diff --git "a/11/12033.json" "b/11/12033.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/11/12033.json" @@ -0,0 +1,2730 @@ +{ + "letter_id": "12033", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/12033", + "dominant_topic": 13, + "topic_dist": [ + 0.056351, + 0.057423, + 0.046084, + 0.045872, + 0.050162, + 0.047973, + 0.050614, + 0.058593, + 0.046103, + 0.046107, + 0.04925, + 0.048764, + 0.048052, + 0.060793, + 0.052644, + 0.049586, + 0.045091, + 0.049179, + 0.042549, + 0.04881 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "047_Augustinus-Hipponensis_De-oratione", + "max_score": 0.701581, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_27", + "bdc_text": "Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ;", + "psc_chunk_id": "047_Augustinus-Hipponensis_De-oratione_window_57", + "psc_text": "Dominus hora sexta crucifixus est, et ad nonam peccata nostra abluit; et ut redimere et vivificare nos posset, tunc victoriam suam passio perfecit. Sed nobis, fratres carissimi, praeter horas antiquitus observatas, orandi nunc et spatia et sacramenta creverunt, nam et mane orandum, ut resurrectio Domini matutina oratione celebretur, quod olim Spiritus sanctus designabat in psalmo dicens: Rex meus et Deus meus, quoniam ad te orabam, mane exaudies vocem meam, mane adsistam tibi et contemplabor te. Et iterum per prophetam loquitur Dominus: Diluculo vigilabunt ad me dicentes: Eamus et revertamur ad Dominum nostrum. Recedente iterum sole ac die cessante necessario rursus orandum est; nam Deus noster sol est et dies verus, et sole ac die saeculi recedente quando oramus et petimus ut super nos lux veniat, denuo Christi precamur adventum lucis aeternae gratiam praebiturum. Christum autem diem dictum declarat in psal. Spiritus sanctus dicens: A Domino factum est istud et est", + "candidate_score": 0.701581, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_27_29", + "bdc_text": "Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ; vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 . -Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. !", + "psc_chunk_id": "047_Augustinus-Hipponensis_De-oratione_window_45", + "psc_text": "mirum, fratres carissimi, si oratio talis est quam Deus docuit, qui magisterio suo omnem petitionem nostram salutari sermone breviavit? Hoc per Isaiam prophetam fuerat ante praedictum cum plenus Spiritu sancto de Dei majestate atque pietate loqueretur: Verbum consummans, inquit, et brevians in justitiam, breviatum sermonem faciet Deus in toto orbe terrarum. Nam cum Dei Sermo Dominus Jesus Christus venerit omnibus, et colligens doctos pariter et indoctos omni sexui atque aetati praecepta salutis ediderit, praeceptorum suorum fecit grande compendium, ut in disciplina coelesti discentium memoria non laboraret, sed quod esset simplici fidei necessarium velociter disceret sicque condoceret quid sit vita aeterna, sacramentum enim vitae magna et divina brevitate complexus est; et quod vitam aeternam vellet innuere ostendit dicens: Ut cognoscant te solum verum Deum et quem promisisti Christum. Item cum de lege et prophetis praecepta prima et majora decerperet: Audi, inquit, Israel, Dominus Deus tuus Deus unus est: diliges Dominum Deum", + "candidate_score": 0.6713, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_27", + "bdc_text": "Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ;", + "psc_chunk_id": "047_Augustinus-Hipponensis_De-oratione_window_1", + "psc_text": "Domino rectore teneremus. Qui inter caetera salutaria sua monita et praecepta sua divina quibus populos suos consuluit ad salutem, etiam orandi ipse formam dedit; ipse quid precaremur monuit et instruxit; qui fecit vivere, docuit et orare, ea benignitate scilicet qua et caetera dare et conferre dignatus est ut, dum prece et oratione quam Filius docuit apud Patrem loquimur, facilius audiamur. Jam praedixerat horam venire quando veri adoratores adorarent Patrem in spiritu, et implevit quando promisit, ut qui spiritum et veritatem de ejus sanctificatione percepimus, de traditione quoque ejus vere et spiritualiter adoremus. Quae enim potest esse magis spiritualis oratio quam quae nobis a Christo, a quo nobis et Spiritus Sanctus missus est? Quae vero magis apud Patrem precatio, quam quae a Filio, qui est veritas de ejus ore prolata, ut aliter orare quam docuit non ignorantia sola sit, sed culpa, cum ipse posuerit et dixerit, Rejicitis mandatum Dei ut traditionem", + "candidate_score": 0.669112, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_27", + "bdc_text": "Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ;", + "psc_chunk_id": "047_Augustinus-Hipponensis_De-oratione_window_47", + "psc_text": "haec enim lex et prophetae. Nec verbis tantum sed factis Dominus orare nos docuit, ipse orans frequenter et deprecans et quid nos facere oporteret exempli sui contestatione demonstrans, sicut scriptum est: Ipse autem fuit recedens in solitudines et adorans; et iterum: Exivit in montem orare, et fuit pernoctans in oratione Dei. Quod si ille orabat qui sine peccato erat, quanto magis peccatores oportet orare? Et si ille per totam noctem jugiter vigilans continuis precibus orabat, quanto magis frequentanda oratione debemus nocte vigilare? Orabat autem Dominus et rogabat non pro se; quid enim pro se innocens precaretur? Sed pro delictis nostris, sicut et ipse declarat cum dicit ad Petrum: Ecce Satanas expetivit vos ut cribraret sicut triticum; ego autem rogavi pro te ne deficiat fides tua. Et pro omnibus postmodum deprecatur dicens: Non pro his autem rogo solum, sed pro illis qui credituri sunt per verbum illorum in me; ut omnes", + "candidate_score": 0.667801, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_25_27", + "bdc_text": "consensit etiam Gallus König Franz I. . Burgundio ille asserebat magnam esse spem pacis et concordiae sarciendae . Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ;", + "psc_chunk_id": "047_Augustinus-Hipponensis_De-oratione_window_57", + "psc_text": "Dominus hora sexta crucifixus est, et ad nonam peccata nostra abluit; et ut redimere et vivificare nos posset, tunc victoriam suam passio perfecit. Sed nobis, fratres carissimi, praeter horas antiquitus observatas, orandi nunc et spatia et sacramenta creverunt, nam et mane orandum, ut resurrectio Domini matutina oratione celebretur, quod olim Spiritus sanctus designabat in psalmo dicens: Rex meus et Deus meus, quoniam ad te orabam, mane exaudies vocem meam, mane adsistam tibi et contemplabor te. Et iterum per prophetam loquitur Dominus: Diluculo vigilabunt ad me dicentes: Eamus et revertamur ad Dominum nostrum. Recedente iterum sole ac die cessante necessario rursus orandum est; nam Deus noster sol est et dies verus, et sole ac die saeculi recedente quando oramus et petimus ut super nos lux veniat, denuo Christi precamur adventum lucis aeternae gratiam praebiturum. Christum autem diem dictum declarat in psal. Spiritus sanctus dicens: A Domino factum est istud et est", + "candidate_score": 0.666373, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_26_28", + "bdc_text": "Burgundio ille asserebat magnam esse spem pacis et concordiae sarciendae . Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ; vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 .", + "psc_chunk_id": "047_Augustinus-Hipponensis_De-oratione_window_45", + "psc_text": "mirum, fratres carissimi, si oratio talis est quam Deus docuit, qui magisterio suo omnem petitionem nostram salutari sermone breviavit? Hoc per Isaiam prophetam fuerat ante praedictum cum plenus Spiritu sancto de Dei majestate atque pietate loqueretur: Verbum consummans, inquit, et brevians in justitiam, breviatum sermonem faciet Deus in toto orbe terrarum. Nam cum Dei Sermo Dominus Jesus Christus venerit omnibus, et colligens doctos pariter et indoctos omni sexui atque aetati praecepta salutis ediderit, praeceptorum suorum fecit grande compendium, ut in disciplina coelesti discentium memoria non laboraret, sed quod esset simplici fidei necessarium velociter disceret sicque condoceret quid sit vita aeterna, sacramentum enim vitae magna et divina brevitate complexus est; et quod vitam aeternam vellet innuere ostendit dicens: Ut cognoscant te solum verum Deum et quem promisisti Christum. Item cum de lege et prophetis praecepta prima et majora decerperet: Audi, inquit, Israel, Dominus Deus tuus Deus unus est: diliges Dominum Deum", + "candidate_score": 0.655589, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum", + "max_score": 0.693126, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_27", + "bdc_text": "Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ;", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_582", + "psc_text": "peccata vitemus. Per Dominum. Alia. --Sancta tua nos, Domine, quaesumus, a peccatis exuant, et coelestis vitae vigore confirment. Per. Orationes tempore belli. Omnipotens et misericors Deus, a bellorum nos, quaesumus, turbine fac quietos, quia bona nobis cuncta praestabis, si pacem dederis et mentis et corporis. Per. Alia. --Omnipotens Deus, Christiani nominis inimicos virtute, quaesumus, tuae comprime Majestatis, ut populus tuus et fidei integritate laetetur, et temporum tranquillitate semper exsultet. Per. Missa in tempore belli. Deus, regnorum omnium regumque dominator, qui nos et percutiendo sanas, et ignoscendo conservas, praetende nobis misericordiam tuam, ut tranquillitate pacis, tua potestate firmata, ad remedia correctionis utamur. Per. Alia. --Deus cujus regnum regnum est omnium saeculorum, supplicationes nostras clementer exaudi, et Christianorum regnum tibi subditum protege, ut in tua virtute fidentes, et tibi placeant, et super omnia regna praecellant. Per. Item alia. --Deus, qui conteris bella, et impugnatores in te sperantium potentia tuae defensionis expugnas, auxiliare", + "candidate_score": 0.693126, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_27", + "bdc_text": "Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ;", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_581", + "psc_text": "et preces nostras benignus exaudi, ut quod fiducia non habet meritorum, placatio obtineat Hostiarum. Per. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere. Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus, suppliciter implorantes, ut nos ab omnibus peccatis clementer eripias, et a cunctis protegas benignus inimicis. Per Christum. Infra actionem. --Hanc igitur oblationem, Domine, quam tibi offerimus pro peccatis atque offensionibus nostris, ut omnium delictorum nostrorum remissionem consequi mereamur, quaesumus, Domine, ut placatus accipias, diesque nostros in tua pace disponas. 204 Ad Complendum. --Praesta nobis, aeterne Salvator, ut percipientes hoc munere veniam peccatorum, deinceps peccata vitemus. Per Dominum. Alia. --Sancta tua nos, Domine, quaesumus, a peccatis exuant, et coelestis vitae vigore confirment. Per. Orationes tempore belli. Omnipotens et misericors Deus, a bellorum nos, quaesumus, turbine fac quietos, quia bona nobis cuncta praestabis, si pacem dederis et mentis et corporis. Per. Alia. --Omnipotens Deus, Christiani", + "candidate_score": 0.6805, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_27", + "bdc_text": "Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ;", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_574", + "psc_text": "exsolvimus custodiendi per noctem: repraesenta nos, quaesumus, Domine, matutinis horis incolumes, ut nos omni tempore habeas laudatores. Per Dominum nostrum. Alia. --Illumina, quaesumus, Domine, tenebras nostras, et totius noctis insidias tu repelle propitius. Per. Alia. --Quaesumus, Domine Deus noster, diei molestias, noctis quiete sustenta, ut, necessaria temporum vicissitudine succedente, nostra reficiatur infirmitas. Per. Alia. --Adesto, Domine, precibus nostris, et die noctuque nos protege, ut quibuslibet alternationibus temporum tua semper incommutabilitate firmemur. Per Dominum nostrum. Alia. --Deus, qui illuminas noctem, et lucem post tenebras facis, concede nobis ut hanc noctem sine impedimento Satanae transeamus, atque matutinis horis ad altare tuum recurrentes, tibi Deo gratias referamus. Per. Alia. --Tuus est dies, Domine, et tua est nox, concede nobis ut hanc noctem, etc., ut in superiori. Alia. --Tuus est dies, Domine, et tua est nox: concede solem justitiae permanere in cordibus nostris, ad repellendas tenebras cogitationum iniquarum. Per. (658) Incipiunt Orationes matutinales. Illumina,", + "candidate_score": 0.668403, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_26_28", + "bdc_text": "Burgundio ille asserebat magnam esse spem pacis et concordiae sarciendae . Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ; vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_491", + "psc_text": "Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus: Majestatem tuam suppliciter deprecantes, ut opem tuam 172 petentibus dignanter impendas, et desiderantibus benignus tribuas profutura. Per Christum Dominum. Benedictio. --Omnipotens Deus sua vos clementia benedicat, et sensum vobis sapientiae salutaris infundat. Amen. Catholicae fidei vos documentis enutriat, et in sanctis operibus perseverabiles reddat. Amen. Gressus vestros ab errore convertat, et viam vobis pacis et charitatis ostendat. Amen. Quod ipse praestare dignetur. Ad Complendum. --Mysteria nos, Domine, sancta purificent, et suo munere tueantur. Per. Super populum. --Exaudi nos, Deus salutaris noster, et dies nostros in tua pace dispone, ut a cunctis perturbationibus liberati, tranquilla tibi servitute famulemur. HEBDOMADA VII POST PENTECOSTEN. Deus, qui diligentibus te bona invisibilia praeparasti, infunde cordibus nostris tui amoris affectum, ut te in omnibus, et super omnia diligentes, promissiones tuas, quae omne desiderium superant,", + "candidate_score": 0.651274, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis", + "max_score": 0.686911, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_59", + "bdc_text": "Oro item , ut mihi , quomodo ille se gerat , significes ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1293", + "psc_text": "Aurum et argentum res est non hominis sed Dei. Cur non autem miseri intelligunt, quod apud Aggaeum loquens Dominus, propterea dixerit, Meum est aurum, et meum est argentum, ut et ille qui non vult cum indigentibus communicare quod habet, cum audit praecepta faciendae misericordiae, intelligat Deum non de re illius cui jubet, sed de re sua jubere donari; et ille qui aliquid porrigit pauperi, non se arbitretur de suo facere, ne forte non tam confirmetur misericordiae nomine, quam infletur superbiae vanitate? Meum est, inquit, aurum, et meum est argentum, non vestrum, o divites terrae. Quid ergo dubitatis pauperi dare de meo, aut quid extollimini cum datis de meo? CAPUT II. 3. Quia id Deus non modo condidit, sed pro nutu administrat aliis ad subsidium et probationem, aliis ad supplicium. Et vis videre, quam justi judicis res est aurum et argentum? Avarus inde torquetur, unde misericors adjuvatur. Rem suam divina distribuente", + "candidate_score": 0.686911, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_59", + "bdc_text": "Oro item , ut mihi , quomodo ille se gerat , significes ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1296", + "psc_text": "Aurum ejus proprie est, qui illo bene utitur, adeoque verius est Dei. Illius est ergo aurum et argentum, qui novit uti auro et argento. Nam etiam inter ipsos homines, tunc quisque habere aliquid dicendus est, quando bene utitur. Nam quod juste non tractat, jure non tenet. Quod autem jure non tenet, si suum esse dixerit, non erit vox justi possessoris, sed impudentis incubatoris improbitas. CAPUT III. Quapropter si homo non importune dicit aliquid suum, non quod iniqua et stulta cupiditate occupaverit, sed quod prudentissima potestate et justissima moderatione tractaverit; quanto magis Deus vere ac proprie suum esse dicit aurum et argentum, quod et largissima bonitate condidit, et justissimo administrat imperio; ut sine ipsius nutu atque dominatu, nec mali ad avaritiae supplicium, nec boni ad usum misericordiae possint habere aurum et argentum? Quod tamen et instituere ut sit, et ut alteri adsit, alteri desit, distribuere atque ordinare, non possunt. 5. Aurum", + "candidate_score": 0.664221, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_57_59", + "bdc_text": "oben Anm. 10 ) . quaeso , admoneto et corripito ipsum , ne adolescentium more insolescat . Oro item , ut mihi , quomodo ille se gerat , significes ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1293", + "psc_text": "Aurum et argentum res est non hominis sed Dei. Cur non autem miseri intelligunt, quod apud Aggaeum loquens Dominus, propterea dixerit, Meum est aurum, et meum est argentum, ut et ille qui non vult cum indigentibus communicare quod habet, cum audit praecepta faciendae misericordiae, intelligat Deum non de re illius cui jubet, sed de re sua jubere donari; et ille qui aliquid porrigit pauperi, non se arbitretur de suo facere, ne forte non tam confirmetur misericordiae nomine, quam infletur superbiae vanitate? Meum est, inquit, aurum, et meum est argentum, non vestrum, o divites terrae. Quid ergo dubitatis pauperi dare de meo, aut quid extollimini cum datis de meo? CAPUT II. 3. Quia id Deus non modo condidit, sed pro nutu administrat aliis ad subsidium et probationem, aliis ad supplicium. Et vis videre, quam justi judicis res est aurum et argentum? Avarus inde torquetur, unde misericors adjuvatur. Rem suam divina distribuente", + "candidate_score": 0.6562, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_34_36", + "bdc_text": "Ein Beitrag zur landschaftlichen Reformationsgeschichte , Affoltern am Albis 1947 , S. 107 ) . Im privaten Testament Bullingers wird er aber noch 1575 als \"Kürßner\" bezeichnet wie auch als Besitzer eines Hauses in Zürich. 1555 heiratete er Barbara Baghart ( gest. 1572 , aus der Ehe gingen zwei Söhne hervor ) , 1573 Susanna Aberli . Es ist ein Brief Bullingers an Josua Bullinger , \"kürßnergesellen zu Sangallen\" , vom 4 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_54", + "psc_text": "terrae: sic est enim benedictus Jacob (Gen. XXVII, 28): ad eum pertineamus, et non carnaliter vivamus. Quia unusquisque incipit carnaliter vivere, ideo major dictus est Esau (Id. XXV, 23). Duo Testamenta dicuntur in Lege, unum Vetus, et alterum Novum. Vetus promissiones habebat temporales, sed significationes spirituales. Intendat Charitas vestra. Si promissa est Judaeis terra repromissionis, significat aliquid spiritualiter terra repromissionis: si promissa est Judaeis civitas pacis Jerusalem, significat aliquid nomen civitatis Jerusalem: si data est Judaeis circumcisio carnis, significat aliquam spiritualem circumcisionem: si jussi sunt Judaei unum diem sabbatum observare de septem diebus, significat spiritualem quietem, quae non habet vesperam. Nam et in ipsis septem diebus, in Genesi in omnibus diebus dictum est, Facta est vespera (Id. I) : in septimo die non dicitur, Facta est vespera. Septimo die qui vesperam non habet, significatur nobis requies sempiterna, ubi nullus est occasus. Si data sunt sacrificia Judaeis carnalia, per victimas animalium", + "candidate_score": 0.653619, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_58_60", + "bdc_text": "quaeso , admoneto et corripito ipsum , ne adolescentium more insolescat . Oro item , ut mihi , quomodo ille se gerat , significes ; rem facies longe gratissimam .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1293", + "psc_text": "Aurum et argentum res est non hominis sed Dei. Cur non autem miseri intelligunt, quod apud Aggaeum loquens Dominus, propterea dixerit, Meum est aurum, et meum est argentum, ut et ille qui non vult cum indigentibus communicare quod habet, cum audit praecepta faciendae misericordiae, intelligat Deum non de re illius cui jubet, sed de re sua jubere donari; et ille qui aliquid porrigit pauperi, non se arbitretur de suo facere, ne forte non tam confirmetur misericordiae nomine, quam infletur superbiae vanitate? Meum est, inquit, aurum, et meum est argentum, non vestrum, o divites terrae. Quid ergo dubitatis pauperi dare de meo, aut quid extollimini cum datis de meo? CAPUT II. 3. Quia id Deus non modo condidit, sed pro nutu administrat aliis ad subsidium et probationem, aliis ad supplicium. Et vis videre, quam justi judicis res est aurum et argentum? Avarus inde torquetur, unde misericors adjuvatur. Rem suam divina distribuente", + "candidate_score": 0.652981, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_59_61", + "bdc_text": "Oro item , ut mihi , quomodo ille se gerat , significes ; rem facies longe gratissimam . Vale una cum tuis omnibus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1308", + "psc_text": "auro et argento dives est ille thesaurus, quem in agro ipse Dominus inventum, et a quodam mirabiliter laudabiliterque avaro venditis omnibus suis emptum esse testatur (Matth. XIII, 44). Nam ipsum Dominum praenuntians, et novi saeculi, hoc est, Ecclesiae tempora figurate, ut solet, designans Propheta, sic dicit: Adhuc unum modicum est, et ego commovebo coelum et terram, et mare et aridam, et movebo omnes gentes: et veniet Desideratus cunctis gentibus, et implebo domum istam gloria, dicit Dominus exercituum. Meum est aurum, et meum est argentum, dicit Dominus exercituum. Magna erit gloria domus istius novissimae plus quam primae, dicit Dominus exercituum; et in loco isto dabo pacem, dicit Dominus exercituum (Aggaei II, 710). CAPUT VII. 10. Aggaei locus vindicatur. Si vellent isti non esse canes et porci, quibus sanctum dare et margaritas projicere prohibemur; sed petentes accipere, et quaerentes invenire, et pulsantes aperiri sibi desiderarent (Matth. VII, 6-8); quam possent fortasse etiam", + "candidate_score": 0.64843, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_12", + "bdc_text": "De bello illo infaustoGemeint ist der Krieg zwischen Kaiser Karl V .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_615", + "psc_text": "se, descendant in se, bene se considerent; inveniunt in se dies malignos. Bellum nolunt, pacem volunt: et quis non? Et cum omnes bellum nolint, et omnes pacem velint, revocat ad se oculos et qui juste vivit, et bellum in se invenit. Quaere a me quod bellum. Beatus homo quem tu erudieris, Domine, et ex lege tua docueris eum. Ecce homo quaerit a me, quod bellum in se patiatur justus; doce illum ex lege tua, loquatur Apostolus: Caro concupiscit adversus spiritum et spiritus adversus carnem (Galat. V, 17) . Et ubi projicio carnem, si sonet bellum; si, quod Deus avertat, hostis irruat? Fugit homo, et secum trahit bellum suum, quocumque it. Non dico, si malus est: prorsus si bonus est, si juste vivit, invenit in se quod Apostolus dicit, Caro concupiscit adversus spiritum, et spiritus adversus carnem. In isto bello quomodo sunt dies boni? CAPUT V. 5. Dies maligni piis prosunt", + "candidate_score": 0.647262, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_59_61", + "bdc_text": "Oro item , ut mihi , quomodo ille se gerat , significes ; rem facies longe gratissimam . Vale una cum tuis omnibus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1293", + "psc_text": "Aurum et argentum res est non hominis sed Dei. Cur non autem miseri intelligunt, quod apud Aggaeum loquens Dominus, propterea dixerit, Meum est aurum, et meum est argentum, ut et ille qui non vult cum indigentibus communicare quod habet, cum audit praecepta faciendae misericordiae, intelligat Deum non de re illius cui jubet, sed de re sua jubere donari; et ille qui aliquid porrigit pauperi, non se arbitretur de suo facere, ne forte non tam confirmetur misericordiae nomine, quam infletur superbiae vanitate? Meum est, inquit, aurum, et meum est argentum, non vestrum, o divites terrae. Quid ergo dubitatis pauperi dare de meo, aut quid extollimini cum datis de meo? CAPUT II. 3. Quia id Deus non modo condidit, sed pro nutu administrat aliis ad subsidium et probationem, aliis ad supplicium. Et vis videre, quam justi judicis res est aurum et argentum? Avarus inde torquetur, unde misericors adjuvatur. Rem suam divina distribuente", + "candidate_score": 0.646657, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_34_36", + "bdc_text": "Ein Beitrag zur landschaftlichen Reformationsgeschichte , Affoltern am Albis 1947 , S. 107 ) . Im privaten Testament Bullingers wird er aber noch 1575 als \"Kürßner\" bezeichnet wie auch als Besitzer eines Hauses in Zürich. 1555 heiratete er Barbara Baghart ( gest. 1572 , aus der Ehe gingen zwei Söhne hervor ) , 1573 Susanna Aberli . Es ist ein Brief Bullingers an Josua Bullinger , \"kürßnergesellen zu Sangallen\" , vom 4 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1357", + "psc_text": "bis septeno, id est, intervallo non fecit angulum; cum autem detortus ordo est, ut transmigraretur in Babyloniam, velut a Jechonia quidam factus est angulus; ut eum in typo illius venerandi lapidis angularis bis numerare oporteret. CAPUT X. 16. Cur genealogia Christi deducitur per Joseph. Joseph verus maritus Mariae. Altera illorum calumniatio est. Per Joseph, inquiunt, generationes Christi, et non per Mariam numerantur. Attendat paulisper Sanctitas vestra. Non, inquiunt, per Joseph debuit. Quare non debuit per Joseph? Numquid non erat maritus Mariae Joseph? Non, inquiunt. Quis hoc dicit? Scriptura enim dicit angelica auctoritate quod maritus erat. Noli timere, inquit, accipere Mariam conjugem tuam. Quod enim in illa natum est, de Spiritu sancto est. Ei quoque jubetur ut puero nomen imponat, quamvis non de semine suo nato. Pariet, inquit, filium, et vocabis nomen ejus Jesum. Sed hoc intendit Scriptura, quod non sit natus de semine Joseph, cum sollicito unde esset illa gravis", + "candidate_score": 0.64654, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_58_60", + "bdc_text": "quaeso , admoneto et corripito ipsum , ne adolescentium more insolescat . Oro item , ut mihi , quomodo ille se gerat , significes ; rem facies longe gratissimam .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1296", + "psc_text": "Aurum ejus proprie est, qui illo bene utitur, adeoque verius est Dei. Illius est ergo aurum et argentum, qui novit uti auro et argento. Nam etiam inter ipsos homines, tunc quisque habere aliquid dicendus est, quando bene utitur. Nam quod juste non tractat, jure non tenet. Quod autem jure non tenet, si suum esse dixerit, non erit vox justi possessoris, sed impudentis incubatoris improbitas. CAPUT III. Quapropter si homo non importune dicit aliquid suum, non quod iniqua et stulta cupiditate occupaverit, sed quod prudentissima potestate et justissima moderatione tractaverit; quanto magis Deus vere ac proprie suum esse dicit aurum et argentum, quod et largissima bonitate condidit, et justissimo administrat imperio; ut sine ipsius nutu atque dominatu, nec mali ad avaritiae supplicium, nec boni ad usum misericordiae possint habere aurum et argentum? Quod tamen et instituere ut sit, et ut alteri adsit, alteri desit, distribuere atque ordinare, non possunt. 5. Aurum", + "candidate_score": 0.645535, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_51_53", + "bdc_text": "filius . Si haeserit apud vos ( optarem autem maxime , ut magistrum apud vos inveniret , apud quem hac hyeme laboraret ) , Josua Bullinger ist am 20 . September weiterhin in Konstanz nachgewiesen ( unten Nr. 1994 , 1-4 ) , am 8 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_281", + "psc_text": "ex minimis istis fecit, mihi fecit; et qui uni ex minimis istis non fecit, mihi non fecit (Matth. XXV, 40, 45) . Sed quid dicis? Servo fratribus ipsius. Si viveret ille, non erat cum suis fratribus divisurus? O fides mortua! Mortuus est enim filius tuus? Quidquid dicas, mortuo debes quod vivo servabas. Mortuus est filius meus, sed tamen partem filii mei servo fratribus ipsius. Sic credis quia mortuus est? Si pro illo Christus mortuus non est, mortuus est ipse: si autem est in te fides, vivit filius tuus. Vivit prorsus; non decessit, sed praecessit. Qua fronte venturus es ad filium tuum qui praecessit, cui praecedenti non mittis partem suam in coelum? An non potest mitti in coelum? Potest prorsus. Audi ipsum Dominum dicentem, Thesaurizate vobis thesauros in coelo (Id. VI, 20) . Si ergo ille thesaurus melius custoditur in coelo, numquid tunc non mittendus est filio, quando si missus fuerit,", + "candidate_score": 0.644302, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_10_12", + "bdc_text": "bona fide esse abs te curatas . In praesenti nihil habeo , quod scribam . De bello illo infaustoGemeint ist der Krieg zwischen Kaiser Karl V .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_615", + "psc_text": "se, descendant in se, bene se considerent; inveniunt in se dies malignos. Bellum nolunt, pacem volunt: et quis non? Et cum omnes bellum nolint, et omnes pacem velint, revocat ad se oculos et qui juste vivit, et bellum in se invenit. Quaere a me quod bellum. Beatus homo quem tu erudieris, Domine, et ex lege tua docueris eum. Ecce homo quaerit a me, quod bellum in se patiatur justus; doce illum ex lege tua, loquatur Apostolus: Caro concupiscit adversus spiritum et spiritus adversus carnem (Galat. V, 17) . Et ubi projicio carnem, si sonet bellum; si, quod Deus avertat, hostis irruat? Fugit homo, et secum trahit bellum suum, quocumque it. Non dico, si malus est: prorsus si bonus est, si juste vivit, invenit in se quod Apostolus dicit, Caro concupiscit adversus spiritum, et spiritus adversus carnem. In isto bello quomodo sunt dies boni? CAPUT V. 5. Dies maligni piis prosunt", + "candidate_score": 0.642723, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_54", + "bdc_text": "Oktober hatte er eine ine Lehrstelle ( unten Nr. 2007 ) , und am 19 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_21", + "psc_text": "Psalmo clamat homo: Ab occultis meis munda me, Domine (Psal. XVIII, 13) . Quia sunt in homine occulta ipsi homini in quo sunt; et non procedunt, neque aperiuntur, neque inveniuntur, nisi in tentationibus. Si Deus cessat tentare, magister cessat docere. Sed Deus tentat, ut doceat; diabolus tentat, ut decipiat. Cui tamen nisi ille qui tentatur dederit locum, inanis tentatio et irridenda repellitur. Ideo Apostolus: Neque detis, ait, locum diabolo (Ephes. IV, 27) . Dant autem locum homines diabolo ex concupiscentiis suis. Non enim vident homines diabolum, cum quo pugnant: sed facile habent remedium. Se ipsos interius vincant, et de illo foris triumphant. Quare hoc dicimus? Quia nescit se homo, nisi in tentatione discat se. Cum autem didicerit se, non se negligat. Si enim se negligebat latentem, non se negligat notum. 4. Quid ergo dicimus, fratres? Et sisciebat se Abraham, nos non noveramus Abraham. Aut sibi, aut certe nobis prodendus erat:", + "candidate_score": 0.642007, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_58", + "bdc_text": "quaeso , admoneto et corripito ipsum , ne adolescentium more insolescat .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2254", + "psc_text": "non superbo animo facienda. Deinde in ipsa correctione vel coercitione alienorum peccatorum cavendum est, ne se extollat qui alterum corripit; et apostolica illa cogitanda sententia est: Quapropter qui se putat stare, videat ne cadat (I Cor. X, 12) . Foris terribiliter personet increpatio; intus lenitatis teneatur dilectio. Si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, sicut dicit idem apostolus; vos qui spirituales estis, hujusmodi instruite in spiritu mansuetudinis, intendens te ipsum, ne et tu tenteris. Alter alterius onera portate, et sic adimplebitis legem Christi (Galat. VI, 1 et 2) . Item alio loco: Servum, inquit, Domini non oportet litigare; sed mitem esse ad omnes, docibilem, patientem, in modestia corripientem diversa sentientes: ne forte det illis Deus poenitentiam ad cognoscendam veritatem, et resipiscant a diaboli laqueis, a quo capti tenentur ad ipsius voluntatem (II Tim. II, 24-26) . Neque ergo consentientes sitis malis, ut approbetis; neque negligentes, ut non arguatis; neque superbientes,", + "candidate_score": 0.638787, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_12", + "bdc_text": "De bello illo infaustoGemeint ist der Krieg zwischen Kaiser Karl V .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1526", + "psc_text": "Cum vero caro menti consenserit, et absorpta fuerit mors in victoriam (I Cor. XV, 54), ut nulla desideria carnalia remaneant cum quibus mens confligat; cum transierit rixa in terra, cum transierit bellum cordis, cum transierit quod dictum est, Caro concupiscit adversus spiritum, et spiritus adversus carnem; haec enim invicem adversantur, ut non ea quae vultis faciatis (Galat. V, 17) : cum ergo hoc bellum transierit, omnisque concupiscentia in charitatem fuerit commutata, nihil in corpore remanebit quod spiritui resistat, nihil quod dometur, nihil quod frenetur, nihil quod calcetur; sed totum per concordiam perget ad justitiam; fiet voluntas Dei in coelo et in terra. Fiat voluntas tua in coelo et in terra. Perfectionem optamus, quando hoc oramus. Item, Fiat voluntas tua, sicut in coelo, et in terra. In Ecclesia spirituales coelum sunt, carnales terra sunt. Fiat ergo voluntas tua, sicut in coelo et in terra: ut quomodo tibi serviunt spirituales, sic tibi", + "candidate_score": 0.634983, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_54", + "bdc_text": "Oktober hatte er eine ine Lehrstelle ( unten Nr. 2007 ) , und am 19 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2118", + "psc_text": "finito septenario, rursus ad caput reditur, ut eadem forma volvatur. Per hujusmodi formae revolutiones saecula transeunt: a septenario tamen numero non receditur. Omnia enim peccata dixit, quando septuagies septies dixit: quia illud undecim duc septies, fiunt septuagies septies. Omnia ergo dimitti peccata voluit, qui ea septuagesimo septimo numero praesignavit. Nemo contra se teneat non ignoscendo, ne contra illum teneatur, quando orat. Dicit enim Deus, Dimitte, et dimittetur tibi. Sed ego prior dimisi: dimitte vel postea. Nam si non dimiseris, revocabo te; et quidquid tibi dimiseram, replicabo tibi. Non enim mentitur Veritas; non enim fallit, aut fallitur Christus, qui subjecit, dicens: Sic et vobis faciet Pater vester, qui in coelis est. Invenis Patrem, imitare Patrem. Si enim imitari non vis, exhaeredari disponis, Faciet ergo ita vobis, inquit, Pater vester coelestis, si non remiseritis unusquisque fatribus vestris ex cordibus vestris. Ne dicas in lingua, Ignosco, et corde differas. Supplicium enim ostendit tibi", + "candidate_score": 0.633435, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_12", + "bdc_text": "De bello illo infaustoGemeint ist der Krieg zwischen Kaiser Karl V .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2978", + "psc_text": "Non enim in paradiso caro concupiscebat adversus spiritum, aut erat ibi ista pugna, ubi pax erat sola: sed facta transgressione, posteaquam homo noluit servire Deo, et donatus est sibi; nec sic donatus sibi, ut possit saltem possidere se; sed ab eo possessus, a quo deceptus; coepit caro concupiscere adversus spiritum. Et hoc in bonis concupiscit adversus spiritum: nam in malis non habet contra quem concupiscere. Ibi enim concupiscit adversus spiritum, ubi est spiritus. 9. Pugnare contra carnis concupiscentias munus est Spiritus sancti in nobis. Bene agit qui a bono agitur. Quod enim ait, Caro concupiscit adversus spiritum, et spiritus adversus carnem, noli putare spiritui hominis tantum datum. Spiritus Dei est qui pugnat in te adversus te, adversus illud quod est in te contra te. Noluisti enim stare ad Dominum; cecidisti, fractus es; quomodo vas quando de manu hominis cadit in terram, fractus es. Et quia fractus es, ideo adversus es", + "candidate_score": 0.625446, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_53_55", + "bdc_text": "September weiterhin in Konstanz nachgewiesen ( unten Nr. 1994 , 1-4 ) , am 8 . Oktober hatte er eine ine Lehrstelle ( unten Nr. 2007 ) , und am 19 . November befand er sich bereits bei einem anderen Lehrmeister in St .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_207", + "psc_text": "illud vos ad videndum commemoro, septenariam istam rationem inveniri proprie sancto Spiritui deputatam; quia septimo die sonat sanctificatio. Et unde probamus sancto Spiritui deputari septenariam numeri rationem? Dicit Isaias Spiritum Dei venire super fidelem, super christianum, super Christi membrum, sapientiae et intellectus, consilii et fortitudinis, scientiae et pietatis, Spiritum timoris Dei (Id. XI, 2, 3). Si secuti estis, septem res percucurri, tanquam descendentem ad nos Spiritum Dei a sapientia usque ad timorem, ut nos ascendamus a timore ad sapientiam: Initium sapientiae timor Dei (Prov. I, 7) . Ita ergo septenarius Spiritus et unus Spiritus, septenaria operatione unus. An aliquid evidentius vultis? Pentecosten diem festum Scriptura sancta de septimanis factum commemorat. Habetis in scriptura Tobiae, ubi evidenter dicitur istum diem factum de septimanis (Tob. II, 1, secund. LXX). Septies enim septem, quadraginta novem in summa redeunt. Sed tanquam ut redeatur ad caput: Spiritu enim sancto ad unitatem colligimur, non ab unitate", + "candidate_score": 0.625386, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_12", + "bdc_text": "De bello illo infaustoGemeint ist der Krieg zwischen Kaiser Karl V .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2082", + "psc_text": "Sed intelligamus esse ibi summam concordiam, non quemadmodum quidam vani sapiamus, qui errantes opinantur contraria sibi esse duo Testamenta in Libris veteribus et novis: ut ideo putemus hoc esse contrarium, quoniam illud est in Salomonis libro, hoc in Evangelio. Si enim aliquis imperitus et calumniator divinarum Scripturarum diceret, Ecce ubi sibi contradicunt duo Testamenta. Dominus dicit, Corripe illum inter te et ipsum solum. Salomon dicit, Qui arguit palam, pacem facit. Ergo nescit Dominus quid praecepit? Salomon vult contundi frontem peccantis: Christus parcit pudori erubescentis. Ibi enim scriptum est, Qui arguit palam, pacem facit: hic autem, Corripe illum inter te et ipsum solum; non palam, sed in secreto et occulte. Vis nosse, quisquis talia cogitas, non sibi repugnare duo Testamenta, quia illud in libro Salomonis, hoc in Evangelio reperitur? Apostolum audi. Certe Apostolus minister est Novi Testamenti. Audi ergo apostolum Paulum Timotheo praecipientem et dicentem, Peccantes coram omnibus argue, ut et", + "candidate_score": 0.625256, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_10_12", + "bdc_text": "bona fide esse abs te curatas . In praesenti nihil habeo , quod scribam . De bello illo infaustoGemeint ist der Krieg zwischen Kaiser Karl V .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1526", + "psc_text": "Cum vero caro menti consenserit, et absorpta fuerit mors in victoriam (I Cor. XV, 54), ut nulla desideria carnalia remaneant cum quibus mens confligat; cum transierit rixa in terra, cum transierit bellum cordis, cum transierit quod dictum est, Caro concupiscit adversus spiritum, et spiritus adversus carnem; haec enim invicem adversantur, ut non ea quae vultis faciatis (Galat. V, 17) : cum ergo hoc bellum transierit, omnisque concupiscentia in charitatem fuerit commutata, nihil in corpore remanebit quod spiritui resistat, nihil quod dometur, nihil quod frenetur, nihil quod calcetur; sed totum per concordiam perget ad justitiam; fiet voluntas Dei in coelo et in terra. Fiat voluntas tua in coelo et in terra. Perfectionem optamus, quando hoc oramus. Item, Fiat voluntas tua, sicut in coelo, et in terra. In Ecclesia spirituales coelum sunt, carnales terra sunt. Fiat ergo voluntas tua, sicut in coelo et in terra: ut quomodo tibi serviunt spirituales, sic tibi", + "candidate_score": 0.623894, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_12", + "bdc_text": "De bello illo infaustoGemeint ist der Krieg zwischen Kaiser Karl V .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4155", + "psc_text": "Tunc totum videte quid erit, quando erit, Corruptibile hoc induetur incorruptione, et mortale hoc induetur immortalitate. Tunc fiet sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus? Aculeus autem mortis est peccatum (I Cor. XV, 53-56) . Ubi malum? CAPUT VI. 6. Mala hominis duo, error et infirmitas. Modo mala hominum quae? Error et infirmitas. Aut nescis quid agas, et errando laberis; aut scis quid agi debeat, et infirmitate superaris. Ergo omne malum hominis error et infirmitas. Contra errorem clama, Dominus illuminatio mea. Contra infirmitatem adde, Et salus mea (Psal. XXVI, 1) . Crede, bonus esto: tu es malus, tu eris bonus. Noli dividere. Natura in te sananda est, non separanda. Vis nosse quid es? Tenebrae. Quare tenebrae? Homo qui dicis, Corrumpitur Deus, aliquid his tenebris potest esse profundius? Crede, agnosce Christum in carne venisse, accepisse quod non erat, non", + "candidate_score": 0.619603, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_35", + "bdc_text": "Im privaten Testament Bullingers wird er aber noch 1575 als \"Kürßner\" bezeichnet wie auch als Besitzer eines Hauses in Zürich. 1555 heiratete er Barbara Baghart ( gest. 1572 , aus der Ehe gingen zwei Söhne hervor ) , 1573 Susanna Aberli .