil amplius rescribere potui, quam ut ipse sumeres quos liberet, et nunc in eadem maneo sententia. Absens enim quid plus faciam non invenio. 2. Gratissimum mihi est, quod in ultima epistola me participem domestici tui gaudii facere voluisti. Sed, Mene salis placidi vultum fluctusque quietos Ignorare jubes? (Virg. V Aeneid.) quanquam nec me jubeas, nec ipse ignores. Quare si ad melius cogitandum quies aliqua data est, utere divino beneficio. Nec enim debemus nobis, cum ista proveniunt, sed illis per quos proveniunt, gratulari: quoniam justa, et officiosa, et pro suo genere pacatior atque tranquillior", + "candidate_score": 0.634457, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_23_25", + "bdc_text": "augustiBrief Nr. 2527. . In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3904", + "psc_text": "ad sectionem, quod habuerit perseverantem tumorem. Gratia Dei et pax Domini nostri Jesu Christi coronet te in omni tempore, et ambulantem de virtute in virtutem glorificet in aeternum, domine papa beatissime, ineffabiliter mirabilis, incomparabiliter honorande, praestantissime patrone. EPISTOLA CCXXVI. Hilarius Augustino, de eodem argumento. Domino beatissimo ac toto affectu desiderando, et multum in Christo suscipiendo patri AUGUSTINO, HILARIUS. 1. Si cessantibus contradicentium quaestionibus gratae sunt plerumque studiosorum inquisitiones, ut etiam illa quae absque periculo ignorarentur, ediscant; arbitror gratiorem fore sedulitatem nostrae relationis, quae dum indicat secundum quorumdam prosecutiones quaedam adversantia veritati, non tam sibi quam illis qui turbantur et turbant, per consilium sanctitatis tuae satagit provideri, domine beatissime ac toto affectu desiderande, et multum in Christo suscipiende pater. 2. Haec sunt itaque quae Massiliae, vel aliis etiam locis in Gallia ventilantur. Novum et inutile esse praedicationi quod quidam secundum propositum eligendi dicantur, ut id nec arripere valeant nec tenere, nisi", + "candidate_score": 0.633948, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_25_27", + "bdc_text": "Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ; s. Nr. 2527 , 54-56 . ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3878", + "psc_text": "Nunc enim ab Alypio se urgeri dicit, ut posterioribus Juliani libris respondeat. Domino sinceriter dilectissimo, fratri et condiacono QUODVULTDEO, AUGUSTINUS episcopus. 1. Cum mihi haec scribendi offerretur occasio per Fussalensem presbyterum, quem commendo charitati tuae, recensui epistolam tuam, in qua petis ut de haeresibus quae oriri potuerunt ex quo Domini in carne nuntiari coepit adventus, aliquid scriberem. Hoc autem feci, ut viderem utrum jam deberem opus ipsum aggredi, et inde tibi aliquid mittere; ubi considerares tanto esse difficilius, quanto vis effici brevius. Sed ne hoc quidem potui, talibus curis supervenientibus impeditus, a quibus omnino dissimulare non possem: nam me et ab eo quod habebam in manibus, averterunt. 2. Hoc autem est, ubi respondeo libris Juliani, quos octo edidit post illos quatuor quibus ante respondi. Hos enim cum Romae accepisset frater Alypius, nondum omnes descripserat, cum oblatam occasionem noluit praeterire, per quam mihi quinque transmisit; promittens alios tres cito se esse", + "candidate_score": 0.633789, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_16_18", + "bdc_text": "Den vorliegenden Brief übermittelte er Serin am 17 . September auf seiner Heimreise ; s. unten Anm. a. , Leonarde charissime , non potui committere , quin paucula haec ad tuasSiehe dazu unten Anm .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2290", + "psc_text": "fecisse succensuit; habeat lenitatem in danda venia, quam ego non habui in illa epistola conscribenda. Hoc per tuam charitatem rogo, quod praesens praesentem rogare volueram, si ejus haberem copiam. Quod cum conatus essem, scribente ad eum viro venerabili, nobisque omnibus honore praeferendo, venire noluit, dolum forsitan in eum, sicut pleraque humana sunt, quantum existimo, suspicatus; a quo me longe abesse, tu illi fac fidem quantum potes, qui praesens facilius potes. Indica ei cum quanto et quam vero dolore de offensione animi ejus tecum fuerim collocutus. Noverit quam non eum contemnam, et quantum in illo Deum timeam, et cogitem caput nostrum in cujus corpore fratres sumus. Ad locum in quo habitat, ideo mihi putavi non esse veniendum, ne spectaculum faceremus ridendum alienis, nostris dolendum, nobis pudendum. Per tuam sanctitatem et charitatem totum recte agi potest: ab illo quippe agitur, qui per fidem suam habitat in corde tuo; quem credo quod non", + "candidate_score": 0.632758, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_26_28", + "bdc_text": "s. Nr. 2527 , 54-56 . ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ; s. Nr. 2560 , 5 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_691", + "psc_text": "ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desideratissime, et honorande in Christo frater. EPISTOLA LXVIII. Hieronymus Augustino, jam accepta epistola quae continet quaestionem de mendacio officioso, sed dubitans etiamnum an sit Augustini, negat se responsurum nisi sit certus de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me", + "candidate_score": 0.632726, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_21_23", + "bdc_text": "Plura enim in praesenti non potui . Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 . augustiBrief Nr. 2527. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3878", + "psc_text": "Nunc enim ab Alypio se urgeri dicit, ut posterioribus Juliani libris respondeat. Domino sinceriter dilectissimo, fratri et condiacono QUODVULTDEO, AUGUSTINUS episcopus. 1. Cum mihi haec scribendi offerretur occasio per Fussalensem presbyterum, quem commendo charitati tuae, recensui epistolam tuam, in qua petis ut de haeresibus quae oriri potuerunt ex quo Domini in carne nuntiari coepit adventus, aliquid scriberem. Hoc autem feci, ut viderem utrum jam deberem opus ipsum aggredi, et inde tibi aliquid mittere; ubi considerares tanto esse difficilius, quanto vis effici brevius. Sed ne hoc quidem potui, talibus curis supervenientibus impeditus, a quibus omnino dissimulare non possem: nam me et ab eo quod habebam in manibus, averterunt. 2. Hoc autem est, ubi respondeo libris Juliani, quos octo edidit post illos quatuor quibus ante respondi. Hos enim cum Romae accepisset frater Alypius, nondum omnes descripserat, cum oblatam occasionem noluit praeterire, per quam mihi quinque transmisit; promittens alios tres cito se esse", + "candidate_score": 0.632656, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_21_23", + "bdc_text": "Plura enim in praesenti non potui . Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 . augustiBrief Nr. 2527. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_74", + "psc_text": "tibi non scribere etiam ineptissimum existimavi. Sed tabellas, si quae ibi nostrae sunt, propter hujusmodi necessitates, mittas peto. Scripsi quiddam de catholica religione, quantum Dominus dare dignatus est, quod tibi volo ante adventum meum mittere, si charta interim non desit. Tolerabis enim qualemcumque scripturam ex officina majorum. De codicibus, praeter libros de Oratore, totum mihi excidit. Sed nihil amplius rescribere potui, quam ut ipse sumeres quos liberet, et nunc in eadem maneo sententia. Absens enim quid plus faciam non invenio. 2. Gratissimum mihi est, quod in ultima epistola me participem domestici tui gaudii facere voluisti. Sed, Mene salis placidi vultum fluctusque quietos Ignorare jubes? (Virg. V Aeneid.) quanquam nec me jubeas, nec ipse ignores. Quare si ad melius cogitandum quies aliqua data est, utere divino beneficio. Nec enim debemus nobis, cum ista proveniunt, sed illis per quos proveniunt, gratulari: quoniam justa, et officiosa, et pro suo genere pacatior atque tranquillior", + "candidate_score": 0.632583, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_18_20", + "bdc_text": "s. unten Anm. a. , Leonarde charissime , non potui committere , quin paucula haec ad tuasSiehe dazu unten Anm . 3 und Anm. 13 . responderem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_60", + "psc_text": "tu. Etsi enim rescribendo par esse non valeo; tamen non minore a me diligentia servantur litterae tuae, quam frequentantur abs te. Prolixiores autem nostras, non te amplius quam binas accepisse convenit inter nos; non enim misimus tertias. Sane recognitis exemplaribus animadverti quinque fere tuis rogationibus esse responsum; nisi quod una ibi quaestio quasi transeunter perstricta, quanquam non temere ingenio tuo commissa sit, non tamen fortasse satisfecit avaritiae tuae; quam refrenes aliquantulum opus est, et nonnulla compendia libenter feras. Ita plane ut si quidquam fraudo intelligentiam, dum sum parcus in verbis, nihil parcas mihi; sed tu jure, quo mihi valentius esset forte aliquid, si quidquam posset esse jucundius, totum quod debetur, efflagites. Hanc igitur epistolam numerabis inter minores epistolas meas, quam tibi, non sibi nihil mihi de acervo minuere. Non enim et tu mittis minores, quae non eumdem acervum augeant. Quare illud quod de Filio Dei quaeris, cur ipse potius dicatur", + "candidate_score": 0.632547, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_74_76", + "bdc_text": "Posteriores datae erant 25 . augustiBrief Nr. 2550. . Miraris , quod primis non responderim .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1155", + "psc_text": "Quintus, quam tarde ad nos remeat a vobis, tam cito a nobis ad vos redire festinat: instantiam vero ejus in litteris exigendis et haec epistola lituris quam versibus crebrior loquitur, commemorati exactoris nimiam festinationem scheda fecit. Nam pridie idus maias venit ad nos ut rescripta peteret, et idibus ante sextam dimitti obtinuit. Videte ergo utrum eum commendaverim, vel accusaverim hujusmodi testimonio. Forte enim, imo sine dubio laudabilis magis quam culpabilis judicabitur, qui a tenebris, quod in comparatione vestri luminis sumus, justissime refestinavit ad lucem suam. » EPISTOLA XCV. Augustinus superiori epistolae respondens agit de praesentis vitae statu, necnon de qualitate corporis beatorum, deque membrorum officiis post resurrectionem. Dominis charissimis et sincerissimis, sanctis et desiderabilibus et venerabilibus fratribus, sub magistro Domino Jesu condiscipulis, PAULINO et THERASIAE, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum vos fratres nostri conjunctissimi nobis, quos nobiscum desiderati desiderare, et salutati resalutare consuestis, assidue vident, non tam augentur bona", + "candidate_score": 0.632176, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_23_25", + "bdc_text": "augustiBrief Nr. 2527. . In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_847", + "psc_text": "vere sancto et beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. Cum a sancto fratre nostro Firmo sollicite quaererem quid ageres, sospitem te laetus audivi. Rursum cum tuas litteras non dico sperarem, sed exigerem; nesciente te, de Africa se profectum esse dixit. Itaque reddo tibi per eum salutationis officia, qui te unico amore complectitur: simulque obsecro ut ignoscas pudori meo, quod diu praecipienti ut rescriberem, negare non potui. Nec ego tibi, sed causae causa respondit. Et si culpa est respondisse, quaeso ut patienter audias, multo major est provocasse. Sed facessant istiusmodi querimoniae: sit inter nos pura germanitas; et deinceps non quaestionum, sed charitatis ad nos scripta mittamus. Sancti fratres, qui nobiscum Domino serviunt, affatim te salutant. Sanctos qui tecum Christi leve trahunt jugum, praecipue sanctum et suscipiendum papam Alypium, ut meo obsequio solutes, precor. Incolumem te et memorem mei, Christus Deus noster tueatur omnipotens, domine vere sancte et beatissime papa. Si", + "candidate_score": 0.632121, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_20_22", + "bdc_text": "responderem . Plura enim in praesenti non potui . Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1155", + "psc_text": "Quintus, quam tarde ad nos remeat a vobis, tam cito a nobis ad vos redire festinat: instantiam vero ejus in litteris exigendis et haec epistola lituris quam versibus crebrior loquitur, commemorati exactoris nimiam festinationem scheda fecit. Nam pridie idus maias venit ad nos ut rescripta peteret, et idibus ante sextam dimitti obtinuit. Videte ergo utrum eum commendaverim, vel accusaverim hujusmodi testimonio. Forte enim, imo sine dubio laudabilis magis quam culpabilis judicabitur, qui a tenebris, quod in comparatione vestri luminis sumus, justissime refestinavit ad lucem suam. » EPISTOLA XCV. Augustinus superiori epistolae respondens agit de praesentis vitae statu, necnon de qualitate corporis beatorum, deque membrorum officiis post resurrectionem. Dominis charissimis et sincerissimis, sanctis et desiderabilibus et venerabilibus fratribus, sub magistro Domino Jesu condiscipulis, PAULINO et THERASIAE, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum vos fratres nostri conjunctissimi nobis, quos nobiscum desiderati desiderare, et salutati resalutare consuestis, assidue vident, non tam augentur bona", + "candidate_score": 0.632112, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_16_18", + "bdc_text": "Den vorliegenden Brief übermittelte er Serin am 17 . September auf seiner Heimreise ; s. unten Anm. a. , Leonarde charissime , non potui committere , quin paucula haec ad tuasSiehe dazu unten Anm .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2849", + "psc_text": "Firmum, anno praeterito, ob rem earum Ravennam, et inde Africam Siciliamque direximus, quem putamus jam in Africae partibus commorari. Sanctos tuo adhaerentes lateri, ut meo obsequio salutes, precor. Litteras quoque meas ad sanctum presbyterum Firmum direxi; quae si ad te venerint, ei dirigere non graveris. Incolumem te, et mei memorem, Christus Dominus custodiat, domine vere sancte, et beatissime papa. Et subter: Grandem latini sermonis in ista provincia notariorum patimur penuriam; et idcirco praeceptis tuis parere non possumus, maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis verubusque dictincta est: pleraque enim prioris laboris, fraude cujusdam amisimus. EPISTOLA CLXXIII. Augustinus Donato, villae Mutugennae in dioecesi Hipponensi presbytero donatistae, qui jussus comprehendi et adduci ad ecclesiam, conatus est sibi vim inferre, suadet ut re sobrie perpensa resipiscat, docens pravam voluntatem recte cogi ad meliora. Donato presbytero partis Donati, AUGUSTINUS episcopus Ecclesiae catholicae. 1. Si posses videre dolorem cordis mei, et sollicitudinem pro salute tua, fortassis", + "candidate_score": 0.631671, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_21_23", + "bdc_text": "Plura enim in praesenti non potui . Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 . augustiBrief Nr. 2527. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3958", + "psc_text": "multum displicent, quantum existimo, si propensiore charitate, quam severitate legisti. Non est multum; sed multum gratum, si pro litteris nostris, et his et illis, unam nobis epistolam reddas. Saluto et pignus pacis, quod Domino Deo nostro adjuvante feliciter accepisti, ea dilectione qua debeo. EPISTOLA CCXXX. Darius Augustino, pro litteris ab eo acceptis gratiam referens, et petens mitti sibi libros Confessionum, seque ipsius apud Deum precibus commendatum cupiens. DARIUS AUGUSTINO domino suo salutem. 1. Utinam, domine sancte pater, ut meum nomen ad aures tuas, coepiscoporum, ut ais, tuorum Urbani et Novati benigna erga me gratia faciente, perlatum est; ita memetipsum Deus omnium, Deus tuus, manibus tuis atque oculis obtulisset: non quo majorem, aut forsitan talem, qualem tantorum virorum apud te benevolus sermo, et litterarum mentio fecerat, tui me probasset melior lima judicii; sed ut coelestis sapientiae tuae verissimos atque immortales fructus, ore tuo potius, veluti cujusdam purae aquae dulcedinem, ab ipso", + "candidate_score": 0.631495, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_23_25", + "bdc_text": "augustiBrief Nr. 2527. . In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1826", + "psc_text": "confici deprecor, Ecclesiae, hoc maxime tempore, incredibiliter profuturos. EPISTOLA CXXXVII. Respondet Augustinus ad singulas quaestiones superius propositas a Volusiano. Domino illustri et merito insigni, et praestantissimo filio VOLUSIANO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Legi litteras tuas, in quibus vidi magni cujusdam dialogi specimen, laudabili brevitate comprehensum. Respondere igitur debui, nec pro dilatione aliquid excusationis opponere. Accidit enim opportune, ut ab alienis negotiis mihi aliquantulum vacaret. Quibus autem dictandis hoc otium statueram impendere, paululum distuli, nequaquam justum esse arbitratus ut quem ad quaerendum exhortatus ipse fueram, differrem quaerentem. Quis autem nostrum, qui Christi, ut possumus, gratiam ministramus, cum tua verba legerit, ita te velit doctrina instrui christiana, ut tibi tantum sufficiat ad salutem, non hujus vitae, quam vaporis esse simillimam, tantillum apparentis, et illico vanescentis atque pereuntis, sermo divinus admonere curavit (Jacobi IV, 15), sed illam salutem propter quam adipiscendam et in aeternum obtinendam christiani sumus? Parum est ergo", + "candidate_score": 0.631424, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_21_23", + "bdc_text": "Plura enim in praesenti non potui . Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 . augustiBrief Nr. 2527. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_60", + "psc_text": "tu. Etsi enim rescribendo par esse non valeo; tamen non minore a me diligentia servantur litterae tuae, quam frequentantur abs te. Prolixiores autem nostras, non te amplius quam binas accepisse convenit inter nos; non enim misimus tertias. Sane recognitis exemplaribus animadverti quinque fere tuis rogationibus esse responsum; nisi quod una ibi quaestio quasi transeunter perstricta, quanquam non temere ingenio tuo commissa sit, non tamen fortasse satisfecit avaritiae tuae; quam refrenes aliquantulum opus est, et nonnulla compendia libenter feras. Ita plane ut si quidquam fraudo intelligentiam, dum sum parcus in verbis, nihil parcas mihi; sed tu jure, quo mihi valentius esset forte aliquid, si quidquam posset esse jucundius, totum quod debetur, efflagites. Hanc igitur epistolam numerabis inter minores epistolas meas, quam tibi, non sibi nihil mihi de acervo minuere. Non enim et tu mittis minores, quae non eumdem acervum augeant. Quare illud quod de Filio Dei quaeris, cur ipse potius dicatur", + "candidate_score": 0.630938, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_23_25", + "bdc_text": "augustiBrief Nr. 2527. . In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3663", + "psc_text": "ista dictarem, perlator jam ventum exspectans, me vehementer, ut navigaret, urgebat. Itaque si quid hic incondite atque inculte dictum legeris, vel si totum ita esse perspexeris, doctrinae da operam, linguae veniam. Et alia manu: Deo vivas, dilectissime fili. EPISTOLA CCVI. Valerio comiti Felicem episcopum commendat. Domino merito illustri et praestantissimo, atque in Christo charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Quotiescumque a me petunt homines, ut eos tuae benignitati fideique commendem, si non facio, non mihi recte videor de tua vel erga opis indigos misericordia, vel erga nos benevolentia judicare. Itaque facio, et maxime ministros Christi, qui Ecclesiae curam gerunt, cujus te cohaeredem et filium esse gaudemus, tuae Praestantiae commendare non dubito, domine merito illustris atque praestantissime, atque in Christo charissime fili. Sanctus itaque frater et coepiscopus noster Felix cum hoc me rogasset, utique negare non debui. Commendo ergo tibi episcopum Christi egentem auxilio viri sublimis: fac ergo quod potes;", + "candidate_score": 0.630825, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_22_24", + "bdc_text": "Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 . augustiBrief Nr. 2527. . In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3573", + "psc_text": "Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuando qualem et in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, litteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime,", + "candidate_score": 0.630729, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27_29", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ; s. Nr. 2560 , 5 . illi non sint redditae .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_731", + "psc_text": "collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus! Ego autem dico: Utinam saltem propinquis terrarum locis habitaremus; ut, si non possent misceri nostra colloquia, litterae possent esse crebriores! Nunc vero tanto locorum intervallo absumus a sensibus nostris, ut de illis verbis Apostoli ad Galatas, juvenem me ad tuam Sanctitatem scripsisse meminerim, et ecce jam senex, necdum rescripta meruerim, faciliusque ad te exemplaria epistolae meae pervenerint, nescio qua occasione praeveniente, quam ipsa epistola me curante. Homo enim qui eam tunc acceperat, nec ad te pertulerit, nec ad me retulerit. Tantae autem mihi in litteris tuis, quae in manus nostras venire potuerunt, apparent res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae Scripturarum divinarum est, aut esse jam poterit, quantum", + "candidate_score": 0.630077, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27_29", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ; s. Nr. 2560 , 5 . illi non sint redditae .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_724", + "psc_text": "quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque, ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar; hoc sane vel maxime admirans, quod cum dicas te exemplaribus litterarum mearum ideo temere non putasse credendum, ne forte te respondente laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses meum esse sermonem et sic rescribere, postea jubeas, si mea est epistola, aperte me scribere, aut mittere exemplaria veriora, ut absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc est et sic laedere? Nisi enim rescribendo laesisses, ego juste expostulare non possem. Proinde cum ita rescribis, ut laedas, quis locus nobis relinquitur in disputatione Scripturarum sine ullo rancore versandi? Ego quidem absit ut laedar, si mihi certa ratione volueris et", + "candidate_score": 0.629976, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_74_76", + "bdc_text": "Posteriores datae erant 25 . augustiBrief Nr. 2550. . Miraris , quod primis non responderim .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1138", + "psc_text": "oculis mentis meae, purius video, ignorantiae nocte depulsa et caligine dubitationis abstersa. Quod cum saepe alias per munera epistolarum tuarum mihi donatum senserim, tum praecipue isto recentium litterarum libello, cujus mihi tam gratus quam dignus portitor fuit vir benedictus Domini frater noster Quintus diaconus: qui longo quidem posteaquam ad Urbem venerat intervallo, cum eo juxta solemnem meum morem post Pascha Domini, pro Apostolorum et martyrum veneratione venissem, benedictionem oris tui reddidit nobis; verumtamen oblitterato, quod nesciente me Romae consumpserat, tempore, recentissimus mihi visus est a conspectu tuo, ita ut tunc statim eum a te mihi venisse vix crederem, cum primum videbam et cum mihi plenum odorem suavitatis tuae in eloquiis tuis coelestis unguenti castitate fragrantibus offerebat. Fateor tamen venerandae Unanimitati tuae, non potuisse me volumen ipsum, statim ut acceperam, Romae legere. Tantae enim illic turbae erant, ut non possem munus tuum diligenter inspicere, et eo ut cupiebam perfrui; scilicet ut", + "candidate_score": 0.629598, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27_29", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ; s. Nr. 2560 , 5 . illi non sint redditae .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_690", + "psc_text": "noveris; Deum nostrum testor, hoc me non fecisse. Sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur a me scriptum esse, puto te debere cognoscere; aut si cognosci non potest, credere. Ita sane hoc dixerim, ut ego non tantum paratissimus sim, si quid te in meis scriptis moverit, fraterne accipere quid contra sentias, aut de correctione mea, aut de ipsa tua benevolentia gavisurus; verum etiam hoc a te postulem, et flagitem. 3. O si licuisset, etsi non cohabitante, saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino", + "candidate_score": 0.629231, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_23_25", + "bdc_text": "augustiBrief Nr. 2527. . In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_688", + "psc_text": "Si autem intelligunt, ambos, ut dixi, audiant, et quod voluerint faciant. Si quae etiam plebes a vobis ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant, et eligant quod placuerit. Si autem non vis hoc fieri, cui non appareat non vos de veritate praesumere? Sed cavenda est ira Dei, et hic et in futuro saeculo. Adjuro te per Christum, ut ad ista respondeas. EPISTOLA LXVII. Augustinus Hieronymo: negans se scripsisse librum in eum; in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino charissimo et desideratissimo, et honorando in Christo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum", + "candidate_score": 0.629107, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_18_20", + "bdc_text": "s. unten Anm. a. , Leonarde charissime , non potui committere , quin paucula haec ad tuasSiehe dazu unten Anm . 3 und Anm. 13 . responderem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_61", + "psc_text": "forte aliquid, si quidquam posset esse jucundius, totum quod debetur, efflagites. Hanc igitur epistolam numerabis inter minores epistolas meas, quam tibi, non sibi nihil mihi de acervo minuere. Non enim et tu mittis minores, quae non eumdem acervum augeant. Quare illud quod de Filio Dei quaeris, cur ipse potius dicatur hominem suscepisse, quam Pater, cum simul uterque sit, dignosces facillime si sermocinationum nostrarum quibus, ut potuimus (nam ineffabile quiddam est), quid sit Dei Filius quo conjuncti simus, recorderis. Quod ut hic breviter attingam, disciplina ipsa et forma Dei, per quam facta sunt omnia quae facta sunt, Filius nuncupatur. Quidquid autem per susceptum illum hominem gestum est, ad eruditionem informationemque nostram gestum est. (Vacat 67 linearum spatium in Ms. codice Vaticano unde Epistola eruta est.) EPISTOLA XIII. Quaestionem de animae quodam corpore, ad se nihil pertinentem, rogat dimittant. NEBRIDIO AUGUSTINUS. 1. Usitata tibi scribere non libet, nova non licet. Alterum enim", + "candidate_score": 0.628869, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_23_25", + "bdc_text": "augustiBrief Nr. 2527. . In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2501", + "psc_text": "venerabilis, et per omnia colende. EPISTOLA CLVII. Augustinus Hilario, respondens ad illius quaestiones. AUGUSTINUS episcopus servus Christi et ejus Ecclesiae, dilectissimo filio HILARIO, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Ex litteris tuis didici non solum incolumitatem tuam, sed etiam religiosum studium tuum circa verbum Dei, et piam curam pro salute tua, quae est in Christo Jesu Domino nostro: unde gratias Deo agens non distuli rescripta persolvere. 2. Si ergo quaeris utrum in hac vita quisquam ita justitiae perfectione proficiat, ut hic sine ullo vivat omnino peccato; attende quid dixerit Joannes apostolus, quem Dominus inter discipulos suos praecipue diligebat: Si dixerimus, inquit, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et veritas in nobis non est (I Joan. I, 8). Si ergo illi de quibus mihi scripsisti, se dicunt esse sine peccato; vides quia se ipsos decipiunt, et veritas in eis non est. Si autem se esse peccatores fatentur, ut Dei misericordiam", + "candidate_score": 0.628789, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_18_20", + "bdc_text": "s. unten Anm. a. , Leonarde charissime , non potui committere , quin paucula haec ad tuasSiehe dazu unten Anm . 3 und Anm. 13 . responderem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1201", + "psc_text": "fur? nescio utrum audet dicere aliquis, Aliquid horum erit, aut non erit, sicut mihi sine dubitatione respondet quod credat in Deum, et quod se convertat ad Deum. Deinde scripta tua concludens, adjungis et dicis: Ad istas ergo quaestiones peto breviter respondere digneris, ita ut non mihi de consuetudine praescribas, sed rationem reddas. 8. His litteris tuis lectis et relectis, et quantum temporis angustiae sinebant consideratis, recordatus sum Nebridium amicum meum, qui cum esset rerum obscurarum ad doctrinam pietatis maxime pertinentium diligentissimus et acerrimus inquisitor, valde oderat de quaestione magna responsionem brevem. Et quisquis hoc poposcisset, aegerrime ferebat, eumque, si ejus persona pateretur, vultu indignabundus et voce cohibebat, indignum deputans qui talia quaereret, cum de re tanta quam multa dici possent deberentque nesciret. Sed ego tibi non similiter, ut solebat ille, succenseo: es enim episcopus multis curis occupatus, ut ego; unde nec tibi facile vacat prolixum aliquid legere, nec mihi scribere.", + "candidate_score": 0.62875, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_20_22", + "bdc_text": "responderem . Plura enim in praesenti non potui . Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3585", + "psc_text": "te, cujus exspectationem avidissimam noverim, hujus muneris communicatione fraudarem. Sed si quid credis, frater charissime, quinque ferme anni ecce evoluti sunt, ex quo in Orientem misi librum non praesumptionis sed consultationis meae; et adhuc rescripta non merui, quibus mihi enodaretur haec quaestio in qua me cupis ad te certam ferre sententiam. Utrumque ergo misissem, si utrumque haberem. 2. Hoc autem quod habeo, sine altero quod nondum habeo, cuiquam debere me jam mittere vel edere non videtur; ne ille qui mihi fortasse, ut desidero, responsurus est, interrogationem meam disceptatione operosissima elaboratam, sine sua responsione, quae adhuc desperanda non est, per manus hominum notitiamque diffundi jure succenseat, idque jactantius quam utilius fecisse me judicet, quasi ego potuerim quaerere, quod ille non potuerit enodare, cum forsitan possit, idque dum faciat, exspectandum sit. Magis enim scio, quod aliis occupatur, quae minime differenda sunt, plurisque pendenda. 3. Quod ut tua quoque Sanctitas noverit, attende paulisper", + "candidate_score": 0.628387, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_70_72", + "bdc_text": "Nr. 2527 , 107 . amicissime salutabis . Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_74", + "psc_text": "tibi non scribere etiam ineptissimum existimavi. Sed tabellas, si quae ibi nostrae sunt, propter hujusmodi necessitates, mittas peto. Scripsi quiddam de catholica religione, quantum Dominus dare dignatus est, quod tibi volo ante adventum meum mittere, si charta interim non desit. Tolerabis enim qualemcumque scripturam ex officina majorum. De codicibus, praeter libros de Oratore, totum mihi excidit. Sed nihil amplius rescribere potui, quam ut ipse sumeres quos liberet, et nunc in eadem maneo sententia. Absens enim quid plus faciam non invenio. 2. Gratissimum mihi est, quod in ultima epistola me participem domestici tui gaudii facere voluisti. Sed, Mene salis placidi vultum fluctusque quietos Ignorare jubes? (Virg. V Aeneid.) quanquam nec me jubeas, nec ipse ignores. Quare si ad melius cogitandum quies aliqua data est, utere divino beneficio. Nec enim debemus nobis, cum ista proveniunt, sed illis per quos proveniunt, gratulari: quoniam justa, et officiosa, et pro suo genere pacatior atque tranquillior", + "candidate_score": 0.628243, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27_29", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ; s. Nr. 2560 , 5 . illi non sint redditae .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3318", + "psc_text": "Quod autem quibus simul scripsisti, tunc non eramus simul, ideo factum est ut singulorum singulas, non unam amborum epistolam sumeres. A me quippe digressus est perlator hujus per venerabilem fratrem et coepiscopum meum Alypium, qui tuae Sanctitati aliam rescriberet, transiturus; ad quem etiam ipsas, quas ego jam legerem, litteras tuas ipse portavit. Quae nos quanta laetitia perfuderint, quid homo nitatur loqui quod non potest eloqui? nec teipsum satis nosse arbitror, sed nobis crede, quantum boni feceris talia nobis scripta mittendo. Sicut enim tu testis es animi tui, ita nos nostri, quemadmodum sit affectus illarum sinceritate luculentissima litterarum. Si enim brevissimam epistolam tuam, quam de hac ipsa re ad beatissimum senem Aurelium per Leonem acolythum direxisti, exsultanti alacritate descripsimus, et quibus poteramus magno studio legebamus, ubi nobis exposuisti quid de illo perniciosissimo dogmate, vel quid contra de gratia Dei, quam pusillis magnisque largitur, cui est illud inimicissimum, sentias: quanta nos putas", + "candidate_score": 0.628208, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_20_22", + "bdc_text": "responderem . Plura enim in praesenti non potui . Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_67", + "psc_text": "1 Recentissimis litteris tuis respondere malui; non quod contempserim praecedentia quaesita tua, minusve me delectaverint, sed quod in respondendo majora quam opinaris molior. Quanquam enim longiorem, quam longissima est, epistolam tibi mittendam esse praescripseris, non tamen tantum habemus otii, quantum existimas, et quantum nos semper optasse nosti et optamus. Nec quaeras cur ita sit: illa enim facilius quibus impedior, quam cur impediar exposuerim. 2. Scribis cur ego et tu cum simus singuli eadem multa faciamus, sol autem non idem faciat quod caetera sidera. Cujus rei causam conarer. Nam si eadem nos agimus, multa et ille cum caeteris agit: si non ille, nec nos. Ambulo et ambulas, movetur et moventur; vigilo et vigilas; lucet et lucent; disputo et disputas; circuit et circumeunt: tametsi actus animi nullo modo est iis, quae videmus, comparandus. Si autem animum, ita ut aequum est, animo conferas, magis idem vel cogitare vel contemplari, vel si quid aliud", + "candidate_score": 0.628025, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_75_77", + "bdc_text": "augustiBrief Nr. 2550. . Miraris , quod primis non responderim . Non potui per negotia .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1229", + "psc_text": "fratri et compresbytero DEOGRATIAS, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Quaestiones tibi propositas mihi delegare maluisti, non, ut opinior, pigritia, sed quod ea quoque ipsa quae nosti, libentius per nos audis, dum nos nimis diligis. At ego propterea malebam a te illas aperiri, quod ille ipse amicus, qui eas proposuit, quantum ex hoc conjici datur, quod mihi ad quasdam epistolas non rescripsit, quasi nos verecundatur sequi: viderit quam ob causam. Hoc tamen suspicor, nec suspicio mea vel malevola est vel absurda, cum et optime noveris quantum eum diligam, quantoque mihi dolori sit, quod nondum christianus est; et utique non inconvenienter arbitror eum, quem video mihi rescribere noluisse, nihil sibi a me scribi voluisse. Proinde obsecro te, ut quemadmodum ego tibi parui, atque inter meas arctissimas occupationes, tuam sanctam mihique charissimam voluntatem offendere timui, si non facerem quod petisti, ita tu quoque facias quod peto. Hoc est autem, ut breviter quemadmodum a", + "candidate_score": 0.627747, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_23_25", + "bdc_text": "augustiBrief Nr. 2527. . In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_849", + "psc_text": "75 et 81, rescribit accuratius Augustinus de interpretatione loci Epistolae ad Galatas, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis quibusdam incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum cui scripta erat, pervenerat. Domino dilectissimo, et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Jam pridem tuae Charitati prolixam epistolam misi, respondens illi tuae quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum in manus tuas pervenire meruerit, adhuc nescio; nisi quod per fratrem sincerissimum Firmum scribis, si ille qui te primum gladio petiit, stilo repulsus est, ut sit humanitatis meae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. Hoc solo tenuissimo indicio, utcumque conjicio legisse te illam epistolam meam. In ea quippe deploravi tantam inter vos exstitisse", + "candidate_score": 0.627035, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_23_25", + "bdc_text": "augustiBrief Nr. 2527. . In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1423", + "psc_text": ".. . . (Vacat spatium XXVII versuum in Ms. exemplari Vaticano, unde eruta est epistola CVIII). EPISTOLA CIX. Severus, Milevitanus antistes, maximam delectationem fructumque ex Augustini lectione capere se profitetur, summis laudibus ipsum efferens, ac demum provocans ad rescribendum. Venerabili ac desiderabili et toto sinu charitatis amplectando episcopo AUGUSTINO, SEVERUS. 1. Deo gratias, frater Augustine, cujus donum est quidquid in nobis bonorum gaudiorum est. Fateor, bene mihi tecum est; multum te lego: mirum dicam, sed verum plane, quam mihi absens solet esse praesentia, tam praesens facta est absentia tui. Nullae se nobis interponunt turbulentae actiones temporalium rerum. Ago quantum possum, etsi non tantum possum quantum volo: quid ego dicam, quantum volo? Nosti optime quam avarus sim tui: nec tamen murmuro, quia non tantum ago quantum volo, quoniam rursus non minus ago quantum possum. Deo ergo gratias, frater dulcissime, bene mihi tecum est, gaudeo tecum arctius conjunctus; et ut ita dicam,", + "candidate_score": 0.626966, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_34", + "bdc_text": "Kurtze klare bewysung in fünff Predigen begriffen , dass der Papst zu Rom der . . .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_507", + "psc_text": "Nam et in capite sacrosancti Psalterii scriptum est de Filio Dei: Dominus dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te. Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae (Psal. II, 7, 8). Et ipse Dominus Jesus Christus dicit Evangelium suum in omnibus gentibus futurum (Matth. XXIV, 14). Et apostolus Paulus, antequam sermo Dei in Africam pervenisset, in ipso capite Epistolae quam scripsit ad Romanos: Per quem accepimus, inquit, gratiam et apostolatum, ad obediendum fidei, in omnibus gentibus pro nomine ejus (Rom. I, 5). Deinde ipse a Jerusalem in circumitu per totam Asiam usque in Illyricum Evangelium praedicavit, Ecclesias constituit atque fundavit; non ipse, sed gratia Dei cum eo (I Cor. XV, 10), sicut ipse testatur. Quid autem evidentius apparere potest, quam cum in ejus Epistolis nomina etiam regionum vel civitatum invenimus? Ad Romanos, ad Corinthios, ad Galatas, ad Ephesios, ad Philippenses,", + "candidate_score": 0.626904, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_16_18", + "bdc_text": "Den vorliegenden Brief übermittelte er Serin am 17 . September auf seiner Heimreise ; s. unten Anm. a. , Leonarde charissime , non potui committere , quin paucula haec ad tuasSiehe dazu unten Anm .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_744", + "psc_text": "inimicitias pervenisse; laetum erit, et multo majus ex inimicitiis talibus ad pristinam concordiam revertisse. EPISTOLA LXXIV. Augustinus Praesidium rogat ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Sicut praesens rogavi Sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit Charitas tua quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum, et mearum ad ipsum, et ad me ipsius, quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, vel quomodo non debui, aliquid scripsi; non ad illum de me, sed ad me ipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem, quo correctus petam ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. EPISTOLA LXXV.", + "candidate_score": 0.626715, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_74_76", + "bdc_text": "Posteriores datae erant 25 . augustiBrief Nr. 2550. . Miraris , quod primis non responderim .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_20", + "psc_text": "depositio: quamvis te accepisse litteras meas non dubitem, quarum rescripta non habeo. EPISTOLA V. Augustinum Nebridius deplorat, quod nimium interpelletur civium negotiis ab otio contemplationis. AUGUSTINO NEBRIDIUS. Itane est, mi Augustine, fortitudinem ac tolerantiam negotiis civium praestas, necdum tibi redditur illa exoptata cessatio? Quaeso, qui te tam bonum homines interpellant? Credo qui nesciunt quid ames, quid concupiscas. Nullusne tibi est amicorum, qui eis amores referat tuos? nec Romanianus, nec Lucinianus? Me certe audiant. Ego clamabo, ego testabor te Deum amare, illi servire atque inhaerere cupere. Vellem ego te in rus meum vocare, ibique acquiescere. Non enim timebo me seductorem tui dici a civibus tuis, quos nimium amas, et a quibus nimium amaris. EPISTOLA VI. Scribit Nebridius videri sibi memoriam sine phantasia esse non posse; tum etiam phantasiae vim non a sensu, sed a se potius imagines rerum habere. AUGUSTINO NEBRIDIUS. 1. Epistolas tuas perplacet ita servare ut oculos meos. Sunt", + "candidate_score": 0.626496, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_16_18", + "bdc_text": "Den vorliegenden Brief übermittelte er Serin am 17 . September auf seiner Heimreise ; s. unten Anm. a. , Leonarde charissime , non potui committere , quin paucula haec ad tuasSiehe dazu unten Anm .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_689", + "psc_text": "AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum volueris, facillime poteris. CAP. II. 2. Etiam hoc, ad me sane perlatum, utrum quidem crederem dubitavi; sed hinc quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare non debui: hoc autem brevi suggestum esse Charitati tuae a nescio quibus fratribus, mihi dictum est, quod librum adversus te scripserim, Romamque miserim. Hoc falsum esse noveris; Deum nostrum testor, hoc me non fecisse. Sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur a me scriptum esse, puto te debere cognoscere; aut si cognosci non potest, credere. Ita sane hoc", + "candidate_score": 0.625416, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_74_76", + "bdc_text": "Posteriores datae erant 25 . augustiBrief Nr. 2550. . Miraris , quod primis non responderim .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_849", + "psc_text": "75 et 81, rescribit accuratius Augustinus de interpretatione loci Epistolae ad Galatas, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis quibusdam incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum cui scripta erat, pervenerat. Domino dilectissimo, et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Jam pridem tuae Charitati prolixam epistolam misi, respondens illi tuae quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum in manus tuas pervenire meruerit, adhuc nescio; nisi quod per fratrem sincerissimum Firmum scribis, si ille qui te primum gladio petiit, stilo repulsus est, ut sit humanitatis meae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. Hoc solo tenuissimo indicio, utcumque conjicio legisse te illam epistolam meam. In ea quippe deploravi tantam inter vos exstitisse", + "candidate_score": 0.625171, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_18_20", + "bdc_text": "s. unten Anm. a. , Leonarde charissime , non potui committere , quin paucula haec ad tuasSiehe dazu unten Anm . 3 und Anm. 13 . responderem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_894", + "psc_text": "horum quatuor auctoritatem tu quoque infringis. Nam Laodicenum, cujus nomen taces, de Ecclesia dicis nuper egressum; Alexandrum autem veterem haereticum; Origenem vero ac Didymum reprehensos abs te lego in recentioribus opusculis tuis, et non mediocriter, nec de mediocribus quaestionibus, quamvis Origenem mirabiliter ante laudaveris. Cum iis ergo errare puto quia nec te ipse patieris; quamvis hoc perinde dicatur, ac si in hac sententia non erraverint. Nam quis est qui se velit cum quolibet errare? Tres igitur restant, Eusebius Emisenus, Theodorus Heracleotes, et quem paulo post commemoras Joannes qui dudum in pontificali gradu Constantinopolitanam rexit ecclesiam. 24. Porro, si quaeras vel recolas quid hinc senserit noster Ambrosius, quid noster itidem Cyprianus; invenies fortasse nec nobis defuisse, quos in eo quod asserimus sequeremur. Quanquam, sicut paulo ante dixi, tantummodo Scripturis canonicis hanc ingenuam debeam servitutem, qua eas solas ita sequar, ut conscriptores earum nihil in eis omnino errasse, nihil fallaciter posuisse non", + "candidate_score": 0.625043, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_75_77", + "bdc_text": "augustiBrief Nr. 2550. . Miraris , quod primis non responderim . Non potui per negotia .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1371", + "psc_text": "si hanc autem solvere non potes, parce alienae animae, parce tuae. Aut si me de Feliciano falsum dixisse arguis, exige ut probem; certe si non probavero, tunc fac quod putas. Addo etiam, si non probavero, non sim episcopus communionis meae; si autem probavero, noli esse inimicus salutis tuae. Opto te, domine frater, in pace esse nobiscum. EPISTOLA CVII. Maximus et Theodorus Augustino renuntiantes quid ipsis coram responderit Macrobius ad ipsius litteras. Domino beatissimo et venerabili multumque desiderabili patri AUGUSTINO MAXIMUS et THEODORUS, in Domino salutem. 1. Ex praecepto Sanctitatis tuae ad episcopum Macrobium perreximus; ad quem cum litteras Beatitudinis tuae perferremus, primo negavit se ne eidem legerentur. Deinde aliquando ex nostra suggestione commotus, easdem sibi voluit recitari quibus relectis ait: « Non possum nisi ad me venientes suscipere, et iisdem fidem quam postulaverint dare. » Cum autem a nobis eidem diceretur quid de facto Primiani diceret, dixit se nuper ordinatum", + "candidate_score": 0.624926, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_74_76", + "bdc_text": "Posteriores datae erant 25 . augustiBrief Nr. 2550. . Miraris , quod primis non responderim .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3326", + "psc_text": "EPISTOLA CXCIII. Augustinus Mercatori, excusans cur ad ipsius priores litteras nondum responderit, ostendensque Pelagianos in quaestione de baptismo parvulorum hoc ipso esse prope convictos, quod fatentur parvulos quodammodo credere per eos a quibus baptizandi offeruntur: deinde eosdem ex Enochi et Eliae ante obitum translatione, sive ex fidelium vivorum ad Christi adventum raptu, frustra contendere mortem non esse poenam peccati. Domino dilectissimo, et in Christi membris sincerissima charitate praedicando filio MERCATORI, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Litterae Dilectionis tuae, quas prius abs te missas apud Carthaginem accepi, tanto me affecerunt gaudio, ut etiam in posterioribus te succensentem quod tibi non rescripserim, gratissime acceperim. Ipsa quippe indignatio tua non erat simultatis initium, sed indicium charitatis. Ut autem a Carthagine non rescriberem, non occasio defuit perlatorum, sed alia magis urgentia, donec inde proficisceremur, nos occupatissimos et intentissimos continebant. Cum vero inde digressi sumus, perreximus usque ad Mauritaniam Caesariensem, quo nos ecclesiastica", + "candidate_score": 0.623663, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_52", + "bdc_text": "April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_795", + "psc_text": "sed nunc de integro Psalmorum corpore dicimus. Apud Latinos autem Hilarius Pictaviensis et Eusebius Vercellensis episcopi, Origenem et Eusebium transtulerunt: quorum priorem et noster Ambrosius in quibusdam secutus est. Respondeat mihi prudentia tua, quare tu post tantos et tales interpretes in explanatione Psalmorum diversa senseris? Si enim obscuri sunt Psalmi, te quoque in eis falli potuisse, credendum est. Si manifesti, illos in eis falli potuisse non creditur: ac per hoc utroque modo superflua erit interpretatio tua; et hac lege, post priores nullus loqui audebit, et quodcumque alius occupaverit, alius de eo scribendi non habebit licentiam. Quin potius humanitatis tuae est, in quo veniam tibi tribuis, indulgere et caeteris. Ego enim non tam vetera abolere conatus sum, quae linguae meae hominibus emendata de graeco in latinum transtuli, quam ea testimonia quae a Judaeis praetermissa sunt vel corrupta, proferre in medium, ut scirent nostri quid hebraea veritas contineret. Si cui legere non", + "candidate_score": 0.62337, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_70_72", + "bdc_text": "Nr. 2527 , 107 . amicissime salutabis . Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3574", + "psc_text": "Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime, atque in Christi dilectione charissime fili. 2. Laudes itaque tuas in Christo, sive magis in te laudes Christi, vide quid mihi delectationis et laetitiae fuit audire ab illo qui nec fallere me posset propter fidem suam, et eas ignorare non posset propter amicitiam tuam. Sed alia et ab aliis, etsi non tam multa vel certa, verumtamen audivimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia exspectatio futurorum, quae Dei fratrumque dilectio, quam non superbe sapias in excelsis honoribus, nec speres in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, et dives sis in operibus bonis; quam sit domus tua requies solatiumque", + "candidate_score": 0.623005, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_99_101", + "bdc_text": "s. Nr. 2550 , Anm. 3. , qui mihi has postremas attulit , Argentoratum concessit . Redierunt hisce tribus diebus Helvetiorum propemodum 1000 , qui abierant adiuturi partes nostras , sed in itinere audierunt , neminem porro recipi . Redierunt itaque quamquam impatientes satis .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_763", + "psc_text": "quod neque patres nostri, neque nos portare potuimus? Sed per gratiam Domini nostri Jesu Christi credimus salvari, quemadmodum et illi. Tacuit autem omnis multitudo » (Act. XV, 1-12), et in sententiam ejus Jacobus apostolus, et omnes simul presbyteri transierunt. 8. Haec non debent molesta esse lectori, sed et illi et mihi utilia, ut probemus, ante apostolum Paulum non ignorasse Petrum, imo principem hujus fuisse decreti, Legem post Evangelium non esse servandam. Denique tantae Petrus auctoritatis fuit, ut Paulus in Epistola sua scripserit: « Deinde post annos tres veni Jerosolymam videre Petrum, et mansi apud eum diebus quindecim » (Gal. I, 18). Rursumque in consequentibus: « Post annos quatuordecim ascendi iterum Jerosolymam cum Barnaba, assumpto et Tito. Ascendi autem secundum revelationem, et exposui eis Evangelium quod praedico inter Gentes: » ostendens se non habuisse securitatem Evangelii praedicandi, nisi Petri, et qui cum eo erant, fuisset sententia roboratum. Statimque sequitur: « Separatim", + "candidate_score": 0.622628, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_70_72", + "bdc_text": "Nr. 2527 , 107 . amicissime salutabis . Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_690", + "psc_text": "noveris; Deum nostrum testor, hoc me non fecisse. Sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur a me scriptum esse, puto te debere cognoscere; aut si cognosci non potest, credere. Ita sane hoc dixerim, ut ego non tantum paratissimus sim, si quid te in meis scriptis moverit, fraterne accipere quid contra sentias, aut de correctione mea, aut de ipsa tua benevolentia gavisurus; verum etiam hoc a te postulem, et flagitem. 3. O si licuisset, etsi non cohabitante, saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino", + "candidate_score": 0.622356, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_70_72", + "bdc_text": "Nr. 2527 , 107 . amicissime salutabis . Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2839", + "psc_text": "tuae, cito de hac re gaudio explebitur cor nostrum, et lingua nostra exsultatione (Psal. CXXV, 2). EPISTOLA CLXXI Excusat formam superioris epistolae ad Maximum datae. Domino beatissimo, et venerabiliter charissimo fratri et coepiscopo PEREGRINO, ALYPIUS et AUGUSTINUS, in Domino salutem. Ad honorabilem fratrem nostrum Maximum litteras dedimus, credentes eum gratanter eas suscepturum: utrum tamen aliquid profecerimus, proxima occasione, quam reperire potueris, dignare rescribere. Sciat sane prolixas epistolas ad familiarissimos nostros, non solum laicos, verum etiam episcopos, sic quomodo ista scripta est, ad eos scribere nos solere, ut et cito scribantur, et charta teneatur commodius cum leguntur, ne forte istum morem nostrum nesciens, factam sibi arbitretur injuriam. FRAGMENTUM EPISTOLAE HACTENUS INEDITAE AUGUSTINI AD MAXIMUM. In Primasii super Apocalypsim Commentariis repertum, libro secundo ad haec verba: Hos septem quin etiam gradus. .. . idem doctor amplissimus Augustinus multis memorat: ad Maximum denique scribens dicit sic: Praeceptis Dei, quae ut bene agamus accepimus", + "candidate_score": 0.622228, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_112_114", + "bdc_text": "eiusdem. . [ Adresse auf der Rückseite : ] Docto et pio viro d. Leonhardo Soerino Ulmae agenti , fratri longe charissimo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_197", + "psc_text": "de suscepto hinc patrocinio mendacii officiosi. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo charitatis obsequendo atque amplectendo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. CAPUT PRIMUM. 1. Nunquam aeque quisquam tam facie cuilibet innotuit, quam mihi tuorum in Domino studiorum quieta, laeta, et vere exercitatio liberalis. Quanquam ergo percupiam omnino te nosse; tamen exiguum quiddam tui minus habeo, praesentiam videlicet corporis: quam ipsam etiam posteaquam te beatissimus nunc episcopus, tum vero jam episcopatu dignus, frater Alypius vidit, remeansque a me visus est, negare non possum magna ex parte mihi esse relatu ejus impressam; et ante reditum, cum te ille ibi videbat, ego videbam, sed oculis ejus. Non enim animo me atque illum, sed corpore duos, qui noverit, dixerit, concordia duntaxat et familiaritate fidissima, non meritis quibus ille antecellit. Quia ergo me primitus communione spiritus quo in unum nectimur, deinde illius ex ore jam diligis; nequaquam impudenter quasi aliquis ignotus commendo Germanitati tuae fratrem Profuturum,", + "candidate_score": 0.621258, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_74_76", + "bdc_text": "Posteriores datae erant 25 . augustiBrief Nr. 2550. . Miraris , quod primis non responderim .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1229", + "psc_text": "fratri et compresbytero DEOGRATIAS, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Quaestiones tibi propositas mihi delegare maluisti, non, ut opinior, pigritia, sed quod ea quoque ipsa quae nosti, libentius per nos audis, dum nos nimis diligis. At ego propterea malebam a te illas aperiri, quod ille ipse amicus, qui eas proposuit, quantum ex hoc conjici datur, quod mihi ad quasdam epistolas non rescripsit, quasi nos verecundatur sequi: viderit quam ob causam. Hoc tamen suspicor, nec suspicio mea vel malevola est vel absurda, cum et optime noveris quantum eum diligam, quantoque mihi dolori sit, quod nondum christianus est; et utique non inconvenienter arbitror eum, quem video mihi rescribere noluisse, nihil sibi a me scribi voluisse. Proinde obsecro te, ut quemadmodum ego tibi parui, atque inter meas arctissimas occupationes, tuam sanctam mihique charissimam voluntatem offendere timui, si non facerem quod petisti, ita tu quoque facias quod peto. Hoc est autem, ut breviter quemadmodum a", + "candidate_score": 0.621001, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_17_19", + "bdc_text": "September auf seiner Heimreise ; s. unten Anm. a. , Leonarde charissime , non potui committere , quin paucula haec ad tuasSiehe dazu unten Anm . 3 und Anm. 13 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2849", + "psc_text": "Firmum, anno praeterito, ob rem earum Ravennam, et inde Africam Siciliamque direximus, quem putamus jam in Africae partibus commorari. Sanctos tuo adhaerentes lateri, ut meo obsequio salutes, precor. Litteras quoque meas ad sanctum presbyterum Firmum direxi; quae si ad te venerint, ei dirigere non graveris. Incolumem te, et mei memorem, Christus Dominus custodiat, domine vere sancte, et beatissime papa. Et subter: Grandem latini sermonis in ista provincia notariorum patimur penuriam; et idcirco praeceptis tuis parere non possumus, maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis verubusque dictincta est: pleraque enim prioris laboris, fraude cujusdam amisimus. EPISTOLA CLXXIII. Augustinus Donato, villae Mutugennae in dioecesi Hipponensi presbytero donatistae, qui jussus comprehendi et adduci ad ecclesiam, conatus est sibi vim inferre, suadet ut re sobrie perpensa resipiscat, docens pravam voluntatem recte cogi ad meliora. Donato presbytero partis Donati, AUGUSTINUS episcopus Ecclesiae catholicae. 1. Si posses videre dolorem cordis mei, et sollicitudinem pro salute tua, fortassis", + "candidate_score": 0.620426, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_70_72", + "bdc_text": "Nr. 2527 , 107 . amicissime salutabis . Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3576", + "psc_text": "plura et testatiora cognovimus. 3. Porro autem de pudicitia conjugali, ut eam quoque in te laudare et amare possimus, numquid audiremus, nisi ab aliquo interiore familiari tuo, qui vitam tuam, non in superficie, sed penitus nosset? De hoc itaque tuo bono, Dei dono, me quoque delectat familiarius et aliquanto diutius loqui tecum. Scio me non esse oneri tibi, si aliquid prolixum mitto, quod legendo, diutius sis nobiscum. Nam et hoc comperi, quod inter tuas multas magnasque curas, facile ac libenter legas, nostrisque opusculis, etiam quae ad alios conscripsimus, si qua in manus tuas venire potuerunt, admodum delecteris; quanto magis quod ad te scribitur, ubi tanquam praesenti loquar, et advertere dignaberis attentius, et accipere gratius? Ab hac ergo epistola perge ad librum quem simul misi, qui tuae Reverentiae et cur conscriptus sit, et cur ad te potissimum missus, ipse suo principio commodius intimabit. EPISTOLA CCI. Imperatores nova in Pelagianos eorumque fautores", + "candidate_score": 0.619956, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_112_114", + "bdc_text": "eiusdem. . [ Adresse auf der Rückseite : ] Docto et pio viro d. Leonhardo Soerino Ulmae agenti , fratri longe charissimo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_231", + "psc_text": "Domino fratri sancto et unanimo AUGUSTINO, PAULINUS et THERASIA peccatores. 1. Jamdudum, frater in Christo Domino mi unanime, ut te in sanctis et piis laboribus tuis nescientem agnovi, absentemque vidi, tota mente complexus, alloquio quoque familiari atque fraterno per litteras audire properavi. Et credo in manu, et in gratia Domini sermonem meum ad te fuisse perlatum; sed morante adhuc puero quem ad te aliosque dilectos aeque Deo salutandos, ante hiemem miseramus, non potuimus ultra et officium nostrum suspendere, et desiderium sermonis tui cupidissimum temperare. Scripsimus itaque iterato nunc, si priores ad te litterae nostrae pervenire meruerunt; aut primo, si illis in manus tuas perveniendi felicitas non fuit. 2. Sed tu, frater spiritualis omnia judicans, amorem in te nostrum ne pendas officio solo, aut tempore litterarum. Dominus enim testis est, qui unus atque idem operatur in suis ubique charitatem suam, jam abinde nobis, ex quo te beneficio venerabilium episcoporum Aurelii et", + "candidate_score": 0.61771, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_10_12", + "bdc_text": "Nr. 2569 ; Zürich StA , A 177 , Nr. 32 ( Thomann an den Geheimen Rat von Zürich , 14 . September , mit Erwähnung von Bullingers Brief an den Landgrafen) .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_691", + "psc_text": "ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desideratissime, et honorande in Christo frater. EPISTOLA LXVIII. Hieronymus Augustino, jam accepta epistola quae continet quaestionem de mendacio officioso, sed dubitans etiamnum an sit Augustini, negat se responsurum nisi sit certus de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me", + "candidate_score": 0.615604, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_24_26", + "bdc_text": "In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ; s. Nr. 2527 , 54-56 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3573", + "psc_text": "Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuando qualem et in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, litteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime,", + "candidate_score": 0.615031, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_86_88", + "bdc_text": "Duo illi cives nostriMeinrat Oggenfuß und Hans Hug ; s. Nr. 2526 , Anm. 2 . Serin hatte nach diesen gefragt ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3442", + "psc_text": "et non Israelitarum, sed Ismaelitarum gentem suo semine propagavit? De Sara namque venit Israel per Isaac, qui ex promissione natus est Abrahae. Tamen cum secundum propaginem carnis se ita res habeat, venitur ad intellectum spiritualem, et inveniuntur ad Saram non pertinere carnales Israelitae, qui ex illa carnis originem ducunt; et pertinere ad eam potius Christiani, qui non secundum Ismael filii sunt carnis, sed secundum Isaac filii sunt promissionis, non ad ipsius Isaac carnale semen, sed ad spirituale mysterium pertinentes. Ita quippe ad Galatas Apostolus loquitur, Dicite mihi, sub Lege esse volentes, Legem non audistis? Scriptum est enim quod Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, et unum de libera. Sed ille quidem qui de ancilla, secundum carnem natus est: qui autem de libera, per repromissionem; quae sunt in allegoria. Haec enim sunt duo Testamenta. Unum quidem a monte Sina, in servitutem generans, quod est Agar: Sina enim mons est in", + "candidate_score": 0.614337, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_18", + "bdc_text": "s. unten Anm. a. , Leonarde charissime , non potui committere , quin paucula haec ad tuasSiehe dazu unten Anm .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_93", + "psc_text": "enim ardore inquisitionis tuae, cum esset mirabilis, non fuisse perturbatam modestiam disputandi. Nam neque flagrantius percontantem, neque tranquillius audientem, quemquam facile invenerim. Vellem itaque tecum multum loqui: non enim multum esset, quantumcumque esset, si tecum loquerer. Sed quia difficile est, quid opus est causas quaerere? Prorsus difficile est: erit fortasse aliquando facillimum; ita Deus velit: nunc certe aliud est. Dedi ergo negotium fratri, per quem litteras misi, ut omnia nostra legenda praebeat prudentissimae Charitati tuae. Non enim aliquid meum inculcabit invito; novi enim quid benignitatis in nos animo geras; quae tamen si lecta probaveris, et vera pervideris, nostra esse non putes, nisi quia data sunt, eoque te convertas licet, unde tibi quoque est ut ea probares datum. Nemo enim quod legit, in codice ipso cernit verum esse, aut in eo qui scripserit; sed in se potius, si ejus menti quoddam non vulgariter candidum, sed a faece corporis remotissimum lumen veritatis", + "candidate_score": 0.612368, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_24_26", + "bdc_text": "In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ; s. Nr. 2527 , 54-56 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_74", + "psc_text": "tibi non scribere etiam ineptissimum existimavi. Sed tabellas, si quae ibi nostrae sunt, propter hujusmodi necessitates, mittas peto. Scripsi quiddam de catholica religione, quantum Dominus dare dignatus est, quod tibi volo ante adventum meum mittere, si charta interim non desit. Tolerabis enim qualemcumque scripturam ex officina majorum. De codicibus, praeter libros de Oratore, totum mihi excidit. Sed nihil amplius rescribere potui, quam ut ipse sumeres quos liberet, et nunc in eadem maneo sententia. Absens enim quid plus faciam non invenio. 2. Gratissimum mihi est, quod in ultima epistola me participem domestici tui gaudii facere voluisti. Sed, Mene salis placidi vultum fluctusque quietos Ignorare jubes? (Virg. V Aeneid.) quanquam nec me jubeas, nec ipse ignores. Quare si ad melius cogitandum quies aliqua data est, utere divino beneficio. Nec enim debemus nobis, cum ista proveniunt, sed illis per quos proveniunt, gratulari: quoniam justa, et officiosa, et pro suo genere pacatior atque tranquillior", + "candidate_score": 0.612229, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_24_26", + "bdc_text": "In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ; s. Nr. 2527 , 54-56 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3663", + "psc_text": "ista dictarem, perlator jam ventum exspectans, me vehementer, ut navigaret, urgebat. Itaque si quid hic incondite atque inculte dictum legeris, vel si totum ita esse perspexeris, doctrinae da operam, linguae veniam. Et alia manu: Deo vivas, dilectissime fili. EPISTOLA CCVI. Valerio comiti Felicem episcopum commendat. Domino merito illustri et praestantissimo, atque in Christo charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Quotiescumque a me petunt homines, ut eos tuae benignitati fideique commendem, si non facio, non mihi recte videor de tua vel erga opis indigos misericordia, vel erga nos benevolentia judicare. Itaque facio, et maxime ministros Christi, qui Ecclesiae curam gerunt, cujus te cohaeredem et filium esse gaudemus, tuae Praestantiae commendare non dubito, domine merito illustris atque praestantissime, atque in Christo charissime fili. Sanctus itaque frater et coepiscopus noster Felix cum hoc me rogasset, utique negare non debui. Commendo ergo tibi episcopum Christi egentem auxilio viri sublimis: fac ergo quod potes;", + "candidate_score": 0.609504, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_24_26", + "bdc_text": "In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ; s. Nr. 2527 , 54-56 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_753", + "psc_text": "qui id pollicear quod ille non potuit? Minime: quin potius in eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis commentarios secutus sum. Scripsit enim ille vir in Epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromatum suorum librum commatico super explanatione ejus sermone complevit; tractatus quoque varios, et excerpta, quae vesola possent sufficere, composuit. Praetermitto Didymum videntem meum, et Laodicenum, de ecclesia nuper egressum, et Alexandrum veterem haereticum, Eusebium quoque Emisenum, et Theodorum Heracleotem, qui et ipsi nonnullos super hac re commentariolos reliquerunt. E quibus vel si pauca decerperem, fieret aliquid quod non penitus contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum interdum, nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant, et non placeant inter extraneos, quae placent inter", + "candidate_score": 0.609469, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_24_26", + "bdc_text": "In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ; s. Nr. 2527 , 54-56 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1826", + "psc_text": "confici deprecor, Ecclesiae, hoc maxime tempore, incredibiliter profuturos. EPISTOLA CXXXVII. Respondet Augustinus ad singulas quaestiones superius propositas a Volusiano. Domino illustri et merito insigni, et praestantissimo filio VOLUSIANO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Legi litteras tuas, in quibus vidi magni cujusdam dialogi specimen, laudabili brevitate comprehensum. Respondere igitur debui, nec pro dilatione aliquid excusationis opponere. Accidit enim opportune, ut ab alienis negotiis mihi aliquantulum vacaret. Quibus autem dictandis hoc otium statueram impendere, paululum distuli, nequaquam justum esse arbitratus ut quem ad quaerendum exhortatus ipse fueram, differrem quaerentem. Quis autem nostrum, qui Christi, ut possumus, gratiam ministramus, cum tua verba legerit, ita te velit doctrina instrui christiana, ut tibi tantum sufficiat ad salutem, non hujus vitae, quam vaporis esse simillimam, tantillum apparentis, et illico vanescentis atque pereuntis, sermo divinus admonere curavit (Jacobi IV, 15), sed illam salutem propter quam adipiscendam et in aeternum obtinendam christiani sumus? Parum est ergo", + "candidate_score": 0.609274, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_24_26", + "bdc_text": "In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ; s. Nr. 2527 , 54-56 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3904", + "psc_text": "ad sectionem, quod habuerit perseverantem tumorem. Gratia Dei et pax Domini nostri Jesu Christi coronet te in omni tempore, et ambulantem de virtute in virtutem glorificet in aeternum, domine papa beatissime, ineffabiliter mirabilis, incomparabiliter honorande, praestantissime patrone. EPISTOLA CCXXVI. Hilarius Augustino, de eodem argumento. Domino beatissimo ac toto affectu desiderando, et multum in Christo suscipiendo patri AUGUSTINO, HILARIUS. 1. Si cessantibus contradicentium quaestionibus gratae sunt plerumque studiosorum inquisitiones, ut etiam illa quae absque periculo ignorarentur, ediscant; arbitror gratiorem fore sedulitatem nostrae relationis, quae dum indicat secundum quorumdam prosecutiones quaedam adversantia veritati, non tam sibi quam illis qui turbantur et turbant, per consilium sanctitatis tuae satagit provideri, domine beatissime ac toto affectu desiderande, et multum in Christo suscipiende pater. 2. Haec sunt itaque quae Massiliae, vel aliis etiam locis in Gallia ventilantur. Novum et inutile esse praedicationi quod quidam secundum propositum eligendi dicantur, ut id nec arripere valeant nec tenere, nisi", + "candidate_score": 0.608701, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_114", + "bdc_text": "] Docto et pio viro d. Leonhardo Soerino Ulmae agenti , fratri longe charissimo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3322", + "psc_text": "tractandi. Quid enim eos terreri opus est, quos satis territos ipsa taciturnitas monstrat? Nec ideo tanquam sani praetereundi sunt diligentia medicinae, quorum vulnus in abdito est. Etsi enim terrendi non sunt, tamen docendi sunt; et quantum existimo, facilius possunt, dum in eis timor severitatis doctorem adjuvat veritatis, ut opitulante Domino, gratia ejus intellecta atque dilecta etiam loquendo expugnent quod jam loqui non audent. EPISTOLA CXCII. Augustinus Coelestino diacono (postea pontifici Romano), de mutua benevolentia. Domino venerabili nimiumque desiderabili, sancto fratri et condiacono COELESTINO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Quamvis longe absens fuerim, quando per Projectum clericum ad me directa Hipponem Sanctitatis tuae scripta venerunt; tamen posteaquam veni, eisque lectis rescriptorum debitorem me factum esse cognovi, reddendi tempus opperiebar: et ecce subito profecturi a nobis charissimi fratris nostri Albini acolythi gratissima occurrit occasio. De tua igitur quae mihi exoptatissima est salute laetatus, Sanctitati tuae salutationem debitam reddo. Semper autem debeo charitatem,", + "candidate_score": 0.608343, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_18", + "bdc_text": "s. unten Anm. a. , Leonarde charissime , non potui committere , quin paucula haec ad tuasSiehe dazu unten Anm .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1911", + "psc_text": "contristatus mirareris quanta me distendant, quae differri omnino non possunt, nec agere illa permittant in quae me, petendo et admonendo, urges volentem, et ineffabiliter (quia non possum) dolentem. Cum enim ab eorum hominum necessitatibus aliquantulum vaco, qui me sic angariant, ut eos nullo modo liceat evitare, nec contemnere oporteat; non desunt quae dictanda praepono, sic in articulis temporum constituta, ut dilationem non ferant. Sicut mihi fuit breviatio Gestorum collationis nostrae satis operosa, cum viderem neminem se velle tanto aggeri litterarum legendo committere: sicut mihi fuit etiam epistola ad ipsos laicos donatistas, de hac eadem collatione nostra, quam modo aliquot lucubrationibus terminavi: sicut epistolae duae non breves; una ad Dilectionem tuam, altera ad virum illustrem Volusianum, quas vos accepisse jam credo: sicut nunc in manibus habeo librum ad Honoratum nostrum de quaestionibus quibusdam quinque, quas mihi proposuit, et per litteras intimavit; cui non continuo respondere vides quam minime oporteat. Charitas enim", + "candidate_score": 0.606264, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_114", + "bdc_text": "] Docto et pio viro d. Leonhardo Soerino Ulmae agenti , fratri longe charissimo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_197", + "psc_text": "de suscepto hinc patrocinio mendacii officiosi. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo charitatis obsequendo atque amplectendo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. CAPUT PRIMUM. 1. Nunquam aeque quisquam tam facie cuilibet innotuit, quam mihi tuorum in Domino studiorum quieta, laeta, et vere exercitatio liberalis. Quanquam ergo percupiam omnino te nosse; tamen exiguum quiddam tui minus habeo, praesentiam videlicet corporis: quam ipsam etiam posteaquam te beatissimus nunc episcopus, tum vero jam episcopatu dignus, frater Alypius vidit, remeansque a me visus est, negare non possum magna ex parte mihi esse relatu ejus impressam; et ante reditum, cum te ille ibi videbat, ego videbam, sed oculis ejus. Non enim animo me atque illum, sed corpore duos, qui noverit, dixerit, concordia duntaxat et familiaritate fidissima, non meritis quibus ille antecellit. Quia ergo me primitus communione spiritus quo in unum nectimur, deinde illius ex ore jam diligis; nequaquam impudenter quasi aliquis ignotus commendo Germanitati tuae fratrem Profuturum,", + "candidate_score": 0.605081, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_10_12", + "bdc_text": "Nr. 2569 ; Zürich StA , A 177 , Nr. 32 ( Thomann an den Geheimen Rat von Zürich , 14 . September , mit Erwähnung von Bullingers Brief an den Landgrafen) .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3577", + "psc_text": "ad te scribitur, ubi tanquam praesenti loquar, et advertere dignaberis attentius, et accipere gratius? Ab hac ergo epistola perge ad librum quem simul misi, qui tuae Reverentiae et cur conscriptus sit, et cur ad te potissimum missus, ipse suo principio commodius intimabit. EPISTOLA CCI. Imperatores nova in Pelagianos eorumque fautores sanctione edita, mandant Aurelio, necnon Augustino per ejusdem tenoris litteras seorsum ipsi inscriptas, ut adversus damnatam haeresim subscriptionem exigant a caeteris episcopis. Imperatores HONORIUS et THEODOSIUS Augusti, AURELIO episcopo, salutem. 1. Dudum quidem fuerat constitutum ut Pelagius atque Celestius infandi dogmatis repertores ab urbe Roma, velut quaedam catholicae veritatis contagia, pellerentur, ne ignorantium mentes saeva persuasione perverterent. In quo secuta est clementia nostra judicium Sanctitatis tuae, quo constat eos ab universis justa sententiae examinatione damnatos. Sed quia obstinati criminis pertinax malum, ut constitutio geminaretur, exegit; recenti quoque sanctione decrevimus ut si quis eos in quacumque provinciarum parte latitare non nesciens,", + "candidate_score": 0.604673, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_114", + "bdc_text": "] Docto et pio viro d. Leonhardo Soerino Ulmae agenti , fratri longe charissimo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_231", + "psc_text": "Domino fratri sancto et unanimo AUGUSTINO, PAULINUS et THERASIA peccatores. 1. Jamdudum, frater in Christo Domino mi unanime, ut te in sanctis et piis laboribus tuis nescientem agnovi, absentemque vidi, tota mente complexus, alloquio quoque familiari atque fraterno per litteras audire properavi. Et credo in manu, et in gratia Domini sermonem meum ad te fuisse perlatum; sed morante adhuc puero quem ad te aliosque dilectos aeque Deo salutandos, ante hiemem miseramus, non potuimus ultra et officium nostrum suspendere, et desiderium sermonis tui cupidissimum temperare. Scripsimus itaque iterato nunc, si priores ad te litterae nostrae pervenire meruerunt; aut primo, si illis in manus tuas perveniendi felicitas non fuit. 2. Sed tu, frater spiritualis omnia judicans, amorem in te nostrum ne pendas officio solo, aut tempore litterarum. Dominus enim testis est, qui unus atque idem operatur in suis ubique charitatem suam, jam abinde nobis, ex quo te beneficio venerabilium episcoporum Aurelii et", + "candidate_score": 0.603666, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_18", + "bdc_text": "s. unten Anm. a. , Leonarde charissime , non potui committere , quin paucula haec ad tuasSiehe dazu unten Anm .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3574", + "psc_text": "Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime, atque in Christi dilectione charissime fili. 2. Laudes itaque tuas in Christo, sive magis in te laudes Christi, vide quid mihi delectationis et laetitiae fuit audire ab illo qui nec fallere me posset propter fidem suam, et eas ignorare non posset propter amicitiam tuam. Sed alia et ab aliis, etsi non tam multa vel certa, verumtamen audivimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia exspectatio futurorum, quae Dei fratrumque dilectio, quam non superbe sapias in excelsis honoribus, nec speres in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, et dives sis in operibus bonis; quam sit domus tua requies solatiumque", + "candidate_score": 0.6028, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_18", + "bdc_text": "s. unten Anm. a. , Leonarde charissime , non potui committere , quin paucula haec ad tuasSiehe dazu unten Anm .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4130", + "psc_text": "bonum tuum in his rebus erat, quas nunc videris amittere; aut tam magnum bonum illic deputabas, ut eo subtracto sic tenebrescat mens nimia tristitia, quasi lumen ejus, non Deus, sed terra sit? Audivi enim (jam dixi, Deus faciat ut falsum audierim) quod tibi manus etiam velles inferre; quod melius non credo aut ascendisse in cor tuum, aut exisse de ore tuo. Sed tamen quia ita perturbatus es, ut hoc de te dici potuerit, graviter de te contristatus, hoc litterarum alloquio putavi consolandam Charitatem tuam; quanquam non dubitem Dominum Deum nostrum in corde tuo loqui meliora: novi enim quam pio studio semper audieris verbum ejus. 2. Erige itaque animum, frater in Christo charissime; Deus noster nec perit a suis, nec perdet suos: vult autem monere nos quam sint haec fragilia et incerta, quae nimis diligunt homines, ut solvamus ab eis vinculum cupiditatis, per quod implicatos nos trahunt, et totum amorem nostrum", + "candidate_score": 0.60149, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_15_17", + "bdc_text": "s. Nr. 2569 , Anm. a . Den vorliegenden Brief übermittelte er Serin am 17 . September auf seiner Heimreise ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_841", + "psc_text": "PAULINO et THERASIAE, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Charissimus frater Celsus cum rescripta repeteret, debitum reddere festinavi; sed vere festinavi. Cum enim eum putarem adhuc aliquot dies nobiscum moraturum, repente comperta occasione navigii, mihi pridianam suam profectionem jam nocte suggessit. Quid facerem cum eum tenere non possem, et quia ad vos, cum quibus ei melius esset, properabat, nec si possem, deberem. Proinde pauca illico haec arripui dictanda atque mittenda, prolixioris epistolae me confitens debitorem, cum post reditum venerabilium fratrum nostrorum collegarum meorum Theasii et Evodii, primum vestri ex parte satiatus fuero. Uberius enim ad nos in eorum pectoribus et oribus vos esse venturos jamjamque, in Christi nomine atque adjutorio speramus. Cum haec scriberem, etiam per unanimem filium nostrum Thagastensis Ecclesiae presbyterum Fortunatianum, Romam navigaturum, aliam epistolam paucis ante diebus jam dederam. Nunc ergo quod soleo rogo, ut quod soletis faciatis. Oretis pro nobis, ut videat Deus humilitatem nostram et laborem", + "candidate_score": 0.601234, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_15_17", + "bdc_text": "s. Nr. 2569 , Anm. a . Den vorliegenden Brief übermittelte er Serin am 17 . September auf seiner Heimreise ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_744", + "psc_text": "inimicitias pervenisse; laetum erit, et multo majus ex inimicitiis talibus ad pristinam concordiam revertisse. EPISTOLA LXXIV. Augustinus Praesidium rogat ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Sicut praesens rogavi Sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit Charitas tua quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum, et mearum ad ipsum, et ad me ipsius, quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, vel quomodo non debui, aliquid scripsi; non ad illum de me, sed ad me ipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem, quo correctus petam ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. EPISTOLA LXXV.", + "candidate_score": 0.589312, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_15_17", + "bdc_text": "s. Nr. 2569 , Anm. a . Den vorliegenden Brief übermittelte er Serin am 17 . September auf seiner Heimreise ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2849", + "psc_text": "Firmum, anno praeterito, ob rem earum Ravennam, et inde Africam Siciliamque direximus, quem putamus jam in Africae partibus commorari. Sanctos tuo adhaerentes lateri, ut meo obsequio salutes, precor. Litteras quoque meas ad sanctum presbyterum Firmum direxi; quae si ad te venerint, ei dirigere non graveris. Incolumem te, et mei memorem, Christus Dominus custodiat, domine vere sancte, et beatissime papa. Et subter: Grandem latini sermonis in ista provincia notariorum patimur penuriam; et idcirco praeceptis tuis parere non possumus, maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis verubusque dictincta est: pleraque enim prioris laboris, fraude cujusdam amisimus. EPISTOLA CLXXIII. Augustinus Donato, villae Mutugennae in dioecesi Hipponensi presbytero donatistae, qui jussus comprehendi et adduci ad ecclesiam, conatus est sibi vim inferre, suadet ut re sobrie perpensa resipiscat, docens pravam voluntatem recte cogi ad meliora. Donato presbytero partis Donati, AUGUSTINUS episcopus Ecclesiae catholicae. 1. Si posses videre dolorem cordis mei, et sollicitudinem pro salute tua, fortassis", + "candidate_score": 0.586585, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_92", + "bdc_text": "Alterum in hisce turbis non arbitror descensurum in Moraviam .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2009", + "psc_text": "filii autem regni ibunt in tenebras exteriores; illic erit ploratio et stridor dentium: ita significans inseri oleastrum propter humilitatem; dixerat quippe ille Centurio, Non sum dignus ut sub tectum meum intres; sed tantum dic verbo, et sanabitur puer meus (Matth. VIII, 8-12); confractionem autem ramorum naturalium propter superbiam, scilicet eorum qui ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti (Rom. X, 3). De iis quippe vana elatione tumentibus dictum est quod ibunt in tenebras exteriores, qui jactantes se de semine Abrahae, semen Abrahae fieri noluerunt, ut essent filii promissionis: quia fidem Novi Testamenti non receperunt, ubi Dei justitia commendatur, suam constituere volentes; id est, tanquam de suis meritis et operibus praefidentes spreverunt esse filii promissionis, hoc est filii gratiae, filii misericordiae, ut qui gloriatur, in Domino glorietur (I Cor. I, 31), credens in eum qui justificat impium, hoc est qui ex impio facit pium; ut deputetur", + "candidate_score": 0.586561, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex", + "max_score": 0.687627, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_37_39", + "bdc_text": "s. dazu HBBW XV 271f , Anm. 28 ) . Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) . Das Büchlein ist \"Allen christglöubigen und evangelischer warheit liebhabenden menschen\" gewidmet und trägt das Datum des 8 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_56", + "psc_text": "ληνῶν ἐπιγεγραμμένῳ καὶ αὐτῷ, πολλὰ θυσιαστήρια καὶ πλεῖστα σκηνώματα καὶ αὐλαὶ πολλαὶ θεσπίζονται· δι᾽ ὧν ἄντικρυς τὰ καθ᾽ ὅλης τῆς γῆς ἐν ταῖς ἐκκλησίαις τοῦ θεοῦ ἱδρυμένα θυσιαστήρια δηλοῦται· ὅθεν καὶ αὐτὸς ὑπὲρ τῶν ληνῶν τὴν προγραφὴν περιέχει. Im Übrigen weist Pitra, der den Text zwar unter dem Namen des Eusebius, jedoch innerhalb der Origenes-Fragmente abdruckt, darauf hin, dass es sich, wenn der Text auf Origenes zurückgehen sollte, um ein haud leve testimonium für eine Universalkirche bereits im 3. Jahrhundert handelt (AS II, 458, Anm. zu Ps 8,1). Es ist offensichtlich, dass hier derselbe Autor seine Gedanken in anderen Worten darlegt. Dank der neuesten, überraschenden Entdeckung und Identifizierung von 29 Psalmen-Homilien des Origenes im Codex Monac. gr. 314 durch Marina Molin Pradel und Lorenzo Perrone Zu diesem erfreulichen Fund vgl. Molin Pradel, Novità, 16–40, und Perrone, Riscoprire, 41–58. können wir nun auch Auslegungen beider Autoren zu Ps 80 vergleichen. In", + "candidate_score": 0.687627, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_38_40", + "bdc_text": "Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) . Das Büchlein ist \"Allen christglöubigen und evangelischer warheit liebhabenden menschen\" gewidmet und trägt das Datum des 8 . August 1546 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_56", + "psc_text": "ληνῶν ἐπιγεγραμμένῳ καὶ αὐτῷ, πολλὰ θυσιαστήρια καὶ πλεῖστα σκηνώματα καὶ αὐλαὶ πολλαὶ θεσπίζονται· δι᾽ ὧν ἄντικρυς τὰ καθ᾽ ὅλης τῆς γῆς ἐν ταῖς ἐκκλησίαις τοῦ θεοῦ ἱδρυμένα θυσιαστήρια δηλοῦται· ὅθεν καὶ αὐτὸς ὑπὲρ τῶν ληνῶν τὴν προγραφὴν περιέχει. Im Übrigen weist Pitra, der den Text zwar unter dem Namen des Eusebius, jedoch innerhalb der Origenes-Fragmente abdruckt, darauf hin, dass es sich, wenn der Text auf Origenes zurückgehen sollte, um ein haud leve testimonium für eine Universalkirche bereits im 3. Jahrhundert handelt (AS II, 458, Anm. zu Ps 8,1). Es ist offensichtlich, dass hier derselbe Autor seine Gedanken in anderen Worten darlegt. Dank der neuesten, überraschenden Entdeckung und Identifizierung von 29 Psalmen-Homilien des Origenes im Codex Monac. gr. 314 durch Marina Molin Pradel und Lorenzo Perrone Zu diesem erfreulichen Fund vgl. Molin Pradel, Novità, 16–40, und Perrone, Riscoprire, 41–58. können wir nun auch Auslegungen beider Autoren zu Ps 80 vergleichen. In", + "candidate_score": 0.675155, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_37_39", + "bdc_text": "s. dazu HBBW XV 271f , Anm. 28 ) . Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) . Das Büchlein ist \"Allen christglöubigen und evangelischer warheit liebhabenden menschen\" gewidmet und trägt das Datum des 8 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_14", + "psc_text": "Typenklassifizierung), fol. 10v–15v (Xm) In den sechs erstgenannten Handschriften trägt der Text die Überschrift Ὠριγένους ὑπόμνημα εἰς τοὺς ψαλμούς bzw. ὑπόμνημα Ὠριγένους εἰς τοὺς ψαλμούς. Er erscheint hier immer innerhalb einer Art Makroform aus Prologtexten, und zwar in Kombination mit drei kürzeren Texten, die Gregor von Nyssa zugeschrieben werden, und einem Auszug aus dem Hypomnestikon von Joseph dem Christen. In allen Handschriften mit Ausnahme des Ottob. 398 stimmt die Reihenfolge dieser Texte überein: zunächst die drei Texte von Gregor, dann das Hypomnema, gefolgt von Joseph. Im Ottob. 398 ist die Reihenfolge demgegenüber umgestellt; hier erscheint zunächst das Hypomnema, dann Joseph und darauf die Texte von Gregor. Dies spricht dafür, dass alle genannten Handschriften eben diese Makroform, innerhalb derer das Hypomnema erscheint, aus einer gemeinsamen Quelle schöpfen. Es ist davon auszugehen, dass der Text bereits in dieser Quelle Ὠριγένους ὑπόμνημα / ὑπόμνημα Ὠριγένους εἰς τοὺς ψαλμούς überschrieben war, wenngleich ein solcher", + "candidate_score": 0.660684, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_36_38", + "bdc_text": "Holzschnitt des Antichristen ; s. dazu HBBW XV 271f , Anm. 28 ) . Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_56", + "psc_text": "ληνῶν ἐπιγεγραμμένῳ καὶ αὐτῷ, πολλὰ θυσιαστήρια καὶ πλεῖστα σκηνώματα καὶ αὐλαὶ πολλαὶ θεσπίζονται· δι᾽ ὧν ἄντικρυς τὰ καθ᾽ ὅλης τῆς γῆς ἐν ταῖς ἐκκλησίαις τοῦ θεοῦ ἱδρυμένα θυσιαστήρια δηλοῦται· ὅθεν καὶ αὐτὸς ὑπὲρ τῶν ληνῶν τὴν προγραφὴν περιέχει. Im Übrigen weist Pitra, der den Text zwar unter dem Namen des Eusebius, jedoch innerhalb der Origenes-Fragmente abdruckt, darauf hin, dass es sich, wenn der Text auf Origenes zurückgehen sollte, um ein haud leve testimonium für eine Universalkirche bereits im 3. Jahrhundert handelt (AS II, 458, Anm. zu Ps 8,1). Es ist offensichtlich, dass hier derselbe Autor seine Gedanken in anderen Worten darlegt. Dank der neuesten, überraschenden Entdeckung und Identifizierung von 29 Psalmen-Homilien des Origenes im Codex Monac. gr. 314 durch Marina Molin Pradel und Lorenzo Perrone Zu diesem erfreulichen Fund vgl. Molin Pradel, Novità, 16–40, und Perrone, Riscoprire, 41–58. können wir nun auch Auslegungen beider Autoren zu Ps 80 vergleichen. In", + "candidate_score": 0.65434, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_62_64", + "bdc_text": "EA IV/ld 758 u. 775 s. 794 b. 799f 1. 830 z. 834f zu z. 876f a. 889 cc. 1027 a und b. VL16 III 139 ( von Kurt Jakob Rüetschi ) ; Gilly , Spanien 339f ; Rotonda , Anticristo 19-33 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_17", + "psc_text": "Maße für eine Zuschreibung an Eusebius. Weiterhin findet sich in einer noch nicht genannten Moskauer Handschrift wie auch in einigen der bereits oben aufgeführten Handschriften innerhalb einer anderen Makroform ein kurzer Auszug aus dem Hypomnema, der das Wort διάψαλμα erklärt. In der Edition des Textes Abschnitt 14. Bereits Rietz vermerkt, dass dieser Auszug im Ottob. 398 ein zweites Mal separat und zwar mit Zuweisung an Eusebius erscheint, jedoch messen weder er noch Nautin dieser Tatsache eine Bedeutung bei. Vgl. Rietz, Quaestiones, 17. 33, Anm. 16; Nautin, Origène, 277, Anm. 35. Es handelt sich um folgende Handschriften: – Mosq. GIM Sinod. gr. 194 (11. Jh., Typ XIIIa Die Klassifizierung durch Karo/Lietzmann ist insofern irreführend, als die Katene dieser Handschrift dieselbe ist wie die im Ottob. gr. 398 (Typ IV), vgl. Dorival, Chaînes IV, 262–297.), fol. 6r (Sigle: U) – Vat. Ottob. gr. 398, fol. 36v – Hieros. S. Crucis 1, fol.", + "candidate_score": 0.652419, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_38_40", + "bdc_text": "Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) . Das Büchlein ist \"Allen christglöubigen und evangelischer warheit liebhabenden menschen\" gewidmet und trägt das Datum des 8 . August 1546 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_14", + "psc_text": "Typenklassifizierung), fol. 10v–15v (Xm) In den sechs erstgenannten Handschriften trägt der Text die Überschrift Ὠριγένους ὑπόμνημα εἰς τοὺς ψαλμούς bzw. ὑπόμνημα Ὠριγένους εἰς τοὺς ψαλμούς. Er erscheint hier immer innerhalb einer Art Makroform aus Prologtexten, und zwar in Kombination mit drei kürzeren Texten, die Gregor von Nyssa zugeschrieben werden, und einem Auszug aus dem Hypomnestikon von Joseph dem Christen. In allen Handschriften mit Ausnahme des Ottob. 398 stimmt die Reihenfolge dieser Texte überein: zunächst die drei Texte von Gregor, dann das Hypomnema, gefolgt von Joseph. Im Ottob. 398 ist die Reihenfolge demgegenüber umgestellt; hier erscheint zunächst das Hypomnema, dann Joseph und darauf die Texte von Gregor. Dies spricht dafür, dass alle genannten Handschriften eben diese Makroform, innerhalb derer das Hypomnema erscheint, aus einer gemeinsamen Quelle schöpfen. Es ist davon auszugehen, dass der Text bereits in dieser Quelle Ὠριγένους ὑπόμνημα / ὑπόμνημα Ὠριγένους εἰς τοὺς ψαλμούς überschrieben war, wenngleich ein solcher", + "candidate_score": 0.651026, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_62_64", + "bdc_text": "EA IV/ld 758 u. 775 s. 794 b. 799f 1. 830 z. 834f zu z. 876f a. 889 cc. 1027 a und b. VL16 III 139 ( von Kurt Jakob Rüetschi ) ; Gilly , Spanien 339f ; Rotonda , Anticristo 19-33 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_18", + "psc_text": "gr. 194 (11. Jh., Typ XIIIa Die Klassifizierung durch Karo/Lietzmann ist insofern irreführend, als die Katene dieser Handschrift dieselbe ist wie die im Ottob. gr. 398 (Typ IV), vgl. Dorival, Chaînes IV, 262–297.), fol. 6r (Sigle: U) – Vat. Ottob. gr. 398, fol. 36v – Hieros. S. Crucis 1, fol. 18r – Bodl. Barocc. gr. 223, fol. 23v–24r – Vat. Borg. gr. 2, fol. 32v Die entsprechende Makroform, in die dieser Auszug eingebunden ist, erscheint in allen genannten Handschriften in der gleichen Formation und umfasst folgende Exzerpte: – Eusebius, Didascalia, die in den Handschriften (bis auf Borg. 2, wo für diese Makroform alle Überschriften fehlen) übereinstimmend überschrieben ist: Ἱππολύτου ἐπισκόπου Ῥώμης ὑπόθεσις διηγήσεως εἰς τοὺς ψαλμούς. Aufgrund dieser Zuschreibung erscheint der Text als Fragment VI in der Hippolyt-Edition von Achelis, der ihn jedoch an Eusebius zurückgibt. Devreesse bestätigt die Zuschreibung an Eusebius, vgl. Devreesse, Commentateurs, 145. – einen Auszug aus", + "candidate_score": 0.64779, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_61_63", + "bdc_text": "Ms L 87 , Nr. 3a , f. 194-204 ; EA IV/ld 758 u. 775 s. 794 b. 799f 1. 830 z. 834f zu z. 876f a. 889 cc. 1027 a und b. VL16 III 139 ( von Kurt Jakob Rüetschi ) ; Gilly , Spanien 339f ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_17", + "psc_text": "Maße für eine Zuschreibung an Eusebius. Weiterhin findet sich in einer noch nicht genannten Moskauer Handschrift wie auch in einigen der bereits oben aufgeführten Handschriften innerhalb einer anderen Makroform ein kurzer Auszug aus dem Hypomnema, der das Wort διάψαλμα erklärt. In der Edition des Textes Abschnitt 14. Bereits Rietz vermerkt, dass dieser Auszug im Ottob. 398 ein zweites Mal separat und zwar mit Zuweisung an Eusebius erscheint, jedoch messen weder er noch Nautin dieser Tatsache eine Bedeutung bei. Vgl. Rietz, Quaestiones, 17. 33, Anm. 16; Nautin, Origène, 277, Anm. 35. Es handelt sich um folgende Handschriften: – Mosq. GIM Sinod. gr. 194 (11. Jh., Typ XIIIa Die Klassifizierung durch Karo/Lietzmann ist insofern irreführend, als die Katene dieser Handschrift dieselbe ist wie die im Ottob. gr. 398 (Typ IV), vgl. Dorival, Chaînes IV, 262–297.), fol. 6r (Sigle: U) – Vat. Ottob. gr. 398, fol. 36v – Hieros. S. Crucis 1, fol.", + "candidate_score": 0.641796, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_4_6", + "bdc_text": "- Lit. : HLS XII 325 . - Ihm wurde ein am 4 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_18", + "psc_text": "gr. 194 (11. Jh., Typ XIIIa Die Klassifizierung durch Karo/Lietzmann ist insofern irreführend, als die Katene dieser Handschrift dieselbe ist wie die im Ottob. gr. 398 (Typ IV), vgl. Dorival, Chaînes IV, 262–297.), fol. 6r (Sigle: U) – Vat. Ottob. gr. 398, fol. 36v – Hieros. S. Crucis 1, fol. 18r – Bodl. Barocc. gr. 223, fol. 23v–24r – Vat. Borg. gr. 2, fol. 32v Die entsprechende Makroform, in die dieser Auszug eingebunden ist, erscheint in allen genannten Handschriften in der gleichen Formation und umfasst folgende Exzerpte: – Eusebius, Didascalia, die in den Handschriften (bis auf Borg. 2, wo für diese Makroform alle Überschriften fehlen) übereinstimmend überschrieben ist: Ἱππολύτου ἐπισκόπου Ῥώμης ὑπόθεσις διηγήσεως εἰς τοὺς ψαλμούς. Aufgrund dieser Zuschreibung erscheint der Text als Fragment VI in der Hippolyt-Edition von Achelis, der ihn jedoch an Eusebius zurückgibt. Devreesse bestätigt die Zuschreibung an Eusebius, vgl. Devreesse, Commentateurs, 145. – einen Auszug aus", + "candidate_score": 0.641335, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_36_38", + "bdc_text": "Holzschnitt des Antichristen ; s. dazu HBBW XV 271f , Anm. 28 ) . Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_17", + "psc_text": "Maße für eine Zuschreibung an Eusebius. Weiterhin findet sich in einer noch nicht genannten Moskauer Handschrift wie auch in einigen der bereits oben aufgeführten Handschriften innerhalb einer anderen Makroform ein kurzer Auszug aus dem Hypomnema, der das Wort διάψαλμα erklärt. In der Edition des Textes Abschnitt 14. Bereits Rietz vermerkt, dass dieser Auszug im Ottob. 398 ein zweites Mal separat und zwar mit Zuweisung an Eusebius erscheint, jedoch messen weder er noch Nautin dieser Tatsache eine Bedeutung bei. Vgl. Rietz, Quaestiones, 17. 33, Anm. 16; Nautin, Origène, 277, Anm. 35. Es handelt sich um folgende Handschriften: – Mosq. GIM Sinod. gr. 194 (11. Jh., Typ XIIIa Die Klassifizierung durch Karo/Lietzmann ist insofern irreführend, als die Katene dieser Handschrift dieselbe ist wie die im Ottob. gr. 398 (Typ IV), vgl. Dorival, Chaînes IV, 262–297.), fol. 6r (Sigle: U) – Vat. Ottob. gr. 398, fol. 36v – Hieros. S. Crucis 1, fol.", + "candidate_score": 0.64031, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_4_6", + "bdc_text": "- Lit. : HLS XII 325 . - Ihm wurde ein am 4 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_11", + "psc_text": "muss. 2 Die Überlieferungslage Als entscheidendes Kriterium für die Zuschreibung des Hypomnema an Origenes galt bislang vor allem die eindeutige Autorenangabe in den Psalmenkatenen. Vgl. Rietz, Quaestiones, 18; Nautin, Origène, 276f. Daher soll zuerst die Überlieferungssituation des Textes besprochen werden. Der Text erscheint in folgenden Katenenhandschriften: – Vat. gr. 754 (10. Jh., Typ XIIIb Nach der Klassifizierung der Psalmenkatenen bei Karo/Lietzmann, Catalogus, 20–66. Die Klassifizierung durch Karo/Lietzmann ist allerdings durch Dorivals Ergebnisse zu den Beziehungen der verschiedenen Psalmenkatenen untereinander an vielen Stellen überholt. Bei den im Folgenden genannten Handschriften handelt es sich um gemischte bzw. komplexe Katenen, die jedoch miteinander eng verwandt sind, wobei die Katene des Vat. gr. 754 eine Schlüsselposition einnimmt. Vgl. dazu Dorival, Chaînes II, 342–347; ders., Chaînes III, 433–438; ders., Chaînes IV, 292–297 und 319–322. Allerdings hat der Text des Hypomnema im Vat. gr. 754 eine größere Lücke, bedingt durch den Verlust von zwei Folia.), fol.", + "candidate_score": 0.632213, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_4_6", + "bdc_text": "- Lit. : HLS XII 325 . - Ihm wurde ein am 4 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_13", + "psc_text": "327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd. 327. fol. 14v–17v (Ja) – Bodl. Barocc. gr. 223 (16. Jh., Zur Datierung des Codex siehe Dorival, Chaînes III, 328. Typ X), fol. 19r–22v (Jb) – Vat. Borg. gr. 2 (16. Jh., Typ X), Für diese Handschrift gilt dasselbe wie für Hieros. S. Crucis 1. Sie wird von Karo/Lietzmann nicht aufgeführt, gehört jedoch nach Dorival, Chaînes III, 327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd., 328f. fol. 26v–31v (Jc) – Vat. gr. 342 (11. Jh., keine Typenklassifizierung), fol. 10v–15v (Xm) In den sechs erstgenannten Handschriften trägt der Text die Überschrift Ὠριγένους ὑπόμνημα εἰς τοὺς ψαλμούς bzw. ὑπόμνημα Ὠριγένους εἰς τοὺς ψαλμούς. Er erscheint hier immer innerhalb einer Art Makroform aus Prologtexten, und zwar in Kombination mit drei kürzeren Texten, die Gregor von Nyssa zugeschrieben werden, und", + "candidate_score": 0.63187, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_3_5", + "bdc_text": "Von ihm sind fünf Briefe an Bullinger erhalten , drei davon aus dem letzten Viertel des Jahres 1546 . - Lit. : HLS XII 325 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_13", + "psc_text": "327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd. 327. fol. 14v–17v (Ja) – Bodl. Barocc. gr. 223 (16. Jh., Zur Datierung des Codex siehe Dorival, Chaînes III, 328. Typ X), fol. 19r–22v (Jb) – Vat. Borg. gr. 2 (16. Jh., Typ X), Für diese Handschrift gilt dasselbe wie für Hieros. S. Crucis 1. Sie wird von Karo/Lietzmann nicht aufgeführt, gehört jedoch nach Dorival, Chaînes III, 327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd., 328f. fol. 26v–31v (Jc) – Vat. gr. 342 (11. Jh., keine Typenklassifizierung), fol. 10v–15v (Xm) In den sechs erstgenannten Handschriften trägt der Text die Überschrift Ὠριγένους ὑπόμνημα εἰς τοὺς ψαλμούς bzw. ὑπόμνημα Ὠριγένους εἰς τοὺς ψαλμούς. Er erscheint hier immer innerhalb einer Art Makroform aus Prologtexten, und zwar in Kombination mit drei kürzeren Texten, die Gregor von Nyssa zugeschrieben werden, und", + "candidate_score": 0.629844, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa056b.opp-lat1", + "max_score": 0.686643, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_73_75", + "bdc_text": "Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide . Posteriores datae erant 25 . augustiBrief Nr. 2550. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056b.opp-lat1_window_40", + "psc_text": "sta in iustitia et timore, et praepara animam tuam ad teniptationem; deprime cor tuum et sustine, ut crescat in nouissimis tua uita. omne quod tibi superuenerit accipe et in dolore sustine et in humilitate tua patientiam habe, quoniam in igne probatur aurum et argentum, homines uero acceptabiles in camino humiliationis. et in alio loco legitur: fili, ne deficias in disciplina domini neque fatigeris cum ab illo increparis; quem enim diligit dominus, corripit, flagellat autem omnem filium quem recipit. quod hic positum est 'filium quem recipit,' hoc in supra dicto testimonio est: homines receptibiles. hoc enim iustum est, ut qui de pristina felicitate paradisi propter contumacem deliciarum appetentiam dimissi sumus, per humilem molestiarum patientiam recipiamur, fugaces mala faciendo, reduces mala patiendo, ibi contra iustitiam facientes, hic pro iustitia patientes. 1 Eccli. 2, 14 4 Matth. 19, 19 8 Eccli. 2, 1-5 16 Prou. 3, 11. 12 1 ue LSNB VW iis", + "candidate_score": 0.686643, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_71_73", + "bdc_text": "amicissime salutabis . Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter . Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056b.opp-lat1_window_40", + "psc_text": "sta in iustitia et timore, et praepara animam tuam ad teniptationem; deprime cor tuum et sustine, ut crescat in nouissimis tua uita. omne quod tibi superuenerit accipe et in dolore sustine et in humilitate tua patientiam habe, quoniam in igne probatur aurum et argentum, homines uero acceptabiles in camino humiliationis. et in alio loco legitur: fili, ne deficias in disciplina domini neque fatigeris cum ab illo increparis; quem enim diligit dominus, corripit, flagellat autem omnem filium quem recipit. quod hic positum est 'filium quem recipit,' hoc in supra dicto testimonio est: homines receptibiles. hoc enim iustum est, ut qui de pristina felicitate paradisi propter contumacem deliciarum appetentiam dimissi sumus, per humilem molestiarum patientiam recipiamur, fugaces mala faciendo, reduces mala patiendo, ibi contra iustitiam facientes, hic pro iustitia patientes. 1 Eccli. 2, 14 4 Matth. 19, 19 8 Eccli. 2, 1-5 16 Prou. 3, 11. 12 1 ue LSNB VW iis", + "candidate_score": 0.681771, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_73", + "bdc_text": "Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056b.opp-lat1_window_40", + "psc_text": "sta in iustitia et timore, et praepara animam tuam ad teniptationem; deprime cor tuum et sustine, ut crescat in nouissimis tua uita. omne quod tibi superuenerit accipe et in dolore sustine et in humilitate tua patientiam habe, quoniam in igne probatur aurum et argentum, homines uero acceptabiles in camino humiliationis. et in alio loco legitur: fili, ne deficias in disciplina domini neque fatigeris cum ab illo increparis; quem enim diligit dominus, corripit, flagellat autem omnem filium quem recipit. quod hic positum est 'filium quem recipit,' hoc in supra dicto testimonio est: homines receptibiles. hoc enim iustum est, ut qui de pristina felicitate paradisi propter contumacem deliciarum appetentiam dimissi sumus, per humilem molestiarum patientiam recipiamur, fugaces mala faciendo, reduces mala patiendo, ibi contra iustitiam facientes, hic pro iustitia patientes. 1 Eccli. 2, 14 4 Matth. 19, 19 8 Eccli. 2, 1-5 16 Prou. 3, 11. 12 1 ue LSNB VW iis", + "candidate_score": 0.681366, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_72_74", + "bdc_text": "Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter . Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide . Posteriores datae erant 25 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056b.opp-lat1_window_40", + "psc_text": "sta in iustitia et timore, et praepara animam tuam ad teniptationem; deprime cor tuum et sustine, ut crescat in nouissimis tua uita. omne quod tibi superuenerit accipe et in dolore sustine et in humilitate tua patientiam habe, quoniam in igne probatur aurum et argentum, homines uero acceptabiles in camino humiliationis. et in alio loco legitur: fili, ne deficias in disciplina domini neque fatigeris cum ab illo increparis; quem enim diligit dominus, corripit, flagellat autem omnem filium quem recipit. quod hic positum est 'filium quem recipit,' hoc in supra dicto testimonio est: homines receptibiles. hoc enim iustum est, ut qui de pristina felicitate paradisi propter contumacem deliciarum appetentiam dimissi sumus, per humilem molestiarum patientiam recipiamur, fugaces mala faciendo, reduces mala patiendo, ibi contra iustitiam facientes, hic pro iustitia patientes. 1 Eccli. 2, 14 4 Matth. 19, 19 8 Eccli. 2, 1-5 16 Prou. 3, 11. 12 1 ue LSNB VW iis", + "candidate_score": 0.673461, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_71_73", + "bdc_text": "amicissime salutabis . Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter . Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056b.opp-lat1_window_41", + "psc_text": "pristina felicitate paradisi propter contumacem deliciarum appetentiam dimissi sumus, per humilem molestiarum patientiam recipiamur, fugaces mala faciendo, reduces mala patiendo, ibi contra iustitiam facientes, hic pro iustitia patientes. 1 Eccli. 2, 14 4 Matth. 19, 19 8 Eccli. 2, 1-5 16 Prou. 3, 11. 12 1 ue LSNB VW iis rbd patientiam #»# L pacientiam N 2 enim] ergo P patientiae praemium PDOBWr 3 aut er. L 4 diligis Nl tamquam] sicut SDbd 6 proximum L 8 fili fjli L 11 nouissimo D uita tua SPFBDOWfbd superuenerit tibi 0 14 argentum et aurum W uero et D acceptibiles L receptibiles bd 15 chaniino V humilitiaonia Pl in om. OFDPBWf loco alio DOWbd 16 discipline F 17 illo] eo B increpaueria B dominus diligit D 19 post recipit repet. quod-recipit in S 20 acceptabiles DBV receptabiles Or 22 diliciarum S delitiarum F adpetentiam SN 23 recipiamus NA 24 pr. male B", + "candidate_score": 0.673311, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_73_75", + "bdc_text": "Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide . Posteriores datae erant 25 . augustiBrief Nr. 2550. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056b.opp-lat1_window_41", + "psc_text": "pristina felicitate paradisi propter contumacem deliciarum appetentiam dimissi sumus, per humilem molestiarum patientiam recipiamur, fugaces mala faciendo, reduces mala patiendo, ibi contra iustitiam facientes, hic pro iustitia patientes. 1 Eccli. 2, 14 4 Matth. 19, 19 8 Eccli. 2, 1-5 16 Prou. 3, 11. 12 1 ue LSNB VW iis rbd patientiam #»# L pacientiam N 2 enim] ergo P patientiae praemium PDOBWr 3 aut er. L 4 diligis Nl tamquam] sicut SDbd 6 proximum L 8 fili fjli L 11 nouissimo D uita tua SPFBDOWfbd superuenerit tibi 0 14 argentum et aurum W uero et D acceptibiles L receptibiles bd 15 chaniino V humilitiaonia Pl in om. OFDPBWf loco alio DOWbd 16 discipline F 17 illo] eo B increpaueria B dominus diligit D 19 post recipit repet. quod-recipit in S 20 acceptabiles DBV receptabiles Or 22 diliciarum S delitiarum F adpetentiam SN 23 recipiamus NA 24 pr. male B", + "candidate_score": 0.668869, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_73_75", + "bdc_text": "Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide . Posteriores datae erant 25 . augustiBrief Nr. 2550. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056b.opp-lat1_window_23", + "psc_text": "hac patientia sanctus Dauid conuiciantis obprobria tolerauit et, cum facile posset ulcisci, non solamsolum non fecit, uerum etiam alium pro se dolentem commotumque conpescuit et potestatem regiam magis adhibuit prohibendo quam exercendo uindictam. neque tunc eius corpus aliquo morbo affligebatur aut uulnere, sed humilitatis tempus agnoscebatur ac ferebatur uoluntas dei, propter quam patientissimo animo amaritudo contumeliae bibebatur. hanc patientiam dominus docuit, quando commotis zizaniorum permixtione semis et uolentibus ea colligere dixit respondisse patrem familias: sinite utraque crescere usque ad messem. oportet enim patienter ferri, quod festinanter non oportet auferri. huius et ipse patientiae praebuit et demonstrauit exemplum, quando ante passionem corporis sui diabolum ludam, priusquam ostenderet traditorem, pertulit furem et ante eIperimentumexperimentum uinculorum et crucis et mortis labiis eius dolosis 4 Rom. 8, 25 5 cf. II Reg. 16, 5 sqq. 15 Matth. 13. 30 18 cf. Ioh. 12, 5; 13, 29 20 cf. Matth. 26, 49 1 sustinemus om.", + "candidate_score": 0.66862, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_72_74", + "bdc_text": "Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter . Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide . Posteriores datae erant 25 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056b.opp-lat1_window_23", + "psc_text": "hac patientia sanctus Dauid conuiciantis obprobria tolerauit et, cum facile posset ulcisci, non solamsolum non fecit, uerum etiam alium pro se dolentem commotumque conpescuit et potestatem regiam magis adhibuit prohibendo quam exercendo uindictam. neque tunc eius corpus aliquo morbo affligebatur aut uulnere, sed humilitatis tempus agnoscebatur ac ferebatur uoluntas dei, propter quam patientissimo animo amaritudo contumeliae bibebatur. hanc patientiam dominus docuit, quando commotis zizaniorum permixtione semis et uolentibus ea colligere dixit respondisse patrem familias: sinite utraque crescere usque ad messem. oportet enim patienter ferri, quod festinanter non oportet auferri. huius et ipse patientiae praebuit et demonstrauit exemplum, quando ante passionem corporis sui diabolum ludam, priusquam ostenderet traditorem, pertulit furem et ante eIperimentumexperimentum uinculorum et crucis et mortis labiis eius dolosis 4 Rom. 8, 25 5 cf. II Reg. 16, 5 sqq. 15 Matth. 13. 30 18 cf. Ioh. 12, 5; 13, 29 20 cf. Matth. 26, 49 1 sustinemus om.", + "candidate_score": 0.66781, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_72_74", + "bdc_text": "Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter . Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide . Posteriores datae erant 25 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056b.opp-lat1_window_82", + "psc_text": "nisi per spiritum sanctum, qui datus eat nobis. Vnde nequaquam dubitante pietate sicut caritas sancte amantium, ita patientia pie tolerantium dei donum est. neque enim scriptura diuina fallit aut fallitur, quae non solum in ueteribus libris habet huius rei testimonia, cum deo dicitur: patientia mea tu es, et: ab ipso est patientia mea, et ubi alius propheta dicit accipere nos spiritum fortitudinis, uerum etiam in apostolicis litteris legitur: quia uobis donatum est pro Christo non solum ut credatis in eum, sed ut etiam patiamini pro eo. non ergo quasi de proprio faciat animum elatum quod sibi audit esse donatum. § 23 Si quis autem non habens caritatem, quae pertinet ad unitatem spiritus et uinculum pacis, quo catholica ecclesia congregata conectitur, in aliquo schismate constitutus, ne 3 Ioh. 21. 15 4 Phil. 2, 12 6 Rom. 12, 12 8 cf. I Cor. 13. 7 10 cf. Rom. 5, 5 16 Ps.", + "candidate_score": 0.667798, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_71_73", + "bdc_text": "amicissime salutabis . Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter . Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056b.opp-lat1_window_82", + "psc_text": "nisi per spiritum sanctum, qui datus eat nobis. Vnde nequaquam dubitante pietate sicut caritas sancte amantium, ita patientia pie tolerantium dei donum est. neque enim scriptura diuina fallit aut fallitur, quae non solum in ueteribus libris habet huius rei testimonia, cum deo dicitur: patientia mea tu es, et: ab ipso est patientia mea, et ubi alius propheta dicit accipere nos spiritum fortitudinis, uerum etiam in apostolicis litteris legitur: quia uobis donatum est pro Christo non solum ut credatis in eum, sed ut etiam patiamini pro eo. non ergo quasi de proprio faciat animum elatum quod sibi audit esse donatum. § 23 Si quis autem non habens caritatem, quae pertinet ad unitatem spiritus et uinculum pacis, quo catholica ecclesia congregata conectitur, in aliquo schismate constitutus, ne 3 Ioh. 21. 15 4 Phil. 2, 12 6 Rom. 12, 12 8 cf. I Cor. 13. 7 10 cf. Rom. 5, 5 16 Ps.", + "candidate_score": 0.666476, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana", + "max_score": 0.684602, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_76_78", + "bdc_text": "Miraris , quod primis non responderim . Non potui per negotia . Haec aestate absolvi 9 libros commentariorum in evangelium secundum LucamSiehe zu diesem Druck Nr. 2545 , Anm. 2. .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_105", + "psc_text": "Novi autem, quatuor libris Evangelii, secundum Matthaeum, secundum Marcum, secundum Lucam, secundum Joannem; quatuordecim Epistolis Pauli apostoli, ad Romanos, ad Corinthios duabus, ad Galatas, ad Ephesios, ad Philippenses, ad Thessalonicenses duabus, ad Colossenses, ad Timotheum duabus, ad Titum, ad Philemonem, ad Hebraeos; Petri duabus; tribus Joannis; una Judae, et una Jacobi; Actibus Apostolorum libro uno, et Apocalypsi Joannis libro uno. CAPUT IX.-- Qua ratione vacandum studio Scripturae. 14. In his omnibus libris timentes Deum et pietate mansueti, quaerunt voluntatem Dei. Cujus operis et laboris prima observatio est, ut diximus, nosse istos libros, etsi nondum ad intellectum, legendo tamen vel mandare memoriae, vel omnino incognitos non habere. Deinde illa quae in eis aperte posita sunt, vel praecepta vivendi, vel regulae credendi, solertius diligentiusque investiganda sunt: quae tanto quisque plura invenit, quanto est intelligentiae capacior. In iis enim quae aperte in Scripturis posita sunt, inveniuntur illa omnia quae continent fidem, moresque vivendi,", + "candidate_score": 0.684602, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_78", + "bdc_text": "Haec aestate absolvi 9 libros commentariorum in evangelium secundum LucamSiehe zu diesem Druck Nr. 2545 , Anm. 2. .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_105", + "psc_text": "Novi autem, quatuor libris Evangelii, secundum Matthaeum, secundum Marcum, secundum Lucam, secundum Joannem; quatuordecim Epistolis Pauli apostoli, ad Romanos, ad Corinthios duabus, ad Galatas, ad Ephesios, ad Philippenses, ad Thessalonicenses duabus, ad Colossenses, ad Timotheum duabus, ad Titum, ad Philemonem, ad Hebraeos; Petri duabus; tribus Joannis; una Judae, et una Jacobi; Actibus Apostolorum libro uno, et Apocalypsi Joannis libro uno. CAPUT IX.-- Qua ratione vacandum studio Scripturae. 14. In his omnibus libris timentes Deum et pietate mansueti, quaerunt voluntatem Dei. Cujus operis et laboris prima observatio est, ut diximus, nosse istos libros, etsi nondum ad intellectum, legendo tamen vel mandare memoriae, vel omnino incognitos non habere. Deinde illa quae in eis aperte posita sunt, vel praecepta vivendi, vel regulae credendi, solertius diligentiusque investiganda sunt: quae tanto quisque plura invenit, quanto est intelligentiae capacior. In iis enim quae aperte in Scripturis posita sunt, inveniuntur illa omnia quae continent fidem, moresque vivendi,", + "candidate_score": 0.683563, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_78_80", + "bdc_text": "Haec aestate absolvi 9 libros commentariorum in evangelium secundum LucamSiehe zu diesem Druck Nr. 2545 , Anm. 2. . Typis excusa vulgata sunt 26 . Richtig :", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_105", + "psc_text": "Novi autem, quatuor libris Evangelii, secundum Matthaeum, secundum Marcum, secundum Lucam, secundum Joannem; quatuordecim Epistolis Pauli apostoli, ad Romanos, ad Corinthios duabus, ad Galatas, ad Ephesios, ad Philippenses, ad Thessalonicenses duabus, ad Colossenses, ad Timotheum duabus, ad Titum, ad Philemonem, ad Hebraeos; Petri duabus; tribus Joannis; una Judae, et una Jacobi; Actibus Apostolorum libro uno, et Apocalypsi Joannis libro uno. CAPUT IX.-- Qua ratione vacandum studio Scripturae. 14. In his omnibus libris timentes Deum et pietate mansueti, quaerunt voluntatem Dei. Cujus operis et laboris prima observatio est, ut diximus, nosse istos libros, etsi nondum ad intellectum, legendo tamen vel mandare memoriae, vel omnino incognitos non habere. Deinde illa quae in eis aperte posita sunt, vel praecepta vivendi, vel regulae credendi, solertius diligentiusque investiganda sunt: quae tanto quisque plura invenit, quanto est intelligentiae capacior. In iis enim quae aperte in Scripturis posita sunt, inveniuntur illa omnia quae continent fidem, moresque vivendi,", + "candidate_score": 0.674073, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_77_79", + "bdc_text": "Non potui per negotia . Haec aestate absolvi 9 libros commentariorum in evangelium secundum LucamSiehe zu diesem Druck Nr. 2545 , Anm. 2. . Typis excusa vulgata sunt 26 .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_105", + "psc_text": "Novi autem, quatuor libris Evangelii, secundum Matthaeum, secundum Marcum, secundum Lucam, secundum Joannem; quatuordecim Epistolis Pauli apostoli, ad Romanos, ad Corinthios duabus, ad Galatas, ad Ephesios, ad Philippenses, ad Thessalonicenses duabus, ad Colossenses, ad Timotheum duabus, ad Titum, ad Philemonem, ad Hebraeos; Petri duabus; tribus Joannis; una Judae, et una Jacobi; Actibus Apostolorum libro uno, et Apocalypsi Joannis libro uno. CAPUT IX.-- Qua ratione vacandum studio Scripturae. 14. In his omnibus libris timentes Deum et pietate mansueti, quaerunt voluntatem Dei. Cujus operis et laboris prima observatio est, ut diximus, nosse istos libros, etsi nondum ad intellectum, legendo tamen vel mandare memoriae, vel omnino incognitos non habere. Deinde illa quae in eis aperte posita sunt, vel praecepta vivendi, vel regulae credendi, solertius diligentiusque investiganda sunt: quae tanto quisque plura invenit, quanto est intelligentiae capacior. In iis enim quae aperte in Scripturis posita sunt, inveniuntur illa omnia quae continent fidem, moresque vivendi,", + "candidate_score": 0.666285, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_102", + "bdc_text": "Maluissent enim vobis suam operam contra caesarem Karl V .