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3439", + "psc_text": "sub Lege volentes esse, Legem non legistis? Scriptum est enim quod Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, et unum de libera. Sed is quidem qui de ancilla, secundum carnem natus est; qui autem de libera, per promissionem: quae sunt in allegoria. Haec enim sunt duo Testamenta, unum quidem in monte Sina in servitutem generans, quae est Agar ancilla Sarrae, quae data est Abrahae, et peperit Ismaelem servum. Est ergo Testamentum vetus pertinens ad Agar, in servitutem generans. Quae autem sursum est Jerusalem, libera est, quae est mater nostra (Galat. IV, 21-26) . Ergo filii gratiae, filii sunt liberae: filii litterae, filii sunt ancillae. Quaere filios ancillae: Littera occidit. Quaere filios liberae: Spiritus autem vivificat (II Cor. III, 6) . Lex Spiritus vitae in Christo Jesu liberavit te a lege peccati et mortis, unde te non potuit liberare lex litterae. Quod enim impossibile erat Legis, in quo infirmabatur per carnem.", + "candidate_score": 0.618988, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_60_62", + "bdc_text": "rem facies longe gratissimam . Vale una cum tuis omnibus . Septembris 15 . anno 44 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2491", + "psc_text": "(Rom. XI, 2-6) . Si enim de tuo opere praesumis; ergo merces tibi redditur, non gratia condonatur. Si autem gratia est, gratis datur. Interrogo nunc: Credis, o peccator, Christo? Dicis: Credo. Quid credis? Gratis universa peccata per ipsum tibi posse remitti? Habes quod credidisti. O gratia gratis data! Quid tu, juste, credis te sine Deo non posse servare justitiam? Ipsius ergo totum reputa, quod justus es, pietati: quod autem peccator es, tuae iniquitati adscribe. Esto accusator tuus, et ille erit indultor tuus. Omne enim crimen facinus, vel peccatum, nostrae est negligentiae: et omnis virtus et sanctitas, Dei est indulgentiae. Conversi ad Dominum. SERMO CI De verbis Evangelii Lucae, Messis quidem multa, etc. Cap. X, V\\. 2-6. CAPUT PRIMUM. 1. Messis in Judaeis, sementis in Gentibus. Paulus modicus. In lectione Evangelii quae modo recitata est, admonemur quaerere quae sit messis de qua Dominus ait: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate", + "candidate_score": 0.615404, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_10_12", + "bdc_text": "bona fide esse abs te curatas . In praesenti nihil habeo , quod scribam . De bello illo infaustoGemeint ist der Krieg zwischen Kaiser Karl V .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4155", + "psc_text": "Tunc totum videte quid erit, quando erit, Corruptibile hoc induetur incorruptione, et mortale hoc induetur immortalitate. Tunc fiet sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus? Aculeus autem mortis est peccatum (I Cor. XV, 53-56) . Ubi malum? CAPUT VI. 6. Mala hominis duo, error et infirmitas. Modo mala hominum quae? Error et infirmitas. Aut nescis quid agas, et errando laberis; aut scis quid agi debeat, et infirmitate superaris. Ergo omne malum hominis error et infirmitas. Contra errorem clama, Dominus illuminatio mea. Contra infirmitatem adde, Et salus mea (Psal. XXVI, 1) . Crede, bonus esto: tu es malus, tu eris bonus. Noli dividere. Natura in te sananda est, non separanda. Vis nosse quid es? Tenebrae. Quare tenebrae? Homo qui dicis, Corrumpitur Deus, aliquid his tenebris potest esse profundius? Crede, agnosce Christum in carne venisse, accepisse quod non erat, non", + "candidate_score": 0.613116, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_60_62", + "bdc_text": "rem facies longe gratissimam . Vale una cum tuis omnibus . Septembris 15 . anno 44 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_653", + "psc_text": "sunt judicia ejus, audisti, sufficiat tibi: et investigabiles viae ejus. Quis enim cognovit sensum Domini? aut quis consiliarius ejus fuit? aut quis prior dedit illi, et retribuetur ei? Quis prior dedit, cum totum gratis accepit? Quis prior dedit illi, et retribuetur ei? Si Dominus retribuere vellet, nihil nisi poenam debitam retribuisset. Nihil dederunt, ut eis retribueretur. Pro nihilo salvos faciet illos (Psal. LV, 8). Quis prior dedit illi, quasi suorum gratia meritorum? Quis prior dedit illi, quis praevenit gratiam, quae gratis datur? Si aliquid meritorum antevenit gratiam, jam non gratis datur, sed ex debito redditur. Si autem gratis non datur, gratia quare vocatur? Quis ergo prior dedit illi, et retribuetur ei? Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia (Rom. XI, 33, 36) . Quae utique, nisi omnia bona quae ab illo accepimus, et accepimus ut boni simus? Omne enim datum optimum, et omne donum perfectum desursum", + "candidate_score": 0.611057, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_18", + "bdc_text": "consensum afferens caesaris ex castris super neutralitate comitatus Burgundiae et ducatus , nam opera Helvetiorum pax inter illos facta est ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1223", + "psc_text": ". Testamentum Dei est, haereditas pax est. A concordibus consortibus possideatur, non a litigantibus dividatur. Et disponam ad eos testamentum pacis. Vigilate, haeretici, audite a pastore testamentum pacis, venite ad pacem. Irascimini christianis imperatoribus, quia testamenta vestra valere noluerunt in domibus vestris: videte quam digna sit poena. Et quid est quod testamentum vestrum non valet in domo vestra? Quid est? quantum est? Dolor iste admonitio est, nondum damnatio. Voluit enim Deus compati testamento pacis suae. Condoles testamento tuo, si non stet testamentum tuum in domo tua. Certe moriturus es, et quid agatur in illa domo postea nesciturus. In illa enim die perient, inquit, omnes cogitationes ejus (Psal. CXLV, 4) : et non cognoscet amplius locum suum (Psal. CII, 16) . Non ergo sciturus quid postea agatur in domo tua, cum mortuus fueris; doles tamen non stare testamentum tuum in domo tua. Christus mortuus resurrexit, de coelo respexit, ut stet testamentum", + "candidate_score": 0.606987, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_18", + "bdc_text": "consensum afferens caesaris ex castris super neutralitate comitatus Burgundiae et ducatus , nam opera Helvetiorum pax inter illos facta est ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1222", + "psc_text": "XIII.-- Et servus meus David princeps in medio eorum. Ego Dominus locutus sum: non nescio quis haereticus. Ego Dominus locutus sum. 22. Testamentum pacis. Testamenta schismaticorum irrita per imperatorum leges. Scripturas se ab igne servasse jactant Donatistae.--Et disponam ad eos testamentum pacis: per ipsum utique qui ait, Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis (Joan. XIV, 27) . Hoc est testamentum patris nostri, testamentum pacis. Quaelibet haereditas dividatur inter consortes, pacis haereditas dividi non potest. Pax nostra Christus est. Pax facit utraque unum, non duo de uno. Ipse enim pax nostra, dixit, qui fecit utraque unum (Ephes. II, 14) . Testamentum Dei est, haereditas pax est. A concordibus consortibus possideatur, non a litigantibus dividatur. Et disponam ad eos testamentum pacis. Vigilate, haeretici, audite a pastore testamentum pacis, venite ad pacem. Irascimini christianis imperatoribus, quia testamenta vestra valere noluerunt in domibus vestris: videte quam digna sit poena. Et quid est", + "candidate_score": 0.599044, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Sermo-ad-plebem-ecclesiae-Caesareensis", + "max_score": 0.683326, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_25_27", + "bdc_text": "consensit etiam Gallus König Franz I. . Burgundio ille asserebat magnam esse spem pacis et concordiae sarciendae . Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ;", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Sermo-ad-plebem-ecclesiae-Caesareensis_window_0", + "psc_text": "1. Alacritatem vestrae Charitatis quanto gaudio suscipiamus, agnoscitis. Exsultamus enim in Domino Deo nostro, de quo Apostolus ait: Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum (Ephes. II, 14) . Agimus ergo eidem Domino et Salvatori nostro Jesu Christo gratias. Hic praestitit nobis, ut antequam habeamus fratris nostri Emeriti voluntatem, jam cognoverimus quantum diligit unitatem. Quae tamen principia Deus voluerit ut de ore ipsius audiremus, accipite. Mox ut ingressus est istam ecclesiam, illo loco stans ubi primum coepimus cum eo colloquium, inspirante Domino, qui et cor instruit, et linguam regit, ait nobis: Non possum nolle quod vultis, sed possum velle quod volo. Videte quid promiserit, qui se dixit non posse nolle quod volumus. Si enim non potest nolle quod volumus, scit quid velimus. Hoc enim volumus quod et vos vultis. Hoc omnes volumus quod vult Dominus. Quid autem velit Dominus, occultum non est. Legitur enim Testamentum ejus, qui nos", + "candidate_score": 0.683326, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_27_29", + "bdc_text": "Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ; vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 . -Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. !", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Sermo-ad-plebem-ecclesiae-Caesareensis_window_0", + "psc_text": "1. Alacritatem vestrae Charitatis quanto gaudio suscipiamus, agnoscitis. Exsultamus enim in Domino Deo nostro, de quo Apostolus ait: Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum (Ephes. II, 14) . Agimus ergo eidem Domino et Salvatori nostro Jesu Christo gratias. Hic praestitit nobis, ut antequam habeamus fratris nostri Emeriti voluntatem, jam cognoverimus quantum diligit unitatem. Quae tamen principia Deus voluerit ut de ore ipsius audiremus, accipite. Mox ut ingressus est istam ecclesiam, illo loco stans ubi primum coepimus cum eo colloquium, inspirante Domino, qui et cor instruit, et linguam regit, ait nobis: Non possum nolle quod vultis, sed possum velle quod volo. Videte quid promiserit, qui se dixit non posse nolle quod volumus. Si enim non potest nolle quod volumus, scit quid velimus. Hoc enim volumus quod et vos vultis. Hoc omnes volumus quod vult Dominus. Quid autem velit Dominus, occultum non est. Legitur enim Testamentum ejus, qui nos", + "candidate_score": 0.651081, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_26_28", + "bdc_text": "Burgundio ille asserebat magnam esse spem pacis et concordiae sarciendae . Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ; vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Sermo-ad-plebem-ecclesiae-Caesareensis_window_0", + "psc_text": "1. Alacritatem vestrae Charitatis quanto gaudio suscipiamus, agnoscitis. Exsultamus enim in Domino Deo nostro, de quo Apostolus ait: Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum (Ephes. II, 14) . Agimus ergo eidem Domino et Salvatori nostro Jesu Christo gratias. Hic praestitit nobis, ut antequam habeamus fratris nostri Emeriti voluntatem, jam cognoverimus quantum diligit unitatem. Quae tamen principia Deus voluerit ut de ore ipsius audiremus, accipite. Mox ut ingressus est istam ecclesiam, illo loco stans ubi primum coepimus cum eo colloquium, inspirante Domino, qui et cor instruit, et linguam regit, ait nobis: Non possum nolle quod vultis, sed possum velle quod volo. Videte quid promiserit, qui se dixit non posse nolle quod volumus. Si enim non potest nolle quod volumus, scit quid velimus. Hoc enim volumus quod et vos vultis. Hoc omnes volumus quod vult Dominus. Quid autem velit Dominus, occultum non est. Legitur enim Testamentum ejus, qui nos", + "candidate_score": 0.649708, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I", + "max_score": 0.682379, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_27", + "bdc_text": "Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ;", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_445", + "psc_text": "tempus (Eccl. III, 1; Hier. VIII, 7) . Jeremias clamat: Turtur et hirundo, agri passeres agnoverunt tempora introitus sui (Jerem. VIII, 7) . Quid autem evidentius, quam de passione Domini dictum videri potest: Agnovit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui (Esai. I, 3) ? Agnoscamus ergo hoc praesepe Domini, in quo alimur, pascimur et reficimur. 7. Hoc igitur tempus praecipue scire debemus, quo per universum orbem consona sacrae noctis fundatur oratio; quia et tempore commendantur preces, sicut scriptum est: Tempore accepto exaudivi te, et in die salutis adjuvi te (Esai. XLIX, 8) . Hoc est tempus de quo apostolus dixit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis (II Cor. 6) . 8. Unde necesse fuit, quia etiam post Aegyptiorum supputationes, et Alexandrinae Ecclesiae definitiones, episcopi quoque Romanae Ecclesiae, per litteras plerique meam adhuc exspectant sententiam, quid existimem scribere de die Paschae. Nam licet futuri diei Paschae inciderit", + "candidate_score": 0.682379, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_25_27", + "bdc_text": "consensit etiam Gallus König Franz I. . Burgundio ille asserebat magnam esse spem pacis et concordiae sarciendae . Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ;", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_445", + "psc_text": "tempus (Eccl. III, 1; Hier. VIII, 7) . Jeremias clamat: Turtur et hirundo, agri passeres agnoverunt tempora introitus sui (Jerem. VIII, 7) . Quid autem evidentius, quam de passione Domini dictum videri potest: Agnovit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui (Esai. I, 3) ? Agnoscamus ergo hoc praesepe Domini, in quo alimur, pascimur et reficimur. 7. Hoc igitur tempus praecipue scire debemus, quo per universum orbem consona sacrae noctis fundatur oratio; quia et tempore commendantur preces, sicut scriptum est: Tempore accepto exaudivi te, et in die salutis adjuvi te (Esai. XLIX, 8) . Hoc est tempus de quo apostolus dixit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis (II Cor. 6) . 8. Unde necesse fuit, quia etiam post Aegyptiorum supputationes, et Alexandrinae Ecclesiae definitiones, episcopi quoque Romanae Ecclesiae, per litteras plerique meam adhuc exspectant sententiam, quid existimem scribere de die Paschae. Nam licet futuri diei Paschae inciderit", + "candidate_score": 0.669191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_59_61", + "bdc_text": "Oro item , ut mihi , quomodo ille se gerat , significes ; rem facies longe gratissimam . Vale una cum tuis omnibus .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_636", + "psc_text": "Quod Hebraeus feneravit gentibus, ipse autem non accepit a populis doctrinam, sed tradidit: cui aperuit Dominus thesaurum suum, ut gentes pluvia sermonis sui faceret 934 humescere, et fieret princeps gentium, ipse autem supra se principem nullum haberet. 15. Liber est ergo qui sapiens est, pretio emptus oraculorum coelestium, illo auro, illo argento sermonis divini: pretio emptus sanguinis (non enim minimum est emptorem agnoscere) pretio emptus gratiae, qui audivit et intellexit dicentem: Qui sititis, ite ad aquam; et quicumque non habetis argentum, ite, emite, et bibite, et manducate (Esai. LV, 1) . 16. Liber est ille, qui progrediens in bellum, si viderit mulierem bonam aspectu, et depraedatus opes inimicorum suorum, repertam illic concupierit eam, demptis superfluis, et indumento captivitatis detracto, in uxorem sibi copulaverit, jam non servam, sed liberam (Deut. XXI, 10, 11); intelligit enim famulatui prudentiam et disciplinam non subjacere. Ideoque Lex dicit: Non venumdabitur pecunia (Ibid., 14) ; omne", + "candidate_score": 0.656087, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_58_60", + "bdc_text": "quaeso , admoneto et corripito ipsum , ne adolescentium more insolescat . Oro item , ut mihi , quomodo ille se gerat , significes ; rem facies longe gratissimam .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_636", + "psc_text": "Quod Hebraeus feneravit gentibus, ipse autem non accepit a populis doctrinam, sed tradidit: cui aperuit Dominus thesaurum suum, ut gentes pluvia sermonis sui faceret 934 humescere, et fieret princeps gentium, ipse autem supra se principem nullum haberet. 15. Liber est ergo qui sapiens est, pretio emptus oraculorum coelestium, illo auro, illo argento sermonis divini: pretio emptus sanguinis (non enim minimum est emptorem agnoscere) pretio emptus gratiae, qui audivit et intellexit dicentem: Qui sititis, ite ad aquam; et quicumque non habetis argentum, ite, emite, et bibite, et manducate (Esai. LV, 1) . 16. Liber est ille, qui progrediens in bellum, si viderit mulierem bonam aspectu, et depraedatus opes inimicorum suorum, repertam illic concupierit eam, demptis superfluis, et indumento captivitatis detracto, in uxorem sibi copulaverit, jam non servam, sed liberam (Deut. XXI, 10, 11); intelligit enim famulatui prudentiam et disciplinam non subjacere. Ideoque Lex dicit: Non venumdabitur pecunia (Ibid., 14) ; omne", + "candidate_score": 0.650554, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem . Tuas avide expecto , colendissime mi Ambrosi , nam measAus diesem Zeitraum ist nur Bullingers Brief vom 5 . September ( oben Nr. 1971 )", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_942", + "psc_text": "Mediolanensem dereliqueram Domini judicio mihi commissam: sed ejus vitabam praesentiam, qui se sacrilegio miscuisset. Redii itaque circiter kalendas Augustas, ex illo die hic resedi. Hic me, Auguste, clementiae tuae apices repererunt. 3. Gratias Domino Deo nostro, qui fidei tuae pietatique respondit; et formam veteris restituit sanctitatis; ut videremus nostro tempore, quod in Scripturarum lectione miramur, tantam in praeliis divini auxilii fuisse praesentiam, ut nulli vertices montium adventus tui cursum retardarent, non hostilia arma impedimentum aliquod afferrent. 1021 4. Pro his gratias me censes agere oportere Domino Deo nostro: faciam libenter conscius meriti tui. Certum est placitam Deo esse hostiam, quae vestro offertur nomine, et hoc quantae devotionis et fidei est! Alii imperatores in exordio victoriae arcus triumphales parari jubent, aut alia insignia triumphorum: clementia tua hostiam Deo parat, oblationem et gratiarum actionem per sacerdotes celebrari Domino desiderat. 5. Etsi ego indignus atque impar tanto muneri et tantorum votorum celebritati; tamen", + "candidate_score": 0.640643, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem . Tuas avide expecto , colendissime mi Ambrosi , nam measAus diesem Zeitraum ist nur Bullingers Brief vom 5 . September ( oben Nr. 1971 )", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_945", + "psc_text": "asylum receptis admittat petit. AMBROSIO THEODOSIO imperatori. 1. Quamvis proxime scripserim augustae clementiae tuae etiam secundo, mihi tamen non satis fuit velut pari vice sermonis officium reddidisse; cum beneficiis clementiae tuae tam frequentibus oppigneratus sim, ut nullis officiis possim compensare quae debeo, beatissime atque augustissime Imperator. 2. Itaque ut prima occasio non praetermittenda fuit, qua per cubicularium tuum clementiae tuae gratias agerem, et alloquii mei officium 1022 repraesentarem; maximoe ne desidiae putaretur fuisse potius quam necessitatis, quod tempore superiore non scripserim. Itaque requirenda mihi causa fuit, qua pietati tuae deferrem debitum salutationis obsequium. 3. Merito autem ad praeferendam epistolam meam filium meum Felicem diaconum misi, simul ut mei vicem officii repraesentaret, memoratum quoque pro his qui ad matrem pietatis tuae Ecclesiam, petentes misericordiam, confugerunt; quorum lacrymas sustinere non potui, quin adventum clementiae tuae meis obsecrationibus praevenirem. 4. Grande est quod petimus, sed ab eo cui Dominus inaudita et admiranda concessit,", + "candidate_score": 0.639877, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_6_8", + "bdc_text": "tibi redditas esse arbitror ; spero item meas illasilias verbessert aus illis . inscriptas aliis Vermutlich die nicht erhaltenen Briefe Bullingers an Wolfgang Musculus ( s.", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_841", + "psc_text": "Vale, et nos dilige, ut facis; quia nos et te diligimus. 990 EPISTOLA XLVIII. SABINUM, ut libros suos severo expendat examine, obsecrat, et quae commoda hinc oriantur, exponit; subjungens tamen duritiem verborum tolerandam esse, dum fidei professio integra sit, suas variis haeresibus fidei professiones opponit: ac demum se in posterum scribendis epistolis maxime operam daturum spondet. AMBROSIUS SABINO. 1. Remisisti mihi libellos, quos tuo judicio probatiores habebo. Ideo misi alios non judicii favore delectatus, sed promissa a te, et petita a me veritate illectus: malo enim tuo corrigatur judicio, si quid movet, priusquam foras prodeat, unde jam revocandi nulla facultas sit; quam laudari a te, quod ab aliis reprehendatur. Itaque arbitrum te eorum quae postulas rogavi; neque enim legi a te mea, quae nonnumquam tribuo in vulgus, sed in tuae calculum venire sententiae desideravi. Non erit longi subsellii ista judicatio et mora, ut dictum est antiquitus. Facile est tibi de", + "candidate_score": 0.63895, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_6_8", + "bdc_text": "tibi redditas esse arbitror ; spero item meas illasilias verbessert aus illis . inscriptas aliis Vermutlich die nicht erhaltenen Briefe Bullingers an Wolfgang Musculus ( s.", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_48", + "psc_text": "ergo bonum opus, ut in illo die mercedem invenias, et ego in te, et tu in me requiescamus. 7. Multa messis Christi, sed pauci operarii; et difficile reperiuntur, qui adjuvent. Verum hoc vetus: sed potens est Dominus, qui mittat operarios in messem suam (Matth. IX, 37). Certe in illo ordine Comensium jam plerique coeperunt credere magisterio tuo, et doctrina tua verbum Dei receperunt: sed qui dedit credentes, et adjutores dabit; quo et tibi excusandi auferatur necessitas, quod serius nos inviseris: et mihi 765 crebrior tuae praesentiae refundatur gratia. Vale, et nos dilige, ut facis. EPISTOLA V. Sententiam abs se in causa Indiciae latam defendens, SYAGRII judicium arguit, quod legitima in eo forma non servata sit. Maximum tragoediae auctorem apud se non comparuisse: Syagrium inspectionem virgini contumeliosissimam decrevisse; cum alia, unde judicari virgo debeat, suppetant: inspectionem incertam atque inutilem; aliud enim obstetricum officium esse: non ergo hac ratione causam decidendam; praesertim", + "candidate_score": 0.638064, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem . Tuas avide expecto , colendissime mi Ambrosi , nam measAus diesem Zeitraum ist nur Bullingers Brief vom 5 . September ( oben Nr. 1971 )", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_941", + "psc_text": "declarato, gratiisque Deo propter opem THEODOSIO praestitam actis, voluntati ejusdem principis obsecuturum se pollicetur. Cujus pietatem summe commendans, ut clementia utatur petit. AMBROSIUS THEODOSIO imperatori. 1. Arbitratus es, beatissime imperator, quantum ex augustis litteris tuis comperi, me longe abesse ab urbe Mediolanensium; quia res tuas crederem a Deo destitui. Sed non ego ita imprudens, aut virtutis et meritorum tuorum immemor abfui, ut non praesumerem coeleste auxilium pietati tuae adfore, quo Romanum imperium a barbari latronis immanitate et ab usurpatoris indigni solio vindicares. 2. Festinavi igitur illico reverti, posteaquam illum, quem jure declinandum putaveram, jam abesse cognovi; non enim ego Ecclesiam Mediolanensem dereliqueram Domini judicio mihi commissam: sed ejus vitabam praesentiam, qui se sacrilegio miscuisset. Redii itaque circiter kalendas Augustas, ex illo die hic resedi. Hic me, Auguste, clementiae tuae apices repererunt. 3. Gratias Domino Deo nostro, qui fidei tuae pietatique respondit; et formam veteris restituit sanctitatis; ut videremus nostro tempore,", + "candidate_score": 0.629788, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_60_62", + "bdc_text": "rem facies longe gratissimam . Vale una cum tuis omnibus . Septembris 15 . anno 44 .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_635", + "psc_text": "sibi dominos emit: nihil tabulae auctionales, quibus emptor frequenter adjudicatur atque addicitur. Contractus non mutat genus, nec sapientiae libertatem adimit. Denique famulo sapienti multi, ut scriptum est (Prov. XVII, 2), serviunt liberi: et est servus intelligens, qui regat dominos stultos. 14. Quem ergo magis liberum censes? Sola est sapientia libera, quae divitibus pauperes praeficit, et quae servos propriis fenerare dominis facit: fenerare non pecuniam, sed intellectum: fenerare talentum illius Dominici aeternique thesauri, qui numquam corrumpitur, cujus et usura pretiosa est: fenerare illud intelligibile eloquiorum argentum coelestium, de quo Lex dicit: Fenerabis gentibus, tu autem non mutuaberis (Deut. XV, 6) . Quod Hebraeus feneravit gentibus, ipse autem non accepit a populis doctrinam, sed tradidit: cui aperuit Dominus thesaurum suum, ut gentes pluvia sermonis sui faceret 934 humescere, et fieret princeps gentium, ipse autem supra se principem nullum haberet. 15. Liber est ergo qui sapiens est, pretio emptus oraculorum coelestium, illo auro,", + "candidate_score": 0.618417, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf010", + "work_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1", + "max_score": 0.682039, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_27", + "bdc_text": "Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ;", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_1", + "psc_text": "et rectore Domino teneremus. § 2 Qui inter cetera salutaria sua monita et praecepta diuina quibus populo suo consulit ad salutem etiam orandi ipse formam dedit, ipse quid precaremur monuit et instruxit. qui fecit uiuere docuit et orare, benignitate ea scilicet qua et cetera dare et conferre dignabusdignatus est, ut dum prece et oratione quam filius docuit aput patrem loquimur, facilius audiamur. iam praedixerat horam uenire, quando ueri adoratores adorarent patrem in spiritu et ueritate, et inpleuit quod ante promisit, ut qui spiritum et neritatemueritatem de eius sanctificatione percepimus de traditione IsCrPIT DE DOMINICA. ORATIONE W, INCIPIT LIBER SCI CYPRIANT EPI DE ORATIONE DOMINICA G; Augustinus de dono perseu. c. 3, 4: legite.. -in beatiCypriammartyrislibro...cuius esttitulus de dominica oratione. 2 alind sunt v 5 docibiles 0, dociles Wv 6 in terris W 8.1. m. 2 7 deus W, de se G 8 sunt om. Baluzius quam dei ex quae dei", + "candidate_score": 0.682039, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_27", + "bdc_text": "Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ;", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_95", + "psc_text": "de emundandis gentibus ante dubitaret. et Dominus hora sexta crucifixus ad nonam peccata nostra sanguine suo abluit et ut redimere et uiuificare nos posset, tunc uictoriam sua passione perfecit. § 35 Sednobis, fratres dilectissimi, praeter horas antiquitus obseruatas orandi nunc et spatia et sacramenta creuerunt. nam et mane orandum est, ut resurrectio Domini matutina oratione celebretur. quod olim Spiritus sanctus designabat in psalmis dicens: rex meus etDeusmeus, quoniam ad te orabo, Domine, mane: et exaudies uocem meam, mane 26 Ps. 5, 3 sq. 1 placentem W 2 quis v pauperis Wv deum foenerat v 3 odores O, odore SW, odorem v 4 danihele W2G2, danihel WlG1, daniel S 5 et tres S et om. S hora tertia W 6 sacramentum V 8 uenies S 9 ad] a S quartam praecedens G 11 determinata. Adoratores G 12 deo fort. statutis] statis maluit Krabinger et] sed W 13 seruabant G 15 discendit", + "candidate_score": 0.676765, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_27_29", + "bdc_text": "Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ; vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 . -Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. !", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_1", + "psc_text": "et rectore Domino teneremus. § 2 Qui inter cetera salutaria sua monita et praecepta diuina quibus populo suo consulit ad salutem etiam orandi ipse formam dedit, ipse quid precaremur monuit et instruxit. qui fecit uiuere docuit et orare, benignitate ea scilicet qua et cetera dare et conferre dignabusdignatus est, ut dum prece et oratione quam filius docuit aput patrem loquimur, facilius audiamur. iam praedixerat horam uenire, quando ueri adoratores adorarent patrem in spiritu et ueritate, et inpleuit quod ante promisit, ut qui spiritum et neritatemueritatem de eius sanctificatione percepimus de traditione IsCrPIT DE DOMINICA. ORATIONE W, INCIPIT LIBER SCI CYPRIANT EPI DE ORATIONE DOMINICA G; Augustinus de dono perseu. c. 3, 4: legite.. -in beatiCypriammartyrislibro...cuius esttitulus de dominica oratione. 2 alind sunt v 5 docibiles 0, dociles Wv 6 in terris W 8.1. m. 2 7 deus W, de se G 8 sunt om. Baluzius quam dei ex quae dei", + "candidate_score": 0.672735, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_27", + "bdc_text": "Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ;", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_98", + "psc_text": "laetemur et epulemur in eum. item quod sol appellatus sit Malachin propheta testatur dicens: uobis autem qui timetis nomen Domini orietur sol iustitiaeet in alis eius curatio est. quodsi in scripturis sanctis sol uerus et dies uerus est Christus, nulla hora excipitur christianis, quominus frequenter ac semper Deus debeat adorari, ut qui in Christo hoc est in sole et in die uero sumus instemus per totum diem precibus et oreinusoremus: et quando mundi lege decurrens uicibus alternis nox reuoluta succedit, nullum de nocturnis tenebris esse orantibus damnum potest, quia filiis lucis et in noctibus dies est. quando enim sine lumine est cui lumen in corde est? aut quando sol ei et dies non est cui sol et dies Christus est ? § 36 Qui autem in Christo hoc est in lumine semper sumus nec noctibus ab oratione cessemus. sic Anna uidua sine intermissione 2 Osee 6,1. 9 Ps. 117, 22", + "candidate_score": 0.670923, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_27", + "bdc_text": "Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ;", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_94", + "psc_text": "nouissimis temporibus manifestari habebat. nam et prima hora in tertiam ueniens consummatum numerum trinitatis ostendit, itemque ad sextam quarta procedens declarat alteram trinitatem, et quando a septima nona conpletur, per ternas horas trinitas perfecta numeratur. quae horarum spatia iam pridem spiritaliter determinantes adoratores Dei statutis et legitimis ad precem temporibus seruiebant. et manifestata postmodum res est sacramenta olim fuisse, quod ante sic iusti precabantur. nam super discipulos hora tertia descendit Spiritus sanctus qui gratiam dominicae promissionis inpleuit. item Petrus hora sexta in tectum superius ascendens signo pariter et uoce Dei monentis instructus est, ut omnes ad gratiam salutis admitteret, cum de emundandis gentibus ante dubitaret. et Dominus hora sexta crucifixus ad nonam peccata nostra sanguine suo abluit et ut redimere et uiuificare nos posset, tunc uictoriam sua passione perfecit. § 35 Sednobis, fratres dilectissimi, praeter horas antiquitus obseruatas orandi nunc et spatia et sacramenta creuerunt. nam et mane orandum est,", + "candidate_score": 0.666394, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_25_27", + "bdc_text": "consensit etiam Gallus König Franz I. . Burgundio ille asserebat magnam esse spem pacis et concordiae sarciendae . Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ;", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_82", + "psc_text": "unum sint, sicut et tu pater in me et ego in te, ut et ipsi in nobis sint. magna Dei propter salutem nostram benignitas pariter et pietas, ut non contentus quod nos sanguine suo redimeret adhuc pro nobis amplius et rogaret. rogantis autem desiderium uidete quod fuerit, ut quomodo unum sunt pater et filius, sic et nos in ipsa unitate maneamus: ut hinc quoque possit intellegi quantum delinquat qui unitatem scindit et pacem, cum pro hoc et rogauerit Dominus nolensuolens scilicet plebem suam uiuere, cum sciret ad regnum Dei discordiam non uenire. § 31 Quando autem stamus ad orationem, fratres dilectissimi, inuigilare et incumbere ad preces toto corde debemus. cogitatio omnis carnalis et saecularis abscedat nec quicquam animus quam id solum cogitet quod precatur. ideo et sacerdos ante orationem i praefatione praemissa parat fratrum mentes dicendo: ausumsusum corda, ut dum respondet plebs: habemus ad Dominum, admoneatur nihil aliud se quam", + "candidate_score": 0.660061, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_26_28", + "bdc_text": "Burgundio ille asserebat magnam esse spem pacis et concordiae sarciendae . Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ; vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_1", + "psc_text": "et rectore Domino teneremus. § 2 Qui inter cetera salutaria sua monita et praecepta diuina quibus populo suo consulit ad salutem etiam orandi ipse formam dedit, ipse quid precaremur monuit et instruxit. qui fecit uiuere docuit et orare, benignitate ea scilicet qua et cetera dare et conferre dignabusdignatus est, ut dum prece et oratione quam filius docuit aput patrem loquimur, facilius audiamur. iam praedixerat horam uenire, quando ueri adoratores adorarent patrem in spiritu et ueritate, et inpleuit quod ante promisit, ut qui spiritum et neritatemueritatem de eius sanctificatione percepimus de traditione IsCrPIT DE DOMINICA. ORATIONE W, INCIPIT LIBER SCI CYPRIANT EPI DE ORATIONE DOMINICA G; Augustinus de dono perseu. c. 3, 4: legite.. -in beatiCypriammartyrislibro...cuius esttitulus de dominica oratione. 2 alind sunt v 5 docibiles 0, dociles Wv 6 in terris W 8.1. m. 2 7 deus W, de se G 8 sunt om. Baluzius quam dei ex quae dei", + "candidate_score": 0.652835, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis", + "max_score": 0.677645, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_58", + "bdc_text": "quaeso , admoneto et corripito ipsum , ne adolescentium more insolescat .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_321", + "psc_text": "scientiae ipsis suis doctoribus ministravit. Cum vero per Paulum discipulo dicitur: Praecipe haec et doce: nemo adolescentiam tuam contemnat (I Tim. IV, 12) ; sciendum nobis est quia in sacro eloquio aliquando adolescentia juventus vocatur. Quod citius ostenditur, si Salomonis ad medium verba proferantur, qui ait: Laetare juvenis in adolescentia tua (Eccle. XI, 9) . Si enim utraque unum esse non decerneret, quem monebat in adolescentia, juvenem non vocaret. 77 CAPUT XXVI [ Al. L]. Quomodo admonendi quibus omnia ex sententia succedunt, et quibus nulla. ( Admonitio 27.) Aliter admonendi sunt qui in hoc quod temporaliter appetunt prosperantur; atque aliter qui ea quidem quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur. Admonendi namque sunt qui in hoc quod temporaliter appetunt prosperantur, ne cum cuncta ad votum suppetunt, dantem quaerere negligant; sed in his quae dantur animum figant; ne peregrinationem pro patria diligant, ne subsidia itineris in obstacula perventionis vertant,", + "candidate_score": 0.677645, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_58", + "bdc_text": "quaeso , admoneto et corripito ipsum , ne adolescentium more insolescat .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_139", + "psc_text": "et tamen quibusdam factis publice mala de se opinari permittunt. Sed quid utilitatis est, quod cuncta haec collecta numeratione transcurrimus, si non etiam admonitionis modos per singula, quanta possumus brevitate, pandamus. Aliter igitur admonendi sunt viri, atque aliter feminae, quia illis graviora, istis vero injungenda sunt leviora, ut illos magna exerceant, istas autem levia demulcendo convertant. [Al., c. XXV.] ( Admonitio 2.) Aliter admonendi sunt juvenes, atque aliter senes, quia illos plerumque severitas admonitionis ad profectum dirigit; istos vero ad meliora opera 36 deprecatio blanda componit. Scriptum quippe est: Seniorem ne increpaveris, sed obsecra ut patrem (I Tim. V, 1) . CAPUT II [ Al. XXVI]. Quomodo admonendi sint inopes et divites. ( Admonitio 3.) Aliter admonendi sunt inopes, atque aliter locupletes; illis namque offerre consolationis solatium contra tribulationem, istis vero inferre metum contra elationem debemus. Inopi quippe a Domino per prophetam dicitur: Noli timere, quia non confunderis (Isai. LIV,", + "candidate_score": 0.662502, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_58", + "bdc_text": "quaeso , admoneto et corripito ipsum , ne adolescentium more insolescat .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_140", + "psc_text": ". CAPUT II [ Al. XXVI]. Quomodo admonendi sint inopes et divites. ( Admonitio 3.) Aliter admonendi sunt inopes, atque aliter locupletes; illis namque offerre consolationis solatium contra tribulationem, istis vero inferre metum contra elationem debemus. Inopi quippe a Domino per prophetam dicitur: Noli timere, quia non confunderis (Isai. LIV, 4) . Cui non longe post blandiens, dicit: Paupercula tempestate convulsa (Ibid., 11) . Rursumque banc consolatur, dicens: Elegi te in camino paupertatis (Ibid., XLVIII, 10) . At contra Paulus discipulo de divitibus dicit: Divitibus hujus saeculi praecipe non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum suarum (I Tim. VI, 17) . Ubi notandum valde est, quod humilitatis doctor memoriam divitum faciens non ait, Roga, sed Praecipe, quia etsi impendenda est pietas infirmitati, honor tamen non debetur elationi. Talibus ergo rectum quod dicitur, tanto rectius jubetur, quanto et in rebus transitoriis altitudine cogitationis intumescunt. De his in Evangelio Dominus dicit:", + "candidate_score": 0.658925, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_58", + "bdc_text": "quaeso , admoneto et corripito ipsum , ne adolescentium more insolescat .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_147", + "psc_text": "perurget; ne dum nequaquam pugnat contra hoc quod tolerat, ei quoque a quo se liberum aestimat, vitio succumbat. CAPUT IV [ Al. XXVIII]. Quomodo admonendi subdili et praelati. ( Admonitio 5.) Aliter admonendi sunt subditi, atque aliter praelati. Illos ne subjectio conterat, istos ne locus superior extollat. Illi ne minus quae jubentur impleant, isti ne plus justo jubeant quae compleantur. Illi ut humiliter subjaceant, isti ut temperanter praesint. Nam quod intelligi et figuraliter potest, illis dicitur: Filii, obedite parentibus vestris in Domino; istis vero praecipitur: Et patres, nolite ad iracundiam provocare filios vestros (Coloss. III, 20, 21) . Illi 38 discant quomodo ante occulti arbitri oculos sua interiora componant, isti quomodo etiam commissis sibi exempla bene vivendi exterius praebeant. Scire etenim praelati debent (II, q. 3, c. Praecipue, p. scire praelati), quia si perversa unquam perpetrant, tot mortibus digni sunt, quot ad subditos suos perditionis exempla transmittunt. Unde necesse est", + "candidate_score": 0.653192, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_56_58", + "bdc_text": "Gallen ( unten Nr. 2036 ) , wo er sich noch 1551 aufhielt ( s . oben Anm. 10 ) . quaeso , admoneto et corripito ipsum , ne adolescentium more insolescat .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_320", + "psc_text": "praecipitatis vim saluberrimi timoris infunderet, cum ipse etiam, qui labi non posset, perfectae vitae gratiam non nisi perfecta aetate praedicaret. Scriptum quippe est: Cum factus esset annorum duodecim, remansit puer Jesus in Jerusalem (Luc. II, 42) . De quo a parentibus requisito, paulo post subditur: Invenerunt illum in templo sedentem in medio doctorum, audientem illos et interrogantem (Ibid., 46) . Vigilanti itaque consideratione pensandum est, quod cum Jesus annorum duodecim dicitur in medio doctorum sedens, non docens, sed interrogans invenitur. Quo exemplo scilicet ostenditur ne infirmus docere quis audeat, si ille puer doceri interrogando voluit, qui per divinitatis potentiam verbum scientiae ipsis suis doctoribus ministravit. Cum vero per Paulum discipulo dicitur: Praecipe haec et doce: nemo adolescentiam tuam contemnat (I Tim. IV, 12) ; sciendum nobis est quia in sacro eloquio aliquando adolescentia juventus vocatur. Quod citius ostenditur, si Salomonis ad medium verba proferantur, qui ait: Laetare juvenis in adolescentia", + "candidate_score": 0.642972, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_58", + "bdc_text": "quaeso , admoneto et corripito ipsum , ne adolescentium more insolescat .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_242", + "psc_text": "rectitudinis. Illos ut perversa non increpent, sub specie humilitatis premit culpa formidinis; istos ad increpanda quae non debent, aut magis increpanda quam debent, sub imagine libertatis effrenatio impellit tumoris. Unde et elati admonendi sunt (II, q. 7, c. Admonendi), ne plus quam decet sint liberi; et humiles admonendi sunt, ne plus quam expedit sint subjecti, ne aut illi defensionem justitiae vertant in exercitationem superbiae, aut isti cum student plus quam necesse est hominibus subjici, compellantur eorum etiam vitia venerari. Considerandum vero est quod plerumque elatos utilius corripimus, si eorum correptionibus quaedam laudum fomenta misceamus. Inferenda namque illis sunt aut alia bona quae in ipsis sunt, aut dicendum certe quae poterant esse si non sunt; et tunc demum resecanda sunt mala quae nobis displicent, cum prius ad audiendum eorum placabilem mentem fecerint praemissa bona quae placent. Nam et equos indomitos blanda prius manu tangimus, ut eos nobis plenius postmodum etiam per", + "candidate_score": 0.641605, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_58", + "bdc_text": "quaeso , admoneto et corripito ipsum , ne adolescentium more insolescat .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_246", + "psc_text": "exhortatorem suum praecedere crederet, inde se sub verbis exhortantis inclinaret. CAPUT XXIII [ Al. XLII]. Quomodo admonendi pertinaces et inconstantes. ( Admonitio 19.) Aliter admonendi sunt pertinaces, atque aliter inconstantes. Illis dicendum est quod plus de se quam sunt sentiunt, et idcirco alienis consiliis non acquiescunt; istis vero intimandum est quod valde se despicientes negligunt, et ideo levitate cogitationum a suo judicio per temporum momenta flectuntur. Illis dicendum est quia nisi meliores se caeteris aestimarent, nequaquam cunctorum consilia suae deliberationi postponerent; istis dicendum est quia si hoc quod sunt, utcunque attenderent, nequaquam eos per tot varietatis latera mutabilitatis aura versaret. Illis per Paulum dicitur: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos (Rom. XII, 16) ; at contra isti audiunt: Non circumferamur omni vento doctrinae (Ephes. IV, 14) . De illis per Salomonen dicitur: Comedent fructus viae suae, suisque consiliis saturabuntur (Prov. I, 31) ; de istis autem ab eo rursus scribitur: Cor", + "candidate_score": 0.636136, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_58", + "bdc_text": "quaeso , admoneto et corripito ipsum , ne adolescentium more insolescat .