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_225", + "psc_text": "Thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei qui reddet unicuique secundum opera sua: iis quidem qui secundum sustinentiam boni operis, gloriam et honorem et incorruptionem quaerentibus, vitam aeternam; iis autem qui ex contentione sunt, et diffidunt veritati, credunt autem iniquitati, ira et indignatio. Tribulatio et angustia in omnem animam hominis operantis malum, Judaei primum et Graeci (Rom. II, 5-9) . Sed hoc ad eos, cum quibus evertitur ipsa cupiditas, qui eam vincere noluerunt. Cum autem in homine cui dominabatur, regna cupiditatis subvertuntur, illa est aperta locutio: Qui autem Jesu Christi sunt, carnem suam crucifixerunt cum passionibus et concupiscentiis (Galat. V, 24) . Nisi quia et hic quaedam verba translata tractantur, sicuti est, ira Dei, et, crucifixerunt: sed non tam multa sunt, vel ita posita, ut obtegant sensum, et allegoriam vel aenigma faciant, quam proprie figuratam locutionem voco. Quod autem Jeremiae dicitur, Ecce constitui te hodie super", + "candidate_score": 0.608159, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis", + "max_score": 0.684514, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_72_74", + "bdc_text": "Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter . Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide . Posteriores datae erant 25 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1919", + "psc_text": "Omnes, si fieri potest, ad Deum pertineamus: omnes malitiam saeculi hujus in illius misericordia evadamus. Quaeramus dies bonos, quia in diebus malis sumus: sed in diebus malis non blasphememus, ut ad bonos dies pervenire possimus. SERMO LXXIV. De verbis Evangelii Matthaei, cap. XIII, 52, Ideo omnis Scriba eruditus in regno Dei, etc. 1. Scribae Judaeis quinam. Evangelica lectio admonet nos quaerere et explicare, quantum Dominus dederit, Charitati vestrae, quis est Scriba eruditus in regno Dei, similis patrifamilias proferenti de thesauro suo nova et vetera. In hoc enim lectio ipsa conclusit: quae sunt nova et vetera eruditi Scribae. Quos autem veteres secundum consuetudinem Scripturarum nostrarum Scribas appellaverint, notum est, videlicet qui Legis scientiam profiterentur. Tales enim in illo populo Scribae appellabantur; non quales appellantur in officiis judicum, vel in consuetudine civitatum. Debemus enim non frustra intrare scholam, sed nosse in qua significatione Scripturarum verba teneamus: ne cum aliquid de Scripturis sonuerit,", + "candidate_score": 0.684514, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_73_75", + "bdc_text": "Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide . Posteriores datae erant 25 . augustiBrief Nr. 2550. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1308", + "psc_text": "auro et argento dives est ille thesaurus, quem in agro ipse Dominus inventum, et a quodam mirabiliter laudabiliterque avaro venditis omnibus suis emptum esse testatur (Matth. XIII, 44). Nam ipsum Dominum praenuntians, et novi saeculi, hoc est, Ecclesiae tempora figurate, ut solet, designans Propheta, sic dicit: Adhuc unum modicum est, et ego commovebo coelum et terram, et mare et aridam, et movebo omnes gentes: et veniet Desideratus cunctis gentibus, et implebo domum istam gloria, dicit Dominus exercituum. Meum est aurum, et meum est argentum, dicit Dominus exercituum. Magna erit gloria domus istius novissimae plus quam primae, dicit Dominus exercituum; et in loco isto dabo pacem, dicit Dominus exercituum (Aggaei II, 710). CAPUT VII. 10. Aggaei locus vindicatur. Si vellent isti non esse canes et porci, quibus sanctum dare et margaritas projicere prohibemur; sed petentes accipere, et quaerentes invenire, et pulsantes aperiri sibi desiderarent (Matth. VII, 6-8); quam possent fortasse etiam", + "candidate_score": 0.675258, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_73_75", + "bdc_text": "Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide . Posteriores datae erant 25 . augustiBrief Nr. 2550. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3784", + "psc_text": "unitatem. 15. Patientia in ipsos exhibenda. Nos tamen, fratres, patientes circa illos simus. In fervore sunt et tumore oculi quos curamus. Non dico ut curare cessemus; sed ut non insultationibus ad majores amaritudines provocemus; rationem leniter reddamus, non de victoria superbe exsultemus. Servum enim Domini litigare non oportet, Apostolus dicit, sed mitem esse ad omnes, docibilem, patientem, in modestia corripientem diversa sentientes: ne forte det illis Deus poenitentiam, et resispiscant a diaboli laqueis, a quo captivi tenentur secundum ipsius voluntatem (II Tim. II, 24-26) . Patienter ergo ferte, si sani estis, patienter ferte, in quantum sani estis. Nam quis perfecte sanus? Cum Rex justus sederit in throno, quis gloriabitur mundum se habere cor, aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato (Prov. XX, 8 et 9)? Ergo quamdiu tales sumus, hoc nobis debemus, ut invicem onera nostra portemus. Conversi ad Dominum, etc. SERMO CLXV . De verbis Apostoli, Ephes. cap.", + "candidate_score": 0.671214, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_73", + "bdc_text": "Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3784", + "psc_text": "unitatem. 15. Patientia in ipsos exhibenda. Nos tamen, fratres, patientes circa illos simus. In fervore sunt et tumore oculi quos curamus. Non dico ut curare cessemus; sed ut non insultationibus ad majores amaritudines provocemus; rationem leniter reddamus, non de victoria superbe exsultemus. Servum enim Domini litigare non oportet, Apostolus dicit, sed mitem esse ad omnes, docibilem, patientem, in modestia corripientem diversa sentientes: ne forte det illis Deus poenitentiam, et resispiscant a diaboli laqueis, a quo captivi tenentur secundum ipsius voluntatem (II Tim. II, 24-26) . Patienter ergo ferte, si sani estis, patienter ferte, in quantum sani estis. Nam quis perfecte sanus? Cum Rex justus sederit in throno, quis gloriabitur mundum se habere cor, aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato (Prov. XX, 8 et 9)? Ergo quamdiu tales sumus, hoc nobis debemus, ut invicem onera nostra portemus. Conversi ad Dominum, etc. SERMO CLXV . De verbis Apostoli, Ephes. cap.", + "candidate_score": 0.67012, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_71_73", + "bdc_text": "amicissime salutabis . Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter . Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3784", + "psc_text": "unitatem. 15. Patientia in ipsos exhibenda. Nos tamen, fratres, patientes circa illos simus. In fervore sunt et tumore oculi quos curamus. Non dico ut curare cessemus; sed ut non insultationibus ad majores amaritudines provocemus; rationem leniter reddamus, non de victoria superbe exsultemus. Servum enim Domini litigare non oportet, Apostolus dicit, sed mitem esse ad omnes, docibilem, patientem, in modestia corripientem diversa sentientes: ne forte det illis Deus poenitentiam, et resispiscant a diaboli laqueis, a quo captivi tenentur secundum ipsius voluntatem (II Tim. II, 24-26) . Patienter ergo ferte, si sani estis, patienter ferte, in quantum sani estis. Nam quis perfecte sanus? Cum Rex justus sederit in throno, quis gloriabitur mundum se habere cor, aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato (Prov. XX, 8 et 9)? Ergo quamdiu tales sumus, hoc nobis debemus, ut invicem onera nostra portemus. Conversi ad Dominum, etc. SERMO CLXV . De verbis Apostoli, Ephes. cap.", + "candidate_score": 0.669808, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_39", + "bdc_text": "Das Büchlein ist \"Allen christglöubigen und evangelischer warheit liebhabenden menschen\" gewidmet und trägt das Datum des 8 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3846", + "psc_text": "ergo non tibi negavit circumcisionem, sed exposuit; lucem praetendit, umbram removit. CAPUT II. 3. Circumcisio spiritualis gloriantium in Christo. Circumcisio quare octavo die fiebat. Dominicus dies.--Nos sumus, inquit, circumcisio, qui spiritu Deo servimus, et gloriamur in Christo Jesu, et non in carne fidentes. Respexit quosdam in carne fidentes: ipsi erant qui de carnis circumcisione gloriabantur. De quibus alio loco dicit, Quorum Deus venter est, et gloria in pudendis eorum (Philipp. III, 19) . Intellige tu circumcisionem, et esto circumcisio: intellige, et esto, Intellectus enim bonus, sed omnibus qui faciunt eum (Psal. CX, 10) . Non utique frustra octavo die jussus est infans circumcidi (Gen. XVII, 12; Levit. XII, 3), nisi quia petra, qua circumcidimur, Christus erat. Cultellis enim petrinis circumcisus est populus (Josue V, 2): Petra autem erat Christus (I Cor. X, 4). Quare ergo octavo die? Quia in hebdomadibus idem primus qui octavus. Completis enim septem diebus, reditur ad", + "candidate_score": 0.66289, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_35_37", + "bdc_text": "Endtchrist sye , Zürich , Christoph Froschauer , 1546 ( am Schluss : Holzschnitt des Antichristen ; s. dazu HBBW XV 271f , Anm. 28 ) .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1355", + "psc_text": "Transitum fecit Israel ad Gentes, id est praedicatores Evangelii transierunt ad populos Gentium. Quid ergo miraris quod bis numeratur Jechonias? Etenim si Christi figuram gerebat a Judaeis transeuntis ad Gentes; attende quid est Christus inter Judaeos et Gentes. Nonne ipse est ille lapis angularis? Attende in angulo terminum parietis unius, et initium parietis alterius. Usque ad ipsum lapidem metiris unum parietem, et ab ipso alterum. Bis ergo numeratur lapis angularis, qui connectit utrumque parietem. Jechonias ergo gestans figuram Domini, tanquam lapis angularis typum praeferebat. Et sicut Jechonias regnare non est permissus Judaeis, sed itum est in Babyloniam; sic Christus lapis quem reprobaverunt aedificantes, factus est in caput anguli (Psal. CXVII, 22) , ut Evangelium perveniret ad Gentes. Noli ergo dubitare bis numerare caput anguli, et occurrit tibi numerus scriptus; atque ita quatuordecim sunt, et quatuordecim, et quatuordecim: et non sunt tamen quadraginta duae generationes, sed quadraginta et una. Quia sicut", + "candidate_score": 0.657446, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_94_96", + "bdc_text": "Nr. 2547 , Anm. 1. . Plus enim spei et praesidii est in precibus quam in armisVgl. Jes 30 , 15 ; 31 , 1. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1047", + "psc_text": "De Pastoribus in Ezechiel cap. XXXIV, 1-16, ab illis verbis, Et factum est, etc., usque, Et pascam eas cum judicio. Contra Donatistas. CAPUT PRIMUM. 1. De pastoribus non oves, sed se ipsos pascentibus. Spes tota nostra quia in Christo est, et quia omnis vera et salubris gloria nostra ipse est, non nunc primum didicit Charitas vestra. Estis enim in ejus grege, qui intendit et pascit Israel (Psal. LXXIX, 2). Sed quoniam sunt pastores, qui pastorum nomine gaudere volunt, pastoris autem officium implere nolunt; quid ad eos per Prophetam dicat, sicut lectum audivimus, recenseamus. Audite vos cum intentione, audiamus nos cum tremore. 2. Christiani, propter nos; praepositi, propter alios. -- Et factum est ad me verbum Domini, dicens: Fili hominis, propheta super pastores Israel. Hanc lectionem modo, cum legeretur, audivimus: hinc cum vestra Sanctitate aliquid loqui decrevimus. Adjuvabit ipse, ut vera dicamus, si non nostra dicamus. Nam si nostra dixerimus, pastores", + "candidate_score": 0.654523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_99", + "bdc_text": "s. Nr. 2550 , Anm. 3. , qui mihi has postremas attulit , Argentoratum concessit .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1308", + "psc_text": "auro et argento dives est ille thesaurus, quem in agro ipse Dominus inventum, et a quodam mirabiliter laudabiliterque avaro venditis omnibus suis emptum esse testatur (Matth. XIII, 44). Nam ipsum Dominum praenuntians, et novi saeculi, hoc est, Ecclesiae tempora figurate, ut solet, designans Propheta, sic dicit: Adhuc unum modicum est, et ego commovebo coelum et terram, et mare et aridam, et movebo omnes gentes: et veniet Desideratus cunctis gentibus, et implebo domum istam gloria, dicit Dominus exercituum. Meum est aurum, et meum est argentum, dicit Dominus exercituum. Magna erit gloria domus istius novissimae plus quam primae, dicit Dominus exercituum; et in loco isto dabo pacem, dicit Dominus exercituum (Aggaei II, 710). CAPUT VII. 10. Aggaei locus vindicatur. Si vellent isti non esse canes et porci, quibus sanctum dare et margaritas projicere prohibemur; sed petentes accipere, et quaerentes invenire, et pulsantes aperiri sibi desiderarent (Matth. VII, 6-8); quam possent fortasse etiam", + "candidate_score": 0.651587, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_94_96", + "bdc_text": "Nr. 2547 , Anm. 1. . Plus enim spei et praesidii est in precibus quam in armisVgl. Jes 30 , 15 ; 31 , 1. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3000", + "psc_text": "Sed meministis dictum, Erunt duo in carne una. Sacramentum hoc magnum est, ait Apostolus, ego autem dico in Christo et in Ecclesia (Ephes. V, 23, 31, 32) . Si ergo duo sunt in carne una, duo sunt in voce una. Caput nostrum, Dominus Christus, locutus est ad Judaeos ea quae audivimus, cum Evangelium legeretur, caput ad inimicos suos: loquatur et corpus, id est, Ecclesia, ad inimicos suos. Nostis ad quos loquatur. Quid habet loqui? Non dixi de meo, ut vox una sit: quia caro una, vox una. Hoc ergo illis dicamus: voce Ecclesiae loquor. O fratres, filii dispersi, oves errantes, rami praecisi, quid mihi calumniamini? Quid me non agnoscitis? Scrutamini Scripturas, in quibus putatis vos vitam aeternam habere; ipsae testimonium perhibent de me: Judaeis dicit caput nostrum, quod vobis corpus dicit: Quaeretis me, et non invenietis (Joan. VII, 36) . Quare? Quia non scrutamini Scripturas, quae testimonium perhibent de me.", + "candidate_score": 0.650654, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_99", + "bdc_text": "s. Nr. 2550 , Anm. 3. , qui mihi has postremas attulit , Argentoratum concessit .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1293", + "psc_text": "Aurum et argentum res est non hominis sed Dei. Cur non autem miseri intelligunt, quod apud Aggaeum loquens Dominus, propterea dixerit, Meum est aurum, et meum est argentum, ut et ille qui non vult cum indigentibus communicare quod habet, cum audit praecepta faciendae misericordiae, intelligat Deum non de re illius cui jubet, sed de re sua jubere donari; et ille qui aliquid porrigit pauperi, non se arbitretur de suo facere, ne forte non tam confirmetur misericordiae nomine, quam infletur superbiae vanitate? Meum est, inquit, aurum, et meum est argentum, non vestrum, o divites terrae. Quid ergo dubitatis pauperi dare de meo, aut quid extollimini cum datis de meo? CAPUT II. 3. Quia id Deus non modo condidit, sed pro nutu administrat aliis ad subsidium et probationem, aliis ad supplicium. Et vis videre, quam justi judicis res est aurum et argentum? Avarus inde torquetur, unde misericors adjuvatur. Rem suam divina distribuente", + "candidate_score": 0.650591, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_19_21", + "bdc_text": "3 und Anm. 13 . responderem . Plura enim in praesenti non potui .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1455", + "psc_text": "voluntas est: non dico, quomodo libet intelligatur, non audeo. Servemus majora capientibus, infirmis infirmi quod possumus. Non dico ista illi Trinitati velut aequanda, quasi ad analogiam, id est, ad rationem quamdam comparationis dirigenda: non hoc dico. Sed quid dico? Ecce in te inveni tria separabiliter demonstrata, inseparabiliter operata; et eorum trium unumquodque nomen a tribus factum, quod tamen non ad tria, sed ad trium horum unum aliquid pertineret. Crede jam ibi quod non potes videre, si hic audisti et vidisti et tenuisti. In te enim quod est, potes nosse: in eo qui te fecit quod est, quidquid est, quando potes nosse? Et si poteris, nondum potes. Et tamen cum poteris, numquid sic poteris nosse Deum tu, quomodo se novit Deus? Sufficiat ergo Charitati vestrae: quod potuimus, diximus; exigentibus promissa reddidimus: caetera quae addenda sunt, ut proficiant sensus vestri, a Domino quaerite. SERMO LIII . De verbis Evangelii Matthaei, Beati pauperes", + "candidate_score": 0.649821, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_92_94", + "bdc_text": "Alterum in hisce turbis non arbitror descensurum in Moraviam . Supplicationem instituit pro vobis , imo pro nobis quoque et communi caussa ecclesia nostraSiehe dazu Nr. 2478 , Anm. 2 ; Nr. 2547 , Anm. 1. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1933", + "psc_text": "relictis turbis solus Dominus orare in montem, mons ille alta coelorum significat. Relictis enim turbis, solus Dominus post resurrectionem ascendit in coelum, et ibi interpellat pro nobis, sicut Apostolus dicit (Rom. VIII, 34). Est ergo quod significat, relictis turbis, ascendit in montem ut solus oraret. Solus enim est adhuc primogenitus a mortuis, post resurrectionem corporis ad dexteram Patris, pontifex et advocatus precum nostrarum. Caput Ecclesiae sursum est, ut caetera membra sequantur in finem. Si ergo interpellat pro nobis, quasi in montis verticem, super celsitudinem omnium creaturarum, solus orat. CAPUT III. 4. Navis jactata tempestate. Interea navis portans discipulos, id est, Ecclesia, fluctuat et quatitur tempestatibus tentationum: et non quiescit ventus contrarius, id est, adversans ei diabolus, et impedire nititur ne perveniat ad quietem. Sed major est qui interpellat pro nobis. Nam in ista nostra fluctuatione in qua laboramus, dat nobis fiduciam, veniens ad nos, et confortans nos: tantum ne turbati", + "candidate_score": 0.645399, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_94_96", + "bdc_text": "Nr. 2547 , Anm. 1. . Plus enim spei et praesidii est in precibus quam in armisVgl. Jes 30 , 15 ; 31 , 1. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1051", + "psc_text": "praepositi ad hoc sint, ut his qui subjecti sunt consulant; non in eo quod praesunt, omnino utilitatem suam attendant, sed eorum quibus ministrant. Quisquis ita praepositus est, ut in eo quod praepositus est, gaudeat, et honorem suum quaerat, et commoda sua sola respiciat, se pascit, non oves. Ad hos sermo dirigitur. Audite tanquam oves Dei, et videte quemadmodum vos securos fecerit Deus: qualescumque sint qui vobis praesunt, id est, qualescumque nos simus; vobis securitatem dedit, qui pascit Israel. Nam Deus non deserit oves suas; et mali pastores poenas debitas luent, et oves promissa percipient. CAPUT II. 3. Pastores qui se pascunt, non oves. Videamus ergo quid alloquatur pastores se ipsos pascentes, non oves, sermo divinus neminem palpans. Ecce lac consumitis, et lanis vos tegitis, et quod crassum est interficitis, et oves meas non pascitis: quod infirmatum est, non confortastis; et quod aegrotum est, non corroborastis; et quod contribulatum est, non", + "candidate_score": 0.644069, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_66_68", + "bdc_text": "s. HBBW III 77 , Anm. 8. , quem aeducavi . FrechtumDer Ulmer Pfarrer Martin Frecht , der damals vorübergehend in Dillingen und an anderen Orten der Diözese Augsburg tätig war ; s. Nr. 2527 , 104-106 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_21", + "psc_text": "Psalmo clamat homo: Ab occultis meis munda me, Domine (Psal. XVIII, 13) . Quia sunt in homine occulta ipsi homini in quo sunt; et non procedunt, neque aperiuntur, neque inveniuntur, nisi in tentationibus. Si Deus cessat tentare, magister cessat docere. Sed Deus tentat, ut doceat; diabolus tentat, ut decipiat. Cui tamen nisi ille qui tentatur dederit locum, inanis tentatio et irridenda repellitur. Ideo Apostolus: Neque detis, ait, locum diabolo (Ephes. IV, 27) . Dant autem locum homines diabolo ex concupiscentiis suis. Non enim vident homines diabolum, cum quo pugnant: sed facile habent remedium. Se ipsos interius vincant, et de illo foris triumphant. Quare hoc dicimus? Quia nescit se homo, nisi in tentatione discat se. Cum autem didicerit se, non se negligat. Si enim se negligebat latentem, non se negligat notum. 4. Quid ergo dicimus, fratres? Et sisciebat se Abraham, nos non noveramus Abraham. Aut sibi, aut certe nobis prodendus erat:", + "candidate_score": 0.638616, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_19_21", + "bdc_text": "3 und Anm. 13 . responderem . Plura enim in praesenti non potui .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1451", + "psc_text": "Videte ergo, jam securus commendo quod intellexistis; non inculco incognitum, sed repetens commendo perceptum. Ecce de tribus illis una res nominata est, unius rei nomen dictum est: Memoria nomen est unius ex illis tribus, et tamen nomen unius ex illis tribus tria ipsa operata sunt. Non potuit dici sola memoria, nisi operante voluntate, intellectu et memoria. Non potest dici solus intellectus, nisi operante memoria, voluntate et intellectu: nec potest dici sola voluntas, nisi operante memoria et intellectu et voluntate. Explicata sunt, ut arbitror, quae promissa sunt: quod separatim pronuntiavi, inseparabiliter cogitavi. Unum horum omnium tria fecerunt: sed tamen hoc unum quod tria fecerunt, non ad tria pertinet, sed ad unum. Tria fecerunt nomen memoriae: sed hoc non pertinet nisi ad solam memoriam. Tria fecerunt nomen intellectus: sed non pertinet nisi ad solum intellectum. Tria fecerunt nomen voluntatis: sed non pertinet nisi ad solam voluntatem. Ita Trinitas fecit carnem Christi: sed", + "candidate_score": 0.636787, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_70_72", + "bdc_text": "Nr. 2527 , 107 . amicissime salutabis . Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3525", + "psc_text": "te illa lex liberavit, de qua supra dictum est, Ut serviamus in novitate spiritus, et non in vetustate litterae (Ibid. 6) . Quare illa non liberavit? Nonne et ipsa digito Dei scripta est? Nonne digitus Dei Spiritus sanctus intelligitur? Lege Evangelium, et vide quia ubi dicit unus evangelista, Domino dicente, Si ego in Spiritu Dei ejicio daemonia (Matth. XII, 28) ; alius dicit, Si ego in digito Dei ejicio daemonia (Luc. XI, 20) . Si ergo et lex illa digito Dei scripta est, hoc est, Spiritu Dei; quo Spiritu victi magi Pharaonis dixerunt, Digitus Dei est hic (Exod. VIII, 19) : si ergo et ipsa, imo cum et ipsa Spiritu Dei, hoc est, digito Dei conscripta sit, quare non de illa dicitur, Lex enim spiritus vitae in Christo Jesu? CAPUT IV. 4. Lex peccati et mortis quaenam. Lex Moysi cur data. Lex enim mortis non ipsa dicitur, lex peccati et", + "candidate_score": 0.628157, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_70_72", + "bdc_text": "Nr. 2527 , 107 . amicissime salutabis . Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3528", + "psc_text": "voluntati nostrae conanti adjutorium subministravit; ut ipsa voluntas nostra non in se ipsa, sed in Deo laudaretur. In Deo enim laudabimur tota die (Psal. XLIII, 9) : et, In Domino laudabitur anima mea; audiant mites, et jucundentur (Psal. XXXIII, 3) . Audiant mites: nam superbi et litigiosi non audiunt. Ergo quare non ipsa est Lex digito Dei scripta, quae dat adjutorium hoc gratiae, de qua loquimur? Quare? Quia in tabulis lapideis scripta est, non in tabulis cordis carnalibus (II Cor. III, 3). CAPUT V. 5. Veteris ac novae Legis concordia. Denique, fratres mei, in magno mysterio videte concordiam, videte distantiam; concordiam Legis, distantiam plebis. Celebratur Pascha in veteri populo, sicut nostis occisione agni cum azymis: ubi occisio ovis Christum significat, azyma autem novam vitam, hoc est, sine vetustate fermenti. Unde nobis Apostolus dicit: Expurgate vetus fermentum, ut sitis nova conspersio, sicut estis azymi: Pascha enim nostrum immolatus est Christus (I", + "candidate_score": 0.62736, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_34", + "bdc_text": "Kurtze klare bewysung in fünff Predigen begriffen , dass der Papst zu Rom der . . .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2854", + "psc_text": "Legis, quinque libros fecit. Propter numerum ergo librorum, quos ille scripsit, quinque porticus Legem figurabant. Quia vero Lex non data est quae sanaret infirmos, sed quae proderet et ostenderet: sic enim dicit Apostolus, Si enim data esset Lex quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia; sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus (Galat. III, 21, 22) : propterea in illis porticibus jacebant aegroti, non sanabantur. Quid enim ait? Si data esset Lex quae posset vivificare. Non ergo illae porticus, quae figurabant Legem, sanare poterant aegrotos. Dicit mihi aliquis: Quare ergo data est? Ipse exposuit apostolus Paulus: Conclusit, inquit, Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus. Qui enim aegrotabant, sanos se esse putabant. Acceperunt Legem, quam implere non poterant; didicerunt in quo morbo essent, et imploraverunt manus medici: voluerunt sanari, quia cognoverunt se laborare; quod non cognoscerent, nisi", + "candidate_score": 0.625586, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_46", + "bdc_text": "kam ( BZD C368 ) , in dem der Fehler berichtigt wurde .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_438", + "psc_text": "corrigamur: nondum venit tempus judicii. Locus est, spatium est: peccavimus, corrigamur. Nondum finita est via, nondum clausus est dies, nondum exspiratum est; non desperetur, quod est pejus: quoniam propter ipsa peccata humana et tolerabilia, et tanto crebriora, quanto minora, constituit Deus in Ecclesia tempore misericordiae praerogandae quotidianam medicinam, ut dicamus, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris (Matth. VI, 12) : ut his verbis lota facie ad altare accedamus, et his verbis lota facie corpore Christi et sanguine communicemus. CAPUT VI. 6. Medicina post peccatum non respuenda. Sed quod est gravius, ipsam medicinam sic homines contemnunt, ut non solum non dent veniam quando in illos peccatur, sed nec velint petere quando ipsi peccant. Intravit tentatio, subrepsit ira; tantum dominata est iracundia, quantum potuit, ut non solum tumultuaretur cor, sed et convicia et crimina vomeret lingua. Non vides quo te impulit? non vides quo te praecipitavit? Tandem corrige,", + "candidate_score": 0.622978, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_34", + "bdc_text": "Kurtze klare bewysung in fünff Predigen begriffen , dass der Papst zu Rom der . . .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_989", + "psc_text": "Apostolo dictum esse? Certiorem sane dixit: certiorem, non meliorem, non veriorem. Tam enim verus ille sermo de coelo, quam sermo propheticus; tam bonus, tam utilis. Quid est ergo, certiorem, nisi in quo magis confirmetur auditor? Quare hoc? Quoniam sunt homines infideles, qui sic detrahunt Christo, ut dicant eum magicis artibus fecisse quae fecit. Possent ergo infideles etiam istam vocem delatam de coelo, per conjecturas humanas et illicitas curiositates ad magicas artes referre. Sed Prophetae ante fuerunt; non dico ante istam vocem, sed ante Christi carnem. Nondum erat homo Christus, quando misit Prophetas. Quisquis eum dicit magum fuisse: si ergo magicis artibus fecit ut coleretur et mortuus, numquid magus erat, antequam natus? Ecce quare ait apostolus Petrus, Habemus certiorem propheticum sermonem. Vox de coelo, qua fideles admoneantur: propheticus sermo, quo infideles convincantur. Intelleximus, quantum mihi videtur, charissimi, quare dixerit apostolus Petrus, Habemus certiorem propheticum sermonem, post vocem de coelo delatam. CAPUT", + "candidate_score": 0.622854, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_74_76", + "bdc_text": "Posteriores datae erant 25 . augustiBrief Nr. 2550. . Miraris , quod primis non responderim .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2383", + "psc_text": "Quid ergo est, Non novi vos? Improbo vos, reprobo vos. In arte mea non vos agnosco; ars mea nescit vitia: hoc est autem magnum, et nescit vitia, et judicat vitia. Nescit faciendo, judicat arguendo. Sic ergo non novi vos. 17. Idem tractatur argumentum. Ierunt, intraverunt quinque prudentes. Quam multi estis, fratres mei, in nomine Christi; sint in vobis quinque prudentes, sed nolite quinque homines. Sint in vobis quinque prudentes, ad istam prudentiam quinarii numeri pertinentes. Veniet enim hora, et quando nescimus, veniet. Media nocte veniet, vigilate. Sic clausit Evangelium: Vigilate, quia nescitis diem neque horam. Si ergo dormituri sumus, quomodo vigilamus? Corde vigila, fide vigila, spe vigila, charitate vigila, operibus vigila: et quando corpore dormiveris, veniet tempus ut surgas. Cum autem surrexeris, praepara lampades. Tunc non exstinguantur, tunc interiore conscientiae oleo vegetentur: tunc sponsus ille incorporeis nexibus amplectatur, tunc te introducat in domum, ubi nunquam dormias, ubi nunquam tua lampas", + "candidate_score": 0.622509, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_46", + "bdc_text": "kam ( BZD C368 ) , in dem der Fehler berichtigt wurde .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1594", + "psc_text": "remissionem peccatorum. Remissio peccatorum una est, quae semel datur; alia, quae quotidie datur. Remissio peccatorum una est, quae semel datur in sancto Baptismate; alia, quae quamdiu vivimus hic, datur in Dominica oratione. Propter quod dicimus, Dimitte nobis debita nostra. CAPUT VI. 7. De eadem petitione. Et induxit nobiscum Deus pactum et placitum, firmumque chirographum, ut dicamus, Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Qui vult dicere efficaciter, Dimitte nobis debita nostra; dicat veraciter, Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Si hoc quod est posterius, aut non dicit, aut fallaciter dicit; illud quod prius est, inaniter dicit. Maxime vobis dicimus, Dimittite omnia de cordibus vestris, qui ad sanctum Baptisma acceditis. Et vos, fideles, qui per hanc occasionem auditis hanc Orationem et nostram expositionem, dimittite totum quidquid adversus aliquem habetis de cordibus vestris: ibi dimittite, ubi Deus videt. Aliquando enim homo dimittit ore, et tenet corde: dimittit ore propter homines, et tenet corde,", + "candidate_score": 0.619275, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_86_88", + "bdc_text": "Duo illi cives nostriMeinrat Oggenfuß und Hans Hug ; s. Nr. 2526 , Anm. 2 . Serin hatte nach diesen gefragt ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3439", + "psc_text": "sub Lege volentes esse, Legem non legistis? Scriptum est enim quod Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, et unum de libera. Sed is quidem qui de ancilla, secundum carnem natus est; qui autem de libera, per promissionem: quae sunt in allegoria. Haec enim sunt duo Testamenta, unum quidem in monte Sina in servitutem generans, quae est Agar ancilla Sarrae, quae data est Abrahae, et peperit Ismaelem servum. Est ergo Testamentum vetus pertinens ad Agar, in servitutem generans. Quae autem sursum est Jerusalem, libera est, quae est mater nostra (Galat. IV, 21-26) . Ergo filii gratiae, filii sunt liberae: filii litterae, filii sunt ancillae. Quaere filios ancillae: Littera occidit. Quaere filios liberae: Spiritus autem vivificat (II Cor. III, 6) . Lex Spiritus vitae in Christo Jesu liberavit te a lege peccati et mortis, unde te non potuit liberare lex litterae. Quod enim impossibile erat Legis, in quo infirmabatur per carnem.", + "candidate_score": 0.619115, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_86_88", + "bdc_text": "Duo illi cives nostriMeinrat Oggenfuß und Hans Hug ; s. Nr. 2526 , Anm. 2 . Serin hatte nach diesen gefragt ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_78", + "psc_text": "Venit enim Ecclesia Judaeorum de circumcisione; venit Ecclesia Gentium de praeputio: de diverso venientes in domo conjuncti sunt. Ideo Dominus dictus est lapis angularis: dicit enim Psalmus, Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli (Psal. CXVII, 22) ; dicit et Apostolus, Ipso summo angulari lapide existente Christo Jesu (Ephes. II, 20) . Ubi est angulus, duo parietes copulantur: in angulo duo parietes, nisi de diverso, non conveniunt: nam si ex una parte veniunt, angulum non faciunt. Duo ergo haedi, ipsi sunt duo populi, ipsa sunt duo ovilia, ipsi sunt duo parietes; ipsi sunt duo caeci qui sedebant in via (Matth. XX, 30); ipsae sunt duae naves in quas levati sunt pisces (Luc. V, 7). Multis in locis Scripturarum intelliguntur duo populi: sed unum sunt in Jacob. CAPUT XVIII. 19. Haedi cur populi. Quare haedi, dicet aliquis? Haedi nostis quia peccatores sunt: nam ad sinistram erunt haedi, et", + "candidate_score": 0.618064, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_24", + "bdc_text": "In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1826", + "psc_text": "haberent: ne pium studium parum exerceretur. In omni quippe copia Scripturarum sanctarum pascimur apertis, exercemur obscuris: illic fames pellitur, hic fastidium. Quia ergo non est dictum, Peccatum nullum haberent; non perturbemur, cum peccatores Judaeos, etiamsi Dominus non venisset, agnoscimus. Sed tamen quia dictum est, Si non venissem, peccatum non haberent; inde necesse est, etiamsi non omne, aliquod tamen eos ex adventu Domini, quod non habebant, contraxisse peccatum. Illud ipsum profecto est, quod in praesentem sibique loquentem non crediderunt, eumque inimicum deputantes, quoniam vera dicebat, insuper occiderunt. Hoc peccatum tam magnum et horrendum, si non venisset et locutus eis fuisset, utique non haberent. Sicut ergo ibi cum audimus, Peccatum non haberent; non omne, sed aliquod peccatum intelligimus: ita in hodierna lectione cum audimus, Spiritus blasphemia non remittetur; non omnem blasphemiam, sed quamdam; et cum audimus, Qui dicit verbum contra Spiritum sanctum, non remittetur ei; non omne verbum, sed quoddam intelligere debemus.", + "candidate_score": 0.612934, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_72", + "bdc_text": "Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3525", + "psc_text": "te illa lex liberavit, de qua supra dictum est, Ut serviamus in novitate spiritus, et non in vetustate litterae (Ibid. 6) . Quare illa non liberavit? Nonne et ipsa digito Dei scripta est? Nonne digitus Dei Spiritus sanctus intelligitur? Lege Evangelium, et vide quia ubi dicit unus evangelista, Domino dicente, Si ego in Spiritu Dei ejicio daemonia (Matth. XII, 28) ; alius dicit, Si ego in digito Dei ejicio daemonia (Luc. XI, 20) . Si ergo et lex illa digito Dei scripta est, hoc est, Spiritu Dei; quo Spiritu victi magi Pharaonis dixerunt, Digitus Dei est hic (Exod. VIII, 19) : si ergo et ipsa, imo cum et ipsa Spiritu Dei, hoc est, digito Dei conscripta sit, quare non de illa dicitur, Lex enim spiritus vitae in Christo Jesu? CAPUT IV. 4. Lex peccati et mortis quaenam. Lex Moysi cur data. Lex enim mortis non ipsa dicitur, lex peccati et", + "candidate_score": 0.612541, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_72", + "bdc_text": "Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3439", + "psc_text": "sub Lege volentes esse, Legem non legistis? Scriptum est enim quod Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, et unum de libera. Sed is quidem qui de ancilla, secundum carnem natus est; qui autem de libera, per promissionem: quae sunt in allegoria. Haec enim sunt duo Testamenta, unum quidem in monte Sina in servitutem generans, quae est Agar ancilla Sarrae, quae data est Abrahae, et peperit Ismaelem servum. Est ergo Testamentum vetus pertinens ad Agar, in servitutem generans. Quae autem sursum est Jerusalem, libera est, quae est mater nostra (Galat. IV, 21-26) . Ergo filii gratiae, filii sunt liberae: filii litterae, filii sunt ancillae. Quaere filios ancillae: Littera occidit. Quaere filios liberae: Spiritus autem vivificat (II Cor. III, 6) . Lex Spiritus vitae in Christo Jesu liberavit te a lege peccati et mortis, unde te non potuit liberare lex litterae. Quod enim impossibile erat Legis, in quo infirmabatur per carnem.", + "candidate_score": 0.611038, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam", + "max_score": 0.68427, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_104_106", + "bdc_text": "Hoc certum est , Helvetios eos , quibus in precio est evangelium , vos et caussam vestram ex animo iuvare et fovere . Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat . Nisi hic vigilarit et custodierit civitatem , frustra vigilat , qui custodit eamPs 127 ( Vulg. 126 ) , 1. .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_832", + "psc_text": "ululabunt: habitatoribus autem Deseth meditaberis: et non confunderis: campi Esebon lugebunt vineam Sabama. Quantis obscuritatibus locus iste juxta LXX Interpretes involutus sit, ex eo perspicuum est, quod legi vix potest. Dicamus ergo juxta Hebraicum, Moris est Scripturarum, ut postquam desperationem mentis humanae, laeto nuntio sublevaverint, rursum negligentes et nolentes agere poenitentiam comminatione deterreant, ne bonitas Dei induret cor nostrum. Cujus rei unum tantum ponamus exemplum. In centesimo quadragesimo quarto psalmo legimus: Suavis Dominus universis, et miserationes ejus super omnia opera illius (Psal. CXLIV, 9) . Et post paululum: Sustentat Dominus omnes qui corruunt, et erigit omnes elisos. Oculi omnium in te sperant, Domine, et tu das escam eorum in tempore opportuno [Al. suo ]. Cumque praemisisset, custodit Dominus omnes diligentes se; ne negligentem faceret auditorem, intulit: Et omnes peccatores disperdet. Quia igitur consummato Antichristo et parente ejus diabolo, qui conculcabat universam terram, praeparandum esse vaticinatus est 272 solium in misericordia,", + "candidate_score": 0.68427, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_39", + "bdc_text": "Das Büchlein ist \"Allen christglöubigen und evangelischer warheit liebhabenden menschen\" gewidmet und trägt das Datum des 8 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2", + "psc_text": "evangelizantium pacem (Isa. LII, 7) . Et ad ipsum quasi ad Apostolum loquitur Deus: Quem mittam, et quis ibit ad populum istum? Et ille respondit: Ecce ego, mitte me (Isa. VI, 8) . Nullusque putet, me voluminis istius argumentum brevi cupere sermone comprehendere: cum universa Domini sacramenta praesens Scriptura contineat; et tam natus de Virgine Emmanuel, quam illustrium patrator operum atque signorum: mortuus ac sepultus, et resurgens ab inferis, et Salvator universarum gentium praedicetur. Quid loquar de physica, ethica et logica? Quidquid sanctarum est Scripturarum: quidquid potest humana lingua proferre, et mortalium sensus accipere, isto volumine continetur. De cujus mysteriis testatur ipse qui scripsit: Et erit vobis visio omnium, sicut verba libri signati: quem cum dederint scienti litteras, dicent: Lege istum. Et respondebit: Non possum, signatus est enim. Et dabitur liber nescienti litteras: diceturque ei, lege, et respondebit, nescio litteras (Isai. XXIV, 11, 12) . Sive igitur hunc librum dederis", + "candidate_score": 0.665648, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_105_107", + "bdc_text": "Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat . Nisi hic vigilarit et custodierit civitatem , frustra vigilat , qui custodit eamPs 127 ( Vulg. 126 ) , 1. . Vale cum omnibus bonis .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1228", + "psc_text": "3.) . Unde quamvis aliquis sapiens sit et ferventioris ingenii, si non habuerit Dei sapientiam atque doctrinam, dicamus de eo: Nis Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverum qui aedificant eam. Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilabit qui custodit eam (Ps. XII, 1 et 2) . Cui nos faciamus simile: Nisi Dominus adjuverit scientiam, in vanum laborat qui se putat esse sapientem. Nisi Dominus omni custodia servaverit cor nostrum, in vanum vigilat qui putat illud sua diligentia posse servari. Perversa est, inquit, haec vestra cogitatio, ut factorem putetis nescire quod fecit, et Creatorem ignorare creaturam suam, quasi si lutum et opus dicat figulo et factori suo, non me fecisti, vel non me bene fecisti, nec intelligis facturam tuam. Hoc testimonio aliis verbis Apostolus utitur ad Romanos ubi de Dei profunda scientia disputat, et hominum vult calumniam confutare: O homo, tu quis es qui respondeas Deo? Numquid dicit figmentum fictori suo,", + "candidate_score": 0.661263, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_78_80", + "bdc_text": "Haec aestate absolvi 9 libros commentariorum in evangelium secundum LucamSiehe zu diesem Druck Nr. 2545 , Anm. 2. . Typis excusa vulgata sunt 26 . Richtig :", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_8", + "psc_text": "in deserto, Origenes triginta volumina, e quibus vicesimus sextus liber non invenitur. Feruntur et alii sub nomine ejus de Visione τετραπόδων, duo ad Gratam libri, qui pseudographi putantur; et vigintiquinque Homiliae, et Σημειώσεις, quas nos Excerpta possumus appellare. Eusebius quoque Pamphili juxta historicam explanationem quindecim edidit volumina; et Didymus, cujus amicitiis nuper usi sumus, ab eo loco ubi scriptum est: Consolamini, consolamini populum meum, sacerdotes: loquimini ad cor Jerusalem (Isai. XL, 1) , usque ad finem voluminis, decem et octo edidit tomos. Apollinaris autem more suo sic exponit omnia, ut universa transcurrat, et punctis quibusdam atque intervallis, immo compendiis grandis viae spatia praetervolet: ut non tam Commentarios quam indices capitulorum nos legere credamus. Ex quo animadvertis, quantae difficultatis sit, ut Latini nostri, quorum aures fastidiosae sunt, et ad intelligendas Scripturas sanctas nauseant, plausuque tantum eloquentiae delectantur, mihi ignoscant, si prolixius locutus fuero; cum Isaias duodecim Prophetis juxta numerum versuum, aut", + "candidate_score": 0.65577, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_77_79", + "bdc_text": "Non potui per negotia . Haec aestate absolvi 9 libros commentariorum in evangelium secundum LucamSiehe zu diesem Druck Nr. 2545 , Anm. 2. . Typis excusa vulgata sunt 26 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_8", + "psc_text": "in deserto, Origenes triginta volumina, e quibus vicesimus sextus liber non invenitur. Feruntur et alii sub nomine ejus de Visione τετραπόδων, duo ad Gratam libri, qui pseudographi putantur; et vigintiquinque Homiliae, et Σημειώσεις, quas nos Excerpta possumus appellare. Eusebius quoque Pamphili juxta historicam explanationem quindecim edidit volumina; et Didymus, cujus amicitiis nuper usi sumus, ab eo loco ubi scriptum est: Consolamini, consolamini populum meum, sacerdotes: loquimini ad cor Jerusalem (Isai. XL, 1) , usque ad finem voluminis, decem et octo edidit tomos. Apollinaris autem more suo sic exponit omnia, ut universa transcurrat, et punctis quibusdam atque intervallis, immo compendiis grandis viae spatia praetervolet: ut non tam Commentarios quam indices capitulorum nos legere credamus. Ex quo animadvertis, quantae difficultatis sit, ut Latini nostri, quorum aures fastidiosae sunt, et ad intelligendas Scripturas sanctas nauseant, plausuque tantum eloquentiae delectantur, mihi ignoscant, si prolixius locutus fuero; cum Isaias duodecim Prophetis juxta numerum versuum, aut", + "candidate_score": 0.653009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_34_36", + "bdc_text": "Kurtze klare bewysung in fünff Predigen begriffen , dass der Papst zu Rom der . . . Endtchrist sye , Zürich , Christoph Froschauer , 1546 ( am Schluss : Holzschnitt des Antichristen ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_483", + "psc_text": "prospexit (Ps. LXXXIV, 2) . Unde et Apostolus hortatur Ephesios: State ergo succincti lumbos vestros in veritate, et induti lorica justitiae (Eph. VI, 14) . Quod si pro veritate, fides legitur, illud dicendum, quod cingulum Domini, quo cinctus est Jeremias (Jerem. XIII), fides credentium sit. (Vers. 6 seqq.). Habitabit lupus cum agno, et pardus cum haedo accubabit; vitulus, et leo, et ovis simul morabuntur, et puer parvulus minabit eos. Vitulus et ursus pascentur: simul requiescent catuli eorum, et leo quasi bos comedet paleas. Et delectabitur infans ab ubere super foramine aspidis; et in caverna reguli, qui ablactatus fuerit, manum suam mittet. Non nocebunt, et non occident in universo monte sancto meo, quia repleta est terra scientia Domini: sicut aquae maris operientes. Haec quoque Judaei et nostri judaizantes juxta litteram futura contendunt, ut in claritate Christi, quem putant in fine mundi esse venturum, omnes bestiae 159 redigantur in mansuetudinem, et pristina", + "candidate_score": 0.651124, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_35_37", + "bdc_text": "Endtchrist sye , Zürich , Christoph Froschauer , 1546 ( am Schluss : Holzschnitt des Antichristen ; s. dazu HBBW XV 271f , Anm. 28 ) .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2369", + "psc_text": "de Bosor? Sic formosus in stola sua, violentia cum fortitudine. Omnem hunc locum ab eo loco, ubi juxta LXX dicitur: Illuminare, illuminare, Jerusalem, quia venit lumen tuum, et gloria Domini super te orta est (Cap. LX, 1) , usque ad praesens capitulum, ubi dicitur: Quis est iste qui venit de Edom, tinctis vestibus de Bosra? multi nostrorum referunt ad finem mundi, in quo sive carnaliter, sive spiritualiter (diversa enim sententia plurimorum est) explenda contendunt. Nos autem quia et supra in hoc eodem capitulo legimus: Spiritus Domini super me, propter quod unxit me, annuntiare pauperibus misit me: quod Dominus atque Salvator, lecto Isaiae volumine, in Synagoga Judaeorum super se expletum esse monstravit dicens: Hodie completa est haec Scriptura in auribus vestris (Luc. IV, 21) ; et nunc de eodem dicitur, quod post passionem ad Patrem cruentus ascenderit, necessitate compellimur, omnia quae dicuntur, in primo accipere Salvatoris adventu. Neque enim fieri potest,", + "candidate_score": 0.647102, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_106", + "bdc_text": "Nisi hic vigilarit et custodierit civitatem , frustra vigilat , qui custodit eamPs 127 ( Vulg. 126 ) , 1. .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1228", + "psc_text": "3.) . Unde quamvis aliquis sapiens sit et ferventioris ingenii, si non habuerit Dei sapientiam atque doctrinam, dicamus de eo: Nis Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverum qui aedificant eam. Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilabit qui custodit eam (Ps. XII, 1 et 2) . Cui nos faciamus simile: Nisi Dominus adjuverit scientiam, in vanum laborat qui se putat esse sapientem. Nisi Dominus omni custodia servaverit cor nostrum, in vanum vigilat qui putat illud sua diligentia posse servari. Perversa est, inquit, haec vestra cogitatio, ut factorem putetis nescire quod fecit, et Creatorem ignorare creaturam suam, quasi si lutum et opus dicat figulo et factori suo, non me fecisti, vel non me bene fecisti, nec intelligis facturam tuam. Hoc testimonio aliis verbis Apostolus utitur ad Romanos ubi de Dei profunda scientia disputat, et hominum vult calumniam confutare: O homo, tu quis es qui respondeas Deo? Numquid dicit figmentum fictori suo,", + "candidate_score": 0.64586, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_107_109", + "bdc_text": "Vale cum omnibus bonis . 4 . septembris , Tiguri , 1546 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_129", + "psc_text": "post Passionem Domini forte, nihil validum est: sed omnia infirma et languida. Nec aliquis potest apud eos dicere: Omnia possum in eo, qui me confortat (Phil. IV, 13) , Christo Jesu Domino nostro. Et quia juxta LXX legimus validum et validam; valido illud possumus coaptare: Donec occurramus omnes in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi (Ephes. IV, 13) . 47 Porro validae: Volo, inquit, omnes vos virginem castam exhibere Christo (II Cor. XI, 2) . Fortitudo autem panis, et fortitudo aquae, pro omni cibo, et potu accipitur. Legimus quod Moses fuerit in monte Sinai, et quadraginta diebus panem non comederit, et aquam non biberit (Exod. XXXIV). Illud quoque quod ad Adam dicitur: In sudore vultus tui comedes panem tuum, donec revertaris in terram, de qua sumptus es (Gen. III, 19) , similiter audiendum. Nec non quod a Salvatore dicitur: Non in pane solo vivit homo, sed in omni verbo", + "candidate_score": 0.641816, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_64_66", + "bdc_text": "Rotonda , Anticristo 19-33 . descriptum a symmistaRudolf Gwalther. , imo filio meoBullinger hatte den jungen Gwalther bei sich aufgenommen ; s. HBBW III 77 , Anm. 8. , quem aeducavi .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_377", + "psc_text": "in medio Ecclesiae laudabo te (Hebr. II, 12) ; Et iterum: Ego ero confidens in eum (Ibid., 13) ; et rursum: Ecce ego et pueri mei, quos mihi dedit Deus. Quia ergo pueri communicaverunt carni et sanguini, et ipse similiter particeps factus est earumdem passionum (Isai. VIII, 18) . Quomodo autem isti pueri in signum fuerint atque portentum sapientiae saeculi et superbiae Judaeorum, idem Apostolus docet: qui elegisse dicit Dominum Salvatorem, stulta mundi et infirma, ut confunderet sapientes et fortia (I Cor. I). Unde et ad Apostolos Salvator aiebat: Nisi conversi fueritis quasi unus de pueris, non intrabitis in regnum coelorum (Matth. XVIII, 3) . Puer autem efficitur novi Evangelii praedicator, qui deponit veterem hominem, qui corrumpitur in desideriis seductionis, et induitur novo, qui renovatur in cognitionem juxta imaginem Creatoris. Habitare autem Dominum exercituum in monte Sion, idem Apostolus scribit: Accessistis ad montem Sion et civitatem Dei viventis, Jerusalem coelestem", + "candidate_score": 0.64103, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_41_43", + "bdc_text": "Die lateinische Fassung ( Antichristus , id est homiliae quinque , quibus Romanum Pontificem . . . Antichristum esse probatur ) wurde den Pfarrern der Landschaft Zürich gewidmet und ist auf den 12 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_8", + "psc_text": "in deserto, Origenes triginta volumina, e quibus vicesimus sextus liber non invenitur. Feruntur et alii sub nomine ejus de Visione τετραπόδων, duo ad Gratam libri, qui pseudographi putantur; et vigintiquinque Homiliae, et Σημειώσεις, quas nos Excerpta possumus appellare. Eusebius quoque Pamphili juxta historicam explanationem quindecim edidit volumina; et Didymus, cujus amicitiis nuper usi sumus, ab eo loco ubi scriptum est: Consolamini, consolamini populum meum, sacerdotes: loquimini ad cor Jerusalem (Isai. XL, 1) , usque ad finem voluminis, decem et octo edidit tomos. Apollinaris autem more suo sic exponit omnia, ut universa transcurrat, et punctis quibusdam atque intervallis, immo compendiis grandis viae spatia praetervolet: ut non tam Commentarios quam indices capitulorum nos legere credamus. Ex quo animadvertis, quantae difficultatis sit, ut Latini nostri, quorum aures fastidiosae sunt, et ad intelligendas Scripturas sanctas nauseant, plausuque tantum eloquentiae delectantur, mihi ignoscant, si prolixius locutus fuero; cum Isaias duodecim Prophetis juxta numerum versuum, aut", + "candidate_score": 0.638277, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_34", + "bdc_text": "Kurtze klare bewysung in fünff Predigen begriffen , dass der Papst zu Rom der . . .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_266", + "psc_text": "de quo in alio loco legimus: Dominus in Templo sancto suo, Dominus in coelo sedes ejus (Ps. X, 5) ; sed ea quae sub pedibus ejus erant, 90 implebant Templum (Isai. LXVI). Quis sit autem iste Dominus qui videtur, in evangelista Joanne, et in Apostolorum Actis plenius discimus. Quorum Joannes ait: Haec dixit Isaias, quando vidit gloriam ejus, et locutus est de eo (Joan. XII, 41) , haud dubium quin Christum significet. Rursum Paulus in Actis Apostolorum, ubi Romae loquitur ad Judaeos: Bene, inquit, Spiritus sanctus locutus est per Isaiam prophetam ad patres nostros, dicens: Vade ad populum istum, et dic: Aure audietis, et non intelligetis, et videntes videbitis, et non perspicietis; incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos suos compresserunt, ne forte videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertant se, et sanem eos (Act. XXVIII, 26, 27) . Visus est autem", + "candidate_score": 0.637993, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_63_65", + "bdc_text": "Gilly , Spanien 339f ; Rotonda , Anticristo 19-33 . descriptum a symmistaRudolf Gwalther. , imo filio meoBullinger hatte den jungen Gwalther bei sich aufgenommen ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1518", + "psc_text": "quem in comprehensione terrae LXX transtulerunt, in Hebraico scriptum est SALIS ( ), quem Symmachus τρίτον, Aquila τρίσωμον interpretati sunt: et nos ut manifestius faceremus, in tres digitos vertimus; quod scilicet molem terrae et excelsa montium colliumque quasi tribus digitulis et staterae parvo momento appenderit: per quae Dei majestas et Creatoris potentia demonstratur. Quis, inquit, adjuvit spiritum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit, et ostendit illi? etc. Pro quibus Symmachus interpretatus est: Quis paravit spiritum Domini, et virum consilii ejus quis ostendit ei? cum quo iniit consilium, deditque ei intelligentiam, et docuit eum viam judicii, et instruxit illum scientia, et iter prudentiae monstravit ei? Per quod ostendit manifestius paratum spiritum, sive firmatum illum esse, de quo in Apostolo legitur: Dominus autem Spiritus est. Et, Super quem requievit Spiritus Dei, Spiritus sapientiae, et intelligentiae, et reliqua. Qui dicit in consequentibus: Spiritus Domini super me: propter quod unxit me (Isai. LXI, 1)", + "candidate_score": 0.637393, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_99", + "bdc_text": "s. Nr. 2550 , Anm. 3. , qui mihi has postremas attulit , Argentoratum concessit .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_452", + "psc_text": "argentum, quod inventum est in thesauris domus Domini, et in domo regia, et misit regi Assyriorum munera, audivitque eum rex Assyrius, et venit in Damascum, et cepit eam, et transtulit, et Rasin interfecit; sed liberati ab ipso Assyrio percussore, qui prius amicus, et postea hostis exstiterat, innitentur atque confident super Dominum sanctum Israel, nequaquam falso, ut sub prioribus fecerant regibus, sed in veritate. Quod sub Ezechia factum legimus: ita ut idolis derelictis, converterentur ad cultum Dei. Et quia dixerat reliquias esse salvandas, transit ad posteriora tempora, et plenam salvationem futuram dicit esse sub Christo. Quod et apostolus Paulus intelligens scribit ad Romanos: Isaias autem clamat pro Israel. Si fuerit numerus filiorum Israel tamquam arena maris, reliquiae salvae fient. Verbum enim consumens et brevians in aequitate, quia verbum breviatum faciet Dominus super terram (Rom. IX, 27) . Et sicut dixit Isaias: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti essemus,", + "candidate_score": 0.634414, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_107_109", + "bdc_text": "Vale cum omnibus bonis . 4 . septembris , Tiguri , 1546 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2481", + "psc_text": "pascantur ibi greges ab eo, qui posuit animam pro ovibus suis. De quo scriptum est: Ipse pascet nos in saecula (Psal. XLV, 15) . Ista vox Domini perficiens cervos, et revelans condensa silvarum, per Joannem clamat in eremo: Jam securis in radicem arborum posita est. Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur (Matth. III, 10) . Et iterum: Omnis vallis implebitur (Luc. III, 5) ; de qua et nunc dicitur: et vallis Achor in cubile armentorum, et in requiem populo meo qui requisierunt me. De qua et in libro Jesu filii Nave legimus, quod ibi interfectus sit Acham, qui furatus est de anathemate, et de spoliis Jericho, et cum omni domo sua interfectus, atque ex eo quod turbaverit populum, locus ipse in quo accidit, ACHOR ( ), id est, turbationis ac tumultus nomen accepit (Jos. VII). Vallis igitur Achor, in qua quondam maledictio fuit atque", + "candidate_score": 0.631531, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_55_57", + "bdc_text": "1570 eine niederländische in Emden ( VD16 W 1067 ) . Gwalthers Publikation sorgte während des ganzen Jahres 1547 und auch 1548 für Spannung unter den Eidgenossen . Dies erklärt die sofortige Reaktion der Basler Behörden im Jahre 1550 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_666", + "psc_text": "et sagittae vestrae conterentur, et parvus remanebit numerus pugnatorum. Quidam volunt ex eo quod dicitur, adhuc in uno anno, et auferetur omnis gloria Cedar, non Babyloniam captivitatem praedicari, de qua et Jeremias loquitur, sed Assyriorum, qui post unum annum vastationis Judaicae, Saracenos latissime persecuti sunt. Illum praeterea locum, in quo nos transtulimus: Qui habitatis terram Austri, cum panibus occurrite fugienti: et quasi ex persona Domini imperativo modo legimus, in Hebraeo sic legi posse affirmant: Qui habitant terram Austri, cum panibus occurrerunt fugienti; ut cum Deus eis dixerit, occurrentes sitienti ferte aquam, illi inimica mente panes tulerint [ Al. tollerent] absque aquis, ut cibo augerent sitim. Cap. XXII (Cap. XXII.--Vers. 1.) Onus vallis Visionis. LXX, licet non habeatur in Hebraeo, manifestius transtulerunt, verbum vallis Sion. Haec enim civitas seminarium prophetarum est, in qua exstructum Templum, et Visiones Domini multiplicatae sunt. Quia ergo inter caeteras gentes ponitur, 220 et reputatur una de", + "candidate_score": 0.628759, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_57", + "bdc_text": "Dies erklärt die sofortige Reaktion der Basler Behörden im Jahre 1550 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_650", + "psc_text": "cibum, futuro vos praelio praeparate, ne postquam dimicationis tempus advenerit, lassitudo vos retrahat. Cumque comederitis et biberitis, surgite, arma corripite, Babylonium debellate. Quodque ait, contemplare in specula, hoc sensu legitur: diligenter quae ventura sunt, prospice. Potest et sic intelligi: o Babylon, para Balthasar filio Evilmarodach nepoti Nabuchodonosor regi tuo mensam atque convivium, et vide quid post cibum eveniat, in quo scortis et concubinis in vasis Domini propinabit. O principes, qui cum rege accumbitis, Medos autem Persasque significat, surgite et ad interficiendum regem arma corripite. Hoc plenius in Danielis volumine discimus (Cap. V). (Vers. 6 seqq.) Haec enim mihi dixit Dominus: vade et pone speculatorem, et quodcumque viderit, annuntiet. Et vidit currum duorum equitum, ascensorem asini, et ascensorem 215 cameli. Et contemplatus est diligenter multo intuitu, clamavitque leo: super speculam Domini ego sum stans jugiter per diem, et super custodiam meam ego sum stans totis noctibus. Ecce iste venit ascensor vir", + "candidate_score": 0.620837, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_113_115", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Docto et pio viro d. Leonhardo Soerino Ulmae agenti , fratri longe charissimo . UlmÜber Ulm von späterer Hand :", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_655", + "psc_text": "ut pro leone, qui Hebraice dicitur ARIA ( ), uriam transtulerint, non satis intelligo, praesertim cum supradictus sacerdos Urias, qui vocatur in testimonium, aliis litteris scriptus sit. (Vers. 11, 12.) Onus Duma. Ad me clamat ex Seir: custos, quid de nocte? custos, quid de nocte? Et dixit custos, venit mane et nox: si quaeritis, quaerite, convertimini, venite. Pro Duma, LXX Idumaeam ponunt. Est autem Duma non tota Idumaea provincia, sed quaedam ejus regio quae ad Austrum vergit, et ab urbe Palaestinae, quae hodie dicitur Eleutheropolis, viginti distat millibus: juxta quam sunt montes Seir, sumpto ab auctore nomine; Seir quippe interpretatur hispidus et pilosus, quod Esau fuit. In Abdia propheta plenius super hac gente a nobis disputatum est: in quo necesse fuit veterem historiam revolvere, et Ezechielis Jeremiaeque easdem in testimonium trahere Visiones, et maxime prophetiam contra montem Seir (Ezech. XXV et XXXV, Jerem. XLIX). Et illud de Psalmis: In Idumaeam", + "candidate_score": 0.618058, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_86_88", + "bdc_text": "Duo illi cives nostriMeinrat Oggenfuß und Hans Hug ; s. Nr. 2526 , Anm. 2 . Serin hatte nach diesen gefragt ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1979", + "psc_text": "Unde duo Apostolorum principes agmina sibi credentium in Christo, Circumcisionis et Gentium diviserunt, ut ex utroque populo desertam prius atque pauperculam 628 aedificarent Jerusalem. Quod autem Hebraicum pro laetitia, hinnitum posuit, gaudii significat magnitudinem, in similitudinem hinnientis equi ad victoriam. De quo in Job plenius scribitur (Job. XXXIX). Hunc locum et caetera, quae sequuntur, Judaei et nostri judaizantes ad Jerusalem referunt, quam dicunt in mille annorum regno instaurandam, et eamdem esse quae prius habuit virum, et postea habere desierit, multoque plures habitura sit filios post repudium, quam prius habuit suo viro. Cum perspicue duarum mulierum ponatur comparatio, ejus quae virum habuit et dimissa est, et ejus quae semper deserta et absque viro fuit. Nec mirandum de Judaeis, quorum oculi auresque sunt clausae, si apertam non videant veritatem. De Christianis quid loquar, nescio, qui dicente Apostolo, quae sunt allegorica et ad duo Testamenta, vetus et novum, Saram Agarque referente, Judaeis tradunt", + "candidate_score": 0.615234, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_100_102", + "bdc_text": "Redierunt hisce tribus diebus Helvetiorum propemodum 1000 , qui abierant adiuturi partes nostras , sed in itinere audierunt , neminem porro recipi . Redierunt itaque quamquam impatientes satis . Maluissent enim vobis suam operam contra caesarem Karl V .