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_196", + "psc_text": "[ Al. XXXVI]. Quomodo admonendi sunt incolumes et aegri. ( Admonitio 13.) Aliter admonendi sunt incolumes, atque aliter aegri. Admonendi sunt incolumes, ut salutem corporis exerceant ad salutem mentis; ne si acceptae incolumitatis gratiam ad usum nequitiae inclinent, dono deteriores fiant; et eo postmodum supplicia graviora mereantur, quo nunc largioribus bonis Dei male uti non metuunt. Admonendi sunt incolumes, ne opportunitatem salutis in perpetuum promerendae despiciant. Scriptum namque est: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis (II Cor. VI, 2). Admonendi sunt ne placere Deo si cum possunt noluerint, cum voluerint sero non possint. Hinc est enim quod eos post sapientia deserit, quos prius diutius renuentes vocavit, dicens: Vocavi, et renuistis; extendi manum meam, et non fuit qui aspiceret; despexistis omne consilium meum, et increpationes meas neglexistis; ego quoque in interitu vestro ridebo, et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit (Prov. I, 24, seq.). Et rursum: Tunc invocabunt me,", + "candidate_score": 0.634015, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_56_58", + "bdc_text": "Gallen ( unten Nr. 2036 ) , wo er sich noch 1551 aufhielt ( s . oben Anm. 10 ) . quaeso , admoneto et corripito ipsum , ne adolescentium more insolescat .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_319", + "psc_text": "instruxit, illico adjunxit: Vos autem sedete in civitate quoadusque induamini virtute ex alto (Luc. XXIV, 49) . In civitate quippe considemus, si intra mentium nostrarum nos claustra constringimus, ne loquendo exterius evagemur; ut cum virtute divina perfecte induimur, tunc quasi a nobismetipsis foras etiam alios instruentes exeamus. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Adolescens loquere in causa tua vix; et si bis interrogatus fueris, habeat initium responsio tua (Eccli. XXXII, 10) . Hinc est quod idem Redempter noster, cum in coelis sit conditor, et ostensione suae potentiae semper doctor angelorum, ante tricennale tempus in terra magister noluit fieri hominum; ut videlicet praecipitatis vim saluberrimi timoris infunderet, cum ipse etiam, qui labi non posset, perfectae vitae gratiam non nisi perfecta aetate praedicaret. Scriptum quippe est: Cum factus esset annorum duodecim, remansit puer Jesus in Jerusalem (Luc. II, 42) . De quo a parentibus requisito, paulo post subditur: Invenerunt illum in templo sedentem", + "candidate_score": 0.62698, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "028_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-1", + "max_score": 0.677272, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_27", + "bdc_text": "Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ;", + "psc_chunk_id": "028_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-1_window_190", + "psc_text": "Audiam quid loquatur Deus Dominus. loquetur enim pacem ad populum suum et ad sanctos suos, ut non convertantur ad stultitiam. Verumtamen prope est his qui timent eum salutare ejus. ut habitet gloria in terra nostra. Misericordia et veritas occurrerunt: justitia et pax deosculatae sunt. Veritas de terra orta est, et justitia de coelo prospexit. Sed et Dominus dabit bonum, et terra nostra dabit germen suum, Justitia ante eum ibit, et ponet in via gressus suos. ORATIO DAVID. [ LXXXVI.] Inclina, Domine, aurem tuam, exaudi me: quia egenus et pauper [Al. add. sum ] ego. Custodi animam meam, quia sanctus [h. misericors ] ego: salva servum tuum tu [Al. tacet tu], Deus meus, qui confidit in te. Miserere mei, Domine: quoniam ad te clamabo tota die. Laetifica animam servi tui: quia ad te, Domine, animam meam levo. Tu enim es, Domine, bonus: et propitiabilis, et multus misericordia omnibus qui invocant te.", + "candidate_score": 0.677272, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_46_48", + "bdc_text": "ZTB 1930 , NF 50 . S. 1-82 , bes. 30-33 ; Rainer Henrich , Heinrich Bullingers privates Testament . Ein wiederentdecktes Selbstzeugnis des Reformators , in ZTB 2009 , NF 130 , S. 1-40 , bes. 29. 34. ;", + "psc_chunk_id": "028_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-1_window_0", + "psc_text": "PRAEFATIO S. HIERONYMI IN LIBRUM PSALMORUM JUXTA HEBRAICAM VERITATEM. Eusebius Hieronymus Sophronio suo, Salutem. Scio quosdam putare Psalterium in quinque libros esse divisum, ut ubicumque apud Septuaginta Interpretes scriptum est, γένοιτο, γένοιτο, id est, fiat, fiat, finis libri sit, pro quo in Hebraeo legitur: AMEN, AMEN ( ). Nos autem Hebraeorum auctoritatem secuti, et maxime apostolorum, qui semper in novo Testamento Psalmorum librum nominant, unum volumen asserimus. Psalmos quoque [Al. Psalmosque] omnes eorum testamur auctorum, qui ponuntur in titulis, David scilicet, Asaph, et Idithun, filiorum Core, Eman Ezrahitae [Al. Israelitae], Moisi et Salomonis, et reliquorum, quo-Ezras uno [Al. uno] volumine comprehendit. Si enim AMEN ( ), pro quo Aquila transtulit πεπιστωμένως, in fine tantummodo librorum poneretur, et non inter dum, aut in exordio, aut in calce sermonis, sive sententiae, numquam et Salvator in Evangelio loqueretur: Amen, amen dico vobis; et Pauli epistolae in medio illud opere continerent. Moses quoque et", + "candidate_score": 0.621669, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2", + "max_score": 0.676777, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_29_31", + "bdc_text": "-Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. ! Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) . der vermutliche Briefüberbringer , war der einzig überlebende Nachkomme von Bullingers Bruder Hans ( s. Anm. 11 ) und der Elisabeth Zehnder aus Aarau .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_11", + "psc_text": "pars prior (Paris 2011) 119–120. Für die vorliegende Edition habe ich das online zugängliche Digitalisat des Mikrofilms der BnF benutzt. https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10723869s. Der Text trägt auf fol. 133v die mit Sicherheit sekundäre Überschrift τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν ναʹ ψαλμόν:~ Die Parallelüberlieferung durch Xp ist ein besonderer editorischer Glücksfall, da mit ihr der oben erwähnte Textausfall in E geheilt werden kann. Ansonsten sind die Abweichungen zwischen E und Xp nicht groß, bei Varianten ist allerdings meist E der Vorzug zu geben. Gegenüber der Katenenüberlieferung stimmen beide Handschriften in der Regel überein. Eine direkte Abhängigkeit von E schließt sich für Xp schon aufgrund der Zuschreibung an Chrysostomus aus; sie kommt auch nicht infrage aufgrund besserer Varianten in Xp. Siehe den app. crit. zu 1,4; 2,10–11; 8,23 u.ö. Umgekehrt kann natürlich E keinesfalls von Xp abhängig sein, aufgrund der Überlieferung, der Datierung und des in der Regel besseren Textes in E. Henry Savile hat", + "candidate_score": 0.676777, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_29_31", + "bdc_text": "-Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. ! Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) . der vermutliche Briefüberbringer , war der einzig überlebende Nachkomme von Bullingers Bruder Hans ( s. Anm. 11 ) und der Elisabeth Zehnder aus Aarau .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1", + "psc_text": "diesem Band entnommen. Die handschriftliche Überlieferung Die Kommentare des Eusebius zu Ps 51–71 werden in direkter Tradition im Codex Coislin 44 (Sigle E) überliefert, der Kommentar zu Ps 51 außerdem mit Zuschreibung an Johannes Chrysostomus im Codex Paris. gr. 655 (Sigle Xp). Neben der direkten Überlieferung wurde die Katenentradition ausgewertet. Handschriften der direkten Überlieferung (E) Paris, Bibliothèque nationale de France, Coislin 44 (10. Jh.) Die technischen Angaben im Folgenden sind weitgehend übernommen aus: Robert Devreesse, Catalogue des manuscrits grecs II: Le fonds Coislin (Paris 1945) 39. Die Pergamenthandschrift umfasst 429 Folia, welche in der rechten oberen Ecke des Rectos mit arabischen Zahlen nummeriert sind. Fünf Seitenzahlen sind zweimal vergeben, im vorliegenden Band betrifft das fol. 122a (Kommentar zu Ps 65). Bis auf die erste und die letzte Lage (5 bzw. 6 Folia) sind die Quaternionen vollständig. Durch den Textverlust aus der ersten Lage sind offenbar 2 Folia vor dem eigentlichen", + "candidate_score": 0.670871, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_29_31", + "bdc_text": "-Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. ! Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) . der vermutliche Briefüberbringer , war der einzig überlebende Nachkomme von Bullingers Bruder Hans ( s. Anm. 11 ) und der Elisabeth Zehnder aus Aarau .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_57", + "psc_text": "nicht berücksichtigt, weil sie nur Paraphrasen bieten. Bemerkenswerterweise enthalten sie jedoch zu Ps 64 als einzige Katenenhandschriften eine Paraphrase aus dem Psalmenkommentar des Eusebius: Vgl. 170,10–26. Das Fragment findet sich gleichlautend in den Handschriften Vatikan, BAV, gr. 1422, fol. 116v und Paris, BnF, suppl. gr. 1157, fol. 35v. Mit geringfügigen Abweichungen erscheint es auch in Paris, BnF, gr. 146, fol. 116v. In allen drei Handschriften wird das Fragment auf Ps 64,2ab bezogen und trägt keine Autorenzuweisung. Διδάσκει τοὺς προσίοντας ἐξ ἐθνῶν λέγειν μονῷ τῷ θεῷ· σοὶ πρέπει ὕμνος, ὁ θεός, ἐν Σιών (Ps 64,2a)· Σιὼν δηλ��δὴ ἡ ἐκκλησία αὐτοῦ· Σιὼν μὲν γάρ ἐστιν ἀληθινὴ ἡ ἐπουράνιος Ἰερουσαλὴμ καὶ τὸ ἐπουράνιον ὄρος τοῦ θεοῦ, περὶ οὗ ὁ ἀπόστολος ἔλεγεν· προσεληλύθατε Σιὼν ὄρη καὶ τὰ ἑξῆς (Hebr 12,22), εἰκὼν δὲ ἐκείνης ἡ ἐπίγειος ἐκκλησία ὁμωνύμως καὶ αὑτὴ καλουμένη ποτὲ μὲν Σιών, ποτὲ δὲ Ἰερουσαλήμ. Psalm 65 Keine Fragmente in den Katenenhandschriften. Psalm", + "candidate_score": 0.664595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_29_31", + "bdc_text": "-Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. ! Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) . der vermutliche Briefüberbringer , war der einzig überlebende Nachkomme von Bullingers Bruder Hans ( s. Anm. 11 ) und der Elisabeth Zehnder aus Aarau .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_10", + "psc_text": "Eusebius zu Ps 51. Bei Xp handelt es sich um eine Sammlung von Psalmenauslegungen, die Johannes Chrysostomus zugeschrieben werden. Neben dem Kommentar zu Ps 51 sind weitere Pseudo-Chrysostomica enthalten, beispielsweise zu Ps 101–107 eine Katene. Die Analyse dieser Katene durch Marcel Richard ist aufgenommen in: José Antonio de Aldama, Repertorium Pseudochrysostomicum (Paris 1965), unter den Nummern 73, 109, 165, 207, 424, 438, 522. Es ist unbekannt, wie die Zuschreibung des gesamten Codex an Johannes Chrysostomus zustande kam. Die Handschrift wurde zuletzt umfassend beschrieben durch Pierre Augustin und Jacques-Hubert Sautel. Pierre Augustin / Jacques-Hubert Sautel, Codices Chrysostomici Graeci VII: Codicum Parisinorum pars prior (Paris 2011) 119–120. Für die vorliegende Edition habe ich das online zugängliche Digitalisat des Mikrofilms der BnF benutzt. https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10723869s. Der Text trägt auf fol. 133v die mit Sicherheit sekundäre Überschrift τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν ναʹ ψαλμόν:~ Die Parallelüberlieferung durch Xp ist ein besonderer editorischer Glücksfall, da mit ihr", + "candidate_score": 0.661303, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_29_31", + "bdc_text": "-Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. ! Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) . der vermutliche Briefüberbringer , war der einzig überlebende Nachkomme von Bullingers Bruder Hans ( s. Anm. 11 ) und der Elisabeth Zehnder aus Aarau .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_0", + "psc_text": "Vorbemerkung der Online-Edition Bei dem hier dargebotenen Text des eusebianischen Psalmenkommentars handelt es sich um einen vorläufigen Lesetext der in Arbeit befindlichen kritischen Edition, der aus den mit dem Classical Text Editor erstellten Dateien konvertiert wurde. Soweit vorhanden, sind die Apparate (Bezeugung und Varianten) daher (vorerst) nicht für die Anzeige im PTA optimiert, da größtenteils die Bezeugung des Lemmas fehlt. Für Ps 51–71 greift die vorliegende Online-Fassung auf die als „Eusebius von Caesarea Werke Band X: Der Psalmenkommentar. Teil 2,1: Die Kommentare zu Psalm 51­–71. Herausgegeben von Cordula Bandt, GCS.NF 30, Berlin/Boston 2024“ publizierte Druckfassung zurück. Die folgende Praefatio ist diesem Band entnommen. Die handschriftliche Überlieferung Die Kommentare des Eusebius zu Ps 51–71 werden in direkter Tradition im Codex Coislin 44 (Sigle E) überliefert, der Kommentar zu Ps 51 außerdem mit Zuschreibung an Johannes Chrysostomus im Codex Paris. gr. 655 (Sigle Xp). Neben der direkten Überlieferung wurde die Katenentradition ausgewertet.", + "candidate_score": 0.660802, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_47_49", + "bdc_text": "Rainer Henrich , Heinrich Bullingers privates Testament . Ein wiederentdecktes Selbstzeugnis des Reformators , in ZTB 2009 , NF 130 , S. 1-40 , bes. 29. 34. ; est fratris meiJohannes [ Reinhart ] Bullinger ( 1496-1579 ) ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_13", + "psc_text": "ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου τῶν εὑρισκομένων τόμος 1 (Eton 1612) 912–916. Seine Edition wurde nachgedruckt durch Jacques-Paul Migne in PG 55, 589–594.. Dass es sich um eine Abschrift aus Xp handelt, ist einerseits aus Saviles eigenen Anmerkungen zu schließen, Vgl. Henry Savile (Hrsg): Τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου τῶν εὑρισκομένων τόμος 8 (Eton 1613) 123. andererseits zeigt es sich auch bei einem Vergleich beider Handschriften: In der Tat sind alle Fehler in Xp von Savile kopiert und später teilweise korrigiert worden. So fehlt in Xp beispielsweise die Zahl λγʹ (1,14), diese wurde aber von Savile i.m. mit Verweiszeichen ergänzt. Einige Änderungen hat Savile schon bei der Abschrift vorgenommen; so schreibt er den Namen Δαυίδ, der in Xp immer in der üblichen Weise als nomen sacrum abgekürzt wird, konsequent aus als Δαβίδ. Neben Korrekturen sind i.m. auch die von Eusebius zitierten Bibelstellen notiert, wie sie im", + "candidate_score": 0.631454, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_37_39", + "bdc_text": "Februar 1551 erhalten. - Lit. : Heinrich Bullinger , Verzeichniß des Geschlechts der Bullinger . . . , in : Helvetia .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_46", + "psc_text": "Anm. 41) 511–512. Hier konnte ich einen vollständigen Mikrofilm der Handschrift auswerten. Nb enthält mehr Zuschreibungen am Seitenrand, mitunter sind jedoch die enthaltenen Texte gegenüber Na gekürzt. Für meine Arbeit benutzte ich zunächst einen guten und vollständigen Mikrofilm der Handschrift, inzwischen ist aber auch ein sehr gutes Digitalisat online verfügbar. https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/bav_pal_gr_247. Zwei strittige Katenenfragmente zu Ps 51 Ekkehard Mühlenberg benennt zwei Katenenfragmente zu Ps 51, die nach seiner Einschätzung zumindest teilweise mit dem Kommentar des Eusebius in Zusammenhang stehen könnten. Vgl. Ekkehard Mühlenberg, Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung II = PTS 16 (Berlin 1977) xxii–xxiii. Bereits Gilles Dorival widerspricht einer Zuschreibung an Eusebius und plädiert für die Zuschreibung an Didymus. Vgl. Gilles Dorival, Chaînes I (wie Anm. 18) 169–170. Die beiden Fragmente sollen an dieser Stelle kurz besprochen werden. Fragment 1 (zu Ps 51,9) Ps 51,9: Ἰδοὺ ἄνθρωπος, ὃς οὐκ ἔθετο τὸν θεὸν βοηθὸν αὐτοῦ, ἀλλ’ ἐπήλπισεν ἐπὶ τὸ πλῆθος τοῦ", + "candidate_score": 0.628479, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_37_39", + "bdc_text": "Februar 1551 erhalten. - Lit. : Heinrich Bullinger , Verzeichniß des Geschlechts der Bullinger . . . , in : Helvetia .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_0", + "psc_text": "Vorbemerkung der Online-Edition Bei dem hier dargebotenen Text des eusebianischen Psalmenkommentars handelt es sich um einen vorläufigen Lesetext der in Arbeit befindlichen kritischen Edition, der aus den mit dem Classical Text Editor erstellten Dateien konvertiert wurde. Soweit vorhanden, sind die Apparate (Bezeugung und Varianten) daher (vorerst) nicht für die Anzeige im PTA optimiert, da größtenteils die Bezeugung des Lemmas fehlt. Für Ps 51–71 greift die vorliegende Online-Fassung auf die als „Eusebius von Caesarea Werke Band X: Der Psalmenkommentar. Teil 2,1: Die Kommentare zu Psalm 51­–71. Herausgegeben von Cordula Bandt, GCS.NF 30, Berlin/Boston 2024“ publizierte Druckfassung zurück. Die folgende Praefatio ist diesem Band entnommen. Die handschriftliche Überlieferung Die Kommentare des Eusebius zu Ps 51–71 werden in direkter Tradition im Codex Coislin 44 (Sigle E) überliefert, der Kommentar zu Ps 51 außerdem mit Zuschreibung an Johannes Chrysostomus im Codex Paris. gr. 655 (Sigle Xp). Neben der direkten Überlieferung wurde die Katenentradition ausgewertet.", + "candidate_score": 0.626473, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_13_15", + "bdc_text": "und König Franz I. nihil habemus . Fuit sane superioribus diebus hic orator caesaris Karl V. , Burgundio quidam , generHier die seltenere Bedeutung : Schwager .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_481", + "psc_text": "δὲ τῆς ἄνω ἐλπίδος γενόμενος ἐκείνης τυχεῖν εὔχεται ἐλέῳ θεοῦ χορηγουμένης. οὐ γὰρ δὴ κατὰ ὀφειλὴν οὐδὲ κατ’ ἀξίαν τῆς ἑαυτοῦ δικαιοσύνης τεύξεταί τις τῶν ἐπουρανίων· διόπερ ἀλλαχοῦ που εἴρηται· τί γάρ μοι ὑπάρχει ἐν τῷ οὐρανῷ; τὸ δὲ πᾶν ἐλέῳ θεοῦ καὶ φιλανθρωπίᾳ δωρεῖται τοῖς σμικρὰ κατωρθωκόσι τὰ μεγάλα χαριζομένου. ὃ δὴ σημαίνει ὁ παρὼν λόγος φάσκων· ὅτι κρεῖσσον τὸ ἔλεός σου ὑπὲρ ζωάς. Κἂν γὰρ μακρόβιος καὶ μακροχρόνιος ἐπὶ τοῦ παρόντος γένηταί τις, ὥσπερ πολλὰς ζωὰς ἐν πολλαῖς ἐτῶν περιόδοις κτησάμενος, ἀλλ’ οὐδέν ἐστι ταῦτα συγκρινόμενα πρὸς τὸ ἔλεος τοῦ θεοῦ τὸ τῆς αἰωνίου ζωῆς καὶ τῶν ἐπουρανίων ἀγαθῶν αἴτιον. διόπερ καὶ τῷ σῷ ἐλέῳ ἐπιθαρσήσας πᾶσάν μου τὴν παροῦσαν ζωήν σοι ἀναθήσω ὥσπερ τινὰ τίμια ἀναθήματα καὶ πολυτελῆ κειμήλια τὰ μέλη μου καὶ τὰ αἰσθητήρια τῇ σῇ ἀφορίσας λειτουργίᾳ. διὸ τὰ μὲν χείλη μου οὐδὲν ἕτερον λαλήσει, ἁγνεύσει δὲ καὶ καθαρὰ φυλαχθήσεται εἰς τὸ σχολάζειν τοῖς σοῖς", + "candidate_score": 0.625229, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_3_5", + "bdc_text": "erhalten , den Blarer aber wohl schon [ kurz nach dem 6 . September ] ( oben Nr. 1976 ) verdankt hatte .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_11", + "psc_text": "pars prior (Paris 2011) 119–120. Für die vorliegende Edition habe ich das online zugängliche Digitalisat des Mikrofilms der BnF benutzt. https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10723869s. Der Text trägt auf fol. 133v die mit Sicherheit sekundäre Überschrift τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν ναʹ ψαλμόν:~ Die Parallelüberlieferung durch Xp ist ein besonderer editorischer Glücksfall, da mit ihr der oben erwähnte Textausfall in E geheilt werden kann. Ansonsten sind die Abweichungen zwischen E und Xp nicht groß, bei Varianten ist allerdings meist E der Vorzug zu geben. Gegenüber der Katenenüberlieferung stimmen beide Handschriften in der Regel überein. Eine direkte Abhängigkeit von E schließt sich für Xp schon aufgrund der Zuschreibung an Chrysostomus aus; sie kommt auch nicht infrage aufgrund besserer Varianten in Xp. Siehe den app. crit. zu 1,4; 2,10–11; 8,23 u.ö. Umgekehrt kann natürlich E keinesfalls von Xp abhängig sein, aufgrund der Überlieferung, der Datierung und des in der Regel besseren Textes in E. Henry Savile hat", + "candidate_score": 0.62152, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_37_39", + "bdc_text": "Februar 1551 erhalten. - Lit. : Heinrich Bullinger , Verzeichniß des Geschlechts der Bullinger . . . , in : Helvetia .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_10", + "psc_text": "Eusebius zu Ps 51. Bei Xp handelt es sich um eine Sammlung von Psalmenauslegungen, die Johannes Chrysostomus zugeschrieben werden. Neben dem Kommentar zu Ps 51 sind weitere Pseudo-Chrysostomica enthalten, beispielsweise zu Ps 101–107 eine Katene. Die Analyse dieser Katene durch Marcel Richard ist aufgenommen in: José Antonio de Aldama, Repertorium Pseudochrysostomicum (Paris 1965), unter den Nummern 73, 109, 165, 207, 424, 438, 522. Es ist unbekannt, wie die Zuschreibung des gesamten Codex an Johannes Chrysostomus zustande kam. Die Handschrift wurde zuletzt umfassend beschrieben durch Pierre Augustin und Jacques-Hubert Sautel. Pierre Augustin / Jacques-Hubert Sautel, Codices Chrysostomici Graeci VII: Codicum Parisinorum pars prior (Paris 2011) 119–120. Für die vorliegende Edition habe ich das online zugängliche Digitalisat des Mikrofilms der BnF benutzt. https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10723869s. Der Text trägt auf fol. 133v die mit Sicherheit sekundäre Überschrift τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν ναʹ ψαλμόν:~ Die Parallelüberlieferung durch Xp ist ein besonderer editorischer Glücksfall, da mit ihr", + "candidate_score": 0.620071, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_9", + "bdc_text": "unten Nr. 1991 mit Anm. 2 ) , Sixt Birck ( s. unten Nr. 2000 , 1f ) und Adam Bartholomäus ( s. unten Nr. 1991 mit Anm. 26 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_11", + "psc_text": "pars prior (Paris 2011) 119–120. Für die vorliegende Edition habe ich das online zugängliche Digitalisat des Mikrofilms der BnF benutzt. https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10723869s. Der Text trägt auf fol. 133v die mit Sicherheit sekundäre Überschrift τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν ναʹ ψαλμόν:~ Die Parallelüberlieferung durch Xp ist ein besonderer editorischer Glücksfall, da mit ihr der oben erwähnte Textausfall in E geheilt werden kann. Ansonsten sind die Abweichungen zwischen E und Xp nicht groß, bei Varianten ist allerdings meist E der Vorzug zu geben. Gegenüber der Katenenüberlieferung stimmen beide Handschriften in der Regel überein. Eine direkte Abhängigkeit von E schließt sich für Xp schon aufgrund der Zuschreibung an Chrysostomus aus; sie kommt auch nicht infrage aufgrund besserer Varianten in Xp. Siehe den app. crit. zu 1,4; 2,10–11; 8,23 u.ö. Umgekehrt kann natürlich E keinesfalls von Xp abhängig sein, aufgrund der Überlieferung, der Datierung und des in der Regel besseren Textes in E. Henry Savile hat", + "candidate_score": 0.61794, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_3_5", + "bdc_text": "erhalten , den Blarer aber wohl schon [ kurz nach dem 6 . September ] ( oben Nr. 1976 ) verdankt hatte .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_55", + "psc_text": "dar: Psalm 61 Keine Fragmente in den Katenenhandschriften. Psalm 62 Ein Fragment in den Handschriften der Niketas-Katene zu Ps 62,2: Na fol. 473v–474r, Zuschreibung: ευς´; Nb fol. 320v, Zuschreibung: εὐσε´. Ὀρθρίζει δὲ πρὸς θεὸν ὁ τὰ ἔργα τῆς νυκτὸς ἀποθέμενος ὁ μὴ ἐφ’ ἑτέροις πράγμασι τὴν διάνοιαν ἔχων (expl. Nb), ἀλλ’ ἐπὶ μόνοις τοῖς θεῷ δοκοῦσι φίλοις, ὁ ἀπὸ κοίτης καθαρᾶς ἀνιστάμενος. Niketas greift an dieser Stelle tatsächlich einen Gedanken aus dem eusebianischen Kommentar zu Ps 62 auf, Vgl. 153,31–154,3. wenn auch die Formulierung sehr stark abweicht. Das Fehlen von Exzerpten aus dem Kommentar zu Ps 62 in allen anderen Katenen ist besonders bemerkenswert, weil dieser Kommentar in einigen Passagen wörtliche Übereinstimmungen mit einem der Prologtexte des Eusebius zu den Psalmen aufweist, der in verschiedenen Katenen und sogar Psalterhandschriften ohne Katene überliefert wird, nämlich De ordine psalmorum. Vgl. dazu Cordula Bandt, Eusebius, De ordine psalmorum, in Bandt / Risch /", + "candidate_score": 0.607563, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_30", + "bdc_text": "Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1518", + "psc_text": "πτωχὸς ὢν καὶ ἐκλείπων ἀπὸ νεότητος ἀνέλαβον τὸν φόβον σου πρὸς τούτοις. δι’ ἐμοῦ παρώδευσαν αἱ ὀργαί σου, αἱ ἐκπλήξεις σου κατεσιώπησάν με. περιῆλθόν με ὡς ὕδατα πᾶσαν τὴν ἡμέραν περιεκύκλωσάν με. Καὶ ὁ Ἀκύλας· ἐπ’ ἐμέ, φησίν, παρῆλθον αἱ ὀργαί σου. Ὅπως δὲ πτωχὸς ἦν καὶ ἐν κόποις ἐκ νεότητος, διδάσκει αὐτὸς ἐν τοῖς εὐαγγελίοις περὶ ἑαυτοῦ λέγων· μάθετε ἀπ’ ἐμοῦ, ὅτι πρᾶός εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ. καὶ ὁ ἀπόστολός φησιν· ὃς ἐν μορφῇ θεοῦ ὑπάρχων, οὐχ ἁρπαγμὸν ἡγήσατο εἶναι ἴσα θεῷ, ἀλλ’ ἑαυτὸν ἐκένωσεν, ὥστε εἶναι σαφές, πῶς εἴρηται παρὰ τοῖς ο´ τό· πτωχός εἰμι ἐγὼ καὶ ἐν κόποις ἐκ νεότητός μου. Ἀλλ’ ἐν μὲν τῇ νεότητι αὐτοῦ καὶ ἄλλως ὑπὸ τὸν νομιζόμενον πατέρα τὸν Ἰωσὴφ καὶ τὴν κατὰ σάρκα μητέρα τρεφόμενος πτωχὸς ἦν ἐν πτωχοῖς· καὶ τὸν ἄλλον δὲ αὐτοῦ βίον πλούσιος ὢν δι’ ἡμᾶς ἐπτώχευσεν, ὅπως ἡμεῖς τῇ αὐτοῦ πτω χείᾳ πλουτήσωμεν. ὅτε δὲ λοιπὸν", + "candidate_score": 0.604829, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_30", + "bdc_text": "Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_826", + "psc_text": "σύμβολον ἦν θυμηδίας καὶ εὐφροσύνης. Ἀλλὰ καὶ μεγα λυνῶ αὐτὸν, φησίν· δῆλον δ’ ὅτι τὸν αὐτοῦ πατέρα. πῶς δὲ αὐτὸν μεγαλυνεῖ, ἐπιλέγει ἑξῆς, ἐν αἰνέσει· ἢ κατὰ τὸν Ἀκύλαν, ἐν εὐχαριστίᾳ. Νοήσεις δὲ τὴν εὐχαριστίαν καὶ τὴν αἴνεσιν δι’ ἧς ὁ υἱὸς μεγαλύνει τὸν πατέρα, ἐπιστήσας τοῖς μυστηρίοις τῆς καινῆς διαθήκης, ἐν οἷς καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης ἡ ἐκκλησία τοῦ θεοῦ τὰς εὐχαριστίας καὶ τὰς λογικὰς καὶ ἀκάπνους λατρείας ἀναφέρειν τῷ θεῷ παρείληφεν. αὕτη δὲ ἡ αἴνεσις καὶ ἡ εὐχαριστία πολὺ κρείττων τυγχάνει τῶν σωματικῶν θυσιῶν, τῶν κατὰ τὸν Μωσέως νόμον πάλαι προσαγομένων. διὸ ἐπιλέγει· Καὶ ἀρέσει τῷ κυρίῳ ὑπὲρ μόσχον νέον, κέρατα ἐκφέροντα καὶ ὁ��λάς. Εἰ γὰρ ἐπὶ τούτοις σεμνύνονται Ἰουδαίων παῖδες, ἴστωσαν, ὅτι πολὺ βελτίων καὶ τῷ θεῷ προτιμοτέρα ἡ ἐμὴ εὐχαριστία καὶ ἡ ἐμὴ αἴνεσις τῶν προλεχθέντων. διὸ κατὰ τὸν Σύμμαχον εἴρηται· Καὶ ἀρέσει τῷ κυρίῳ μᾶλλον ἢ βοῦς ταῦρος διχηλῶν, κεράστης. Διὰ τί δὲ ἐνταῦθα μόσχου", + "candidate_score": 0.602543, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_21_23", + "bdc_text": "Ab 1544 trat die Auseinandersetzung mit Frankreich in dieser Hinsicht besonders nach dem Frieden von Crépy-en-Laonnois ( Aisne ) in den Hintergrund. - Lit. : Bettina Braun , Die Eidgenossen , das Reich und das politische System Karls V. , Berlin 1997 . - Schriften zur Verfassungsgeschichte 53 , S. 446-448 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_0", + "psc_text": "Vorbemerkung der Online-Edition Bei dem hier dargebotenen Text des eusebianischen Psalmenkommentars handelt es sich um einen vorläufigen Lesetext der in Arbeit befindlichen kritischen Edition, der aus den mit dem Classical Text Editor erstellten Dateien konvertiert wurde. Soweit vorhanden, sind die Apparate (Bezeugung und Varianten) daher (vorerst) nicht für die Anzeige im PTA optimiert, da größtenteils die Bezeugung des Lemmas fehlt. Für Ps 51–71 greift die vorliegende Online-Fassung auf die als „Eusebius von Caesarea Werke Band X: Der Psalmenkommentar. Teil 2,1: Die Kommentare zu Psalm 51­–71. Herausgegeben von Cordula Bandt, GCS.NF 30, Berlin/Boston 2024“ publizierte Druckfassung zurück. Die folgende Praefatio ist diesem Band entnommen. Die handschriftliche Überlieferung Die Kommentare des Eusebius zu Ps 51–71 werden in direkter Tradition im Codex Coislin 44 (Sigle E) überliefert, der Kommentar zu Ps 51 außerdem mit Zuschreibung an Johannes Chrysostomus im Codex Paris. gr. 655 (Sigle Xp). Neben der direkten Überlieferung wurde die Katenentradition ausgewertet.", + "candidate_score": 0.601035, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_62_64", + "bdc_text": "Septembris 15 . anno 44 . H . Bullingerus tuus . [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_11", + "psc_text": "pars prior (Paris 2011) 119–120. Für die vorliegende Edition habe ich das online zugängliche Digitalisat des Mikrofilms der BnF benutzt. https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10723869s. Der Text trägt auf fol. 133v die mit Sicherheit sekundäre Überschrift τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν ναʹ ψαλμόν:~ Die Parallelüberlieferung durch Xp ist ein besonderer editorischer Glücksfall, da mit ihr der oben erwähnte Textausfall in E geheilt werden kann. Ansonsten sind die Abweichungen zwischen E und Xp nicht groß, bei Varianten ist allerdings meist E der Vorzug zu geben. Gegenüber der Katenenüberlieferung stimmen beide Handschriften in der Regel überein. Eine direkte Abhängigkeit von E schließt sich für Xp schon aufgrund der Zuschreibung an Chrysostomus aus; sie kommt auch nicht infrage aufgrund besserer Varianten in Xp. Siehe den app. crit. zu 1,4; 2,10–11; 8,23 u.ö. Umgekehrt kann natürlich E keinesfalls von Xp abhängig sein, aufgrund der Überlieferung, der Datierung und des in der Regel besseren Textes in E. Henry Savile hat", + "candidate_score": 0.599018, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa077c.opp-lat1", + "max_score": 0.676574, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_25_27", + "bdc_text": "consensit etiam Gallus König Franz I. . Burgundio ille asserebat magnam esse spem pacis et concordiae sarciendae . Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa077c.opp-lat1_window_0", + "psc_text": "§ 1 Alacritatem caritatis uestrae quanto gaudio suscipiamus agnoscitis. exultamus enim in domino deo nostro de quo apostolus ait: ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum. agimus ergo eidem domino et saluatori nostro Iesu Christo gratias, qui praestitit nobis, ut, antequam habeamus fratris nostri Emeriti uoluntatem, iam cognouerimus quantum diligit unitatem. quae tamen principia deus uoluerit ut de ore ipsius audiremus accipite. mox ut ingressus est istam ecclesiam, illo loco stans ubi primum coepimus cum eo colloquium, inspirante domino, qui et cor instruit et linguam regit, ait nobis: non possum nolle quod uultis, sed possum uelle quod uolo. uidete quid promiserit qui se dixit non posse nolle quod uolumus. si enim non potest nolle quod uolumus, scit quid uelimus; hoc enim uolumus quod et uos uultis, hoc omnes uolumus quod uult deus. quid autem uelit dominus occultum non est. legitur enim testamentum eius qui nos sibi fecit coheredes;", + "candidate_score": 0.676574, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf033", + "work_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis", + "max_score": 0.675617, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_27", + "bdc_text": "Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2773", + "psc_text": "venia est petenda, ipse quoque quando quamlibet horam cantaverit, descendit ad terram, abstrahit capellum de capite, de manibus chirothecas, veniam petit, orationem dominicam dicit; unde se levans, signo crucis facto, iterum veniam petit, et hora imposita tenet viam. » Idem docet Petrus Venerabilis ad Bernardum sic scribens (Lib. I, epist. 28): « De genuflexionibus regularium horarum quidquid regula jubet omnimodis custodimus, et antequam horam decantare incipiamus, ubicunque simus, cum tremore divino genua flectimus. Prohibet hoc aliquando nimius imber, condensa nix, lutulenta tellus; et tunc loco metaneae psalmum Miserere mei, Deus, decantamus; et tali commutatione praeceptum, quod implere non possumus, compensamus. » Denique liber Usuum Cisterciensium de dirigendis in via loquens (Cap. 88): « Dicturus horas per diem, si dies prosternendi fuerit, in terram orationi incumbat: dicens Gloria Patri rursum flectat genua silentium tenens, quousque locatus coeptam prosequatur horam: tam die quam nocte dum non equitat, stans horas, si non multum", + "candidate_score": 0.675617, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_27_29", + "bdc_text": "Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ; vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 . -Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. !", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1304", + "psc_text": "Regulae Benedictinae haec verba et missae sint ita reddit: Et soient dites messes, c' est-à-dire l' oraison dominicale, le Credo, les prières, et la collecte propre à icelle heure, lesquelles par singulière efficacité sont envoyées à Dieu le Souverain, etc. Joannes Craesbeeck: « Missae sint, hoc est orationes fiant, et mittantur ad Deum tum a singulis privatim, et submisse dicentibus Pater noster, etc; tum communiter uno sacerdote collectam clare recitante; dicuntur enim orationes nostrae missae, » etc. Hugo Menardus: « Missae hoc loco collectae sunt seu orationes, quae juxta Cassianum ad finem cujusque psalmi dicebantur a sacerdote, quarum 310 mentionem tantum facit in fine horarum S. P. Benedictus brevitatis causa, tanquam rei suis monachis vulgaris et tritae, quemadmodum postea agit de brevi oratione veluti obiter et per transennam, tanquam de re monachis nota, quae majori explicatione non indigeat. Vel certe dicendum S. P. Benedictum juxta aliorum morem quem supra declaravimus", + "candidate_score": 0.670051, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_26_28", + "bdc_text": "Burgundio ille asserebat magnam esse spem pacis et concordiae sarciendae . Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ; vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1910", + "psc_text": "11 S. Benedictus appellat orationem seu collectam, quae nocturnas vigilias terminat: ita hic benedictionem vocat preces et orationes quae super hebdomadarios recitantur, quaeque ex Boherio proferri debent ab abbate, priore, vel hebdomadario: ex Udalrico. lib. II, cap. 35, Consuet. S. Germani a Pratis, Nicolao de Fractura, et Caerem. Bursfeldensium, a sacerdote hebdomadario. Qualis autem esset illa benedictio non liquet. Hildemarus hanc profert: Concede, quaesumus, omnipotens Deus, ut huic famulo tuo pro hujus hebdomadae expleto officio merces tribuatur aeterna. Per Christum. Aliam ex ms. codice S. Victoris affert Menardus, his verbis contentam: V\\ Mirifica misericordias tuas. R\\ Qui salvos facis sperantes in te a resistentibus dexterae tuae. V\\ Mitte ei, Domine, auxilium de Sancto. R\\ Et de Sion tuere eum. V\\ Salvum fac servum tuum, R\\ Deus meus, sperantem in te. Sequitur oratio: Deus, qui dixisti, Venite omnes qui laboratis et onerati estis; hunc famulum tuum ministrationum suarum praemio refice sempiterno.", + "candidate_score": 0.669927, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_26_28", + "bdc_text": "Burgundio ille asserebat magnam esse spem pacis et concordiae sarciendae . Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ; vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1909", + "psc_text": "de consuetudine licet. » Postulantes pro se orari. ] Idem post coenam convenientes in unum ad concinendos ex more ante quietem hymnos, praestabant in Oriente veteres monachi, quemadmodum scribit Cassianus (Lib. IV, c. 19). Egredientes autem de septimana dicant hunc versum: Benedictus es, Domine Deus, qui adjuvisti me et consolatus es me. ] Idque ad gradum presbyterii et incurvi, uti diximus ex Udalrico l. II, cap. 35; libro Usuum Cisterc. cap. 108, et Caeremoniali Bursfeld. dist. 2, cap. 15. Quo dicto tertio. ] Scilicet ab egrediente, et ter repetito integraliter a choristis, inquit Boherius. Recipiat benedictionem ingrediens. ] Benedictionem cap. 11 S. Benedictus appellat orationem seu collectam, quae nocturnas vigilias terminat: ita hic benedictionem vocat preces et orationes quae super hebdomadarios recitantur, quaeque ex Boherio proferri debent ab abbate, priore, vel hebdomadario: ex Udalrico. lib. II, cap. 35, Consuet. S. Germani a Pratis, Nicolao de Fractura, et Caerem. Bursfeldensium, a", + "candidate_score": 0.669174, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_28_30", + "bdc_text": "vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 . -Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. ! Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2662", + "psc_text": "Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud quoque, infit, commonendum esse credidimus, quoniam tam in sacris litteris quam in expositoribus doctissimis multa per schemati, multa per definitiones, multa per artem grammaticam, multa per artem rhetoricam, multa, per dialecticam, multa per disciplinam arithmeticam, multa per musicam, multa per disciplinam geometricam, multa per astronomicam intelligere possumus. » Postea consolatus quorumdam simplicitatem fratrum, qui ad arduum adeo studium haud possunt assurgere, subdit (Cap. 28): « Verumtamen nec illud Patres sanctissimi decreverunt, ut saecularium litterarum studia respuantur, quia exinde non minimum ad sacras Scripturas intelligendas sensus noster instruitur: si tamen divina gratia suffragante, notitia ipsarum rerum sobrie ac rationabiliter inquiratur, non", + "candidate_score": 0.666936, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_26_28", + "bdc_text": "Burgundio ille asserebat magnam esse spem pacis et concordiae sarciendae . Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ; vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_790", + "psc_text": "« Silentium, inquit Lib. II Histor. Occid. cap. 14, per totam fere diem observantes, mutuis collocutionibus et collationibus unam sibi horam reservant, invicem consolantes, et invicem instruentes. » Quod ita explicat Julianus Varnier De Ant. Praxi Regul. S. B., cap. 16, non quasi singulis diebus unam horam ad mutuam collocutionem reservarent; sed quod, cum abbas fratribus loquendi licentiam indulgeret, integram in id exercitii horam impenderent. Et de hac hora intelligendus S. Bernardus, ubi superbum monachum describens, haec habet In Tract. de Grad. humil., c. 14: « Cum autem pulsato signo necesse est interrumpi colloquium, horam longam breve queritur intervallum. » His in colloquiis, ut id obiter observem, aliquando sermo agebatur de litteris: Si de litteris sermo exoritur, inquit S. Bernardus, vetera proferuntur et nova; volant sententiae, verba resonant ampullosa; aliquando de religione: Quod si de religione agitur, statim visiones et somnia proferuntur, deinde laudat jejunia, etc.; aliquando de rebus jocosis:", + "candidate_score": 0.66597, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_27_29", + "bdc_text": "Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ; vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 . -Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. !", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_783", + "psc_text": "pendere arbitrio assignare dies, horas, tempus seu spatium, locum, modumque colloquii. Communis tamen ordinis usus obtinuit, ut non nisi privatis diebus abbas colloquium permitteret, dominicis festisque diebus duodecim lectionum continuo silentio consecratis. Et certe inter quinque capitula quae receptis concilii Aquisgran. capitulis addiderunt Centuriatores Tom. II Capitul. Baluz., p. 1092 , quartum ita habetur: « Ut in hebdomada Paschae in claustro non loquantur, sed lectio divina ab omnibus teneatur, similiter in hebdomada Pentecostes, et in omnibus diebus dominicis, seu in Natali Domini, et in omnibus SS. festis praecipuis. » Similiter antiquae Consuetudines SS. Benigni Divionensis Cap. 64: « Per octo dies Paschae, et Pentecostes, et Natalis Domini, et in Rogationibus, et in omni secunda, quarta, et sexta feria Quadragesimae, et in omnibus 12 lectionibus, nulla fit locutio in claustro. » Quae totidem verbis exstant in veteri Corbeiensi Ordinario ms., quibus concinit liber Usuum Beccensium, loquelam in claustro privatis duntaxat diebus", + "candidate_score": 0.665314, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_27_29", + "bdc_text": "Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ; vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 . -Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. !", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_790", + "psc_text": "« Silentium, inquit Lib. II Histor. Occid. cap. 14, per totam fere diem observantes, mutuis collocutionibus et collationibus unam sibi horam reservant, invicem consolantes, et invicem instruentes. » Quod ita explicat Julianus Varnier De Ant. Praxi Regul. S. B., cap. 16, non quasi singulis diebus unam horam ad mutuam collocutionem reservarent; sed quod, cum abbas fratribus loquendi licentiam indulgeret, integram in id exercitii horam impenderent. Et de hac hora intelligendus S. Bernardus, ubi superbum monachum describens, haec habet In Tract. de Grad. humil., c. 14: « Cum autem pulsato signo necesse est interrumpi colloquium, horam longam breve queritur intervallum. » His in colloquiis, ut id obiter observem, aliquando sermo agebatur de litteris: Si de litteris sermo exoritur, inquit S. Bernardus, vetera proferuntur et nova; volant sententiae, verba resonant ampullosa; aliquando de religione: Quod si de religione agitur, statim visiones et somnia proferuntur, deinde laudat jejunia, etc.; aliquando de rebus jocosis:", + "candidate_score": 0.661769, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_27_29", + "bdc_text": "Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ; vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 . -Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. !", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2773", + "psc_text": "venia est petenda, ipse quoque quando quamlibet horam cantaverit, descendit ad terram, abstrahit capellum de capite, de manibus chirothecas, veniam petit, orationem dominicam dicit; unde se levans, signo crucis facto, iterum veniam petit, et hora imposita tenet viam. » Idem docet Petrus Venerabilis ad Bernardum sic scribens (Lib. I, epist. 