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2489", + "psc_text": "III, 14) . Et: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis (Matth. XI, 28) , et respondere noluistis. Locutus sum in parabolis, et omnia feci quae facere debui, et non audistis me, immo et contempsistis. Ego enim sum qui et supra dixi: Veni et non erat homo: vocavi, et non erat qui obediret (Isai. L, 2) . Nec vobis haec sufficiebat impietas, ut me praesentem contemneretis, et missum ad vos occideretis haeredem; sed fecistis malum in conspectu meo, et quae nolebam elegistis, et blasphemastis Filium Dei, ut peteretis vobis Barabbam latronem, homicidii et seditionis auctorem; et adhuc audetis dicere: Quare nos errare fecisti a via tua (Isai. LXIII, 17) ? Si enim qui me nesciebant invenerunt me, et qui me non invocabant, susceperunt me, quibus vos digni estis cruciatibus, qui missum ad vos atque dicentem: Non veni nisi ad oves perditas domus Israel (Matth. XV, 24) , suscipere", + "candidate_score": 0.613955, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_56_58", + "bdc_text": "Gwalthers Publikation sorgte während des ganzen Jahres 1547 und auch 1548 für Spannung unter den Eidgenossen . Dies erklärt die sofortige Reaktion der Basler Behörden im Jahre 1550 . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_666", + "psc_text": "et sagittae vestrae conterentur, et parvus remanebit numerus pugnatorum. Quidam volunt ex eo quod dicitur, adhuc in uno anno, et auferetur omnis gloria Cedar, non Babyloniam captivitatem praedicari, de qua et Jeremias loquitur, sed Assyriorum, qui post unum annum vastationis Judaicae, Saracenos latissime persecuti sunt. Illum praeterea locum, in quo nos transtulimus: Qui habitatis terram Austri, cum panibus occurrite fugienti: et quasi ex persona Domini imperativo modo legimus, in Hebraeo sic legi posse affirmant: Qui habitant terram Austri, cum panibus occurrerunt fugienti; ut cum Deus eis dixerit, occurrentes sitienti ferte aquam, illi inimica mente panes tulerint [ Al. tollerent] absque aquis, ut cibo augerent sitim. Cap. XXII (Cap. XXII.--Vers. 1.) Onus vallis Visionis. LXX, licet non habeatur in Hebraeo, manifestius transtulerunt, verbum vallis Sion. Haec enim civitas seminarium prophetarum est, in qua exstructum Templum, et Visiones Domini multiplicatae sunt. Quia ergo inter caeteras gentes ponitur, 220 et reputatur una de", + "candidate_score": 0.609965, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_56", + "bdc_text": "Gwalthers Publikation sorgte während des ganzen Jahres 1547 und auch 1548 für Spannung unter den Eidgenossen .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_659", + "psc_text": "quod RES et DALETH, non multum inter se discrepent, quidam Hebraeorum pro Duma, Romam legunt, volentes prophetiam contra regnum Romanum dirigi, frivola persuasione, qua semper in Idumaeae nomine Romanos existimant demonstrari: Duma autem interpretatur silentium. (Vers. 13 seqq.) Onus in Arabia. In saltu ad vesperam dormietis, in semitis Dodanim. Occurrentes sitienti ferte aquam: qui habitatis terram Austri, cum panibus occurrite fugienti. A facie enim gladiorum fugerunt, a facie gladii imminentis, a facie arcus extenti, a facie gravis praelii. Quoniam haec dicit Dominus ad me: Adhuc in uno anno quasi in anno mercenarii: et auferetur omnis gloria Cedar, et reliquiae numeri sagittariorum fortium de filiis Cedar imminuentur: Dominus enim Deus Israel locutus est. Quaerenti mihi et diu cum deliberatione tractanti quae esset Arabia, ad quam propheticus sermo dirigitur, utrum Moabitae, an Ammonitae, et Idumaei, cunctaeque aliae regiones, quae nunc Arabia nuncupantur, occasionem tribuit in hac eadem Visione quod sequitur: Auferetur omnis", + "candidate_score": 0.606117, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_89_91", + "bdc_text": "s. Nr. 2550 , 17-25 . incolumes domum redierunt ex Bavaria . Arbitror alterum rursus excurrisse in militiam .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_134", + "psc_text": "nullus sit apud eos bellator in lege, habens scientiam judicandi: sed omnia vana sint, et caduca, et plena stultitiae. De Propheta autem, quod apud eos esse cessaverit, nulli dubium est. Quaerimus juxta Hebraicum, quomodo interpretemur hariolum, quem omnes interpretati sunt divinum: exceptis LXX, qui pro hoc conjectorem transtulerunt. Et dicendum quod saepe etiam per hariolos futura dicantur, sicut in Balaam divino legimus, et in divinis quinque urbium Palaestinarum, Gazae et Ascalonis, Geth, et Accaronis, et Azoti, qui dant consilium quomodo arca Domini remittatur (I Reg. VI). Et est sensus: Et vera et falsa a Judaeis pariter auferentur. Senem quoque, quem LXX presbyterum transtulerunt, intelligit [ Al. intelliget] ablatum a Judaeis, qui scierit in Scripturis sanctis presbyteros merito et sapientia eligi, non aetate. Neque enim apud Judaeos senes esse cessarunt, quos usque ad decrepitam senectutem saepe venire conspicimus. Et inveteratos dierum malorum duos presbyteros juxta Theodotionem in Danielis principio legimus (Dan.", + "candidate_score": 0.605432, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_56_58", + "bdc_text": "Gwalthers Publikation sorgte während des ganzen Jahres 1547 und auch 1548 für Spannung unter den Eidgenossen . Dies erklärt die sofortige Reaktion der Basler Behörden im Jahre 1550 . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_659", + "psc_text": "quod RES et DALETH, non multum inter se discrepent, quidam Hebraeorum pro Duma, Romam legunt, volentes prophetiam contra regnum Romanum dirigi, frivola persuasione, qua semper in Idumaeae nomine Romanos existimant demonstrari: Duma autem interpretatur silentium. (Vers. 13 seqq.) Onus in Arabia. In saltu ad vesperam dormietis, in semitis Dodanim. Occurrentes sitienti ferte aquam: qui habitatis terram Austri, cum panibus occurrite fugienti. A facie enim gladiorum fugerunt, a facie gladii imminentis, a facie arcus extenti, a facie gravis praelii. Quoniam haec dicit Dominus ad me: Adhuc in uno anno quasi in anno mercenarii: et auferetur omnis gloria Cedar, et reliquiae numeri sagittariorum fortium de filiis Cedar imminuentur: Dominus enim Deus Israel locutus est. Quaerenti mihi et diu cum deliberatione tractanti quae esset Arabia, ad quam propheticus sermo dirigitur, utrum Moabitae, an Ammonitae, et Idumaei, cunctaeque aliae regiones, quae nunc Arabia nuncupantur, occasionem tribuit in hac eadem Visione quod sequitur: Auferetur omnis", + "candidate_score": 0.604781, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf051", + "work_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae", + "max_score": 0.684159, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_103_105", + "bdc_text": "collocareSiehe dazu die Verweise in Nr. 2564 , Anm. 21. . Hoc certum est , Helvetios eos , quibus in precio est evangelium , vos et caussam vestram ex animo iuvare et fovere . Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_153", + "psc_text": "Protege, Domine, fideles tuos, et quos spiritali cibo vivificare dignatus es, perpetua salvatione comitare. Per, etc. 66 XXII. Item alia. --Auge fidem tuam, Domine, quaesumus, miseratus in nobis; quia pietatis tuae subsidia non negabis, quibus in te credendi contuleris firmitatem. Per, etc. Da nobis, Domine, quaesumus, in te tota mente confidere; quoniam sicut superbis in sua virtute praesumentibus semper obsistis, ita non deseris in tua misericordia gloriantes. Per, etc. Munera, Domine, quaesumus, offerentes, ut et ab omnibus mundare peccatis, et a cunctis nos protegere digneris adversis. Per, etc. Vere dignum. Quia cum omne opus bonum a te inchoari constet, et perfici hanc ipsam quam nobis tribuis perseverantiam supplicandi, certi sumus impetrare nos posse, quae poscimus. Per, etc. Tribue nobis, Domine, coelestis mensae virtute satiatis, et desiderare quae recta sunt, et desiderata percipere. Per, etc. Tu esto, quaesumus, Domine, populi tui munimen et custos; tu vitae praesentis sustentator et rector; tu", + "candidate_score": 0.684159, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_103_105", + "bdc_text": "collocareSiehe dazu die Verweise in Nr. 2564 , Anm. 21. . Hoc certum est , Helvetios eos , quibus in precio est evangelium , vos et caussam vestram ex animo iuvare et fovere . Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_27", + "psc_text": "XXIX. Item alia. --Apostolica nos muniat, Domine, semper oratio; ut iisdem suffragatoribus dirigatur Ecclesia, quibus principibus gloriatur, Per, etc. Sanctorum tuorum miseris esto, Domine, refugium singulare, quorum pro nobis et honore placeris et merito. Per, etc. Ad martyrum tuorum, Domine, festa venientes, cum muneribus nomini tuo dicatis, occurrimus, ut illis reverentiam deferentes, nobis veniam consequamur. Per, etc. Vere dignum. Quoniam tu es gloriosus in sanctis, quibus et in persecutione tolerantiam tribuisti, et in passione victoriam contulisti. Per, etc. Memento, Domine, quaesumus, conditionis humanae, ut sancti tui pro nobis et clementiam tuam semper exorent, et incessabiliter audiantur. Per, etc. XXX. Item alia. --Protege nos, Domine, tuorum deprecatione justorum (sanctorum); ut, quorum circumdamur suffragio, foveamur auxiliis. Per, etc. Da nobis, quaesumus, Domine, semper haec tibi vota deferre, quibus, sanctorum tuorum Natalia celebrantes, tuam gloriam praedicemus. Per, etc. Vere dignum. Quia sanctorum tuorum solemnia repetimus, quorum veneranda 14 confessio et mirabilia virtutis tuae", + "candidate_score": 0.674869, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_103_105", + "bdc_text": "collocareSiehe dazu die Verweise in Nr. 2564 , Anm. 21. . Hoc certum est , Helvetios eos , quibus in precio est evangelium , vos et caussam vestram ex animo iuvare et fovere . Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_98", + "psc_text": "Vere dignum. Qui in montibus sanctis coelestis Hierusalem fundamenta posuisti, quae duodecim solidata lapidibus apostolorum, chorum Ecclesiae tuae spiritali constructione declarat; ostendens nobis, et in Trinitate quadriformis Evangelii constare mysterium, et in unoquoque Evangeliorum Trinitatis plenitudinem contineri; simulque fragilitati nostrae, per tuam gratiam, fuisse provisos hujus dispensationis magistros, suffragatores, et praesules; ut sacri muneris venerabile sacramentum nihil amplius, nihil minus, nossemus esse quaerendum. Per, etc. Sanctificati, Domine, salutari mysterio, 45 quaesumus, ut pro nobis eorum non desit oratio, quorum nos donasti patrocinio gubernari. Per, etc. Praesta populo tuo, Domine, quaesumus, consolationis auxilium; et diuturnis calamitatibus laborantem respirare concede. Da veniam peccatis, et cor ejus ab iniquitate custodi; ut quia humana fragilitas incessabiliter meretur offensam, intervenientibus sanctis tuis, indulgentia lapsis continuata subveniat. Per, etc. XXII. Item alia. -- Omnipotens sempiterne Deus, qui hunc diem beatorum apostolorum Petri et Pauli martyrio consecrasti: da Ecclesiam tuam, toto terarum orbe diffusam, eorum sequi pia", + "candidate_score": 0.673461, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_103_105", + "bdc_text": "collocareSiehe dazu die Verweise in Nr. 2564 , Anm. 21. . Hoc certum est , Helvetios eos , quibus in precio est evangelium , vos et caussam vestram ex animo iuvare et fovere . Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_11", + "psc_text": "Respice, Domine, munera quae in sanctorum tuorum commemoratione deferimus; ut quorum honore sunt grata, eorum nobis fiant intercessione perpetua. Per, etc. Vere dignum. Te enim laudant et benedicunt omnes sancti tui, quibus et in confessione virtutem, et in passione victoriam contulisti. Per, etc. Praesta, Domine Deus noster, ut quorum nobis festivitate votiva sunt sacramenta, eorum salutaria nobis intercessione reddantur. Per, etc. Tuere, Domine, supplices tuos, sustenta fragiles, purga terrenos; et inter (mortalium) tenebras mortales ambulantes tua semper luce vivifica, atque a malis omnibus clementer ereptos, ad summa bona pervenire concede. Per, etc. XVI. Item alia. --Praesta, quaesumus, Domine, ut martyrum tuorum jugiter celebremus meritum, quorum continuum sentimus auxilium. Per, etc. Sacrificium tibi, Domine, pro sanctorum martyrum Natalitiis immolamus: ut quorum gaudemus praesidiis, gloriam frequentemus. Per, etc. Vere dignum. Cognoscimus etenim, Domine, sanctorum nos martyrum deprecatione muniri; majestatem tuam profusius implorantes, ut et temporaliter his patrociniis nos foveri, et spiritaliter praecipias", + "candidate_score": 0.670332, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_93_95", + "bdc_text": "Supplicationem instituit pro vobis , imo pro nobis quoque et communi caussa ecclesia nostraSiehe dazu Nr. 2478 , Anm. 2 ; Nr. 2547 , Anm. 1. . Plus enim spei et praesidii est in precibus quam in armisVgl. Jes 30 , 15 ;", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_166", + "psc_text": "Per, etc. Adesto, Domine, precibus nostris, et die noctuque protege, ut quibuslibet alternationibus temporum tua semper incommutabilitate firmemur. Per, etc. XXXII. Item alia. --Respice propitius, Domine, quaesumus, afflictionem populi tui, et ne ad perdendum peccata nostra praevaleant, sed ad salvandum nos tua potius misericordia copiosa praevincat. Per, etc. Propitius intuere munera, Domine, quaesumus, quae tuis altaribus exhibemus, ut quod nostra fragilitate defertur, tua virtute sacretur. Per, etc. P F C Sumpsimus, Domine, sacri dona mysterii, humiliter deprecantes ut quae in tui commemoratione nos facere praecepisti, in 72 nostrae proficiant infirmitatis auxilium. Per, etc. Rege, Domine, quaesumus, tuorum corda fidelium; et ut bona tua te largiente percipiant, ipsorum primitus bonas esse concede ( Al. effice) voluntates. Per, etc. XXXIII. Item alia. -- Omnipotens sempiterne Deus, da nobis fidei, spei et charitatis augmentum, et ut mereamur assequi quod promittis, fac nos amare quod praecipis. Per, etc. Deus, qui plenitudinem mandatorum in tua", + "candidate_score": 0.668125, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_103_105", + "bdc_text": "collocareSiehe dazu die Verweise in Nr. 2564 , Anm. 21. . Hoc certum est , Helvetios eos , quibus in precio est evangelium , vos et caussam vestram ex animo iuvare et fovere . Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_1", + "psc_text": "enim, Domine, virtutes, tuasque victorias admiramur, quoties 3 in Ecclesia tua horum dierum festa celebrantur, quos insignes confessorum tuorum et martyrum palmae ad perennem memoriam, solemnemque laetitiam fidelibus populis sacraverunt. Per, etc. Quos donis coelestibus satias, Domine, defende praesidiis, ut noxiis omnibus expediti, post saluta . . . tua toto corde curramus. Per, etc.. . . . . . . ae tuae, quaesumus, Domine, supplicibus tuis tribue largitatem, ut mandata tua, te operante, sectantes, et consolationem vitae praesentis accipiant, et futura gaudia comprehendant. Per, etc. VII. Item alia. --Praesta nobis, Domine, misericordiam tuam, sanctorum tuorum suffragiis imploratam, et quos intercessores nostros esse tribuisti, fac eos et majestatem tuam jugiter exorare, et salutaria impetrare pro nobis. Per, etc. Deus, qui nos idoneos non esse perspiciens ad magnificentiam tuam, sicut dignum est, exorandam, eorum nobis qui tibi placuerunt praesidia contulisti: praesta ut eorum precibus adjuvemur, quorum providisti nobis miseratus auxilium. Per, etc.", + "candidate_score": 0.665917, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_93", + "bdc_text": "Supplicationem instituit pro vobis , imo pro nobis quoque et communi caussa ecclesia nostraSiehe dazu Nr. 2478 , Anm. 2 ;", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_182", + "psc_text": "Domine, propitius intuere, ut ea semper cupiant, 78 quae tibi placita, et ea semper, quae sunt eis salubria, consequantur. Per, etc. XLIII. Item alia. --Adesto, Domine, plebi tuae, et in tua misericordia confidenti opem tuae propitiationis impende. Per, etc. Ad aures misericordiae tuae, Domine, supplicum vota perveniant, et ut possimus impetrare quae poscimus, fac nos semper tibi placita postulare. Per, etc. Purifica nos, Domine, iisdem quibus servitium dependimus sacramentis, ut oblatio tibi nostra sacrificium pariter reddatur et actio. Per, etc. Vere dignum. Quia tu semper in nostra perficiens infirmitate virtutem, Ecclesiam tuam inter adversa crescere tribuisti; ut cum putaretur oppressa, tunc potius exaltata praevaleret; dum simul et experientiam fidei declarat afflictio, et per te superata vitae praesentis efficit gloriosam. Per, etc. Coelestis vitae munere vegetati, quaesumus, Domine, ut quod est nobis in praesenti vita mysterium, fiat aeternitatis auxilium. Per, etc. Praesta famulis tuis, Domine, abundantiam protectionis et gratiae. Da salutem", + "candidate_score": 0.665043, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_93_95", + "bdc_text": "Supplicationem instituit pro vobis , imo pro nobis quoque et communi caussa ecclesia nostraSiehe dazu Nr. 2478 , Anm. 2 ; Nr. 2547 , Anm. 1. . Plus enim spei et praesidii est in precibus quam in armisVgl. Jes 30 , 15 ;", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_1", + "psc_text": "enim, Domine, virtutes, tuasque victorias admiramur, quoties 3 in Ecclesia tua horum dierum festa celebrantur, quos insignes confessorum tuorum et martyrum palmae ad perennem memoriam, solemnemque laetitiam fidelibus populis sacraverunt. Per, etc. Quos donis coelestibus satias, Domine, defende praesidiis, ut noxiis omnibus expediti, post saluta . . . tua toto corde curramus. Per, etc.. . . . . . . ae tuae, quaesumus, Domine, supplicibus tuis tribue largitatem, ut mandata tua, te operante, sectantes, et consolationem vitae praesentis accipiant, et futura gaudia comprehendant. Per, etc. VII. Item alia. --Praesta nobis, Domine, misericordiam tuam, sanctorum tuorum suffragiis imploratam, et quos intercessores nostros esse tribuisti, fac eos et majestatem tuam jugiter exorare, et salutaria impetrare pro nobis. Per, etc. Deus, qui nos idoneos non esse perspiciens ad magnificentiam tuam, sicut dignum est, exorandam, eorum nobis qui tibi placuerunt praesidia contulisti: praesta ut eorum precibus adjuvemur, quorum providisti nobis miseratus auxilium. Per, etc.", + "candidate_score": 0.663943, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_93_95", + "bdc_text": "Supplicationem instituit pro vobis , imo pro nobis quoque et communi caussa ecclesia nostraSiehe dazu Nr. 2478 , Anm. 2 ; Nr. 2547 , Anm. 1. . Plus enim spei et praesidii est in precibus quam in armisVgl. Jes 30 , 15 ;", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_156", + "psc_text": "tuis donis tibi nos offerre voluisti; non solum nostrae reputans devotioni quae tua sunt, sed etiam per haec nos ad coelestia regna perducens. Per, etc. P S F E Gratias tibi, Domine, laudesque persolvimus, qui nos corporis et sanguinis dilectissimi Filii tui Domini nostri communione vegetasti; misericordiam tuam suppliciter exorantes, ut hoc tuum, Domine, sacramentum non sit nobis reatus ad poenam, sed fiat intercessio salutaris ad veniam. XXV. Item alia. --Protege, quaesumus, Domine, Romani nominis ubique rectores, ut his tua virtute vincentibus, pax populi tui secura proveniat. Per, etc. Praetende nobis, Domine, misericordiam tuam, ut quae votis expetimus, conversatione tibi placita consequamur. Per, etc. Exaudi, Domine, preces nostras, ut redemptionis nostrae sacrosancta commercia et vitae nobis conferant praesentis auxilium, et gaudia sempiterna concilient. Per, etc. P F C SP Sacramentorum tuorum benedictione satiati, quaesumus, Domine, ut per haec semper emundemur a vitiis et periculis caveamus. Adesto, quaesumus, Domine, plebi tuae;", + "candidate_score": 0.663939, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_103_105", + "bdc_text": "collocareSiehe dazu die Verweise in Nr. 2564 , Anm. 21. . Hoc certum est , Helvetios eos , quibus in precio est evangelium , vos et caussam vestram ex animo iuvare et fovere . Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_41", + "psc_text": "propitius, Domine, super haec munera quae et pro sanctorum tuorum commemoratione deferimus, et pro nostris offensionibus immolamus. Per, etc. Vere dignum. Pugnavit enim in beatis martyribus tuis contra profanitatem mundi tuae fidei gloriosa confessio; contra irrationabilem saevitiam persequentium sapiens sanctaque patientia; contra illecebras temporales spes coelestium (promissio) praemiorum; contra vitae praesentis affectum venturae salutis aeternitas; et in omnibus frementis machinamenta diaboli dextera tua in eis dimicante, vicerunt. Per, etc. XLIII. Item alia. --Oblationes nostras, quaesumus, Domine, tua tibi dignatione fac placitas: quia nihil in nobis, quod placare te possit, nisi, deprecantibus sanctis, tua nos propitiatione praevenias. Per, etc. Vere dignum. Venerabilium martyrum praeconia recolentes: quoniam tui operis, Domine, tuaeque virtutis est, etc. Et Natalitiis sanctorum, Domine, et sacramenti munere vegetati, quaesumus, ut bonis quibus per tuam gratiam nunc fovemur, perfruamur aeternis. Per, etc. Adsit, Domine, quaesumus, propitiatio tua populo supplicanti; ut quod, te inspirante fideliter expetit, tua celeri largitate percipiat.", + "candidate_score": 0.662712, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_93_95", + "bdc_text": "Supplicationem instituit pro vobis , imo pro nobis quoque et communi caussa ecclesia nostraSiehe dazu Nr. 2478 , Anm. 2 ; Nr. 2547 , Anm. 1. . Plus enim spei et praesidii est in precibus quam in armisVgl. Jes 30 , 15 ;", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_182", + "psc_text": "Domine, propitius intuere, ut ea semper cupiant, 78 quae tibi placita, et ea semper, quae sunt eis salubria, consequantur. Per, etc. XLIII. Item alia. --Adesto, Domine, plebi tuae, et in tua misericordia confidenti opem tuae propitiationis impende. Per, etc. Ad aures misericordiae tuae, Domine, supplicum vota perveniant, et ut possimus impetrare quae poscimus, fac nos semper tibi placita postulare. Per, etc. Purifica nos, Domine, iisdem quibus servitium dependimus sacramentis, ut oblatio tibi nostra sacrificium pariter reddatur et actio. Per, etc. Vere dignum. Quia tu semper in nostra perficiens infirmitate virtutem, Ecclesiam tuam inter adversa crescere tribuisti; ut cum putaretur oppressa, tunc potius exaltata praevaleret; dum simul et experientiam fidei declarat afflictio, et per te superata vitae praesentis efficit gloriosam. Per, etc. Coelestis vitae munere vegetati, quaesumus, Domine, ut quod est nobis in praesenti vita mysterium, fiat aeternitatis auxilium. Per, etc. Praesta famulis tuis, Domine, abundantiam protectionis et gratiae. Da salutem", + "candidate_score": 0.662442, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_103_105", + "bdc_text": "collocareSiehe dazu die Verweise in Nr. 2564 , Anm. 21. . Hoc certum est , Helvetios eos , quibus in precio est evangelium , vos et caussam vestram ex animo iuvare et fovere . Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_15", + "psc_text": "copiosa, et larga protectio. Per, etc. Da auxilium, Domine, quaesumus, majestati tuae potestatique subjectis, et quidquid suis meritis non praesumunt, sanctorum tuorum precibus consequantur. Per, etc. XIX. Item alia. --Adesto, Domine, precibus nostris, quas in sanctorum tuorum commemoratione deferimus, ut qui nostrae justitiae fiduciam non habemus, eorum qui tibi placuerunt, meritis adjuvemur. Per, etc. Exaudi, Domine Deus noster, cum sanctorum tuorum tibi patrocinio supplicantes; ut quorum celebramus triumphos, possimus retinere constantiam. Per, etc. Praetende nobis, Domine, misericordiam 9 tuam, et sanctos tuos, quorum nos dedisti patrociniis adjuvari, tribue majestatem tuam jugiter exorare pro nobis. Per, etc. Auxiliare, Domine, fragilitati nostrae, ut tuorum intercessione sanctorum non reprobemur meritis, quos tantis deputare dignaris officiis. Per, etc. Tribue, quaesumus, Domine, donis tuis libera nos mente servire, ut intervenientibus sanctis tuis, munera quae deferimus, et medelam nobis operentur et gloriam. Per, etc. Vere dignum. Quia tu es gloriosus in omnibus sanctis tuis, quibus et", + "candidate_score": 0.661919, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_93_95", + "bdc_text": "Supplicationem instituit pro vobis , imo pro nobis quoque et communi caussa ecclesia nostraSiehe dazu Nr. 2478 , Anm. 2 ; Nr. 2547 , Anm. 1. . Plus enim spei et praesidii est in precibus quam in armisVgl. Jes 30 , 15 ;", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_171", + "psc_text": "operari, quanto jejuniis et orationibus speramus consequi nos posse quae poscimus; praesertim dum praestitorum testificatio spem tribuat petendorum. Per, etc. Domine Deus noster, qui salutaria et praevides solus et tribuis, tu, quaesumus, et mentibus nostris largire semper affectum tuam misericordiam postulandi, et quae nobis sunt utilia, placatus intende. Per, etc. Exaudiat vos Dominus Deus noster, et pro sua quemque necessitate clamantem benignus aspiciat; solatia propitius administret, quae humana poscit infirmitas; peccata quae adversantur avertat; pariterque corporibus vestris et mentibus semper profutura concedat. Per, etc. XXXVI. Item alia. --Domine Deus noster, quaesumus, concede propitius ut Ecclesia tua jugiter et religione crescat et pace. Per, etc. 74 Conciliet nobis misericordiam tuam, Domine, munus oblatum, nostraeque simul protectioni proficiat et saluti. Per, etc. Vere dignum. Qui non solum peccantibus nobis veniam tribuis, sed hostibus nostris potenter obsistis; et quos perpeti, malis operibus, promeremur, magnifica pietate depellis; ut nos ad tuae reverentiae cultum et", + "candidate_score": 0.660487, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_93", + "bdc_text": "Supplicationem instituit pro vobis , imo pro nobis quoque et communi caussa ecclesia nostraSiehe dazu Nr. 2478 , Anm. 2 ;", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_166", + "psc_text": "Per, etc. Adesto, Domine, precibus nostris, et die noctuque protege, ut quibuslibet alternationibus temporum tua semper incommutabilitate firmemur. Per, etc. XXXII. Item alia. --Respice propitius, Domine, quaesumus, afflictionem populi tui, et ne ad perdendum peccata nostra praevaleant, sed ad salvandum nos tua potius misericordia copiosa praevincat. Per, etc. Propitius intuere munera, Domine, quaesumus, quae tuis altaribus exhibemus, ut quod nostra fragilitate defertur, tua virtute sacretur. Per, etc. P F C Sumpsimus, Domine, sacri dona mysterii, humiliter deprecantes ut quae in tui commemoratione nos facere praecepisti, in 72 nostrae proficiant infirmitatis auxilium. Per, etc. Rege, Domine, quaesumus, tuorum corda fidelium; et ut bona tua te largiente percipiant, ipsorum primitus bonas esse concede ( Al. effice) voluntates. Per, etc. XXXIII. Item alia. -- Omnipotens sempiterne Deus, da nobis fidei, spei et charitatis augmentum, et ut mereamur assequi quod promittis, fac nos amare quod praecipis. Per, etc. Deus, qui plenitudinem mandatorum in tua", + "candidate_score": 0.656925, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_93", + "bdc_text": "Supplicationem instituit pro vobis , imo pro nobis quoque et communi caussa ecclesia nostraSiehe dazu Nr. 2478 , Anm. 2 ;", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_142", + "psc_text": "auxilium, quod supplex poscit Ecclesia; percipiat indulgentiam; boni operis instruatur; temporalium necessitatum consolatione respiret; ad gaudia sempiterna perveniat, et assumat aeterna. Per, etc. 62 XVI. Item alia. --Adjuva nos, Deus salutaris noster, et quibus supplicandi tibi praestas affectum, tribue tuae propitiationis effectum. Per, etc. Mysteria tua, Domine, debitis servitutis exsequentes, supplices te rogamus ut quod ad honorem tuae majestatis offerimus, nobis proficiat ad salutem. Per, etc. Vere dignum. Cujus et propitiationis exordium principaliter inde sentimus, cum tuorum sensibus dignanter infundis totis tibi mentibus supplicare, nec humanis opibus, sed tua virtute confidere; et indeficientem gratiam comprobamus, cum nos vel in hac devotione tribuis permanere, vel de perceptis bene ficiis, non in nobis, sed in tuo nomine gloriari. Per, etc. Satiati munere salutari, tuam, Domine, misericordiam deprecamur, hoc eodem sacramento quo nos temporaliter vegetas, efficias perpetuae vitae participes. Per, etc. Auxiliare, Domine, famulis tuis, et in tua pietate fidentibus jugiter esto propitius;", + "candidate_score": 0.655022, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_93", + "bdc_text": "Supplicationem instituit pro vobis , imo pro nobis quoque et communi caussa ecclesia nostraSiehe dazu Nr. 2478 , Anm. 2 ;", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_181", + "psc_text": "servire. Per, etc. Laetifica nos, Domine, quaesumus, consolationibus tuis, et ut nobis dona coelestis gratiae largiaris, veniam propitiatus impende. Per, etc. Devotionem, quaesumus, Domine, nostrae mentis informa, ut cum oblationibus hostiarum purum tibi pectus exhibeat. Per, etc. Vere dignum. Qui Ecclesiam tuam et fovere beneficiis, et non desinis exercere promissis; ut dum postulata concedis, confidentius facias speranda deposci, gratiarumque etiam actiones, etiam si jugiter offerantur, sine cessatione debeamus; cum et praestitorum praeconia non tacentur, et de praestandis necessarie supplicatur. Per, etc. Vivificent nos, Domine, tui munera sacramenti, ut divina participatione semper mereamur augeri. Per, etc. Famulos et famulas tuas, quaesumus, Domine, propitius intuere, ut ea semper cupiant, 78 quae tibi placita, et ea semper, quae sunt eis salubria, consequantur. Per, etc. XLIII. Item alia. --Adesto, Domine, plebi tuae, et in tua misericordia confidenti opem tuae propitiationis impende. Per, etc. Ad aures misericordiae tuae, Domine, supplicum vota perveniant, et ut possimus", + "candidate_score": 0.654643, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_93", + "bdc_text": "Supplicationem instituit pro vobis , imo pro nobis quoque et communi caussa ecclesia nostraSiehe dazu Nr. 2478 , Anm. 2 ;", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_128", + "psc_text": "expuleris. Per, etc. Sacrosancti corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi refectione vegetati, supplices te rogamus, Deus, ut hoc remedio singulari, et ab omnium peccatorum nos contagione purifices, et a periculorum munias incursione cunctorum. Per, etc. Miserere, Domine, deprecantis Ecclesiae, et ad inclinantes tibi sua corda propitiatus intende, ut quos divinarum rerum sinis esse participes, nec peccatis fieri permittas obnoxios, nec opprimi patiaris adversis. Per, etc. VII. Item alia. -- Miserere, Domine, populi tui, et continuis tribulationibus laborantem propitius respirare concede. Per, etc. 57 Vox clamantis Ecclesiae ad aures, quaesumus, Domine, tuae pietatis ascendat; ut percepta venia peccatorum, te fiat operante devota, te protegente secura. Per, etc. Nomini tuo, Domine, munera, quaesumus, dicata sanctifica, ut et sacramentum nobis aeternae vitae praebeant et profectum. Per, etc. Vere dignum. Inter quaelibet enim mundi pericula sola est a te non recessisse prosperitas, cum in tua misericordia confidentes nulla adversa percellant, sed potius exerceant", + "candidate_score": 0.653237, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_93", + "bdc_text": "Supplicationem instituit pro vobis , imo pro nobis quoque et communi caussa ecclesia nostraSiehe dazu Nr. 2478 , Anm. 2 ;", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_223", + "psc_text": "effertur. Per, etc. Donis coelestibus, cum sanctorum tuorum recordatione, satiati gratias tibi referimus. Per, etc. Pro familia tua, Domine, quaesumus, sanctorum martyrum venerabilis intercedat oratio, ut quorum solemnia devota mente non deserit, eorum piis adjuta praesidiis, et consolationem referat et salutem. Per, etc. 95 III. Item alia. --Quaesumus, Domine Deus noster, ut non desinant sancti tui pro nostris supplicare peccatis, a quibus tu voluisti pro peccatoribus exorari. Per, etc. Praesta nobis, quaesumus, omnipotens Deus, ut nostrae humilitatis oblatio et pro tuorum grata sit honore sanctorum, et nos corpore pariter et mente purificet. Per, etc. Vere dignum. Orantes potentiam tuam, ne dicant gentes: Ubi est Deus eorum? Sed ut dignanter ostendas quia non plus ad perdendum nos valeant nostra delicta, quam ad salvandum vel patrocinia copiosa justorum, vel tuae majestatis invicta clementia. Per, etc. Supplices te rogamus, Deus, ne aut malis propriis aggravemur, aut infestemur ab hostibus, qui tantis sanctorum tuorum", + "candidate_score": 0.649321, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_105", + "bdc_text": "Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_263", + "psc_text": "nostro gerendum est ministerio, tua potius virtute firmetur ( Al. peragatur). Per, etc. Suscipe, Domine, quaesumus, munera famuli tui illius, et propitius in eodem dona custodi. Per, etc. Hanc igitur oblationem, quam tibi offerimus pro illo famulo tuo quem ad pontificalem gloriam promovere dignatus es, quaesumus, Domine, placatus accipias, ut quod divino munere consecutus est, divinis effectibus exsequatur. Per, etc. 111 Adesto, misericors Deus, ut quod actum est nostrae servitutis officio, tua benedictione firmetur. Per, etc. Propitiare, Domine, supplicationibus nostris, et inclinato super hos famulos tuos cornu gratiae sacerdotalis, benedictionis tuae in eos effunde virtutem. Per, etc. Deus honorum omnium, Deus omnium dignitatum, quae gloriae tuae sacratis famulantur ordinibus: Deus, qui Moysen famulum tuum, secreti familiaris affatu, inter caetera coelestis documenta culturae, de habitu quoque indumenti sacerdotalis instituens, electum Aaron mystico amictu vestiri inter sacra jussisti; ut intelligentiae sensum de exemplis priorum caperet secutura posteritas; ne eruditio doctrinae tuae ulli", + "candidate_score": 0.645616, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_105", + "bdc_text": "Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_156", + "psc_text": "tuis donis tibi nos offerre voluisti; non solum nostrae reputans devotioni quae tua sunt, sed etiam per haec nos ad coelestia regna perducens. Per, etc. P S F E Gratias tibi, Domine, laudesque persolvimus, qui nos corporis et sanguinis dilectissimi Filii tui Domini nostri communione vegetasti; misericordiam tuam suppliciter exorantes, ut hoc tuum, Domine, sacramentum non sit nobis reatus ad poenam, sed fiat intercessio salutaris ad veniam. XXV. Item alia. --Protege, quaesumus, Domine, Romani nominis ubique rectores, ut his tua virtute vincentibus, pax populi tui secura proveniat. Per, etc. Praetende nobis, Domine, misericordiam tuam, ut quae votis expetimus, conversatione tibi placita consequamur. Per, etc. Exaudi, Domine, preces nostras, ut redemptionis nostrae sacrosancta commercia et vitae nobis conferant praesentis auxilium, et gaudia sempiterna concilient. Per, etc. P F C SP Sacramentorum tuorum benedictione satiati, quaesumus, Domine, ut per haec semper emundemur a vitiis et periculis caveamus. Adesto, quaesumus, Domine, plebi tuae;", + "candidate_score": 0.644403, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_105", + "bdc_text": "Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_153", + "psc_text": "Protege, Domine, fideles tuos, et quos spiritali cibo vivificare dignatus es, perpetua salvatione comitare. Per, etc. 66 XXII. Item alia. --Auge fidem tuam, Domine, quaesumus, miseratus in nobis; quia pietatis tuae subsidia non negabis, quibus in te credendi contuleris firmitatem. Per, etc. Da nobis, Domine, quaesumus, in te tota mente confidere; quoniam sicut superbis in sua virtute praesumentibus semper obsistis, ita non deseris in tua misericordia gloriantes. Per, etc. Munera, Domine, quaesumus, offerentes, ut et ab omnibus mundare peccatis, et a cunctis nos protegere digneris adversis. Per, etc. Vere dignum. Quia cum omne opus bonum a te inchoari constet, et perfici hanc ipsam quam nobis tribuis perseverantiam supplicandi, certi sumus impetrare nos posse, quae poscimus. Per, etc. Tribue nobis, Domine, coelestis mensae virtute satiatis, et desiderare quae recta sunt, et desiderata percipere. Per, etc. Tu esto, quaesumus, Domine, populi tui munimen et custos; tu vitae praesentis sustentator et rector; tu", + "candidate_score": 0.643103, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_105", + "bdc_text": "Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_323", + "psc_text": "ut et eruditionibus tuis multiplicetur et donis. Per, etc. IV. Item alia. --Propitiare, Domine, in te confidentibus populis, et ad custodiam Romani nominis dexteram tuae protectionis extende, ut regnum majestati tuae deditum tua semper sit virtute defensum. Per, etc. Suscipe, Domine, quaesumus, hostias mentium tuo nomini devotarum, quibus nos et a terrenis contagiis expiari, et coelestibus contulisti propinquare consortiis. Per, etc. Vere dignum. Cujus ineffabili gratia circa nos hoc singulare mysterium est, ut dudum perditi atque prostrati, ad eam nunc gloriam rediremus, qua per Jesum Christum Filium tuum, Dominum nostrum, genus electum, regale sacerdotium, populus acquisitionis 134 et gens sancta vocaremur. Per, etc. Hoc nobis tuum, quaesumus, Domine, sacramentum sit abolitio peccatorum, sit fortitudo fragilitatis humanae, sit contra mundi pericula firmamentum. Haec nos communio purget a crimine, et coelestis gaudii tribuat esse consortes. Per, etc. V. Item alia. --Omnipotens sempiterne Deus, in protectione fidelium populorum antiqua brachii tui operare miracula,", + "candidate_score": 0.641036, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf036", + "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis", + "max_score": 0.683306, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_104_106", + "bdc_text": "Hoc certum est , Helvetios eos , quibus in precio est evangelium , vos et caussam vestram ex animo iuvare et fovere . Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat . Nisi hic vigilarit et custodierit civitatem , frustra vigilat , qui custodit eamPs 127 ( Vulg. 126 ) , 1. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis_window_161", + "psc_text": "Deo custodiente servatum. Nisi enim Dominus custodieri civitatem, in vanum vigilant qui custodiunt eam (Psal. CXXVI, 1) . Propter hoc apostolus Paulus divinam custodiam cordibus nostris optat adesse, dicens. Pax Dei, quae exsuperat omnem sensum, custodia corda vestra et intelligentias vestras in Christo Jesu Domino nostro (Philip. IV, 7) . Et cum nobis Deus per Jeremiam dicat: Custodite animas vestras (Jer. XVII 21) , hoc se beatus David adimplere non posse cogno scens, divinam poscit animae suae custodiam dicens Custodi animam 472 meam, et libera me (Psal XXIV, 20). Qui rursus ait: Tu, Domine, servabis nos et custodies nos a generatione ista in aeternum (Psal XI, 8). Et unicuique fidelium divinam optans impendi custodiam, dicit: Dominus custodit te ab omni malo custodiat animam tuam Dominus (Psal. CXX, 5) . Et ut jugiter gratiae divinae necessariam nobis sciremus esse custodiam, sequitur, et dicit: Dominus custodiat introitum tuum et exitum tuum, ex", + "candidate_score": 0.683306, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_105_107", + "bdc_text": "Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat . Nisi hic vigilarit et custodierit civitatem , frustra vigilat , qui custodit eamPs 127 ( Vulg. 126 ) , 1. . Vale cum omnibus bonis .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis_window_161", + "psc_text": "Deo custodiente servatum. Nisi enim Dominus custodieri civitatem, in vanum vigilant qui custodiunt eam (Psal. CXXVI, 1) . Propter hoc apostolus Paulus divinam custodiam cordibus nostris optat adesse, dicens. Pax Dei, quae exsuperat omnem sensum, custodia corda vestra et intelligentias vestras in Christo Jesu Domino nostro (Philip. IV, 7) . Et cum nobis Deus per Jeremiam dicat: Custodite animas vestras (Jer. XVII 21) , hoc se beatus David adimplere non posse cogno scens, divinam poscit animae suae custodiam dicens Custodi animam 472 meam, et libera me (Psal XXIV, 20). Qui rursus ait: Tu, Domine, servabis nos et custodies nos a generatione ista in aeternum (Psal XI, 8). Et unicuique fidelium divinam optans impendi custodiam, dicit: Dominus custodit te ab omni malo custodiat animam tuam Dominus (Psal. CXX, 5) . Et ut jugiter gratiae divinae necessariam nobis sciremus esse custodiam, sequitur, et dicit: Dominus custodiat introitum tuum et exitum tuum, ex", + "candidate_score": 0.677309, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "075_Gregorius-I_Moralia", + "max_score": 0.682059, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_73_75", + "bdc_text": "Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide . Posteriores datae erant 25 . augustiBrief Nr. 2550. .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2350", + "psc_text": "Dat etiam pro silice torrentes aureos, quia pro robusto opere doctrinam multiplicat clarae praedicationis, ut peccator quisque conversus, et ex infirmo fortis existere valeat, et in sua fortitudine usque ad proferenda verba intimae claritatis exsurgat, quatenus in eo et infirmitas actionis, in qua velut solvitur, bene vivendi fortitudine solidetur; et rursus cum sensus ex vita trahitur, ex ipsa fortitudine torrentes aurei defluant, quia in ore bene viventium doctrinae claritas inundat. Sequitur: CAPUT XVIII. VERS. 25. Eritque Omnipotens contra hostes tuos, et argentum coacervabitur tibi. 23. Deus, fugatis hostibus, divini eloquii argento nos ditat. --Quos magis alios hostes patimur quam malignos spiritus, qui in nostris nos cogitationibus obsident, ut civitatem valeant nostrae mentis irrumpere, eamque sub sui jugo dominii captam tenere? Argenti autem nomine sacra eloquia designati testatur Psalmista, qui ait: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum terrae (Psal. XI, 7) . Et saepe cum eloquiis sacris intendimus, malignorum spirituum", + "candidate_score": 0.682059, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_30", + "bdc_text": "Somnium fictum Die \"Warhaffte unnd gegründte meldung\" des Reutlinger Pfarrers Johannes Schradin ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1824", + "psc_text": "de somno suo minime consurgere, donec coelum atteratur narrat, nisi quod patenter datur intelligi quia in comparatione ligni revirentis hominem mortuum peccatorem nominat, a vita scilicet justitiae exstinctum. Ubi autem de morte carnis loquitur, non hanc mortem, sed somnum maluit vocare, spem procul dubio resurrectionis insinuans, quia sicut citius homo a somno evigilat, ita concite ad conditoris nutum a morte corporis resurgat. Vehementer enim ab infirmis mentibus nomen mortis pertimescitur, somni autem vocabulum non timetur. Unde et Paulus discipulos admonens, dicit: Nolumus autem ignorare vos, fratres, de dormientibus, ut non contristemini sicut et caeteri qui spem non habent. Si enim credimus quod Jesus mortuus est et resurrexit, ita et Deus eos qui dormierunt per Jesum adducet cum eo (I Thess. IV, 12) . Quid est quod praedicator egregius mortem Domini mortem vocat, mortem vero servorum Domini, non mortem, sed somnum nominat, nisi quia, infirma corda audientium respiciens, medicamentum praedicationis suae", + "candidate_score": 0.656012, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_34_36", + "bdc_text": "Kurtze klare bewysung in fünff Predigen begriffen , dass der Papst zu Rom der . . . Endtchrist sye , Zürich , Christoph Froschauer , 1546 ( am Schluss : Holzschnitt des Antichristen ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2052", + "psc_text": "ullae reliquiae in regionibus ejus. Scriptum quippe est, quia Dominus Jesus interficiet eum spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui (II Thess. II, 8) . Dum ergo ejus iniquitas cum mundi statu terminatur, progenies ejus in populo suo non relinquetur, quia et ipse et ejus populus cum ea ad supplicium pariter urgetur, et omnes iniqui, qui de ejus perversa persuasione in pravis actionibus nati sunt, illustratione adventus Domini aeterno interitu cum eodem suo capite ferientur. Ac nulla ejus progenies in mundo remanet, quia districtus judex iniquitates illius cum ipso mundi fine concludit. Quod vero haec aperte de Antichristo intelligi debeant, demonstratur cum subditur: CAPUT XXIII [ Vet. XII ]. VERS. 20.-- In diebus ejus stupebunt novissimi, et primos invadet horror. 27. Antichristi saeva persecutio. Tunc sanctis aderit et constantia ex virtute, et pavor ex carne. --Tanta enim tunc contra justos iniquitate effrenabitur, ut etiam electorum corda non parvo pavore", + "candidate_score": 0.65116, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_94_96", + "bdc_text": "Nr. 2547 , Anm. 1. . Plus enim spei et praesidii est in precibus quam in armisVgl. Jes 30 , 15 ; 31 , 1. .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_919", + "psc_text": "reddit. --Sicut fames carnis est subtractum subsidium corporis, ita fames mentis est silentium divinae locutionis. Unde recte per prophetam dicitur: Emittam famem in terram, non famem panis, neque sitim aquae, sed famem audiendi verbum Dei (Amos VIII, 11) . Et quia humanam mentem cum divina allocutio deserit, contra eam tentatio carnis invalescit, apte subjungitur: Et in bello de manu gladii. Bellum quippe patimur, cum carnis nostrae tentationibus impugnamur; de quo nimirum bello per Psalmistam dicitur: Obumbra caput meum in die belli (Psal. CXXXIX, 3) . Quia igitur reprobi dum fame verbi Dei deficiunt, etiam belli gladio transfiguntur; electos suos Dominus et in fame a morte eripit, et in bello a gladio abscondit, quia eorum mentes dum verbi sui pabulo reficit, contra tentationes corporis fortes reddit. Sed sunt nonnulli qui etsi ex divino eloquio ab interna se fame reficiunt, si jam contra tentationes corporis continentiae virtute fulciuntur, adhuc tamen percuti humanis", + "candidate_score": 0.644967, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_94_96", + "bdc_text": "Nr. 2547 , Anm. 1. . Plus enim spei et praesidii est in precibus quam in armisVgl. Jes 30 , 15 ; 31 , 1. .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1090", + "psc_text": "in Bethel, extendit manum suam de altari, dicens: Apprehendite cum; et exaruit manus ejus (III Reg. XIII, 4) . Et paulo post: Oravit vir Dei faciem Domini; et reversa est manus regis ad eum, et facta est sicut prius fuerat (Ibid., 6) . Quia enim superbia gignere virtutes nescit, quanta ex humilitate prodit vox increpationis ostenditur, quam signa comitantur. Quomodo Nathan contra David regem per verba increpationis tumuit, qui cum increpanda culpa deesset, in terram se in conspectu ejus pronus stravit, sicut scriptum est: Nuntiaverunt regi dicentes: Adest Nathan propheta. Cumque introisset ante conspectum regis, adoravit eum pronus in terra (III Reg. I, 23) ? Quomodo Moyses regi Aegyptio libere resistens eum despicere potuit, qui, Deo familiariter colloquens, sequentem se Jethro cognatum suum humilis adoravit (Exod. XVIII, 7)? Cujus etiam consilio tantam obedientiam praebuit, ut post secreta Dei colloquia magnum lucrum duceret quod foris ab ore hominis audiret. [ Vet.", + "candidate_score": 0.644775, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_28_30", + "bdc_text": "s. Nr. 2560 , 5 . illi non sint redditae . Somnium fictum Die \"Warhaffte unnd gegründte meldung\" des Reutlinger Pfarrers Johannes Schradin ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1824", + "psc_text": "de somno suo minime consurgere, donec coelum atteratur narrat, nisi quod patenter datur intelligi quia in comparatione ligni revirentis hominem mortuum peccatorem nominat, a vita scilicet justitiae exstinctum. Ubi autem de morte carnis loquitur, non hanc mortem, sed somnum maluit vocare, spem procul dubio resurrectionis insinuans, quia sicut citius homo a somno evigilat, ita concite ad conditoris nutum a morte corporis resurgat. Vehementer enim ab infirmis mentibus nomen mortis pertimescitur, somni autem vocabulum non timetur. Unde et Paulus discipulos admonens, dicit: Nolumus autem ignorare vos, fratres, de dormientibus, ut non contristemini sicut et caeteri qui spem non habent. Si enim credimus quod Jesus mortuus est et resurrexit, ita et Deus eos qui dormierunt per Jesum adducet cum eo (I Thess. IV, 12) . Quid est quod praedicator egregius mortem Domini mortem vocat, mortem vero servorum Domini, non mortem, sed somnum nominat, nisi quia, infirma corda audientium respiciens, medicamentum praedicationis suae", + "candidate_score": 0.64441, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_94_96", + "bdc_text": "Nr. 2547 , Anm. 1. . Plus enim spei et praesidii est in precibus quam in armisVgl. Jes 30 , 15 ; 31 , 1. .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1374", + "psc_text": "excitat, et ipse precem quae ei funditur non aspirat. Hinc ad Jeremiam dicitur: Tu ergo noli orare pro populo hoc, et ne assumas pro eis laudem et orationem, quia non exaudiam in tempore clamoris eorum ad me (Jerem. VII, 16) . Et rursum: Si steterint Moyses et Samuel coram, me, non est anima mea ad populum istum (Jerem. XV, 1) . 24. Orationis pro inimicis virtus. --Qua in re quaeri utiliter potest cur, relictis tot antiquioribus patribus, ad effundendam precem Moyses et Samuel tantummodo praestantius elegantiusque nominantur? Quod tamen facile agnoscimus, si ejus quae diligere et inimicos praecipitur charitatis merita pensamus. [ Vet. XIII. ] Conditoris namque auribus illa maxime oratio commendatur, quae pro inimicis quoque intercedere nititur. Unde et per semetipsam Veritas dicit: Orate pro persequentibus et calumniantibus vos (Matth. V, 44) . Et rursum: Cum stabitis ad orandum, dimittite si quid habetis adversus alterum (Marc. XI, 25) .", + "candidate_score": 0.644133, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_29_31", + "bdc_text": "illi non sint redditae . Somnium fictum Die \"Warhaffte unnd gegründte meldung\" des Reutlinger Pfarrers Johannes Schradin ; s. Nr. 2527 , Anm. 34 .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1824", + "psc_text": "de somno suo minime consurgere, donec coelum atteratur narrat, nisi quod patenter datur intelligi quia in comparatione ligni revirentis hominem mortuum peccatorem nominat, a vita scilicet justitiae exstinctum. Ubi autem de morte carnis loquitur, non hanc mortem, sed somnum maluit vocare, spem procul dubio resurrectionis insinuans, quia sicut citius homo a somno evigilat, ita concite ad conditoris nutum a morte corporis resurgat. Vehementer enim ab infirmis mentibus nomen mortis pertimescitur, somni autem vocabulum non timetur. Unde et Paulus discipulos admonens, dicit: Nolumus autem ignorare vos, fratres, de dormientibus, ut non contristemini sicut et caeteri qui spem non habent. Si enim credimus quod Jesus mortuus est et resurrexit, ita et Deus eos qui dormierunt per Jesum adducet cum eo (I Thess. IV, 12) . Quid est quod praedicator egregius mortem Domini mortem vocat, mortem vero servorum Domini, non mortem, sed somnum nominat, nisi quia, infirma corda audientium respiciens, medicamentum praedicationis suae", + "candidate_score": 0.642856, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_30", + "bdc_text": "Somnium fictum Die \"Warhaffte unnd gegründte meldung\" des Reutlinger Pfarrers Johannes Schradin ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1200", + "psc_text": "revelatione generantur. Sed duo quae prima diximus omnes experimento cognoscimus, subjuncta autem quatuor in sacrae Scripturae paginis invenimus. Somnia etenim nisi plerumque ab occulto hoste per illusionem fierent, nequaquam hoc vir sapiens indicaret dicens: Multos errare fecerunt somnia, et illusiones vanae (Eccli. XXXIV, 7) . Vel certe: Non augurabimini, nec observabitis somnia (Levit. XIX, 26). Quibus profecto verbis, cujus sint detestationis ostenditur quae auguriis conjunguntur. Rursum nisi aliquando ex cogitatione simul et illusione procederent, Salomon minime dixisset: Multas curas sequuntur somnia (Eccle. V, 2) . Et nisi aliquando somnia ex mysterio revelationis orirentur, Joseph praeferendum se fratribus somnio non videret (Genes. XXXVII, 7), nec Mariae sponsum ut, ablato puero, in Aegyptum fugeret per somnium angelus admoneret (Matth. II, 13, 14). Rursum nisi aliquando somnia cogitatione simul et revelatione procederent, nequaquam Daniel propheta, Nabuchodonosor visionem disserens, a radice cogitationis inchoasset: Tu rex cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post", + "candidate_score": 0.640186, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_99", + "bdc_text": "s. Nr. 2550 , Anm. 3. , qui mihi has postremas attulit , Argentoratum concessit .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_598", + "psc_text": "Sequitur: CAPUT XXXI. VERS. 15.-- Cum principibus, qui possident aurum, et replent domos suas argento. 61. Principes sunt rectores Ecclesiae, aurum sapientia, argentum verbum Dei. --Quos alios principes, nisi sanctae Ecclesiae rectores vocat, quos indesinenter in loco praedicatorum praecedentium divina dispensatio subrogat? De quibus eidem Ecclesiae Psalmista ait: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii: constitues eos principes super omnem terram (Psal. XLIV, 17) . Quid vero aurum, nisi sapientiam appellat? de qua per Salomonem dicitur: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis (Prov. XXI, 20) . Aurum nempe sapientiam vidit, quam thesaurum vocavit. Quae et recte auri appellatione signatur; quia sicut auro temporalia, ita sapientia bona aeterna mercantur. Si aurum sapientia non esset, nequaquam Laodiceae Ecclesiae ab angelo diceretur: Suadeo tibi emere a me aurum ignitum (Apoc. III, 18) . Aurum quippe emimus, cum accepturi sapientiam, prius obedientiam praebemus. Ad quem videlicet nos contractum bene quidam sapiens excitat, dicens: Concupisti", + "candidate_score": 0.634702, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_106", + "bdc_text": "Nisi hic vigilarit et custodierit civitatem , frustra vigilat , qui custodit eamPs 127 ( Vulg. 126 ) , 1. .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1226", + "psc_text": "autem nostrae destitutionis exprimitur cum Deus hominum custos vocatur, quia si ejus nos custodia minime protegit, ante occulti hostis insidias, nostrae sollicitudinis oculus vigilans dormit, Psalmista rursus attestante, qui ait: Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilant qui custodiunt eam (Psal. CXXVI, 1, 2) . Per nos namque cecidimus, sed nostris resurgere viribus non valemus. Culpa nos voluntatis propriae semel stravit, sed poena culpae deterius quotidie deprimit. Ad amissam rectitudinem surgere studiorum conatibus nitimur, sed meritorum pondere gravamur. Unde et apte subditur. CAPUT XXXII [ Vet. XXII, Rec. XX ]. IBID.-- Quare posuisti me contrarium tibi, et factus sum mihimetipsi gravis? 52. Peccando contrarius factus est Deo. --Tunc sibi contrarium Deus hominem posuit, cum homo Deum peccando dereliquit. Serpentis quippe persuasionibus captus hostis ejus exstitit, cujus praecepta contempsit. Justus vero conditor hunc sibi contrarium posuit, quia inimicum ex elatione deputavit. Sed haec ipsa contrarietas culpae 268 facta est homini pondus", + "candidate_score": 0.63345, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_99_101", + "bdc_text": "s. Nr. 2550 , Anm. 3. , qui mihi has postremas attulit , Argentoratum concessit . Redierunt hisce tribus diebus Helvetiorum propemodum 1000 , qui abierant adiuturi partes nostras , sed in itinere audierunt , neminem porro recipi . Redierunt itaque quamquam impatientes satis .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2095", + "psc_text": "in dolore poenarum, modo suis, modo Ecclesiae, modo Redemptoris nostri vocibus utitur, et plerumque sic sua narrat, ut tamen per typum ea quae sunt sanctae Ecclesiae ac Redemptoris nostri proferat, postposita paulisper cura historiae, in his quae subjungit qualiter Redemptoris nostri vocibus congruat demonstremus. Sequitur: CAPUT XXXIX [ Rec. XIX ]. VERS. 13, 14.-- Fratres meos longe fecit a me, et noti mei quasi alieni recesserunt a me. Dereliquerunt me propinqui mei, et qui me noverant obliti sunt mei. ALLEGORICUS SENSUS.--47. Judaei Christi fratres, noti et propinqui, quem incarnandum praedixerant, incarnatum negarunt. --Hoc melius ostendimus, si Joannis ad medium testimonium proferamus, qui ait: In propria venit, et sui eum non receperunt (Joan. I, 11) . Ab eo quippe fratres longe facti sunt, et noti recesserunt, quem tenentes legem prophetare Hebraei noverunt, et praesentem minime recognoscebant. Unde recte dicitur: Dereliquerunt me propinqui mei, et qui me noverant obliti sunt mei. Judaei", + "candidate_score": 0.629894, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_112_114", + "bdc_text": "eiusdem. . [ Adresse auf der Rückseite : ] Docto et pio viro d. Leonhardo Soerino Ulmae agenti , fratri longe charissimo .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_959", + "psc_text": "35). Hinc est enim quod is quem legio daemonum Domino jubente dereliquit, ad Salvatoris sui pedes residet, verba doctrinae percipit, et de regione sua simul discedere cum salutis auctore concupiscit; sed tamen ei ipsa quae salutem contulit Veritas dicit: Revertere primum in domum 210 tuam, et narra quanta tibi fecerit Dominus. Cum enim quamlibet parum de divina cognitione percipimus, redire ad humana jam nolumus, et proximorum necessitatibus onerari recusamus; quietem contemplationis quaerimus, nihilque aliud, nisi hoc quod sine labore reficit, amamus. Sed sanatos nos Veritas ad domum mittit, narrare quae nobiscum acta sunt praecipit, ut videlicet prius mens exsudet in opere, et postmodum refici debeat per contemplationem. [ Rec. XVIII. ] 61. Contemplationis et actionis figurae Rachel et Lia, Maria et Martha. Vitae activae magna merita, contemplativae potiora. --Hinc est quod Jacob pro Rachel servit, et Liam accipit, eique dicitur Non est consuetudinis in terra nostra ut minores ante tradamus", + "candidate_score": 0.619892, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_92", + "bdc_text": "Alterum in hisce turbis non arbitror descensurum in Moraviam .