28): « De genuflexionibus regularium horarum quidquid regula jubet omnimodis custodimus, et antequam horam decantare incipiamus, ubicunque simus, cum tremore divino genua flectimus. Prohibet hoc aliquando nimius imber, condensa nix, lutulenta tellus; et tunc loco metaneae psalmum Miserere mei, Deus, decantamus; et tali commutatione praeceptum, quod implere non possumus, compensamus. » Denique liber Usuum Cisterciensium de dirigendis in via loquens (Cap. 88): « Dicturus horas per diem, si dies prosternendi fuerit, in terram orationi incumbat: dicens Gloria Patri rursum flectat genua silentium tenens, quousque locatus coeptam prosequatur horam: tam die quam nocte dum non equitat, stans horas, si non multum", + "candidate_score": 0.661697, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_27_29", + "bdc_text": "Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ; vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 . -Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. !", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1895", + "psc_text": "pacem, ad communionem, praeter illos qui pro nimia senectute, vel infirmitate, inter illos stare non possunt, qui tamen separatim communicant. Si quis vero hoc spiritali dono, id est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi se privaverit, Pater monasterii, qui praesens semper esse debet dum communicant, 454 cur hoc illi evenerit scire debet omnino. » De aliis vero Germaniae monachis ita praescribunt Germaniae Consuetudines mss. n. 21: « Communionem dominicam tempore duodecim lectionum, pacem, oblationem quoque tempore suo nullus praetermittere audeat absque permissu prioris. » Et certe citra omnem dubitationem videtur S. Pater Benedictus priscorum monachorum aemulatus fuisse exempla, qui, teste Cassiano (Lib. III, c. 2), sabbatis dominicisque diebus sacrae communionis obtentu hora tertia convenire solebant; quique, ut scribit S. Joannes Damascenus (In Vita SS. Barlaam, et Iosap., lib. I de Vit. Patr.), « procul inter se constructis aediculis dominicis diebus ad unam et eamdem ecclesiam pergunt ac divina mysteria,", + "candidate_score": 0.661269, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_28_30", + "bdc_text": "vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 . -Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. ! Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3646", + "psc_text": "in capitulo 874 pronuntietur, ut videre est in concilio Aquisgranensi, canone 69, in libello Supplici monachorum Fuldensium, num. 1, in Vita S. Benedicti Animensis, in Vita S. Odonis, in mss. Germaniae Consuetudinibus, in Historia Relationis S. Walarici, et apud Bernardum Cassinensem, in hunc locum sic scribentem: « Hoc in consuetudinem est conversum apud nos, quod quolibet die unum Regulae capitulum legatur. Imo debet diligenter exponi ad ignorantiam crassam tollendam omnino. Novitii vero totiens debent ruminare legendo, ut totam ex integro sicut psalterium mente perfecte sciant. » Sed et Boherius: « Apud nos, inquit, in capitulo consuevit legi quotidie, et qualibet die infra capitulum istius Regulae, exceptis diebus XII lectionum, et vigiliis festivitatum, quibus pronuntiatur evangelium homiliae, ut in vigilia Paschae, Pentecostes, et similibus. Dividuntur tamen ad instar psalmorum prolixiorum, prooemium hujus Regulae, cap. 2, 43, 48, 63, 64, 65. Constitutiones vero papales bis in anno legi debent, et semel in", + "candidate_score": 0.659868, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_32_34", + "bdc_text": "Er erlernte das Kürschnerhandwerk und beteiligte sich später am Kriegsdienst im Piemont. 1570 wird er als Prädikant in Ottenbach erwähnt ( Zürich StA E I 30. 22 , Nr. 11 ; Max Stiefel , Die kirchlichen Verhältnisse im Knonaueramt nach der Reformation 1531-1600 . Ein Beitrag zur landschaftlichen Reformationsgeschichte , Affoltern am Albis 1947 , S. 107 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3607", + "psc_text": "Anianensis, et omnibus nostris mss. Sed quidquid sit, certe utrumque a nostris usitatum fuit; nam et granum molebant sive tundebant, et farinam ipsi miscebant; ut patet ex supradictis ad caput 48, et insuper ex mss. Germaniae Consuetudinibus, in quibus lego: « Fratres interdum generaliter intrant pistrinum, pastamque propriis manibus praeparant, et temperant ad faciendos panes. » Quinimo pistoris officium hebdomadatim exercebant, ut vidimus supra, cap. 46, patetque ex Vita S. Stephani abbatis Obazinensis, lib. II, num. 54; communiter tamen id munus uni alicui committebatur, quod in Gellonensi monasterio summa cum humilitate exercuit S. Guillelmus, ejusdem loci fundator et monachus. Vel artes diversae intra monasterium exerceantur. ] Tale erat Fuldense coenobium sub Sturmio abbate, teste Eigile abbate in ejus Vita, num. 20; tale Flaviacense sub S. Geremaro, ex ejus Vita, num. 25; tale Solemniacense ex Vita S. Audoeno in Vita sancti Eligii; tale Lesciense ex Vita S. Hiltrudis, num. 3; tale", + "candidate_score": 0.659113, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_28_30", + "bdc_text": "vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 . -Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. ! Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3647", + "psc_text": "die infra capitulum istius Regulae, exceptis diebus XII lectionum, et vigiliis festivitatum, quibus pronuntiatur evangelium homiliae, ut in vigilia Paschae, Pentecostes, et similibus. Dividuntur tamen ad instar psalmorum prolixiorum, prooemium hujus Regulae, cap. 2, 43, 48, 63, 64, 65. Constitutiones vero papales bis in anno legi debent, et semel in capitulo provinciali. » Cistercienses in legenda Regula ita singula distribuebant capita, ut eam quater in anno percurrerent. Dies autem in quibus inchoari deberet explicantur his versibus: Tu Benedicte caput, sequitur vigilia Baptist. Crastinus Andochii, tandem festum puerorum. Cum vero festum B. Benedicti transferretur, transferebatur etiam ipsa Regulae inchoatio ex libro Instit., dist. 6, cap. 1. Ne quis fratrum de ignorantia se excuset. ] Ex his postremis hujus capituli verbis recte omnino Bernardus Cassinensis infert, non modo legendam, sed insuper exponendam esse Regulam; alioquin de ejus ignorantia posset se aliquis excusare. Et certe nonnulla occurrunt in textu Regulae loca quae varios", + "candidate_score": 0.658049, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_28_30", + "bdc_text": "vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 . -Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. ! Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1211", + "psc_text": "» inquiunt mss. Consuet. Germaniae. Et lib. Usuum Cisterc. (Cap. 11): « Prima dominica Septuagesimae . . . incipiatur lectio Genesis, vel aliorum librorum, ut diximus, ibi ubi cantor lectiones vigiliarum usque ad quadragesimam debere finire praeviderit. » Et infra (Cap. 16): « Librum Jeremiae prophetae his diebus tam in ecclesia quam in refectorio dividat cantor. » Vide Udal. l. I, c. 1. Finem vero lectionum aut cera apposita, aut ungue codici impresso notabant: « Nullus ad terminum vel ceram apposuit, vel saltem unguibus quantulumcunque signum impressit; sed cuncti omnia quae legenda erant ita sibi nota facere curaverunt, ut quando inopinato legere juberentur, irreprehensibiles apud eum invenirentur, » inquit praefatus lib. de Cura eccles. Caroli Magni: quae verba indicant contrariam apud alios consuetudinem. Redeo ad S. Benedicti textum, qui non modo lectiones, sed etiam responsoria breviari imperata: quod qui fieri possit, non facile est disserere. Existimat Bernardus Cassinensis breviari posse", + "candidate_score": 0.656437, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_26_28", + "bdc_text": "Burgundio ille asserebat magnam esse spem pacis et concordiae sarciendae . Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ; vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1181", + "psc_text": "S. P. Benedictum id accepisse a S. Ambrosio, « cui, inquit, semper consuetudo fuit dominicis diebus ante horam noctis mediam surgere: quod hymnus ejus demonstrat: Surgamus omnes ocius, Et nocte quaeramus pium. » In Cisterciensi vero anni 1429 capitulo generali statutum est ut dominicis festisque diebus una hora citius solito surgatur. Bursfeldenses, qui privatis diebus hora duodecima, hoc est media nocte surgunt, Dominicis festisque 12 lectionum hora undecima aut etiam maturius id praestant ex Caerem. cap. 3. Similiter Casalini dominicis festisque simplicioribus media circiter ante mediam noctem; in majoribus autem et summis hora undecima praecise ex Caeremoniali ms. cap. 3. In quibus vigiliis teneatur mensura. ] « Quae in omnibus habenda est, inquit Nicolaus de Fractura, sine qua nemo recte vivit; unde dantur quidam versus magistrales sculpti in corona regis Franciae. Sicut in omne quod est, mensuram ponere prodest, Sic sine mensura non stabit regia cura. Et dicitur mensura quasi", + "candidate_score": 0.655017, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_28_30", + "bdc_text": "vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 . -Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. ! Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2686", + "psc_text": "in lucem, hoc est annis circiter viginti ante S. Bernardi obitum. In eo siquidem exstat integrum caput de pueris litteras discentibus (Cap. 76) , quo praescribitur ut « nullus puerorum doceatur litteras intra monasterium, vel in locis monasterii, nisi sit monachus, vel receptus in probatione novitius; quibus tempore lectionis discere liceat. Et notandum quia nullum nisi post quintum decimum aetatis suae annum in probatione ponere licet. » Hujus statuti praxim videre est in Vita S. Hildegundis virginis, n. 21, ab auctore coaevo scripta (Boll. 20 April.): quae sub virili habitu, mutato proprio nomine in Joseph, Schonaugiense virorum monasterium ordinis Cisterc. ingressa, et ad probationem cum aliis novitiis admissa cum fuisset, domnus abbas Gothefridus, inquit Vitae scriptor et connovitius, « qui tunc praeerat monasterio Schonaugiensi 642, audiens Joseph inter fratres legentem et psallentem, intellexit quod in studio discendi non modicum neglectus fuerit. Ideoque nescio quo pacto, quo merito, cum ego nuper", + "candidate_score": 0.654479, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_27_29", + "bdc_text": "Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ; vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 . -Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. !", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1138", + "psc_text": "usu satis nota esse existimavit; si tamen usus fuerit S. Benedicti tempore lectionibus praemittere orationem dominicam, quam Boherius uti et absolutionem praeter Regulae praescriptum additas esse censuit. Et certe Cistercienses utramque omittunt, ut scribit Joannes Bona de Divina Psalm. c. 18, § 4. Videtur tamen usus ille antiquissimus, ad quem forte respexit capitulum 5 monachorum Sangallensium, decernens « ut dictis sex psalmis primis ad nocturnum, genua non inflectant, sed stantes orent. » Lector autem benedictionem petens dicit: Jube, domne, benedicere, cujus ritus antiquitatem probat Gretserus tom. II de Cruce in orat. De 268 hac petendae benedictionis formula ita scribit Petrus Damiani (Lib. de Dominus vobiscum, cap. 2): « Lecturus magnae humilitatis gratia non a sacerdote, sed ab eo cui sacerdos jusserit, se postulat benedici dicens: Jube, domne, benedicere. Sacerdos autem ut tantae humilitatis vicem reddat, non subjecto cuiquam benedicendi delegat officium, non per semetipsum benedictionem dare praesumit, sed prius ut", + "candidate_score": 0.654226, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_27_29", + "bdc_text": "Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ; vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 . -Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. !", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1405", + "psc_text": "illa oratione sanctae Regulae textum illi capiebant. Eo etiam sensu Bernardus Cass. et Richardus de S. Angelo intellexisse videntur, uti et S. Hildegardis, quae hunc in locum sic scribit: « Quoniam ante singulas horas canonicas orationem dici admonebat, quia cum in sequentibus jubeat quod hospiti pacis osculum non prius offeratur nisi oratione praemissa; multo magis cum omnipotens Deus salutandus est oratio praemittenda est, et brevis, ne forte psalmodiae minus intendant, cum per praemissam et prolixam orationem fuerint fatigati. » His accedit Theobaldus Artaldus Coelestinus, in sua expositione Gallica Regulam sic reddens: L' Oraison qui est faite au convent, c' est à dire depuis que après le son de la cloche les frères sont assemblés en l' église pour accomplir le divin service, soit du tout abregiè, sans avoir regard à l' affection dévote d' aucuns particuliers, qui se doit rendre commune en la présence de la religieuse communauté. Priorem tamen", + "candidate_score": 0.653277, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_27_29", + "bdc_text": "Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ; vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 . -Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. !", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2591", + "psc_text": "in fine, et de Cons. dist. 1, cap. Solent; non multum tamen elongari videtur a Regula. » Hactenus S. Benedictum horas lectioni operique manuum assignantem audivimus: nunc quid alii monasticarum regularum conditores ea de re praescripserint, referre exigit officii nostri ratio. Itaque S. Antonius generatim duntaxat ait (Num. 36): « Coge te ipsum in opere manuum tuarum, et timor Domini inhabitabit in te. » Et infra (Num. 40): « Cum sederis in cella tua, sollicitus esto de tribus hisce rebus perpetuo. 620 Nimirum de opere manuum tuarum, de meditatione tuorum psalmorum, et de oratione tua. » Idem legitur in Regula abbatis Isaiae num. 7 et 11. Regula SS. Serapionis, Macarii, Paphnutii et alterius Macarii haec habet (Cap. 10): « Debent fratres istum ordinem tenere: a prima hora usque ad horam tertiam Deo vacent fratres. A tertia vero usque ad nonam quidquid injunctum fuerit a Patre, sine aliqua murmuratione faciant. »", + "candidate_score": 0.651668, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_28_30", + "bdc_text": "vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 . -Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. ! Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3596", + "psc_text": "Cistercienses utrumque usurpabant, et Deo gratias, et benedicite: primum, audito pulsantis sed clamantis voce aut signo; secundum, cum ad eum accederent: « Cum hospes pulsaverit, inquit liber Usuum (Cap. 120), responso Deo gratias januam aperiat; et postquam benedicite dixerit, humiliter quis sit vel quid velit ab eo requirat. » Et infra: « Quod si dum hora in ecclesia celebratur hospes ad portam pulsaverit, more solito Deo gratias, et benedicite dicat. » Eadem exstitit etiam Bursfeldensium consuetudo. Posset etiam aliter intelligi istud benedicat, ut scilicet ostiarius venienti benedictionem tribueret: solebant quippe veteres monachi ad aliquod monasterium hospitaturi venientes, in ipso accessu de foris benedictionem petere dicentes benedic, vel aliquid hujusmodi, ut patet ex citata Vita S. Eudociae, et ex Regula Magistri, cap. 1. Cui expositiodi favet antiqua versio Gallica Joannis de Précis, ita reddens, ou dogne beneisson; et alia recentior, ou qu' il donne quelque parole de bénédiction. At prior expositio,", + "candidate_score": 0.651596, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_27_29", + "bdc_text": "Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ; vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 . -Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. !", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1312", + "psc_text": "de Aegyptiis constat ex Cassiano l. II, c. 7; de Pachomianis ex Palladio Lausi. c. 38 (Vide vitam S. Pach. c. 22, et Reg. cap. 121 et 126), quibus angelus « constituit ut per totum diem facerent duodecim orationes, et cum ad vespertinum lumen venirent, et in nocturnis vigiliis duodecim, et hora nona tres, » tot scilicet quot psalmos. Orationes etiam praescribit S. Caesarius in Regul. ad Monachos cap. 20; S. Aurelianus in Ordine psallendi; S. Isidorus in Reg. c. 7; S. Fructuosus cap. 3; Magister in Reg. cap. 33, 35, 36, 37; S. Columbanus in Poenitentiali; S. Macarius in Regula c. 15. Vide concil. Milevit. c. 12; Carthag. II, c. 25, et Agathense can. 30, in quibus agitur de Collectis quae proinde ante S. Benedicti tempora in Ecclesia erant in usu Hactenus dicat confirmare possem ex lectione quae reperitur in vetustissimis Regulae S. Benedicti manuscriptis codicibus, Oxoniensi ante annos", + "candidate_score": 0.651589, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_27_29", + "bdc_text": "Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ; vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 . -Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. !", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1342", + "psc_text": "hoc versiculo omnes, sive diurnas, sive nocturnas horas S. P. Benedictus incipit; cum tamen clerici, uti observat Boherius, tribus modis horas suas soleant incipere; idque ut triplici quod vulgo committitur occurratur peccato; nempe vigilias nocturnas a versu Domine, labia mea aperies contra peccata oris; completorium a versu Converte nos contra peccata cordis; reliquas horas a versu Deus, in adjutorium contra peccata operis. Prima hora dominica dicenda quatuor capitula psalmi centesimi octavi decimi. ] Octonarios psalmi CXVIII S. Benedictus capitula appellat; Cassianus, l. II, c. 11, intercisiones; Amalarius, l. IV de Eccl. Off., c. 2, repetitiones; Petrus Damiani, opusc. 1, cap. 3, incisiones. Huic psalmo dominica ad primam Symbolum S. Athanasii vulgo appellatum, quod Eusebio Vercellensi nonnulli ascribunt, adjicimus; illudque quotidie recitant monachi Carthusienses ex nova collectione Statutor., part. I, cap. 13, n. 12; olimque in aliquibus ecclesiis singulis diebus cantabatur, ex Honorio Augustod., l. II de Gemma animae, cap. 59.", + "candidate_score": 0.651277, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_26_28", + "bdc_text": "Burgundio ille asserebat magnam esse spem pacis et concordiae sarciendae . Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ; vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1091", + "psc_text": "mensibus liceat. » His accedit suffragium S. Hildegardis, quae illa S. Regulae verba commentans: Data benedictione incipiant matutinos, sic loquitur: « Hic intervallum ad meditationem orationum seu lectionum non ostendit; nec in his diebus fratres, finitis matutinis, ad quiescendum ad lectos redire prohibet; sed si tempus permiserit, ita ut maturius surrexerint, quia in prolixitate nocturni et divini servitii fatigati sunt, in arbitrium eorum ut ad lectos redeant silenter ponit. » Nihilo tamen minus, cum eaedem pro omnibus pariter diebus valeant rationes, quas supra adduximus, dominicos dies sub eadem lege comprehensos esse, nec in iis somno post vigilias indulgendum esse ex mente S. P. Benedicti asserendum est. Hinc canon 5 concilii Aquisgranensis, « ut nullo unquam tempore post vigilias causa dormiendi, nisi contigerit eos ante horam constitutam surgere, ad lectos redeant suos: » narratque Browerus (Lib. II Antiq. Fuld., cap. 16) Ludovicum Pium imperatorem apud Gregorium papam obtinuisse monachis in civitatibus,", + "candidate_score": 0.650413, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_26_28", + "bdc_text": "Burgundio ille asserebat magnam esse spem pacis et concordiae sarciendae . Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ; vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1334", + "psc_text": "mater est, quae et idipsum lumen portat in mente, quod illa dudum gestavit in ventre, advesperascente jam die digna Deum laude magnificat, et de collatis beneficiis gratias agens, spiritus ejus in Deo salutari suo gratulabunda exsultat. » Completorium autem. ] Ita ultimam diei horam canonicam S. Benedictus appellat, qua cuncta diei complemus officia. Ita etiam S. Isidorus in Regul. c. 7. Sed in lib. I de offic. eccles., cap. 21, completas vocat, nonnulli Patres completam. S. Columbanus Regul. c. 7, initium noctis; Fructuosus Bracar. episc., primam noctis horam, forte quia dicebatur in crepusculo vespertino, ut videre est apud Eddium (Saec. IV, part. 1) in Vita S. Wilfridi, c. 64, sive instante noctis articulo, ut in Hist. translat. S. Genulfi (Saec. IV, part. 2), n. 25. Et haec forsitan erit hora quam S. Basilius petitionem appellat. Trium psalmorum dictione terminetur. ] Apposite ad hunc locum S. Ambrosius (Lib. V in Hexam.,", + "candidate_score": 0.650158, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_26_28", + "bdc_text": "Burgundio ille asserebat magnam esse spem pacis et concordiae sarciendae . Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ; vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1116", + "psc_text": "Beletus (In explic. divini offic. cap. 24) primis Ecclesiae temporibus sacerdotes crucis signaculo sese muniisse, vocem comprimentes ad tempus usque matutinum, quo in laudem Dei prorumpebant: unde Honorius Augustodunensis (Gemm. animae lib. II, cap. 1) « signa, 263 inquit, militibus per tubas dantur, Christianis signa campanis dantur, qui quasi milites convenientes imperatorem salutant, dum per versum Domine, labia mea aperies laudes Christi inchoant. Dum enim in nocte dormitum eunt, signaculo crucis quasi sigillo se muniunt, quae nunc aperiunt, dum ora in nocte clausa ad laudem Dei solvunt. » Cui subjungendus est tertius psalmus et gloria. ] Hunc etiam psalmum nocturnis praemitti voluit S. Benedictus, vel quia de somni surrectione dicit, ut aiunt Hildemarus et Durandus, vel quia de resurrectione Domini agens, dum illum audit monachus, pervigilem se et devotum ad vigilias custodit, ut docent Bern. Cass. et Turrecremata, vel quia per illum. « contra adversantes daemones, mundum videlicet et carnem,", + "candidate_score": 0.650063, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_26_28", + "bdc_text": "Burgundio ille asserebat magnam esse spem pacis et concordiae sarciendae . Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ; vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1366", + "psc_text": "» Antequam caput istud absolvam, observabo cum Boherio in secundo comm., hujus capitis initio, quosdam olim existimasse S. Patrem Benedictum Gallicano usum esse Psalterio; quod ex iis locis colligebant, quae S. Pater citat ex Psalterio in Regula, in quibus variae reperiuntur lectiones quae non exstant in Romano, bene autem in Gallicano. CAPUT XIX. De disciplina psallendi. Ubique credimus divinam esse praesentiam, et oculos Domini in omni loco speculari bonos et malos: maxime tamen hoc sine aliqua dubitatione credamus, cum ad opus divinum assistimus. Ideo semper memores simus quod ait propheta: Servite Domino in timore; et iterum, Psallite sapienter; et, In conspectu angelorum psallam tibi. Ergo consideremus qualiter oporteat nos in conspectu divinitatis et angelorum ejus esse: et sic stemus ad psallendum, ut mens nostra concordet voci nostrae. COMMENTARIUS Hactenus de divinis officiis satis fuse S. Benedictus, singulas illius horas assignando, singulas horarum partes distribuendo, psalmorum ordinem disponendo: unum restare videbatur,", + "candidate_score": 0.649868, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_32_34", + "bdc_text": "Er erlernte das Kürschnerhandwerk und beteiligte sich später am Kriegsdienst im Piemont. 1570 wird er als Prädikant in Ottenbach erwähnt ( Zürich StA E I 30. 22 , Nr. 11 ; Max Stiefel , Die kirchlichen Verhältnisse im Knonaueramt nach der Reformation 1531-1600 . Ein Beitrag zur landschaftlichen Reformationsgeschichte , Affoltern am Albis 1947 , S. 107 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2676", + "psc_text": "Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi cultum adduxisset, proximas adhibuit curas ut publicas scholas constitueret, « in quibus, ut loquitur Mabillonius noster (Praef. ad saec. III Bened., n. 38), inculta et efferata gens paulatim duros mores deponeret, et mansuetioribus sanctioribusque exculta disciplinis, humanius saperet. Non ignorabat S. Bonifacius quantum id novitiae fidei interesset: eo curas suas direxit, et in Fritislariensi primum asceterio, postea in Fuldensi, tum Trajecti ad Rhenum, aliisque in locis publicas aperuit scholas. Atque ne id genus exercitii eo mortuo insuper haberetur, scripsit epistolam ad Fulradum, magnae tunc in regno Francorum auctoritatis, in haec verba: Deprecor celsitudinem regis nostri pro nomine Christi Filii Dei,", + "candidate_score": 0.649066, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_32_34", + "bdc_text": "Er erlernte das Kürschnerhandwerk und beteiligte sich später am Kriegsdienst im Piemont. 1570 wird er als Prädikant in Ottenbach erwähnt ( Zürich StA E I 30. 22 , Nr. 11 ; Max Stiefel , Die kirchlichen Verhältnisse im Knonaueramt nach der Reformation 1531-1600 . Ein Beitrag zur landschaftlichen Reformationsgeschichte , Affoltern am Albis 1947 , S. 107 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2687", + "psc_text": "ingressa, et ad probationem cum aliis novitiis admissa cum fuisset, domnus abbas Gothefridus, inquit Vitae scriptor et connovitius, « qui tunc praeerat monasterio Schonaugiensi 642, audiens Joseph inter fratres legentem et psallentem, intellexit quod in studio discendi non modicum neglectus fuerit. Ideoque nescio quo pacto, quo merito, cum ego nuper venissem de saeculo adolescens erudiendus et instituendus, ipsum mihi commendavit, ut infra domum probationis quoad possem erudirem, regerem, instruerem. Feci quod potui, etc. » Et certe si non studuissent, unde tot viros eruditissimos ad episcopales cathedras, et ad haereticos profligandos, maxime Albigenses, Ecclesiae subministrare potuissent? De subsequentibus saeculis supervacaneum est dicere; sufficient conciliorum summorumque pontificum decreta ad eos revincendos qui nullas asserunt exstare sanctiones ecclesiasticas quibus permittantur aut praecipiantur monachis studia. Concilii Aquisgranensis supra citata non revocamus statuta. Celebris est edita in concilio Viennensi Clementis V decretalis, in qua inter alia ad propositum nostrum legitur: « Ut ipsis monachis proficiendi", + "candidate_score": 0.647396, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_32_34", + "bdc_text": "Er erlernte das Kürschnerhandwerk und beteiligte sich später am Kriegsdienst im Piemont. 1570 wird er als Prädikant in Ottenbach erwähnt ( Zürich StA E I 30. 22 , Nr. 11 ; Max Stiefel , Die kirchlichen Verhältnisse im Knonaueramt nach der Reformation 1531-1600 . Ein Beitrag zur landschaftlichen Reformationsgeschichte , Affoltern am Albis 1947 , S. 107 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2622", + "psc_text": "plane, sic verbi Domini poteris fieri taciturnus praedicator, et lingua silente in multorum populorum auribus manus tua clamosis vocibus personabit. » Eumdem laborem singulari opusculo laudavit Joannes Trithemius, etiam post typographiae inventionem fratres suos ad illum invitans. Vide Benedicti ejusdem lib. I de Viris illustribus ordinis S. cap. 6. Denique, aliud laboris genus a nostris frequentatum notat Mabillonius (Praefat. ad saec. I Bened., pag. 60): nimirum qui prae corporis infirmitate operosos labores manibus exercere non poterant, iis pro Regulae indulgentia prolixioribus studiis aliorum operas compensare licebat. Quod probat exemplo Lanfranci, qui, ut loquitur Guillelmus Malmesburiensis (Lib. I de Gestis Pont. Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi", + "candidate_score": 0.647203, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_28_30", + "bdc_text": "vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 . -Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. ! Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2643", + "psc_text": "sapit cantare, doceat alium cantum, vel etiam si scit grammaticam, tradat aliis, aut alias artes quae sunt utiles in monasterio; si sapit, doceat alios. » Tandem fratres suos ad sanctorum Patrum doctrinam remittit Regulae cap. 73. Quod autem tam ipse S. Benedictus quam alii veteres monachi laborem prae litterarum studiis commendare visi sunt, tria potissimum faciebant. Primum librorum raritas, quae temporibus illis, quibus nulli nisi manu exarati habebantur, tanta erat, ut aliquando monachorum numerus in coenobiis numerum excederet voluminum; qua in re exemplo esse potest Centulense monasterium, in quo trecenti olim cum pueris centum degebant monachi; cum tamen ibidem non essent codices trecenti, ut patet ex catalogo librorum ejusdem monasterii tempore Ludovici Pii confecto, et ab Hariulfo in Chronico Centulensi relato (In Chron. Centul. lib. III, cap. 3): unde etiam horis secundum Regulam lectioni deputatis, uno legente alii saepius auscultare cogebantur; eoque respexit S. Benedictus cum dicit (Cap. 4) lectiones", + "candidate_score": 0.646182, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_28_30", + "bdc_text": "vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 . -Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. ! Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2661", + "psc_text": "dubium parebant institutis. His imprimis commendat sacrae Scripturae studium, historiae ecclesiasticae lectionem, SS. Patrum, maxime Hilarii, Cypriani, Ambrosii. Hieronymi et Augustini scripta; tum hortatur eos ad Dionysii Exigui monachi canones ecclesiasticos assidue legendos. « ne videamini, inquit, tam salutares ecclesiasticas 636 regulas culpabiliter ignorare. » Et paulo post addit (Divin. Inst., cap. 23): « Et ut vobis in regulis fidei nulla possit nocere subreptio, legite quas habetis in promptu synodum Ephesinam et Chalcedonensem, nec non et Encyclia, id est epistolas confirmationis supradicti concilii. » Deinde postquam docuit quo studio Scriptura sacra cum expositoribus illius legenda sit, subjungit (Cap. 25): « Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud", + "candidate_score": 0.646154, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_28_30", + "bdc_text": "vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 . -Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. ! Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1171", + "psc_text": "toto aestatis tempore nullum omnino trium lectionum festum habeant, ut scribit cardinalis Bona (De Divina Psalm. cap. 18, § 4). Haec lectio, quam pueri apud Cluniacenses legebant ex Udalrico l. III, c. 8, apud Carthusienses cantor hebdomadarius ex Nova Collect. Statut., part. I, c. 16, ex Regulae praescripto memoriter, hoc est ex corde, sine libro recitanda est; adeoque brevis esse debet, brevior tamen aut prolixior pro brevitate aut prolixitate noctium. « Si quem autem movet, inquit Theodemarus (Epist. ad Carolum Magn.), quare B. Benedictus in aestatis tempore quotidianis diebus ad nocturnale officium unam tantum de Veteri Testamento lectionem legi praeceperit, cognoscat necdum eo tempore in Romana Ecclesia, sicut nunc leguntur, sacras Scripturas legi morem fuisse; sed post aliquod tempus hoc institutum esse sive a papa Gregorio, sive, ut ab aliis affirmatur, ab Honorio. » Unicam hic quaestionem movet Hildemarus, et post eum Bernardus Cass., Boherius, et Turrecremata, cur nimirum S.", + "candidate_score": 0.645565, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_32", + "bdc_text": "Er erlernte das Kürschnerhandwerk und beteiligte sich später am Kriegsdienst im Piemont. 1570 wird er als Prädikant in Ottenbach erwähnt ( Zürich StA E I 30. 22 , Nr. 11 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2622", + "psc_text": "plane, sic verbi Domini poteris fieri taciturnus praedicator, et lingua silente in multorum populorum auribus manus tua clamosis vocibus personabit. » Eumdem laborem singulari opusculo laudavit Joannes Trithemius, etiam post typographiae inventionem fratres suos ad illum invitans. Vide Benedicti ejusdem lib. I de Viris illustribus ordinis S. cap. 6. Denique, aliud laboris genus a nostris frequentatum notat Mabillonius (Praefat. ad saec. I Bened., pag. 60): nimirum qui prae corporis infirmitate operosos labores manibus exercere non poterant, iis pro Regulae indulgentia prolixioribus studiis aliorum operas compensare licebat. Quod probat exemplo Lanfranci, qui, ut loquitur Guillelmus Malmesburiensis (Lib. I de Gestis Pont. Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi", + "candidate_score": 0.645542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_32_34", + "bdc_text": "Er erlernte das Kürschnerhandwerk und beteiligte sich später am Kriegsdienst im Piemont. 1570 wird er als Prädikant in Ottenbach erwähnt ( Zürich StA E I 30. 22 , Nr. 11 ; Max Stiefel , Die kirchlichen Verhältnisse im Knonaueramt nach der Reformation 1531-1600 . Ein Beitrag zur landschaftlichen Reformationsgeschichte , Affoltern am Albis 1947 , S. 107 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1081", + "psc_text": "in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium in stratu suo collocare se consueverat. ut habent ejus acta n. 14. Idem viguisse in Longoretico monasterio discimus ex Visione Baronti, n. 7, saeculo II Bened.; in Pauliacensi sanctimonialium ex Vita S. Austrobertae, n. 15, saec. III, part. I; in Lindisfarnensis ex Carmine Ethilvulfi monachi cap. 10, 21, 22; in monasterio S. Corbiniani ex ejus Vita auctore Aribone n. 3, denique in Suessionensi B. M. Parthenone aliis in ecclesia vigiliis et orationibus insistentibus, aliae post nocturnum officium dormire permittebantur ex Vita S. Drausii episc., n. 17, apud Bolland., 5 Martii. Sed haec merae indulgentiae, et praeter Regulam S. Benedicti, quae", + "candidate_score": 0.645446, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_28_30", + "bdc_text": "vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 . -Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. ! Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3650", + "psc_text": "consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit animum colligere, et de sanctorum promptuariis mendicare, ut loquens habeam ad manum quod placeat audientibus. » His adde summorum pontificum constitutiones. Gregorius IX: « Quia, inquit, in multis monasteriis a paucis intelligitur Regula cum legitur, praecipimus ut lectio Regulae, quae legitur in capitulo, propter minores statim in vulgari exponatur ab ipso qui capitulum tenet, vel ab illo cui duxerit injungendum. » Idem habent Clemens V in sua decretali, et Benedictus XII in sua constitutione. Hinc Cistercienses Congregationis Reformatae in Hispania, in capitulo generali anni 1557, Ludovico de Estrada injunxerunt ut commentarios super Regulam S. Benedicti scriberet, « quibus abbates in", + "candidate_score": 0.644914, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_28_30", + "bdc_text": "vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 . -Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. ! Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3649", + "psc_text": "Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus. » Similiter S. Dunstanus (In Concord. cap. 1): « Residentibus legatur Regula, vel si dies festus fuerit, evangelium ipsius diei, de qua lectione a priore, prout Dominus dederit, dicatur. » Et Udalricus de capitulo feriae 5 in Coena Domini (Lib. I, c. 12): « Exposita Regulae sententia, jubente domno abbate, consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit", + "candidate_score": 0.644779, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_28_30", + "bdc_text": "vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 . -Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. ! Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1170", + "psc_text": "tres olim in omnibus passim monasteriis legebantur, uti observavimus in lib III de Antiquis monachorum Ritibus, cap. 18, quod etiam exemplo Romanae Ecclesiae tota aestate praestitisse Cassinenses constat ex Theodemari abbatis epistola ad Carolum Magnum. Scribit etiam Amalarius in Supplem. quod « in quibusdam monasteriis monachorum propter consuetudinem Romanam, ne penitus ab ea discrepent, ut historiam Veteris Instrumenti plenius in ecclesiis legant, aestatis tempore feria tantum 2, 3 et 4, tres lectiones aguntur; et aliis tribus diebus nisi sancti alicujus memoria fuerit, propter observationem Regulae S. Benedicti una contentum est. » Sed Cistercienses adeo mordicus S. Regulae legibus adhaeserunt, ut toto aestatis tempore nullum omnino trium lectionum festum habeant, ut scribit cardinalis Bona (De Divina Psalm. cap. 18, § 4). Haec lectio, quam pueri apud Cluniacenses legebant ex Udalrico l. III, c. 8, apud Carthusienses cantor hebdomadarius ex Nova Collect. Statut., part. I, c. 16, ex Regulae praescripto memoriter, hoc", + "candidate_score": 0.644461, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_52_54", + "bdc_text": "Si haeserit apud vos ( optarem autem maxime , ut magistrum apud vos inveniret , apud quem hac hyeme laboraret ) , Josua Bullinger ist am 20 . September weiterhin in Konstanz nachgewiesen ( unten Nr. 1994 , 1-4 ) , am 8 . Oktober hatte er eine ine Lehrstelle ( unten Nr. 2007 ) , und am 19 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2060", + "psc_text": "» Et Regula S. Fructuosi (Cap. 5): « Si quid deest in mensa, is qui praeest signo dato, vel nutibus silenter petat, et indicet ministranti quid inferri, vel quid auferri sit a mensa necesse. » Nec praesumat ibi aliquis de ipsa lectione, vel aliunde quidquam requirere, ne detur occasio. ] Recentiores addunt maligno, quod omnes antiqui praetermittunt. Ex Hildemaro autem, « cum dicit ne detur occasio, subaudiendum est loquendi. » Similiter ex Smaragdo « subintelligitur ne detur occasio vel maligno diabolo ad tentandum, vel fratribus ad superflua loquendum. » Eodem fere modo Bernardus Cassin. et Nicolaus de Fractura. Nisi forte prior. ] Prioris nomine Boherius intelligit eum qui mensis fratrum praeest, aut cui commiserit abbas; Menardus vero abbatem. Voluerit pro aedificatione aliquid breviter dicere. ] 1º Aut interrogando aliquem de ipsa lectione, sicuti praescribit Regula Magistri his verbis (Cap. 24): « Tempore ipso refectionis cum legitur Regula, ut solliciti universorum", + "candidate_score": 0.644211, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_28_30", + "bdc_text": "vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 . -Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. ! Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1061", + "psc_text": "primas, advenit magister novitiorum, qui lectiones eorum recipit, et videt quantum singuli memoriae tradiderint. Ecce ad litteram praxi mandatur Regulae textus. » Menardus etiam meditationem hic exponit pro studio psalterii et lectionum, « ut discant rudiores recte legere, et pronuntiare lectiones, et psalterium, atque etiam interpretari, imo et ipsum psalterium memoriae mandent si possint, » quod confirmat ex Vita S. Gosvini 250 abbatis Aquiscinctensis, qui instituit ut post vigilias pueri ad lucernam psalmos, et lectiones, et similia ediscerent, et ex Concordia Dunstani cap. 2. Possetque insuper stabiliri ex antiquis Germaniae Consuetudinibus mss., in quibus n. 30 haec habentur; « Quod vero restat post vigilias a fratribus, qui Psalterii et lectionum, seu cantus aliquid indigent, meditationi inserviatur, sicut praecipit Regula, usquequo aliquod indicium lucis appareat; » ex Statutis Lanfranci, quae decernunt (Cap. 1), ut post nocturnos « infantes cum luminaribus in capitulo diligenter a magistris custodiantur, canentes quod necessarium erit; »", + "candidate_score": 0.643391, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_52_54", + "bdc_text": "Si haeserit apud vos ( optarem autem maxime , ut magistrum apud vos inveniret , apud quem hac hyeme laboraret ) , Josua Bullinger ist am 20 . September weiterhin in Konstanz nachgewiesen ( unten Nr. 1994 , 1-4 ) , am 8 . Oktober hatte er eine ine Lehrstelle ( unten Nr. 2007 ) , und am 19 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1366", + "psc_text": "» Antequam caput istud absolvam, observabo cum Boherio in secundo comm., hujus capitis initio, quosdam olim existimasse S. Patrem Benedictum Gallicano usum esse Psalterio; quod ex iis locis colligebant, quae S. Pater citat ex Psalterio in Regula, in quibus variae reperiuntur lectiones quae non exstant in Romano, bene autem in Gallicano. CAPUT XIX. De disciplina psallendi. Ubique credimus divinam esse praesentiam, et oculos Domini in omni loco speculari bonos et malos: maxime tamen hoc sine aliqua dubitatione credamus, cum ad opus divinum assistimus. Ideo semper memores simus quod ait propheta: Servite Domino in timore; et iterum, Psallite sapienter; et, In conspectu angelorum psallam tibi. Ergo consideremus qualiter oporteat nos in conspectu divinitatis et angelorum ejus esse: et sic stemus ad psallendum, ut mens nostra concordet voci nostrae. COMMENTARIUS Hactenus de divinis officiis satis fuse S. Benedictus, singulas illius horas assignando, singulas horarum partes distribuendo, psalmorum ordinem disponendo: unum restare videbatur,", + "candidate_score": 0.643281, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_32_34", + "bdc_text": "Er erlernte das Kürschnerhandwerk und beteiligte sich später am Kriegsdienst im Piemont. 1570 wird er als Prädikant in Ottenbach erwähnt ( Zürich StA E I 30. 22 , Nr. 11 ; Max Stiefel , Die kirchlichen Verhältnisse im Knonaueramt nach der Reformation 1531-1600 . Ein Beitrag zur landschaftlichen Reformationsgeschichte , Affoltern am Albis 1947 , S. 107 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_183", + "psc_text": "« De ludo monasteriorum hujusmodi volumus egredi milites, quos eremi dura rudimenta non terreant, » inquit S. Hieronymus ad Rusticum monachum scribens Epist. 4. Idem docet apud Cassianum abbas Piamon supra citatus. Idem statutum legitur in concilio Veneto anno 465, can. 7; in concilio Toletano VII, can. 5; in sexta synodo canone 41. Idem videre est in Vita S. Euthymii abbatis n. 89, tom. II Monumentorum Eccles. Graecae, et in Vita S. Theodosii Coenobiarchae, cap. 2, apud Boll. XI Januar. Et certe, ut pulchre quidam 45 dixit, sicut flos fructum, ita vita coenobitica anachoreticam praecedere debet. Sed quaeret aliquis quanta et qualis fuerit isthaec in coenobio probatio, quam diuturnam solum indefinite praescribit S. Benedictus? S. Isidorus in libro de Ecclesiasticis Officiis rem determinat his verbis: « Sed isti examinatione coenobiorum probati in omnibus disciplinis monasterii per triginta annos ad hanc contemplationem per obedientiam eliguntur. » At vero Franciscus Georgius in", + "candidate_score": 0.643151, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_32_34", + "bdc_text": "Er erlernte das Kürschnerhandwerk und beteiligte sich später am Kriegsdienst im Piemont. 