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1027", + "psc_text": "post extranea remanet ab haereditate; et superba justos despicit, quos paterna misericorditer severitas affligit. Saepe vero reprobi eamdem fidem qua vivimus retinent, eadem fidei sacramenta percipiunt, ejusdem religionis unitate continentur; sed tamen compassionis viscera nesciunt, charitatis vim, qua in Deum flagramus et proximum, non agnoscunt. Recte ergo et fratres et praetereuntes vocantur, quia ex uno matris nobiscum gremio per fidem prodeunt, sed in uno charitatis studio erga Deum et proximum non figuntur. Unde apte etiam torrenti qui raptim transit in convallibus comparantur. Torrens namque ex montanis ad ima defluit, et collectus hiemalibus pluviis, aestivis solibus arescit. Qui enim terrena diligentes spem supernae patriae deserunt, quasi ex montibus valles petunt; quos tamen hiems praesentis vitae multiplicat, sed aestas venturi judicii exsiccat, quia cum sol supernae districtionis incanduerit, reproborum laetitiam in ariditatem vertit. Bene ergo dicitur: Raptim transit in convallibus. Torrentem quippe ad convalles raptim transire est pravorum mentes ad ima desideria", + "candidate_score": 0.593091, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 15, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1", + "max_score": 0.68193, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_105_107", + "bdc_text": "Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat . Nisi hic vigilarit et custodierit civitatem , frustra vigilat , qui custodit eamPs 127 ( Vulg. 126 ) , 1. . Vale cum omnibus bonis .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_863", + "psc_text": "custodiret (t fin. s. I.) R,B dominationg P 25 illius] ipsius 8 26 opeHretur BS dominus est S 27 illi] nulli (i 8. I. m. 1) B seruimus; nam si nobis indigeret, eo ipso non uerus dominus esset, cum per nos eius adiuuaretur necessitas, sub qua et ipse seruiret. merito ille in psalmo, dixi, inquit, domino: deus meus es tu, quoniam bonorum meorum non eges. nec ita sentiendum est, quod diximus, nos illi ad utilitatem nostram salutemque seruire, tamquam aliud aliquid ab illo expectemus quam eum ipsum, qui summa utilitas et salus nostra est; sic enim eum gratis secundum illam uocem diligimus: mihi autem adhaerere deo bonum est. cap. 12 Neque enim tale aliquid est homo, ut factus deserente eo, qui fecit, possit aliquid agere bene tamquam ex se ipso: sed tota eius actio bona est ad eum conuerti. a quo factus est, et ab eo iustus, pius, sapiens beatusque", + "candidate_score": 0.68193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_105_107", + "bdc_text": "Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat . Nisi hic vigilarit et custodierit civitatem , frustra vigilat , qui custodit eamPs 127 ( Vulg. 126 ) , 1. . Vale cum omnibus bonis .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_862", + "psc_text": "et ideo uerus solus est dominus. quia non illi ad suam, sed ad nostram utilitatem salutemque 5 Gen. 1, 1 10 Gen. 2, 15 2 contempnens BS 4 ammonere EPB 5 exj in b ceptus 8 9 eumque (que s. I. m. 1) S eum quae R scribtura ElP 10 loquata P aumpsit EPPRSb deus dominus S 12 quo RS 14 sint S acribatur S 15 ammonendum EPR 16 obędienter S 18 paradisum b conlocandum E18 19 et fin. om. ES 20 sumpsit ElPRSb dominus deus b 21 sed-fecit add. in mg. m. 1 R om. b sumpsit E*PBSbd 28 custodiret (t fin. s. I.) R,B dominationg P 25 illius] ipsius 8 26 opeHretur BS dominus est S 27 illi] nulli (i 8. I. m. 1) B seruimus; nam si nobis indigeret, eo ipso non uerus dominus esset, cum per nos eius adiuuaretur necessitas, sub qua et ipse seruiret. merito", + "candidate_score": 0.663305, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_105_107", + "bdc_text": "Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat . Nisi hic vigilarit et custodierit civitatem , frustra vigilat , qui custodit eamPs 127 ( Vulg. 126 ) , 1. . Vale cum omnibus bonis .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_861", + "psc_text": "quantum ei expediat habere dominum deum, hoc est sub eius dominatione oboedienter uiuere quam licentiose abuti propria potestate, nusquam hoc prius ponere uoluit, nisi ubi peruentum est ad eum in paradiso conlocandum, operandum et custodiendum: ut non diceret sicut et cetera omnia superius: et sumsit deus hominem, quem fecit, sed diceret: et sumsit dominus deus hominem, quem fecit, et posuit eum in paradiso operari eum, ut iustus esset, et custodire, ut tutus esset, ipsa utique dominatione sua, quae non est illi, sed nobis utilis. ille quippe nostra seruitute non indiget, nos uero dominatione illius indigemus, ut operetur et custodiat nos. et ideo uerus solus est dominus. quia non illi ad suam, sed ad nostram utilitatem salutemque 5 Gen. 1, 1 10 Gen. 2, 15 2 contempnens BS 4 ammonere EPB 5 exj in b ceptus 8 9 eumque (que s. I. m. 1) S eum quae R scribtura ElP 10", + "candidate_score": 0.661195, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_66", + "bdc_text": "s. HBBW III 77 , Anm. 8. , quem aeducavi .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_890", + "psc_text": "eos docere, quos ita fecerat, ut hoc possent etiam ab hominibus discere, si essent a quibus. 2 et om. Eug pribationem E1 3 adpellamus 8 5 loquendo b 6 quemammodum E 7 inexperta Eug. 8 debitationem E1 9 quis] quis enim Eug. adherescere ERS 10 minitatus PRSbdEug. 11 huiusmodi PRbdEug 14 debitabant ElP 18 amniissuros R 19 potuerint (n s. I. m. 1) ES* potnerunt Eug. 20 intellegeregt (nt exp. m. 1) S et jR1 22 ante quae cap. XII E pribationum E1P cx om. S si 8. l. m. 1 S 23 aestu] extu El 24 quemammodum E 25 intellegere] intellere S 26 deo] de eo S cap. 17 Merito sane quaeritur, utrum hoc praeceptum uiro tantum dederit deus an etiam feminae. sed nondum narratum est, quemadmodum facta est femina. an forte iam erat facta, sed hoc quemadmodum gestum sit quod prius erat gestum postea recapitulando narratum est? uerba", + "candidate_score": 0.651889, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_94_96", + "bdc_text": "Nr. 2547 , Anm. 1. . Plus enim spei et praesidii est in precibus quam in armisVgl. Jes 30 , 15 ; 31 , 1. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1358", + "psc_text": "rerum corporalium similitudines demonstrabantur in spiritQspiritu, nisi accesserat mentis officium, ut etiam intellegerentur, nondum erat prophetia; magisque propheta erat, qui interpretabatur, quod alius uidisset, quam ipse qui uidisset. unde adparet magis ad mentem pertinere prophetiam quam ad istum spiritum, qui modo quodam proprio uocatur spiritus, uis animae quaedam mente inferior, ubi corporalium rerum similitudines exprimuntur. itaque magis Ioseph propheta, qui intellexit, quid significarent septenae spicae et septenae boues, quam Pharao, qui eas uidit in somnis; illius enim spiritus informatus est, ut uideret, huius mens inluminata, ut intellegeret. ac per hoc in illo erat lingua, in isto prophetia, quia in illo rerum imaginatio, in isto imaginationum interpretatio. minus ergo propheta, qui rerum, quae significantur, sola ipsa signa in spiritu per rerum corporalium imagines uidet, et magis propheta, qui solo earum intellectu praeditus est; sed maxime propheta, qui utroque praecellit, ut et uideat in spiritu corporalium rerum significatiuas similitudines et eas uiuacitate", + "candidate_score": 0.651588, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_19_21", + "bdc_text": "3 und Anm. 13 . responderem . Plura enim in praesenti non potui .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1068", + "psc_text": "cap. XIII E eloqui P 7 questio PS solbatur P scribtum ElP 8 suflauerit El 10 carnis S 11 propriae BS 14 potest P possit S 15 ex illo (ex s. I. m. 1) B prolis S 16 prius P1 scribtura EP 17 in ceteris om. S 18 scribtura EP scriptura de ceteris oporteret S 19 cap... Xini E et om. P1 eras. R considerjpmus (a exp. m. 1) P 20 sed] an S 21 scribtum EP intrauit in hunc mundum S 23 pertran siit 22 25 in] ad PRSbd condempnationem E28 20* peccatores constituti sunt multi, ita et per unius oboedientiam iusti constituentur multi. ex his enim uerbis apostoli qui defendunt animarum propaginem sententiam suam sic adstruere moliuntur: si secundum solam carnem, inquiunt, potest intellegi peccatum uel peccator, non cogimur in his uerbis ex parentibus animam credere; si autem quamuis per inlecebram carnis non tamen peccat nisi anima, quomodo", + "candidate_score": 0.651083, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_4_6", + "bdc_text": "- Lit. : HLS XII 325 . - Ihm wurde ein am 4 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_430", + "psc_text": "diem quartum, ut inde iam istos usitatos cogitaremus, 2 cf. Ps. 117, 24 1 coniungitur S et om. PRbd ex] de bd 2 exsultemua Pbd iocandemnr SRbd ea] eo PRSbd 6 inciperet Et 8 in post illo om. E cuius om. E1 9 cognitionis fi fin. 8. I. tn. 1 supra e) P 10 cum non inc. cap. XXIII E 11 inicium R 16 beata illa bd 18 quod EPb dixit b 23 unus est dies àuplic. pos. prius del. P 24 coneu»etudine P 28 husque E iam (s er.) E sed usque ad sextum septimumque perductus est, ut longe aliter accipiendus sit dies et nox, inter quae duo diuisit deus, et aliter iste dies et nox, inter quae dixit, ut diuidant luminaria, quae creauit, cum ait: et diuidant inter diem et noctem. tunc enim diem hunc condidit, cum condidit solem, cuius praesentia eundem exhibet diem; ille autem dies primitus", + "candidate_score": 0.634586, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_20_22", + "bdc_text": "responderem . Plura enim in praesenti non potui . Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_805", + "psc_text": "solidius adserunt diuini eloquii narrationem haec etiam corporaliter intellecta, nemo erit, ut opinor, tam infideliter pertinax, qui cum ea secundum regulam fidei exposita proprie uiderit malit in pristina remanere sententia, si forte illi uisa fuerant, nonnisi figurate posse accipi. cap. 2 Nam et ego contra Manichaeos, qui has litteras ueteris testamenti non aliter quam oportet accipiendo errant, sed omnino non accipiendo et detestando blasphemant, duos conscripsi libros recenti tempore conuersionis meae, cito uolens eorum uel confutare deliramenta uel erigere intentionem ad quaerendam in litteris, quas oderunt, christianamChristianam et euangelicam fidem. et quia non mihi tunc occurrebant omnia quemadmodum proprie possent accipi magisque non posse uidebantur aut uix posse atque difficile, ne retardarer, quid figurate significarent, ea quae ad litteram inuenire non potui, quanta ualui breuitate ac perspicuitate explicaui, ne uel multa lectione uel disputationis obscuritate deterriti in manus ea sumere non curarent. memor tamen quid maxime uoluerim nec potuerim, ut", + "candidate_score": 0.631274, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_72", + "bdc_text": "Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_0", + "psc_text": "LIBER PRIMUS. cap. 1 Omnis diuina scriptura bipertita est secundum id, quod dominus significat dicens scribam eruditum in regno dei similem esse patri familias proferenti de thesauro suo noua et uetera, quae duo etiam testamenta dicuntur. in libris autem omnibus sanctis intueri oportet, quae ibi aeterna intimentur, quae facta narrentur, quae futura praenuntientur, quae agenda praecipiantur uel admoneantur. in narratione ergo rerum factarum quaeritur, utrum omnia secundum figurarum tantummodo intellectum accipiantur, an etiam secundum fidem rerum gestarum adserenda et defendenda sint. nam non esse accipienda figuraliter nullus christianusChristianus dicere audebit, adtendens apostolum dicentem: omnia autem haec in figura contiiigebantcontingebant in illis, et illud, quod in Genesi scriptum est: 5 cf. Matth. 13, 52 15 I Cor. 10, 11 2 Incipit li[be]r [primus] de genesi ad li[tteram]; haec inscriptio codicis E a m. 2 profecta est; quae uncis inclusi legi nequeunt De principio genesis (litt. mai.) fol. 1 P Beati Augustini", + "candidate_score": 0.603742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_81_83", + "bdc_text": "am Abend des 28 . August ; vgl. Nr. 2556 , 21f. augusti .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_426", + "psc_text": "dei, quamuis cum suis noctibus dies tamen non noctes narrantur. tunc enim nox ad diem pertinet, non dies ad noctem, cum sublimes et sancti angeli id, quod creaturam in ipsa creatura nouerunt, referunt ad illius honorem et amorem, in quo aeternas rationes, quibus creata est, contemplantur eaque concordissima contemplatione sunt unus dies, 1 factae PR2 2 facte b omnia om. b 3 dispicientes S referentes om. El 4 incommutabili (in s. I. m. 1) 8 6 eorum unitas 8 - 10 scientia (s. I. m. 2 al sententia) E quin] quia non S 18 naturaiu E angeiicaiji E 14 se*que (d er.) E illo (0 in ras. m 2) R 18 ipsa sic creatura (ura in ras.) 8 sic om. S 19 ei? (s exp. m. 1) E ei.. R 22 pr. post om. El 28 uespera P 24 inquipit Et 30 eaquae ElR quem fecit dominus, cui coniungetur et", + "candidate_score": 0.599775, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 16, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos", + "max_score": 0.680946, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_73", + "bdc_text": "Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_995", + "psc_text": "Pretium nostrum misericordia est, quae nos dum confertur inopibus, redimit a morte. Pretium nostrum fides est, quae omnes homines gentili errore et servitute depressos Christo acquisivit. Pretium nostrum bona existimatio est; quia uniuscujusque nostrum meritorum series aestimatur. Pretium nostrum munditia atque simplicitas est; quia scriptum est: Possessio pretiosa vir mundus (Prov. XII, 27) ; nihil enim pretiosius viro simplici. Unde Apostolus pulchre: Abundavit, inquit, in divitiis simplicitatis suae (II Cor. VIII, 2) . Quid enim simplicitate ditius: quae sicut bonus paterfamilias satis sibi abundat, et sua puritate contenta, non quaerit alienum, nec abrodit; sed de se caeteros fingit? Innocens enim credit omni verbo, nec se in artes varias saepe commutat; sicut astutia quae ut sit cauta, timet omnia, nec se consiliis suis credit: versat suas ipsa sententias. Simplicitas autem timere nil novit. Hoc igitur genere pretium justi repellere tentaverunt; etsi possit et illud intelligi, quia aurum ejus manibus accipiebant, corde", + "candidate_score": 0.680946, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_73_75", + "bdc_text": "Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide . Posteriores datae erant 25 . augustiBrief Nr. 2550. .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_995", + "psc_text": "Pretium nostrum misericordia est, quae nos dum confertur inopibus, redimit a morte. Pretium nostrum fides est, quae omnes homines gentili errore et servitute depressos Christo acquisivit. Pretium nostrum bona existimatio est; quia uniuscujusque nostrum meritorum series aestimatur. Pretium nostrum munditia atque simplicitas est; quia scriptum est: Possessio pretiosa vir mundus (Prov. XII, 27) ; nihil enim pretiosius viro simplici. Unde Apostolus pulchre: Abundavit, inquit, in divitiis simplicitatis suae (II Cor. VIII, 2) . Quid enim simplicitate ditius: quae sicut bonus paterfamilias satis sibi abundat, et sua puritate contenta, non quaerit alienum, nec abrodit; sed de se caeteros fingit? Innocens enim credit omni verbo, nec se in artes varias saepe commutat; sicut astutia quae ut sit cauta, timet omnia, nec se consiliis suis credit: versat suas ipsa sententias. Simplicitas autem timere nil novit. Hoc igitur genere pretium justi repellere tentaverunt; etsi possit et illud intelligi, quia aurum ejus manibus accipiebant, corde", + "candidate_score": 0.679038, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_71_73", + "bdc_text": "amicissime salutabis . Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter . Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_995", + "psc_text": "Pretium nostrum misericordia est, quae nos dum confertur inopibus, redimit a morte. Pretium nostrum fides est, quae omnes homines gentili errore et servitute depressos Christo acquisivit. Pretium nostrum bona existimatio est; quia uniuscujusque nostrum meritorum series aestimatur. Pretium nostrum munditia atque simplicitas est; quia scriptum est: Possessio pretiosa vir mundus (Prov. XII, 27) ; nihil enim pretiosius viro simplici. Unde Apostolus pulchre: Abundavit, inquit, in divitiis simplicitatis suae (II Cor. VIII, 2) . Quid enim simplicitate ditius: quae sicut bonus paterfamilias satis sibi abundat, et sua puritate contenta, non quaerit alienum, nec abrodit; sed de se caeteros fingit? Innocens enim credit omni verbo, nec se in artes varias saepe commutat; sicut astutia quae ut sit cauta, timet omnia, nec se consiliis suis credit: versat suas ipsa sententias. Simplicitas autem timere nil novit. Hoc igitur genere pretium justi repellere tentaverunt; etsi possit et illud intelligi, quia aurum ejus manibus accipiebant, corde", + "candidate_score": 0.667225, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_39_41", + "bdc_text": "Das Büchlein ist \"Allen christglöubigen und evangelischer warheit liebhabenden menschen\" gewidmet und trägt das Datum des 8 . August 1546 . Die lateinische Fassung ( Antichristus , id est homiliae quinque , quibus Romanum Pontificem . . .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_639", + "psc_text": "habet: Benedictus dominus Deus Israel a saeculo et usque in saeculum; et dicet omnis populus: Fiat, fiat (Psal. CV, 48) . Quintus liber usque ad finem est; ubi pro hoc verbo Propheta dicit: Omnis spiritus laudet Dominum (Psal. CL, 6) . 38. Sed iterum forsitan te moveat, quomodo quinque libros asseram, cum unum Psalterium sit. Sed etiam Evangelium unum est, et quatuor libros esse negare non possumus. Unum autem Evangelium esse, et alibi (Lib. I in Lucam, in prooemio), ni fallor, intimavimus; et si iterum exigitur, facile possumus edocere, cum Salvator dixerit: Amen dico vobis, ubicumque praedicatum fuerit hoc Evangelium (Matth. XXVI, 13) . Et Apostolus: Miror quod sic tam cito transferimini in aliud Evangelium, quod non est aliud; nisi aliqui sunt qui vos pervertunt (Galat. I, 6 et 7). Et alibi: Notum enim facio vobis, fratres, Evangelium (I Cor. XV, 1) . Nec usquam habes aliter de corpore isto", + "candidate_score": 0.667098, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_37_39", + "bdc_text": "s. dazu HBBW XV 271f , Anm. 28 ) . Von dieser Schrift kennt man aus dem gleichen Jahr sechs verschiedene Zürcher Ausgaben bzw. Teilausgaben oder gar nur Zwitterdrucke ( BZD C361-361 ) . Das Büchlein ist \"Allen christglöubigen und evangelischer warheit liebhabenden menschen\" gewidmet und trägt das Datum des 8 .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_639", + "psc_text": "habet: Benedictus dominus Deus Israel a saeculo et usque in saeculum; et dicet omnis populus: Fiat, fiat (Psal. CV, 48) . Quintus liber usque ad finem est; ubi pro hoc verbo Propheta dicit: Omnis spiritus laudet Dominum (Psal. CL, 6) . 38. Sed iterum forsitan te moveat, quomodo quinque libros asseram, cum unum Psalterium sit. Sed etiam Evangelium unum est, et quatuor libros esse negare non possumus. Unum autem Evangelium esse, et alibi (Lib. I in Lucam, in prooemio), ni fallor, intimavimus; et si iterum exigitur, facile possumus edocere, cum Salvator dixerit: Amen dico vobis, ubicumque praedicatum fuerit hoc Evangelium (Matth. XXVI, 13) . Et Apostolus: Miror quod sic tam cito transferimini in aliud Evangelium, quod non est aliud; nisi aliqui sunt qui vos pervertunt (Galat. I, 6 et 7). Et alibi: Notum enim facio vobis, fratres, Evangelium (I Cor. XV, 1) . Nec usquam habes aliter de corpore isto", + "candidate_score": 0.659529, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_30_32", + "bdc_text": "Somnium fictum Die \"Warhaffte unnd gegründte meldung\" des Reutlinger Pfarrers Johannes Schradin ; s. Nr. 2527 , Anm. 34 . a te recepi et probatur mihi vehementer .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_815", + "psc_text": "in mari; ut navis propemodum insurgentibus fluctibus operiretur: qua discipuli tempestate turbati, utrum salubris consilii se provisione fulcirent, an vero remedium excederent, cognosceretur. Sed illis quibus Jesus non dormiebat, vigilabat fides: et ideo surgentes excitaverunt Dominum Jesum, dicentes: Domine, salva nos, perimus (Matth. VIII, 25) . 83. Vide si etiam illud discrepat ab Evangelio, quod de Jona legimus (Jonae, I, 5), qui dormiebat in ventre navis, et stertebat: in quo sacrae passionis figura praecessit. Sicut enim Jonas dormiebat in navi, et stertebat securus, quasi non metuens deprehendi; ita Dominus noster Jesus Christus, qui figuram illam sacramento suae mortis implevit, tempore Evangelii in navi dormivit: et sicut ille tribus diebus et tribus noctibus fuit in ventre ceti; ita filius hominis tribus diebus et tribus noctibus fuit in corde terrae, in sui corporis passione. Qui ubi se excitavit a morte, et somnum sui corporis relaxavit, ut pro salute resurgeret universorum, Discipulos visitavit.", + "candidate_score": 0.647048, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_35", + "bdc_text": "Endtchrist sye , Zürich , Christoph Froschauer , 1546 ( am Schluss :", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_960", + "psc_text": "explicare. Finis dicitur Christus, quia ipse est finis Legis; sicut scriptum est: Finis enim Legis Christus ad justitiam omni credenti (Rom. X, 4) . Finis etiam dicitur, quia ipse est principium et finis. Ergo isti psalmi qui titulantur: In finem; aut de Christo sunt, aut ipsius Christi: de Christo, cum ipse annuntiatur: ipsius Christi, cum ipse se nuntiat, venturumque promittit in terras, et futuram nobis revelare dignatur proprii corporis passionem. 2. Ideoque ipsi David inscribuntur in titulo, quasi vero David, ipsi Domino prophetici oris ministeria deputentur, per quem humanae vocis officio vis coelestis increpuit, et divina sententia resultavit. 3. Meritoque pro Idithum, qui fuit propheta, et psalmos cum sex filiis canebat suis, velut quaedam praefatio est; eo quod esset his venia prophetanda, qui in psallendi ministerio constituti, divina oracula humana voce loquerentur. Et quia pro totius mundi abolendo errore suscipienda Dominici corporis passio foret, hujus licet nomine cujus sedulitas probaretur,", + "candidate_score": 0.646784, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_92_94", + "bdc_text": "Alterum in hisce turbis non arbitror descensurum in Moraviam . Supplicationem instituit pro vobis , imo pro nobis quoque et communi caussa ecclesia nostraSiehe dazu Nr. 2478 , Anm. 2 ; Nr. 2547 , Anm. 1. .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_222", + "psc_text": "si salvos faciet Dominus servos suos, salvi erimus per fidem, sic tamen salvi quasi per ignem; et si non exurimur, tamen uremur. Quomodo tamen alii remaneant in igne, alii pertranseant, alio loco nos docet Scriptura divina. Nempe in mare Rubrum demersus populus est Aegyptiorum (Exod. XIV, 22 et seq.), transivit autem populus Hebraeorum; Moyses pertransivit, praecipitatus est Pharao: quoniam graviora eum peccata merserunt. Eo modo praecipitabuntur sacrilegi in lacum ignis ardentis, qui superba in Deum jactavere convicia. Sequamur ergo hic positi columnam ignis, quae nos in hoc corpore positos illuminet, et viam monstret; ut in futurum nobis nebula refrigeret noctis: quo saeva incendia relevare possimus. 27. Vide autem Scriptura quid dicat: Arcum peccatorum Dominus confringat. Arcum autem suum posuit in nube, quo diluvia cessarent, tranquillitas refunderetur. Unde credendum, quia adversarius et malignus arcum extendit suum, ut quietis animis moveat tempestates, excitet flatus. Oremus ergo ut arcum malignitatis dissolvat Dominus Deus", + "candidate_score": 0.641902, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_30", + "bdc_text": "Somnium fictum Die \"Warhaffte unnd gegründte meldung\" des Reutlinger Pfarrers Johannes Schradin ;", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_815", + "psc_text": "in mari; ut navis propemodum insurgentibus fluctibus operiretur: qua discipuli tempestate turbati, utrum salubris consilii se provisione fulcirent, an vero remedium excederent, cognosceretur. Sed illis quibus Jesus non dormiebat, vigilabat fides: et ideo surgentes excitaverunt Dominum Jesum, dicentes: Domine, salva nos, perimus (Matth. VIII, 25) . 83. Vide si etiam illud discrepat ab Evangelio, quod de Jona legimus (Jonae, I, 5), qui dormiebat in ventre navis, et stertebat: in quo sacrae passionis figura praecessit. Sicut enim Jonas dormiebat in navi, et stertebat securus, quasi non metuens deprehendi; ita Dominus noster Jesus Christus, qui figuram illam sacramento suae mortis implevit, tempore Evangelii in navi dormivit: et sicut ille tribus diebus et tribus noctibus fuit in ventre ceti; ita filius hominis tribus diebus et tribus noctibus fuit in corde terrae, in sui corporis passione. Qui ubi se excitavit a morte, et somnum sui corporis relaxavit, ut pro salute resurgeret universorum, Discipulos visitavit.", + "candidate_score": 0.640241, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_29_31", + "bdc_text": "illi non sint redditae . Somnium fictum Die \"Warhaffte unnd gegründte meldung\" des Reutlinger Pfarrers Johannes Schradin ; s. Nr. 2527 , Anm. 34 .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_815", + "psc_text": "in mari; ut navis propemodum insurgentibus fluctibus operiretur: qua discipuli tempestate turbati, utrum salubris consilii se provisione fulcirent, an vero remedium excederent, cognosceretur. Sed illis quibus Jesus non dormiebat, vigilabat fides: et ideo surgentes excitaverunt Dominum Jesum, dicentes: Domine, salva nos, perimus (Matth. VIII, 25) . 83. Vide si etiam illud discrepat ab Evangelio, quod de Jona legimus (Jonae, I, 5), qui dormiebat in ventre navis, et stertebat: in quo sacrae passionis figura praecessit. Sicut enim Jonas dormiebat in navi, et stertebat securus, quasi non metuens deprehendi; ita Dominus noster Jesus Christus, qui figuram illam sacramento suae mortis implevit, tempore Evangelii in navi dormivit: et sicut ille tribus diebus et tribus noctibus fuit in ventre ceti; ita filius hominis tribus diebus et tribus noctibus fuit in corde terrae, in sui corporis passione. Qui ubi se excitavit a morte, et somnum sui corporis relaxavit, ut pro salute resurgeret universorum, Discipulos visitavit.", + "candidate_score": 0.635858, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_67_69", + "bdc_text": "FrechtumDer Ulmer Pfarrer Martin Frecht , der damals vorübergehend in Dillingen und an anderen Orten der Diözese Augsburg tätig war ; s. Nr. 2527 , 104-106 . et Piscatorium Johannes Piscatorius , damals Feldprediger ;", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_934", + "psc_text": "est: Quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 14) . Non ergo quasi frater, sed quasi Dominus habitavit in nobis, cum habitaret in carne. Cum igitur reconciliaverit Deo mundum, utique ipse reconciliatione non eguit. Pro quo enim peccato suo propitiaret Deum, qui nulla peccata cognovit? Denique didrachma poscentibus Judaeis, quod pro peccato dabatur ex Lege, dixit ad Petrum: Simon, reges terrae a quibus accipiunt tributum vel censum, a filiis suis, aut ab alienis? Respondit Petrus: ab alienis. Cui dixit Dominus: Ergo liberi sunt filii. Ut autem non faciamus illis offendiculum . . . . mitte hamum, et eum piscem qui primus ascenderit, tolle; et aperto ore ejus, invenies staterem: illum tollens dabis pro me et pro te (Matth. XVII, 24 et seq.) . Ostendit quod non pro se propitiationem debeat peccatorum; quia servus peccati non erat, sed ab omni erat liber errore Filius Dei. Filius enim", + "candidate_score": 0.632767, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_46", + "bdc_text": "kam ( BZD C368 ) , in dem der Fehler berichtigt wurde .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_344", + "psc_text": "est, quando medicus venit e coelo, qui non exasperaret vulnera, sed sanaret. Bonus medicus, qui docuit quemadmodum in hac terra corporis nostri remedia quaereremus; cum flos nobis herbae salutaris oriretur, qui de peccato damnavit peccatum in carne. Antidotum ergo facta est caro, quae erat venenum ante peccati: quia erat illecebra peccatorum. Audi quemadmodum antidotum caro Dei fit: Verbum factum est caro (Joan. I, 14) ; misit manum in cavernam aspidum, venenum evacuavit, peccatum abstulit; id est, de peccato damnavit peccatum in carne. 5. Et ut hoc possit plenius considerari, ipsum Apostoli capitulum recenseamus. Namque ita scriptum est: Deus mittens Filium suum in similitudinem carnis peccati, de peccato damnavit peccatum in carne; ut justificatio Legis impleretur in nobis, ut 817 non secundum carnem ambulemus, sed secundum spiritum (Rom. VIII, 3 et 4) . Venit ergo Dei Filius in similitudine carnis peccati: non utique in similitudine carnis venit, qui veram carnem suscepit;", + "candidate_score": 0.631223, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_41", + "bdc_text": "Die lateinische Fassung ( Antichristus , id est homiliae quinque , quibus Romanum Pontificem . . .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_639", + "psc_text": "habet: Benedictus dominus Deus Israel a saeculo et usque in saeculum; et dicet omnis populus: Fiat, fiat (Psal. CV, 48) . Quintus liber usque ad finem est; ubi pro hoc verbo Propheta dicit: Omnis spiritus laudet Dominum (Psal. CL, 6) . 38. Sed iterum forsitan te moveat, quomodo quinque libros asseram, cum unum Psalterium sit. Sed etiam Evangelium unum est, et quatuor libros esse negare non possumus. Unum autem Evangelium esse, et alibi (Lib. I in Lucam, in prooemio), ni fallor, intimavimus; et si iterum exigitur, facile possumus edocere, cum Salvator dixerit: Amen dico vobis, ubicumque praedicatum fuerit hoc Evangelium (Matth. XXVI, 13) . Et Apostolus: Miror quod sic tam cito transferimini in aliud Evangelium, quod non est aliud; nisi aliqui sunt qui vos pervertunt (Galat. I, 6 et 7). Et alibi: Notum enim facio vobis, fratres, Evangelium (I Cor. XV, 1) . Nec usquam habes aliter de corpore isto", + "candidate_score": 0.62942, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_28_30", + "bdc_text": "s. Nr. 2560 , 5 . illi non sint redditae . Somnium fictum Die \"Warhaffte unnd gegründte meldung\" des Reutlinger Pfarrers Johannes Schradin ;", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_815", + "psc_text": "in mari; ut navis propemodum insurgentibus fluctibus operiretur: qua discipuli tempestate turbati, utrum salubris consilii se provisione fulcirent, an vero remedium excederent, cognosceretur. Sed illis quibus Jesus non dormiebat, vigilabat fides: et ideo surgentes excitaverunt Dominum Jesum, dicentes: Domine, salva nos, perimus (Matth. VIII, 25) . 83. Vide si etiam illud discrepat ab Evangelio, quod de Jona legimus (Jonae, I, 5), qui dormiebat in ventre navis, et stertebat: in quo sacrae passionis figura praecessit. Sicut enim Jonas dormiebat in navi, et stertebat securus, quasi non metuens deprehendi; ita Dominus noster Jesus Christus, qui figuram illam sacramento suae mortis implevit, tempore Evangelii in navi dormivit: et sicut ille tribus diebus et tribus noctibus fuit in ventre ceti; ita filius hominis tribus diebus et tribus noctibus fuit in corde terrae, in sui corporis passione. Qui ubi se excitavit a morte, et somnum sui corporis relaxavit, ut pro salute resurgeret universorum, Discipulos visitavit.", + "candidate_score": 0.626555, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_104", + "bdc_text": "Hoc certum est , Helvetios eos , quibus in precio est evangelium , vos et caussam vestram ex animo iuvare et fovere .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_575", + "psc_text": "L, 4) . 868 Scire ergo debes quid audias, scire quid loqui debeas, scire etiam quando loqui debeas. 3. Audi ergo dicentem: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem. Beatus quidem qui compatitur pauperi, qui haurit ejus necessitates, scit quid mali inopia afferat indigenti: sed quid sibi vult istud exordium in Domini passione? Verum est quidem quod propter pauperes passus est; sed tamen ipse corripuit Judam dicentem de illo unguento, quod effuderat Maria super pedes Christi: Potuit hoc venumdari trecentis denariis, et dari pauperibus (Marc. XIV, 5) . Idem et caeteri apostoli senserant, sed alio affectu: ille per avaritiam, isti per misericordiam; Judas enim furto prospiciebat, discipuli pauperum alimoniae consulebant. Quibus in commune respondit: Sinite illam, ut in die sepulturae meae servet illud. Pauperes enim semper habetis vobiscum, me autem non semper (Joan. XII, 7 et 8) . 4. Ergo alius intelligendus est hic beatus, qui intelligit super pauperem. Hic", + "candidate_score": 0.626516, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_104", + "bdc_text": "Hoc certum est , Helvetios eos , quibus in precio est evangelium , vos et caussam vestram ex animo iuvare et fovere .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_255", + "psc_text": "luxuriae, et magis luxuriantem. Denique Ecclesia solvit quod accepit, Synagoga non solvit. Cognosce Ecclesiam solvere: Tui, inquit, erant, et mihi eos dedisti, et verbum tuum servaverunt (Joan. XVII, 6) . Et alibi: Ipse enim Pater diligit vos, quia vos me diligitis (Joan. XVI, 27) . Reddidit ergo Ecclesia quam accepit a Domino pecuniam charitatis, sed Synagoga non reddidit. Ideoque de Judaeis dicitur: Si non venissem, et locutus non fuissem his, peccatum non haberent: nunc autem excusationem non habent de peccato suo (Joan. XV, 24) ; quia audierunt utique, et non crediderunt. Probatum est ergo quia mutuati sunt peccatores, et non solverunt. Peccator igitur eget semper: justus autem abundat et tribuit, cujus dives est conscientia. Ideoque Judaei in suis divitiis eguerunt: Divites eguerunt et esurierunt (Psal. XXXIII, 11) ; Christiani autem in divitiis simplicitatis suae non defecerunt. 45. (Vers. 22.) Bonus ergo justus; et ideo addit Scriptura: Quoniam benedicentes eum, possidebunt", + "candidate_score": 0.624858, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_109_111", + "bdc_text": "septembris , Tiguri , 1546 . Bullingerus tuusDarunter Serins Empfangsvermerk : Redduntur 17 .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_981", + "psc_text": "est enim confessio post delictum. Impudenter igitur refellebant commune sacrilegium confitentem dicentes: Quid ad nos? Tu videris (Ibid., 4) . Quid enim dicebat proditor, nisi hoc: Peccavi quod tradiderim sanguinem justum (Ibid.) ? Quod erat crimen tradentis, quomodo suscipientis non poterat esse peccatum; cum scelus sceleri sit adjunctum, ut quem scelerate emerunt, sceleratius trucidarent? 14. Cucurri, inquit, in siti. Verum est quidem quod Dominus noster Jesus sitivit. Beata Domini sitis; quia sitivit pro nobis, et maxime in passione. Denique dixit: Sitio (Joan. XIX, 28) . Tunc itaque sitiebat, quando de latere suo restinctura sitim omnium vivae aquae fluenta fundebat. Denique scriptum est: Flumina de ventre ejus fluent aquae vivae (Joan., VII, 38) . Sed in Graeco medie positum est; quia ἔδραμον et singularem et pluralem numerum significat. Ergo etiam cucurri; et cucurrerunt, juxta Graecum possumus intelligere. Diximus autem quid exprimat, cucurri, hoc est, festinavi sitim omnium suscipere, ut universos perpetui", + "candidate_score": 0.621587, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_86_88", + "bdc_text": "Duo illi cives nostriMeinrat Oggenfuß und Hans Hug ; s. Nr. 2526 , Anm. 2 . Serin hatte nach diesen gefragt ;", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_759", + "psc_text": "intelligerent, intelligerent sapientes; ut intelligebant Apostoli, et in quo movebantur, interrogabant Dominum: Judaei autem nec intelligebant, nec iterum discere non intellecta cupiebant. 56. Quid sit parabola, accipe. Abraham igitur duos filios habuit: unum de ancilla, et unum de libera (Galat. IV, 22) . Non intelligebat hoc Judaeus nisi secundum litteram. Nesciebat quis de filiis duobus acciperet haereditatem patris; quia ad carnalla propendebat. Egebat parabola solutione. Venit gentium Doctor, et fides nationum, et intellexit quod duae illae mulieres duo sint Testamenta: unum a monte Sina, quod in servitutem generavit populum Judaeorum, quod est Agar (Ibid., 24). Et ideo Sina, quod per interpretationem mensuram ejus significat: mensura autem Legis est, superabundans autem gratia est. Sina quoque merces dicitur, et convenit populo Judaeorum, qui justificari se mercede operum, quam fidei gratia maluerunt. Ergo quae sub Lege erat Hierusalem, cum filiis suis serviebat: quae autem sursum est Hierusalem, libera est. Et ideo Sara, quae", + "candidate_score": 0.618642, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 17, + "cf_id": "cf012", + "work_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1", + "max_score": 0.680942, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_72_74", + "bdc_text": "Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter . Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide . Posteriores datae erant 25 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_420", + "psc_text": "26 gerens (g et r in ras.) R aeterna Y. confessioiiis autem causam addidit dicens: quia fecisti; aoetoremauctorem scilicet llniuersitatisuniuersitatis huius dominum esse confessus, nulli alii docens confitendum, quam qui fecit oliuam fructiferfcmfructiferam spei misericordia in saeculum sseeulisaeculi. § 24 Et quis hic sit, qui fecit ista, demonstrat dicens: et exapectaboexspectabo nomen tuum, quoniam bonum est in conspectu sanctorum tuorum. exspectabit ergo dei nomen, cui confitetur, per quem facta sunt omnia: unus enim deuddeus pater, ex quo omnia, et nos in ipso: et unus dominus noster Iesus ObristusChristus, per quem omnia, et nos per ipsum. huius ergo nomen exspectat, Iesum - scilicet Ilidereuidere, id est saluatorem suum nosse, angelo dicente: et cognominabis nomen eius Iesum; ipse enim saluum faciet populum suum a peccatis eorum. Christum conspieereconspicere, ut per professionem generosae . familiae sit christianus, exspectat. bonum autem hoc nomen est, quod archangeli atque angeli adorant, quod daemones tremunt et ferre", + "candidate_score": 0.680942, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_73_75", + "bdc_text": "Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide . Posteriores datae erant 25 . augustiBrief Nr. 2550. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_420", + "psc_text": "26 gerens (g et r in ras.) R aeterna Y. confessioiiis autem causam addidit dicens: quia fecisti; aoetoremauctorem scilicet llniuersitatisuniuersitatis huius dominum esse confessus, nulli alii docens confitendum, quam qui fecit oliuam fructiferfcmfructiferam spei misericordia in saeculum sseeulisaeculi. § 24 Et quis hic sit, qui fecit ista, demonstrat dicens: et exapectaboexspectabo nomen tuum, quoniam bonum est in conspectu sanctorum tuorum. exspectabit ergo dei nomen, cui confitetur, per quem facta sunt omnia: unus enim deuddeus pater, ex quo omnia, et nos in ipso: et unus dominus noster Iesus ObristusChristus, per quem omnia, et nos per ipsum. huius ergo nomen exspectat, Iesum - scilicet Ilidereuidere, id est saluatorem suum nosse, angelo dicente: et cognominabis nomen eius Iesum; ipse enim saluum faciet populum suum a peccatis eorum. Christum conspieereconspicere, ut per professionem generosae . familiae sit christianus, exspectat. bonum autem hoc nomen est, quod archangeli atque angeli adorant, quod daemones tremunt et ferre", + "candidate_score": 0.677984, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_104_106", + "bdc_text": "Hoc certum est , Helvetios eos , quibus in precio est evangelium , vos et caussam vestram ex animo iuvare et fovere . Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat . Nisi hic vigilarit et custodierit civitatem , frustra vigilat , qui custodit eamPs 127 ( Vulg. 126 ) , 1. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1953", + "psc_text": "pactum et auditae nuncupationis et professae obseruationis amisit. alllquiaeloquia enim dei non custodierunt, qusequae se facturos auditurosque responderunt. nec noua prophetae huius super praeuaricationenipraeuaricationem populi tabes est; quippe cum et dominum ipsum ad impietatem Hierusalem inlacrimasse noscamus, et ex doctrina eadem super inpsenitentesinpaenitentes apostolus fleat et insuper ipse. si quis scandalizetur. uratur. § 9 Sed qui dolet super non seruantes pactum atque tabescit. mandatorum in se dei non refugit examen. dicit enim: uide. quoniam mandata tua dilexi, domine: in tua misericordia uiuifica m e. parum prophetae est, per metum explere mandata, sed ea magis diligit, quia extra necessitatem timoris sit dilectionis operatio. et quamquam amor legis potior quam metus sit, non tamen ita sui fidens est, ut non magis uiuificari se per dei misericordiam deprecetur. non nunc se ille uiuere putat, sed uitam exempto hoc mortali corpore e: absorto in gloriam inmortalitatis exspectat. 6 Exod. XXIV, 3. 18 cf. II", + "candidate_score": 0.673042, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_104_106", + "bdc_text": "Hoc certum est , Helvetios eos , quibus in precio est evangelium , vos et caussam vestram ex animo iuvare et fovere . Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat . Nisi hic vigilarit et custodierit civitatem , frustra vigilat , qui custodit eamPs 127 ( Vulg. 126 ) , 1. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_292", + "psc_text": "tuum, domine, secundum uerbum tuum in pace: quia uiderunt oculi mei salutare tuum, quod praeparasti in conspectu uniuersorum populorum, lumen in reuelationem gentium. ergo hoc salutare gentiuragentium adnuntiatur, non earnalicarnali Israhel, qui in monte dominum maiestatis expectauit, uidit, audiuit, qui in prophetis lapidauit, cecidit, secuit et occidit; sed sermo iste omnis ad gentes est, et gentium salutaris est. § 6 Ita ait: dum auertit dominus captiuitatem plebis suae. captiuitas proprie gentium est, qui in corde suo diierantdixerant: non est deus; qui trepidauerant, ubi non erat timor, qui spem inopis confuderant et inluserant, quia dominus spes eius est, qui in generatione iusta dominum habitaturum negauerant capti religionibus daemonum, superstitionibus temporum. officiis creaturae. haec captiuitas apellitur, hoc seruitium adimitur. sed Israhel erit ille, qui credit, Israhel erit ille, qui deum oculis cordis aspiciet: quia Israhel deum uidens est, qui post captiuitatem auersam hoc dei salutare cognoscit. lsetaturlaetatur Iacob, laetatur et Israhel captiuitate", + "candidate_score": 0.670591, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_104_106", + "bdc_text": "Hoc certum est , Helvetios eos , quibus in precio est evangelium , vos et caussam vestram ex animo iuvare et fovere . Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat . Nisi hic vigilarit et custodierit civitatem , frustra vigilat , qui custodit eamPs 127 ( Vulg. 126 ) , 1. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_291", + "psc_text": "i rs itationem corr. tn. 2 V (in rtu. fuit tibis) 10 Eseias V et om. R reuelabit r braccium V 13 post ab omnibus 2 lin. eras. V 14 in psalmus V 15 feoit dominus r 17 reuelabit ex reuelauit m. 2 V 18 et — salutare eius om. Vr 21 dfis ñ V dominus noster r in euuangeliis V in aeuangeliis r 29 cooupierunt V conoupiuerunt r cupierunt R 28 audistis V Symon corr. m. 2 V Symeon r 94 ezpectauit (om. et) Rb 26 et cunarum Rb cf. Acad. p. 93 fidem ex fide m. 2 V. tuum, domine, secundum uerbum tuum in pace: quia uiderunt oculi mei salutare tuum, quod praeparasti in conspectu uniuersorum populorum, lumen in reuelationem gentium. ergo hoc salutare gentiuragentium adnuntiatur, non earnalicarnali Israhel, qui in monte dominum maiestatis expectauit, uidit, audiuit, qui in prophetis lapidauit, cecidit, secuit et occidit; sed sermo iste", + "candidate_score": 0.67046, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_72_74", + "bdc_text": "Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter . Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide . Posteriores datae erant 25 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_479", + "psc_text": "et om. V 24 haec enim P 25 non alia caelestium V. dominatuum uel potestatum uel thronum neluirtutum uirtus auertit, sed ille, qui accepto libro in synagoga cum ista legisset: spiritus domini super me, propter quod unxit me praedicare captiuis remissionem et caecis uisionem, dimittere confractos in remissionem, praedicare annum domini acceptum, fidem et auctorem consnmmatseconsummatae significans prophetiseprophetiae ait: quia hodie inpleta est prophetia hsechaec in auribus uestris. haec igitur populi dei auersa captiuitas est, cum oculi intellegentiseintellegentiae panduntur, cum praefracta peccatis corda in requiem relaxantur, cum annus domini acceptabiiisacceptabilis nuntiatur, quo psenitentisepaenitentiae nostronostrae deo est accepta confessio, cum nihil praeteritorum reputatur ad crimen, eumcum noua omnia sunt, nonanoua libertas est, noninoui filii, et aeterna lsetitialaetitia est. § 21 Exultabit Iacob et laetabitur Israhel: idem namque ipse patriarcha utrumque nomen sortitus ex merito est. nam, quia manu calcem fratris continuisset in partu, Iacob nuncupatus est, subplantaturus deinceps et emendo primogenita", + "candidate_score": 0.667935, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_79_81", + "bdc_text": "Typis excusa vulgata sunt 26 . Richtig : am Abend des 28 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1696", + "psc_text": "28 Gal. II, 20. 1 forsitam V forte RC in humiliatione (p ex corr.) mea RCp o beatiotodine V 2 iam om. Cpb 4 stetit et reliqua omiasis et in cathedra — nocte Cp 6 ac nocte RE 7 quisque V quisq; Cp in dei lege VCp 8 qua C quia pb 11 iustificationes tuas R 18 quo R scit et in ex scit in m. 2 V 14 euangeli = a (eras. c) R euuangelio (euuangeliis in diuogrophia) V pedagogam VR 15 quod quia quae C 16 uiuet = = et R 19 operis F1 iustificationenr V tamen ex si tamen m. 2 V 28 sequitur Cp rpfatus p 95 exquieibi V 26 audebat C 27 mihi uere C. et qui huius fidei erunt similes, non inpudenter, quod dei sint, confitebuntur. uox ista est animae deo semper intentae; opus istud est misericordise indefessse. continentise inmobilis, ieiunii usitAtiusitati, largitionis inpsenitentis.", + "candidate_score": 0.66034, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_39", + "bdc_text": "Das Büchlein ist \"Allen christglöubigen und evangelischer warheit liebhabenden menschen\" gewidmet und trägt das Datum des 8 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1307", + "psc_text": "21 litteram secundum Hebraeos p 23 optinerent R 24 et credSdi V credendiq; p 25 contineantur a. continentur, qui maxime secundum plenam et religiosam eiusdem numeri uirtutem primus omnium conuenientium in se undique partium aequalitate perfectus est. primum etenim per duas in se partes ex partibus coaequalis, tum deinde per quattuor sequeaeque partes conuenit: ut uirtutes psalmorum, qui in hoc numero uel singulari uel multiplicato conlocati sunt, docent numeri huius esse sanctam et religiosam plenitudinem. hic autem numerus etiam in lege sanctus est. iussum enim est, ut, qui natus esset, in octauo signum circumcisionis acciperet. haec etiam in circumcisione domini ratio seruata est; et in hoc dierum numero, cum ipse circumcisione non egeret, oblatus in templo est, ut in corpore eius humanae carnis recideretur infirmitas. hic etiam numerus omnia genera pecudum, ut digna sacrificiis habeantur, emundat; octaua enim die iubentur offerri. et in hoc numero diluuii diebus origo rursum humanae", + "candidate_score": 0.658672, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_78_80", + "bdc_text": "Haec aestate absolvi 9 libros commentariorum in evangelium secundum LucamSiehe zu diesem Druck Nr. 2545 , Anm. 2. . Typis excusa vulgata sunt 26 . Richtig :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_34", + "psc_text": "lin. seq. ubi hi quoque cod. pro octauo praebent) et hos V 13 perfecit Vr perficit E 15 repperitur Vr 16 et octogensimus tertius V et centesimus tertius r 19 quae nostris Vr quae a nostris E 20 in centesimo adque octauo decimo V in centosimo atque decimo octauo r E 25 ocdoades XXII V ogdoadis XXII r 28 uiginti duas et r hebrei ex hebreis m. 2 V. § 15 Et ea causa est, ut in uiginti duos libros lex Testamenti Veteris deputetur, ut cum litterarum numero conuenirent. qui ita secundum traditiones ueterum deputantur, ut Moysei sint libri quinque, Iesu Naue sextus, Iudicum et Ruth septimus, primus et secundus Regnorum octauus, tertius et quartus in nonamnonum, Paralipomenon duo in decimum sint, sermones dierum Esdrae in undecimum, liber Psalmorum duodecimus sit, Salomonis ProaerbiaProuerbia, Ecclesiastes, Canticum canticorum in tertium decimum et quartum decimum et quintum decimum, duodecim autem minores Prophetae in", + "candidate_score": 0.655437, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_95_97", + "bdc_text": "Plus enim spei et praesidii est in precibus quam in armisVgl. Jes 30 , 15 ; 31 , 1. . AnglusDer Übermittler von Serins letztem Brief ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1701", + "psc_text": "iam in psalmi exordio tractauimus. per haec enim praesentia legis testimonia testimoniorum aeternorum cognitio praestatur. denique id ipsum consequens sermo demonstrat. § 14 Sequiturenim: omni consummationi uidi finem. frequenter admonuimus, non posse satisfactionem intetlegentiaBintellegentiae ex latinitatis translatione praestari. alia enim uis dicti huius est ex graeco enuntiati; ita enim est: xaarjq cvvrsXslaq Elôa jttgaq. id, quod cum Graecis jitQag nuncupatur, ultra finem est rerum statutarum neque aliquo, ut desinat, continetur, sed omnem limitem sub indefinita significatione transcendit. quod autem nobiscum scribitur in fiDem, fine eo, qui significatur, existimatur id, unde agitur, contineri. sed propheta, qui non corporalia neque terrena testimonia legis intellegit, secundum graecam significantiam ultra omnem consummationem contuetur. scit consummationem esse temporum legis, cum post plenitudinem temporum deus in corpore contuendus sit: sed ultra hanc consummationem uidet; uidet etenim euangelicseeuangelicae spei tempus. sed et huius quidem consummatio non ignorata ei est; ultra id enim intellegentiseintellegentiae susesuae oculos extendit. namque", + "candidate_score": 0.655437, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_37", + "bdc_text": "s. dazu HBBW XV 271f , Anm. 28 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1144", + "psc_text": "28. 1 benedicant VP et primogenitum add. m. 2 V primogenitum in r/U. a m. 2 P 2 dum ñ (n add. m. 2) V 3 amen om. V Explicit psalmns LXVII incipit psalmus LXVIII feliciter V Explicit psalmus LXVII incipit LXVIII R Finit psal LXVII inep psSl LXVIII P 5 quae i. I. V sed cf. infr. lin. 9 inmutabuntur R ipsi om. R psalmus om. V 11 quinquagensimo V 12 quadragensimo V superscribtione V 18 delicto R praenotat P 14 sed ipsi Tx in fine V RP 17 in illos V in illum E doceatur V 18 aeuangelicae V fidelis VP 19 qui autem ex V obseruatione ex obseruationem corr. m. 2 V 20 demutatio P m renascentis VP 21 Rorent P 22 abigitur corr. m. 1 V psalmus ex pulnii corr. m. 2 V 24 in putatione cantici P consummationem ex conaummationis m. 2 V consummatione P", + "candidate_score": 0.654233, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_95_97", + "bdc_text": "Plus enim spei et praesidii est in precibus quam in armisVgl. Jes 30 , 15 ; 31 , 1. . AnglusDer Übermittler von Serins letztem Brief ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_590", + "psc_text": "1 Multa psalmi superscriptio conprehendit, quae praeter rerum gestarum notionem alterius intellegentiseintellegentiae ihtimant sensum, cum pro populo, qui a sanctis longe est, psalmus est, cum tituli inscriptio praefertur, cum postremo exordium ipsum in finem praescribitur. si enim eam solam querellam praesens sermo concineret, quod, cum fugeret, ab allopbylis in Geth Dauid teneretur, totum se circa id tantum hic increpitaB iniquitatis motus exsereret. at uero cum haec ante rei gestae significationem ad inbuendum legentis sensum dirigendumque prs'lata sint, sine dubio intellegimus per rerum gestarum, quae in Dauid gerebantur, effectus inprimi nobis secundum spiritum prophetiae earum rerum, quae sub his praescriptionibus significatae sunt, notionem: ut, quod Dauid passus est, praefiguratio fuerit passionum domini nostri Iesu Christi: ut. quod tituli inscriptio est, eius, qui moriendo uicerit, significata uideatur reternitasaeternitas, quia tituli inscriptio, quam στηλογοαϕίαv sermo graecitatis enuntiat, his maxime, qui probabilem uitam degentes etiam pro salute patriae mori bello non timuerint, ad aeternitatis", + "candidate_score": 0.653996, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_95_97", + "bdc_text": "Plus enim spei et praesidii est in precibus quam in armisVgl. Jes 30 , 15 ; 31 , 1. . AnglusDer Übermittler von Serins letztem Brief ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_821", + "psc_text": "PSALMUS LXIII. In finem psalmus Dauid. Exaudideus, orationem meam, dum deprecor ad te: a timore inimici eripe animam meam et reliqua. § 1 Psalmi superscriptio historiam non continet. simplex est et prophetali spiritu editus: tantum per id, quod in finem 3 Esai. LXV, 16. 10 Phil. II, 10 sq. 1 hm VP Christum Iesum E 8 esaiam (a in ras) R eseiam V isaiam T in eum Bened. in adn., in deum R in do VPT om. E iurauit PE iurauerit T in dm uerum VRPT 4 enim supr. a scr. P os R qui R 7 coexcitauerit ex coexcitauerunt m. 2 Y et conlocauerit add. m 2 V m. 1 R 8= = cum R et cum VPTE b magestate R 9 p aec corr. m. 1 R obstruetur ex obstruotur m. 1 R obstruuntur V hos R om. V loq.tium V 10 Iesu Christi Rb 11 genu ex", + "candidate_score": 0.650699, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_117_119", + "bdc_text": "et 4 . descriptam . . Darunter von Serins Hand : Resignatas [= mit geoffnetem Siegel] accepi.", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1859", + "psc_text": "manus hominis scientis litteras et dicetur ei: lege hoc, et respondet: non possum legere, signatum est enim. § 4 Sed declaratio uerborum mysticorum per euangelia praestatur, ubi legis occulta et abscondita prophetica mandata domino in corpore manente panduntur. ex quibus primum fides discitur. ubi enim ea, quae a prophetis dicta sunt, per eum rebus et operibus explentur. cum uirgo parit, cum deus uerbum est et uerbum caro fit et habitat in nobis, cum muti loquuntur, cum surdi audiunt, cum claudi incedunt, cum leprosi emundantur, cum caeci uident, cum djemoniacidaemoniaci curantur, cum mortui resurgunt, declaratio haec uerborum dei nostram ac natonenaturae obscuritatem fidei luce clarificat. tunc enim intellegimus resurrectionis gloriam, iudicii potestatem, aeternitatis honorem. et intellegimus hsechaec paruuli, uel ad innocentiam renati uel per ignorationem inperiti. hsechaec declaratio uerborum dei et intellegentia paruulis praestita cuius temporis aetatisque res esset, dominus ipse in euangeliis demonstrat dicens: confiteor tibi, domine caeli et terrae,", + "candidate_score": 0.648373, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_66", + "bdc_text": "s. HBBW III 77 , Anm. 8. , quem aeducavi .