1570 wird er als Prädikant in Ottenbach erwähnt ( Zürich StA E I 30. 22 , Nr. 11 ; Max Stiefel , Die kirchlichen Verhältnisse im Knonaueramt nach der Reformation 1531-1600 . Ein Beitrag zur landschaftlichen Reformationsgeschichte , Affoltern am Albis 1947 , S. 107 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650", + "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in", + "candidate_score": 0.642224, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_52_54", + "bdc_text": "Si haeserit apud vos ( optarem autem maxime , ut magistrum apud vos inveniret , apud quem hac hyeme laboraret ) , Josua Bullinger ist am 20 . September weiterhin in Konstanz nachgewiesen ( unten Nr. 1994 , 1-4 ) , am 8 . Oktober hatte er eine ine Lehrstelle ( unten Nr. 2007 ) , und am 19 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2061", + "psc_text": "prior. ] Prioris nomine Boherius intelligit eum qui mensis fratrum praeest, aut cui commiserit abbas; Menardus vero abbatem. Voluerit pro aedificatione aliquid breviter dicere. ] 1º Aut interrogando aliquem de ipsa lectione, sicuti praescribit Regula Magistri his verbis (Cap. 24): « Tempore ipso refectionis cum legitur Regula, ut solliciti universorum fratrum excitentur auditus; de singulis mensis quos voluerit fratres quid lectum est abbas interroget; ut cum unusquisque frater recitaverit quod audivit, agnoscatur plus lectioni illa hora intendisse quam ventri. » 2º Aut difficilem aliquem lectionis locum exponendo, uti habet eadem Regula: « Legat disposite 493 non urgendo, ut apertius occupati ea auditores agnoscant, quae vos factis oportet adimplere; et ut si qua sunt ambigua aut obscura, et apertius ea non intelligant fratres, aut interrogatus a fratribus, aut ultro aliqua abbas exponat. » Id quod in nonnullis Franciae monasteriis suo tempore observatum fuisse testatur Boherius his verbis: « Ubi vero sunt", + "candidate_score": 0.641774, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_32_34", + "bdc_text": "Er erlernte das Kürschnerhandwerk und beteiligte sich später am Kriegsdienst im Piemont. 1570 wird er als Prädikant in Ottenbach erwähnt ( Zürich StA E I 30. 22 , Nr. 11 ; Max Stiefel , Die kirchlichen Verhältnisse im Knonaueramt nach der Reformation 1531-1600 . Ein Beitrag zur landschaftlichen Reformationsgeschichte , Affoltern am Albis 1947 , S. 107 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2621", + "psc_text": "per diversas provincias vadit: in locis sanctis legitur labor ipsius, audiunt populi unde se a prava voluntate convertant, et Domino pura mente deserviant. Operatur absens de corpore suo, etc. » Et Petrus Venerabilis (Lib. I, epist. 20) ad Gislebertum eremitam: « Plantari non possunt arbusculae, rigari nequeunt sata, neque aliquid ruralis operis exerceri, reclusione perpetua prohibente; sed quod est utilius pro aratro convertatur manus ad pennam, pro exarandis agris divinis litteris paginae exarentur. Seratur in chartula verbi Dei seminarium, quod maturatis segetibus, hoc est libris perfectis, multiplicatis frugibus esurientes lectores repleat; et sic panis coelestis lethalem animae famem depellat: sic plane, sic verbi Domini poteris fieri taciturnus praedicator, et lingua silente in multorum populorum auribus manus tua clamosis vocibus personabit. » Eumdem laborem singulari opusculo laudavit Joannes Trithemius, etiam post typographiae inventionem fratres suos ad illum invitans. Vide Benedicti ejusdem lib. I de Viris illustribus ordinis S. cap. 6. Denique,", + "candidate_score": 0.641423, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_32_34", + "bdc_text": "Er erlernte das Kürschnerhandwerk und beteiligte sich später am Kriegsdienst im Piemont. 1570 wird er als Prädikant in Ottenbach erwähnt ( Zürich StA E I 30. 22 , Nr. 11 ; Max Stiefel , Die kirchlichen Verhältnisse im Knonaueramt nach der Reformation 1531-1600 . Ein Beitrag zur landschaftlichen Reformationsgeschichte , Affoltern am Albis 1947 , S. 107 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2690", + "psc_text": "hoc sufficiunt facultates ordinis seu religionis hujusmodi, deinceps habeatur magister qui monachos eorum doceat in hujusmodi scientiis primitivis: videlicet grammatica, logica et philosophia, proviso attentius ut saeculares instruendi cum ipsis monachis docendis nullatenus admittantur . . . Praecipimus insuper in virtute obedientiae cunctis vis tatoribus in provincialibus capitulis deputandis, quod omnia et singula de magistris instructoribus, et personis instruendis, et aliis, circa ea superius ordinata faciant auctoritate apostolica, per censuram ecclesiasticam, et alia opportuna remedia (appellatione remota) firmiter observari. Et nihilominus ea quae super praedictis fecerint et invenerint, praesidentibus capitulo provinciali referant; qui etiam auctoritate apostolica praefata, si videatur eisdem, vel ipsorum majori parti, contra negligentes vel rebelles in praemissis fortius procedere non postponant, etc. (Spicil. tom. V). » Hoc Benedicti papae salutare statutum renovavit postea 643 Tristandus archiepiscopus in concilio Senonensi anno 1485, art. 3, cap. 1. Et novissime concilium Tridentinum definit (Sess. 5, in dec. de Reformat., cap.", + "candidate_score": 0.640513, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_32", + "bdc_text": "Er erlernte das Kürschnerhandwerk und beteiligte sich später am Kriegsdienst im Piemont. 1570 wird er als Prädikant in Ottenbach erwähnt ( Zürich StA E I 30. 22 , Nr. 11 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3607", + "psc_text": "Anianensis, et omnibus nostris mss. Sed quidquid sit, certe utrumque a nostris usitatum fuit; nam et granum molebant sive tundebant, et farinam ipsi miscebant; ut patet ex supradictis ad caput 48, et insuper ex mss. Germaniae Consuetudinibus, in quibus lego: « Fratres interdum generaliter intrant pistrinum, pastamque propriis manibus praeparant, et temperant ad faciendos panes. » Quinimo pistoris officium hebdomadatim exercebant, ut vidimus supra, cap. 46, patetque ex Vita S. Stephani abbatis Obazinensis, lib. II, num. 54; communiter tamen id munus uni alicui committebatur, quod in Gellonensi monasterio summa cum humilitate exercuit S. Guillelmus, ejusdem loci fundator et monachus. Vel artes diversae intra monasterium exerceantur. ] Tale erat Fuldense coenobium sub Sturmio abbate, teste Eigile abbate in ejus Vita, num. 20; tale Flaviacense sub S. Geremaro, ex ejus Vita, num. 25; tale Solemniacense ex Vita S. Audoeno in Vita sancti Eligii; tale Lesciense ex Vita S. Hiltrudis, num. 3; tale", + "candidate_score": 0.639748, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_17_19", + "bdc_text": "s. oben Nr. 1979 mit Anm. 5 . consensum afferens caesaris ex castris super neutralitate comitatus Burgundiae et ducatus , nam opera Helvetiorum pax inter illos facta est ; Vgl . die kaiserlichen und französischen Stellungnahmen zur burgundischen Neutralität am Tag zu Baden vom 23 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2579", + "psc_text": "Petrus Boherius, et Joannes de Turrecremata. Et sic horam integram cum dimidia, hoc est septimam totam et mediam octavam somno impendebant. Regulae Tarnatensis, S. Isidori et S. Fructuosi tres quieti meridianae horas concedunt. Cassinenses a Pascha (Declarat. Cassin., cap. 48), sive a festo S. Benedicti ad medium Aprilem una hora, a medio Aprili ad medium Augustum duabus horis, inde ad idus Septembris una hora dormiunt et silent. Ad silentium quod spectat, scribit Hildemarus quod incipi debet ad tertiam, quamvis id Regula non dicat; sed loquitur haud dubium secundum usum sui monasterii. Si autem necessitas loci vel paupertas exegerit, ut ad fruges colligendas per se occupentur. ] Etiam omissa lectione, ut praescribit supra citatus canon 17 concilii Aquisgranensis, et antea Regula secunda et tertia SS. Patrum cap. 5, et Regula S. Macarii cap. 10, atque ut S. Maurum fecisse docet Faustus (In ejus Vita num. 15), scribens eum cum fratribus ad", + "candidate_score": 0.639674, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_58", + "bdc_text": "quaeso , admoneto et corripito ipsum , ne adolescentium more insolescat .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_256", + "psc_text": "IV) , id est, miscens temporibus tempora, terroribus blandimenta: dirum magistri, pium patris ostendat affectum: id est indisciplinatos et inquietos debet durius arguere; obedientes autem, et mites, et patientes, ut in melius proficiant, obsecrare; negligentes autem et contemnentes, ut increpet et corripiat, admonemus. Neque dissimulet peccata delinquentium: sed mox ut coeperint oriri, radicitus ea, ut praevalet, amputet, memor periculi Heli sacerdotis de Silo I Reg. II. Et honestiores quidem atque intelligibiles animos, prima vel secunda admonitione verbis corripiat; improbos autem et duros corde, ac superbos, vel in obedientes, verberum vel corporis castigatione in ipso initio peccati coerceat, sciens scriptum: Stultus verbis non corrigitur. Et iterum: Percute filium tuum virga, et liberabis animam ejus a morte Prov. XXIII . Meminere debet semper abbas quod est, meminere quod dicitur, et scire quia cui plus committitur, plus ab eo exigitur. Sciatque quam difficilem et arduam rem suscepit regere animas et multorum servire moribus.", + "candidate_score": 0.63967, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_32_34", + "bdc_text": "Er erlernte das Kürschnerhandwerk und beteiligte sich später am Kriegsdienst im Piemont. 1570 wird er als Prädikant in Ottenbach erwähnt ( Zürich StA E I 30. 22 , Nr. 11 ; Max Stiefel , Die kirchlichen Verhältnisse im Knonaueramt nach der Reformation 1531-1600 . Ein Beitrag zur landschaftlichen Reformationsgeschichte , Affoltern am Albis 1947 , S. 107 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2657", + "psc_text": "abbatis Viennensis exemplum (Lib. IV, epist. 11. Vid. epist. 3), in cujus epitaphio ita canit Sidonius Apollinaris: Germani decus et dolor Mamerti, Mirantum unica pompa episcoporum, Hoc dat cespite membra Claudianus. Triplex bibliotheca quo magistro Romana, Attica, Christiana fulsit: 635 Quam totam monachus virente in aevo Secreta bibit institutione. Orator, dialecticus, poeta. Tractator, geometra, musicusque. Doctus solvere vincula quaestionum, Et verbi gladio secare sectas, Si quae catholicam fidem lacessunt. Circa idem tempus Lupus episcopus in prospectu urbis Trecensis construxit sibi monasterium, in quo beatus Polichronius, Virdunensis postea futurus episcopus, erudiendus a parentibus, traditus legitur in Hugonis Flaviniacensis Chronico. Eo loci cum Polichronio doctrinae scientiis imbuti fuerunt Severus Trevirensis, Albinus Catalaunensis, Aventinus Trecensis episcopi, et S. Aemilianus: omnes vitae merito et sanctitate insignes. Idem de Britanniae monachis asserendum esse constat, tum ex vita S. Gildae abbatis Ruyensis (Saec. I Bened.), qui sub finem saeculi V abbati « Hilduto traditur imbuendus, qui", + "candidate_score": 0.638708, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_32_34", + "bdc_text": "Er erlernte das Kürschnerhandwerk und beteiligte sich später am Kriegsdienst im Piemont. 1570 wird er als Prädikant in Ottenbach erwähnt ( Zürich StA E I 30. 22 , Nr. 11 ; Max Stiefel , Die kirchlichen Verhältnisse im Knonaueramt nach der Reformation 1531-1600 . Ein Beitrag zur landschaftlichen Reformationsgeschichte , Affoltern am Albis 1947 , S. 107 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1743", + "psc_text": "quasi ad vitam officia monachis essent commissa, cum potius singulis annis renovata fuisse constans sit traditio, quam colligere licet ex sancto Hieronymo de Tabennensibus referente (Praef. in Reg. sancti Pach., n. 8), quod singulis annis mense cui vocabulum est mesore, id est Augusto, « disponuntur monasteriorum capita, dispensatores, praepositi, ministri, prout necessitas postulaverit; » ex Leone Ostiensi docente morem fuisse apud Cassinenses (Chron. Cass. l. I, c. 31) ut pridie calendas Septembris omnium in circuitu monachorum conventus fieret, in quo « sequenti die ordinabantur et describebantur, atque destinabantur in obedientias per singulas prout opportunum erat provincias; » ex Vita sancti Joannis Gorziensis (Num. 73, saec. V Bened.), quem Einoldus abbas diversis exercere mutationibus non destitit; cujus etiam diversa officia describit Joannes abbas Mettensis his verbis: « Jussus praepositus, paret (continuo.) Praepositura deposita, decanus esto; jugum quietus admittit. Eo abiens cellarium cura, manum illico profert. Alio ibi succedente, vestes fratrum serva;", + "candidate_score": 0.63843, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_32_34", + "bdc_text": "Er erlernte das Kürschnerhandwerk und beteiligte sich später am Kriegsdienst im Piemont. 1570 wird er als Prädikant in Ottenbach erwähnt ( Zürich StA E I 30. 22 , Nr. 11 ; Max Stiefel , Die kirchlichen Verhältnisse im Knonaueramt nach der Reformation 1531-1600 . Ein Beitrag zur landschaftlichen Reformationsgeschichte , Affoltern am Albis 1947 , S. 107 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2617", + "psc_text": "molendinum, pistrinum, hortum, aliaque id genus; id quod Fuldenses monachi, porrecto ad Carolum Magnum libello, enixe flagitaverunt, postulantes (Num. 16) « ut ipsa monasterii ministeria per fratres ordinentur, id est, pistrinum, hortus, braciatorium, coquina, agricultura, et caetera ministeria, sicut apud decessores nostros fuerunt. » Insuper, cum ad agros excolendos, ligna aliaque ad vitam necessaria in monasterium afferenda, omniaque monasterii ministeria obeunda, nonnulla viderentur animalia necessaria, horum cura etiam in agris pascendorum alicui committebatur, ut patet ex Vita S. Benedicti abbatis Anianensis, in qua haec lego (Num. 38, saec. IV Ben.): « In montibus autem in quibus fratres soliti erant alendarum ovium curam habentes habitare, sibi ad orandum exiguum oratorium exstruxerunt. » Tandem, cum varias in monasteriis artes exerceri S. Benedicti Regula permittat, qui aliquam callebant, huic potissimum applicabantur. Camaldulenses, ut docet Petrus Damiani ( In Vita S. Romualdi, cap. 26), « faciebant omnes opera manuum, alii scilicet cochlearia, alii nebant,", + "candidate_score": 0.637606, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_32", + "bdc_text": "Er erlernte das Kürschnerhandwerk und beteiligte sich später am Kriegsdienst im Piemont. 1570 wird er als Prädikant in Ottenbach erwähnt ( Zürich StA E I 30. 22 , Nr. 11 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2617", + "psc_text": "molendinum, pistrinum, hortum, aliaque id genus; id quod Fuldenses monachi, porrecto ad Carolum Magnum libello, enixe flagitaverunt, postulantes (Num. 16) « ut ipsa monasterii ministeria per fratres ordinentur, id est, pistrinum, hortus, braciatorium, coquina, agricultura, et caetera ministeria, sicut apud decessores nostros fuerunt. » Insuper, cum ad agros excolendos, ligna aliaque ad vitam necessaria in monasterium afferenda, omniaque monasterii ministeria obeunda, nonnulla viderentur animalia necessaria, horum cura etiam in agris pascendorum alicui committebatur, ut patet ex Vita S. Benedicti abbatis Anianensis, in qua haec lego (Num. 38, saec. IV Ben.): « In montibus autem in quibus fratres soliti erant alendarum ovium curam habentes habitare, sibi ad orandum exiguum oratorium exstruxerunt. » Tandem, cum varias in monasteriis artes exerceri S. Benedicti Regula permittat, qui aliquam callebant, huic potissimum applicabantur. Camaldulenses, ut docet Petrus Damiani ( In Vita S. Romualdi, cap. 26), « faciebant omnes opera manuum, alii scilicet cochlearia, alii nebant,", + "candidate_score": 0.636816, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_53_55", + "bdc_text": "September weiterhin in Konstanz nachgewiesen ( unten Nr. 1994 , 1-4 ) , am 8 . Oktober hatte er eine ine Lehrstelle ( unten Nr. 2007 ) , und am 19 . November befand er sich bereits bei einem anderen Lehrmeister in St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1169", + "psc_text": "nonagesimo quarto psalmo. COMMENTARIUS. 275 A Pascha autem usque ad calendas Novembris, etc.] A Pascha, inquit, scilicet Resurrectionis, ad differentiam aliarum solemnitatum Domini nostri Jesu Christi, inquit Boherius, quas etiam quaedam provinciae Paschata vocant. Ita in antiquis Germaniae Consuetudinibus mss., feria V in Coena Domini Pascha appellatur. Pro ipsis tribus lectionibus una de Veteri Testamento memoriter dicatur. ] Huc spectare videtur illud Guigonis Carthusiae prioris statutum (Cap. 5): « A Pentecoste usque ad Novembris calendas, una, nisi festum intersit, lectione sicut caeteri monachi contenti sumus. » Quod dicit a Pentecoste, ostendit toto tempore Paschali plures recitatas fuisse lectiones, et revera tres olim in omnibus passim monasteriis legebantur, uti observavimus in lib III de Antiquis monachorum Ritibus, cap. 18, quod etiam exemplo Romanae Ecclesiae tota aestate praestitisse Cassinenses constat ex Theodemari abbatis epistola ad Carolum Magnum. Scribit etiam Amalarius in Supplem. quod « in quibusdam monasteriis monachorum propter consuetudinem Romanam, ne", + "candidate_score": 0.636542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_32", + "bdc_text": "Er erlernte das Kürschnerhandwerk und beteiligte sich später am Kriegsdienst im Piemont. 1570 wird er als Prädikant in Ottenbach erwähnt ( Zürich StA E I 30. 22 , Nr. 11 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2676", + "psc_text": "Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi cultum adduxisset, proximas adhibuit curas ut publicas scholas constitueret, « in quibus, ut loquitur Mabillonius noster (Praef. ad saec. III Bened., n. 38), inculta et efferata gens paulatim duros mores deponeret, et mansuetioribus sanctioribusque exculta disciplinis, humanius saperet. Non ignorabat S. Bonifacius quantum id novitiae fidei interesset: eo curas suas direxit, et in Fritislariensi primum asceterio, postea in Fuldensi, tum Trajecti ad Rhenum, aliisque in locis publicas aperuit scholas. Atque ne id genus exercitii eo mortuo insuper haberetur, scripsit epistolam ad Fulradum, magnae tunc in regno Francorum auctoritatis, in haec verba: Deprecor celsitudinem regis nostri pro nomine Christi Filii Dei,", + "candidate_score": 0.63626, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_17_19", + "bdc_text": "s. oben Nr. 1979 mit Anm. 5 . consensum afferens caesaris ex castris super neutralitate comitatus Burgundiae et ducatus , nam opera Helvetiorum pax inter illos facta est ; Vgl . die kaiserlichen und französischen Stellungnahmen zur burgundischen Neutralität am Tag zu Baden vom 23 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1880", + "psc_text": "quod sub silentio fratres se calefacerent, ex Hildemaro supra citato, 3º Honeste, et non nudis pedibus praesente aliquo, ut scribit liber Usuum Cisterc., cap. 72. Septimanarii autem ante unam horam refectionis. ] Haec verba, ante unam horam, ita intelligit Bernardus Cassinensis, « ut si fratres reficiant ad sextam, isti debent recipere mixtum post tertiam; si fratres ad nonam, isti ad sextam; si fratres ad vesperas, isti ad nonam. » Cujus sententiam exponens Benedictus Haeftenus (Lib. X, tr. 4, disq. 9): « Ne autem, inquit, nimium anticipetur haec mixti sumptio, tam Bernardum Cassinensem quam S. legislatorem praedictis locis intelligendum arbitror labente aut fere finita hora ultima ex tribus aequinoctialibus respondentibus uni horae canonicae; ita ut qui post tertiam jubetur mixtum sumere reficientibus fratribus hora sexta, illud sumat sub finem horae quintae; et qui ad sextam, aliis comedentibus nona, mixtum sumat circa finem horae octavae, sive paulo ante nonam; et sic de", + "candidate_score": 0.634649, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_58", + "bdc_text": "quaeso , admoneto et corripito ipsum , ne adolescentium more insolescat .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3516", + "psc_text": "autem circa singulos ita mansuetus fuit, et communis, et facilis, ut neminem fratrum puro nomine clamitaret, neque cum typho saecularis dominationis aliquibus quamvis parvulis imperaret. » In ipsa autem correptione prudenter agat. ] Qualiter fieri debeat correptio, alio juvat ex ore audire: « In his, qui plerumque contingere solent, lapsibus et erroribus, inquit S. Dorotheus monasteriorum praefectos alloquens (Doctr. 17), ne nimium indigneris; sed absque animi perturbatione illius erroris aut delicti deformitatem et damnum ostende. Increpa quidem, si opus fuerit, servata tamen utriusque personae qualitate, et dignitate, et tempore opportuno. Noli vero in parvis erratis minimisque delictis nimius exactor et severus indagator existere, tanquam et tu nimium fueris justus, et perfectus juris interpres. Noli etiam frequenter et assidue increpare et arguere; 843 hoc enim grave admodum est, et durum, et ex assiduitate vilescit, minimeque sentitur. Neque superbe et cum imperio praesis et imperes; sed cum animi humilitate et mansuetudine consulta", + "candidate_score": 0.634166, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_32", + "bdc_text": "Er erlernte das Kürschnerhandwerk und beteiligte sich später am Kriegsdienst im Piemont. 1570 wird er als Prädikant in Ottenbach erwähnt ( Zürich StA E I 30. 22 , Nr. 11 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2933", + "psc_text": "Usuum, cap. 70, manifestum est: testaturque Julianus Varnerius vidisse se anno 1612 in monasterio Clarevallensi tunicam assutum habentem caputium quadratum, manicas ad brachii longitudinem, et ita latas ut duo pugna capere possent, quam ad instar tunicae S. Bernardi factam esse asserebant. In statutis quoque Lanfranci praescribitur, ut novitius capitio assuto tunicae induatur. Et tamen S. Hildegardis tunicam describit laneam, « et aliquantulum cuculla constrictiorem, sed circa crura aliquantulum largiorem, et ad pedes tendentem, brachialiis nec multum amplis, nec multum constrictis, ad manus tendentibus; imo autem gyrone in utroque latere sub ascella deorsum descendente, quae desuper caputio carebat. » Et Bernardus Cassinensis, « tunicam vero, inquit, appellamus illam quam sub cuculla portamus, corpus nostrum utrinque tegentem, sed caputio carentem, cum manicis mediocriter et mensurate longis. » Similiter et Boherius: « tunica est vestis quam subtus habitum portamus, corpus utrinque tegens, sed caputio carens, sed manicis mediocriter mensuratis et longis. Hoc apud", + "candidate_score": 0.634102, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_53_55", + "bdc_text": "September weiterhin in Konstanz nachgewiesen ( unten Nr. 1994 , 1-4 ) , am 8 . Oktober hatte er eine ine Lehrstelle ( unten Nr. 2007 ) , und am 19 . November befand er sich bereits bei einem anderen Lehrmeister in St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1042", + "psc_text": "mensis praecedentis incipiant numerari, merito hic quaeri posset qua ratione iste locus a calendis Novembris intelligendus sit; an scilicet a die 16 Octobris, quo incipiunt numerari Novembres calendae, eo nimirum modo quo cap. 48 calendas Octobris pro die 14 Septembris usurpat; an vero a prima die Novembris, in quem incidunt ipsae calendae. Hildemarus ad usum forte sui temporis respiciens, existimat per calendas Novembris intelligendam esse dominicam primo mensis Novembris diei proximiorem, sive primo Novembris die, sive ante, sive postea contingat; ita ut si feria 2, 3 aut 4, calendae eveniant, institutus a S. Benedicto ordo dominica praecedente incipiat; si vero feria 5, 6 aut sabbato, a dominica sequente Optima sane explicatio, dummodo tempore S. P. Benedicti is fuerit in Ecclesia officii divini recitandi usus, qui ab aevo Hildemari ad nostrum usque perseverat. At cum nobis id non constet, nec aliunde appareat S. Benedictum diem Octobris 16 hic intellexisse; calendas Novembris", + "candidate_score": 0.633412, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_32", + "bdc_text": "Er erlernte das Kürschnerhandwerk und beteiligte sich später am Kriegsdienst im Piemont. 1570 wird er als Prädikant in Ottenbach erwähnt ( Zürich StA E I 30. 22 , Nr. 11 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3352", + "psc_text": "remordente, ut assolet, conscientia, incipiat denuo de rupta stabilitate causari, inquit S. Bernardus (De Praec. et disp., c. 16), generalem super hujuscemodi scrupulo consolatoriam profert sententiam, dicens: Ubique enim uni Deo servitur, et uni Regi militatur. » Quem etiam si talem esse perspexerit abbas, liceat eum in superiore aliquantulum constituere loco. ] Atque ita Guillelmum Luciacensem monachum in Cluniacensi monasterio S. Majolus (Bolland., 1 Januar.) « promovit honorifice cum consilio fratrum, » teste Glabro Rodulfo in Vita S. Guillelmi. Ita in Virdunensi S. Vitoni monasterio S. Popponem (Bolland., 25 Januar.) « in sublimiori quam fuerat loco » promovit Richardus abbas. Ita Petrum Abaelardum in Cluniacensi stabilitate firmata, ad altiorem gradum Petrus Venerabilis extulit, ut ipse docet ad Eloysam scribens. Ex hoc tamen loco Haeftenus recte infert (Lib. IV, tract. 2, disq. 5) communi jure peregrinum hunc monachum ultimo collocandum loco. Et certe in Regula SS. Serapionis, Macarii, Paphnutii, et alterius", + "candidate_score": 0.632284, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_54_56", + "bdc_text": "Oktober hatte er eine ine Lehrstelle ( unten Nr. 2007 ) , und am 19 . November befand er sich bereits bei einem anderen Lehrmeister in St . Gallen ( unten Nr. 2036 ) , wo er sich noch 1551 aufhielt ( s .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1081", + "psc_text": "in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium in stratu suo collocare se consueverat. ut habent ejus acta n. 14. Idem viguisse in Longoretico monasterio discimus ex Visione Baronti, n. 7, saeculo II Bened.; in Pauliacensi sanctimonialium ex Vita S. Austrobertae, n. 15, saec. III, part. I; in Lindisfarnensis ex Carmine Ethilvulfi monachi cap. 10, 21, 22; in monasterio S. Corbiniani ex ejus Vita auctore Aribone n. 3, denique in Suessionensi B. M. Parthenone aliis in ecclesia vigiliis et orationibus insistentibus, aliae post nocturnum officium dormire permittebantur ex Vita S. Drausii episc., n. 17, apud Bolland., 5 Martii. Sed haec merae indulgentiae, et praeter Regulam S. Benedicti, quae", + "candidate_score": 0.631695, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_32", + "bdc_text": "Er erlernte das Kürschnerhandwerk und beteiligte sich später am Kriegsdienst im Piemont. 1570 wird er als Prädikant in Ottenbach erwähnt ( Zürich StA E I 30. 22 , Nr. 11 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3605", + "psc_text": "monasterio S. Adalardus, teste Paschasio; in Laudunensi Lantredus ex Vita S. Salabergae, et in Rotonensi Condelucus ex libro de Gestis SS. Rotonensium. Vide Udalricum, lib. III, c. 20. Pistrinum. ] De quo Hildemarus: « Pistrinum quasi pilitrinum, quia pilo antea tundebant granum: unde et apud veteres non molitores, sed pistores dicti, quasi pinsores, a pinsandis granis frumenti; molae enim usus nondum erat, sed granum pilo findebant: unde et Virgilius: Nunc torrete fruges flamma, nunc franxite saxo. Ubi pistrinum a molendino distinguere videtur. Et certe: « Antiquitus ipsum molendinum vocabatur pistrinum, eo quod frumenta non molebantur, sed tundebantur, » inquit Paulus Augustinus a Janua, qui etiam scribit in nullo Cassinensi codice ms. reperiri pistrinum. Praeterea S. Isidorus artem pistoriam a confectione massae et panis distinguit in Regula (Cap. 19), ubi illam laicis, istam fratribus committit: « Ars pistoria ad laicos pertinebit; ipsi enim triticum purgent, ipsi ex more 865 molant. Massam", + "candidate_score": 0.631505, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_32", + "bdc_text": "Er erlernte das Kürschnerhandwerk und beteiligte sich später am Kriegsdienst im Piemont. 1570 wird er als Prädikant in Ottenbach erwähnt ( Zürich StA E I 30. 22 , Nr. 11 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_183", + "psc_text": "« De ludo monasteriorum hujusmodi volumus egredi milites, quos eremi dura rudimenta non terreant, » inquit S. Hieronymus ad Rusticum monachum scribens Epist. 4. Idem docet apud Cassianum abbas Piamon supra citatus. Idem statutum legitur in concilio Veneto anno 465, can. 7; in concilio Toletano VII, can. 5; in sexta synodo canone 41. Idem videre est in Vita S. Euthymii abbatis n. 89, tom. II Monumentorum Eccles. Graecae, et in Vita S. Theodosii Coenobiarchae, cap. 2, apud Boll. XI Januar. Et certe, ut pulchre quidam 45 dixit, sicut flos fructum, ita vita coenobitica anachoreticam praecedere debet. Sed quaeret aliquis quanta et qualis fuerit isthaec in coenobio probatio, quam diuturnam solum indefinite praescribit S. Benedictus? S. Isidorus in libro de Ecclesiasticis Officiis rem determinat his verbis: « Sed isti examinatione coenobiorum probati in omnibus disciplinis monasterii per triginta annos ad hanc contemplationem per obedientiam eliguntur. » At vero Franciscus Georgius in", + "candidate_score": 0.631156, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_42_44", + "bdc_text": "54 , 3-6 ; 108 , 25f ; F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3608", + "psc_text": "artes diversae intra monasterium exerceantur. ] Tale erat Fuldense coenobium sub Sturmio abbate, teste Eigile abbate in ejus Vita, num. 20; tale Flaviacense sub S. Geremaro, ex ejus Vita, num. 25; tale Solemniacense ex Vita S. Audoeno in Vita sancti Eligii; tale Lesciense ex Vita S. Hiltrudis, num. 3; tale Centulense ex Hariulfi Chronico, lib. II, cap. 7; tale Talipiacum ex gestis S. Aldrici, num. 28; tale Sanctigallense ex antiqua ejus delineatione; tale denique Divionense S. Benigni ex ejusdem Chronico. Talia etiam construi volebat monasteria Moguntinum sub Carolo Magno concilium, S. Benedicti praeceptum renovans his verbis (Can. 20): « Dignum et necessarium est, ut missi per quaeque loca directi simul cum episcopo uniuscujusque dioecesis perspiciant loca monasteriorum canonicorum pariter et monachorum, similiterque puellarum, si in apto et congruo loco sint posita, ubi necessarium commodum possit acquiri, quod ad utilitatem pertinet monasterii, sicut in S. Regula dicitur: Monasterium autem ita debet", + "candidate_score": 0.629945, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_17_19", + "bdc_text": "s. oben Nr. 1979 mit Anm. 5 . consensum afferens caesaris ex castris super neutralitate comitatus Burgundiae et ducatus , nam opera Helvetiorum pax inter illos facta est ; Vgl . die kaiserlichen und französischen Stellungnahmen zur burgundischen Neutralität am Tag zu Baden vom 23 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1904", + "psc_text": "95): « Communicare debent fratres clerici et conversi in Natali Domini, Epiphania, Pascha, Pentecoste. De Consec. dist. 2, cap. Et si non frequentius, et cap. A quibusdam, et cap. Saeculares. Et ex institutione Grandimontensis ordinis fratres in festo Ascensionis Domini, Assumptionis beatae Mariae, et omnium SS., et prima dominica cujuslibet mensis, et in omnibus diebus dominicis diaconatum et subdiaconatum facientes. » Similem 456 fere observantiam de Cassinensibus suis refert Bernardus Cassinensis, cum nunc Regulae locum exponens, sic loquitur: « Religiosi vero tenentur ad minus prima die mensis communicare secundum Statuta domini Gregorii papae IX; et confessionem facere generalem. Consuetudo tamen nostra est certis festivitatibus generaliter communicare, quae plures sunt quam sint menses in anno, ut servetur Statutum; et ultra hoc singulis diebus dominicis communicant ministri altaris; et quoties abbas celebrat in conventu ministri de consuetudine communicare debent, secundum quod etiam fit in Ecclesia Romana, quando scilicet habet summus pontifex celebrare.", + "candidate_score": 0.629908, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_19_21", + "bdc_text": "Vgl . die kaiserlichen und französischen Stellungnahmen zur burgundischen Neutralität am Tag zu Baden vom 23 . Juni 1544 , EA IV/1d 393f k . - In den auf die Burgunderkriege - als deren Folge das Herzogtum Burgund französisch , die Freigrafschaft Burgund habsburgisch wurde - folgenden Verhandlungen traten die Eidgenossen immer wieder als Vermittler auf , etwa 1478 auf dem Kongress zu Zürich oder 1493 im Frieden von Senlis wie auch 1522 und später bei der Aufrichtung eines Neutralitäts vertrages . Ab 1544 trat die Auseinandersetzung mit Frankreich in dieser Hinsicht besonders nach dem Frieden von Crépy-en-Laonnois ( Aisne ) in den Hintergrund. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_783", + "psc_text": "pendere arbitrio assignare dies, horas, tempus seu spatium, locum, modumque colloquii. Communis tamen ordinis usus obtinuit, ut non nisi privatis diebus abbas colloquium permitteret, dominicis festisque diebus duodecim lectionum continuo silentio consecratis. Et certe inter quinque capitula quae receptis concilii Aquisgran. capitulis addiderunt Centuriatores Tom. II Capitul. Baluz., p. 1092 , quartum ita habetur: « Ut in hebdomada Paschae in claustro non loquantur, sed lectio divina ab omnibus teneatur, similiter in hebdomada Pentecostes, et in omnibus diebus dominicis, seu in Natali Domini, et in omnibus SS. festis praecipuis. » Similiter antiquae Consuetudines SS. Benigni Divionensis Cap. 64: « Per octo dies Paschae, et Pentecostes, et Natalis Domini, et in Rogationibus, et in omni secunda, quarta, et sexta feria Quadragesimae, et in omnibus 12 lectionibus, nulla fit locutio in claustro. » Quae totidem verbis exstant in veteri Corbeiensi Ordinario ms., quibus concinit liber Usuum Beccensium, loquelam in claustro privatis duntaxat diebus", + "candidate_score": 0.628212, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_44", + "bdc_text": "F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2617", + "psc_text": "molendinum, pistrinum, hortum, aliaque id genus; id quod Fuldenses monachi, porrecto ad Carolum Magnum libello, enixe flagitaverunt, postulantes (Num. 16) « ut ipsa monasterii ministeria per fratres ordinentur, id est, pistrinum, hortus, braciatorium, coquina, agricultura, et caetera ministeria, sicut apud decessores nostros fuerunt. » Insuper, cum ad agros excolendos, ligna aliaque ad vitam necessaria in monasterium afferenda, omniaque monasterii ministeria obeunda, nonnulla viderentur animalia necessaria, horum cura etiam in agris pascendorum alicui committebatur, ut patet ex Vita S. Benedicti abbatis Anianensis, in qua haec lego (Num. 38, saec. IV Ben.): « In montibus autem in quibus fratres soliti erant alendarum ovium curam habentes habitare, sibi ad orandum exiguum oratorium exstruxerunt. » Tandem, cum varias in monasteriis artes exerceri S. Benedicti Regula permittat, qui aliquam callebant, huic potissimum applicabantur. Camaldulenses, ut docet Petrus Damiani ( In Vita S. Romualdi, cap. 26), « faciebant omnes opera manuum, alii scilicet cochlearia, alii nebant,", + "candidate_score": 0.6281, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_19_21", + "bdc_text": "Vgl . die kaiserlichen und französischen Stellungnahmen zur burgundischen Neutralität am Tag zu Baden vom 23 . Juni 1544 , EA IV/1d 393f k . - In den auf die Burgunderkriege - als deren Folge das Herzogtum Burgund französisch , die Freigrafschaft Burgund habsburgisch wurde - folgenden Verhandlungen traten die Eidgenossen immer wieder als Vermittler auf , etwa 1478 auf dem Kongress zu Zürich oder 1493 im Frieden von Senlis wie auch 1522 und später bei der Aufrichtung eines Neutralitäts vertrages . Ab 1544 trat die Auseinandersetzung mit Frankreich in dieser Hinsicht besonders nach dem Frieden von Crépy-en-Laonnois ( Aisne ) in den Hintergrund. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2237", + "psc_text": "carnibus causa rationabilis afferri nulla queat, manifestum est nec abbatem cum monachis circa esum carnium dispensare posse, nisi forte in certis quibusdam casibus extraordinariis, qui vix intra mille annos semel evenient. Caeterum necdum nobis reperire licuit summorum pontificum bullas monachis Benedictinis ter in hebdomada carnes edendi licentiam facientes; aut si quae sunt, certis quibusdam monasteriis pro causa rationabili, et hoc forte ad tempus, non vero omnibus et pro semper datae fuerunt. Imo non pauca occurrunt conciliorum decreta quibus intermissa in coenobiis a carnibus abstinentia restituatur. CAPUT XL. De mensura potus. Unusquisque proprium habet donum ex Deo: alius sic, alius vero sic. Et ideo cum aliqua scrupulositate a nobis mensura victus aliorum constituitur. Tamen infirmorum contuentes imbecillitatem, credimus heminam 534 vim per singulos sufficere per diem. Quibus autem donat Deus tolerantiam abstinentiae, propriam se habituros mercedem sciant. Quod si, aut loci necessitas, vel labor, aut ardor aestatis amplius poposcerit, in arbitrio", + "candidate_score": 0.627632, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_19_21", + "bdc_text": "Vgl . die kaiserlichen und französischen Stellungnahmen zur burgundischen Neutralität am Tag zu Baden vom 23 . Juni 1544 , EA IV/1d 393f k . - In den auf die Burgunderkriege - als deren Folge das Herzogtum Burgund französisch , die Freigrafschaft Burgund habsburgisch wurde - folgenden Verhandlungen traten die Eidgenossen immer wieder als Vermittler auf , etwa 1478 auf dem Kongress zu Zürich oder 1493 im Frieden von Senlis wie auch 1522 und später bei der Aufrichtung eines Neutralitäts vertrages . Ab 1544 trat die Auseinandersetzung mit Frankreich in dieser Hinsicht besonders nach dem Frieden von Crépy-en-Laonnois ( Aisne ) in den Hintergrund. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_795", + "psc_text": "Caeremoniali hoc tantum decernunt Dist. 3, cap. 10 : « A solo abbate et priore, seu etiam subpriore in prioris absentia, loquendi licentia in monasterio aut extra concedatur, nisi forte alicui alteri pro vice aliqua speciali super hoc ab abbate et priore fuerit concessa potestas. Dans loquendi licentiam fratribus dicat: Benedicite; et illi respondeant: Deus: et ex tunc licitum erit de permissis ad invicem conferre usque ad iteratam silentii impositionem, quae fieri solet per haec verba: Adjutorium nostrum in nomine Domini. Nulli ergo absque licentia loqui fas est, sed habita licentia, aut facultate loquendi, non loquatur nisi praemisso: Benedicite, et responso: Dominus. » De colloquii loco variae fuerunt monasteriorum consuetudines; nam S. Adalardus in Statutis lib. II, cap. 6, dormitorium assignat; Clunianenses, Divionenses, Parisienses, Beccenses, et alii communiter monachi cum Carthusiensibus loquebantur in claustro; Camaldulenses in viridario. At raro extra monasterium recreationis gratia deambulantes monachos veteres offendes. Quod spectat ad", + "candidate_score": 0.62653, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_17_19", + "bdc_text": "s. oben Nr. 1979 mit Anm. 5 . consensum afferens caesaris ex castris super neutralitate comitatus Burgundiae et ducatus , nam opera Helvetiorum pax inter illos facta est ; Vgl . die kaiserlichen und französischen Stellungnahmen zur burgundischen Neutralität am Tag zu Baden vom 23 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1909", + "psc_text": "de consuetudine licet. » Postulantes pro se orari. ] Idem post coenam convenientes in unum ad concinendos ex more ante quietem hymnos, praestabant in Oriente veteres monachi, quemadmodum scribit Cassianus (Lib. IV, c. 19). Egredientes autem de septimana dicant hunc versum: Benedictus es, Domine Deus, qui adjuvisti me et consolatus es me. ] Idque ad gradum presbyterii et incurvi, uti diximus ex Udalrico l. II, cap. 35; libro Usuum Cisterc. cap. 108, et Caeremoniali Bursfeld. dist. 2, cap. 15. Quo dicto tertio. ] Scilicet ab egrediente, et ter repetito integraliter a choristis, inquit Boherius. Recipiat benedictionem ingrediens. ] Benedictionem cap. 11 S. Benedictus appellat orationem seu collectam, quae nocturnas vigilias terminat: ita hic benedictionem vocat preces et orationes quae super hebdomadarios recitantur, quaeque ex Boherio proferri debent ab abbate, priore, vel hebdomadario: ex Udalrico. lib. II, cap. 35, Consuet. S. Germani a Pratis, Nicolao de Fractura, et Caerem. Bursfeldensium, a", + "candidate_score": 0.625449, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_42_44", + "bdc_text": "54 , 3-6 ; 108 , 25f ; F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3607", + "psc_text": "Anianensis, et omnibus nostris mss. Sed quidquid sit, certe utrumque a nostris usitatum fuit; nam et granum molebant sive tundebant, et farinam ipsi miscebant; ut patet ex supradictis ad caput 48, et insuper ex mss. Germaniae Consuetudinibus, in quibus lego: « Fratres interdum generaliter intrant pistrinum, pastamque propriis manibus praeparant, et temperant ad faciendos panes. » Quinimo pistoris officium hebdomadatim exercebant, ut vidimus supra, cap. 46, patetque ex Vita S. Stephani abbatis Obazinensis, lib. II, num. 54; communiter tamen id munus uni alicui committebatur, quod in Gellonensi monasterio summa cum humilitate exercuit S. Guillelmus, ejusdem loci fundator et monachus. Vel artes diversae intra monasterium exerceantur. ] Tale erat Fuldense coenobium sub Sturmio abbate, teste Eigile abbate in ejus Vita, num. 20; tale Flaviacense sub S. Geremaro, ex ejus Vita, num. 25; tale Solemniacense ex Vita S. Audoeno in Vita sancti Eligii; tale Lesciense ex Vita S. Hiltrudis, num. 3; tale", + "candidate_score": 0.625256, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_44", + "bdc_text": "F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3608", + "psc_text": "artes diversae intra monasterium exerceantur. ] Tale erat Fuldense coenobium sub Sturmio abbate, teste Eigile abbate in ejus Vita, num. 20; tale Flaviacense sub S. Geremaro, ex ejus Vita, num. 25; tale Solemniacense ex Vita S. Audoeno in Vita sancti Eligii; tale Lesciense ex Vita S. Hiltrudis, num. 3; tale Centulense ex Hariulfi Chronico, lib. II, cap. 7; tale Talipiacum ex gestis S. Aldrici, num. 28; tale Sanctigallense ex antiqua ejus delineatione; tale denique Divionense S. Benigni ex ejusdem Chronico. Talia etiam construi volebat monasteria Moguntinum sub Carolo Magno concilium, S. Benedicti praeceptum renovans his verbis (Can. 20): « Dignum et necessarium est, ut missi per quaeque loca directi simul cum episcopo uniuscujusque dioecesis perspiciant loca monasteriorum canonicorum pariter et monachorum, similiterque puellarum, si in apto et congruo loco sint posita, ubi necessarium commodum possit acquiri, quod ad utilitatem pertinet monasterii, sicut in S. Regula dicitur: Monasterium autem ita debet", + "candidate_score": 0.625209, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_16_18", + "bdc_text": "Granvellae , François Bonvalot aus Besançon oder Jean de Saint-Mauris ; s. oben Nr. 1979 mit Anm. 5 . consensum afferens caesaris ex castris super neutralitate comitatus Burgundiae et ducatus , nam opera Helvetiorum pax inter illos facta est ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3438", + "psc_text": "Pater subdit. Qui abbas non conturbet gregem sibi commissum, etc.] Hic, ut scribit Bernardus Cassinensis, « triplici freno considerationem constringit abbatis. Primo quod paci subditorum intendat, gregem non conturbando. Secundo quod omnia juste disponat, potestatis libertate non abutendo. Tertio quod tam opera quam judicia Deo sunt cognita, et semper timeat discussionem extremi judicii cogitando. » Sic accedant ad pacem. ] Scilicet quae datur in missa, ut docent Bernardus Cassinensis, Nicolaus de Fractura, Richardus de S. Angelo, Boherius in secundo commentario, Theobaldus Artaldus, et Nicolaus Bravus; vel quae datur advenientibus hospitibus aut in missa, ut Menardus; vel tandem quae datur in missa, aut accedentibus hospitibus, aut professis post missam, aut in missa Evangelio dicto a textu Evangelii sine cruce in quibusdam monasteriis, ut exponit in primo commentario Boherius. De modo dandi et accipiendi in missa pacem ante communionem, de qua hunc locum interpretor, vide quae diximus in l. II de Antiq.", + "candidate_score": 0.624155, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_16_18", + "bdc_text": "Granvellae , François Bonvalot aus Besançon oder Jean de Saint-Mauris ; s. oben Nr. 1979 mit Anm. 5 . consensum afferens caesaris ex castris super neutralitate comitatus Burgundiae et ducatus , nam opera Helvetiorum pax inter illos facta est ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3170", + "psc_text": "Ex chartulario Bellilocensi. Ego frater Geraldus promitto stabilitatem meam loci istius secundum Regulam S. Benedicti et SS. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia Domini Geraldi abbatis, et caeterorum fratrum: et cedo aliquid de rebus meis ad istud monasterium quod est constructum in honorem S. Petri, ubi vir venerabilis Geraldus abbas praeesse videtur. Ex Smaragdo. Ego ille in hoc monasterio sancti illius promitto stabilitatem meam, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus. Ex Udalrico, lib. II, cap. 27. 757 Ego frater promitto stabilitatem monachi, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus, in hoc monasterio, quod est constructum in honore BB. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia domni N. abbatis. Ex ms. codice S. Dionysii in Francia. Ego frater N. humilis monachus monasterii S. Dionysii in Francia, Parisiensis dioecesis, voveo et promitto Deo, B. Mariae, B.", + "candidate_score": 0.623188, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_28", + "bdc_text": "vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1152", + "psc_text": "tunc ille; nunc hinc, nunc inde, » inquit Smaragdus; sive, ut ait Bernardus Cassinensis, « alternative sibi succedendo, » ita ut nunquam duas unus et idem legat lectiones, unde et ad singulas petitur benedictio, quam iterare necesse non esset, si unus et idem plures consequenter legere deberet lectiones. Et certe id postulabat summa S. Patris discretio, ne forte nimium laborarent in legendo, maxime cum prolixiores tunc temporis essent lectiones, nec ita facile esset legere in codicibus manuscriptis. Vide lib. II de Antiquis monachorum Ritibus cap. 1. Super analogium. ] Quid sit analogium describit in prima expositione Boherius his verbis: « Vocatur hic analogium locus altus supra chorum, ubi stant libri sanctae praedicationis, ut sunt legendarii, sive lectionarii, qui continent sermones SS. doctorum. » Apte omnino si nominis 271 etymon attendamus: ἀνὰ Graece sursum Latine, et λόγος sermo dicitur; unde etiam S. Isodorus (Lib. XV Orig., cap. 4), « analogium, infit,", + "candidate_score": 0.622958, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_16_18", + "bdc_text": "Granvellae , François Bonvalot aus Besançon oder Jean de Saint-Mauris ; s. oben Nr. 1979 mit Anm. 5 . consensum afferens caesaris ex castris super neutralitate comitatus Burgundiae et ducatus , nam opera Helvetiorum pax inter illos facta est ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3619", + "psc_text": "offendes in urbibus, in quibus proinde monasteria difficilius sunt construenda. Et certe S. Benedictus nulla aliquando in civitatibus exstruxisse monasteria legitur (Lib. II Dial.): Duodecim quidem in Sublacensi solitudine, unum in 868 Cassino monte, alterum juxta urbem Terracinam aedificata ab eo scribit S. Gregorius papa, nullum intra civitatis alicujus muros. S. Maurus in Gallias profectus ad Florum, monasterium illi aedificare cupientem dixisse fertur (In ejus Vita, saec. I): « Observatio ordinis nostri summam deposcit quietem et securitatem. » Similiter cum Ansoaldus Pictavorum episcopus S. Filibertum (Vit. S. Filib., saec. II) « vellet secum retinere in urbe, et S. Filibertus semper desideraret eremi vastitatem, largiente Domino, Herio maris insulae locavit coenobium. » Atque hic passim fuit Majorum nostrorum usus, qui vix ullum in urbibus coenobium constituisse leguntur. Cistercienses praesertim id prae caeteris vitasse videntur; nam et in antiquis eorum Institutis haec reperio (Cap. 1): « In civitatibus, in castellis aut villis,", + "candidate_score": 0.622849, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_42_44", + "bdc_text": "54 , 3-6 ; 108 , 25f ; F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_699", + "psc_text": "rogatu Joannis Merlavii abbatis, « anno 1398 templum Fuldense fulmine de coelo tactum, 7 die Junii conflagrasse, id quod in poenam violatae disciplinae accidisse posteri crediderunt. » Haec tamen summi pontificis concessio non nisi festum S. Bonifacii aliosque dies festos nonnullos respiciebat, alioqui etiam Trithemii tempore necdum feminis patebat in ecclesia Fuldensi aditus, uti ipse testatur in Vita Rabani. Hanc circa templa monachorum religionem omnibus in locis, ut potuit, S. Bonifacius induxit: unde rogatus a B. Altone ecclesiam sui monasterii consecrare Saec. III, part. II, p. 218, « cum illo adveniens more solito vellet ita consecrare, ut nulla mulier deberet illud intrare, postulavit B. Alto ne tali pacto suum oratorium consecraret. Dixit maxime opus viris saepius ad opera varia procul egressis, ut uxores eorum domi remanentes orent pro se suisque viris; cui petitioni consentiens, mox S. Bonifacius ecclesiam quidem consecrando tam feminis quam viris fecit esse communem; sed fontem quemdam", + "candidate_score": 0.622619, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_28", + "bdc_text": "vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3648", + "psc_text": "Instit., dist. 6, cap. 1. Ne quis fratrum de ignorantia se excuset. ] Ex his postremis hujus capituli verbis recte omnino Bernardus Cassinensis infert, non modo legendam, sed insuper exponendam esse Regulam; alioquin de ejus ignorantia posset se aliquis excusare. Et certe nonnulla occurrunt in textu Regulae loca quae varios possunt sortiri sensus, nec facile, ni exponantur, intelligi queunt. Bernardo lucem praetulerat Hildemarus, « quia, inquit, nihil valet illa lectio, nisi fuerit ejus traditio adhibita. » Hinc congregata Aquisgrani synodus decernit (Can. 70). « ut ad capitulum lectio tradatur (id est exponatur). Similiter ad collationem, si tempus fuerit opportunum. » Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus.", + "candidate_score": 0.622041, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_54_56", + "bdc_text": "Oktober hatte er eine ine Lehrstelle ( unten Nr. 2007 ) , und am 19 . November befand er sich bereits bei einem anderen Lehrmeister in St . Gallen ( unten Nr. 2036 ) , wo er sich noch 1551 aufhielt ( s .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3608", + "psc_text": "artes diversae intra monasterium exerceantur. ] Tale erat Fuldense coenobium sub Sturmio abbate, teste Eigile abbate in ejus Vita, num. 20; tale Flaviacense sub S. Geremaro, ex ejus Vita, num. 25; tale Solemniacense ex Vita S. Audoeno in Vita sancti Eligii; tale Lesciense ex Vita S. Hiltrudis, num. 3; tale Centulense ex Hariulfi Chronico, lib. II, cap. 7; tale Talipiacum ex gestis S. Aldrici, num. 28; tale Sanctigallense ex antiqua ejus delineatione; tale denique Divionense S. Benigni ex ejusdem Chronico. Talia etiam construi volebat monasteria Moguntinum sub Carolo Magno concilium, S. Benedicti praeceptum renovans his verbis (Can. 20): « Dignum et necessarium est, ut missi per quaeque loca directi simul cum episcopo uniuscujusque dioecesis perspiciant loca monasteriorum canonicorum pariter et monachorum, similiterque puellarum, si in apto et congruo loco sint posita, ubi necessarium commodum possit acquiri, quod ad utilitatem pertinet monasterii, sicut in S. Regula dicitur: Monasterium autem ita debet", + "candidate_score": 0.621978, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_53_55", + "bdc_text": "September weiterhin in Konstanz nachgewiesen ( unten Nr. 1994 , 1-4 ) , am 8 . Oktober hatte er eine ine Lehrstelle ( unten Nr. 2007 ) , und am 19 . November befand er sich bereits bei einem anderen Lehrmeister in St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3421", + "psc_text": "nihil in se eminentiae sacerdotalis praestabat. » S. quoque Joannes Damascenus, teste Joanne Hierosolymitano, ex monacho presbyter factus, et lauram S. Sabae ingressus (Sur., Maii 6), « illud, quod duplici honore presbyteri digni sunt haudquaquam in mentem suam injecit; sed velut hoc dictum commutans, illud secum volvebat, presbyteris duplici humilitati studendum esse, presbyteros religiosae vitae exercitationem duplo quam prius majorem sibi vindicare. » Sciens se multo magis disciplinae regulari subditum. etc.] Quem in locum Hildemarus: « In hoc loco in quo dicit, sciens se multo magis disciplinae regulari subditum, intelligunt alii, ut debeat duci per septem gradus, id est ut etiam flagelletur. Et hoc comprobatur per hoc quod inferius dicit, nec occasione sacerdotii obliviscatur regulae obedientiam et disciplinam: obedientia ad operis exercitium; disciplina vero ad septem gradus. » Similiter Bernardus Cassinensis: « Haec clausula exercitium respicit operis; disciplina vero ad deductionem per gradus septem referri potest. » Boherius addit: «", + "candidate_score": 0.621673, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_28", + "bdc_text": "vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1211", + "psc_text": "» inquiunt mss. Consuet. Germaniae. Et lib. Usuum Cisterc. (Cap. 11): « Prima dominica Septuagesimae . . . incipiatur lectio Genesis, vel aliorum librorum, ut diximus, ibi ubi cantor lectiones vigiliarum usque ad quadragesimam debere finire praeviderit. » Et infra (Cap. 16): « Librum Jeremiae prophetae his diebus tam in ecclesia quam in refectorio dividat cantor. » Vide Udal. l. I, c. 1. Finem vero lectionum aut cera apposita, aut ungue codici impresso notabant: « Nullus ad terminum vel ceram apposuit, vel saltem unguibus quantulumcunque signum impressit; sed cuncti omnia quae legenda erant ita sibi nota facere curaverunt, ut quando inopinato legere juberentur, irreprehensibiles apud eum invenirentur, » inquit praefatus lib. de Cura eccles. Caroli Magni: quae verba indicant contrariam apud alios consuetudinem. Redeo ad S. Benedicti textum, qui non modo lectiones, sed etiam responsoria breviari imperata: quod qui fieri possit, non facile est disserere. Existimat Bernardus Cassinensis breviari posse", + "candidate_score": 0.621662, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_42_44", + "bdc_text": "54 , 3-6 ; 108 , 25f ; F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2617", + "psc_text": "molendinum, pistrinum, hortum, aliaque id genus; id quod Fuldenses monachi, porrecto ad Carolum Magnum libello, enixe flagitaverunt, postulantes (Num. 16) « ut ipsa monasterii ministeria per fratres ordinentur, id est, pistrinum, hortus, braciatorium, coquina, agricultura, et caetera ministeria, sicut apud decessores nostros fuerunt. » Insuper, cum ad agros excolendos, ligna aliaque ad vitam necessaria in monasterium afferenda, omniaque monasterii ministeria obeunda, nonnulla viderentur animalia necessaria, horum cura etiam in agris pascendorum alicui committebatur, ut patet ex Vita S. Benedicti abbatis Anianensis, in qua haec lego (Num. 38, saec. IV Ben.): « In montibus autem in quibus fratres soliti erant alendarum ovium curam habentes habitare, sibi ad orandum exiguum oratorium exstruxerunt. » Tandem, cum varias in monasteriis artes exerceri S. Benedicti Regula permittat, qui aliquam callebant, huic potissimum applicabantur. Camaldulenses, ut docet Petrus Damiani ( In Vita S. Romualdi, cap. 26), « faciebant omnes opera manuum, alii scilicet cochlearia, alii nebant,", + "candidate_score": 0.620916, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_28", + "bdc_text": "vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2672", + "psc_text": "multis potest exemplis confirmari, nimirum saeculo VII Theodorus ex monacho Cantuariensis episcopus, et Adrianus abbas (Saec. II Ben.) « quia litteris sacris simul et saecularibus abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant, ita ut metricae artis, astronomicae, et arithmeticae, ecclesiasticae disciplinam inter sacrorum apicum volumina suis auditoribus contraderent, » ex Vita sancti Theodori num. 5. Huetbertus etiam abbas (Ibid.) in Wiremuthensi coenobio « a primis pueritiae temporibus non solum regularis observantia disciplinae institutus; sed et scribendi, cantandi, legendi, ac docendi fuerat non parva exercitatus industria, » ex libro II de Vita S. Benedicti Biscopi n. 18. His adjungendus est Beda Venerabilis, qui, ut scribit Cuthbertus ejus discipulus in ejus Vita n. 2 (Saec. III Ben.), in Girwensi monasterio « infantulus bonae spei et divina et saeculari litteratura diligenter imbuitur . . . . . Et cum in Latina erudiretur lingua, Graecae quoque", + "candidate_score": 0.620836, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_42_44", + "bdc_text": "54 , 3-6 ; 108 , 25f ; F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2171", + "psc_text": "in quaternas quadras singularum librarum juxta sacrae textum Regulae possit dividi. Quod pondus sicut ab ipso Patre institutum est, in hoc est loco repertum. » In quaternas ergo quadras singularum librarum dividebatur, idque juxta sacrae textum Regulae. Hac ratione variae possunt solvi difficultates, quas occasione diversorum ponderum aliquis movere posset, absque eo quod necesse sit recurrere ad ridiculas prorsus ponderum genealogias, quibus odiosos saecularibus monachos reddere quis conetur. Certe haec omnia pondera aliquam prae se ferunt antiquitatem; quibus proinde usi sunt majores nostri, quos adeo modica libra contentos fuisse videmus, ut aliquibus vix sufficeret. Nunc vero Cassinenses, Camaldulenses, Fulienses, et aliae communiter monachorum congregationes tantum unicuique panis apponunt, quantum singulis satis sit. Cistercienses etiam sesquilibram singulis in refectorio ministrasse colligitur ex lib. II de Vita S. Stephani, abbatis Obazinensis, num. 27 (Tom. IV Miscell. Baluz.): « Post tertiam iterum pistrinum ingressi, tantam panum copiam invenerunt, ut totus conventus, qui tunc", + "candidate_score": 0.620725, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_24_26", + "bdc_text": "Paul Schweizer , Geschichte der Schweizerischen Neutralität , Frauenfeld 1895 , S. 144f . consensit etiam Gallus König Franz I. . Burgundio ille asserebat magnam esse spem pacis et concordiae sarciendae .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3170", + "psc_text": "Ex chartulario Bellilocensi. Ego frater Geraldus promitto stabilitatem meam loci istius secundum Regulam S. Benedicti et SS. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia Domini Geraldi abbatis, et caeterorum fratrum: et cedo aliquid de rebus meis ad istud monasterium quod est constructum in honorem S. Petri, ubi vir venerabilis Geraldus abbas praeesse videtur. Ex Smaragdo. Ego ille in hoc monasterio sancti illius promitto stabilitatem meam, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus. Ex Udalrico, lib. II, cap. 27. 757 Ego frater promitto stabilitatem monachi, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus, in hoc monasterio, quod est constructum in honore BB. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia domni N. abbatis. Ex ms. codice S. Dionysii in Francia. Ego frater N. humilis monachus monasterii S. Dionysii in Francia, Parisiensis dioecesis, voveo et promitto Deo, B. Mariae, B.", + "candidate_score": 0.620264, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_54_56", + "bdc_text": "Oktober hatte er eine ine Lehrstelle ( unten Nr. 2007 ) , und am 19 . November befand er sich bereits bei einem anderen Lehrmeister in St . Gallen ( unten Nr. 2036 ) , wo er sich noch 1551 aufhielt ( s .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1078", + "psc_text": "in claustro sese recipiebant, ex cap. 84; unde S. Bernardus singularem monachum describens (De Grad. humil.), aliis in claustro quiescentibus, inquit, solus remanet in oratorio: ubi quod dicit quiescentibus non de corporea, sed de spiritali quiete intelligendum est, ut patet ex Aelredo abbate hom. de duobus discipulis euntibus in Emmaus, et ex Gilberto de Hoillandia Serm. 23, in Cant. Denique apud primos B. Stephani abbatis Obazinensis discipulos (Tom. IV Misc. Baluz.), « illud quod post vigilias intervallum restabat, non quieti aut somno deputabatur sed peculiaribus orationibus aut operibus manuum inserviebat, » ut legitur in ejus Vita, n. 7. Istud autem institutum antiquis monachis, ut vidimus hactenus, inviolabile 254 duplici ex causa commendat Joannes Cassianus: 1º ne purificationem nostram nocturnis orationibus acquisitam invidus hostis illusione somni contaminet; 2º ne somnus ille inertiam in monacho parturiat, ac per totum diem vigorem ejus obtundat, cordis pinguedinem exhauriat, et debilem reddat eum adversus insidias", + "candidate_score": 0.619887, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_42_44", + "bdc_text": "54 , 3-6 ; 108 , 25f ; F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2960", + "psc_text": "distinctos, nisi quod simplices et rusticanas vestes portarent, incunctanter asserunt. Certe S. Palaemon Pachomium adolescentem post multas preces in cellam admissum monachorum habita induisse scribitur in antiqua ejusdem S. Pachomii Vita, n. 4 (Apud Boll., 14 Maii). In Regula eidem ab angelo tradita inter alia ferebatur scriptum, « ut peregrinus alterius monasterii, si veniret, habens habitum diversum, nullus cum eo comederet, excepto eo qui iter agens id observare non posset; » et inter praecepta ejusdem S. Pachomii, quae post ejus Vitam edidit Bollandi continuator, decimus sextus praescribit, ut monachum fieri volentem saecularibus vestibus exuant, et novitiorum habitu vestiant. Ipse S. Pater Benedictus saeculum fugiens sanctae conversationis habitum quaesivit, ut scribit S. Greg. in lib. II Dial. Et plane, sicuti optime argumentatur S. Basilius (Regul. fus., c. 22), « juxta cujusque propositum competens ei debet esse vestimentum; sicut enim alius est habitus militis, alius senatoris, ex quo intelligitur quod iste senator", + "candidate_score": 0.619628, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_42_44", + "bdc_text": "54 , 3-6 ; 108 , 25f ; F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3646", + "psc_text": "in capitulo 874 pronuntietur, ut videre est in concilio Aquisgranensi, canone 69, in libello Supplici monachorum Fuldensium, num. 1, in Vita S. Benedicti Animensis, in Vita S. Odonis, in mss. Germaniae Consuetudinibus, in Historia Relationis S. Walarici, et apud Bernardum Cassinensem, in hunc locum sic scribentem: « Hoc in consuetudinem est conversum apud nos, quod quolibet die unum Regulae capitulum legatur. Imo debet diligenter exponi ad ignorantiam crassam tollendam omnino. Novitii vero totiens debent ruminare legendo, ut totam ex integro sicut psalterium mente perfecte sciant. » Sed et Boherius: « Apud nos, inquit, in capitulo consuevit legi quotidie, et qualibet die infra capitulum istius Regulae, exceptis diebus XII lectionum, et vigiliis festivitatum, quibus pronuntiatur evangelium homiliae, ut in vigilia Paschae, Pentecostes, et similibus. Dividuntur tamen ad instar psalmorum prolixiorum, prooemium hujus Regulae, cap. 2, 43, 48, 63, 64, 65. Constitutiones vero papales bis in anno legi debent, et semel in", + "candidate_score": 0.619409, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_42_44", + "bdc_text": "54 , 3-6 ; 108 , 25f ; F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2449", + "psc_text": "Fructuosi cap. 5, ex Regula ms. incerti auctoris, cap. 3; ex Ordine conversationis monasticae, cap. 11; ex capitulo 22 Monachorum Sangallensium; ex Ekkehardo in lib. I de Casibus S. Galli, cap. 11; ex Tortario in lib. Mir. S. Benedicti, cap. 44; ex Theodorico in lib. Mir. S. Celsi, num. 5, apud Bolland. 23 Febr.; in lib. Mir. S. Trudperti, num. 3, ex Vita S. Hugonis Aeduensis monachi num. 25, ex Mir. S. Dunstani num. 12, et ex lib. Usuum Cisterc. cap. 76. Nec quisquam praesumat ante statutam horam vel postea quidquam civi vel potus percipere. ] Haec fuit generalis omnium veterum monachorum praxis, quam videre est, tum apud Cassianum, tum in omnibus eorum Regulis: « Antequam vel postquam legitimam communemque refectionem percipiant, inquit Cassianus (Lib. IV, cap. 18), summa cautione servatur ne extra mensam quidquam cibi potusve ori suo quidquam indulgere praesumat; ut incedentibus per hortos et pomaria, cum passim", + "candidate_score": 0.61898, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_42_44", + "bdc_text": "54 , 3-6 ; 108 , 25f ; F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3016", + "psc_text": "concedit. Ex Regula etiam S. Fructuosi (Cap. 4) « femoralium usus cuiquam est permittendus, maxime his qui ministerio implicantur altaris; sed et hoc qui studere noluerit, reprehendendus non erit, cum huc usque nunc constet pleraque hunc usum monasteria etiam in his regionibus non habere. » Ubi quod de ministris altaris dicitur, in memoriam revocat id quod de Cluniacensibus scribit Udalricus (Lib. III, cap. 11): « Sacerdos et diaconus habere solent tria femoralia, ut si quid eis in nocte contigerit in promptu sit ea mutare. » Cujus statuti aequitatem probat hoc ratiocinio Petrus Venerabilis (Lib. I, epist. 28): « Femoralia ratione necessitatis, munditiae et honestatis, nobis defendimus, recolentes insuper Deum praecepisse ne summus sacerdos sine femoralibus lineis ad altare suum accedere praesumeret, ne si hoc faceret, poenam mortis incurreret . . . . Et quamvis in feminalibus lineis ministris Dei castitas indiceretur, tamen honestas velandorum non excludebatur, imo sollicite praecipiebatur, unde", + "candidate_score": 0.618006, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_42_44", + "bdc_text": "54 , 3-6 ; 108 , 25f ; F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679", + "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset", + "candidate_score": 0.617697, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_42_44", + "bdc_text": "54 , 3-6 ; 108 , 25f ; F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1809", + "psc_text": "praeterire factum S. Stephani, abbatis Obazinensis, ordinis Cisterciensis (Tom. IV, Miscel. Baluz.), cujus cum Petrus prior aliquos solidos ex simplicitate potius quam ex cupiditate occultasset: « hoc cum abbati compertum esset, in tantum commotus est, ut eum ab officio suo deponeret, et in quadam cella remotiore habitare praeciperet; ubi per aliquos annos in multa afflictione degens, tandem vocante Domino a terrenis ad coelestia, a labore ad requiem, a peregrinatione ad patriam feliciter emigravit. » Haec quoad Cistercienses, quorum antiquas Definitiones dist. 7, cap. 7, videsis. Antiqua Carthusiensium statuta adversus proprietarios ita definiunt (Part. II, cap. 22, § 19): « Singulis annis a Circumcisione usque ad Quinquagesimam conversi et redditi: monachi vero a Quinquagesima usque ad Ramos palmarum quidquid habent ostendant et exponant voluntati prioris; et in ipsa dominica Ramis palmarum omnes tam monachi quam conversi et redditi conveniant in capitulo monachorum, ibique, non praemisso alio sermone, tractetur de consuetudinibus ordinis,", + "candidate_score": 0.617568, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_42_44", + "bdc_text": "54 , 3-6 ; 108 , 25f ; F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2954", + "psc_text": "in ejus Vita, num. 3 (Saec. II Ben.), « Nudus vestigiis penetrabat loca nemorosa. » Et infra, num. 11, « Vili habitu excalceatis nudisque pedibus » dicitur. Idem de Sitriensibus monachis scribit Petrus Damiani in Vita S. Romualdi, cap. 64. Denique primos Molismenses 706 fratres civitatem Trecas nudis pedibus aliquando ingressos esse constat ex Vita S. Roberti, num. 8 (Bolland., 29 Aprilis). Hactenus de vestibus a S. Benedicto concessis; nunc quas alii monachorum Patres suis indulserint gestaverintque rescire forte an optabit aliquis. Rem ex antiquis eorum regulis et factis illustrare juvat. Atque ut a S. Pachomio, qui primus coenobitarum Pater exstitit, ducamus exordium, in Regula sua, prout est in codice Regularum excusa, sic loquitur (Art. 81): « Exceptis his quae a Patre monasterii per domorum praepositos dividentur, id est armatura sua, levitonariis duobus, et uno attrito ex usu, sabano longiore, quod collo humerisque circumdat pellicula, quae pendet ex latere, gallicis", + "candidate_score": 0.617465, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_54_56", + "bdc_text": "Oktober hatte er eine ine Lehrstelle ( unten Nr. 2007 ) , und am 19 . November befand er sich bereits bei einem anderen Lehrmeister in St . Gallen ( unten Nr. 2036 ) , wo er sich noch 1551 aufhielt ( s .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2844", + "psc_text": "Tertio, haec olim lectio fiebat in auditorio, ut patet ex Vita sancti Guillelmi ducis et monachi Gellonensis (Saec. IV Ben.), ubi narratur quomodo suo susceptus fuerit in monasterio. Ac primo quidem num. 21, longe occurritur ei a fratribus, ducitur ad orationem, ecclesiaeque dona confert. Et postea, num. 22: « Completa oratione, factaque cunctis altaribus 680 sua cuique digna veneratione . . . . itur in auditorium, et osculatis fratribus, lectaque ex more lectione, factoque pro tempore brevi sermone de animae aedificatione, mox vir Dei subinfert, et indicat manifeste cur ipse venerit. » Idem videre est apud Ekkehardum in lib. de Casibus S. Galli cap. 11, ubi referens qua ratione episcopi et abbates ad visitandum S. Galli asceterium missi ab Ottone imperatore recepti fuerint: « Adveniunt omnes, inquit, festive receptis Cives apostolorum responsorium canitur. Abbas in auditorio debilis residens, introductis quidem eis assurgit. Legitur considentibus lectio de charitate et de pedisequa", + "candidate_score": 0.616657, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_42_44", + "bdc_text": "54 , 3-6 ; 108 , 25f ; F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3634", + "psc_text": "cap. 53, et Sozomenus libro I Histor. cap. 13, abbati Moysi Rufinus libro III de Vitis Patrum num. 109, quod piscibus aqua, hoc monachis claustrum: quemadmodum ergo piscis extra aquam cito exstinguitur, sic monachus extra monasterium facillime perit: adeo ut non mirum sit quosdam Patres etiam consolandorum parentum causa egressum e claustro suis denegasse. Praeclarum habemus ea de re Petri Blesensis in praefata epistola testimonium: « Juxta doctrinam Hieronymi: Sis honestus in domo, sis rarus in publico, si aegrotaverit aut obierit aliquis de tuis parentibus, non sit tibi eorum aegritudo, vel mors egressionis occasio; sine mortuos sepelire mortuos suos. Fallax et proditoria est affectio parentelae. Carnalis amor extra Dei amorem cito te capiet, et affectio mundi, quae jam in te aruerat, in perniciem animi revirescet. » Multa jam ea de re diximus ad cap. 4, quibus etiam addere liceat istud S. Anselmi ad Mabiliam sanctimonialem scribentis (Lib. III, epist. 127):", + "candidate_score": 0.615574, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_42_44", + "bdc_text": "54 , 3-6 ; 108 , 25f ; F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3014", + "psc_text": "accipiant, etc.] Remanentes enim in monasterio femoralia non portabant; a quibus etiam abstinuisse S. Martini discipulos colligimus ex Severo Sulpicio (Lib. III de Vit. S. Martini). Femoralia quoque Molismensibus abstulit S. Robertus, ut scribit Ordericus Vitalis Hist. eccles. lib. VIII. Idem de Cisterciensibus et Cassinensibus sui temporis docet Bernardus Cassinensis. Imo de Cassinensibus nostra aetate ita scribit Paulus Augustinus a Janua: « In congregatione nostra Cassinensi usque ad nostram aetatem vidimus senes non utentes femoralibus intra monasterium, sed interiorem vestem ultra genua defluentem ipsis genibus alligabant. » Eorum quoque usum improbat Hildemarus, hunc in locum sic loquens: « Notandum est enim quia sunt talia monasteria, ubi cum necessitas fuerit, femoralia de vestiario accipiunt: ista monasteria omnino bona sunt. Et iterum sunt alia monasteria ubi omnes generaliter accipiunt femoralia, sed tamen non omnes generaliter semper utuntur, nisi cum necessitas exposcet; quamvis omnes generaliter illa accipiant: ista monasteria bona sunt, eo quod", + "candidate_score": 0.615329, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_42_44", + "bdc_text": "54 , 3-6 ; 108 , 25f ; F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2940", + "psc_text": "Vita, cap. 23; sed S. Fulgentius Ruspensis episcopus « pelliceo cingulo tanquam monachus utebatur, » uti legimus 703 in ejus Vita. De zonae usu et significatione videsis Haeftenum, lib. V, tract. 4, disq. 1, et tract. 10, disq. 7. Nihil quoque de camisiis sive interulis S. Benedictus, quas S. Robertus abbas Molismensis repudiasse legitur apud Ordericum Vitalem in Hist. lib. V, et consequenter Cistercienses, quorum in Institutis, cap. 4, decernitur « vestitus simplex et vilis, absque pelliciis, camisiis, stamineis, qualem denique Regula describit. » Harum loco S. Patrem Benedictum, primosque ejus discipulos cilicium carne tenus gestasse contendit Haeftenus (Lib. V, tract. 3, disq. 7): exemplo esse potest S. Tillo monachus Sollemniacensis (Saec. II Ben.), cujus « indumentum valde erat vilissimum, sola tunica videlicet atque cuculla, et intrinsecus ad carnem cilicium, quod tandiu donec prae nimia vetustate consumptum nulli usui aptum esset portabat, » ut habent ejus acta. Carthusianis etiam duo", + "candidate_score": 0.615299, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_42_44", + "bdc_text": "54 , 3-6 ; 108 , 25f ; F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_698", + "psc_text": "Antiq. Fuld., c. 8 hoc caput a majoribus tam sancte cultum fuisse, « ut privilegiis a Marino papa saeculo IX abbati Hadamaro, et a Silvestro saeculi X aetate Erkembaldo, et a Joanne Richardo subinde, aliisque ab aliis pontificibus postea concessis, et nominatim insertum sit, et religiose a posteris observatum. » Id quod probat tum de Lotharii regis uxore, cui die S. Pentecostes sacris interesse in primario monasterii templo non licuit; tum etiam de conjuge Frederici imperatoris, « cui, quia regina in comitatu ejus erat, urbem Fuldam intrare non licuit. » Addit Brouverus emollita semel illa disciplina per Bonifacium papam IX, rogatu Joannis Merlavii abbatis, « anno 1398 templum Fuldense fulmine de coelo tactum, 7 die Junii conflagrasse, id quod in poenam violatae disciplinae accidisse posteri crediderunt. » Haec tamen summi pontificis concessio non nisi festum S. Bonifacii aliosque dies festos nonnullos respiciebat, alioqui etiam Trithemii tempore necdum feminis patebat in", + "candidate_score": 0.614789, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_42_44", + "bdc_text": "54 , 3-6 ; 108 , 25f ; F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2812", + "psc_text": "occasio blasphemandi. Quod si ad vesperas venerint, abjicere eas nefas est; sed accipient, ut diximus, separatum locum, et clausum cum omni disciplina atque cautela, ut grex fratrum libere suo officio serviat, et nulli detur offendiculum detrahendi. » Idem praestabant et Cluniacenses, ut testatur Petrus Venerabilis ad S. Bernardum scribens (Lib. I, epist. 28), et Farfenses ex mss. Consuetudinibus ejusdem monasterii. Ipsi etiam Cistercienses, etsi feminas ad hospitandum haud reciperent, foris nihilominus eis victum praebebant ex lib. Usuum Cisterciensium cap. 120. Quarto. « Quod S. Benedictus ait supervenientes, videtur excludere contiguos vel proximos habitatores, qui potius domestici seu concives, quam hospites appellari possunt, » ut cum Bernardo Cassinensi loquitur 673 Boherius. Addit tamen: « Sed et contra illos indifferenter admittendos, vel totaliter excludendos discretio debet haberi. Pauperem tamen sive remotum, sive propinquum admittendum hortor. » Fuerunt etiam qui hospitalitatem tanquam monasticae quieti et solitudini contrariam a monachorum coenobiis omnino arcendam esse", + "candidate_score": 0.61477, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_44", + "bdc_text": "F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2893", + "psc_text": "Nullatenus liceat monacho nec a parentibus suis, nec a quoquam hominum, nec sibi invicem litteras, aut eulogias, vel quaelibet munuscula accipere, aut dare sine praecepto abbatis sui. ] Acute hic Bernardus Cassinensis: S. Benedictus, inquit, « in hac prohibitione tria genera personarum, et tria genera nominat rerum: personae sunt parentes, aut alii quilibet homines, et etiam invicem fratres; res sunt litterae, eulogiae, et munuscula, quae a parentibus non licet suscipere, ne de affectu parentum videatur monachus per munus aliquid retinere; ab aliis etiam hominibus non licet, quia nihil cum mundo commune monachus habet; sibi invicem etiam non licet, quia singularitatem amoris vel foedus illicitum demonstraret. » Primo ergo S. Pater vetat litteras absque licentia abbatis mitti aut recipi; idque ex veterum monachorum disciplina, quam videre est apud Cassianum lib. IV, cap. 16; apud S. Basilium, hic a Smaragdo citatum; in Poenis incerti auctoris apud eumdem Basilium; in Regula S. Augustini,", + "candidate_score": 0.614598, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_42_44", + "bdc_text": "54 , 3-6 ; 108 , 25f ; F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_522", + "psc_text": "vel ab hoste redimit, quos sanguis calicis a morte liberavit. » Vide acta S. Eusebiae n. 12, saec. II Bened., p. 988; et Vitam S. Athelvoldi cap. 29, saec. V, ubi similia facta referuntur. Superest ut hanc de charitate nostrorum in egenos materiam concludat singularis Divionensium S. Benigni consuetudo, quae Cluniacensibus etiam communis exstitit, ostenditque non solum diffusam in pauperes eorum curam, sed sollicitam etiam mulierum praecautionem: « Hoc quoque pertinet ad eleemosynarium, inquiunt mss. Consuetudines S. Benigni cap. 45, ut semet in hebdomada totam villam perlustret, assumptis secum famulis suis, visitans illos qui pauperes alicubi jacent aegroti; et si masculus est, ipse visitaturus intrat; si femina, stat ad ostium, et famulum suum mittit ad eam; et dato eisdem quod melius potest, consolatur ipsos; et si quidlibet desiderat praeter quod dedit eis, si commodum ullo modo est, ei inquirit, et postea mittit per famulos suos. Est autem consuetudo, quatenus mulieres", + "candidate_score": 0.614571, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_42_44", + "bdc_text": "54 , 3-6 ; 108 , 25f ; F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1078", + "psc_text": "in claustro sese recipiebant, ex cap. 84; unde S. Bernardus singularem monachum describens (De Grad. humil.), aliis in claustro quiescentibus, inquit, solus remanet in oratorio: ubi quod dicit quiescentibus non de corporea, sed de spiritali quiete intelligendum est, ut patet ex Aelredo abbate hom. de duobus discipulis euntibus in Emmaus, et ex Gilberto de Hoillandia Serm. 23, in Cant. Denique apud primos B. Stephani abbatis Obazinensis discipulos (Tom. IV Misc. Baluz.), « illud quod post vigilias intervallum restabat, non quieti aut somno deputabatur sed peculiaribus orationibus aut operibus manuum inserviebat, » ut legitur in ejus Vita, n. 7. Istud autem institutum antiquis monachis, ut vidimus hactenus, inviolabile 254 duplici ex causa commendat Joannes Cassianus: 1º ne purificationem nostram nocturnis orationibus acquisitam invidus hostis illusione somni contaminet; 2º ne somnus ille inertiam in monacho parturiat, ac per totum diem vigorem ejus obtundat, cordis pinguedinem exhauriat, et debilem reddat eum adversus insidias", + "candidate_score": 0.613962, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_42_44", + "bdc_text": "54 , 3-6 ; 108 , 25f ; F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1470", + "psc_text": "sua Constitutione pro monachis Benedictinis, c. 26; 350 cui paruerunt Anglicani monachi ex statuto capituli anni 1341; Bursfeldenses ex Caeram. dist. 3, c. 22; et Cluniacenses in capitulo ann. 1458, sub Joanne Borbonio celebrato. Nunc vero per universas fere monachorum congregationes usus invaluit dormitoria plures in cellas dividendi, suamque unicuique monacho assignandi. Idque ad vitandam saecularium curiositatem, qui nonnunquam per nostra pervagantur dormitoria; ut fratres orationi ac spiritali lectioni liberius vacent; variis poenitentiae operibus, quae oculos hominum fugiunt, sese exerceant; tum etiam propter honestatem majoremque silentii ac solitudinis observantiam; sive etiam ut aliquam coelestis domus imaginem monasteria referant, sicuti de Carthusianis belle dicebat Petrus Blesensis (Epist. 86): « Ad exemplar siquidem domus illius de qua scriptum est: In domo Patris mei mansiones multae sunt; habet unusquisque cellulam et mansiunculam suam, ut contemplationi et orationi liberius vacet. » Neque vero ita recens aut nova est isthaec institutio, quasi antiquis monachis non", + "candidate_score": 0.613881, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_44", + "bdc_text": "F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3607", + "psc_text": "Anianensis, et omnibus nostris mss. Sed quidquid sit, certe utrumque a nostris usitatum fuit; nam et granum molebant sive tundebant, et farinam ipsi miscebant; ut patet ex supradictis ad caput 48, et insuper ex mss. Germaniae Consuetudinibus, in quibus lego: « Fratres interdum generaliter intrant pistrinum, pastamque propriis manibus praeparant, et temperant ad faciendos panes. » Quinimo pistoris officium hebdomadatim exercebant, ut vidimus supra, cap. 46, patetque ex Vita S. Stephani abbatis Obazinensis, lib. II, num. 54; communiter tamen id munus uni alicui committebatur, quod in Gellonensi monasterio summa cum humilitate exercuit S. Guillelmus, ejusdem loci fundator et monachus. Vel artes diversae intra monasterium exerceantur. ] Tale erat Fuldense coenobium sub Sturmio abbate, teste Eigile abbate in ejus Vita, num. 20; tale Flaviacense sub S. Geremaro, ex ejus Vita, num. 25; tale Solemniacense ex Vita S. Audoeno in Vita sancti Eligii; tale Lesciense ex Vita S. Hiltrudis, num. 3; tale", + "candidate_score": 0.613838, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_44", + "bdc_text": "F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_699", + "psc_text": "rogatu Joannis Merlavii abbatis, « anno 1398 templum Fuldense fulmine de coelo tactum, 7 die Junii conflagrasse, id quod in poenam violatae disciplinae accidisse posteri crediderunt. » Haec tamen summi pontificis concessio non nisi festum S. Bonifacii aliosque dies festos nonnullos respiciebat, alioqui etiam Trithemii tempore necdum feminis patebat in ecclesia Fuldensi aditus, uti ipse testatur in Vita Rabani. Hanc circa templa monachorum religionem omnibus in locis, ut potuit, S. Bonifacius induxit: unde rogatus a B. Altone ecclesiam sui monasterii consecrare Saec. III, part. II, p. 218, « cum illo adveniens more solito vellet ita consecrare, ut nulla mulier deberet illud intrare, postulavit B. Alto ne tali pacto suum oratorium consecraret. Dixit maxime opus viris saepius ad opera varia procul egressis, ut uxores eorum domi remanentes orent pro se suisque viris; cui petitioni consentiens, mox S. Bonifacius ecclesiam quidem consecrando tam feminis quam viris fecit esse communem; sed fontem quemdam", + "candidate_score": 0.612736, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_44", + "bdc_text": "F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2960", + "psc_text": "distinctos, nisi quod simplices et rusticanas vestes portarent, incunctanter asserunt. Certe S. Palaemon Pachomium adolescentem post multas preces in cellam admissum monachorum habita induisse scribitur in antiqua ejusdem S. Pachomii Vita, n. 4 (Apud Boll., 14 Maii). In Regula eidem ab angelo tradita inter alia ferebatur scriptum, « ut peregrinus alterius monasterii, si veniret, habens habitum diversum, nullus cum eo comederet, excepto eo qui iter agens id observare non posset; » et inter praecepta ejusdem S. Pachomii, quae post ejus Vitam edidit Bollandi continuator, decimus sextus praescribit, ut monachum fieri volentem saecularibus vestibus exuant, et novitiorum habitu vestiant. Ipse S. Pater Benedictus saeculum fugiens sanctae conversationis habitum quaesivit, ut scribit S. Greg. in lib. II Dial. Et plane, sicuti optime argumentatur S. Basilius (Regul. fus., c. 22), « juxta cujusque propositum competens ei debet esse vestimentum; sicut enim alius est habitus militis, alius senatoris, ex quo intelligitur quod iste senator", + "candidate_score": 0.610212, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_44", + "bdc_text": "F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3016", + "psc_text": "concedit. Ex Regula etiam S. Fructuosi (Cap. 4) « femoralium usus cuiquam est permittendus, maxime his qui ministerio implicantur altaris; sed et hoc qui studere noluerit, reprehendendus non erit, cum huc usque nunc constet pleraque hunc usum monasteria etiam in his regionibus non habere. » Ubi quod de ministris altaris dicitur, in memoriam revocat id quod de Cluniacensibus scribit Udalricus (Lib. III, cap. 11): « Sacerdos et diaconus habere solent tria femoralia, ut si quid eis in nocte contigerit in promptu sit ea mutare. » Cujus statuti aequitatem probat hoc ratiocinio Petrus Venerabilis (Lib. I, epist. 