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_59", + "psc_text": "sunt re 9 est eorum E 10 diuisa V 11 persona V 12 octogensimo et octauo V LXXX. VIII. (VIII in ras.) R octogesimo octauo E 14 sancto meo E inuocauit R 16 super reges RE 18 ut in XVII. R i septimo decimo V ut in decimo septimo psalmo E 20 sibi uestimenta mea E 21 hunc primum 1' uel ex persona patria st/p. lin. add. m. 1 r 22 fili V 28 post docet YE 1 dd.: cum in eo ait et add. m. 2 V 25 propria ei et a 26 inuocauit R 27 inter susceptor et salutis spatium uacuum 7-8 litter. R. 2* et in eo, in quo filius loqui docetur, ipse se ex his, qusequae eommemoratcommemorat, dictorum suorum profitetur auctorem. dicens: populus, quem non cognoui, seruiuit mihi. dum enim et pater dicit: ipse inuocabit me et filius ait: populus seruiuit mihi, ipsos se esse, qui", + "candidate_score": 0.646644, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_65_67", + "bdc_text": "descriptum a symmistaRudolf Gwalther. , imo filio meoBullinger hatte den jungen Gwalther bei sich aufgenommen ; s. HBBW III 77 , Anm. 8. , quem aeducavi . FrechtumDer Ulmer Pfarrer Martin Frecht , der damals vorübergehend in Dillingen und an anderen Orten der Diözese Augsburg tätig war ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2731", + "psc_text": "in euangeliis GPT in euangelio R 7 donaret Re donasset PTb 9 expleuit ex explebit P peccati RT et peccati P 16 uox de caelo dicens ad eum G uox dicens ad eum R uox de caelo dicens PT 20 probauit ex probabit P 24 dedidit R1 dedit Rł PТ E 26 temptationum ex temptationem corr. m. 1 R temptionum P agnoscentes P 27 tunc R tu PT reliquid RP1 28 ministrabant PTE ministrant R 29 ministrant RTE ministrabant P per prohatione ex per prohationem (sic) R. cognoscitur, per cognitionem dignus est ministerio angelorum. in ceteris autem quotiens probatus est. totiens et cognitus est. Petrus passionem eius detestatus est, crucis in eo scandalum prsBpro amore et confessse iam a se diuinitatis cognitione non sustinens; sed quia eum ob infidelitatem crucis satanam nuncupasset, non multo post, cum in monte gloriae suae habitohabitu constitisset, tali a patre uoce cognoscitur: hic est filinsfilias", + "candidate_score": 0.644608, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_117_119", + "bdc_text": "et 4 . descriptam . . Darunter von Serins Hand : Resignatas [= mit geoffnetem Siegel] accepi.", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2876", + "psc_text": "R stacten R 23 onix R et igni E quae E 25 incensu R offeratur E 28 depraecatur R. sacrificium uespertinum. plurimis locis tractauimus. in alleuatione manuum excelsi operis officium monstrari, ut, cum Moyses eleuatis manibus stare praeceptus est, populo in alteuatione et demissione manuum suarum uel uictore uel uicto. apostolus quoque orantes iubet eleuare manus puras. et cum ait: sine ira et cogitatione, non habitum orandi constituit, sed praescriptum diuinsediuinae operationis adiecit. denique dominus per Esaiam prophetam orationes impiorum inprobans ita locutus est: si extendatis roanas, auertam oculos meos a uobis, non utique si eleuetis, sed si extendatis; quia habitus orandi in manibus extendendis est, perfecti autem operis efficientia est in eleuandis. § 4 Manuum ergo eleaatioeleuatio sacrificium uespertinum est. non enim sanguine et holocaustis nos, in quos consnmmatioconsummatio saeculorum deuenit, sacrificamus deo. sed quod sacrificium uespertinum placitum sit, audiamus dominum in euangeliis dicentem: ueniteueni, benedicti patris mei, possidete", + "candidate_score": 0.643504, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_65_67", + "bdc_text": "descriptum a symmistaRudolf Gwalther. , imo filio meoBullinger hatte den jungen Gwalther bei sich aufgenommen ; s. HBBW III 77 , Anm. 8. , quem aeducavi . FrechtumDer Ulmer Pfarrer Martin Frecht , der damals vorübergehend in Dillingen und an anderen Orten der Diözese Augsburg tätig war ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_127", + "psc_text": "R ‹ euuangelizam' R euuangelizamur V ea V. promissio: hanc deus expleuit filiis nostris. suscitans dominum nostrum Iesum, sicut et in psalmo scriptum est primo: filius meus es tu, ego hodie genui te; cum suscitauit eum a mortuis amplius non regressurum in interitum. ob hanc ergo apostolicam auctoritatem errore scribentium fieri creditur, ut in ordine secundus psalmus iste numeretur, cum primus esse ipso doctore gentium testante noscatur. cognoscenda itaque ea ratio est, cur et a nobis secundus esse intellegendus sit, et ab apostolo esse primus ostensus sit. § 2 Mediis namque legis temporibus, priusquam unigenihtsunigenitus dei filius, ante saecula manens deus uerbum, homo nascitur. poscente rege PtolomaMPtolomaeo) septuaginta seniores libros VeteriVeteris* Testamenti ex hebra'is litteris in graecas transtulerunt. erat autem iam a Moyse antea institutum, in synagoga omni septuaginta esse doctores. nam idem Moyses, quamuis uerba Testamenti in litteras condidisset, tamen separatim quaedam ex occultis legis secretiora mysteria septuaginta senioribus,", + "candidate_score": 0.643242, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_117_119", + "bdc_text": "et 4 . descriptam . . Darunter von Serins Hand : Resignatas [= mit geoffnetem Siegel] accepi.", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_11", + "psc_text": "domini nostri IesuChristi et corporationis et passionis et regni, et resurrectionis nostrae gloriam uirtutemque referatur. sunt autem omnes prophetise'ad mundialem sensum et prudentiam saeculi clausae atque obsignataobsignatae?, secundum illud Esaiae: et erunt uobis uerba omnia haec tanquam eloquia libri huius signati. quod si qui dederint homini scienti litteras dicentes: lege ista, et dicet: non possum legere, signatum est enim. et si dabitur liber hic in manus hominis nescientis litteras, et dicetur ei: lege hunc. et respondebit: nescio litteras. imperitia legendi et intellegendi librum prophetise sub persona utriusque hominis monstrata est, cum intellegentia docti ad legendum, signaculum clausi mysterii non adeuntis, illius indocti ignorationi per communem utrique intellegendi inopiam comparatur. sunt enim uniuersa allegoricis et typicis contexta uirtutibus: per qusequas omnia unigeniti dei filii in corpore et gignendi et patiendi et moriendi et resurgendi et in aeternum cum conglorificatis sibi, qui in eum crediderint, regnandi et ceteros iudicandi sacramenta panduntur. et", + "candidate_score": 0.639471, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_79_81", + "bdc_text": "Typis excusa vulgata sunt 26 . Richtig : am Abend des 28 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_51", + "psc_text": "dies, aut aliud aliquid conplexsB sunt, uel ex interpretatione nominum, veluel ex comparatione gestorum, uel ex consimilium specie, ex quibus rebus psalmus consistat, ostendunt: ut, sicubi est pro die sabbati, 1 consequantur V his ex is m. 1 V igitur V ergo rE operantium V r cf. de hoc errore et sim. Acad. p. 31. studiis insistentium psalmi illius r 4 tractatur ex tractur m. 2 V 5 praestat r 8 diuersitatibus Vr diuersitati E per corporei organi V per organi corporei rE 9 in commemorationem r 10 hSt in ser 11 preeunti V praeeunte E 12 scientiae h. l. om. Vre, sed cf. uersum sequentem cum om. r 13 opera Vr opus E 15 quaeri r quaerere ex quaere m. 2 V quaerere E 16 generi ex genere m. 2 V profetae V 18 sine scribtione V habentur b 19 primus et secundus Vr primus uel secundus E 20", + "candidate_score": 0.637913, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_37", + "bdc_text": "s. dazu HBBW XV 271f , Anm. 28 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2414", + "psc_text": "26 Hieremiaita: in illa die, dicit dominus, contribulabo 25 Hierem. XXX, 8 sq. 1 per spem VRPT quia per spem E apem futuri saeculi VR futuri saeculi spem IVV 2 consequentes RPT conaequentis V consequemnr E U ihm xjio V Explicit psalmus CXXX incipit psalmus CXXI (lie) V Finit psalmus CXXX incipit CXXXI R Explioit tract psalmi CXXX incipit tract psalmi CXXXI P Expl. de CXXX incip. de CXXXI T 9 hamilitatis orationis R humilitatis operationis PTE om. V in Bublimae R in sublimen V 10 praecipuae R fili dei (sic) docet V 18 nri in rcu. R 14 reddit P 16 sciStiam periti V 17 habentesoboedientes om. PT uenerantes — oboedientes om. V 19 cStraotare V aud ent P 20 lintea T substnunt (bs in rcu.) P eos om. VPT 21 t pfecit T 28 onos ex onus R autem cStemnat V1 24 excesserat ex excesserit T 25 hieremia", + "candidate_score": 0.637276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_66", + "bdc_text": "s. HBBW III 77 , Anm. 8. , quem aeducavi .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1812", + "psc_text": "deinceps frequenter meminimus per hsechaec singularum litterarum quaedamquasdam quasi elementa discendi doctrina nos pietatis, continentise, intellegentiseintellegentiae, fidei et timoris institui, et ut rudem infantiam ad loquendi scientiam, quam et agendi doctrina consequitur, ipsis humanae uocis initiis erudiri: quod ex praesentibus sextae et decimae litterae octo uersibus intellegi licet. propheta enim ex persona sua uniuersos docet, quid uelle, quid agere, quid profiteri unumquemque pro conscientia infirmitatis ac naturae suae utile sit, quid etiam metui, quid caueri, quid emundari oporteat. beatus idem prophetspropheta, qui per misericordiam dei ipse sibi et uniuersis doctor et prospector et emundator et iudex est! certe dignitati eius 1 AOHAUCON et KAO#A(JCO# r KAOHA UCONET KASHAUCON R id Px in m. 2 Y xua?jio>aov id om. Cp 4 consae- 1 pelimur V 5 in sua uoluntate E 8 timet se non Cpb 9 ueterae R ueterem ex uetere m. 2 V 10 exuto ut intellegens V Explicit littera", + "candidate_score": 0.636859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_41_43", + "bdc_text": "Die lateinische Fassung ( Antichristus , id est homiliae quinque , quibus Romanum Pontificem . . . Antichristum esse probatur ) wurde den Pfarrern der Landschaft Zürich gewidmet und ist auf den 12 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_36", + "psc_text": "maxime tribus linguis sacramentum uoluntatis dei et beati regni expectatio praedicatur: ex quo illud Pilati fuit, ut his tribus linguis regem Iudaeoram dominum Iesum Christum esse praescriberet. nam quamuis multaemulta barbarae gentes dei cognitionem secundum apostolorum praedicationem et nlanentiummanentium hodie illic ecclesiarum fidem adeptae sint, tamen specialiter euangelica doctrina in Romano imperio, sub quo Hebraei et Graeci continentur, consistit. § 16 Consequens autem est, secundum octonarium hunc nigintiuiginti et duarum ogdoadum numerum eum, qui subiectus est in quindecim canticis graduum, psalmorum numerum 2 deputetur ex deputemtur m. 2 V 3 moysei V (cj. Neue Forment. J, 333) moysi (mosi R) rE 6 octauus Vr in octauum E 7 hesdrae V duodecimus sit Vr in duodecimum E solomonis r 8 aecclesiastea V ecclesiasten r 9 quartum decimum ex quartum decim V duodecim ex duodecimum V 10 minores scripiri Bened. adnotalione usus, ones V omnes rt, om. E (cf. Stud. 1886, 332)", + "candidate_score": 0.636692, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_79_81", + "bdc_text": "Typis excusa vulgata sunt 26 . Richtig : am Abend des 28 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2414", + "psc_text": "26 Hieremiaita: in illa die, dicit dominus, contribulabo 25 Hierem. XXX, 8 sq. 1 per spem VRPT quia per spem E apem futuri saeculi VR futuri saeculi spem IVV 2 consequentes RPT conaequentis V consequemnr E U ihm xjio V Explicit psalmus CXXX incipit psalmus CXXI (lie) V Finit psalmus CXXX incipit CXXXI R Explioit tract psalmi CXXX incipit tract psalmi CXXXI P Expl. de CXXX incip. de CXXXI T 9 hamilitatis orationis R humilitatis operationis PTE om. V in Bublimae R in sublimen V 10 praecipuae R fili dei (sic) docet V 18 nri in rcu. R 14 reddit P 16 sciStiam periti V 17 habentesoboedientes om. PT uenerantes — oboedientes om. V 19 cStraotare V aud ent P 20 lintea T substnunt (bs in rcu.) P eos om. VPT 21 t pfecit T 28 onos ex onus R autem cStemnat V1 24 excesserat ex excesserit T 25 hieremia", + "candidate_score": 0.636405, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_41_43", + "bdc_text": "Die lateinische Fassung ( Antichristus , id est homiliae quinque , quibus Romanum Pontificem . . . Antichristum esse probatur ) wurde den Pfarrern der Landschaft Zürich gewidmet und ist auf den 12 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3", + "psc_text": "eius scripsi (cf. Paucker suppl. lex. lat. p. 240 et Arch. II., 604) episcopon eius R episcopatum eius DE.* conpetentios r accipiet R aocipiat rDE alius (post alius spatium 3-4 litt. in fine lin.) R aliter r alter DE. I* neque secundum quosdam HebrseosHebraeos quinque libri, neque secundum aliorum simplicitatem psalmi Dauid dicendi sunt, sed secundum apostolicam auctoritatem liber psalmorum esse noscendus est. § 2 Sunt autem plures eorundem psalmorum scriptores. nam aliquibus Dauid auctor praescribitur, in aliquibus Salomon, in aliquibus Asaph, in aliquibus Idith um, in aliquibus filiorum Chore, in aliquo Moyses. et quidem absurdum est psalmos Daoid nominare, cum ibi auctores eorum ipsis inscriptionum titulis commendentur. et liber psalmorum rectius esse dicatur, dinersisdiuersis in unum uolumen prophetiis diuersorum et auctorum et temporum congregatis. visum autem aliquibus est Hieremise et Aggsei et ZachariseZachariae quorundam psalmorum superscriptionibus nomina praenotare, cum horum nihil in authenticis septuaginta translatorum libris ita editum reperiatur,", + "candidate_score": 0.635199, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_79_81", + "bdc_text": "Typis excusa vulgata sunt 26 . Richtig : am Abend des 28 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2351", + "psc_text": "28. 1 prolongians R humilitate et patientia P 2 fouens GRPT faaens V iusti ex isti corr. P 4 reuertantur ex conuertantur corr. T reuereantur RPa (de GV h. 1. non constat) 5 admonuimus ex admonuimui m. 2 V 6 hierusale G V 7 a profetis G V nuncupatur V 8 aliut V 9 interpraetatio R 10 et quod Re quod enim Wb (GV It. 1. legi non possunt) 19 et RPTE et ad V 18 glorifico VRP1 (litl. G h. 1. ettan.) glorifioato PiT E 14 est om. R honorem — nostrae in marg. infer. add. m. 2 V (in GRPT mnt in textu) 15 corpore postea erat. V 17 est ex estis corr. m. 2 V quae GRPT quod V sit GVIT om. R 20 Sion G VPT om. R 21 specialem (?) G 22 et retrorsum GR retrorsum PT 23 et (sed?) ad G 24 iniquitatis infidelitatis", + "candidate_score": 0.633292, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_92_94", + "bdc_text": "Alterum in hisce turbis non arbitror descensurum in Moraviam . Supplicationem instituit pro vobis , imo pro nobis quoque et communi caussa ecclesia nostraSiehe dazu Nr. 2478 , Anm. 2 ; Nr. 2547 , Anm. 1. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_303", + "psc_text": "adiri posauut rb 25 in Oceani Vrb d5 add. m. 2 V. sunt tabernacula tua, domine uirtutum! eoncupiscit et deficit anima mea in atriis domini. non ergo unum tabernaculum, uel per Moysen frondeum, uel per Dauid exoptatum, uel per Salomonem omnibus humanis operibus ornatum propheta desiderat, sed multa et innumerabilia: quia, etsi in orbe ecclesia una sit, tamen unaquaeque urbs ecclesiam suam obtinet; et una in omnibus est, cum tamen plures sint, quia una habetur in pluribus. § 4 Primus itaque et maximus gradus est ad caelestia ascendentibus habitare in hoc tabernaculo et illic noctibus diebusque uitam seuiaeui totius agere, amotum a ssrculisaeculi curis et negotia mundi huius relinquentem, sicut plures sanctorum numquam a tabernaculo reeesseruntrecesserunt; ut de Iesu Naue scriptum est: et Iesus iuuenis non egrediebatur tabernaculum; et ABnaAnna prophetis non discedebat a templo, ieiuniis et obsecrationibus seruiens die ac nocte. post qusequae in monte domini quiescendum est: hinc", + "candidate_score": 0.632283, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_116_118", + "bdc_text": "ad 3 . et 4 . descriptam . . Darunter von Serins Hand :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2132", + "psc_text": "seruorum in manus dominorum suorum et sicut oculi ancillae in manus dominsedominae suae: sic oculi nostri ad dominum deum nostrum, donec misereatur nobis. exempla et conparationem propheta proposuit, ut, sicut in manus dominorum oculi seruorum sunt, ita ad deum fidei suae oculi intenti sint: quia fidelis seruus ad omnem obcedientiamoboedientiam uoluntatis dominicae sollicitus sit indefiexosque oculos semper intendat. sed si de seruis ac dominis corporalibus sermo esset, dictum ita fuerat, oculos seruorum in oculis uel in lingua uel in conspectu esse dominorum; aut nutu enim bishis iubetur aut ore. sed manus pro operibus frequenter scriptura significat. sunt autem, qui neque hominum neque dei serui sunt, sed serui sunt peccati domino dicente: omnis, qui peccatum facit, 26 Ioh. VIII. 34. 2 ueri GRT uera P 4 capti (?) G 6 corpora (?) G corpore P dm GRP dfft ex d5 T 6 qui ut GR quia ut P7' 7 ita ita", + "candidate_score": 0.630308, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_106", + "bdc_text": "Nisi hic vigilarit et custodierit civitatem , frustra vigilat , qui custodit eamPs 127 ( Vulg. 126 ) , 1. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1562", + "psc_text": "autem in me Christus. § 6 Propheta itaque secundum apostolum non saeculo uiuens constanter et libere. a.it : portio mea dominus. tenuit hunc, quem in superioribus modum, cum se custoditurum legem dei spopondit. non enim de ea, quam corporaliter agebat, loqui intellegitur, cum quando custoditurum se potius, quam custodire fateatur. § 7 Sequitur deinde: deprecatus sum faciem tuam in toto corde meo: miserere mei secundum eloquium tuum. Moysen deprecatum esse meminimus, ut deum uideret et forte cognata preci eius prophetae huius oratio existimabitur. sed dictum meminit a deo: nemo hominum uidebit faciem meam et uiuet. ergo quod negatum Moysi meminerit, id concedi sibi postulat? sed rursum, licet dicto euangelico anterior sit, meminit tamen hanc fidei beatitudinem reseruari, quia dicitur: b e'& t i mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt. itaque cum in lege sciat dictum, quod nemo faciem dei uideat et uiuat, et ex euangelica beatitudine non ambigat omnes mundo", + "candidate_score": 0.628162, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_104", + "bdc_text": "Hoc certum est , Helvetios eos , quibus in precio est evangelium , vos et caussam vestram ex animo iuvare et fovere .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1016", + "psc_text": "exultationis docens esse lsetitiamlaetitiam, quae conspectus dei iucunditate perfecta sit. exultationis autem huius atque epulantium gaudia, ex quibus est laetitia iusto, sanctus Moyses in diuina illa Deuteronomii cantione ita meminit dicens: iucundamini caeli simul cum eo, et adorent eum omnes angeli dei. iucundamini gentes cum populo eius, et confortent eos omnes filii dei. in hac itaque laetitia hetabunturlaetabuntur et iusti caelesti gaudio unanimes, exultationis diuinae societate lsetanteslaetantes. § 5 Et ad huius nos temporis gratulationem sub fidei euangelicseeuangelicae confessione nunc propheta aduocat dicens: cantate deo, psallite nomini eius, iter facite ei, qui ascendit super occasum. dominus nomen est illi: et exultate in conspectu eius. adhortatio omnis licet multum ad quendam pulsum et uoluntatis nostrae proficiat et mentis, cum ad aliquid optandum agendumque conciliante ea uel inliciente deducimur, tamen, si maxime adhortationis ipsius 11 Dent. XXXII, 43 (LXX). 1 eat interioria PT causa V 8 nocetura P1 et gaudet 1\" fllr", + "candidate_score": 0.625288, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_110_112", + "bdc_text": "Bullingerus tuusDarunter Serins Empfangsvermerk : Redduntur 17 . eiusdem. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1614", + "psc_text": "17 admittit V etiam iudicatus r homo add. tn. 2 T. ei qui (ei in ro.v. m. 3) R et cum e 18 non oni. rCpE secundus V et similitudinem Dna. Cp sed R add. m. 2 V om. CpE cf. quae de h. I. et de interpunetione a me adhibita dixi Stud. 1889 p. 322 19 serpens ex semper m. 2 V 20 aequus R ecus V eois (' uulpes ('E 21 ubi de innooentia exciderit VCpE 22 auferetur Tx 25 uti ex ut m. 2 r 26 profeta V dicentis ex dioentes VR. me et prseparauerunt me. et in aliquibus codicibus ita scriptum deprehendimus: manus tuae fecerunt me et finxerunt me: da mihi intellectum, etdiscaramandata tua. et sine dubio non otiosum esse existimandum est, quod non satis erat prophetam dixisse: manus tuse fecerunt me, nisi adiecisset finxerunt uel prseparauerunt; sed honorem condicionis sumsuae propheta intellegens specialem originis suae", + "candidate_score": 0.624798, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_104", + "bdc_text": "Hoc certum est , Helvetios eos , quibus in precio est evangelium , vos et caussam vestram ex animo iuvare et fovere .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3095", + "psc_text": "haec cinitasciuitas est, qUID ex sensu beatitudinis suae et confessionis prseconiopraeconio aduocatur ad laudem. § 3 Et propheta causam laudationis adiecit: quoniam confortauit seras portarum tuarum, benedixit filios tuos in te. qui posuit fines tuos pacem et adipe frumenti satians te. haec illa est beatae terrae hereditas, quam dominus in euangeliis mansuetis spopondit dicens: beati mansueti, quoniam ipsi hereditabunt terram. plurimis in locis prophetae beatitudinis huius tempus praedicauerunt et firmitatem ciuitatis huius aeternae: cuius ita portae et serae confirmatae sunt, ut aduersariis nobis inimicisque uirtutibus 1 I Petro 2, 6. 28 Matth. V, 4. 1 ut apostolus ait R ut ait apostolus E 2 resurrectione ex resurrexcione R, ubi le. 1. (f. 224) diuersa man. incip. 6 interpraetationes G 6 Bcribturis G 7 sed ciuitas GR sed et ciuitas E 10 caius R et cuius E 13 nomine est G nomine RE 14 inania GR inanima E hebetes GE haebetes", + "candidate_score": 0.624702, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_81_83", + "bdc_text": "am Abend des 28 . August ; vgl. Nr. 2556 , 21f. augusti .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1696", + "psc_text": "28 Gal. II, 20. 1 forsitam V forte RC in humiliatione (p ex corr.) mea RCp o beatiotodine V 2 iam om. Cpb 4 stetit et reliqua omiasis et in cathedra — nocte Cp 6 ac nocte RE 7 quisque V quisq; Cp in dei lege VCp 8 qua C quia pb 11 iustificationes tuas R 18 quo R scit et in ex scit in m. 2 V 14 euangeli = a (eras. c) R euuangelio (euuangeliis in diuogrophia) V pedagogam VR 15 quod quia quae C 16 uiuet = = et R 19 operis F1 iustificationenr V tamen ex si tamen m. 2 V 28 sequitur Cp rpfatus p 95 exquieibi V 26 audebat C 27 mihi uere C. et qui huius fidei erunt similes, non inpudenter, quod dei sint, confitebuntur. uox ista est animae deo semper intentae; opus istud est misericordise indefessse. continentise inmobilis, ieiunii usitAtiusitati, largitionis inpsenitentis.", + "candidate_score": 0.624562, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_46", + "bdc_text": "kam ( BZD C368 ) , in dem der Fehler berichtigt wurde .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2885", + "psc_text": "Iesus Christus omnes inmunditias nostras et peccata auferens fecit secundum apostolum utrumqueunum, et secundum eundem, ut duos conderet in se in unum nouum 23 Gen. VII, 2. 28 Ephes. II, 14. 29 Ibid. 15. 2 et talium per naturam ceterorum R 4 deprehensus erit E caedis ex caedes m. 3 R 9 ut excusationes Bened. in adn. cf. supr. lin. 1 et in/r. lin. 16 ut excusatione R ut per excusationes E se excuset E 10 purum in uer (i?) G purum in haeo uerba RE 11 constantissi** G (an constantissimum sine?) 14 in hereseos R 16 exquisitione supr. scr. m. 1 R heretioi R 20 combinabor Ed. Bas. 1550 et Paris. lo72 tiĮ n 28 in archa Ra 24 Vll-Septeii 26 i utilis R 28 et peccata nostra E. hominem, faciens pacem, ut reconciliaret ambos deo in uno corpore, internum scilicet hominem et externum fecit unum. non ergo conbinamur,", + "candidate_score": 0.620533, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_114_116", + "bdc_text": "] Docto et pio viro d. Leonhardo Soerino Ulmae agenti , fratri longe charissimo . UlmÜber Ulm von späterer Hand : ad 3 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2708", + "psc_text": "semper operatur, manus domini extenditur, et sperantes in se saluos facit dextera eius. uirtus significatur in dextera; et ideo dominus, qui dei uirtus et dei sapientia est, nonnunquam dei dextera nuncupatur et cognominatur, per quem aduersus omnes inimicos in omni tribulationum bello protegemur. § 16 Seruauit autem euangelicae mansuetudinis propheta rationem, qua iniuriam reddere bishis, qui nos persecuntur, inhibemur, dicens: dominus retribuet pro me. illi enim uindicta seruanda est, qui in calumnia uestis dimitti et pallium iussit, qui post iniuriam alapae unius praeberi et maxillam alteram uoluit, qui uetuit malum pro malo reddi: plus uindictae adepturis his, qui aeterno iudici ultionem prsesentispraesentis iniuriae reseruassent. § 17 Concludit deinde fidelissimae spei uoce: domine, misericordia tua in saeculum. opera manuum tuarum non omittas: ut, quia dei misericordia in saeculum est extendens super iram inimicorum manum suam et fideles suos protegens dextera sua et pro his retribuens, opera manuum suarum non omittat, hominem", + "candidate_score": 0.620254, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_57", + "bdc_text": "Dies erklärt die sofortige Reaktion der Basler Behörden im Jahre 1550 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_247", + "psc_text": "Basil. et Par. 1572 5 peccatum in nobis e regnum dei ‹7 subuerso ex subuenrsante V erit regnum dei, cum e omnibus uiuorum R 8 corporaee R 11 aduerau R fremuisse ex fremuisset m. 2 V 151 intellegunt V ridentem e = R ridentem e ex ridente m. 2 V inridentem e e 18 in add. m. 2 y 15 in om. R 16 tempora fecit ex tempore feoit m. 2 V 17 hereditatem (om. et) e 20 diuinum V per obydientiam V 22 thm xp̃. V per qd R 26 quos adeq. reges V quos = — aequae reges (eras. ad) R quosque ut reges e 26 oporteare V. sine regni alicuius designatione cognominet, ut eos suos atque in se esse reges doceret, indices autem terrae dicat. differre nerouero iudicem atque regem, ipso usu terrenaterrenae) consuetudinis noscimus; quia non idem sit regnare, quod iudicare, quia regnum dominatio sit, iudicium", + "candidate_score": 0.619665, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_114_116", + "bdc_text": "] Docto et pio viro d. Leonhardo Soerino Ulmae agenti , fratri longe charissimo . UlmÜber Ulm von späterer Hand : ad 3 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1531", + "psc_text": "17 diligitur (i in / ras. 3) R om. C 20 percuourrit V 21 dilexi ualde Cpe 29 sed neque — ualde om. C eed neque ait enim om. pe 28 fructus V 24 et erexi manus pE 26 ualde om. pe. XXII. Hllar. Plet. pars I. 27 manus ad mandata, quse diligebat, erexit; non utique contumeliosas aut procaces, sed mandatis humilitatis seruientes, sed operibus misericordise insistentes, sed fidei praecepta. peragentes. operis uero officium semper esse oportet intentum et nulla interdum neglegentis otii dissimulatione cessare. in hoc quoque se manere propheta testatur dicens: et exercebar in ius t i fi cat ion i bus tuis. et exercitatio adsiduitatem operationis ostendit. frequenter itaque sibi esse ac semper intentam praeceptorum obseruantiam docet ad illas, de quibus superius memorauimus, caelestium iustificationum effieientias, nunc se in iustificationibus praesentis et ex futuris adumbratae legis exercens. ZAIN. Memento uerbi tui seruo tuo, in quo mihi spem", + "candidate_score": 0.618256, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_114_116", + "bdc_text": "] Docto et pio viro d. Leonhardo Soerino Ulmae agenti , fratri longe charissimo . UlmÜber Ulm von späterer Hand : ad 3 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1047", + "psc_text": "diffundens, secundum illud: non enim uos estis, qui loquimini, sed spiritus patris uestri, qui loquitur in uobis. sed uirtutes multae euangelizantes sunt, quibus dabit uerbum, ut sit in Paulo uirtus, in Petro uirtus et in lohanneIohanne uirtus et in ceteris uirtus, multasque ob id euangelii praedicandi significet esse uirtutes; quibus quamuis deus et dominus et rex dabit uerbum, uirtutes tamen istae dilecti sunt, id est eius, qui regi et domino et deo sit dilectus. laboriosius autem id et obscurius, dum conlocationes uerborum non demutat, translatio latina declarat. ceterum absolutius totum hoc sermo e grsecograeco enuntiatus eloquitur, hunc scilicet deum et dominum nostrum regem earum, quae dilecti sint, esse uirtutum: ut uirtutes ad apostolos, dilectus uero referatur ad Christum, cuius uel in his, uel hi omnes intelieganturintellegantur esse uirtutes. oportuit autem propter ea, quae secuntur, 8 Matth. X, 20. 1 adque VR dulcidinem V1 2 cograegatio V dei e 3 praedicatiooes", + "candidate_score": 0.617391, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_59", + "bdc_text": "Zürich ZB , Ms B 5 , Nr. 1 , S. 1-12 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2266", + "psc_text": "5 Rom. XI, 25 sq. 1 quam TT qui P' (supr. scr. rqN P*) quae GR aedificanda dliPT aedificata V sit VPT eat G om. R (de sit et est xaepe in his uet. cod. confusis cf. praef.) euangeliis G VR euangelio PTE 2 consummabitis GVRPT consummatib, F1 3 istrahel G V. ueniat VRPT eueniat G 5 autem nV'PRT om. P 6 tum GVRT tunc P relicum G V reliqum R reliquum PT 7 hae VPT h*c (?) G hic R ciuitates VPT ciuitate* G ciuitatis R cuiusque GRPT cuius V 8 habent GVPT habet R 9 habitationis G aedificationis \"PT beatitudinis & aedificationis Re dom V dm G 10 haec ciuitas est G VRTe est haec ciuitas Pb consummatione P 11 per aedificationem RPTper******** G om. V 14 ua**cant V 16 in inuestigandis VRPT inuestigandis <' 17 laboris VI 19 uenerit G sit — fuerint in marg. add. R,", + "candidate_score": 0.616777, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_67", + "bdc_text": "FrechtumDer Ulmer Pfarrer Martin Frecht , der damals vorübergehend in Dillingen und an anderen Orten der Diözese Augsburg tätig war ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1249", + "psc_text": "manet in aeternum et testis in caelo fidelis. § 3 Nunc ergo, qui aduersum potentem positus sit adiutor et qui intendi in adiutorium suum precatur, pcenampoenam in eos, qui sibi aduersantur, expostulat dicens: confundantur et reuereantur, qui quaerunt animam meam: auertantur retrorsum et erubescant, qui cogitant mihi mala. auertantur statim erubescentes, quidicuni mihi: euge euge. ex uerbis loqueileeloquellae sermonisque nostri diuinus sermo pendendus est. pudor et confusio ex dedecore est, auersio ex repulsa est; reditus uero non in alia loca magis quam in ea est, unde digressio est. qui quaerunt ergo animam sancti huius, qui in adiutorium suum orat intendi, primum confundentur, post etiam auertentur, dehinc auerteuturauertentur non in alia, sed retrorsum. et idem est dictorum ordo, qui et rerum. confundentur enim eius animam quaerendo, quem cum peremerint, scient eum uiuere: quia deus uitSB et resurrectionis est dominus. dehinc postea auertentur, ne occurrant cum sanctis obuiam Christo in nubibus raptis.", + "candidate_score": 0.609688, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_22", + "bdc_text": "Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1813", + "psc_text": "1 AOHAUCON et KAO#A(JCO# r KAOHA UCONET KASHAUCON R id Px in m. 2 Y xua?jio>aov id om. Cp 4 consae- 1 pelimur V 5 in sua uoluntate E 8 timet se non Cpb 9 ueterae R ueterem ex uetere m. 2 V 10 exuto ut intellegens V Explicit littera quinta decima incipit littera sexta decima feliciter V Finit R Finit littera XV incipit Ain littera XVI Cp 14 et deinde V deinceps (om. et) C 15 per haec ex per haec per m. 2 V 16 doctrinae V doctrine C 17 ut om. V . 19 litteraea R 20 intelligi ualet p profetam V 21 quidpr. I. add. m. 2 V 23 emundari ex demundari m. 2 V effidari p(Ar) 24 qui eras. R et uniuersis doctor om. VR et prospector — et iudex om. p(A) et uniuersis doctor — et iudex om. C 25 emandator (sie) ex remandator", + "candidate_score": 0.608677, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_22", + "bdc_text": "Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_783", + "psc_text": "5 magna P om. V etenim ex enim m. 1 (?) V in hisce E 6 mentieque V' 7 adpraehendnnt VR 9 refrenanda est Te cupitaeque ex eupiditateque m. 2 V dominentur ex dominantnr P om. V 10 speciebus P coaeternae V aeterna PT neque nobiacum ex neque neqiscum R que nobisoum V 12 fidis V benigneitae corr. m. IV expectanda eat P 17 estet V 18 haaec P 19 reddes RPTE 10 audiet H 32 significatione ex significationes P d a d ≅ P 28 prophetica (profetica VR) confessione VRPT 25 ante depellendus eras. videtur de R itaq. V absolutae VR iudaeioae V. alter ostenditur. eam enim fidem esse subdendae deo animae susdsuae testatus est, quia ab ipso esset salutaris eius. et salutarem Iesum esse saepe tractatum est. semel autem deo loquente duo intellecta sunt et audita, sicut illud: pater, manifestaui nomen tuum hominibus in patre significauit et filium,", + "candidate_score": 0.605961, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_22", + "bdc_text": "Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1458", + "psc_text": "cuin m. 1 r 6 resedit R spiritus sanctus E 7 solomon V 9 huius om. R aufert p 11 ESOAOYC I' ESO&OYC R ezOdOYC c ES060YC P & supr. scr. m. 1R 12 exodum VC exodfl Rp exodus E (an exodium?) proprii R proprium r angusti = s R angustiis V 15 has add. m. 2 V 16 1 uiam illam r in qua E 18 deambulaturum V ambulaturam Cp 19 se esse ex sese m. 2 V 21 illi C deo VCpE 22 amen om. VCp Littera illI explicit incipit littera V feliciter Scribit Antiquarius Eutalius (cf. etiam Reifferscheid Bibl. it. J, 94 adn.) V Finit Deleth illI. incipit Y. C Fin. Deleth lit. IIII incip. He lita V p. HE. Legem statue mihi, domine, uiamiustificationum tuarum et reliqua. § 1 Inusitatam ac nouam deprecationem prophetae in primo quintae litterae uersu inuenimus. ita enim coepit: legem statuemihi, domine,", + "candidate_score": 0.604058, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_72", + "bdc_text": "Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2748", + "psc_text": "quem misisti Iesum Christum. sed haec suo loco plenius prosequemur. § 14 Descendendum autem ad id est secundum ordinem dictorum: ecce tu, domine, cognouisti omnia nouissima et antiqua. nouissima sunt, cum probasti, cum 1 Ioh. XIV, 6. 3 Matth. XXIV, 35. 22 loh. XVII, 6. 23 Ibid. 3. 1 uia uita R uilL tua P uia et uita E recepit R 2 in lingnaP 3 qtiia ait a qui ait P 5 uerii ex uero P 8 profecit P 18 et non Pb 16 moyse RE moyses P libris = legis R loquentis RPb lt potuit Re a 18 nesciente P 19 et ante isac supr. scr. P 21 istae R ei om. P 23 auiè est R est autem PE 24 solum & uerum RPX solum uermn pt E çj. Sabatier III, 471 25 suo loco PE uolout R 27 cognouisti nonislima (uisti in tiers. exeunte add. m. 3)", + "candidate_score": 0.602999, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 18, + "cf_id": "cf010", + "work_id": "stoa0104a.stoa003.opp-lat1", + "max_score": 0.680747, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_73_75", + "bdc_text": "Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide . Posteriores datae erant 25 . augustiBrief Nr. 2550. .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa003.opp-lat1_window_45", + "psc_text": "SG 27 blasfemat iniustos SG iustos S' patientiam habe, quoniam in igne probatur aurum et argentum. § 18 Sic Iob examinatus est et probatus et ad summum fastigium laudis patientiae uirtute prouectus. quanta aduersus eum diaboli iacula emissa, quanta admota tormenta. iactura rei familiaris infligitur, numerosae subolis orbitas inrogatur: diues in censu dominus et in liberis pater ditior nec dominus repente nec pater est. accedit uulnerum uastitas et tabescentes ac fluentes artus uermium quoque edax poena consumit. ac ne quid omnino remaneret quod non Iob in suis temptationibus experiretur, armat diabolus et uxorem illo antiquo nequitiae suae usus ingenio, quasi omnes per mulierem decipere posset et fallere, quod fecit in origine. nec tamen Iob grauibus et densis conflictationibus frangitur quominus inter illas angustias et pressuras Dei benedictio uictrice patientia praedicetur. Tobias quoque post iustitiae et misericordiae suae opera magnifica luminum amissione temptatus in quantum patienter caecitatem pertulit in tantum granditer", + "candidate_score": 0.680747, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_71_73", + "bdc_text": "amicissime salutabis . Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter . Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa003.opp-lat1_window_31", + "psc_text": "cruces G deneque S instruente et dicente: haec locutus sum uobis, ut in me pacem habeatis, in saeculo autem pressuram: sed fidite, quoniam ego uici mundum. si autem qui diabolo et mundo renuntiauimus pressuras et infestationes diaboli et mundi crebrius ac uiolentius patimur, quanto magis patientiam tenere debemus qua adiutrice et comite omnia infesta toleremus. § 13 Domini et magistri nostri salutare praeceptum est: qui tolerauerit usque ad finem hic saluus erit. et iterum: si permanseritis in uerbo meo, uere discipuli mei estis: et cognoscetis ueritatem, et ueritas liberabit uos. tolerandum est et perseuerandum, fratres dilectissimi, ut ad spem ueritatis et libertatis admissi ad ueritatem et libertatem ipsam peruenire possimus, quia hoc ipsum quod christiani sumus fidei et spei res est. ut autem peruenire spes et fides ad fructum possint sui patientia opus est. non enim praesentem gloriam sequimur sed futuram secundum quod et Paulus apostolus monet dicens: spe saluati", + "candidate_score": 0.674867, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_72_74", + "bdc_text": "Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter . Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide . Posteriores datae erant 25 .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa003.opp-lat1_window_54", + "psc_text": "scriptum sit: expecta me, dicit Dominus, in die resurrectionis meae in testimonium, quoniam iudicium meum ad congregationes gentium, ut excipiam reges et effundam super eos iram meam. expectare nos iubet Dominus et futurae ultionis diem forti patientia sustinere. qui et in Apocalypsi loquitur dicens: ne signaueris uerba prophetiae libri huius, quia iam tempus in proximo est: et hi qui perseuerant nocere, noceant, et qui in sordibus est sordescat adhuc, iustus autem 21 Soph. 3, 8. 26 Apoc. 22,10 sq. 2 tomoris 8 4 uirgibus S in nidois L caetitatem om. W laboriosam] desinit S 13 fili W* imitatur G 14 et] sed v quoniam] quam G 15 cis W, his G crassantnr G 16 nec...reticendum est] nec in illum extremi iudicii diem malorum retributionem differre: nobiscum hortor interim amplectimini patientiae bonum v post Morellium 20 quernla et inuidiosa v scriptum om. W1 21 dns W s. I. m. 2 diem", + "candidate_score": 0.670767, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_72_74", + "bdc_text": "Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter . Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide . Posteriores datae erant 25 .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa003.opp-lat1_window_31", + "psc_text": "cruces G deneque S instruente et dicente: haec locutus sum uobis, ut in me pacem habeatis, in saeculo autem pressuram: sed fidite, quoniam ego uici mundum. si autem qui diabolo et mundo renuntiauimus pressuras et infestationes diaboli et mundi crebrius ac uiolentius patimur, quanto magis patientiam tenere debemus qua adiutrice et comite omnia infesta toleremus. § 13 Domini et magistri nostri salutare praeceptum est: qui tolerauerit usque ad finem hic saluus erit. et iterum: si permanseritis in uerbo meo, uere discipuli mei estis: et cognoscetis ueritatem, et ueritas liberabit uos. tolerandum est et perseuerandum, fratres dilectissimi, ut ad spem ueritatis et libertatis admissi ad ueritatem et libertatem ipsam peruenire possimus, quia hoc ipsum quod christiani sumus fidei et spei res est. ut autem peruenire spes et fides ad fructum possint sui patientia opus est. non enim praesentem gloriam sequimur sed futuram secundum quod et Paulus apostolus monet dicens: spe saluati", + "candidate_score": 0.666362, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_73", + "bdc_text": "Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa003.opp-lat1_window_35", + "psc_text": "et docet dicens: ergo dum tempus habemus, operemur quod bonum est ad omnes, maxime uero ad domesticos fidei. bonum autem facientes non deficiamus: tempore enim suo metemus. jadmonetadmonet ne quis inpatiens in operatione deficiat, ne quis temptationibus aut auocatus aut uictus in medio laudis et gloriae itinere desistat et pereant praeterita, dum quae coeperant desinunt esse perfecta, sicut scriptum est: iustitia iusti non liberabit eum in quocumque die exerrauerit, et iterum: tene quod habes ne alius accipiat coronam tuam. quae uox adhortatur patienter et fortiter perseuerare, ut qui ad coronam laude iam proxima nititur durante patientia coronetur. § 14 Patientia autem, fratres dilectissimi, non tantum bona custodit, 'sed et repellit aduersa. Spiritui sancto fauens et caelestibus ac diuinis cohaerens contra facta carnis et corporis quibus anima expugnatur et capitur uirtutum suarum propugnaculo reluctatur. inspiciamus denique pauca de multis, ut de paucis intellegantur et cetera. adulterium, fraus, homicidium mortale crimen est.", + "candidate_score": 0.663139, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_114_116", + "bdc_text": "] Docto et pio viro d. Leonhardo Soerino Ulmae agenti , fratri longe charissimo . UlmÜber Ulm von späterer Hand : ad 3 .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa003.opp-lat1_window_4", + "psc_text": "Nos autem, fratres dilectissimi, qui philosophi non uerbis sed factis sumus, nec uestitu sapientiam sed ueritate praeferimus, qui uirtutum conscientiam magis quam iactantiam nouimus, qui non loquimur magna sed uiuimus, quasi serui et cultores Dei patientiam quam magisteriis caelestibus discimus obsequiis spiritalibus praebeamus. est enim nobis cum Deo uirtus ista communis. inde patientia incipit, inde claritas eius et dignitas caput sumit. origo et magnitudo patientiae Deo auctore procedit. diligenda res homini quae Deo cara est: bonum quod amat maiestas diuina commendat. si dominus nobis et pater Deus est, 9 I Cor. 3, 18 sq. 4 inhabitat W2v 5 quis Gv se put. sapientem Gf) 6 huic mundo G 7 fiat] sit Gv mundi huius v 8 reprehendes G, reprehendam v; cf. test. III 69 p.170 10 faWGF,dominus v hominum sapientiumV 11 quare? si W 12 patiens] sapiens v est et humilis malim 13 esse uidemus W moltum] tantum V 15", + "candidate_score": 0.630705, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_114", + "bdc_text": "] Docto et pio viro d. Leonhardo Soerino Ulmae agenti , fratri longe charissimo .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa003.opp-lat1_window_4", + "psc_text": "Nos autem, fratres dilectissimi, qui philosophi non uerbis sed factis sumus, nec uestitu sapientiam sed ueritate praeferimus, qui uirtutum conscientiam magis quam iactantiam nouimus, qui non loquimur magna sed uiuimus, quasi serui et cultores Dei patientiam quam magisteriis caelestibus discimus obsequiis spiritalibus praebeamus. est enim nobis cum Deo uirtus ista communis. inde patientia incipit, inde claritas eius et dignitas caput sumit. origo et magnitudo patientiae Deo auctore procedit. diligenda res homini quae Deo cara est: bonum quod amat maiestas diuina commendat. si dominus nobis et pater Deus est, 9 I Cor. 3, 18 sq. 4 inhabitat W2v 5 quis Gv se put. sapientem Gf) 6 huic mundo G 7 fiat] sit Gv mundi huius v 8 reprehendes G, reprehendam v; cf. test. III 69 p.170 10 faWGF,dominus v hominum sapientiumV 11 quare? si W 12 patiens] sapiens v est et humilis malim 13 esse uidemus W moltum] tantum V 15", + "candidate_score": 0.62424, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_51", + "bdc_text": "Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa003.opp-lat1_window_27", + "psc_text": "20 tot] hoc S martyris S gloriosos W' 21 patiae W1 24 patientiam quam S 25 dinosci G 27 et om. S leges S 29 in pressuris G istinc W', isthic August. contra duas epist. Pel. IV, 8, 22 quia audisti, inquit, uocem mulieris tuae et manducasti ex illa arbore, de qua sola praeceperam tibi ne manducares, maledicta terra erit in omnibus operibus tuis, in tristitia et gemitu edes ex ea omnibus diebus uitae tuae. spinas et tribulos eiciet tibi et edes pabulum agri. in sudore uultus tui edes panem tuum, donec reuertaris in terram de qua sumptus es: quoniam terra es et in terram ibis. huius sententiae uinculo conligati omnes et constricti sumus, donec morte expuncta de isto saeculo recedamus. in tristitia et gemitu simus necesse est omnibus diebus uitae nostrae, edamus panem necesse est cum sudore et labore. § 12 Ynde unusquisque cum nascitur et hospitio mundi huius", + "candidate_score": 0.62012, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 19, + "cf_id": "cf052", + "work_id": "051_Prosper-Aquitanus_Expositio-Psalmorum-a-C-usque-ad-CL", + "max_score": 0.680213, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_73", + "bdc_text": "Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide .", + "psc_chunk_id": "051_Prosper-Aquitanus_Expositio-Psalmorum-a-C-usque-ad-CL_window_429", + "psc_text": "Og coacervantem Basan; hoc est, confusionis: quid enim coacervat diabolus nisi confusionem? (Vers. 21, 22.) Et dedit terram eorum haereditatem, haereditatem Israel populo suo. Dat etiam, quos diabolus possidebat, haereditatem semini Abrahae, quod est Christus (Gal. III, 16). (Vers. 23, 24.) Quia in humilitate nostra memor fuit nostri, et redemit nos ab inimicis nostris. Redemit nos sanguine Unigeniti sui. (Vers. 25.) Qui dat escam omni carni. Haec est esca de qua Dominus dicit, Caro mea vera est esca (Joan. VI, 56) , quae datur omnibus gentibus: quia nullus renatorum fidelium ab esu ejus excipitur. (Vers. 26, 27.) Confitemini Domino coeli; confitemini Domino dominorum, quoniam in aeternum misericordia ejus. Quod hic ait, Domino coeli, hoc videtur superius dixisse, Deo deorum; et quod ibi subdidit, hoc etiam hic connexuit, Confitemini Domino deorum: ut si sunt qui dicantur dii, et domini, sive in coelo, sive in terra: 494 nobis tamen unus sit Deus", + "candidate_score": 0.680213, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_105_107", + "bdc_text": "Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat . Nisi hic vigilarit et custodierit civitatem , frustra vigilat , qui custodit eamPs 127 ( Vulg. 126 ) , 1. . Vale cum omnibus bonis .", + "psc_chunk_id": "051_Prosper-Aquitanus_Expositio-Psalmorum-a-C-usque-ad-CL_window_199", + "psc_text": "protector eorum est. Dominus memor fuit nostri, et benedixit nos. Omnes, inquit, timentes Dominum, et sperantes in Domino, auxilio ipsius perficiuntur. Non enim nostris meritis praevenimus misericordiam Domini, sed Dominus memor fuit nostri, et benedixit nos. (Vers. 12, 13.) Benedixit domum Israel, benedixit domum Aaron. Benedixit omnes timentes Dominum. Hoc est, et superiores et inferiores, quia utrique timent Dominum. Si ergo quaeris quos utrosque benedixerit, respondetur, pusillos cum majoribus: hoc est, domum Israel et domum Aaron. (Vers. 14.) Adjiciat Dominus super vos, super vos et super filios vestros. Et ita factum est. Accesserunt enim etiam de lapidibus suscitati filii Abraham (Matth. III, 9); accesserunt oves quae non erant de hoc ovili, ut fieret unus grex, et unus pastor (Joan. X, 16); accessit fides omnium gentium, et crevit numerus, non solum sapientium antistitum, sed etiam obedientium populorum, adjiciente Domino, non solum super patres, sed etiam super filios eorum qui patrum pie", + "candidate_score": 0.662515, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_105", + "bdc_text": "Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat .", + "psc_chunk_id": "051_Prosper-Aquitanus_Expositio-Psalmorum-a-C-usque-ad-CL_window_199", + "psc_text": "protector eorum est. Dominus memor fuit nostri, et benedixit nos. Omnes, inquit, timentes Dominum, et sperantes in Domino, auxilio ipsius perficiuntur. Non enim nostris meritis praevenimus misericordiam Domini, sed Dominus memor fuit nostri, et benedixit nos. (Vers. 12, 13.) Benedixit domum Israel, benedixit domum Aaron. Benedixit omnes timentes Dominum. Hoc est, et superiores et inferiores, quia utrique timent Dominum. Si ergo quaeris quos utrosque benedixerit, respondetur, pusillos cum majoribus: hoc est, domum Israel et domum Aaron. (Vers. 14.) Adjiciat Dominus super vos, super vos et super filios vestros. Et ita factum est. Accesserunt enim etiam de lapidibus suscitati filii Abraham (Matth. III, 9); accesserunt oves quae non erant de hoc ovili, ut fieret unus grex, et unus pastor (Joan. X, 16); accessit fides omnium gentium, et crevit numerus, non solum sapientium antistitum, sed etiam obedientium populorum, adjiciente Domino, non solum super patres, sed etiam super filios eorum qui patrum pie", + "candidate_score": 0.649655, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_107_109", + "bdc_text": "Vale cum omnibus bonis . 4 . septembris , Tiguri , 1546 .", + "psc_chunk_id": "051_Prosper-Aquitanus_Expositio-Psalmorum-a-C-usque-ad-CL_window_429", + "psc_text": "Og coacervantem Basan; hoc est, confusionis: quid enim coacervat diabolus nisi confusionem? (Vers. 21, 22.) Et dedit terram eorum haereditatem, haereditatem Israel populo suo. Dat etiam, quos diabolus possidebat, haereditatem semini Abrahae, quod est Christus (Gal. III, 16). (Vers. 23, 24.) Quia in humilitate nostra memor fuit nostri, et redemit nos ab inimicis nostris. Redemit nos sanguine Unigeniti sui. (Vers. 25.) Qui dat escam omni carni. Haec est esca de qua Dominus dicit, Caro mea vera est esca (Joan. VI, 56) , quae datur omnibus gentibus: quia nullus renatorum fidelium ab esu ejus excipitur. (Vers. 26, 27.) Confitemini Domino coeli; confitemini Domino dominorum, quoniam in aeternum misericordia ejus. Quod hic ait, Domino coeli, hoc videtur superius dixisse, Deo deorum; et quod ibi subdidit, hoc etiam hic connexuit, Confitemini Domino deorum: ut si sunt qui dicantur dii, et domini, sive in coelo, sive in terra: 494 nobis tamen unus sit Deus", + "candidate_score": 0.627077, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 20, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae", + "max_score": 0.679499, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_39_41", + "bdc_text": "Das Büchlein ist \"Allen christglöubigen und evangelischer warheit liebhabenden menschen\" gewidmet und trägt das Datum des 8 . August 1546 . Die lateinische Fassung ( Antichristus , id est homiliae quinque , quibus Romanum Pontificem . . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2469", + "psc_text": "Antichristo praenuntiantia, in illud tempus interpretantium moverat, atque turbaverat: ut in majestate sua tunc Christum sperarent esse venturum. Cui errori medetur Apostolus, et exponit quae ante adventum Christi debeant praestolari; ut cum illa facta viderint: tunc sciant Antichristum, id est, hominem peccati, et filium perditionis, qui adversatur, et extollitur supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur; ita ut in Templo Dei sedeat, esse venturum. Nisi, inquit, venerit discessio primum, quod Graece dicitur ἀποστασία, ut omnes gentes quae Romano imperio subjacent, recedant ab eis, et revelatus fuerit, id est, ostensus, quem omnia Prophetarum verba praenuntiant, homo peccati, in quo fons omnium peccatorum est; et filius perditionis, id est, diaboli; ipse est enim universorum perditio, qui adversatur Christo, 888 et ideo vocatur Antichristus: et extollitur supra omne quod dicitur Deus, ut cunctarum gentium deos, sive probatam omnem, et veram religionem suo calcet pede: et in Templo Dei, vel Jerosolymis (ut quidam", + "candidate_score": 0.679499, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_104_106", + "bdc_text": "Hoc certum est , Helvetios eos , quibus in precio est evangelium , vos et caussam vestram ex animo iuvare et fovere . Oremus dominum , ut is vobis faveat et vos protegat . Nisi hic vigilarit et custodierit civitatem , frustra vigilat , qui custodit eamPs 127 ( Vulg. 126 ) , 1. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2384", + "psc_text": "Salvatorem, ut qui in Judaea 860 sunt, ad montana confugiant, ipsi quoque oculos levemus [al. levamus ] ad montes, de quibus scriptum est: Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi (Psal. 120. 1) . Et in alio loco: Fundamenta ejus in montibus sanctis (Psal. 86. 1) : Et, Montes in circuitu ejus, et Dominus in circuitu populi sui (Psal. 124): Et, Non potest latere civitas super montem posita (Matth. 5. 14) , et discalciemus non pelle litterae, nudisque pedibus cum Moyse ascendentes montem, dicamus: Transiens videbo visionem hanc magnam (Exod. 3. 3) ; ut possimus intelligere praegnantes animas, quae de semine doctrinarum et sermonis Dei, initia fidei conceperunt, et dicunt cum Isaia: A timore tuo Domine concepimus, et parturivimus, et peperimus spiritum salutis tuae, quem fecisti super terram (Isai. 26. 14) . Sicuti enim semina paulatim formantur in uteris: et tamdiu non putatur [al. reputatur ] homo, donec", + "candidate_score": 0.679298, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_73_75", + "bdc_text": "Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide . Posteriores datae erant 25 . augustiBrief Nr. 2550. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1889", + "psc_text": "sanctae mentis fonte profertur. Quanquam Dominus atque Salvator in Evangelio doceat Apostolos sciscitantes quid sibi redditurus sit, qui omnia sua pro nomine ejus dimiserunt: centuplum in praesentiarum recepturos, et in futuro vitam aeternam (Marc. 10). Ex quo intelligimus, NON LAUDIS esse possidere divitias, sed pro Christo eas contemnere: non tumere ad honores, sed pro Dei fide eos parvipendere. Vere quod pollicitus est servis suis et ancillis Salvator, reddidit in praesenti. Nam quae unius urbis contempsit gloriam, totius orbis opinione celebratur: quam Romae habitantem, nullus extra Romam noverat, latentem in Bethleem, et barbara et Romana terra miratur. Cujus enim gentis homines ad sancta loca non veniunt? Quis autem in sanctis locis praeter Paulam, quod plus inter homines miraretur, invenit? Haec sicut inter multas gemmas pretiosissima gemma micat, et jubar solis parvos igniculos stellarum obruit et obscurat: ita cunctorum virtutes et potentias sua humilitate superavit, minimaque fuit inter omnes ut omnium major", + "candidate_score": 0.669586, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_73", + "bdc_text": "Oro autem dominum , ut nostrisden Schmalkaldenern. concedat victoriam , aut si aliud ipsi visum est , nobis omnibus conferat patientiam et constantiam in fide .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2545", + "psc_text": "ut nec peccator desperet salutem, nec justus in sua virtute securus sit. Atque, ut multa praeteream (neque enim tempus est, ut assumpti testimonii omnia edisseram) 913 post annos viginti dives dominus, et pater [al. patre ] ditior, qui dudum Jordanem in baculo transierat, cum tribus turmis gregum in patriam revertitur. Apostoli toto orbe peregrini, non aes in zona, non virgam in manu, non caligas habuere in pedibus, et tamen dicere poterant: Nihil habentes, et omnia possidentes (2. Cor. 6. 10) . Et, aurum et argentum non est nobis, quod autem habemus, hoc tibi damus: in nomine Jesu Christi Nazareni, surge, et ambula (Act. 3. 6) . Non enim erant divitiarum sarcina praegravati. Et ideo stantes cum Elia in foramine petrae, per angustias acus transire poterant, et posteriora Domini contemplari (3. Reg. 19). Nos vero ardemus avaritia, et contra pecunias disputantes, auro sinum expandimus; nihilque nobis satis est. Et illud, quod", + "candidate_score": 0.668505, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_25_27", + "bdc_text": "Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ; s. Nr. 2527 , 54-56 . ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", + "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", + "candidate_score": 0.668153, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_76_78", + "bdc_text": "Miraris , quod primis non responderim . Non potui per negotia . Haec aestate absolvi 9 libros commentariorum in evangelium secundum LucamSiehe zu diesem Druck Nr. 2545 , Anm. 2. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2022", + "psc_text": "appellandus est: licet a plerisque emendatoribus imperitis, de Auctoribus dicatur inscriptus. 4. Secundo loco quaeris, cur dixerim in Commentariis Epistolae ad Galatas, 739 Paulum id, in Petro non potuisse reprehendere, quod ipse fecerat: nec in alio arguere simulationem, cujus ipse tenebatur reus: et asseris reprehensionem Apostolicam non fuisse dispensatoriam, sed veram; et me non debere docere mendacium, sed universa quae scripta sunt, ita sonare, ut scripta sunt. Ad quae primum respondeo, debuisse prudentiam tuam Praefatiunculae Commentariorum meorum meminisse, dicentis ex persona mea. « Quid igitur ego stultus, aut temerarius, qui id pollicear, quod ille non potuit? Minime: quin potius in eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis Commentarios secutus sum. Scripsit enim ille vir in Epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromateon suorum librum, commatico super explanatione ejus sermone complevit. Tractatus quoque varios, et Excerpta, quae vel sola possent [al. possint", + "candidate_score": 0.666467, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_34_36", + "bdc_text": "Kurtze klare bewysung in fünff Predigen begriffen , dass der Papst zu Rom der . . . Endtchrist sye , Zürich , Christoph Froschauer , 1546 ( am Schluss : Holzschnitt des Antichristen ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2471", + "psc_text": "vos essem, praesenti sermone narrabam: et dicebam vobis, Christum non esse venturum, nisi praecessisset Antichristus. Et nunc quid detineat, scitis: ut reveletur in suo tempore: hoc est, quae causa sit, ut Antichristus in praesentiarum non veniat, optime nostis. Nec vult aperte dicere Romanum imperium destruendum, quod ipsi qui imperant, aeternum putant. Unde secundum Apocalypsim Joannis, in fronte purpuratae meretricis, scriptum est nomen blasphemiae, id est, Romae aeternae. Si enim aperte audacterque dixisset, non veniet Antichristus, nisi prius Romanum deleatur imperium, justa causa persecutionis in orientem tunc Ecclesiam consurgere videbatur. Quodque sequitur: Jam enim mysterium operatur iniquitatis, tantum ut qui tenet nunc, teneat, donec de medio fiat, et tunc revelabitur ille iniquus, hunc habet sensum: Multis malis atque peccatis, quibus Nero impurissimus Caesarum mundum premit, Antichristi parturitur adventus, et quod ille operaturus est postea, in isto ex parte completur, tantum ut Romanum imperium, quod nunc universas gentes tenet, recedat, et de", + "candidate_score": 0.665035, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_26_28", + "bdc_text": "s. Nr. 2527 , 54-56 . ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ; s. Nr. 2560 , 5 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", + "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", + "candidate_score": 0.662628, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_76_78", + "bdc_text": "Miraris , quod primis non responderim . Non potui per negotia . Haec aestate absolvi 9 libros commentariorum in evangelium secundum LucamSiehe zu diesem Druck Nr. 2545 , Anm. 2. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2023", + "psc_text": "eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis Commentarios secutus sum. Scripsit enim ille vir in Epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromateon suorum librum, commatico super explanatione ejus sermone complevit. Tractatus quoque varios, et Excerpta, quae vel sola possent [al. possint ] sufficere, composuit. Praetermitto Didymum videntem meum, et Laodicenum, de Ecclesia nuper egressum, et Alexandrum veterem haereticum, Eusebium quoque Emisenum, et Theodorum Heracleotem: qui et ipsi nonnullos super hac re Commentariolos reliquerunt. E quibus si vel pauca decerperem, fieret aliquid, quod non penitus contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum", + "candidate_score": 0.662455, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_77_79", + "bdc_text": "Non potui per negotia . Haec aestate absolvi 9 libros commentariorum in evangelium secundum LucamSiehe zu diesem Druck Nr. 2545 , Anm. 2. . Typis excusa vulgata sunt 26 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2023", + "psc_text": "eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis Commentarios secutus sum. Scripsit enim ille vir in Epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromateon suorum librum, commatico super explanatione ejus sermone complevit. Tractatus quoque varios, et Excerpta, quae vel sola possent [al. possint ] sufficere, composuit. Praetermitto Didymum videntem meum, et Laodicenum, de Ecclesia nuper egressum, et Alexandrum veterem haereticum, Eusebium quoque Emisenum, et Theodorum Heracleotem: qui et ipsi nonnullos super hac re Commentariolos reliquerunt. E quibus si vel pauca decerperem, fieret aliquid, quod non penitus contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum", + "candidate_score": 0.660715, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_39_41", + "bdc_text": "Das Büchlein ist \"Allen christglöubigen und evangelischer warheit liebhabenden menschen\" gewidmet und trägt das Datum des 8 . August 1546 . Die lateinische Fassung ( Antichristus , id est homiliae quinque , quibus Romanum Pontificem . . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2470", + "psc_text": "omnium peccatorum est; et filius perditionis, id est, diaboli; ipse est enim universorum perditio, qui adversatur Christo, 888 et ideo vocatur Antichristus: et extollitur supra omne quod dicitur Deus, ut cunctarum gentium deos, sive probatam omnem, et veram religionem suo calcet pede: et in Templo Dei, vel Jerosolymis (ut quidam putant) vel in Ecclesia [ut verius arbitramur] sederit, ostendens se tanquam ipse sit Christus, et Filius Dei. Nisi, inquit, fuerit Romanum imperium ante desolatum, et Antichristus praecesserit) Christus non veniet: qui ideo ita venturus est, ut Antichristum destruat. Meministis, ait, quod haec ipsa, quae nunc scribo per Epistolam, cum apud vos essem, praesenti sermone narrabam: et dicebam vobis, Christum non esse venturum, nisi praecessisset Antichristus. Et nunc quid detineat, scitis: ut reveletur in suo tempore: hoc est, quae causa sit, ut Antichristus in praesentiarum non veniat, optime nostis. Nec vult aperte dicere Romanum imperium destruendum, quod ipsi qui imperant, aeternum", + "candidate_score": 0.658795, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_49", + "bdc_text": "Eine italienische Fassung , ( L'Antichristo - VD16 W 1064 )", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2469", + "psc_text": "Antichristo praenuntiantia, in illud tempus interpretantium moverat, atque turbaverat: ut in majestate sua tunc Christum sperarent esse venturum. Cui errori medetur Apostolus, et exponit quae ante adventum Christi debeant praestolari; ut cum illa facta viderint: tunc sciant Antichristum, id est, hominem peccati, et filium perditionis, qui adversatur, et extollitur supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur; ita ut in Templo Dei sedeat, esse venturum. Nisi, inquit, venerit discessio primum, quod Graece dicitur ἀποστασία, ut omnes gentes quae Romano imperio subjacent, recedant ab eis, et revelatus fuerit, id est, ostensus, quem omnia Prophetarum verba praenuntiant, homo peccati, in quo fons omnium peccatorum est; et filius perditionis, id est, diaboli; ipse est enim universorum perditio, qui adversatur Christo, 888 et ideo vocatur Antichristus: et extollitur supra omne quod dicitur Deus, ut cunctarum gentium deos, sive probatam omnem, et veram religionem suo calcet pede: et in Templo Dei, vel Jerosolymis (ut quidam", + "candidate_score": 0.658463, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_82_84", + "bdc_text": "August ; vgl. Nr. 2556 , 21f. augusti . Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014", + "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad", + "candidate_score": 0.657709, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_76_78", + "bdc_text": "Miraris , quod primis non responderim . Non potui per negotia . Haec aestate absolvi 9 libros commentariorum in evangelium secundum LucamSiehe zu diesem Druck Nr. 2545 , Anm. 2. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2064", + "psc_text": "in eis falli non potuisse, perspicuum est. Tuo tibi sermone respondeo. Omnes veteres tractatores qui nos in Domino praecesserunt, et qui Scripturas sanctas interpretati sunt, aut obscura interpretati sunt, aut manifesta. Si obscura, quomodo tu ausus es post eos disserere, quod illi explanare 753 non potuerunt? Si manifesta, superfluum est te voluisse disserere, quod illos latere non potuit: maxime in explanatione Psalmorum, quos apud Graecos interpretati sunt multis voluminibus, primus Origenes, secundus Eusebius Caesariensis, tertius Theodorus Heracleotes, quartus Asterius Scythopolitanus, quintus Apollinaris Laodicenus, sextus Didymus Alexandrinus. Feruntur et diversorum in paucos Psalmos opuscula. Sed nunc de integro Psalmorum corpore dicimus. Apud Latinos autem Hilarius Pictaviensis, et Eusebius Vercellensis Episcopi, Origenem et Eusebium transtulerunt, quorum priorem et noster Ambrosius in quibusdam secutus est. Respondeat mihi prudentia tua, quare tu post tantos et tales Interpretes in explanatione Psalmorum diversa senseris. Si enim obscuri sunt Psalmi, te quoque in eis falli potuisse credendum", + "candidate_score": 0.657399, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_43", + "bdc_text": "wurde den Pfarrern der Landschaft Zürich gewidmet und ist auf den 12 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1016", + "psc_text": "divini sensus providentia universa penetret. Superhumerale et duos lapides, vel smaragdinos, vel onychinos, qui desuper sunt, et utrumque humerum tegunt, duo hemisphaeria interpretantur: quorum aliud super terram, aliud sub terra sit; sive solem et lunam, quae desuper rutilant. Zonam illam, qua sacerdotis pectus arctatur, et linea tunica, id est terra, constringitur: interpretantur oceanum. Rationale in medio positum terram edisserunt: quae instar puncti, licet omnia in se habeat, tamen a cunctis vallatur elementis. Duodecim lapides, vel zodiacum interpretantur circulum, vel duodecim menses, et singulis versiculis singula assignant tempora, et his ternos deputant menses. Nec alicui gentilis videatur expositio. NON ENIM SI COELESTIA et Dei dispositionem, idolorum nominibus infamarunt, idcirco Dei est neganda providentia, quae certa lege currit et fertur, et regit omnia. Nam et in Job, Arcturum et Orionem, et MAZUROTH, hoc est, zodiacum circulum et caetera astrorum nomina legimus (Job. 9. et 39). Non quod eadem apud Hebraeos vocabula sint,", + "candidate_score": 0.656443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_77_79", + "bdc_text": "Non potui per negotia . Haec aestate absolvi 9 libros commentariorum in evangelium secundum LucamSiehe zu diesem Druck Nr. 2545 , Anm. 2. . Typis excusa vulgata sunt 26 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2022", + "psc_text": "appellandus est: licet a plerisque emendatoribus imperitis, de Auctoribus dicatur inscriptus. 4. Secundo loco quaeris, cur dixerim in Commentariis Epistolae ad Galatas, 739 Paulum id, in Petro non potuisse reprehendere, quod ipse fecerat: nec in alio arguere simulationem, cujus ipse tenebatur reus: et asseris reprehensionem Apostolicam non fuisse dispensatoriam, sed veram; et me non debere docere mendacium, sed universa quae scripta sunt, ita sonare, ut scripta sunt. Ad quae primum respondeo, debuisse prudentiam tuam Praefatiunculae Commentariorum meorum meminisse, dicentis ex persona mea. « Quid igitur ego stultus, aut temerarius, qui id pollicear, quod ille non potuit? Minime: quin potius in eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis Commentarios secutus sum. Scripsit enim ille vir in Epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromateon suorum librum, commatico super explanatione ejus sermone complevit. Tractatus quoque varios, et Excerpta, quae vel sola possent [al. possint", + "candidate_score": 0.655612, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_78_80", + "bdc_text": "Haec aestate absolvi 9 libros commentariorum in evangelium secundum LucamSiehe zu diesem Druck Nr. 2545 , Anm. 2. . Typis excusa vulgata sunt 26 . Richtig :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2023", + "psc_text": "eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis Commentarios secutus sum. Scripsit enim ille vir in Epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromateon suorum librum, commatico super explanatione ejus sermone complevit. Tractatus quoque varios, et Excerpta, quae vel sola possent [al. possint ] sufficere, composuit. Praetermitto Didymum videntem meum, et Laodicenum, de Ecclesia nuper egressum, et Alexandrum veterem haereticum, Eusebium quoque Emisenum, et Theodorum Heracleotem: qui et ipsi nonnullos super hac re Commentariolos reliquerunt. E quibus si vel pauca decerperem, fieret aliquid, quod non penitus contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum", + "candidate_score": 0.655201, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_42_44", + "bdc_text": "Antichristum esse probatur ) wurde den Pfarrern der Landschaft Zürich gewidmet und ist auf den 12 . Dezember 1546 datiert .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3130", + "psc_text": "(Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in XIV. die ad vesperum, ut lex praecipit, ille agnus Dei, qui tollit peccata mundi, et Pascha nostrum immolatus est Christus (2. Cor. 5) ; sed XV. die, in quo manifestum est diem festum Judaeorum cum suo sacrificio a Domino esse solutum. Sed quid in hoc intelligere debemus, quod prius figurat agni carnes comedere, et postea sui corporis cibo nostros Apostolos reficit, et post Judaeorum typicum Pascha immolatus est Christus? Hoc, ut opinor, non ut veritas figuram; sed figura veritatem praecederet, quia non prius quod spiritale, sed quod animale, deinde quod spiritale unde electa, et amica 1117 sponsa Christi universalis Ecclesia", + "candidate_score": 0.655188, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", + "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", + "candidate_score": 0.655133, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_26_28", + "bdc_text": "s. Nr. 2527 , 54-56 . ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ; s. Nr. 2560 , 5 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1125", + "psc_text": "quadrigae vestrae, et proposito quintam deesse Blaesillam, pene oblitus de ea loqui, quae prima de vobis praecesserit ad Dominum. Vere nunc quinque in tres, ac duas videmus esse divisas, illa cum sorore Paulina dulci somno fruitur, tu duarum medius, ad Christum levius subvolabis. EPISTOLA LXVII AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum 404 sciscitatur de titulo vulgati ab ipso libri de Scriptoribus Ecclesiasticis; tum de Petro reprehenso non mendaciter a Paulo, quod etiam superiori epist. 56. quaesierat. Postremo petit, ut quae sint Origenis aliorumque haereticorum errata, sibi indicet. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo caritatis observando atque amplectendo fratri et Compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. 1. « Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam", + "candidate_score": 0.654414, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_83_85", + "bdc_text": "vgl. Nr. 2556 , 21f. augusti . Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ; s. die Verweise in Nr. 2545 , Anm. 1. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1730", + "psc_text": "saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, 632 et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gloriantur. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine carissime, et desideratissime, et honorande in Christo frater. » EPISTOLA CII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Acceptis Augustini epistolis quae continent quaestionem de mendacio officioso, dubitans etiamnum an ejus sit, negat se responsurum, nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc", + "candidate_score": 0.653514, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_35_37", + "bdc_text": "Endtchrist sye , Zürich , Christoph Froschauer , 1546 ( am Schluss : Holzschnitt des Antichristen ; s. dazu HBBW XV 271f , Anm. 28 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3130", + "psc_text": "(Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in XIV. die ad vesperum, ut lex praecipit, ille agnus Dei, qui tollit peccata mundi, et Pascha nostrum immolatus est Christus (2. Cor. 5) ; sed XV. die, in quo manifestum est diem festum Judaeorum cum suo sacrificio a Domino esse solutum. Sed quid in hoc intelligere debemus, quod prius figurat agni carnes comedere, et postea sui corporis cibo nostros Apostolos reficit, et post Judaeorum typicum Pascha immolatus est Christus? Hoc, ut opinor, non ut veritas figuram; sed figura veritatem praecederet, quia non prius quod spiritale, sed quod animale, deinde quod spiritale unde electa, et amica 1117 sponsa Christi universalis Ecclesia", + "candidate_score": 0.653081, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_82_84", + "bdc_text": "August ; vgl. Nr. 2556 , 21f. augusti . Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1730", + "psc_text": "saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, 632 et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gloriantur. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine carissime, et desideratissime, et honorande in Christo frater. » EPISTOLA CII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Acceptis Augustini epistolis quae continent quaestionem de mendacio officioso, dubitans etiamnum an ejus sit, negat se responsurum, nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc", + "candidate_score": 0.652995, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_77_79", + "bdc_text": "Non potui per negotia . Haec aestate absolvi 9 libros commentariorum in evangelium secundum LucamSiehe zu diesem Druck Nr. 2545 , Anm. 2. . Typis excusa vulgata sunt 26 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_417", + "psc_text": "Vultis nosse quanta ingenii sui reliquerit monimenta? sequens titulus ostendit. 154 Scripsit in Genesim libros tredecim. Mysticarum Homiliarum libros duos. In Exodum Excerpta. In Leviticum Excerpta . . . . . . Item Monobiblia. Περὶ Αρκῶν libros quatuor. De Resurrectione libros duos. Et alios de Resurrectione dialogos duos . . . . 4. Videtisne, et Graecos pariter, et Latinos unius labore superatos? Quis enim unquam tanta legere potuit, quanta ipse conscripsit? Porro (al. Pro ) hoc sudore quid accepit pretii? Damnatur a Demetrio Episcopo, exceptis Palestinae, et Arabiae, et Phoenicis atque Achaiae Sacerdotibus. In damnationem ejus consentit urbs Romana: ipsa contra hunc cogit senatum, non propter dogmatum novitatem, non propter haeresim, ut nunc adversus eum rabidi canes simulant: sed quia gloriam eloquentiae ejus, et scientiae ferre non poterant, et illo dicente, omnes muti putabantur. 5. Haec quare scripserim, et ad pauperis lucernae igniculum, cito sermone, sed non cauto dictaverim, potestis", + "candidate_score": 0.652089, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27_29", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ; s. Nr. 2560 , 5 . illi non sint redditae .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", + "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", + "candidate_score": 0.651917, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_84_86", + "bdc_text": "Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ; s. die Verweise in Nr. 2545 , Anm. 1. . Duo illi cives nostriMeinrat Oggenfuß und Hans Hug ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2920", + "psc_text": "illustris domus conciliabulum precor, atque commoneo, ne per unum, aut ut multum, tres homunculos, suscipiant tantarum feces haereseon, aut (ut parum dicam) infamiam: ut ubi primum virtus, et sanctitas laudabatur, sordidissimae societatis turpitudo versetur. Sciantque qui hujuscemodi hominibus opes suggerunt, haereticorum multitudinem congregare, et Christi hostes facere et enutrire adversarios ejus; frustraque aliud lingua praetendere, cum manu [al. animus ] sentire aliud comprobentur [al. comprobetur. ] EPISTOLA CXXXIV AD AUGUSTINUM. Indicat se ab Orosio accepisse duos libros sibi inscriptos, sive duas superiores Augustini epistolas 131 et 132. quibus cur non responderit, excusat. Domino vere sancto et omni mihi affectione venerabili Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Christo salutem. 1. Virum honorabilem fratrem meum, filium dignationis tuae, Orosium Presbyterum, et sui merito et te jubente suscepi. Sed incidit tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit quam loqui: ita ut nostra studia cessarent, et juxta Appium canina exerceretur facundia. Itaque duobus libellis tuis, quos", + "candidate_score": 0.650975, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_77_79", + "bdc_text": "Non potui per negotia . Haec aestate absolvi 9 libros commentariorum in evangelium secundum LucamSiehe zu diesem Druck Nr. 2545 , Anm. 2. . Typis excusa vulgata sunt 26 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_416", + "psc_text": "laudibus, quod tantos libros composuerit, quantos quivis nostrum alienos sua manu describere non possit. Et quia nunc otiosum est apud Latinos, Graecorum voluminum indicem texere, de eo qui latine scripsit, aliqua commemorabo; ut intelligamus nos Epimenidis dormire somnum, et studium quod illi posuerunt in eruditione saecularium scripturarum, nos in congregandis opibus ponere. 2. Scripsit itaque Varro quadraginta quinque libros Antiquitatum: quatuor de vita populi Romani . . . . . 3. Origenes. --Quorsum Varronis, et Chalcenteri mentio facta sit quaeritis? Videlicet, ut ad Adamantium, nostrumque Chalcenterum veniamus: qui tanto studio in sanctarum Scripturarum labore sudavit, ut juste Adamantii nomen acceperit. Vultis nosse quanta ingenii sui reliquerit monimenta? sequens titulus ostendit. 154 Scripsit in Genesim libros tredecim. Mysticarum Homiliarum libros duos. In Exodum Excerpta. In Leviticum Excerpta . . . . . . Item Monobiblia. Περὶ Αρκῶν libros quatuor. De Resurrectione libros duos. Et alios de Resurrectione dialogos duos . .", + "candidate_score": 0.650775, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_63_65", + "bdc_text": "Gilly , Spanien 339f ; Rotonda , Anticristo 19-33 . descriptum a symmistaRudolf Gwalther. , imo filio meoBullinger hatte den jungen Gwalther bei sich aufgenommen ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_386", + "psc_text": "addidisti: « Et factum est, cum fugeret Abiathar filius Abimelech ad David, et ipse cum David descendit in Ceila, habens Ephod in manu sua: et renuntiatum est Saul, quia venit David in Ceila » (Ibid. c. 23. 6. et seqq.): ubi cum regis adventus et civitatis timeretur obsidio, dixit David ad Abiathar: « Defer Ephod Domini. » Haec sunt quae de Regnorum libro excerpta proponens, ad volumen Judicum transcendisti, in quo Micha de monte Ephraim scribitur mille centum argenti siclos matri, quos illa voverat, reddidisse; eamque [al. atque ] sculptile inde fecisse et conflatile. Et addis haec post modicum vocari Ephod et Teraphim, cum utique si zona sit, aut vestimenti genus, sculptile atque conflatile esse non possit. Agnosco errorem pene omnium Latinorum putantium Ephod et Teraphim, quae postea nominantur, de hoc argento, quod Micha matri dederat, fuisse conflatum; cum Scriptura sic referat: « Et accepit mater ejus, » haud dubium", + "candidate_score": 0.650106, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_25_27", + "bdc_text": "Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ; s. Nr. 2527 , 54-56 . ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_433", + "psc_text": "benedixit? » EPISTOLA XXXVI. Seu rescriptum HIERONYMI AD DAMASUM Praemissa excusatione morarum, ac praetermissis tantum duabus Quaestiunculis, secunda et quarta a Tertulliano, Novatiano, ac Origene disputatis, reliquis tribus copiose respondet. Beatissimo Papae Damaso HIERONYMUS. 1. Postquam epistolam tuae Sanctitatis accepi, confestim accito notario, ut exciperet imperavi: quo ad officium praeparato, quod eram voce prompturus, ante mihi cogitatione pingebam. Interim jam et ego linguam, et ille articulum movebamus, cum subito Hebraeus intervenit, deferens non pauca volumina, quae de Synagoga quasi lecturus acceperat. Et illico habes, inquit, quod postulaveras: meque dubium, et quid facerem nescientem, ita festinus exterruit, ut omnibus praetermissis ad scribendum transvolarem: quod quidem usque ad praesens facio. Verum quia heri diacono ad me misso, ut tu putas Epistolam, ut ego sentio, Commentarium te expectare dixisti, brevem responsionem ad ea desiderans, quae singula magnorum voluminum prolixitate indigent, ταῦτὰ σοι ἐσχεδίασα, duabus tantum Quaestiunculis praetermissis: non quo non potuerim ad illas", + "candidate_score": 0.649926, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_84_86", + "bdc_text": "Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ; s. die Verweise in Nr. 2545 , Anm. 1. . Duo illi cives nostriMeinrat Oggenfuß und Hans Hug ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2921", + "psc_text": "Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Christo salutem. 1. Virum honorabilem fratrem meum, filium dignationis tuae, Orosium Presbyterum, et sui merito et te jubente suscepi. Sed incidit tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit quam loqui: ita ut nostra studia cessarent, et juxta Appium canina exerceretur facundia. Itaque duobus libellis tuis, quos meo nomini dedicasti, eruditissimis et omni eloquentiae splendore fulgentibus, ad tempus respondere non potui. Non quo quidquam in illis reprehendendum putem; 1043 sed quia juxta Apostolum, unusquisque in suo sensu abundet: alius quidem sic, alius autem sic (Rom. 14. 5) . Certe quidquid dici potuit, et sublimi ingenio de Scripturarum sanctarum hauriri fontibus, a te positum atque dissertum est. Sed quaeso reverentiam tuam, parumper patiaris me tuum laudare ingenium. Nos enim inter nos erudiditionis causa disserimus. Caeterum aemuli et maxime haeretici, si diversas inter nos sententias viderint, de animi calumniabuntur rancore descendere. Mihi autem decretum est te amare, te suspicere,", + "candidate_score": 0.648616, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_83_85", + "bdc_text": "vgl. Nr. 2556 , 21f. augusti . Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ; s. die Verweise in Nr. 2545 , Anm. 1. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1992", + "psc_text": "et in ignem mittetur (Ibid. 3. 10) . 729 EPISTOLA CX. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum litteris suis nonnihil offensum demulcere studet Augustinus. Apologiam illius contra Ruffinum accepisse se testatur, deplorans tantos inter viros quondam amicissimos tam amarulentam discordiam incidisse. Domino venarando, et desideratissimo fratri compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Quamvis existimem antequam ista sumeres, venisse in manus tuas litteras meas, quas per Dei servum, filium nostram Cyprianum Diaconum misi, quibus certissime agnosceres meam esse epistolam, cujus exemplaria illuc pervenisse [al. venisse ] commemorasti; unde jam me arbitror rescriptis tuis, velut Entellinis gravibus atque acribus caestibus (Aeneid. V), tanquam audacem Daretem coepisse pulsari atque versari: nunc tamen eis ipsis respondebo litteris tuis, quas mihi per sanctum filium nostrum Asterium jam [al. abest jam ] mittere dignatus es, in quibus multa in me comperi tuae benevolentissimae caritatis, et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque ubi mulcebar", + "candidate_score": 0.648585, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_34_36", + "bdc_text": "Kurtze klare bewysung in fünff Predigen begriffen , dass der Papst zu Rom der . . . Endtchrist sye , Zürich , Christoph Froschauer , 1546 ( am Schluss : Holzschnitt des Antichristen ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2470", + "psc_text": "omnium peccatorum est; et filius perditionis, id est, diaboli; ipse est enim universorum perditio, qui adversatur Christo, 888 et ideo vocatur Antichristus: et extollitur supra omne quod dicitur Deus, ut cunctarum gentium deos, sive probatam omnem, et veram religionem suo calcet pede: et in Templo Dei, vel Jerosolymis (ut quidam putant) vel in Ecclesia [ut verius arbitramur] sederit, ostendens se tanquam ipse sit Christus, et Filius Dei. Nisi, inquit, fuerit Romanum imperium ante desolatum, et Antichristus praecesserit) Christus non veniet: qui ideo ita venturus est, ut Antichristum destruat. Meministis, ait, quod haec ipsa, quae nunc scribo per Epistolam, cum apud vos essem, praesenti sermone narrabam: et dicebam vobis, Christum non esse venturum, nisi praecessisset Antichristus. Et nunc quid detineat, scitis: ut reveletur in suo tempore: hoc est, quae causa sit, ut Antichristus in praesentiarum non veniat, optime nostis. Nec vult aperte dicere Romanum imperium destruendum, quod ipsi qui imperant, aeternum", + "candidate_score": 0.648409, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_83_85", + "bdc_text": "vgl. Nr. 2556 , 21f. augusti . Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ; s. die Verweise in Nr. 2545 , Anm. 1. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014", + "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad", + "candidate_score": 0.647829, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_25_27", + "bdc_text": "Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ; s. Nr. 2527 , 54-56 . ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1125", + "psc_text": "quadrigae vestrae, et proposito quintam deesse Blaesillam, pene oblitus de ea loqui, quae prima de vobis praecesserit ad Dominum. Vere nunc quinque in tres, ac duas videmus esse divisas, illa cum sorore Paulina dulci somno fruitur, tu duarum medius, ad Christum levius subvolabis. EPISTOLA LXVII AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum 404 sciscitatur de titulo vulgati ab ipso libri de Scriptoribus Ecclesiasticis; tum de Petro reprehenso non mendaciter a Paulo, quod etiam superiori epist. 56. quaesierat. Postremo petit, ut quae sint Origenis aliorumque haereticorum errata, sibi indicet. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo caritatis observando atque amplectendo fratri et Compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. 1. « Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam", + "candidate_score": 0.647161, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_32_34", + "bdc_text": "a te recepi et probatur mihi vehementer . Pro eo remitto tibi Antichristum , Gwalther , Der Endtchrist . Kurtze klare bewysung in fünff Predigen begriffen , dass der Papst zu Rom der . . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2471", + "psc_text": "vos essem, praesenti sermone narrabam: et dicebam vobis, Christum non esse venturum, nisi praecessisset Antichristus. Et nunc quid detineat, scitis: ut reveletur in suo tempore: hoc est, quae causa sit, ut Antichristus in praesentiarum non veniat, optime nostis. Nec vult aperte dicere Romanum imperium destruendum, quod ipsi qui imperant, aeternum putant. Unde secundum Apocalypsim Joannis, in fronte purpuratae meretricis, scriptum est nomen blasphemiae, id est, Romae aeternae. Si enim aperte audacterque dixisset, non veniet Antichristus, nisi prius Romanum deleatur imperium, justa causa persecutionis in orientem tunc Ecclesiam consurgere videbatur. Quodque sequitur: Jam enim mysterium operatur iniquitatis, tantum ut qui tenet nunc, teneat, donec de medio fiat, et tunc revelabitur ille iniquus, hunc habet sensum: Multis malis atque peccatis, quibus Nero impurissimus Caesarum mundum premit, Antichristi parturitur adventus, et quod ille operaturus est postea, in isto ex parte completur, tantum ut Romanum imperium, quod nunc universas gentes tenet, recedat, et de", + "candidate_score": 0.647116, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_22_24", + "bdc_text": "Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 . augustiBrief Nr. 2527. . In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", + "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", + "candidate_score": 0.647027, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_82_84", + "bdc_text": "August ; vgl. Nr. 2556 , 21f. augusti . Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2921", + "psc_text": "Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Christo salutem. 1. Virum honorabilem fratrem meum, filium dignationis tuae, Orosium Presbyterum, et sui merito et te jubente suscepi. Sed incidit tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit quam loqui: ita ut nostra studia cessarent, et juxta Appium canina exerceretur facundia. Itaque duobus libellis tuis, quos meo nomini dedicasti, eruditissimis et omni eloquentiae splendore fulgentibus, ad tempus respondere non potui. Non quo quidquam in illis reprehendendum putem; 1043 sed quia juxta Apostolum, unusquisque in suo sensu abundet: alius quidem sic, alius autem sic (Rom. 14. 5) . Certe quidquid dici potuit, et sublimi ingenio de Scripturarum sanctarum hauriri fontibus, a te positum atque dissertum est. Sed quaeso reverentiam tuam, parumper patiaris me tuum laudare ingenium. Nos enim inter nos erudiditionis causa disserimus. Caeterum aemuli et maxime haeretici, si diversas inter nos sententias viderint, de animi calumniabuntur rancore descendere. Mihi autem decretum est te amare, te suspicere,", + "candidate_score": 0.646901, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_84", + "bdc_text": "Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1730", + "psc_text": "saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, 632 et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gloriantur. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine carissime, et desideratissime, et honorande in Christo frater. » EPISTOLA CII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Acceptis Augustini epistolis quae continent quaestionem de mendacio officioso, dubitans etiamnum an ejus sit, negat se responsurum, nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc", + "candidate_score": 0.646892, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_82_84", + "bdc_text": "August ; vgl. Nr. 2556 , 21f. augusti . Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1992", + "psc_text": "et in ignem mittetur (Ibid. 3. 10) . 729 EPISTOLA CX. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum litteris suis nonnihil offensum demulcere studet Augustinus. Apologiam illius contra Ruffinum accepisse se testatur, deplorans tantos inter viros quondam amicissimos tam amarulentam discordiam incidisse. Domino venarando, et desideratissimo fratri compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Quamvis existimem antequam ista sumeres, venisse in manus tuas litteras meas, quas per Dei servum, filium nostram Cyprianum Diaconum misi, quibus certissime agnosceres meam esse epistolam, cujus exemplaria illuc pervenisse [al. venisse ] commemorasti; unde jam me arbitror rescriptis tuis, velut Entellinis gravibus atque acribus caestibus (Aeneid. V), tanquam audacem Daretem coepisse pulsari atque versari: nunc tamen eis ipsis respondebo litteris tuis, quas mihi per sanctum filium nostrum Asterium jam [al. abest jam ] mittere dignatus es, in quibus multa in me comperi tuae benevolentissimae caritatis, et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque ubi mulcebar", + "candidate_score": 0.646668, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_83_85", + "bdc_text": "vgl. Nr. 2556 , 21f. augusti . Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ; s. die Verweise in Nr. 2545 , Anm. 1. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1125", + "psc_text": "quadrigae vestrae, et proposito quintam deesse Blaesillam, pene oblitus de ea loqui, quae prima de vobis praecesserit ad Dominum. Vere nunc quinque in tres, ac duas videmus esse divisas, illa cum sorore Paulina dulci somno fruitur, tu duarum medius, ad Christum levius subvolabis. EPISTOLA LXVII AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum 404 sciscitatur de titulo vulgati ab ipso libri de Scriptoribus Ecclesiasticis; tum de Petro reprehenso non mendaciter a Paulo, quod etiam superiori epist. 56. quaesierat. Postremo petit, ut quae sint Origenis aliorumque haereticorum errata, sibi indicet. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo caritatis observando atque amplectendo fratri et Compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. 1. « Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam", + "candidate_score": 0.646105, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_82_84", + "bdc_text": "August ; vgl. Nr. 2556 , 21f. augusti . Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1735", + "psc_text": "opportunum fuerit, primo missurus tempore: in quo illud cavi, ne in quoquam existimationem laederem Christianam; sed tantum ut delirantis imperitique mendacium ac vecordiam confutarem. Memento mei, sancte et venerabilis Papa. Vide quantum te diligam, ut ne provocatus quidem voluerim respondere: nec credam tuum esse, quod in altero forte reprehenderem. Frater communis suppliciter te salutat. 634 EPISTOLA CIII. AD AUGUSTINUM. Commendat Augustino Praesidium, et salvere jubet Alypium. Domino vere Sancto et Beatissimo Papae AUGUSTINO, HIERONYMUS in Christo salutem 1. Anno praeterito per fratrem nostrum Asterium Hypodiaconum dignationi tuae epistolam miseram, promptum reddens salutationis officium: quam tibi arbitror redditam. Nunc quoque per sanctum fratrem meum Praesidium Diaconum, obsecro primum ut memineris mei. Deinde ut bajulum litterarum habeas commendatum, et mihi scias germanissimum, et in quibuscumque necessitas postulaverit, foveas atque sustentes; non quo aliqua re, Christo tribuente, indigeat; sed quo bonorum amicitias avidissime expetat, et se in his conjungendis maximum putet beneficium consecutum.", + "candidate_score": 0.645614, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_78", + "bdc_text": "Haec aestate absolvi 9 libros commentariorum in evangelium secundum LucamSiehe zu diesem Druck Nr. 2545 , Anm. 2. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2023", + "psc_text": "eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis Commentarios secutus sum. Scripsit enim ille vir in Epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromateon suorum librum, commatico super explanatione ejus sermone complevit. Tractatus quoque varios, et Excerpta, quae vel sola possent [al. possint ] sufficere, composuit. Praetermitto Didymum videntem meum, et Laodicenum, de Ecclesia nuper egressum, et Alexandrum veterem haereticum, Eusebium quoque Emisenum, et Theodorum Heracleotem: qui et ipsi nonnullos super hac re Commentariolos reliquerunt. E quibus si vel pauca decerperem, fieret aliquid, quod non penitus contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum", + "candidate_score": 0.645225, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_84", + "bdc_text": "Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1731", + "psc_text": "nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram, sed epistolae cujusdam quasi ad me scriptae per fratrem nostrum Sysinnium Diaconum huc exemplaria pervenerunt: in qua hortaris me, ut παλινῳδιαν super quodam Apostoli capitulo canam, et imiter Stesichorum inter vituperationem et laudes Helenae fluctuantem, ut qui detrahendo oculos perdiderat, laudando receperit. Ego simpliciter fateor dignationi tuae, licet stylus et ἐπιχειρήματα tua mihi viderentur: tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte me respondente, laesus juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assideremus [al. assidemus ],", + "candidate_score": 0.644399, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_84_86", + "bdc_text": "Inscripsi hos d. Welsero , consuli Augustano Erst nach langem Zögern hatte sich Bullinger entschlossen , seinen Kommentar Hans Welser zu widmen ; s. die Verweise in Nr. 2545 , Anm. 1. . Duo illi cives nostriMeinrat Oggenfuß und Hans Hug ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1730", + "psc_text": "saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, 632 et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gloriantur. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine carissime, et desideratissime, et honorande in Christo frater. » EPISTOLA CII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Acceptis Augustini epistolis quae continent quaestionem de mendacio officioso, dubitans etiamnum an ejus sit, negat se responsurum, nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc", + "candidate_score": 0.644114, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_106_108", + "bdc_text": "Nisi hic vigilarit et custodierit civitatem , frustra vigilat , qui custodit eamPs 127 ( Vulg. 126 ) , 1. . Vale cum omnibus bonis . 4 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1990", + "psc_text": "Dominum quoque in Evangelio legimus pernoctasse, et Apostolos clausos carcere tota nocte vigilasse, ut illis psallentibus terra quateretur, custos carceris crederet, magistratus et civitas terrerentur. Loquitur Paulus: Orationi insistite, vigilantes in ea (Coloss. 4. 2) . Et in alio loco: In vigiliis frequenter (2. Cor. 11. 27) . Dormiat itaque Vigilantius, et ab exterminatore Aegypti cum Aegyptiis dormiens suffocetur. Nos dicamus cum David: Non dormitabit, neque dormiet, qui custodit Israel (Ps. 120. 4) ; ut veniat ad nos sanctus, et AIR, qui interpretatur vigil (Dan. 4. 10) . Et si quando propter peccata nostra dormierit, dicamus ad eum: Exurge, quid dormitas, Domine (Matth. 8. 25) ? excitemusque illum, et navicula fluctuante, clamemus: Magister, salvos nos fac, perimus. 4. Plura dictare volueram, si non Epistolaris brevitas pudorem nobis tacendi imponeret: et si tu librorum ipsius ad nos voluisses mittere cantilenas, ut scire possemus ad quae [al. ea quae ] rescribere deberemus.", + "candidate_score": 0.643292, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_99", + "bdc_text": "s. Nr. 2550 , Anm. 3. , qui mihi has postremas attulit , Argentoratum concessit .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_862", + "psc_text": "(Matth. 27. 9). Hoc in Jeremia penitus non invenitur, sed in Zacharia, aliis multo verbis, ac toto ordine discrepante: Vulgata quippe Editio ita se habet: « Et dicam ad eos: si bonum est coram vobis, date mercedem mihi, aut renuite. Et appenderunt mercedem meam triginta argenteos. Dixitque Dominus ad me: Pone illos in conflatorium; et considera si probatum sit, sicut probatus sum ab eis. Et tuli triginta argenteos, et misi eos in domo Domini in conflatorium » (Zach. 11. 12. 13). Quantum distet ab Evangelistae testimonio Septuaginta translatio, perspicuum est. Sed et in Hebraeo cum sensus idem sit, verba praepostera sunt, et pene diversa. « Et dixi, inquit, ad eos: Si bonum est in oculis vestris, afferte mercedem meam: et si non, quiescite. Et appenderunt mercedem meam triginta argenteos. Et dixit Dominus ad 311 me: Projice illud ad statuarium: decorum pretium, quod appretiatus sum ab eis. Et tuli triginta argenteos,", + "candidate_score": 0.6417, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_49", + "bdc_text": "Eine italienische Fassung , ( L'Antichristo - VD16 W 1064 )", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2468", + "psc_text": "apparebit signum Filii hominis in coelo, et videbunt Filium hominis venientem in nubibus coeli cum virtute multa, et majestate. Et mittet Angelos suos cum tuba, et voce magna, et congregabunt electos ejus a quatuor ventis a summo coelorum usque ad terminos eorum (Ibid. 23. et seqq.) . Rursumque de Antichristo loquitur ad Judaeos: Ego veni in nomine Patris mei, et non credidistis mihi. Si alius venerit in nomine suo, illum suscipietis (Joan. 7. 43) . Igitur Thessalonicensium animos, vel occasio non intellectae Epistolae, vel ficta revelatio, quae per somnium deceperat dormientes, vel aliquorum conjectura, Isaiae, et Danielis, Evangeliorumque verba de Antichristo praenuntiantia, in illud tempus interpretantium moverat, atque turbaverat: ut in majestate sua tunc Christum sperarent esse venturum. Cui errori medetur Apostolus, et exponit quae ante adventum Christi debeant praestolari; ut cum illa facta viderint: tunc sciant Antichristum, id est, hominem peccati, et filium perditionis, qui adversatur, et extollitur supra", + "candidate_score": 0.641546, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27_29", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ; s. Nr. 2560 , 5 . illi non sint redditae .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1125", + "psc_text": "quadrigae vestrae, et proposito quintam deesse Blaesillam, pene oblitus de ea loqui, quae prima de vobis praecesserit ad Dominum. Vere nunc quinque in tres, ac duas videmus esse divisas, illa cum sorore Paulina dulci somno fruitur, tu duarum medius, ad Christum levius subvolabis. EPISTOLA LXVII AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum 404 sciscitatur de titulo vulgati ab ipso libri de Scriptoribus Ecclesiasticis; tum de Petro reprehenso non mendaciter a Paulo, quod etiam superiori epist. 56. quaesierat. Postremo petit, ut quae sint Origenis aliorumque haereticorum errata, sibi indicet. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo caritatis observando atque amplectendo fratri et Compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. 1. « Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam", + "candidate_score": 0.640949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_21_23", + "bdc_text": "Plura enim in praesenti non potui . Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 . augustiBrief Nr. 2527. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", + "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", + "candidate_score": 0.640052, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_50", + "bdc_text": "wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_880", + "psc_text": "addiderint, quanta dimiserint, quae in exemplaribus Ecclesiae, obelis, asteriscisque distincta sunt. Illud enim quod legimus in Isaia: « Beatus qui habet semen in Sion, et domesticos in Jerusalem » (Isai. 31. sec. LXX), solent Hebraei deridere, cum audierint. Nec non et in Amos post descriptionem luxuriae: « Stantia putaverunt haec, et non fugientia » (Amos 6. sec. LXX). Revera sensus rhetoricus et declamatio Tulliana. Sed quid faciemus ad authenticos libros, in quibus haec non feruntur adscripta, et caetera his similia, quae si proferre nitamur, infinitis libris opus est. Porro quanta dimiserint, vel asterisci testes, ut dixi, sunt, vel nostra interpretatio, si a diligenti lectore Translationi veteri conferatur: et tamen jure Septuaginta Editio obtinuit in Ecclesiis, vel quia prima est, et ante Christi facta adventum, vel quia ab Apostolis (in quibus tamen ab Hebraico non discrepat) usurpata. Aquila autem proselytus et contentiosus interpres, qui non solum verba, sed etymologias quoque verborum", + "candidate_score": 0.640048, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_98_100", + "bdc_text": "vielleicht gar John Caius ; s. Nr. 2550 , Anm. 3. , qui mihi has postremas attulit , Argentoratum concessit . Redierunt hisce tribus diebus Helvetiorum propemodum 1000 , qui abierant adiuturi partes nostras , sed in itinere audierunt , neminem porro recipi .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2033", + "psc_text": "potuimus? Sed per gratiam Domini nostri Jesu Christi credimus salvari, quemadmodum et illi. Tacuit autem omnis multitudo, et in sententiam ejus Jacobus Apostolus, et omnes simul Presbyteri transierunt. 8. Haec non debent molesta esse lectori, sed et mihi et illi utilia, ut probemus ante Apostolum Paulum non ignorasse Petrum imo principem hujus esse [al. fuisse ] decreti, Legem post Evangelium non esse servandam. Denique tantae auctoritatis Petrus fuit, ut Paulus in epistola sua scripserit: Deinde post annos tres veni Jerosolymam videre Petrum, et mansi apud eum diebus quindecim (Gal. 1. 18) . Rursumque in consequentibus: Post annos quatuordecim ascendi iterum Jerosolymam cum Barnaba, assumpto et Tito. Ascendi autem secundum revelationem, et exposui cum eis Evangelium quod praedico in gentibus (Gal. 2. 1) , ostendens 743 se non habuisse securitatem praedicandi Evangelii, nisi Petri et caeterorum Apostolorum qui cum eo erant, fuisset sententia roboratus. Statimque sequitur: Separatim autem his, qui videbantur", + "candidate_score": 0.639823, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_22_24", + "bdc_text": "Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 . augustiBrief Nr. 2527. . In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2987", + "psc_text": "religiosum Presbyterum Saturninum tuae venerationis litteras sumpsi 1069 hoc a me magno studio quod nondum habeo flagitantis. Sed eur hoc leceris causam mihi aperuisti, quod scilicet eredas de hac re mihi consulenti jam fuisse responsum. Utinam ita esset! Absit ut te, cujus exspectationem avidissimam noverim, hujus muneris communicationem fraudarem; sed si quid credis, frater carissime, quinque ferme anni ecce evoluti sunt, ex quo in Orientem misi Librum non praesumptionis, sed consultationis meae, et adhuc rescripta non merui, quibus mihi enodaretur haec quaestio, in qua me cupis ad te certam ferre sententiam. Utrumque ego misissem, si utrumque haberem. Hoc autem quod habeo, sine altero, quod nondum habeo, cuiquam debere me jam mittere, vel edere non videtur, ne ille, qui mihi fortasse, ut desidero responsurus est, interrogationem meam disputatione operosissima elaboratam, sine sua responsione, quae adhuc desperanda non est, per manus hominum notitiamque diffundi jure succenseat, idque jactantius, quam utilius fecisse me", + "candidate_score": 0.639767, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1730", + "psc_text": "saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, 632 et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gloriantur. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine carissime, et desideratissime, et honorande in Christo frater. » EPISTOLA CII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Acceptis Augustini epistolis quae continent quaestionem de mendacio officioso, dubitans etiamnum an ejus sit, negat se responsurum, nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc", + "candidate_score": 0.638528, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_25_27", + "bdc_text": "Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ; s. Nr. 2527 , 54-56 . ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1728", + "psc_text": "Christo fratri, et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae. Aliquid proculdubio impedimenti fuit. Unde agnosco, Dominum a me potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi, quod rescripseris. Nam rescribendi jam dedit, quia cum volueris, facillime poteris. 2. « Etiam hoc, quod ad me sane perlatum est, utrum quidem crederem, dubitavi; sed hinc quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare non debui. Hoc autem brevi, suggestum esse caritati tuae a nescio quibus fratribus, mihi dictum est, quod librum adversus te scripserim, Romamque miserim. Hoc falsum esse noveris: Deum nostrum testor, hoc me non fecisse, sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur, a me scriptum esse, puto te debere cognoscere: aut si cognosci non potest,", + "candidate_score": 0.638056, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_21_23", + "bdc_text": "Plura enim in praesenti non potui . Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 . augustiBrief Nr. 2527. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1125", + "psc_text": "quadrigae vestrae, et proposito quintam deesse Blaesillam, pene oblitus de ea loqui, quae prima de vobis praecesserit ad Dominum. Vere nunc quinque in tres, ac duas videmus esse divisas, illa cum sorore Paulina dulci somno fruitur, tu duarum medius, ad Christum levius subvolabis. EPISTOLA LXVII AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum 404 sciscitatur de titulo vulgati ab ipso libri de Scriptoribus Ecclesiasticis; tum de Petro reprehenso non mendaciter a Paulo, quod etiam superiori epist. 56. quaesierat. Postremo petit, ut quae sint Origenis aliorumque haereticorum errata, sibi indicet. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo caritatis observando atque amplectendo fratri et Compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. 1. « Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam", + "candidate_score": 0.638008, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2151", + "psc_text": "te, ne me tanto itinere vexatum, frustra venisse patiaris. Scit enim Dominus, quod post visionem sanctorum Locorum, hanc vel maxime causam habui, ut cum tuis litteris sorori mederer ac matri. Et ego: Jamjam, inquam, quod vis faciam: nam et epistolae transmarinae sunt, et specialiter sermo dictatus, raro potest invenire quos mordeat. Te autem obsecro, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque portaveris eum pro viatico, si auditus fuerit, laetemur pariter, si autem contemptus fuerit, quod et magis reor, ego verba perdiderim, tu itineris longitudinem. Explicit Praefatio. 2. Primum vos scire cupio soror et filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de vobis sinistrum suspicer; sed ne caeteri suspicentur vestram me orare concordiam. Alioquin (quod absit) si peccatorum vos existimarem glutino cohaesisse, nunquam scriberem; sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut si mordacius quippiam scripsero, non tam meae putetis austeritatis [al. auctoritatis ] esse, quam morbi. Putridae carnes ferro curantur", + "candidate_score": 0.637307, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_41", + "bdc_text": "Die lateinische Fassung ( Antichristus , id est homiliae quinque , quibus Romanum Pontificem . . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2469", + "psc_text": "Antichristo praenuntiantia, in illud tempus interpretantium moverat, atque turbaverat: ut in majestate sua tunc Christum sperarent esse venturum. Cui errori medetur Apostolus, et exponit quae ante adventum Christi debeant praestolari; ut cum illa facta viderint: tunc sciant Antichristum, id est, hominem peccati, et filium perditionis, qui adversatur, et extollitur supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur; ita ut in Templo Dei sedeat, esse venturum. Nisi, inquit, venerit discessio primum, quod Graece dicitur ἀποστασία, ut omnes gentes quae Romano imperio subjacent, recedant ab eis, et revelatus fuerit, id est, ostensus, quem omnia Prophetarum verba praenuntiant, homo peccati, in quo fons omnium peccatorum est; et filius perditionis, id est, diaboli; ipse est enim universorum perditio, qui adversatur Christo, 888 et ideo vocatur Antichristus: et extollitur supra omne quod dicitur Deus, ut cunctarum gentium deos, sive probatam omnem, et veram religionem suo calcet pede: et in Templo Dei, vel Jerosolymis (ut quidam", + "candidate_score": 0.636454, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27_29", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ; s. Nr. 2560 , 5 . illi non sint redditae .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_37", + "psc_text": "rogat ut de ejus proposito crebris ad se litteris laetiorem faciat; addens se obtrectatorem suum interea despicere. Antiquus sermo est: Mendaces faciunt, ut nec sibi vera dicentibus credatur: quod mihi a te, ego objurgatus de silentio litterarum, accidisse video. Dicam, saepe scripsi, sed negligentia bajulorum fuit? Respondebis: omnium non scribentium vetus ista excusatio est. Dicam, non reperi qui epistolas ferret? Dices, hinc istuc (al. illinc ) isse quam plurimos. Contendam, me etiam his dedisse? At illi, quia non reddiderunt, negabunt: et erit inter absentes incerta cognitio. Quid igitur faciam? Sine culpa veniam postulabo, rectius arbitrans, pacem loco motum petere, quam aequo gradu certamina concitare: quanquam ita me jugis tam corporis aegrotatio, quam animae aegritudo consumpsit, ut morte imminente, nec mei pene memor fuerim. Quod ne falsum 17 putes, oratorio more, post argumenta testes vocabo. Sanctus frater Heliodorus hic adfuit, qui cum mecum eremum vellet incolere, meis sceleribus fugatus abscessit. Verum", + "candidate_score": 0.636372, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_25_27", + "bdc_text": "Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ; s. Nr. 2527 , 54-56 . ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014", + "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad", + "candidate_score": 0.636019, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_22_24", + "bdc_text": "Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 . augustiBrief Nr. 2527. . In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_814", + "psc_text": "HIERONYMUS. 1. Brevis Epistola longas explanare non valet quaestiones, et in arctum multa concludens, stringere verbis, quod sensibus dilatatum est. Interrogas, quid significet illud in Evangelio juxta Matthaeum: « Nolite solliciti esse de crastino; sufficit enim diei malitia sua » (Matth. 6. 34). Crastinum, in Scripturis sanctis, futurum tempus significat: sicut et Jacob in Genesi loquitur: « Exaudiet me cras justitia mea » (Gen. 30. 33). Et ubi altare exstruitur a duabus tribubus Ruben et Gad, et dimidia tribu Manasse, a cuncto Israele ad eas legatio mittitur, cum Phinees Pontifici respondissent, idcirco se altare fecisse, ne cras filiis suis colendi Deum possessio denegaretur (Josue 22. 24). Et multa istiusmodi in veteri reperies Instrumento. Qui ergo de futuris nos cogitare prohibuit, concessit de praesentibus, propter humanae vitae fragilitatem. Quod autem adjicit, « sufficit diei malitia sua » (Matth. 6. 34), hoc modo intellige: Sufficit nobis de praesentibus hujus saeculi cogitare angustiis.", + "candidate_score": 0.635138, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_30", + "bdc_text": "Somnium fictum Die \"Warhaffte unnd gegründte meldung\" des Reutlinger Pfarrers Johannes Schradin ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2219", + "psc_text": "mortis hujus? (Rom. 7. 24) . Et ad Corinthios, Habitantes in corpore, peregrinamur a Domino. Magis autem volumus exire de corpore, et esse cum Domino (2. Cor. 5. 8) . Qui haec dicebat, noverat utique se esse moriturum. Melius est igitur spiritualiter sentire quod scriptum est, dormitionem in praesenti loco, non mortem accipere, per quam anima a corpore separatur; sed peccatum post fidem et offensam Dei, dormitionemque post baptismum, de qua et ad Corinthios loquebatur: Et ideo inter vos multi infirmi sunt, et dormiunt plurimi (1. Cor. 11. 30) . Et in alio loco: Ergo et qui dormierunt in Christo, perierunt (Ibid. 15. 1) : qui cum mortui sint, non sunt perpetua morte perituri: quia non in mortali crimine continentur, sed levi modicoque peccato. Quod et alius sanctus vitare cupiens, loquebatur: Ne forte obdormiam in morte (Ps. 12. 4) . Est enim somnus peccati, qui ducit ad mortem, et est", + "candidate_score": 0.635003, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_23_25", + "bdc_text": "augustiBrief Nr. 2527. . In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079", + "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum", + "candidate_score": 0.63498, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_26_28", + "bdc_text": "s. Nr. 2527 , 54-56 . ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ; s. Nr. 2560 , 5 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1731", + "psc_text": "nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram, sed epistolae cujusdam quasi ad me scriptae per fratrem nostrum Sysinnium Diaconum huc exemplaria pervenerunt: in qua hortaris me, ut παλινῳδιαν super quodam Apostoli capitulo canam, et imiter Stesichorum inter vituperationem et laudes Helenae fluctuantem, ut qui detrahendo oculos perdiderat, laudando receperit. Ego simpliciter fateor dignationi tuae, licet stylus et ἐπιχειρήματα tua mihi viderentur: tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte me respondente, laesus juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assideremus [al. assidemus ],", + "candidate_score": 0.634861, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_22_24", + "bdc_text": "Accepi a te binas literas , et priores quidem datas 5 . augustiBrief Nr. 2527. . In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014", + "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad", + "candidate_score": 0.634854, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1731", + "psc_text": "nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram, sed epistolae cujusdam quasi ad me scriptae per fratrem nostrum Sysinnium Diaconum huc exemplaria pervenerunt: in qua hortaris me, ut παλινῳδιαν super quodam Apostoli capitulo canam, et imiter Stesichorum inter vituperationem et laudes Helenae fluctuantem, ut qui detrahendo oculos perdiderat, laudando receperit. Ego simpliciter fateor dignationi tuae, licet stylus et ἐπιχειρήματα tua mihi viderentur: tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte me respondente, laesus juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assideremus [al. assidemus ],", + "candidate_score": 0.634443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27_29", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ; s. Nr. 2560 , 5 . illi non sint redditae .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1731", + "psc_text": "nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram, sed epistolae cujusdam quasi ad me scriptae per fratrem nostrum Sysinnium Diaconum huc exemplaria pervenerunt: in qua hortaris me, ut παλινῳδιαν super quodam Apostoli capitulo canam, et imiter Stesichorum inter vituperationem et laudes Helenae fluctuantem, ut qui detrahendo oculos perdiderat, laudando receperit. Ego simpliciter fateor dignationi tuae, licet stylus et ἐπιχειρήματα tua mihi viderentur: tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte me respondente, laesus juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assideremus [al. assidemus ],", + "candidate_score": 0.63426, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_25_27", + "bdc_text": "Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ; s. Nr. 2527 , 54-56 . ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1730", + "psc_text": "saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, 632 et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gloriantur. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine carissime, et desideratissime, et honorande in Christo frater. » EPISTOLA CII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Acceptis Augustini epistolis quae continent quaestionem de mendacio officioso, dubitans etiamnum an ejus sit, negat se responsurum, nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc", + "candidate_score": 0.634236, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_26_28", + "bdc_text": "s. Nr. 2527 , 54-56 . ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ; s. Nr. 2560 , 5 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1730", + "psc_text": "saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, 632 et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gloriantur. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine carissime, et desideratissime, et honorande in Christo frater. » EPISTOLA CII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Acceptis Augustini epistolis quae continent quaestionem de mendacio officioso, dubitans etiamnum an ejus sit, negat se responsurum, nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc", + "candidate_score": 0.634137, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1728", + "psc_text": "Christo fratri, et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae. Aliquid proculdubio impedimenti fuit. Unde agnosco, Dominum a me potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi, quod rescripseris. Nam rescribendi jam dedit, quia cum volueris, facillime poteris. 2. « Etiam hoc, quod ad me sane perlatum est, utrum quidem crederem, dubitavi; sed hinc quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare non debui. Hoc autem brevi, suggestum esse caritati tuae a nescio quibus fratribus, mihi dictum est, quod librum adversus te scripserim, Romamque miserim. Hoc falsum esse noveris: Deum nostrum testor, hoc me non fecisse, sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur, a me scriptum esse, puto te debere cognoscere: aut si cognosci non potest,", + "candidate_score": 0.634051, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_26_28", + "bdc_text": "s. Nr. 2527 , 54-56 . ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ; s. Nr. 2560 , 5 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1491", + "psc_text": "ad epistolam vestram celeri sermone dictavi, vincens propositum, ut contra eum scriberem, cujus ingenium ante laudaveram: malens existimatione periclitari, quam fide. Hoc mihi praestiterunt amici mei, ut si tacuero, reus: si respondero, inimicus judicer. Dura utraque conditio; sed a duobus eligam quod levius est: simultas redintegrari potest, blasphemia veniam non meretur. Quid autem laboris in libris transferendis περὶ Ἀρχῶν sustinuerim, vestro judicio derelinquo; dum et mutare quippiam de Graeco, non est vertentis sed evertentis: et eadem ad verbum exprimere, nequaquam ejus, qui servare velit eloquii venustatem. EPISTOLA LXXXV. AD PAULINUM. Alteri e duabus Paulini quaestionibus sibi propositis breviter respondet: priorem, quod in libris περὶ Ἀρχῶν a se nuper Latine versis enucleetur, omittit. Tum quo animo Origenem legerit, docet. 1. Voce me provocas ad scribendum, terres eloquentia; et in epistolari stylo prope Tullium repraesentas. Quod quereris, me parvas et incomptas litterulas mittere, non venit de incuria, sed timore tui, ne verbosius", + "candidate_score": 0.633962, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_23_25", + "bdc_text": "augustiBrief Nr. 2527. . In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014", + "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad", + "candidate_score": 0.633912, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1729", + "psc_text": "miserim. Hoc falsum esse noveris: Deum nostrum testor, hoc me non fecisse, sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur, a me scriptum esse, puto te debere cognoscere: aut si cognosci non potest, credere. Ita sane hoc dixerim, ut ego non tantum paratissimus sim, si quid te in meis scriptis moverit, fraterne accipere quid contra sentias, aut de correctione mea, aut de ipsa tua benevolentia gavisurus; verum etiam hoc a te postulem, et flagitem. 