28): « Femoralia ratione necessitatis, munditiae et honestatis, nobis defendimus, recolentes insuper Deum praecepisse ne summus sacerdos sine femoralibus lineis ad altare suum accedere praesumeret, ne si hoc faceret, poenam mortis incurreret . . . . Et quamvis in feminalibus lineis ministris Dei castitas indiceretur, tamen honestas velandorum non excludebatur, imo sollicite praecipiebatur, unde", + "candidate_score": 0.609456, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_44", + "bdc_text": "F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1849", + "psc_text": "de Vulturno habetur in Vita S. Thomae abbatis Farfensis (Saec. III Ben.); quod scilicet congruis temporibus ad Farfense monasterium veniebant, « et hebdomadas suas in coquinae officio sicut et alii fratres in ipso faciebant monasterio. » Porro nullum hoc capite discrimen ponere videtur S. Benedictus inter coquinae hebdomadarios et mensae ministros: utrosque tamen distinguit cap. 38, ubi, agens de hebdomadario lectore, ait: Postea autem cum coquinae hebdomadariis, et servitoribus reficiat. Quem in locum Boherius in primo comment.: « An enim isti servitores per septimanas serviant, an per dies non curo, quia nec in Regula hoc reperio, sibi tamen vicissim hujus servitutis officium impendent. » Ubi manifeste servitores ab hebdomadariis coquinae, qui per totam septimanam serviebant, distinguit. Apud Cluniacenses tamen, Divionenses S. Benigni, et Cistercienses, hebdomadarii coquinae utrumque munus obibant. De Cluniacensibus audiendus est Udalricus (Lib. II, c. 35): « Finita hora post quam fratres sunt refecturi, celeriter exeunt, ut fabas", + "candidate_score": 0.608907, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_44", + "bdc_text": "F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2274", + "psc_text": "eo saeculo, id est IX, scribebat, unus ex illis fuerit; nam ex duabus quas refert opinionibus, semper laxiori favet. Sed videat ipse dissertator num legerit attente et cum examine quae asserit, aut ne praecipiti oculo praefationem perlustravit. Deflexerint monachi saeculo VIII ab exacta Regulae observatione, nec ne, per me licet. Vixerit in Remensi sancti Remigii monasterio 543 saeculo IX, Bertigarius monachus, permitto; at non Bertigario longe antiquior auctor, qui tractatum de ponderibus et mensuris composuit, quem quidem Bertigarius tanquam alienum fetum, non suum, Ebone Remensi pontifice, scribebat in Remigiano monasterio. Quod si verus illius tractatus auctor esset Bertigarius monachus, neque tamen obtineret inde dissertator quod desiderat. Nam dum auctor in eam propendet sententiam, quae tres sextario libras, heminae libram et dimidiam tribuit, haud dubium locutus esset secundum usum sui monasterii, hoc est secundum institutum in omnibus Galliae monasteriis usum ab Aquisgranensi concilio, ex cujus decreto Benedictina hemina omnibus in coenobiis", + "candidate_score": 0.608517, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_44", + "bdc_text": "F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_424", + "psc_text": "venerabilem Eigilem abbatem Fuldensem, qui, teste Candido in ejus Vita n. 22 Saec. IV Bened. part. I, « audiebat libenter consilium fratrum, et eorum collocutionibus saepissime fruebatur; sciebat enim scriptum: Omnia fac cum consilio; atque ideo non se sublimiorem, nec prudentiorem caeteris aestimabat, neque etiam inani tumore tractabat se consolatione alterius non indigere. » Sed inter alios maxime spectandus S. Stephanus abbas Obazinensis, qui, ut legitur in ejus Vitae lib. II, n. 14 Tom. IV Misc. Baluz., « Nihil quamvis parvum sine alterius consilio facere voluerit: quod si res in promptu esset, nec dilationem admitteret, ipse vero in praesenti non haberet nisi aliquem ex simplicibus fratribus, aut unum forte ex familia, non tamen vel ab illo consilium quaerere dubitabat. » Caeterum ut hoc caput paucis absolvam, S. Benedictus res majoris momenti omnium fratrum consilio; minora seniorum duntaxat; sed minima quae omni fere momento eveniunt, solius abbatis prudentiae submittit. CAPUT IV.", + "candidate_score": 0.607556, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_44", + "bdc_text": "F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3014", + "psc_text": "accipiant, etc.] Remanentes enim in monasterio femoralia non portabant; a quibus etiam abstinuisse S. Martini discipulos colligimus ex Severo Sulpicio (Lib. III de Vit. S. Martini). Femoralia quoque Molismensibus abstulit S. Robertus, ut scribit Ordericus Vitalis Hist. eccles. lib. VIII. Idem de Cisterciensibus et Cassinensibus sui temporis docet Bernardus Cassinensis. Imo de Cassinensibus nostra aetate ita scribit Paulus Augustinus a Janua: « In congregatione nostra Cassinensi usque ad nostram aetatem vidimus senes non utentes femoralibus intra monasterium, sed interiorem vestem ultra genua defluentem ipsis genibus alligabant. » Eorum quoque usum improbat Hildemarus, hunc in locum sic loquens: « Notandum est enim quia sunt talia monasteria, ubi cum necessitas fuerit, femoralia de vestiario accipiunt: ista monasteria omnino bona sunt. Et iterum sunt alia monasteria ubi omnes generaliter accipiunt femoralia, sed tamen non omnes generaliter semper utuntur, nisi cum necessitas exposcet; quamvis omnes generaliter illa accipiant: ista monasteria bona sunt, eo quod", + "candidate_score": 0.606157, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_44", + "bdc_text": "F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2942", + "psc_text": "ut patet ex Vita S. Benedicti abbatis Anianensis (Saec. IV Ben.), qui, testante Ardone ejus discipulo, « concessit necessitatis causa, propter quam regula jubet, duas scilicet stamineas, etc. » Totidem antea suis permiserat S. Fructuosus in Regulae cap. 4, et postea concilium Aquisgranense, can. 22, Regulaque solitariorum, cap. 49. Sed et Ansegisus abbas Fontanellensis in sua constitutione de victu et vestitu monachorum « drappos albos 20, de quibus camisiae 20 fieri possent, » suis Fontanellensibus assignavit. Denique sanctus Odilo abbas Cluniacensis (Apud Boll. 1 Januar.) « die quodam duos in itinere pueros fame peremptos reperit. Mox equo desiliens, laneam qua indutus erat ad carnem subduxit sibi interulam, eaque, prout velaminis quantitas permittebat, utrumque cadaver obvolvens, exhibet mortuis sepulturam, » quemadmodum scribit Petrus Damiani in ejus Vita. Caeterum nostris lineis uti camisiis, praeterquam forte infirmis, nunquam licuit. « Monachi, inquit Zacharias papa in epistola ad Pipinum et universos Franciae episcopos et", + "candidate_score": 0.606154, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_44", + "bdc_text": "F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3170", + "psc_text": "Ex chartulario Bellilocensi. Ego frater Geraldus promitto stabilitatem meam loci istius secundum Regulam S. Benedicti et SS. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia Domini Geraldi abbatis, et caeterorum fratrum: et cedo aliquid de rebus meis ad istud monasterium quod est constructum in honorem S. Petri, ubi vir venerabilis Geraldus abbas praeesse videtur. Ex Smaragdo. Ego ille in hoc monasterio sancti illius promitto stabilitatem meam, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus. Ex Udalrico, lib. II, cap. 27. 757 Ego frater promitto stabilitatem monachi, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus, in hoc monasterio, quod est constructum in honore BB. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia domni N. abbatis. Ex ms. codice S. Dionysii in Francia. Ego frater N. humilis monachus monasterii S. Dionysii in Francia, Parisiensis dioecesis, voveo et promitto Deo, B. Mariae, B.", + "candidate_score": 0.605616, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_44", + "bdc_text": "F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_423", + "psc_text": "digni sunt reverentia. » Similiter et Petrus Blesensis ad abbatem S. Launomari scribens: « Omnia cum consilio fac; castorum enim consiliorum mater Sapientia in libro nominis sui dicit: Ego in consiliis habito, et intersum cogitationibus eruditis. Probatos autem in religione tecum habeas in consilio, in obsequio, in contubernio, tuae custodes honestatis et testes. » Hac in re laudant imprimis S. Fulgentium, qui, ut dicit anonymus ejus discipulus in illius Vita, cap. 29 Apud Boll. 1 Januar., « in omni consilio Bysaceno de rebus majoribus ipse primus consulebatur; in monasterio proprio de rebus etiam minimis abbatem Felicem simpliciter consulebat. » Tum venerabilem Eigilem abbatem Fuldensem, qui, teste Candido in ejus Vita n. 22 Saec. IV Bened. part. I, « audiebat libenter consilium fratrum, et eorum collocutionibus saepissime fruebatur; sciebat enim scriptum: Omnia fac cum consilio; atque ideo non se sublimiorem, nec prudentiorem caeteris aestimabat, neque etiam inani tumore tractabat se consolatione", + "candidate_score": 0.60549, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_44", + "bdc_text": "F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3634", + "psc_text": "cap. 53, et Sozomenus libro I Histor. cap. 13, abbati Moysi Rufinus libro III de Vitis Patrum num. 109, quod piscibus aqua, hoc monachis claustrum: quemadmodum ergo piscis extra aquam cito exstinguitur, sic monachus extra monasterium facillime perit: adeo ut non mirum sit quosdam Patres etiam consolandorum parentum causa egressum e claustro suis denegasse. Praeclarum habemus ea de re Petri Blesensis in praefata epistola testimonium: « Juxta doctrinam Hieronymi: Sis honestus in domo, sis rarus in publico, si aegrotaverit aut obierit aliquis de tuis parentibus, non sit tibi eorum aegritudo, vel mors egressionis occasio; sine mortuos sepelire mortuos suos. Fallax et proditoria est affectio parentelae. Carnalis amor extra Dei amorem cito te capiet, et affectio mundi, quae jam in te aruerat, in perniciem animi revirescet. » Multa jam ea de re diximus ad cap. 4, quibus etiam addere liceat istud S. Anselmi ad Mabiliam sanctimonialem scribentis (Lib. III, epist. 127):", + "candidate_score": 0.605055, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_44", + "bdc_text": "F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_181", + "psc_text": "quod Cluniacum dicitur, quia duobus fere millibus prope est, descendere consueverat. » Denique perpetuo reclusis solitariorum regulam scripsit Grimlaicus, in cujus cap. 15 agit de modo et ordine recludendi solitarii. Horum qui non conversionis fervore novitio. ] Quod « est dicere, inquit Hildemarus, non tantum vadunt ad eremum quando incidit illis cogitatio eundi ad eremum; » neque enim omni credendum est vento, aut omnis ex Deo spiritus est, nam et Satanas nonnunquam in angelum lucis se transformans, multa quibus exsequendis impares sumus, sub pietatis specie suadere conatur. Vel conversionis fervore novitio, id est non initio conversionis, quo tempore fervere solent monachi, talis quippe fervor valde suspectus est et mutationi obnoxius, nec anachoreticae vitae idonei solent esse incipientes: unde et in Vitis Patrum legitur Lib. V, libello 10, n. 110, quod « quidam frater renuntians saeculo, et accipiens habitum monachi, statim reclusit se dicens: Solitarius esse volo. Audientes autem vicini seniores", + "candidate_score": 0.60441, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_44", + "bdc_text": "F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2954", + "psc_text": "in ejus Vita, num. 3 (Saec. II Ben.), « Nudus vestigiis penetrabat loca nemorosa. » Et infra, num. 11, « Vili habitu excalceatis nudisque pedibus » dicitur. Idem de Sitriensibus monachis scribit Petrus Damiani in Vita S. Romualdi, cap. 64. Denique primos Molismenses 706 fratres civitatem Trecas nudis pedibus aliquando ingressos esse constat ex Vita S. Roberti, num. 8 (Bolland., 29 Aprilis). Hactenus de vestibus a S. Benedicto concessis; nunc quas alii monachorum Patres suis indulserint gestaverintque rescire forte an optabit aliquis. Rem ex antiquis eorum regulis et factis illustrare juvat. Atque ut a S. Pachomio, qui primus coenobitarum Pater exstitit, ducamus exordium, in Regula sua, prout est in codice Regularum excusa, sic loquitur (Art. 81): « Exceptis his quae a Patre monasterii per domorum praepositos dividentur, id est armatura sua, levitonariis duobus, et uno attrito ex usu, sabano longiore, quod collo humerisque circumdat pellicula, quae pendet ex latere, gallicis", + "candidate_score": 0.604088, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_44", + "bdc_text": "F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2811", + "psc_text": "IX in bulla ad Cistercienses, in qua haec lego: « Auctoritate praesentium inhibemus ne quis in domibus vestris uti carnibus, seu mulier aliqua eas intrare praesumat contra ordinis statuta. » Non defuere tamen qui humanitatem hospitalitatis extra monasterii claustrum feminino sexui exhiberent; imprimis Pachomiani, in quorum Regula haec habentur (Art. 29): « Si saeculares homines, aut debiles, aut vasa infirmiora, id est mulierculae, venerint ad ostium; suscipiens singulos in diversis locis juxta ordinem praepositi et sexus sui; praecipue feminas majori honore et diligentia curabunt, cum omni timore Dei, et locum separatum ab omni virorum vicinia eis tribuent, ut nulla sit occasio blasphemandi. Quod si ad vesperas venerint, abjicere eas nefas est; sed accipient, ut diximus, separatum locum, et clausum cum omni disciplina atque cautela, ut grex fratrum libere suo officio serviat, et nulli detur offendiculum detrahendi. » Idem praestabant et Cluniacenses, ut testatur Petrus Venerabilis ad S. Bernardum scribens (Lib.", + "candidate_score": 0.603985, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_44", + "bdc_text": "F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3126", + "psc_text": "cella novitiorum. ] Haec cella a communi fratrum habitaculo erat separata, velut alterum monasterium, suum habens claustrum, refectorium, coquinam, dormitorium, infirmitorium, lavatorium, ut patet ex antiqua delineatione monasterii S. Galli; idque omnino ad mentem priscorum monachorum, qui novitios corpori congregationis misceri haud patiebantur, ut videre est apud Cassianum, lib. IV, cap. 7, jam citato; in Vita S. Sabae tom. III Monumentorum Ecclesiae Graecae; in Regula S. Ferreoli, cap. 5, S. Fructuosi, c. 22; apud Bedam in lib. IV Historiae Gent. Angl., cap. 23, et in Vita S. Austrudis abbatissae Laudunensis, num. 34. Ejusdem cellae fit mentio in Vita S. Hermelandi, in Vita S. Guillelmi ducis et monachi Gellonensis, in Reginonis Chronico: apud Leonem Ostiensem in Chronico Cassinensi, lib. III, cap. 31; apud Udalricum, lib. II, cap. 2; in Statutis Petri Venerabilis, num. 19, et alibi passim. De ea mss. Farfensis monasterii Consuetudines; « Construatur cella novitiorum, et sit angulata in", + "candidate_score": 0.603326, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis", + "max_score": 0.675034, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_27", + "bdc_text": "Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ;", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_393", + "psc_text": "Domino pietatem, fratribus charitatem. Crescant enim eleemosynae nostrae, quibus exaudiantur facilius orationes nostrae. Hospitalitatem sectamini. Tempus est: servi Dei veniunt. Tempus est, occasio est, quare perit? Attende quid habes in coenaculo domus tuae. Attende et sursum quid reponas, quid tibi serves, de quo thesauro solo securus es. Pone sursum, commenda non servo tuo, sed Domino tuo. Numquid illic times ne fur obrepat, ne effractor invadat, ne hostis turbulentus eripiat? Fac ut habeas quod tibi reddatur. Nec hoc tibi redditur, quod posueris. Feneratorem te vult Dominus, sed suum, non proximi tui. SERMO CCCLVIII . De pace et charitate. Carthagine habitus, ante collationem cum Donatistis, II. 1. Pacis conciliandae cura catholicis episcopis. Vinci nolens a veritate, vincitur ab errore. Curam nostram pro vobis, et pro inimicis nostris et vestris, et pro salute omnium, pro quiete, pro pace communi, pro unitate quam Dominus jussit, Dominus diligit, adjuvent preces Sanctitatis vestrae, ut de illa", + "candidate_score": 0.675034, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_25_27", + "bdc_text": "consensit etiam Gallus König Franz I. . Burgundio ille asserebat magnam esse spem pacis et concordiae sarciendae . Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ;", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_393", + "psc_text": "Domino pietatem, fratribus charitatem. Crescant enim eleemosynae nostrae, quibus exaudiantur facilius orationes nostrae. Hospitalitatem sectamini. Tempus est: servi Dei veniunt. Tempus est, occasio est, quare perit? Attende quid habes in coenaculo domus tuae. Attende et sursum quid reponas, quid tibi serves, de quo thesauro solo securus es. Pone sursum, commenda non servo tuo, sed Domino tuo. Numquid illic times ne fur obrepat, ne effractor invadat, ne hostis turbulentus eripiat? Fac ut habeas quod tibi reddatur. Nec hoc tibi redditur, quod posueris. Feneratorem te vult Dominus, sed suum, non proximi tui. SERMO CCCLVIII . De pace et charitate. Carthagine habitus, ante collationem cum Donatistis, II. 1. Pacis conciliandae cura catholicis episcopis. Vinci nolens a veritate, vincitur ab errore. Curam nostram pro vobis, et pro inimicis nostris et vestris, et pro salute omnium, pro quiete, pro pace communi, pro unitate quam Dominus jussit, Dominus diligit, adjuvent preces Sanctitatis vestrae, ut de illa", + "candidate_score": 0.664453, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_25_27", + "bdc_text": "consensit etiam Gallus König Franz I. . Burgundio ille asserebat magnam esse spem pacis et concordiae sarciendae . Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ;", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_410", + "psc_text": "disputatione de se praesumit: in Deo est tota spes. Neque enim meliores sumus Apostolo, qui dicit, Orate pro nobis. Orate, inquit, pro me, ut detur mihi sermo (Ephes. VI, 19) . Illum ergo pro nobis rogetis, in quo spem posuimus, ut de nostra disputatione gaudeatis. Tenete ista, fratres, obsecramus vos: per nomen ipsius Domini, per auctorem pacis, plantatorem pacis, dilectorem pacis, oramus vos, ut eum pacifice oretis, pacifice deprecemini; et memineritis esse filii ejus, a quo dictum est, Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur (Matth. V, 9) . SERMO CCCLIX . De eo quod scriptum est in Ecclesiastico, cap. XXV, 2, Concordia fratrum, et amor proximorum, etc. De lite et concordia cum Donatistis. Habitus post collationem. 1. Tria excellentia. Concordia rara, quare. Prima lectio divinorum eloquiorum, de libro qui appellatur Ecclesiasticus, commendavit nobis tria quaedam excellentia et consideratione dignissima, concordiam fratrum, et amorem proximorum, et virum ac mulierem sibi consentientes.", + "candidate_score": 0.662118, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_26_28", + "bdc_text": "Burgundio ille asserebat magnam esse spem pacis et concordiae sarciendae . Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ; vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_393", + "psc_text": "Domino pietatem, fratribus charitatem. Crescant enim eleemosynae nostrae, quibus exaudiantur facilius orationes nostrae. Hospitalitatem sectamini. Tempus est: servi Dei veniunt. Tempus est, occasio est, quare perit? Attende quid habes in coenaculo domus tuae. Attende et sursum quid reponas, quid tibi serves, de quo thesauro solo securus es. Pone sursum, commenda non servo tuo, sed Domino tuo. Numquid illic times ne fur obrepat, ne effractor invadat, ne hostis turbulentus eripiat? Fac ut habeas quod tibi reddatur. Nec hoc tibi redditur, quod posueris. Feneratorem te vult Dominus, sed suum, non proximi tui. SERMO CCCLVIII . De pace et charitate. Carthagine habitus, ante collationem cum Donatistis, II. 1. Pacis conciliandae cura catholicis episcopis. Vinci nolens a veritate, vincitur ab errore. Curam nostram pro vobis, et pro inimicis nostris et vestris, et pro salute omnium, pro quiete, pro pace communi, pro unitate quam Dominus jussit, Dominus diligit, adjuvent preces Sanctitatis vestrae, ut de illa", + "candidate_score": 0.656269, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_26_28", + "bdc_text": "Burgundio ille asserebat magnam esse spem pacis et concordiae sarciendae . Dominus det nobis pacem suamDiese Gebetsformel entstammt dem Stundengebet ; vgl. Hans Lietzmann , Einführung in das römische Brevier , Bonn 1917 .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_410", + "psc_text": "disputatione de se praesumit: in Deo est tota spes. Neque enim meliores sumus Apostolo, qui dicit, Orate pro nobis. Orate, inquit, pro me, ut detur mihi sermo (Ephes. VI, 19) . Illum ergo pro nobis rogetis, in quo spem posuimus, ut de nostra disputatione gaudeatis. Tenete ista, fratres, obsecramus vos: per nomen ipsius Domini, per auctorem pacis, plantatorem pacis, dilectorem pacis, oramus vos, ut eum pacifice oretis, pacifice deprecemini; et memineritis esse filii ejus, a quo dictum est, Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur (Matth. V, 9) . SERMO CCCLIX . De eo quod scriptum est in Ecclesiastico, cap. XXV, 2, Concordia fratrum, et amor proximorum, etc. De lite et concordia cum Donatistis. Habitus post collationem. 1. Tria excellentia. Concordia rara, quare. Prima lectio divinorum eloquiorum, de libro qui appellatur Ecclesiasticus, commendavit nobis tria quaedam excellentia et consideratione dignissima, concordiam fratrum, et amorem proximorum, et virum ac mulierem sibi consentientes.", + "candidate_score": 0.654322, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_26", + "bdc_text": "Burgundio ille asserebat magnam esse spem pacis et concordiae sarciendae .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_410", + "psc_text": "disputatione de se praesumit: in Deo est tota spes. Neque enim meliores sumus Apostolo, qui dicit, Orate pro nobis. Orate, inquit, pro me, ut detur mihi sermo (Ephes. VI, 19) . Illum ergo pro nobis rogetis, in quo spem posuimus, ut de nostra disputatione gaudeatis. Tenete ista, fratres, obsecramus vos: per nomen ipsius Domini, per auctorem pacis, plantatorem pacis, dilectorem pacis, oramus vos, ut eum pacifice oretis, pacifice deprecemini; et memineritis esse filii ejus, a quo dictum est, Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur (Matth. V, 9) . SERMO CCCLIX . De eo quod scriptum est in Ecclesiastico, cap. XXV, 2, Concordia fratrum, et amor proximorum, etc. De lite et concordia cum Donatistis. Habitus post collationem. 1. Tria excellentia. Concordia rara, quare. Prima lectio divinorum eloquiorum, de libro qui appellatur Ecclesiasticus, commendavit nobis tria quaedam excellentia et consideratione dignissima, concordiam fratrum, et amorem proximorum, et virum ac mulierem sibi consentientes.", + "candidate_score": 0.607121, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3", + "max_score": 0.674775, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_29_31", + "bdc_text": "-Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. ! Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) . der vermutliche Briefüberbringer , war der einzig überlebende Nachkomme von Bullingers Bruder Hans ( s. Anm. 11 ) und der Elisabeth Zehnder aus Aarau .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_124", + "psc_text": "Kommentar zu Ps 93,3–4 (PG 23, 1196 C13–14). Ps 140,8ab Eusebisch ist in diesem Fragment vor allem der Ausdruck βασκαινόντων τῇ κατὰ θεὸν αὐτοῦ προκοπῇ (vgl. In psalmum 69,2–4 = PG 23, 769 B5–6 und In psalmum 85,11 = PG 23, 1037 B4). Ps 141,3a–4a Das zweite Fragment ist in N dem Exzerpt zu Vers 4a aus Theodoret hinzugefügt. Die Doppelzuweisung an Theodoret und Eusebius, die in Nd auf Eusebius verkürzt wurde, trägt dem Rechnung. Die Lexik des Satzes ist für Eusebius gewöhnlich, der Tonfall ähnelt dem ersten Satz des Bruchstückes aus der Palästinischen Katene. Ps 144,10a–12b Übereinstimmend mit der Palästinischen Katene bietet Niketas den Text von Beginn des Fragmentes bis τῆς ἐξομολογήσεως ἀποδιδόασιν, durchsetzt ihn jedoch mit Auszügen aus Chrysostomus, Theodoret und Euthymius. Die Texteinheit mit dem Fragment 6b, in den Handschriften nicht eigens kenntlich gemacht, schließt unmittelbar an den mit δημιουργικῆς δυνάμεως endenden ersten Abschnitt des Fragmentes aus", + "candidate_score": 0.674775, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_29_31", + "bdc_text": "-Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. ! Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) . der vermutliche Briefüberbringer , war der einzig überlebende Nachkomme von Bullingers Bruder Hans ( s. Anm. 11 ) und der Elisabeth Zehnder aus Aarau .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_91", + "psc_text": "Das seltene τὸ βαρὺ στοιχεῖον für die Erde und in Verbindung mit φέρεται findet sich in der Demonstratio an besagter Stelle, ohne φέρεται an den Stellen in der Theophanie und De laudibus Constantini. Darüber hinaus bringt Niketas (Nd fol. 201r) denselben Gedanken von der schweren Erde auf dem leichten Wasser unter dem Namen des Eusebius im ausgreifenden Kommentar zu Ps 135,7 (eigentlich zu Vers 6 gehörend). Mit der Wendung ἐν τοῖς ἐναντίοις τὰ ἐναντία im Kontext der paradoxen Gotteswirkung lässt sich gut vergleichen die Formulierung ἐπειδήπερ παράδοξα καὶ θαυμαστὰ ἐνεργῶν ἐξ ἐναντίων τὰ ἐναντία εἰργάσατο im Fragment zu Ps 106,32a–36b. Ps 105,35a–36b Die Angabe „Chrysostomus“ in Nd und Nh ist verrutscht und bezieht sich auf den folgenden Eintrag. Für Eusebius als Verfasser sprechen gute Gründe: Die Wortverbindung τῶν ἀλλοφύλων καὶ ἀθέων ἐθνῶν verweist deutlich auf den Lehrer in Cäsarea, ebenso die Art der Zitation von LXX:Wis:14:12: Wo Eusebius den verhältnismäßig", + "candidate_score": 0.672089, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_29_31", + "bdc_text": "-Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. ! Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) . der vermutliche Briefüberbringer , war der einzig überlebende Nachkomme von Bullingers Bruder Hans ( s. Anm. 11 ) und der Elisabeth Zehnder aus Aarau .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_24", + "psc_text": "als Vermengung der ersten Palästinischen Katene mit einer zweiten Palästinischen Katene ansah. Die Tradition dieser Komposition teilt er in wiederum zwei Katenen, zu deren erster die von mir benutzten Handschriften gehören.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) I 232–248. Für Chrysostomus und Hesychius ist die ehemals so genannte Monophysitische Katene von enormer Bedeutung. Die Reste der anderweitig nicht bekannten Ausführungen zu Ps 101 bis 106 von Chrysostomus hat Anne-Marie Malingrey aus ihr ediert,Anne-Marie Malingrey, Fragments du commentaire de Jean Chrysostome sur les psaumes 103 à 106, in: Jürgen Dummer u. a. (Hrsg.), Texte und Textkritik = Texte und Untersuchungen 133 (Berlin 1987) 351–378. und die lückenhafte Direktüberlieferung des sogenannten Commentarius magnus (CPG 6554) von Hesychius kann mit ihr weitgehend ersetzt werden. Von Eusebius enthält sie keine neuen Bruchstücke. Die Eklogen bewahren den Text der Palästinischen Katene, soweit sie ihn übernommen haben, stehen aber nicht in der Tradition des Hyparchetyps der Hauptzeugen.", + "candidate_score": 0.671782, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_29_31", + "bdc_text": "-Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. ! Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) . der vermutliche Briefüberbringer , war der einzig überlebende Nachkomme von Bullingers Bruder Hans ( s. Anm. 11 ) und der Elisabeth Zehnder aus Aarau .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_28", + "psc_text": "Missgeschick. Ebenso kann die Zuordnung der Textstücke zu den Lemmata in C von den Hauptzeugen abweichen, zum Beispiel die Nr. 4 und 5 zu Ps 117. Neben der Epitomierung wird in C keine systematische Bearbeitung vorgenommen. Paraphrastische Verdrängungen des ursprünglichen Wortlauts wie gegen Ende des Fragmentes zu Ps 103,25a–26b sind selten. (Ca) Parisinus gr. 139 (10. Jh.) Der seit dem Jahr 1622 in Paris befindliche und wegen seiner prachtvollen Miniaturen als Psautier de Paris berühmt gewordene Codex aus dem zehnten JahrhundertZum Codex vgl. Vanderschelden (wie Anm. 9) 40–44. teilt mit der übrigen Katenenüberlieferung die unangenehme Eigenschaft der Unzuverlässigkeit in den Namensangaben. Zum Beispiel ist die Theodoret-Passage zu Ps 103,2b (PG 80, 1696A) τὴν τῆς δημιουργίας εὐκολίαν – μόνῳ χρησάμενος, die Pitra in seinen Analecta als einen Origenes zu Ps 103,2 bringt und Migne als Chrysostomus spurius zu Ps 103 (PG 55, 647) druckt, in Ca als ein Text von Apolinarius", + "candidate_score": 0.666167, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_29_31", + "bdc_text": "-Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. ! Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) . der vermutliche Briefüberbringer , war der einzig überlebende Nachkomme von Bullingers Bruder Hans ( s. Anm. 11 ) und der Elisabeth Zehnder aus Aarau .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_22", + "psc_text": "origeneische Tradition und ist einem Auszug aus Chrysostomus unmittelbar angehängt: Οὐκ ἀγνοητέον δέ, ὡς Ὠριγένης καὶ Εὐσέβιος ὁ Καισαρεὺς καὶ Δίδυμος καὶ ἕτεροί τινες πολλοὺς εἶναι βούλονται τοὺς οὐρανοὺς ἐκ τῆς προκειμένης λέξεως καὶ ἐκ τοῦ τὸν ἀπόστολον Παῦλον ἕως τρίτου οὐρανοῦ ἁρπαγῆναι. βούλονται δὲ καὶ λογικοὺς εἶναι τοὺς ἀστέρας καὶ τὰ ὕδατα τὰ ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν λογικὰς εἶναι δυνάμεις. Die Eklogentradition in der Monophysitischen Katene Als Typ III, dessen hier verwendete Zeugen mit C bezeichnet sind, haben Georg Karo und Hans Lietzmann eine Katene analysiert,Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 27. die Eklogen aus der Palästinischen Katene mit Texten von Johannes Chrysostomus (häufig auch Johannes, Bischof von Konstantinopel, genannt), Hesychius von Jerusalem und Kyrill von Alexandria verbindet (vgl. CPG C 16). Hauptzeuge ist der Parisinus gr. 139 (Ca).Zur Katene Typ III vgl. Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and", + "candidate_score": 0.663551, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_29_31", + "bdc_text": "-Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. ! Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) . der vermutliche Briefüberbringer , war der einzig überlebende Nachkomme von Bullingers Bruder Hans ( s. Anm. 11 ) und der Elisabeth Zehnder aus Aarau .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_32", + "psc_text": "ὀλίγα nicht notwendig, dass der ausgezogene Autor tatsächlich derselbe wie der zuvor genannte ist. So wird auf fol. 377r, innerhalb der Kommentierung von Ps 117,23, als vorletzter Eintrag ein Auszug aus Theodoret (PG 80, 1816 C: τοῦτον – τόκον) unter καὶ μετ’ ὀλίγα geboten, obwohl zwei Einträge angeblich aus Didymus vorausgehen, der eine vorgestellt als διδύμου, der andere wieder mit καὶ μετ’ ὀλίγα. Diese beiden stammen in Wirklichkeit aus Eusebius. (Cb) Venetus Marcianus gr. Z 17 (10. Jh.) Der Codex, der zur Schenkung von Kardinal Bessarion an die Marciana gehört,Zum Codex vgl. Vanderschelden (wie Anm. 9) 45–48. stimmt mit Ca in der Komposition und Darbietungsweise völlig überein. Dorival hielt es deshalb für möglich, dass beide Handschriften in demselben atelier entstanden sein könnten.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) I 248. Der enge Kontakt, der zwischen beiden offensichtlich besteht, mag diesen Schluß für das Layout nahelegen. Aber Cb ist nicht einfach eine", + "candidate_score": 0.661538, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_29_31", + "bdc_text": "-Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. ! Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) . der vermutliche Briefüberbringer , war der einzig überlebende Nachkomme von Bullingers Bruder Hans ( s. Anm. 11 ) und der Elisabeth Zehnder aus Aarau .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_137", + "psc_text": "handschriftlichen Grundlage bei Montfaucon vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 20–21. Für den Eusebius-Kommentar zu Ps 101 bis Ps 104 einschließlich, ebenso zu Ps 112, 5 bis zum Ende dieses Psalmes, hat er die Niketas-Katene verwendet. Da diese in den genannten Parisini nicht enthalten ist, müsste er sie, falls seine Angaben vollständig sind, dem Taurinensis entnommen haben. Die Edition von Montfaucon endet infolge seiner Abhängigkeit von der C-Tradition mit Ps 118. Der Kommentartext zu Ps 119–150 in Mignes PG 24 reproduziert die Edition von Angelo Mai im vierten Tomus seiner Patrum Bibliotheca nova.Angelo Mai, Patrum Bibliotheca nova IV (Rom 1847) 67–107. Mai hatte die von Montfaucon angemahnte Ergänzung der EditionVgl. Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 65. aus Codices Vaticani vorgenommen und nach eigenen Angaben fünf Codices benutzt: Reginae gr. 40, Vaticanus gr. 754, Vaticanus gr. 1685 sowie Vaticanus gr. 2057 und Ottoboniensis gr. 398.Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 66;", + "candidate_score": 0.661123, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_29_31", + "bdc_text": "-Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen 141 =Liturgische Texte X , S. 26 , 14. ! Commendo tibi hunc puerum , Iosue Bullingerum J osua Bullinger ( 1529-1581 ) . der vermutliche Briefüberbringer , war der einzig überlebende Nachkomme von Bullingers Bruder Hans ( s. Anm. 11 ) und der Elisabeth Zehnder aus Aarau .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_140", + "psc_text": "von John Anthony Cramer, Catenae Graecorum Patrum in Novum Testamentum I–VIII (Oxford 1838–1844 = Hildesheim 1967). Die komplizierte Überlieferung ist durch mehrere wichtige Vorarbeiten, auf deren Ergebnisse ich mich stütze, weitgehend erhellt worden: Georg Karo / Hans Lietzmann, Catenarum Graecarum Catalogus (Göttingen 1902). Robert Devreesse, Les anciens commentateurs grecs des Psaumes = Studi e Testi 264 (Città del Vaticano 1970) 89–146 – Eusebs Fragmente aus der Palästinischen Katene zu Ps 101–150 werden dort auf S. 121–145 aufgelistet. Ekkehard Mühlenberg, Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung Band III. Untersuchungen zu den Psalmenkatenen = PTS 19 (Berlin / New York 1978) – Mühlenberg verwendet Material von Marcel Richard. Unter der Überschrift „Aufbau der Palästinischen Katene“ ist diese auf den Seiten 48–52 beschrieben, ein ausführlicher, in alle Exzerpte aufgeschlüsselter „Index“ der Palästinischen Katene wird auf den Seiten 131–284 gegeben. Gilles Dorival, Les chaînes exégétiques grecques sur les psaumes. Contribution à l’étude d’une forme littéraire. Tome", + "candidate_score": 0.660342, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_48_50", + "bdc_text": "Ein wiederentdecktes Selbstzeugnis des Reformators , in ZTB 2009 , NF 130 , S. 1-40 , bes. 29. 34. ; est fratris meiJohannes [ Reinhart ] Bullinger ( 1496-1579 ) ; s. Rainer Henrich , aaO , S. 34 mit Anm. 193 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_859", + "psc_text": "ὅτι ἐπὶ σοὶ ἤλπισα. Ἐν … λέγειν] vgl. V 343r: anonym Ἐν … γενομένῳ] A 375r: Eusebius; P 320r: Eusebius; Nd 229v: anonym; Nh 622r: Eusebius Athanasius fortgesetzt vgl. PG 24 (49 C12–D2)Ἐν τοῖς πειρασμοῖς καὶ ταῖς θλίψεσι τοῦ ἐλέους τοῦ θεοῦ δεόμεθα. τούτου δὲ τευξόμεθα, ἐὰν ἐγρηγορότως σχολάζωμεν σχολάζομεν σχολάζοιμεν σχολάζωμεν mit οι über ω ταῖς εὐχαῖς, καὶ μάλιστα κατὰ τὰς ἑωθινὰς ὥρας, ὥστε δύνασθαι λέγειν· ὁ θεός, ὁ θεός μου, πρὸς σὲ ὀρθρίζω, ἐδίψησέ σε ἡ ψυχή μου.τὸ πρωῒ εἰσακούσῃ τῆς φωνῆς μου, τὸ πρωῒ παραστήσομαί σοι καὶ ἐπόψομαι . ἀναγκαῖον ἀναγκαίως δὲ συνιέναι συνεῖναι τὸν περὶ παρὰ τοῦ ἐλέους τοῦ θεοῦ λόγον ὄντα πολὺν ~ καὶ δυσερμήνευτον, ὃν ὁ μαθὼν εἴσεται, πῶς ὃν θέλει ἐλεεῖ, ὃν δὲ θέλει σκληρύνει . οὐδενὶ δὲ οὗτος οὕτως ἀκουστὸς ἔσται ἢ μόνῳ τῷ ἐπὶ τὸν θεὸν ἠλπικότι ἠλπικότι καὶ ἐν πρωῒ πρωΐᾳ καὶ ἀνατολῇ τοῦ νοητοῦ φωτὸς γενομένῳ. Γνώρισόν μοι, κύριε,", + "candidate_score": 0.642658, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_23_25", + "bdc_text": "- Schriften zur Verfassungsgeschichte 53 , S. 446-448 ; Paul Schweizer , Geschichte der Schweizerischen Neutralität , Frauenfeld 1895 , S. 144f . consensit etiam Gallus König Franz I. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_138", + "psc_text": "1847) 67–107. Mai hatte die von Montfaucon angemahnte Ergänzung der EditionVgl. Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 65. aus Codices Vaticani vorgenommen und nach eigenen Angaben fünf Codices benutzt: Reginae gr. 40, Vaticanus gr. 754, Vaticanus gr. 1685 sowie Vaticanus gr. 2057 und Ottoboniensis gr. 398.Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 66; vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 20–21. Eine unkritische Sammlung aus vatikanischen Handschriften gibt Jean Baptiste Pitra, Analecta sacra et classica spicilegio solesmensi III (Paris 1883). Im besonderen hat die Forschungsgeschichte ein paar kleine Teil-Editionen gezeitigt: Die Hypothesen zu den Gradualpsalmen, von mir mit Ὑποθέσεις überschrieben, ließ Giovanni Mercati drucken: Alcune note di letteratura patristica, in: Opere minori II = Studi e testi 77 (1937) 61–66. Die Fragmente aus der Palästinischen Katene zu Ps 118 sind enthalten in Marguerite Harl (avec la collaboration de Gilles Dorival), La Chaîne Palestinienne sur le Psaume 118. Tome I. Introduction, texte grec critique", + "candidate_score": 0.638438, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_47_49", + "bdc_text": "Rainer Henrich , Heinrich Bullingers privates Testament . Ein wiederentdecktes Selbstzeugnis des Reformators , in ZTB 2009 , NF 130 , S. 1-40 , bes. 29. 34. ; est fratris meiJohannes [ Reinhart ] Bullinger ( 1496-1579 ) ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_122", + "psc_text": "135,10a–12b Der zweite Abschnitt des Fragments, den die Palästinische Katene nicht enthält, schließt sich nahtlos an. Vokabular und Konnotationen sind vollständig in eusebischen Schriften nachweisbar. Ps 135,13ab Dieselbe Information, ebenfalls beginnend mit ἑβραίων παῖδες, teilt Eusebius im Kommentar zu Ps 77,13 unter Zitation von Ps 135,13 mit (PG 23, 913 A12–15). Die sprachliche Gestaltung ist jeweils selbständig, so dass sich die Annahme verbietet, der Katenist habe die Aussage von dort übernommen. Ps 138,14a Das Fragment trägt unverkennbar eusebisches Gepräge, ist also zu recht dem Eusebius zugewiesen. Die wichtigsten Merkmale sind: Für die Satzeröffnung καὶ θέα τίνα τρόπον gibt die Datenbank TLG ebenso allein Stellen aus Eusebius an wie für die Zitat-Einleitung εἰκότως ἐπιλέγει. Gut eusebisch ist außerdem die Verbindung von θαυμάσια und θεολογία. Ps 139,3a Die Zuschreibung an Eusebius bestätigt sich durch sprachliche Übereinstimmungen mit der Auslegung von Ps 57,4–6 (PG 23, 520B–521A); vgl. insbesondere κρύπτειν ἐν αὐτοῖς τὸν θανατηφόρον", + "candidate_score": 0.633317, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_22_24", + "bdc_text": "Bettina Braun , Die Eidgenossen , das Reich und das politische System Karls V. , Berlin 1997 . - Schriften zur Verfassungsgeschichte 53 , S. 446-448 ; Paul Schweizer , Geschichte der Schweizerischen Neutralität , Frauenfeld 1895 , S. 144f .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_138", + "psc_text": "1847) 67–107. Mai hatte die von Montfaucon angemahnte Ergänzung der EditionVgl. Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 65. aus Codices Vaticani vorgenommen und nach eigenen Angaben fünf Codices benutzt: Reginae gr. 40, Vaticanus gr. 754, Vaticanus gr. 1685 sowie Vaticanus gr. 2057 und Ottoboniensis gr. 398.Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 66; vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 20–21. Eine unkritische Sammlung aus vatikanischen Handschriften gibt Jean Baptiste Pitra, Analecta sacra et classica spicilegio solesmensi III (Paris 1883). Im besonderen hat die Forschungsgeschichte ein paar kleine Teil-Editionen gezeitigt: Die Hypothesen zu den Gradualpsalmen, von mir mit Ὑποθέσεις überschrieben, ließ Giovanni Mercati drucken: Alcune note di letteratura patristica, in: Opere minori II = Studi e testi 77 (1937) 61–66. Die Fragmente aus der Palästinischen Katene zu Ps 118 sind enthalten in Marguerite Harl (avec la collaboration de Gilles Dorival), La Chaîne Palestinienne sur le Psaume 118. Tome I. Introduction, texte grec critique", + "candidate_score": 0.633033, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_47_49", + "bdc_text": "Rainer Henrich , Heinrich Bullingers privates Testament . Ein wiederentdecktes Selbstzeugnis des Reformators , in ZTB 2009 , NF 130 , S. 1-40 , bes. 29. 