3. « O si licuisset, et si non cohabitante, saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, 632 et omnes fratres", + "candidate_score": 0.633909, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27_29", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ; s. Nr. 2560 , 5 . illi non sint redditae .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_36", + "psc_text": "Presbyter, dum adhuc Antiochiae essem, me praesente corripuit. Cui ille respondit: Ego nihil timeo. Dicit se a Domino suo fuisse dimissum: et si vobis placet, ecce hic est, transmittite quo vultis. In hoc arbitror me non peccare, si hominem vagum non sinam longius fugere. Quapropter quia ego in hac solitudine constitutus, non possum agere quod jussisti, rogavi carissimum mihi Evagrium, ut tam tui quam mei causa instanter negotium prosequatur. Cupio te valere in Christo. EPISTOLA VI. AD JULIANUM AQUILEIAE DIACONUM Excusat se apud Julianum de silentio litterarum, et cum, eo primum nuntiante, intellexisset, sororem suam in eo permanere quod coeperat, rogat ut de ejus proposito crebris ad se litteris laetiorem faciat; addens se obtrectatorem suum interea despicere. Antiquus sermo est: Mendaces faciunt, ut nec sibi vera dicentibus credatur: quod mihi a te, ego objurgatus de silentio litterarum, accidisse video. Dicam, saepe scripsi, sed negligentia bajulorum fuit? Respondebis: omnium non scribentium", + "candidate_score": 0.63376, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_18_20", + "bdc_text": "s. unten Anm. a. , Leonarde charissime , non potui committere , quin paucula haec ad tuasSiehe dazu unten Anm . 3 und Anm. 13 . responderem .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2989", + "psc_text": "hoc ex ejus epistola in istam transtuli. » Incidit, inquit, tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit quam loqui; ita ut nostra studia cessarent ne, juxta Appium, canina exerceretur facundia. Itaque duobus libellis tuis, quos meo nomini dedicasti, eruditissimis et omni eloquentiae splendore fulgentibus, ad tempus respondere non potui. Non quo quidquam in illis reprehendendum putem: sed quia juxta Apostolum, unusquisque in suo sensu abundet: alius quidem sic, alius autem sic (Rom. 14. 5) . Certe quidquid dici potuit, et sublimi ingenio de Scripturarum sanctarum hauriri fontibus, a te positum atque dissertum est. Sed quaeso reverentiam tuam, parumper patiaris me tuum laudare ingenium. Nos enim inter nos eruditionis causa disserimus. Caeterum aemuli, et maxime haeretici, si diversas inter nos sententias viderint, de animi calumniabuntur rancore 1070 descendere. Mihi autem decretum est te amare, te suspicere, colere, mirari, tuaque dicta quasi mea defendere. Certe et in Dialogo quem nuper edidi, tuae", + "candidate_score": 0.633382, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_30", + "bdc_text": "Somnium fictum Die \"Warhaffte unnd gegründte meldung\" des Reutlinger Pfarrers Johannes Schradin ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2468", + "psc_text": "apparebit signum Filii hominis in coelo, et videbunt Filium hominis venientem in nubibus coeli cum virtute multa, et majestate. Et mittet Angelos suos cum tuba, et voce magna, et congregabunt electos ejus a quatuor ventis a summo coelorum usque ad terminos eorum (Ibid. 23. et seqq.) . Rursumque de Antichristo loquitur ad Judaeos: Ego veni in nomine Patris mei, et non credidistis mihi. Si alius venerit in nomine suo, illum suscipietis (Joan. 7. 43) . Igitur Thessalonicensium animos, vel occasio non intellectae Epistolae, vel ficta revelatio, quae per somnium deceperat dormientes, vel aliquorum conjectura, Isaiae, et Danielis, Evangeliorumque verba de Antichristo praenuntiantia, in illud tempus interpretantium moverat, atque turbaverat: ut in majestate sua tunc Christum sperarent esse venturum. Cui errori medetur Apostolus, et exponit quae ante adventum Christi debeant praestolari; ut cum illa facta viderint: tunc sciant Antichristum, id est, hominem peccati, et filium perditionis, qui adversatur, et extollitur supra", + "candidate_score": 0.633204, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1125", + "psc_text": "quadrigae vestrae, et proposito quintam deesse Blaesillam, pene oblitus de ea loqui, quae prima de vobis praecesserit ad Dominum. Vere nunc quinque in tres, ac duas videmus esse divisas, illa cum sorore Paulina dulci somno fruitur, tu duarum medius, ad Christum levius subvolabis. EPISTOLA LXVII AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum 404 sciscitatur de titulo vulgati ab ipso libri de Scriptoribus Ecclesiasticis; tum de Petro reprehenso non mendaciter a Paulo, quod etiam superiori epist. 56. quaesierat. Postremo petit, ut quae sint Origenis aliorumque haereticorum errata, sibi indicet. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo caritatis observando atque amplectendo fratri et Compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. 1. « Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam", + "candidate_score": 0.633032, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27_29", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ; s. Nr. 2560 , 5 . illi non sint redditae .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1491", + "psc_text": "ad epistolam vestram celeri sermone dictavi, vincens propositum, ut contra eum scriberem, cujus ingenium ante laudaveram: malens existimatione periclitari, quam fide. Hoc mihi praestiterunt amici mei, ut si tacuero, reus: si respondero, inimicus judicer. Dura utraque conditio; sed a duobus eligam quod levius est: simultas redintegrari potest, blasphemia veniam non meretur. Quid autem laboris in libris transferendis περὶ Ἀρχῶν sustinuerim, vestro judicio derelinquo; dum et mutare quippiam de Graeco, non est vertentis sed evertentis: et eadem ad verbum exprimere, nequaquam ejus, qui servare velit eloquii venustatem. EPISTOLA LXXXV. AD PAULINUM. Alteri e duabus Paulini quaestionibus sibi propositis breviter respondet: priorem, quod in libris περὶ Ἀρχῶν a se nuper Latine versis enucleetur, omittit. Tum quo animo Origenem legerit, docet. 1. Voce me provocas ad scribendum, terres eloquentia; et in epistolari stylo prope Tullium repraesentas. Quod quereris, me parvas et incomptas litterulas mittere, non venit de incuria, sed timore tui, ne verbosius", + "candidate_score": 0.632861, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_41", + "bdc_text": "Die lateinische Fassung ( Antichristus , id est homiliae quinque , quibus Romanum Pontificem . . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2471", + "psc_text": "vos essem, praesenti sermone narrabam: et dicebam vobis, Christum non esse venturum, nisi praecessisset Antichristus. Et nunc quid detineat, scitis: ut reveletur in suo tempore: hoc est, quae causa sit, ut Antichristus in praesentiarum non veniat, optime nostis. Nec vult aperte dicere Romanum imperium destruendum, quod ipsi qui imperant, aeternum putant. Unde secundum Apocalypsim Joannis, in fronte purpuratae meretricis, scriptum est nomen blasphemiae, id est, Romae aeternae. Si enim aperte audacterque dixisset, non veniet Antichristus, nisi prius Romanum deleatur imperium, justa causa persecutionis in orientem tunc Ecclesiam consurgere videbatur. Quodque sequitur: Jam enim mysterium operatur iniquitatis, tantum ut qui tenet nunc, teneat, donec de medio fiat, et tunc revelabitur ille iniquus, hunc habet sensum: Multis malis atque peccatis, quibus Nero impurissimus Caesarum mundum premit, Antichristi parturitur adventus, et quod ille operaturus est postea, in isto ex parte completur, tantum ut Romanum imperium, quod nunc universas gentes tenet, recedat, et de", + "candidate_score": 0.632691, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27_29", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ; s. Nr. 2560 , 5 . illi non sint redditae .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1730", + "psc_text": "saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, 632 et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gloriantur. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine carissime, et desideratissime, et honorande in Christo frater. » EPISTOLA CII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Acceptis Augustini epistolis quae continent quaestionem de mendacio officioso, dubitans etiamnum an ejus sit, negat se responsurum, nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc", + "candidate_score": 0.632, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_109_111", + "bdc_text": "septembris , Tiguri , 1546 . Bullingerus tuusDarunter Serins Empfangsvermerk : Redduntur 17 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_880", + "psc_text": "addiderint, quanta dimiserint, quae in exemplaribus Ecclesiae, obelis, asteriscisque distincta sunt. Illud enim quod legimus in Isaia: « Beatus qui habet semen in Sion, et domesticos in Jerusalem » (Isai. 31. sec. LXX), solent Hebraei deridere, cum audierint. Nec non et in Amos post descriptionem luxuriae: « Stantia putaverunt haec, et non fugientia » (Amos 6. sec. LXX). Revera sensus rhetoricus et declamatio Tulliana. Sed quid faciemus ad authenticos libros, in quibus haec non feruntur adscripta, et caetera his similia, quae si proferre nitamur, infinitis libris opus est. Porro quanta dimiserint, vel asterisci testes, ut dixi, sunt, vel nostra interpretatio, si a diligenti lectore Translationi veteri conferatur: et tamen jure Septuaginta Editio obtinuit in Ecclesiis, vel quia prima est, et ante Christi facta adventum, vel quia ab Apostolis (in quibus tamen ab Hebraico non discrepat) usurpata. Aquila autem proselytus et contentiosus interpres, qui non solum verba, sed etymologias quoque verborum", + "candidate_score": 0.631996, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_23_25", + "bdc_text": "augustiBrief Nr. 2527. . In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1730", + "psc_text": "saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, 632 et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gloriantur. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine carissime, et desideratissime, et honorande in Christo frater. » EPISTOLA CII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Acceptis Augustini epistolis quae continent quaestionem de mendacio officioso, dubitans etiamnum an ejus sit, negat se responsurum, nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc", + "candidate_score": 0.631923, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_47", + "bdc_text": "In Zürich wurde die lateinische Fassung erst etwa im Jahre 1575 von Christoph Froschauer d. J .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_881", + "psc_text": "si a diligenti lectore Translationi veteri conferatur: et tamen jure Septuaginta Editio obtinuit in Ecclesiis, vel quia prima est, et ante Christi facta adventum, vel quia ab Apostolis (in quibus tamen ab Hebraico non discrepat) usurpata. Aquila autem proselytus et contentiosus interpres, qui non solum verba, sed etymologias quoque verborum transferre conatus est, jure projicitur a nobis. Quis enim pro frumento et vino et oleo, possit, vel legere, vel intelligere, χεῦμα, ὀπωρισμόν, ϛιλπνότητα, quod nos possumus dicere « fusionem, pomationemque, » et « splendentiam. » Aut quia Hebraei non solum habent ἄρθρα, sed et πρόαρθρα, ille κακοζήλως, et syllabas interpretatur, et litteras dicitque σὺν τόν οὐρανόν καὶ σὺν τήν γήν, quod Graeca et Latina lingua omnino non recipit; cujus rei exemplum ex nostro sermone capere possumus. Quanta enim apud Graecos bene dicuntur, quae si ad verbum transferamus, 317 in Latino non resonant: et e regione, quae apud nos placent si", + "candidate_score": 0.631881, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1996", + "psc_text": "talem crederes, qui litterarum mearum exemplaribus etiam cum stylum meum nosses, temere credere noluisti. Si enim non immerito vidisti, me juste expostulaturum fuisse, si temere crederes esse litteras meas, quae non essent meae: quanto justius expostularem, meipsum temere putatum talem, qualem me expertus non esset, qui putavisset? Nequaquam ergo ita prolabereris, ut te non rescribente, quo laederer, me tamen existimares nimis insipientem, etiam tali tuo rescripto laedi potuisse. 3. « Restat igitur, ut laedere me rescribendo disponeres, si certo documento meas esse illas litteras nosses. Atque ita, quia non credo quod injuste me laedendum putares, superest ut agnoscam peccatum meum, quod prior te illis litteris laeserim, quas meas esse negare non possum. Cur itaque conor contra fluminis tractum, ac non potius veniam peto? Obsecro ergo te per mansuetudinem Christi, ut si te laesi, dimittas mihi, nec me 731 vicissim laedendo, malum pro malo reddas. Laedes autem me, si mihi tacueris", + "candidate_score": 0.631772, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_70_72", + "bdc_text": "Nr. 2527 , 107 . amicissime salutabis . Nova , quae his mihi literis scribebas , legi libenter .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", + "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", + "candidate_score": 0.63139, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_23_25", + "bdc_text": "augustiBrief Nr. 2527. . In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2077", + "psc_text": "onus ultra vires meas. Quod an consecutus sim, tuo judicio derelinquo. Certe si imbecillitatem reprehenderis, voluntati veniam commodabis. EPISTOLA CXV. AD AUGUSTINUM. Resalutat Augustinum, excusans quod liberius responderit, et rursum de cucurbita meminit, rogatque ut omissis contentiosis quaestionibus deinceps secum invicem amice conferant, et placide versentur in campo sacrarum Scripturarum. Domino vere Sancto et Beatissimo Papae AUGUSTINO, HIERONYMUS in Christo salutem. 1. Cum a sancto fratre nostro Firmo sollicite quaererem quid ageres, sospitem te laetus audivi. Rursum cum tuas litteras non dico sperarem, sed exigerem, nesciente te, ex Africa profectum se esse dixit. Itaque reddo tibi per eum salutationis officia, qui te unico amore complectitur, simulque obsecro, ut ignoscas pudori meo, quod diu ut rescriberem, praecipienti negare non potui. Nec ego tibi, sed causa causae respondit. Et si culpa est respondisse, quaeso ut patienter audias, multo major est provocasse. Sed facessant istiusmodi querimoniae: sit inter nos pura germanitas; et deinceps", + "candidate_score": 0.630993, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_23_25", + "bdc_text": "augustiBrief Nr. 2527. . In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", + "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", + "candidate_score": 0.630767, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_52", + "bdc_text": "April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_393", + "psc_text": "Vides itaque hoc Aaron superhumerali cingi, quomodo Samuel Ephod bad illo, nescio quo, cingebatur. Sed ne te longius traham, hanc habe sententiam. Ubicumque in Septuaginta Interpretibus, hoc est, in codicibus nostris ἐπωμις, id est, superhumerale legitur, in Hebraeo scriptum est Ephod. Quod quare alibi interpretari voluerint, et alibi ininterpretatum relinquerint, non est mei judicii, cum hoc ipsum in pluribus fecerint: ut quae alibi aliter atque aliter expresserant, novissime translationis varietate lassati, ipsa Hebraea verba posuerint. Aquila autem id quod illi ὑποδύτην et ἐπωμίδα dixerunt, ἔνδυμα et ἐπένδυμα, id est, vestimentum et super vestimentum dixit. 144 Quod scilicet ἔνδυμα, quod Hebraeo sermone vocatur MAIL, subteriorem tunicam; ἐπένδυμα vero, id est, ἐπωμίς, quod Hebraice dicitur EPHOD, superius pallium significet, quo tota sacerdotalis protegatur ambitio. 5. Quaeras forsitan, si Ephod sacerdotale sit pallium, quare in quibusdam locis addatur bar? Audiens bar, risum tenere non possum. Nam cum apud Hebraeos dicatur bad, ipsos quoque", + "candidate_score": 0.629903, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_36", + "psc_text": "Presbyter, dum adhuc Antiochiae essem, me praesente corripuit. Cui ille respondit: Ego nihil timeo. Dicit se a Domino suo fuisse dimissum: et si vobis placet, ecce hic est, transmittite quo vultis. In hoc arbitror me non peccare, si hominem vagum non sinam longius fugere. Quapropter quia ego in hac solitudine constitutus, non possum agere quod jussisti, rogavi carissimum mihi Evagrium, ut tam tui quam mei causa instanter negotium prosequatur. Cupio te valere in Christo. EPISTOLA VI. AD JULIANUM AQUILEIAE DIACONUM Excusat se apud Julianum de silentio litterarum, et cum, eo primum nuntiante, intellexisset, sororem suam in eo permanere quod coeperat, rogat ut de ejus proposito crebris ad se litteris laetiorem faciat; addens se obtrectatorem suum interea despicere. Antiquus sermo est: Mendaces faciunt, ut nec sibi vera dicentibus credatur: quod mihi a te, ego objurgatus de silentio litterarum, accidisse video. Dicam, saepe scripsi, sed negligentia bajulorum fuit? Respondebis: omnium non scribentium", + "candidate_score": 0.629094, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_52", + "bdc_text": "April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2065", + "psc_text": "Apud Latinos autem Hilarius Pictaviensis, et Eusebius Vercellensis Episcopi, Origenem et Eusebium transtulerunt, quorum priorem et noster Ambrosius in quibusdam secutus est. Respondeat mihi prudentia tua, quare tu post tantos et tales Interpretes in explanatione Psalmorum diversa senseris. Si enim obscuri sunt Psalmi, te quoque in eis falli potuisse credendum est. Si manifesti, illos in eis falli potuisse non creditur: ac per hoc utroque modo superflua erit interpretatio tua, et hac lege post priores nullus loqui audebit, et quodcumque alius occupaverit alius de eo licentiam scribendi non habebit. QUIN POTIUS humanitatis tuae est, in quo veniam tibi tribuis, indulgere et caeteris. Ego enim non tam vetera abolere conatus sum, quae linguae meae hominibus emendata de Graeco in Latinum transtuli, quam ea testimonia quae a Judaeis praetermissa sunt vel corrupta, proferre in medium; ut scirent nostri quid Hebraica Veritas contineret. Si cui legere non placet, nemo compellit invitum. Bibat vinum vetus", + "candidate_score": 0.628993, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_104", + "bdc_text": "Hoc certum est , Helvetios eos , quibus in precio est evangelium , vos et caussam vestram ex animo iuvare et fovere .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_40", + "psc_text": "AD CHROMATIUM, JOVINUM, ET EUSEBIUM. Chromatium et Eusebium fratres, una cum Jovino amico, nec non matre et sororibus virginibus, eadem in domo sancte viventes resalutat, atque eorum contubernium pluribus laudat. Tunc Bonosi, de quo illi scripserant, laudes admiscet, ac probat. Demum sororem suam, quae bonos in patria magistros vitae non haberet, illis commendat. 1. Non debet charta dividere, quos amor mutuus copulavit: nec per singulos officia mei sunt partienda sermonis, cum sic invicem vos ametis,, ut non minus tres caritas jungat, quam duos natura sociavit; quin potius si rei conditio pateretur, sub uno litterulae 18 apice nomina indivisa concluderem, vestris quoque ita me litteris provocantibus, ut et in uno tres, et in tribus unum putarem. Nam postquam sancto Evagrio transmittente, in ea ad me eremi parte delatae sunt, quae inter Syros ac Saracenos vastum limitem ducit, sic gavisus sum, ut illum diem Romanae felicitatis, quo primum Marcelli apud Nolam praelio,", + "candidate_score": 0.628847, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_23_25", + "bdc_text": "augustiBrief Nr. 2527. . In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2080", + "psc_text": "scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum in manus tuas pervenire meruerit, adhuc nescio, nisi quod per fratrem sincerissimum Firmum scribis si ille qui te primum gladio petiit, stylo repulsus est; ut sit humanitatis meae atque justitiae, accusantem reprehendere, non respondentem. Hoc solo tenuissimo indicio utcumque conjicio, legisse te illam epistolam meam. In ea quippe deploravi tantam inter vos exstitisse discordiam, de quorum tanta amicitia, quaquaversum eam fama diffuderat, caritas fraterna gaudebat. Quod non feci reprehendendo in aliquo germanitatem tuam, cujus in ea re aliquam culpam me cognovisse, 762 non ausus sum dicere: sed dolendo humanam miseriam, cujus in amicitiis mutua caritate retinendis, quantalibet illa sit, incerta", + "candidate_score": 0.628634, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_27_29", + "bdc_text": "ac spero te brevi literas ab ipso habiturum , nisi meaeIn einem nicht erhaltenen Brief Bullingers an Haller oder in dem nicht erhaltenen , aber bezeugten Postskript von Bullingers Brief Nr. 2543 ; s. Nr. 2560 , 5 . illi non sint redditae .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1729", + "psc_text": "miserim. Hoc falsum esse noveris: Deum nostrum testor, hoc me non fecisse, sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur, a me scriptum esse, puto te debere cognoscere: aut si cognosci non potest, credere. Ita sane hoc dixerim, ut ego non tantum paratissimus sim, si quid te in meis scriptis moverit, fraterne accipere quid contra sentias, aut de correctione mea, aut de ipsa tua benevolentia gavisurus; verum etiam hoc a te postulem, et flagitem. 3. « O si licuisset, et si non cohabitante, saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, 632 et omnes fratres", + "candidate_score": 0.628288, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_50_52", + "bdc_text": "wurde Anfang 1550 ( nicht 1551 ) in Basel gedruckt , sogleich aber beschlagnahmt . Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 . April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_393", + "psc_text": "Vides itaque hoc Aaron superhumerali cingi, quomodo Samuel Ephod bad illo, nescio quo, cingebatur. Sed ne te longius traham, hanc habe sententiam. Ubicumque in Septuaginta Interpretibus, hoc est, in codicibus nostris ἐπωμις, id est, superhumerale legitur, in Hebraeo scriptum est Ephod. Quod quare alibi interpretari voluerint, et alibi ininterpretatum relinquerint, non est mei judicii, cum hoc ipsum in pluribus fecerint: ut quae alibi aliter atque aliter expresserant, novissime translationis varietate lassati, ipsa Hebraea verba posuerint. Aquila autem id quod illi ���ποδύτην et ἐπωμίδα dixerunt, ἔνδυμα et ἐπένδυμα, id est, vestimentum et super vestimentum dixit. 144 Quod scilicet ἔνδυμα, quod Hebraeo sermone vocatur MAIL, subteriorem tunicam; ἐπένδυμα vero, id est, ἐπωμίς, quod Hebraice dicitur EPHOD, superius pallium significet, quo tota sacerdotalis protegatur ambitio. 5. Quaeras forsitan, si Ephod sacerdotale sit pallium, quare in quibusdam locis addatur bar? Audiens bar, risum tenere non possum. Nam cum apud Hebraeos dicatur bad, ipsos quoque", + "candidate_score": 0.628274, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_106", + "bdc_text": "Nisi hic vigilarit et custodierit civitatem , frustra vigilat , qui custodit eamPs 127 ( Vulg. 126 ) , 1. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1990", + "psc_text": "Dominum quoque in Evangelio legimus pernoctasse, et Apostolos clausos carcere tota nocte vigilasse, ut illis psallentibus terra quateretur, custos carceris crederet, magistratus et civitas terrerentur. Loquitur Paulus: Orationi insistite, vigilantes in ea (Coloss. 4. 2) . Et in alio loco: In vigiliis frequenter (2. Cor. 11. 27) . Dormiat itaque Vigilantius, et ab exterminatore Aegypti cum Aegyptiis dormiens suffocetur. Nos dicamus cum David: Non dormitabit, neque dormiet, qui custodit Israel (Ps. 120. 4) ; ut veniat ad nos sanctus, et AIR, qui interpretatur vigil (Dan. 4. 10) . Et si quando propter peccata nostra dormierit, dicamus ad eum: Exurge, quid dormitas, Domine (Matth. 8. 25) ? excitemusque illum, et navicula fluctuante, clamemus: Magister, salvos nos fac, perimus. 4. Plura dictare volueram, si non Epistolaris brevitas pudorem nobis tacendi imponeret: et si tu librorum ipsius ad nos voluisses mittere cantilenas, ut scire possemus ad quae [al. ea quae ] rescribere deberemus.", + "candidate_score": 0.627527, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_74_76", + "bdc_text": "Posteriores datae erant 25 . augustiBrief Nr. 2550. . Miraris , quod primis non responderim .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079", + "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum", + "candidate_score": 0.627286, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_23_25", + "bdc_text": "augustiBrief Nr. 2527. . In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2983", + "psc_text": "opera Celestiana haeresis sit exstincta: simulque excusat quod nondum scripserit adversus libros Anniani Diaconi Pelagiani. Dominis vere sanctis atque omni affectione ac jure venerandis ALYPIO et AUGUSTINO Episcopis, HIERONYMUS in Christo salutem. Sanctus Innocentius Presbyter, qui hujus sermonis est portitor, anno praeterito, quasi nequaquam in Africam reversurus, mea ad dignationem vestram scripta non sumpsit. Tamen Deo gratias agimus, quod ita evenit, ut nostrum silentium vestris epistolis 1067 vinceretis. Mihi enim omnis occasio gratissima est, per quam scribo vestrae reverentiae; testem invocans Deum, quod si posset fieri, assumptis alis columbae, vestris amplexibus implicarer: semper quidem pro merito virtutum vestrarum; sed nunc maxime, quia cooperatoribus et auctoribus vobis, haeresis Celestiana jugulata est, quae ita infecit corda multorum, ut cum superatos damnatosque esse se sentiant, tamen venena mentium non omittant [f. amittant ]: et quod solum possunt, nos oderint, per quos putant se libertatem docendae haereseos perdidisse. 2. Quod autem quaeritis, utrum rescripserim", + "candidate_score": 0.626155, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_24_26", + "bdc_text": "In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ; s. Nr. 2527 , 54-56 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", + "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", + "candidate_score": 0.62615, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_55_57", + "bdc_text": "1570 eine niederländische in Emden ( VD16 W 1067 ) . Gwalthers Publikation sorgte während des ganzen Jahres 1547 und auch 1548 für Spannung unter den Eidgenossen . Dies erklärt die sofortige Reaktion der Basler Behörden im Jahre 1550 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1362", + "psc_text": "prior per « Samech » litteram scribitur, interpretaturque « rubus, » sive « odium: » 489 haec autem per « Sade, » et vertitur in « mandatum. » Illudque quod jungitur, « Cades, » non ut plerique aestimant, « sancta » dicitur: sed « mutata, » sive « translata. » Legimus in Genesi (Cap. 28. v. 21) juxta Hebraicam Veritatem, ubi Judas meretricem putans Thamar, dona transmisit: et sequester munerum interrogat, « ubi est cadesa, » hoc est, « scortum, » cujus habitus a caeteris feminis immutatus est. In multis quoque locis hoc idem reperimus. Sin autem « sancta » interpretatur, κατὰ ἀντίφρασιν est intelligendum: quomodo Parcae dicuntur ab eo quod minime parcant, et bellum, quod nequaquam bellum sit, et lucus, quod minime luceat. In hac Mansione moritur Maria, et sepelitur: et propter aquas contradictionis Moyses et Aaron offendunt Dominum, et prohibentur transire Jordanem, missisque nuntiis ad Edom, transitus petitur,", + "candidate_score": 0.624848, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_41", + "bdc_text": "Die lateinische Fassung ( Antichristus , id est homiliae quinque , quibus Romanum Pontificem . . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2470", + "psc_text": "omnium peccatorum est; et filius perditionis, id est, diaboli; ipse est enim universorum perditio, qui adversatur Christo, 888 et ideo vocatur Antichristus: et extollitur supra omne quod dicitur Deus, ut cunctarum gentium deos, sive probatam omnem, et veram religionem suo calcet pede: et in Templo Dei, vel Jerosolymis (ut quidam putant) vel in Ecclesia [ut verius arbitramur] sederit, ostendens se tanquam ipse sit Christus, et Filius Dei. Nisi, inquit, fuerit Romanum imperium ante desolatum, et Antichristus praecesserit) Christus non veniet: qui ideo ita venturus est, ut Antichristum destruat. Meministis, ait, quod haec ipsa, quae nunc scribo per Epistolam, cum apud vos essem, praesenti sermone narrabam: et dicebam vobis, Christum non esse venturum, nisi praecessisset Antichristus. Et nunc quid detineat, scitis: ut reveletur in suo tempore: hoc est, quae causa sit, ut Antichristus in praesentiarum non veniat, optime nostis. Nec vult aperte dicere Romanum imperium destruendum, quod ipsi qui imperant, aeternum", + "candidate_score": 0.624621, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_109_111", + "bdc_text": "septembris , Tiguri , 1546 . Bullingerus tuusDarunter Serins Empfangsvermerk : Redduntur 17 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_875", + "psc_text": "hoc loco apocryphorum quidam deliramenta sectari, et dicere, quod de Apocalyps. Eliae testimonium sumptum sit: cum in Isaia juxta Hebraicum ita legatur: « A saeculo non audierunt, nec auribus perceperunt. Oculus non vidit, Deus, absque te, quae praeparasti exspectantibus te » (Isai. 64. 4). Hoc Septuaginta multo aliter transtulerunt: « A saeculo non audivimus; neque oculi nostri viderunt Deum absque te, et opera tua vera, et facies exspectantibus te misericordiam. » Intelligimus unde sumptum sit testimonium, et tamen Apostolus non verbum expressit e verbo, sed παραφρασικῶς, eumdem sensum aliis sermonibus indicavit. In Epistola ad Romanos idem Apostolus Paulus exemplum de Isaia sumens: « Ecce, inquit, ponam in Sion lapidem offensionis, et petram scandali » (Isai. 8. 14), discordat a Translatione veteri; et tamen cum Hebraica veritate concordat. In Septuaginta enim contrarius sensus est: « Non ut lapidi offensionis occurreretis, neque ut petrae ruinae: » cum Apostolus quoque Petrus 315 Hebraeis", + "candidate_score": 0.624201, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_55_57", + "bdc_text": "1570 eine niederländische in Emden ( VD16 W 1067 ) . Gwalthers Publikation sorgte während des ganzen Jahres 1547 und auch 1548 für Spannung unter den Eidgenossen . Dies erklärt die sofortige Reaktion der Basler Behörden im Jahre 1550 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1758", + "psc_text": "2. Quaeritis a me rem magni operis, et majoris invidiae; in qua scribentis non ingenium, sed eruditio comprobetur; ut dum ipse cupio de caeteris judicare, judicandum me omnibus praebeam: et in opere Psalterii juxta digestionem schedulae vestrae, ubicumque inter Latinos Graecosque contentio est, quid magis Hebraeis conveniat, significem. In quo illud breviter admoneo, ut sciatis aliam esse editionem, quam Origenes et Caesariensis Eusebius, omnesque Graeciae tractatores Κοινὴν, id est, communem appellant, atque Vulgatam, et a plerisque nunc Λουκιανὸς dicitur; aliam Septuaginta Interpretum, quae in Ἑξαπλοῖς codicibus reperitur, et a nobis in Latinum sermonem fideliter versa est, et Jerosolymae atque in Orientis ecclesiis decantatur. Super qua re et sanctus filius meus Avitus saepe quaesierat. Et quia se occasio fratris nostri Firmi Presbyteri dedit, qui mihi vestram epistolam reddidit; duobus scribens, in commune respondeo, et me magno amicitiae libero foenore, quod quanto magis solvimus, plus debemus. Sicut autem in 643 novo Testamento,", + "candidate_score": 0.624117, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_74_76", + "bdc_text": "Posteriores datae erant 25 . augustiBrief Nr. 2550. . Miraris , quod primis non responderim .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2251", + "psc_text": "supra diximus. EPISTOLA CXX. AD HEDIBIAM. CAPITULA XII. QUAESTIONUM HEDIBIAE AD S. HIERONYMUM. 817 I. Quomodo perfectus quis esse possit, et quomodo Deo vivere debeat vidua, quae sine liberis derelicta est. II. Quid sit quod in Matthaeo scriptum est: Non bibam amodo de hoc genimine vitis, usque in diem illum, quo illud bibam vobiscum novum in regno Patris mei. III. Quae causa sit, ut de resurrectione et apparitione Domini Evangelistae diversa narraverint. Et cur dicente Matthaeo, quod vespere sabbati illucescente in una sabbati Dominus surrexit, Marcus mane eum alterius diei asserat surrexisse. IV. Quomodo juxta Matthaeum, vespere sabbati Maria Magdalene vidit Dominum resurgentem; et Joannes Evangelista refert, mane una sabbati eam juxta sepulcrum flere. V. Quomodo juxta Matthaeum, Maria Magdalene vespere sabbati cum altera Maria advoluta pedibus Salvatoris, secundum Joannem mane una sabbati audit a Domino: Noli me tangere; necdum enim ascendi ad Patrem. VI. Quomodo custodiente militum turba, Petrus", + "candidate_score": 0.623937, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_109_111", + "bdc_text": "septembris , Tiguri , 1546 . Bullingerus tuusDarunter Serins Empfangsvermerk : Redduntur 17 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_153", + "psc_text": "pertinet tempus, quo ipse est dignatus descendere ad terras, et signa Judaeis non intelligentibus perpetravit. Et quoniam usque ad finem Capituli explanatio multiplex sequitur; et excipientis jam explicuimus [Mss. implevimus ] ceras, hucusque dictasse sufficiat: quia et oratio, quae non propriae manus stilo expolitur, cum per se inculta est, tum multo molestior fit; si taedium sui prolixitate congeminet; ut oculorum dolore cruciati, auribus tantum studeamus et lingua. 17. Septuaginta: Et missum est ad me unum de Seraphim; Aquila, et Theodotion, Et volavit ad me unum de Seraphim; Symmachus, Et volavit ad me unus de Seraphim. Quotidie ad nos mittitur Seraphim, quotidie ingemiscentium atque dicentium: O miser ego, quoniam compunctus sum, ora purgantur, et cum a peccatis fuerint liberati, praeparant se ministerio Dei. Quod autem caeteri Interpretes, pro missum esse, volasse dixerint, intellige velocem divini sermonis adventum super eos, qui digni societate illius judicantur. In genere quoque diversitas est. Septuaginta, Aquila,", + "candidate_score": 0.622855, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_34", + "bdc_text": "Kurtze klare bewysung in fünff Predigen begriffen , dass der Papst zu Rom der . . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2436", + "psc_text": "CAP. IX.--Quare Apostolus Paulus in eadem ad Romanos scribit Epistola: Optabam ego ipse anathema esse a Christo, pro fratribus meis ac propinquis juxta carnem, qui sunt Israelitae, quorum adoptio et gloria, et testamenta, et legislatio, et cultus, et repromissiones: quorum patres, et ex quibus est Christus juxta carnem: qui est super omnia Deus benedictus in saecula, amen (Rom. 9. 3 et seqq.). Revera valida quaestio, quomodo Apostolus qui supra dixerat: Quis nos separabit a caritate Christi, tribulatio, an angustia, an persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an gladius (Ibid. 8. 35) ? Et rursum: Confido autem, quia neque mors, neque vita, neque Angeli, neque Principatus, neque praesentia, neque futura, neque fortitudo, neque excelsa, neque profundum, neque alia creatura, poterit nos separare a caritate Dei, quam habemus in Christo Jesu Domino nostro (Ibid. 38. 39) , nunc sub jurejurando confirmet, et dicat: Veritatem dico in Christo Jesu, non mentior, testimonium", + "candidate_score": 0.621769, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_109_111", + "bdc_text": "septembris , Tiguri , 1546 . Bullingerus tuusDarunter Serins Empfangsvermerk : Redduntur 17 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_424", + "psc_text": "magis insinuare suam, quam inscitiam voluit confiteri. Quam ille sumptam claro sermone disseruit, et alienum errorem disertius executus est. 157 4. Restat igitur, ut rursum ad fontem sermonis recurramus Hebraei, et videamus, quomodo scriptum sit. Ubi nos habemus, sicut filii excussorum: ibi legitur, CHEN BNE ANNAURIM, quod Aquila interpretatus est, sicut filii pubertatum. Symmachus, et Theodotion, sicut filii juventutis. Sexta ἡκόνεος νοῦ, quod nos dicere possumus, exacuti sensus. Ex quo manifestum est, adolescentiae populos intelligi Christianos, secundum illud exemplum, quod Deus suos sanctos in modum arcus et sagittarum dicatur extendere; ut in Propheta Zacharia: « quoniam extendi te mihi Juda, ut arcum » (Zach. 9. 13). Et Salvator de semetipso: « Posui me sicut sagittam electam. Et in pharetra sua abscondit me » (Isai. 49. 2). Denique in sequenti versu, exceptis Septuaginta, qui aliter transtulerunt, et in Hebraeo, et in cunctis Editionibus ita reperi: « Beatus vir, qui replevit pharetram", + "candidate_score": 0.621579, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_55_57", + "bdc_text": "1570 eine niederländische in Emden ( VD16 W 1067 ) . Gwalthers Publikation sorgte während des ganzen Jahres 1547 und auch 1548 für Spannung unter den Eidgenossen . Dies erklärt die sofortige Reaktion der Basler Behörden im Jahre 1550 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_385", + "psc_text": "c. 22. v. 18 et 19), sive (ut in Hebraeo legitur) octoginta quinque, omnes qui portabant Ephod: 141 et Nob civitatem sacerdotum occidit in ore gladii a viro usque ad mulierem, ab infante usque ad nutrientem, et vitulum, et asinum, et ovem in ore gladii. Et salvatus est unus filius Abimelech filii Achitob; et nomen ei Abiathar, et fugit post David. » 3. Non me teneo, quin problematis ordinem responsione praeveniam, ubi nunc legimus: « Et omnes portantes Ephod » (1. Reg. 22): in Hebraeo habet, portantes Ephod bad. Hoc quare ita dixerim, in sequentibus disces. illud quoque quod sequitur addidisti: « Et factum est, cum fugeret Abiathar filius Abimelech ad David, et ipse cum David descendit in Ceila, habens Ephod in manu sua: et renuntiatum est Saul, quia venit David in Ceila » (Ibid. c. 23. 6. et seqq.): ubi cum regis adventus et civitatis timeretur obsidio, dixit David", + "candidate_score": 0.621252, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_74_76", + "bdc_text": "Posteriores datae erant 25 . augustiBrief Nr. 2550. . Miraris , quod primis non responderim .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014", + "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad", + "candidate_score": 0.620692, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_16_18", + "bdc_text": "Den vorliegenden Brief übermittelte er Serin am 17 . September auf seiner Heimreise ; s. unten Anm. a. , Leonarde charissime , non potui committere , quin paucula haec ad tuasSiehe dazu unten Anm .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1728", + "psc_text": "Christo fratri, et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae. Aliquid proculdubio impedimenti fuit. Unde agnosco, Dominum a me potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi, quod rescripseris. Nam rescribendi jam dedit, quia cum volueris, facillime poteris. 2. « Etiam hoc, quod ad me sane perlatum est, utrum quidem crederem, dubitavi; sed hinc quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare non debui. Hoc autem brevi, suggestum esse caritati tuae a nescio quibus fratribus, mihi dictum est, quod librum adversus te scripserim, Romamque miserim. Hoc falsum esse noveris: Deum nostrum testor, hoc me non fecisse, sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur, a me scriptum esse, puto te debere cognoscere: aut si cognosci non potest,", + "candidate_score": 0.620072, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_46", + "bdc_text": "kam ( BZD C368 ) , in dem der Fehler berichtigt wurde .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_228", + "psc_text": "Confidamus igitur et nos vivere posse per poenitentiam, qui fueramus mortui per delicta. Et hic quidem ipse filius revertitur: in superioribus vero, in Ove scilicet, et in Drachma, quod erraverat, affertur; et quod perierat invenitur: et simili tres parabolae fine clauduntur, dum in ista ponitur, perierat, et inventus est: ut intelligamus diversis similitudinibus, de eadem peccatorum susceptione signatum. Et haec quidem in Ethnici persona dicta sint, et Judaei. 39. Videamus autem quomodo super sancto generaliter et peccatore parabola ista possit intelligi. Et de caeteris quin justo conveniat, non ambigitur. Illud est, in quo legenti scrupulus commovetur, cur justus saluti peccatoris invideat: et in tantum iracundia repleatur, ut 85 nec fratris misericordia, nec patris precibus, nec totius domus jucunditate superetur. Ad quod breviter respondebimus: omnem mundi istius justitiam, ad Dei comparationem non esse justitiam. Quomodo enim ex peccatis Jerusalem, Sodoma justificatur, non quod ipsa sit justa, sed quod majoribus delictis fiant", + "candidate_score": 0.619907, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_52_54", + "bdc_text": "April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w Pettegree , Emden and the Dutch Revolt , Oxford 1992 , S. 266 , Nr. 56 ) ; 1559 eine französische in Genf ( GLN 2116 ) ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_393", + "psc_text": "Vides itaque hoc Aaron superhumerali cingi, quomodo Samuel Ephod bad illo, nescio quo, cingebatur. Sed ne te longius traham, hanc habe sententiam. Ubicumque in Septuaginta Interpretibus, hoc est, in codicibus nostris ἐπωμις, id est, superhumerale legitur, in Hebraeo scriptum est Ephod. Quod quare alibi interpretari voluerint, et alibi ininterpretatum relinquerint, non est mei judicii, cum hoc ipsum in pluribus fecerint: ut quae alibi aliter atque aliter expresserant, novissime translationis varietate lassati, ipsa Hebraea verba posuerint. Aquila autem id quod illi ὑποδύτην et ἐπωμίδα dixerunt, ἔνδυμα et ἐπένδυμα, id est, vestimentum et super vestimentum dixit. 144 Quod scilicet ἔνδυμα, quod Hebraeo sermone vocatur MAIL, subteriorem tunicam; ἐπένδυμα vero, id est, ἐπωμίς, quod Hebraice dicitur EPHOD, superius pallium significet, quo tota sacerdotalis protegatur ambitio. 5. Quaeras forsitan, si Ephod sacerdotale sit pallium, quare in quibusdam locis addatur bar? Audiens bar, risum tenere non possum. Nam cum apud Hebraeos dicatur bad, ipsos quoque", + "candidate_score": 0.614223, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_24_26", + "bdc_text": "In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ; s. Nr. 2527 , 54-56 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_433", + "psc_text": "benedixit? » EPISTOLA XXXVI. Seu rescriptum HIERONYMI AD DAMASUM Praemissa excusatione morarum, ac praetermissis tantum duabus Quaestiunculis, secunda et quarta a Tertulliano, Novatiano, ac Origene disputatis, reliquis tribus copiose respondet. Beatissimo Papae Damaso HIERONYMUS. 1. Postquam epistolam tuae Sanctitatis accepi, confestim accito notario, ut exciperet imperavi: quo ad officium praeparato, quod eram voce prompturus, ante mihi cogitatione pingebam. Interim jam et ego linguam, et ille articulum movebamus, cum subito Hebraeus intervenit, deferens non pauca volumina, quae de Synagoga quasi lecturus acceperat. Et illico habes, inquit, quod postulaveras: meque dubium, et quid facerem nescientem, ita festinus exterruit, ut omnibus praetermissis ad scribendum transvolarem: quod quidem usque ad praesens facio. Verum quia heri diacono ad me misso, ut tu putas Epistolam, ut ego sentio, Commentarium te expectare dixisti, brevem responsionem ad ea desiderans, quae singula magnorum voluminum prolixitate indigent, ταῦτὰ σοι ἐσχεδίασα, duabus tantum Quaestiunculis praetermissis: non quo non potuerim ad illas", + "candidate_score": 0.613847, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_51_53", + "bdc_text": "Dieser Druck ist dafür verant wortlich , dass die Basler Behörden am 20 . April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w Pettegree , Emden and the Dutch Revolt , Oxford 1992 , S. 266 , Nr. 56 ) ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2065", + "psc_text": "Apud Latinos autem Hilarius Pictaviensis, et Eusebius Vercellensis Episcopi, Origenem et Eusebium transtulerunt, quorum priorem et noster Ambrosius in quibusdam secutus est. Respondeat mihi prudentia tua, quare tu post tantos et tales Interpretes in explanatione Psalmorum diversa senseris. Si enim obscuri sunt Psalmi, te quoque in eis falli potuisse credendum est. Si manifesti, illos in eis falli potuisse non creditur: ac per hoc utroque modo superflua erit interpretatio tua, et hac lege post priores nullus loqui audebit, et quodcumque alius occupaverit alius de eo licentiam scribendi non habebit. QUIN POTIUS humanitatis tuae est, in quo veniam tibi tribuis, indulgere et caeteris. Ego enim non tam vetera abolere conatus sum, quae linguae meae hominibus emendata de Graeco in Latinum transtuli, quam ea testimonia quae a Judaeis praetermissa sunt vel corrupta, proferre in medium; ut scirent nostri quid Hebraica Veritas contineret. Si cui legere non placet, nemo compellit invitum. Bibat vinum vetus", + "candidate_score": 0.613643, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_24_26", + "bdc_text": "In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ; s. Nr. 2527 , 54-56 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079", + "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum", + "candidate_score": 0.611737, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_56_58", + "bdc_text": "Gwalthers Publikation sorgte während des ganzen Jahres 1547 und auch 1548 für Spannung unter den Eidgenossen . Dies erklärt die sofortige Reaktion der Basler Behörden im Jahre 1550 . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_385", + "psc_text": "c. 22. v. 18 et 19), sive (ut in Hebraeo legitur) octoginta quinque, omnes qui portabant Ephod: 141 et Nob civitatem sacerdotum occidit in ore gladii a viro usque ad mulierem, ab infante usque ad nutrientem, et vitulum, et asinum, et ovem in ore gladii. Et salvatus est unus filius Abimelech filii Achitob; et nomen ei Abiathar, et fugit post David. » 3. Non me teneo, quin problematis ordinem responsione praeveniam, ubi nunc legimus: « Et omnes portantes Ephod » (1. Reg. 22): in Hebraeo habet, portantes Ephod bad. Hoc quare ita dixerim, in sequentibus disces. illud quoque quod sequitur addidisti: « Et factum est, cum fugeret Abiathar filius Abimelech ad David, et ipse cum David descendit in Ceila, habens Ephod in manu sua: et renuntiatum est Saul, quia venit David in Ceila » (Ibid. c. 23. 6. et seqq.): ubi cum regis adventus et civitatis timeretur obsidio, dixit David", + "candidate_score": 0.611118, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_52_54", + "bdc_text": "April 1550 ein Gesetz verabschiedeten , wonach fortan jeglicher fremdsprachiger Druck in Basel verboten war. 1556 erschien in Emden eine englische Fassung ( Andre w Pettegree , Emden and the Dutch Revolt , Oxford 1992 , S. 266 , Nr. 56 ) ; 1559 eine französische in Genf ( GLN 2116 ) ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2065", + "psc_text": "Apud Latinos autem Hilarius Pictaviensis, et Eusebius Vercellensis Episcopi, Origenem et Eusebium transtulerunt, quorum priorem et noster Ambrosius in quibusdam secutus est. Respondeat mihi prudentia tua, quare tu post tantos et tales Interpretes in explanatione Psalmorum diversa senseris. Si enim obscuri sunt Psalmi, te quoque in eis falli potuisse credendum est. Si manifesti, illos in eis falli potuisse non creditur: ac per hoc utroque modo superflua erit interpretatio tua, et hac lege post priores nullus loqui audebit, et quodcumque alius occupaverit alius de eo licentiam scribendi non habebit. QUIN POTIUS humanitatis tuae est, in quo veniam tibi tribuis, indulgere et caeteris. Ego enim non tam vetera abolere conatus sum, quae linguae meae hominibus emendata de Graeco in Latinum transtuli, quam ea testimonia quae a Judaeis praetermissa sunt vel corrupta, proferre in medium; ut scirent nostri quid Hebraica Veritas contineret. Si cui legere non placet, nemo compellit invitum. Bibat vinum vetus", + "candidate_score": 0.60963, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_11_13", + "bdc_text": "Zürich StA , A 177 , Nr. 32 ( Thomann an den Geheimen Rat von Zürich , 14 . September , mit Erwähnung von Bullingers Brief an den Landgrafen) . Thomann reiste über Konstanz , Ulm , Donauwörth und Nördlingen ins Lager , wo er am 12 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1375", + "psc_text": "45) . Tricesima nona Mansio interpretatur, « fortiter intellecta tentatio. » Pro hac in ordine historiae aliter scriptum reperi. Postquam enim castra metati sunt in Jeabarim, in finibus Moab, contra ortum solis, legitur: « Inde profecti sunt, et diverterunt ad torrentem Zared. Et de hoc loco proficiscentes, castra metati sunt trans Arnon: quae est in solitudine finium Amorraei: eo quod Arnon in terminis sit Moabitarum 493 et Amorraeorum » (Num. 21. 12. et 13): et post haec venerunt ad puteum, ubi cecinit Israel carmen hoc: « Ascende putee, quem foderunt principes, et aperuerunt duces populorum in datore legum, et in baculo ejus: et de solitudine in Mathana [al. Marthana ]: et de Matthana ad torrentes Dei: et de torrentibus [al. torrente ] Dei, ad excelsa: et de excelsis, ad vallem, quae est in regione Moab, in vertice Phasga, qui prospicit contra desertum » (Ibid. 17. et seqq.). Haec loca in", + "candidate_score": 0.609269, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_24_26", + "bdc_text": "In iis nihil est , ad quod magnopere referat respondere . Commendavi te Hallero , Auf Serins Bitte hin ; s. Nr. 2527 , 54-56 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2015", + "psc_text": "ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad Augustini quaestiones propositas in epistolis 56. 67. et 104. scilicet de titulo libri Ecclesiasticos scriptores enarrantis, de Petro reprehenso a Paulo in epist. ad Galatas, de translatione veteris Testamenti, ac de hederae vocabulo apud Jonam: defendens acriter scriptiones et interpretationes suas adversus Augustinum. Domino vere sancto ac beatissimo Papae AUGUSTINO, HIERONYMUS in Christo salutem. 1. Tres simul epistolas, imo libellos breves per Diaconum Cyprianum, 737 tuae dignationis accepi, diversas, ut tu nominas, quaestiones, ut ego sentio, reprehensiones opusculorum meorum continentes. Ad quas, si respondere voluero, libri magnitudine opus erit. Tamen conabor quantum facere possum, modum non egredi longioris epistolae, et", + "candidate_score": 0.608856, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_18", + "bdc_text": "s. unten Anm. a. , Leonarde charissime , non potui committere , quin paucula haec ad tuasSiehe dazu unten Anm .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2989", + "psc_text": "hoc ex ejus epistola in istam transtuli. » Incidit, inquit, tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit quam loqui; ita ut nostra studia cessarent ne, juxta Appium, canina exerceretur facundia. Itaque duobus libellis tuis, quos meo nomini dedicasti, eruditissimis et omni eloquentiae splendore fulgentibus, ad tempus respondere non potui. Non quo quidquam in illis reprehendendum putem: sed quia juxta Apostolum, unusquisque in suo sensu abundet: alius quidem sic, alius autem sic (Rom. 14. 5) . Certe quidquid dici potuit, et sublimi ingenio de Scripturarum sanctarum hauriri fontibus, a te positum atque dissertum est. Sed quaeso reverentiam tuam, parumper patiaris me tuum laudare ingenium. Nos enim inter nos eruditionis causa disserimus. Caeterum aemuli, et maxime haeretici, si diversas inter nos sententias viderint, de animi calumniabuntur rancore 1070 descendere. Mihi autem decretum est te amare, te suspicere, colere, mirari, tuaque dicta quasi mea defendere. Certe et in Dialogo quem nuper edidi, tuae", + "candidate_score": 0.608165, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_11_13", + "bdc_text": "Zürich StA , A 177 , Nr. 32 ( Thomann an den Geheimen Rat von Zürich , 14 . September , mit Erwähnung von Bullingers Brief an den Landgrafen) . Thomann reiste über Konstanz , Ulm , Donauwörth und Nördlingen ins Lager , wo er am 12 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1385", + "psc_text": "et duarum semis tribuum haereditas separatur. Numerantur tribuum principes, qui Terram sanctam debeant introire (Num. 34). Quadraginta duas urbes cum suburbanis suis usque ad mille passus per circuitum, Levitae accipiunt, tot numero, quot et istae sunt Mansiones. Et adduntur fugitivorum sex aliae civitates, tres intra Jordanem, et tres trans Jordanem, ut sint simul quadraginta octo (Num. 35). Quid fugitivorum suscipi, qui interfici debeant, qui usque ad mortem Pontificis maximi reservari. Succedit Deuteronomium secunda Lex, meditatorium Evangelii: ibique breviter discimus quae inter Pharan et Tophel et Laban et Azeroth, et loca aurea, abjecto Juda infelicissimo, undecim dierum via de Choreb, per viam montis Seir usque ad Cades-Barne Moyses populo sit locutus, et extremum canat Canticum (Deuter. 32), in quo apertissime Synagoga projicitur, et Ecclesia Domino copulatur, « Impinguatus est et incrassatus ac dilatatus, et recalcitravit dilectus, et oblitus est Dei Salvatoris sui. » Et iterum: « Generatio pessima: filii ineruditi: ipsi", + "candidate_score": 0.608055, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_56_58", + "bdc_text": "Gwalthers Publikation sorgte während des ganzen Jahres 1547 und auch 1548 für Spannung unter den Eidgenossen . Dies erklärt die sofortige Reaktion der Basler Behörden im Jahre 1550 . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2968", + "psc_text": "inquit, omne quod vivimus, subita morte dissolvimur. Quod autem Septuaginta dixere, Quoniam superveniet [al. supervenit] mansuetudo, et corripiemur, hunc habet sensum. Post septuaginta annos et octoginta, cum venerit Domini mansuetudo, et dies nobis mortis ingruerit, non judicabimur juxta meritum, sed juxta clementiam: et quae putatur correptio esse, eruditio est et doctrina. Satisque miramur quid voluerint verbum Hebraicum AIS, Septuaginta, Theodotion, et Sexta Editio transferre mansuetudinem: cum Aquila, Symmachus et Quinta Editio festinationem et repente celeriter que transtulerint. 15. Quis novit fortitudinem irae tuae, et secundum timorem tuum, indignationem tuam? Septuaginta: Quis novit potestatem irae tuae, et prae timore tuo iram tuam dinumerare? Inter Hebraicum et Septuaginta diversa distinctio est. Septuaginta enim dinumerationem timori et furori Domini copulant. Porro Hebraicum sequenti aptat versiculo, ut sequatur: Ut numerentur dies nostri, sic ostende: et veniemus corde sapienti. Quod breviter ita nobis disserendum videtur. Quis potest nosse quamdiu ira tua, ex qua timor nascitur", + "candidate_score": 0.607979, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_10_12", + "bdc_text": "Nr. 2569 ; Zürich StA , A 177 , Nr. 32 ( Thomann an den Geheimen Rat von Zürich , 14 . September , mit Erwähnung von Bullingers Brief an den Landgrafen) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014", + "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad", + "candidate_score": 0.605453, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_56_58", + "bdc_text": "Gwalthers Publikation sorgte während des ganzen Jahres 1547 und auch 1548 für Spannung unter den Eidgenossen . Dies erklärt die sofortige Reaktion der Basler Behörden im Jahre 1550 . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_465", + "psc_text": "« Et corpus ejusdem ut Tharsis » (Dan. 10. 6). Quod Aquila chrysolitum, Symmachus hiacyntum interpretantur. Et in psalmo: « In spiritu violento conteres naves Tharsis » (Psal. 47. 8). Et inter lapides qui in ornatu sacerdotis, tribuum nominibus sculpti sunt, ejusdem lapidis nomen inseritur, et omnis fere Scriptura hoc vocabalo referta est. De Ophaz vero quid dicam, cum supra dictus Daniel propheta in tertio anno Cyri regis Persarum, post tres hebdomadas jejunii atque tristitiae dicat: « Extuli oculos meos, et vidi, et ecce vir unus vestitus baddim, et renes ejus cincti auro Ophaz » (Dan. 10, 5). Plura quippe apud Hebraeos auri sunt genera. Unde ob distinctionem, nunc OPHAZ positum est, ne quis ZAAB putaret, quod in Genesi cum lapide carbunculo praedicatur (Gen. 2. 12). 2. Quaeris si Tharsis lapis chrysolithus sit, aut hiacynthus, ut diversi interpretes volunt, ad cujus coloris similitudinem Dei species scribatur, quare Jonas propheta Tharsis", + "candidate_score": 0.604517, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_100", + "bdc_text": "Redierunt hisce tribus diebus Helvetiorum propemodum 1000 , qui abierant adiuturi partes nostras , sed in itinere audierunt , neminem porro recipi .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2033", + "psc_text": "potuimus? Sed per gratiam Domini nostri Jesu Christi credimus salvari, quemadmodum et illi. Tacuit autem omnis multitudo, et in sententiam ejus Jacobus Apostolus, et omnes simul Presbyteri transierunt. 8. Haec non debent molesta esse lectori, sed et mihi et illi utilia, ut probemus ante Apostolum Paulum non ignorasse Petrum imo principem hujus esse [al. fuisse ] decreti, Legem post Evangelium non esse servandam. Denique tantae auctoritatis Petrus fuit, ut Paulus in epistola sua scripserit: Deinde post annos tres veni Jerosolymam videre Petrum, et mansi apud eum diebus quindecim (Gal. 1. 18) . Rursumque in consequentibus: Post annos quatuordecim ascendi iterum Jerosolymam cum Barnaba, assumpto et Tito. Ascendi autem secundum revelationem, et exposui cum eis Evangelium quod praedico in gentibus (Gal. 2. 1) , ostendens 743 se non habuisse securitatem praedicandi Evangelii, nisi Petri et caeterorum Apostolorum qui cum eo erant, fuisset sententia roboratus. Statimque sequitur: Separatim autem his, qui videbantur", + "candidate_score": 0.60361, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_15_17", + "bdc_text": "s. Nr. 2569 , Anm. a . Den vorliegenden Brief übermittelte er Serin am 17 . September auf seiner Heimreise ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014", + "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad", + "candidate_score": 0.598002, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12612_sent_15_17", + "bdc_text": "s. Nr. 2569 , Anm. a . Den vorliegenden Brief übermittelte er Serin am 17 . September auf seiner Heimreise ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1992", + "psc_text": "et in ignem mittetur (Ibid. 3. 10) . 729 EPISTOLA CX. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum litteris suis nonnihil offensum demulcere studet Augustinus. Apologiam illius contra Ruffinum accepisse se testatur, deplorans tantos inter viros quondam amicissimos tam amarulentam discordiam incidisse. Domino venarando, et desideratissimo fratri compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Quamvis existimem antequam ista sumeres, venisse in manus tuas litteras meas, quas per Dei servum, filium nostram Cyprianum Diaconum misi, quibus certissime agnosceres meam esse epistolam, cujus exemplaria illuc pervenisse [al. venisse ] commemorasti; unde jam me arbitror rescriptis tuis, velut Entellinis gravibus atque acribus caestibus (Aeneid. V), tanquam audacem Daretem coepisse pulsari atque versari: nunc tamen eis ipsis respondebo litteris tuis, quas mihi per sanctum filium nostrum Asterium jam [al. abest jam ] mittere dignatus es, in quibus multa in me comperi tuae benevolentissimae caritatis, et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque ubi mulcebar", + "candidate_score": 0.592995, + "ce_score": null + } + ] + } + ], + "biblical_hits": [] +} \ No newline at end of file