34. ; est fratris meiJohannes [ Reinhart ] Bullinger ( 1496-1579 ) ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_84", + "psc_text": "zu sehr mit Fragen der Authentizität behaftet, als dass sie als Fragmente angesehen werden dürften. Zum anderen und vor allem ist das Werk der Expositiones in psalmos bis heute noch gar nicht identifiziert. Die von Migne nachgedruckte Mauriner EditionBernard de Montfaucon, Athanasii opera omnia I 2 (Paris 1698) 1009–1239. stellt eine Kompilation mit anderen Quellen dar. Auch was als sogenannte „Athanasius-Serie“ im Codex Vaticanus 754 zu lesen ist, dürfte nicht das ursprüngliche Werk sein. Im übrigen ergibt sich aus der syrischen Übersetzung aus dem Ende des siebten Jahrhunderts,Die syrische Version ist ediert und ins Englische übersetzt von Robert W. Thomson, Athanasiana syriaca. Part IV = Corpus Scriptorum Christianorum Orientalium 167–168 (Louvain 1977). dass der Text ihrer Vorlage mit dem uns vorliegenden Pseudo-Athanasius nicht kongruent ist. Die Untersuchung dieses Pseudo-Athanasius auf eusebisches Gut hin, um es einmal in einer Testimoniensammlung mitzuteilen, muss besonders behutsam vorgenommen werden und kann erst in Angriff", + "candidate_score": 0.631615, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_47_49", + "bdc_text": "Rainer Henrich , Heinrich Bullingers privates Testament . Ein wiederentdecktes Selbstzeugnis des Reformators , in ZTB 2009 , NF 130 , S. 1-40 , bes. 29. 34. ; est fratris meiJohannes [ Reinhart ] Bullinger ( 1496-1579 ) ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_128", + "psc_text": "in der Vita Constantini ebenfalls die eher seltene Umschreibung τὸ χρεὼν ἐπιστάν gebraucht (I 7,2 = 18,10 Winkelmann). Ps 146,7ab Das zweite Fragment zu diesem Lemma findet sich bei Niketas in unmittelbarer Fortführung seiner Wiedergabe des vorausgehenden Stückes und gibt so vielleicht die originale Plazierung wieder. Vokabular und Stil zeigen die Art Eusebs. Seine Verfasserschaft tut sich im letzten Satz zweifelsfrei kund. Die Formulierung τῷ θεῷ τῷ παρ’ Ἑβραίοις μόνοις τὸ παλαιὸν γνωριζομένῳ entspricht der Aussage τῆς Ἰουδαϊκῆς χώρας, καθ’ ἣν μόνην γνωρίζεσθαι ἐνομίζετο τὸ παλαιὸν ὁ θεός im Jesajas–Kommentar (II 19 = 259,25 Ziegler). Ps 146,8a–9b Das erste Stück zu diesem Lemma, das als Nr. 10 gezählte Fragment, ist in N unmittelbar an die vorausgehende Nr. 9 angehängt. Auf eusebische Verfasserschaft weisen die Ausdrücke ἀθρόως ἀφανῆ (vgl. De laudibus Constantini 7,11,2 = 215,11 Heikel) und die Explikation von περιβάλλοντι τὸν οὐρανόν in Vers 8a durch τοσοῦτος οὐρανός im Jesajas-Kommentar", + "candidate_score": 0.628032, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_47_49", + "bdc_text": "Rainer Henrich , Heinrich Bullingers privates Testament . Ein wiederentdecktes Selbstzeugnis des Reformators , in ZTB 2009 , NF 130 , S. 1-40 , bes. 29. 34. ; est fratris meiJohannes [ Reinhart ] Bullinger ( 1496-1579 ) ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_24", + "psc_text": "als Vermengung der ersten Palästinischen Katene mit einer zweiten Palästinischen Katene ansah. Die Tradition dieser Komposition teilt er in wiederum zwei Katenen, zu deren erster die von mir benutzten Handschriften gehören.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) I 232–248. Für Chrysostomus und Hesychius ist die ehemals so genannte Monophysitische Katene von enormer Bedeutung. Die Reste der anderweitig nicht bekannten Ausführungen zu Ps 101 bis 106 von Chrysostomus hat Anne-Marie Malingrey aus ihr ediert,Anne-Marie Malingrey, Fragments du commentaire de Jean Chrysostome sur les psaumes 103 à 106, in: Jürgen Dummer u. a. (Hrsg.), Texte und Textkritik = Texte und Untersuchungen 133 (Berlin 1987) 351–378. und die lückenhafte Direktüberlieferung des sogenannten Commentarius magnus (CPG 6554) von Hesychius kann mit ihr weitgehend ersetzt werden. Von Eusebius enthält sie keine neuen Bruchstücke. Die Eklogen bewahren den Text der Palästinischen Katene, soweit sie ihn übernommen haben, stehen aber nicht in der Tradition des Hyparchetyps der Hauptzeugen.", + "candidate_score": 0.627898, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_46_48", + "bdc_text": "ZTB 1930 , NF 50 . S. 1-82 , bes. 30-33 ; Rainer Henrich , Heinrich Bullingers privates Testament . Ein wiederentdecktes Selbstzeugnis des Reformators , in ZTB 2009 , NF 130 , S. 1-40 , bes. 29. 34. ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_85", + "psc_text": "Athanasiana syriaca. Part IV = Corpus Scriptorum Christianorum Orientalium 167–168 (Louvain 1977). dass der Text ihrer Vorlage mit dem uns vorliegenden Pseudo-Athanasius nicht kongruent ist. Die Untersuchung dieses Pseudo-Athanasius auf eusebisches Gut hin, um es einmal in einer Testimoniensammlung mitzuteilen, muss besonders behutsam vorgenommen werden und kann erst in Angriff genommen werden, wenn das Werk erkannt und kritisch ediert ist. An der Universität Wien wurde unter Leitung von Uta Heil bereits die erste Phase einer Rekonstruktion der Expositiones in psalmos begonnen.Uta Heil / Sebastiano Panteghini, Determining the Text, Content and Provenance of the Expositiones in Psalmos attributed to Athanasius: Challenges and Opportunities, (erscheint 2023; eine vorläufige Version wurde mir freundlicherweise von den Herausgebern zur Verfügung gestellt). Doch selbst dann, wenn die Ergebnisse des gesamten Projektes vorliegen, können meiner Überzeugung nach nur Referate und keine sicheren neuen Fragmente des originalen Textes gewonnen werden. Zu den Bruchstücken aus der Niketas-Katene Konzeption und", + "candidate_score": 0.627646, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_34", + "bdc_text": "Ein Beitrag zur landschaftlichen Reformationsgeschichte , Affoltern am Albis 1947 , S. 107 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_379", + "psc_text": "οἰκουμένης ἐκχυθεῖσαν χάριν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν συνορῶντας ἐνορῶντας . Τὸν μὲν οὖν σπόρον νοήσεις ἀπὸ τῆς τοῦ σωτῆρος ἡμῶν παραβολῆς, δι’ ἧς φησιν· ἐξῆλθεν ὁ σπείρων τοῦ σπεῖραι. καὶ ἃ μὲν ἔπεσεν ἐπὶ τὰς ἀκάνθας, ἃ δὲ ἐπὶ τὴν πέτραν, ἃ δὲ παρὰ τὴν ὁδόν, ἃ δὲ ἐπὶ τὴν καλὴν καὶ ἀγαθὴν γῆν. ἀμπελῶνας δὲ νοήσεις παραθεὶς προφητικὴν φωνήν, ᾗ φησιν· ἐγώ σε ἐφύτευσα ἄμπελον καρποφόρον πᾶσαν ἀληθινήν, καί· ἀμπελὼν ἐγενήθη τῷ ἠγαπημένῳ ἐν κέρατι, ἐν τόπῳ πίονι· ὁ γὰρ ἀμπελὼν κυρίου Σαβαὼθ ὁ οἶκος τοῦ Ἰσραήλ ἐστι, καὶ ἄνθρωπος τοῦ Ἰούδα νεόφυτον ἠγαπημένον. κατὰ τὰ αὐτὰ δὲ καὶ τὰ κτήνη πάρεστί σοι νοεῖν ἀπὸ τοῦ φάσκοντος λόγου· ἀνθρώπους καὶ κτήνη σώσεις, κύριε , καὶ ἀπὸ τοῦ· κτηνώδης ἐγενήθην παρὰ σοί . τὸ δὲ καὶ ἐποίησαν ἐποίησε καρπὸν γενήματος t.r. aus γεννήματος γεννήματος ἀδελφὸν … αὐτῆς] Ca 355v: Didymus; Cb 337v: Didymusἀδελφὸν ἂν εἴη εἴη τοῦτο τῆς σωτηρίου φωνῆς, ᾗ", + "candidate_score": 0.626322, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_46_48", + "bdc_text": "ZTB 1930 , NF 50 . S. 1-82 , bes. 30-33 ; Rainer Henrich , Heinrich Bullingers privates Testament . Ein wiederentdecktes Selbstzeugnis des Reformators , in ZTB 2009 , NF 130 , S. 1-40 , bes. 29. 34. ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_58", + "psc_text": "Sinnentstellende Wortauffassungen wie σταυροῦ statt σωτῆρος im Fragment zu Ps 101,23a–25a oder λόγοις (durch Assoziierung mit dem vorausgehenden λόγος) statt ἔργοις im Fragment zu Ps 102,22a–c verraten ein geringes Interesse des Schreibers am Inhalt, doch kann eine Abweichung vom originalen Niketas-Text, besonders wenn sie keinen inhaltlichen Fehler darstellt, bereits traditionell sein. Das zeigen Übereinstimmungen mit dem Laurentianus, zum Beispiel im zweiten Fragment zu Ps 103,13a–15c, wo Nd und Ne ὁ προφήτης einfügen und τούτων mit τῶν ζῴων verdeutlichen. (Ne) Laurentianus Plut. V 14 (12. Jh.) Der Florentiner Codex enthält auf 431 Folia die Niketas-Katene von Ps 77,1a bis Ps 112,9. Der Grund für diesen Abschluß ist nicht erkennbar; es gab wahrscheinlich keine entsprechende Einteilung des zweiten Bandes der Katene.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 499–500. Ne bietet weniger Zuschreibungen am Rand, manchmal aber auch einige singuläre. Die Textqualität ist insgesamt besser als im Coislinianus. Der Autor zeigt keine Absicht", + "candidate_score": 0.623875, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_46_48", + "bdc_text": "ZTB 1930 , NF 50 . S. 1-82 , bes. 30-33 ; Rainer Henrich , Heinrich Bullingers privates Testament . Ein wiederentdecktes Selbstzeugnis des Reformators , in ZTB 2009 , NF 130 , S. 1-40 , bes. 29. 34. ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_68", + "psc_text": "ausgebreitet werden; das geschieht an anderer Stelle.Franz Xaver Risch, Die Arbeitsweise des Niketas (erscheint 2023). Für die vorliegende Edition sollen nur einige Aspekte hervorgehoben werden. Die Kleinteiligkeit, mit der Niketas oftmals arbeitet, bringt es mit sich, dass so manche Phrase, die eusebische Eigenart verrät, nicht sicher als solche identifiziert werden kann. Beispielsweise findet sich in Ps 106,22b (Nd fol. 99r) der zum nächsten Lemma (Vers 23a–24b) überleitende Satz τίνες δὲ οἱ τὸ εὐαγγελικὸν ἐξάγοντες κήρυγμα, ἑξῆς παρίστησι λέγων. Was man für eine Leserführung durch den Katenenautor Niketas halten möchte, könnte dennoch und zugleich ein Zitat aus Eusebius sein, der auf eben diese Weise gern seine Leser führt: Auf eine Frage, die sich aus dem vorangehenden Text ergibt, wird geantwortet mit einem Zitat einleitenden ἑξῆς παρίστησι λέγων. Auch der Ausdruck εὐαγγελικὸν κήρυγμα gehört zu bevorzugten Lexik Eusebs, nicht allerdings in der Verbindung mit dem Verbum ἐξάγω. Wenn Niketas innerhalb einer wörtlich", + "candidate_score": 0.623213, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_46_48", + "bdc_text": "ZTB 1930 , NF 50 . S. 1-82 , bes. 30-33 ; Rainer Henrich , Heinrich Bullingers privates Testament . Ein wiederentdecktes Selbstzeugnis des Reformators , in ZTB 2009 , NF 130 , S. 1-40 , bes. 29. 34. ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_84", + "psc_text": "zu sehr mit Fragen der Authentizität behaftet, als dass sie als Fragmente angesehen werden dürften. Zum anderen und vor allem ist das Werk der Expositiones in psalmos bis heute noch gar nicht identifiziert. Die von Migne nachgedruckte Mauriner EditionBernard de Montfaucon, Athanasii opera omnia I 2 (Paris 1698) 1009–1239. stellt eine Kompilation mit anderen Quellen dar. Auch was als sogenannte „Athanasius-Serie“ im Codex Vaticanus 754 zu lesen ist, dürfte nicht das ursprüngliche Werk sein. Im übrigen ergibt sich aus der syrischen Übersetzung aus dem Ende des siebten Jahrhunderts,Die syrische Version ist ediert und ins Englische übersetzt von Robert W. Thomson, Athanasiana syriaca. Part IV = Corpus Scriptorum Christianorum Orientalium 167–168 (Louvain 1977). dass der Text ihrer Vorlage mit dem uns vorliegenden Pseudo-Athanasius nicht kongruent ist. Die Untersuchung dieses Pseudo-Athanasius auf eusebisches Gut hin, um es einmal in einer Testimoniensammlung mitzuteilen, muss besonders behutsam vorgenommen werden und kann erst in Angriff", + "candidate_score": 0.623145, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_23_25", + "bdc_text": "- Schriften zur Verfassungsgeschichte 53 , S. 446-448 ; Paul Schweizer , Geschichte der Schweizerischen Neutralität , Frauenfeld 1895 , S. 144f . consensit etiam Gallus König Franz I. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_137", + "psc_text": "handschriftlichen Grundlage bei Montfaucon vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 20–21. Für den Eusebius-Kommentar zu Ps 101 bis Ps 104 einschließlich, ebenso zu Ps 112, 5 bis zum Ende dieses Psalmes, hat er die Niketas-Katene verwendet. Da diese in den genannten Parisini nicht enthalten ist, müsste er sie, falls seine Angaben vollständig sind, dem Taurinensis entnommen haben. Die Edition von Montfaucon endet infolge seiner Abhängigkeit von der C-Tradition mit Ps 118. Der Kommentartext zu Ps 119–150 in Mignes PG 24 reproduziert die Edition von Angelo Mai im vierten Tomus seiner Patrum Bibliotheca nova.Angelo Mai, Patrum Bibliotheca nova IV (Rom 1847) 67–107. Mai hatte die von Montfaucon angemahnte Ergänzung der EditionVgl. Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 65. aus Codices Vaticani vorgenommen und nach eigenen Angaben fünf Codices benutzt: Reginae gr. 40, Vaticanus gr. 754, Vaticanus gr. 1685 sowie Vaticanus gr. 2057 und Ottoboniensis gr. 398.Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 66;", + "candidate_score": 0.620589, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_46_48", + "bdc_text": "ZTB 1930 , NF 50 . S. 1-82 , bes. 30-33 ; Rainer Henrich , Heinrich Bullingers privates Testament . Ein wiederentdecktes Selbstzeugnis des Reformators , in ZTB 2009 , NF 130 , S. 1-40 , bes. 29. 34. ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_94", + "psc_text": "ἐθνῶν ἁπάντων κλῆσις θεσπίζεται). Inhaltlich identisch heißt es in seiner περιοχή zu Ps 106: προφητεία κλήσεως ἐθνῶν (Periochae 136,118 Bandt). Ps 106,10a–12b Der als Fragment 7b gezählte Text steht allein bei Niketas (Nd fol. 97v; Ne fol. 355rv; Nh fol. 492r), und zwar zu Vers 10a nach einem Exzerpt aus Theodoret und vor dem nächsten Lemma Vers 11. Für den Überschuß gegenüber dem Fragment 7a in A P C ist eine Quelle anzunehmen, da es nicht der Arbeitsweise von Niketas enstpricht, mehr als den einen oder anderen Ausdruck hinzuzufügen. Der μείζων-Satz ist eusebisch, denn der Gedanke, dass die Dankbarkeit infolge der Erinnerung an Übel größer wird, findet sich sehr ähnlich im Kommentar zu Ps 85,11: ἐπιστρέφει τοίνυν αὐτὸς ἑαυτὸν καὶ μνήμην ποιεῖται τῆς αὐτοῦ ἁμαρτίας, ἵνα μείζων γένηται ἡ πρὸς τὸν θεὸν εὐχαριστία (PG 23, 1036 D5–7). Die folgende Wortverbindung τὴν αἰτίαν παρατίθησι δι’ ἥν haben laut der Datenbank TLG", + "candidate_score": 0.62046, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_39_41", + "bdc_text": "Helvetia . Denkwürdigkeiten für die XXII Freistaaten der Schweizerischen Eidgenossenschaft , hg. v. Joseph Anton Balthasar , Bd. I , Zürich 1823 , S. 91-112 , bes. 101f ; HBD 48 , 1f;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_905", + "psc_text": "τῇ τῶν στοιχείων πάντων φύσει κατανοήσειέ τε τὴν γῆν καὶ τὰ ἐν αὐτῇ ζῶα καὶ τὰ ἐξ αὐτῆς βλαστῶντα βλαστόντα φυτὰ καὶ γενήματα, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τὴν ὑγρὰν οὐσίαν καὶ τῶν ἐν αὐτῇ ζῴων τὴν σύστασιν τῶν τε λοιπῶν μερῶν τοῦ κόσμου τὴν κατασκευὴν καὶ τὰς ἐφ’ ἑκάστῳ δυνάμεις, εἴσεται ὅπως ὅτι πάντα τὰ καθόλου καὶ τὰ κατὰ μέρος προσοφείλει τῷ θεῷ τὴν κατάλληλον εὐχαριστίαν. Ἡ βασιλεία σου βασιλεία πάντων τῶν αἰώνων, καὶ ἡ δεσποτεία σου ἐν πάσῃ γενεᾷ καὶ γενεᾷ. πιστὸς κύριος ἐν τοῖς λόγοις αὐτοῦ καὶ ὅσιος ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις αὐτοῦ. Ὁ … ὠβέλισται] A 390r: Eusebius am Rand, ἄλλως in der Zeile; P 332r: EusebiusὉ δὲ μετὰ ταῦτα στίχος, δι’ οὗ εἴρηται· πιστὸς κύριος ἐν πᾶσι τοῖς λόγοις αὐτοῦ καὶ ὅσιος ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις αὐτοῦ, οὐ φέρεται οὔτε ἐν τῷ Ἑβραικῷ οὔτε παρὰ τοῖς λοιποῖς ἑρμηνευταῖς. Διόπερ ὡς περιττὸς ἀναγκαίως ὠβέλισται ὠφέλισται λισται .", + "candidate_score": 0.620319, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_22_24", + "bdc_text": "Bettina Braun , Die Eidgenossen , das Reich und das politische System Karls V. , Berlin 1997 . - Schriften zur Verfassungsgeschichte 53 , S. 446-448 ; Paul Schweizer , Geschichte der Schweizerischen Neutralität , Frauenfeld 1895 , S. 144f .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_48", + "psc_text": "pseudo-athanasianischen Expositiones in psalmos, den Psalmen-Kommentar des Evagrius und in einer eigenen Gruppe hexaplarische Lesarten. Der große Wert des Vaticanus besteht nicht so sehr in der Qualität – alle vier Quellen werden meiner Einschätzung nach durchgehend in sekundärer Textgestalt geboten – sondern in ihrer genauen Trennung des Materials in einem konsequent durchgehaltenen vierfachen Verweissystem. Dadurch sind die „Athanasius-Serie“, deren Texteinheiten mit großen Zahlzeichen markiert wird, und der mit kleinen Zahlzeichen versehene Kommentar des Evagrius klar von den hexaplarischen Informationen getrennt, die mit den Anfangsbuchstaben der Übersetzer gekennzeichnet sind.Zur Komposition des Vaticanus 754 s. Marie-Josèphe Rondeau, Le commentaire sur les Psaumes d’Évagre le Pontique, in: OCP 26 (1960) 307–348. Die Eusebius belangende Paraphrase der Palästinischen Katene ist durch wechselnde Zeichen und häufig auch an der Anführung von Autorennamen fassbar. Die Euseb-Stücke sind zum Teil auch dort zugewiesen, wo sie in den Hauptzeugen anonym sind. Ab Ps 108 (fol. 276r) finden sich", + "candidate_score": 0.617831, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_37_39", + "bdc_text": "Februar 1551 erhalten. - Lit. : Heinrich Bullinger , Verzeichniß des Geschlechts der Bullinger . . . , in : Helvetia .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_22", + "psc_text": "origeneische Tradition und ist einem Auszug aus Chrysostomus unmittelbar angehängt: Οὐκ ἀγνοητέον δέ, ὡς Ὠριγένης καὶ Εὐσέβιος ὁ Καισαρεὺς καὶ Δίδυμος καὶ ἕτεροί τινες πολλοὺς εἶναι βούλονται τοὺς οὐρανοὺς ἐκ τῆς προκειμένης λέξεως καὶ ἐκ τοῦ τὸν ἀπόστολον Παῦλον ἕως τρίτου οὐρανοῦ ἁρπαγῆναι. βούλονται δὲ καὶ λογικοὺς εἶναι τοὺς ἀστέρας καὶ τὰ ὕδατα τὰ ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν λογικὰς εἶναι δυνάμεις. Die Eklogentradition in der Monophysitischen Katene Als Typ III, dessen hier verwendete Zeugen mit C bezeichnet sind, haben Georg Karo und Hans Lietzmann eine Katene analysiert,Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 27. die Eklogen aus der Palästinischen Katene mit Texten von Johannes Chrysostomus (häufig auch Johannes, Bischof von Konstantinopel, genannt), Hesychius von Jerusalem und Kyrill von Alexandria verbindet (vgl. CPG C 16). Hauptzeuge ist der Parisinus gr. 139 (Ca).Zur Katene Typ III vgl. Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and", + "candidate_score": 0.617031, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_38", + "bdc_text": "Heinrich Bullinger , Verzeichniß des Geschlechts der Bullinger . . . , in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_934", + "psc_text": "ὧν αὐτῶν λέγεσθαι τὸ ἀριθμῶν πλήθη ἄστρων καὶ πᾶσιν αὐτοῖς ὀνόματα καλῶν. οὕτω γοῦν ὁ σωτὴρ ἡμῶν τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς ἔλεγεν· ἄστρα (< τὰ ἀριθμούμενα καὶ ὀνομαζόμενα κατὰ τό· · ὑμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου , καὶ ὁ ἀπόστολος · ἐν οἷς ὡς φαίνεσθε nach κόσμῳ ὡς φωστῆρες ἐν κόσμῳ . Τὸ τοίνυν παρὸν λόγιον διδάσκει ὡς ἄρα τοῖς τοιούτοις ἄστροις κατ’ ἀξίαν ἐφαρμόσει ἐφαρμόζει ὀνόματα ὁ μέλλων αὐτοὺς κατατάσσειν κατατάσσειν αὐτοὺς ἐν οὐρανῷ ὁ κύριος, ὥσπερ τῷ Ἅβραμ τὸν Ἁβραὰμ ἐπιτέθεικε καὶ τῷ Ἰακὼβ τὸν Ἰσραὴλ τῷ μὲν ἅβραμ τὸν ἀβραὰμ ἐπιτεθεικώς, τῷ δὲ ἰακὼβ τὸν ἰσραὴλ καὶ τῷ Σίμωνι σίμονι τὸν Πέτρον, φησί τε φύσει τὲ ἀκόλουθα ἀκολούθως δὲ ταῦτα τοῖς προτεταγμένοις προγεγραμμένοις συνῆφθαι συνήφθη · μετὰ … καθίστησιν] PG 24 (65 D7–11)μετὰ γὰρ τὸ ἰάσασθαι τοὺς συντετριμμένους τὴν καρδίαν καὶ δῆσαι τὰ συντρίμματα αὐτῶν ἐπανάγων ἐπανάγων αὐτοὺς εἰς τὴν κατὰ φύσιν ὑγείαν τοὺς πάλαι νενοσηκότας φωστῆράς", + "candidate_score": 0.616617, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_22_24", + "bdc_text": "Bettina Braun , Die Eidgenossen , das Reich und das politische System Karls V. , Berlin 1997 . - Schriften zur Verfassungsgeschichte 53 , S. 446-448 ; Paul Schweizer , Geschichte der Schweizerischen Neutralität , Frauenfeld 1895 , S. 144f .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_85", + "psc_text": "Athanasiana syriaca. Part IV = Corpus Scriptorum Christianorum Orientalium 167–168 (Louvain 1977). dass der Text ihrer Vorlage mit dem uns vorliegenden Pseudo-Athanasius nicht kongruent ist. Die Untersuchung dieses Pseudo-Athanasius auf eusebisches Gut hin, um es einmal in einer Testimoniensammlung mitzuteilen, muss besonders behutsam vorgenommen werden und kann erst in Angriff genommen werden, wenn das Werk erkannt und kritisch ediert ist. An der Universität Wien wurde unter Leitung von Uta Heil bereits die erste Phase einer Rekonstruktion der Expositiones in psalmos begonnen.Uta Heil / Sebastiano Panteghini, Determining the Text, Content and Provenance of the Expositiones in Psalmos attributed to Athanasius: Challenges and Opportunities, (erscheint 2023; eine vorläufige Version wurde mir freundlicherweise von den Herausgebern zur Verfügung gestellt). Doch selbst dann, wenn die Ergebnisse des gesamten Projektes vorliegen, können meiner Überzeugung nach nur Referate und keine sicheren neuen Fragmente des originalen Textes gewonnen werden. Zu den Bruchstücken aus der Niketas-Katene Konzeption und", + "candidate_score": 0.616612, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_22_24", + "bdc_text": "Bettina Braun , Die Eidgenossen , das Reich und das politische System Karls V. , Berlin 1997 . - Schriften zur Verfassungsgeschichte 53 , S. 446-448 ; Paul Schweizer , Geschichte der Schweizerischen Neutralität , Frauenfeld 1895 , S. 144f .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_137", + "psc_text": "handschriftlichen Grundlage bei Montfaucon vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 20–21. Für den Eusebius-Kommentar zu Ps 101 bis Ps 104 einschließlich, ebenso zu Ps 112, 5 bis zum Ende dieses Psalmes, hat er die Niketas-Katene verwendet. Da diese in den genannten Parisini nicht enthalten ist, müsste er sie, falls seine Angaben vollständig sind, dem Taurinensis entnommen haben. Die Edition von Montfaucon endet infolge seiner Abhängigkeit von der C-Tradition mit Ps 118. Der Kommentartext zu Ps 119–150 in Mignes PG 24 reproduziert die Edition von Angelo Mai im vierten Tomus seiner Patrum Bibliotheca nova.Angelo Mai, Patrum Bibliotheca nova IV (Rom 1847) 67–107. Mai hatte die von Montfaucon angemahnte Ergänzung der EditionVgl. Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 65. aus Codices Vaticani vorgenommen und nach eigenen Angaben fünf Codices benutzt: Reginae gr. 40, Vaticanus gr. 754, Vaticanus gr. 1685 sowie Vaticanus gr. 2057 und Ottoboniensis gr. 398.Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 66;", + "candidate_score": 0.616515, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_38", + "bdc_text": "Heinrich Bullinger , Verzeichniß des Geschlechts der Bullinger . . . , in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_933", + "psc_text": "θεῷ ἀριθμοῦ. ἐπειδὴ δὲ τῷ αὐτῷ Ἀβραὰμ τοῦ θεοῦ ὁ χρησμὸς ὁ θεῖος χρησμὸς ἐπηγγείλατο δώσειν σπέρμα ὡς τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ τοὺς P oder P nach Korrektur τοὺς δὲ δικαίους καὶ θεοφιλεῖς αἰνιξάμενος, οὐκ ἂν ἁμάρτοις εἰπὼν προφήτας καὶ ἀποστόλους καὶ πάντας τοὺς ἐν θεοσεβείᾳ διαλάμψαντας λάμψαντας τούτους εἶναι καὶ περὶ ὧν αὐτῶν λέγεσθαι τὸ ἀριθμῶν πλήθη ἄστρων καὶ πᾶσιν αὐτοῖς ὀνόματα καλῶν. οὕτω γοῦν ὁ σωτὴρ ἡμῶν τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς ἔλεγεν καὶ περὶ ὧν αὐτῶν λέγεσθαι τὸ ἀριθμῶν πλήθη ἄστρων καὶ πᾶσιν αὐτοῖς ὀνόματα καλῶν. οὕτω γοῦν ὁ σωτὴρ ἡμῶν τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς ἔλεγεν· τὰ (< καὶ περὶ ὧν αὐτῶν λέγεσθαι τὸ ἀριθμῶν πλήθη ἄστρων καὶ πᾶσιν αὐτοῖς ὀνόματα καλῶν. οὕτω γοῦν ὁ σωτὴρ ἡμῶν τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς ἔλεγεν· ἄστρα (< τὰ ἀριθμούμενα καὶ ὀνομαζόμενα κατὰ τό· · ὑμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου , καὶ ὁ ἀπόστολος · ἐν οἷς ὡς φαίνεσθε nach κόσμῳ ὡς φωστῆρες ἐν", + "candidate_score": 0.61403, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_44_46", + "bdc_text": "F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten und Zürich , in : ZTB 1930 , NF 50 . S. 1-82 , bes. 30-33 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_273", + "psc_text": "δὲ ὁ κύριος τῷ Ἀβραάμ· ἔξελθε ἐκ τῆς γῆς σου καὶ ἐκ τῆς συγγενείας σου , καὶ μεθ’ ἕτερα rubriziert καὶ μετ’ ὀλίγα · καὶ ἐνευλογηθήσονται ἐν σοὶ πάντα τὰ ἔθνη τῆς γῆς . καὶ πάλιν ἐν ἑτέρῳ φησὶ πρὸς αὐτόν· καὶ ἐνευλογηθήσονται ἐν τῶν σπέρματί σου πᾶσαι αἱ φυλαὶ τῆς γῆς. εὕροις δ’ ἂν τὰ παραπλήσια καὶ τῷ Ἰσαὰκ καὶ τῷ Ἰακὼβ ἐπηγγελμένα . ταῦτα δὲ μετὰ πλείστας ὅσας γενεὰς ἐπληροῦτο διὰ τῆς ἐπιφανείας τοῦ ἐκ ἐκ τοῦ σπέρματος Ἀβραὰμ γενομένου σωτῆρος ἡμῶν, εἰσέτι τε νῦν ἐνεργεῖ καὶ διαμένει ἡ ἐπαγγελία καὶ μέχρις οὗ τὸ πλήρωμα τῶν ἐθνῶν εἰσέλθῃ. οὕτως οὖν μετὰ μακρὸν αἰῶνα καὶ μετὰ πλείστας σφόδρα γενεάς – τὰς γὰρ χιλίας χιλιάδας ἀντὶ τῶν πολλῶν παρείληφε – καὶ ταύτας ἐπλήρου τὰς πρὸς τοὺς πατριάρχας ἐπαγγελίας διὰ Ἰησοῦ nach ἡμῶν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν καὶ διὰ τῆς τὰς oder τὴς αὐτοῦ διδασκαλίας πᾶσι τοῖς ἔθνεσι τὴν τὴν τοῦ Ἀβραὰμ", + "candidate_score": 0.613025, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_44_46", + "bdc_text": "F[riedrich] Otto Pestalozzi , Aus der Geschichte des Geschlechts der Bullinger von Bremgarten und Zürich , in : ZTB 1930 , NF 50 . S. 1-82 , bes. 30-33 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_624", + "psc_text": "συντελουμένῳ οἰκοδομήματι καὶ νομίζουσι τὸν οἶκον ἐκεῖνον κλῆρον ὑπάρχειν τοῦ θεοῦ συνείρει λέγων· ἰδοὺ ἡ κληρονομία κυρίου κυρίου οἱ υἱοί. ὡσεὶ βέλη ἐν χειρὶ δυνατοῦ, οὕτως οἱ υἱοὶ τῶν ἐκτετιναγμένων . ταῦτα δὲ περὶ τοῦ χοροῦ τῶν ἀποστόλων προφητεύεται· αὐτοὶ οὗ��οι γὰρ ἐξ αὐτῶν προελθόντες καὶ αὐτῶν ἐκείνων τῶν ἐκ περιτομῆς υἱοὶ γενόμενοι κληρονομία κατέστησαν κυρίου ~ καὶ γεγόνασιν αὐτοῦ βέλη κατὰ τῶν ἀοράτων ἀοράτων αὐτοῦ καὶ νοητῶν αὐτοῦ πολεμίων. αὐτοὶ δὲ ἦσαν καὶ οἱ λεγόμενοι υἱοὶ τῶν ἐκτετιναγμένων οὐχ ὅμοιοι μὲν γενόμενοι τοῖς πατράσιν τοῖς πατράσιν γενόμενοι ~ οὐδὲ ἐκτιναγέντες αὐτοί, τῶν αὐτοὶ, αὐτοὶ δὲ τῶν (sic) δὲ ἀποβλήτων ἐκείνων γενόμενοι υἱοί ~ . διὸ λέγονται υἱοὶ τῶν ἐκτετιναγμένων. ἐπιλέγει δὲ ἔτι περὶ αὐτῶν ὁ λόγος τὸ μακάριος ἄνθρωπος, ὃς πληρώσει τὴν ἐπιθυμίαν αὐτοῦ ἐξ αὐτῶν μακαρίζων τοὺς ἐκ τῆς διδασκαλίας αὐτῶν ὠφεληθησομένους ὀφεληθησομένους auf Rasur καὶ ἐπισυνάπτει λέγων· οὐ καταισχυνθήσονται οὐκαισχυνθήσονται , ὅταν λαλῶσι τοῖς ἐχθροῖς αὐτοῦ αὐτῶν", + "candidate_score": 0.611585, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_22_24", + "bdc_text": "Bettina Braun , Die Eidgenossen , das Reich und das politische System Karls V. , Berlin 1997 . - Schriften zur Verfassungsgeschichte 53 , S. 446-448 ; Paul Schweizer , Geschichte der Schweizerischen Neutralität , Frauenfeld 1895 , S. 144f .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_128", + "psc_text": "in der Vita Constantini ebenfalls die eher seltene Umschreibung τὸ χρεὼν ἐπιστάν gebraucht (I 7,2 = 18,10 Winkelmann). Ps 146,7ab Das zweite Fragment zu diesem Lemma findet sich bei Niketas in unmittelbarer Fortführung seiner Wiedergabe des vorausgehenden Stückes und gibt so vielleicht die originale Plazierung wieder. Vokabular und Stil zeigen die Art Eusebs. Seine Verfasserschaft tut sich im letzten Satz zweifelsfrei kund. Die Formulierung τῷ θεῷ τῷ παρ’ Ἑβραίοις μόνοις τὸ παλαιὸν γνωριζομένῳ entspricht der Aussage τῆς Ἰουδαϊκῆς χώρας, καθ’ ἣν μόνην γνωρίζεσθαι ἐνομίζετο τὸ παλαιὸν ὁ θεός im Jesajas–Kommentar (II 19 = 259,25 Ziegler). Ps 146,8a–9b Das erste Stück zu diesem Lemma, das als Nr. 10 gezählte Fragment, ist in N unmittelbar an die vorausgehende Nr. 9 angehängt. Auf eusebische Verfasserschaft weisen die Ausdrücke ἀθρόως ἀφανῆ (vgl. De laudibus Constantini 7,11,2 = 215,11 Heikel) und die Explikation von περιβάλλοντι τὸν οὐρανόν in Vers 8a durch τοσοῦτος οὐρανός im Jesajas-Kommentar", + "candidate_score": 0.610153, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_20", + "bdc_text": "Juni 1544 , EA IV/1d 393f k . - In den auf die Burgunderkriege - als deren Folge das Herzogtum Burgund französisch , die Freigrafschaft Burgund habsburgisch wurde - folgenden Verhandlungen traten die Eidgenossen immer wieder als Vermittler auf , etwa 1478 auf dem Kongress zu Zürich oder 1493 im Frieden von Senlis wie auch 1522 und später bei der Aufrichtung eines Neutralitäts vertrages .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_607", + "psc_text": "σύνεσιν τῶν ἱερῶν λογίων καὶ τὴν ἀπαλλαγὴν καὶ τὴν ἐλευθερίαν τῶν ἐν τῷ βίῷ κακῶν, ὃ δὴ καὶ ἡμῖν ἀναγκαῖον. Φθέγξαιτο ἡ γλῶσσά μου τὸ λόγιόν σου, ὅτι πᾶσαι αἱ ἐντολαί σου δικαιοσύνη. Σφόδρα … δικαιοσύνη] A 279v–280r: Eusebius; P 246v: Eusebius; Ca 396v: Eusebius; Cb 378v: anonym; vgl. Nd 160rv: anonym; vgl. Nh 556v: Theodoret fortgesetzt; PG 23 (1393 B1–11); Harl 464–466Σφόδρα ἀκολούθως μετὰ τὸ εὔξασθαι περὶ τῆς διανοίας· τὸ γὰρ συνετισθῆναι τὰ λόγια τοῦ θεοῦ οὐκ ἦν χειλέων οὐδὲ γλώσσης, ἀλλὰ τοῦ κατὰ ψυχὴν διανοητικοῦ. τὰ ἡγούμενα τοίνυν αἰτήσας ἐπὶ τὰ δεύτερα μέτεισι καὶ ἀξιοῖ τὰ τοῦ ἐν αὐτῷ λόγου ὄργανα, τὰ χείλη καὶ τὴν γλῶτταν, ἀφιερωθῆναι, ὡς ἂν διαπαντὸς τὰ μὲν χείλη ὕμνον ἐξηρεύγοιντο ἐξερεύγοιντο διδασκομένου τοῦ νοῦ ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ θεοῦ τὰ δ��καιώματα αὐτοῦ, ἡ δὲ γλῶττα φθέγγοιτο μηδὲν ἕτερον ἢ τὰ λόγια τοῦ θεοῦ θεοῦ οὐκ ἦν χειλέων οὐδὲ γλώσσης s. Beginn des Fragmentes οὔκουν", + "candidate_score": 0.608415, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_22_24", + "bdc_text": "Bettina Braun , Die Eidgenossen , das Reich und das politische System Karls V. , Berlin 1997 . - Schriften zur Verfassungsgeschichte 53 , S. 446-448 ; Paul Schweizer , Geschichte der Schweizerischen Neutralität , Frauenfeld 1895 , S. 144f .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_0", + "psc_text": "Vorbemerkung der Online-Edition Die vorliegende Online-Fassung der als „Eusebius von Caesarea Werke Band X: Der Psalmenkommentar. Teil 3: Fragmente zu Psalm 101–150. Herausgegeben von Franz Xaver Risch, GCS.NF 32, Berlin/Boston 2022“ publizierten Druckfassung wurde aus einer Classical Text Editor-Datei konvertiert. Die Apparate (Bezeugung und Varianten) sind daher (vorerst) nicht für die Anzeige im PTA optimiert, da grundsätzlich die Bezeugung des Lemmas fehlt. Dafür ersetzt die Online-Edition die fehlenden Bibelstellen-, Personen- und Ortsindices der gedruckten Edition. Da im ersten Band die allgemeiner einleitenden Fragen zum Psalmen-Kommentar des Eusebius von Cäsarea und seiner Überlieferung behandelt werden, beschränke ich mich hier im wesentlichen auf besondere Hinweise zu den Handschriften, denen ich die Fragmente zu Ps 101–150 entnommen habe. Die Überlieferung Der Psalmen-Kommentar des Eusebius ist, wie in den vorangehenden Teilbänden unserer Edition im einzelnen dargelegt ist, uneinheitlich überliefert: von Ps 1 bis 50 auszugsweise in Katenen-Handschriften, von Ps 51 bis 95 ganz und", + "candidate_score": 0.607212, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_20", + "bdc_text": "Juni 1544 , EA IV/1d 393f k . - In den auf die Burgunderkriege - als deren Folge das Herzogtum Burgund französisch , die Freigrafschaft Burgund habsburgisch wurde - folgenden Verhandlungen traten die Eidgenossen immer wieder als Vermittler auf , etwa 1478 auf dem Kongress zu Zürich oder 1493 im Frieden von Senlis wie auch 1522 und später bei der Aufrichtung eines Neutralitäts vertrages .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_22", + "psc_text": "origeneische Tradition und ist einem Auszug aus Chrysostomus unmittelbar angehängt: Οὐκ ἀγνοητέον δέ, ὡς Ὠριγένης καὶ Εὐσέβιος ὁ Καισαρεὺς καὶ Δίδυμος καὶ ἕτεροί τινες πολλοὺς εἶναι βούλονται τοὺς οὐρανοὺς ἐκ τῆς προκειμένης λέξεως καὶ ἐκ τοῦ τὸν ἀπόστολον Παῦλον ἕως τρίτου οὐρανοῦ ἁρπαγῆναι. βούλονται δὲ καὶ λογικοὺς εἶναι τοὺς ἀστέρας καὶ τὰ ὕδατα τὰ ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν λογικὰς εἶναι δυνάμεις. Die Eklogentradition in der Monophysitischen Katene Als Typ III, dessen hier verwendete Zeugen mit C bezeichnet sind, haben Georg Karo und Hans Lietzmann eine Katene analysiert,Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 27. die Eklogen aus der Palästinischen Katene mit Texten von Johannes Chrysostomus (häufig auch Johannes, Bischof von Konstantinopel, genannt), Hesychius von Jerusalem und Kyrill von Alexandria verbindet (vgl. CPG C 16). Hauptzeuge ist der Parisinus gr. 139 (Ca).Zur Katene Typ III vgl. Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and", + "candidate_score": 0.607188, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_22_24", + "bdc_text": "Bettina Braun , Die Eidgenossen , das Reich und das politische System Karls V. , Berlin 1997 . - Schriften zur Verfassungsgeschichte 53 , S. 446-448 ; Paul Schweizer , Geschichte der Schweizerischen Neutralität , Frauenfeld 1895 , S. 144f .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_122", + "psc_text": "135,10a–12b Der zweite Abschnitt des Fragments, den die Palästinische Katene nicht enthält, schließt sich nahtlos an. Vokabular und Konnotationen sind vollständig in eusebischen Schriften nachweisbar. Ps 135,13ab Dieselbe Information, ebenfalls beginnend mit ἑβραίων παῖδες, teilt Eusebius im Kommentar zu Ps 77,13 unter Zitation von Ps 135,13 mit (PG 23, 913 A12–15). Die sprachliche Gestaltung ist jeweils selbständig, so dass sich die Annahme verbietet, der Katenist habe die Aussage von dort übernommen. Ps 138,14a Das Fragment trägt unverkennbar eusebisches Gepräge, ist also zu recht dem Eusebius zugewiesen. Die wichtigsten Merkmale sind: Für die Satzeröffnung καὶ θέα τίνα τρόπον gibt die Datenbank TLG ebenso allein Stellen aus Eusebius an wie für die Zitat-Einleitung εἰκότως ἐπιλέγει. Gut eusebisch ist außerdem die Verbindung von θαυμάσια und θεολογία. Ps 139,3a Die Zuschreibung an Eusebius bestätigt sich durch sprachliche Übereinstimmungen mit der Auslegung von Ps 57,4–6 (PG 23, 520B–521A); vgl. insbesondere κρύπτειν ἐν αὐτοῖς τὸν θανατηφόρον", + "candidate_score": 0.606582, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_22_24", + "bdc_text": "Bettina Braun , Die Eidgenossen , das Reich und das politische System Karls V. , Berlin 1997 . - Schriften zur Verfassungsgeschichte 53 , S. 446-448 ; Paul Schweizer , Geschichte der Schweizerischen Neutralität , Frauenfeld 1895 , S. 144f .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_1", + "psc_text": "auf besondere Hinweise zu den Handschriften, denen ich die Fragmente zu Ps 101–150 entnommen habe. Die Überlieferung Der Psalmen-Kommentar des Eusebius ist, wie in den vorangehenden Teilbänden unserer Edition im einzelnen dargelegt ist, uneinheitlich überliefert: von Ps 1 bis 50 auszugsweise in Katenen-Handschriften, von Ps 51 bis 95 ganz und direkt im Coislinianus 44 und der Rest wiederum fragmentiert in verschiedenen Katenen. Der weitaus größere Teil des erhaltenen Kommentars zu Ps 101 bis 150 ist in der sogenannten Palästinischen Katene (Siglen A P) und ihrer Verarbeitung in der Monophysitischen Katene (Sigle C) aufbewahrt. Einige darin nicht enthaltene Partien sind der Psalmen-Katene des Niketas von Herakleia (Sigle N) zu entnehmen. Die Palästinische Katene Nachdem die große und unübersichtliche Menge der Handschriften, die eine Psalmenkatene enthalten, von Georg Karo und Hans Lietzmann in siebenundzwanzig Typen geordnet worden war,Georg Karo / Hans Lietzmann, Catenarum Graecarum Catalogus (Göttingen 1902) 20–66. entdeckte Marcel Richard, ausgehend", + "candidate_score": 0.606002, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_22_24", + "bdc_text": "Bettina Braun , Die Eidgenossen , das Reich und das politische System Karls V. , Berlin 1997 . - Schriften zur Verfassungsgeschichte 53 , S. 446-448 ; Paul Schweizer , Geschichte der Schweizerischen Neutralität , Frauenfeld 1895 , S. 144f .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_54", + "psc_text": "von Eusebius als uns heute vergönnt ist. Die griechischen Fragmente zur Theophanie (CPG 3488) sind aus seiner Lukas-Katene gewonnen, ebenso die Schrift De solemnitate paschali (CPG 3479). Sein literarisches Engagement lässt daher von selbst die Frage aufkommen, ob er über die Fragmente in der Katene hinaus nicht auch den Psalmen-Kommentar des Eusebius oder größere Teile davon unabhängig von der Fragmentierung in der Palästinischen Katene kannte. Und tatsächlich gelang Gilles Dorival der Nachweis, dass unbekannte Texteinheiten aus Eusebius enthalten sind, und er nahm an, dass Niketas noch dessen ganzen Kommentar vor sich gehabt habe.Vgl. Gilles Dorival, La reconstitution du Commentaire sur les Psaumes d’Eusèbe de Césarée grâce aux chaînes exégétiques grecques, en particulier la chaîne de Nicétas, in: Texte und Untersuchungen 128 = Studia Patristica XV 1 (Berlin 1984) 170–176; Les Chaînes (wie Anm. 3) III 545–546. Ob freilich Niketas tatsächlich eine Gesamtausgabe von Eusebs Psalmen-Kommentar benutzen konnte oder nur über", + "candidate_score": 0.605222, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_20", + "bdc_text": "Juni 1544 , EA IV/1d 393f k . - In den auf die Burgunderkriege - als deren Folge das Herzogtum Burgund französisch , die Freigrafschaft Burgund habsburgisch wurde - folgenden Verhandlungen traten die Eidgenossen immer wieder als Vermittler auf , etwa 1478 auf dem Kongress zu Zürich oder 1493 im Frieden von Senlis wie auch 1522 und später bei der Aufrichtung eines Neutralitäts vertrages .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_327", + "psc_text": "23 (1316 D8–13) Κεῖται ἐν Ἀριθμοῖς ἡ ἱστορία , ὅπως λαβὼν Φινεὲς τὸν σειρομάστην διέπειρε τὴν Μαδιανίτιν μαδιανήτην ἅμα τῷ σὺν αὐτῇ πεπορνευκότι καὶ ὡς ἐκόπασε παραχρῆμα ἡ vor ὀργὴ κατ’ αὐτῶν ὀργὴ ἅμα τῇ τοιαύτῃ πράξει. παρίστησι παριστήσει δὲ ὁ λόγος, ὅσον πόσον ἰσχύει παρὰ θεῷ ἑνὸς ἀνδρὸς δικαιοσύνη ὡς … θεοῦ] vgl. Nd 92v: anonym; vgl. Ne 339v: anonym; vgl. Nh 486v: Theodoret fortgesetztὡς κοπάσαι τὴν ὀργὴν καὶ ἀνακρουσθῆναι τὴν κατὰ τῶν ἡμαρτηκότων θραῦσιν διὰ τὸν τοῦ Φινεὲς ζῆλον τὸν ὑπὲρ τοῦ θεοῦ τοῦ φιν��ὲς ὑπὲρ τὸν τοῦ θεοῦ ζῆλον ? φινεὲς ὑπὲρ τοῦ θεοῦ ζῆλον . Καὶ παρώργισαν αὐτὸν ἐφ’ ὕδατος ἀντιλογίας. καὶ ἐκακώθη Μωυσῆς δι’ αὐτούς, ὅτι παρεπίκραναν τὸ πνεῦμα αὐτοῦ, καὶ διέστειλεν ἐν τοῖς χείλεσιν αὐτοῦ. Μετὰ … διέστειλεν] Nd 93r: anonym; Ne 340v: anonym; Nh 487r: anonym Μετὰ … αὐτῶν] A 154v–155r: Eusebius; P 147r: anonym; Wa 171v: anonym; vgl. V 265v: Eusebius; AS", + "candidate_score": 0.604526, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_21_23", + "bdc_text": "Ab 1544 trat die Auseinandersetzung mit Frankreich in dieser Hinsicht besonders nach dem Frieden von Crépy-en-Laonnois ( Aisne ) in den Hintergrund. - Lit. : Bettina Braun , Die Eidgenossen , das Reich und das politische System Karls V. , Berlin 1997 . - Schriften zur Verfassungsgeschichte 53 , S. 446-448 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_41", + "psc_text": "Parisinus gr. 139 (Ca) hat ein Leser die Einträge, die der Katenist mit dem Namen des Eusebius versehen hatte, am Rand mit rotem Stift systematisch markiert. Vielleicht handelt es sich bei diesem Leser um den Verfasser des Codex Parisinus gr. 463, denn dieser Codex ist eine Papierhandschrift aus dem siebzehnten Jahrhundert, in der die wirklichen und vermeintlichen Fragmente von Eusebius aus dem Parisinus gr. 139 gesammelt sind.Zum Codex vgl. Institut de recherche et d’histoire des textes (Hrsg.), Pinakes | Πίνακες. Textes et manuscrits grecs, Numéro diktyon 50037. Die Eusebius-Einträge werden in denselben Abgrenzungen und mit denselben Irrtümern übernommen. Betitelt ist die Arbeit mit EUSEBII / PAMPHILI EPISCOPI / Caesareae Palaestinae / INTERPRETATIO / Psalmorum. Valde Erudita und auf dem folgenden Blatt griechisch wiederholt ΕΥΣΕΒΙΟΥ / ΤΟΥ ΠΑΜΦΙΛΟΥ / ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ / ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ ΤΗΣ / ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗΣ / ΕΧΗΓΗΣΙΣ ΤΩΝ ΨΑΛΜΩΝ ΠΑΝΥ / ΣΠΟΥΔΑΙΑ. Die Eigenheiten von Cb enthält er nicht, bespielsweise den", + "candidate_score": 0.604461, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_3_5", + "bdc_text": "erhalten , den Blarer aber wohl schon [ kurz nach dem 6 . September ] ( oben Nr. 1976 ) verdankt hatte .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_11", + "psc_text": "Lemma aufgreift. Der Hyparchetyp der Hauptzeugen las offenbar das indefinite Pronomen: πολλῶν τινων, A und P haben lediglich mit ihrer Akzentsetzung (τινῶν) die Enklise-Regel nicht befolgt. Die Übereinstimmung von P2 mit Cb, einem Zeugen der Monophystischen Katene, an dieser Stelle ist wohl kaum als Indiz für eine gemeinsame Vorlage zu deuten, da der Verfasser von Cb mehr noch als P2 zu eigenständigen Verbesserungen der Lesequalität neigt. Wenn P2 aber auf fol. 258r zu Ps 122,1a–c die Autorenzuweisung εὐσεβ in brauner Tinte nachträgt, scheint er doch eine andere Vorlage gekannt zu haben. Denn sie fehlt auch im Ambrosianus, mithin im Hyparchetyp. Ebenso ist vielleicht im Text zu Ps 144,14a–16b das am Rand braun geschriebene ἀμείβων, das den Ausdruck πόλιν ἐκ πόλεως ergänzen soll, keine korrigierende eigene Erfindung. Dagegen wieder muss der Autor von P2 keine besondere Vorlage benutzt haben, wenn er an einer Stelle im Text zu Ps 136,1b–2 die Formulierung", + "candidate_score": 0.604184, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_20", + "bdc_text": "Juni 1544 , EA IV/1d 393f k . - In den auf die Burgunderkriege - als deren Folge das Herzogtum Burgund französisch , die Freigrafschaft Burgund habsburgisch wurde - folgenden Verhandlungen traten die Eidgenossen immer wieder als Vermittler auf , etwa 1478 auf dem Kongress zu Zürich oder 1493 im Frieden von Senlis wie auch 1522 und später bei der Aufrichtung eines Neutralitäts vertrages .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_608", + "psc_text": "αὐτῷ λόγου ὄργανα, τὰ χείλη καὶ τὴν γλῶτταν, ἀφιερωθῆναι, ὡς ἂν διαπαντὸς τὰ μὲν χείλη ὕμνον ἐξηρεύγοιντο ἐξερεύγοιντο διδασκομένου τοῦ νοῦ ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ θεοῦ τὰ δικαιώματα αὐτοῦ, ἡ δὲ γλῶττα φθέγγοιτο μηδὲν ἕτερον ἢ τὰ λόγια τοῦ θεοῦ θεοῦ οὐκ ἦν χειλέων οὐδὲ γλώσσης s. Beginn des Fragmentes οὔκουν χειλέων οὐδὲ γλώσσης ἁπλῶς τὸ θείους ὕμνους ἐρεύγεσθαι, ἀλλὰ διαθέσεως ἀγομένης ἀληθείας εὐθύτητι καὶ νεύματι τοῦ θεοῦ καὶ τοῦτο πράσσοι , ὅτι πᾶσαι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ δικαιοσύνη δικαιοσύναι . Γενέσθω ἡ χείρ σου τοῦ σῶσαί με, ὅτι τὰς ἐντολάς σου ᾑρετισάμην. Συνιδὼν … εἰρημένα] A 280v: Eusebius; P 247r: Eusebius; Ca 396v: Eusebius; Cb 378v: anonym; Nd 160v συνιδὼν…σύνεργον: anonym; Nh 557r: Theodoret fortgesetzt; PG 23 (1393 B14–C6); Harl 468Συνιδὼν τὸ μέγεθος τοῦ αἰτήματος ἑτοίμου βοηθείας δεῖται τῆς παρὰ τοῦ θεοῦ εἰς τὸ κατορθῶσαι τὰ προῃτημένα προηττημένα προημαρτημένα . μεγάλα δὲ αἰτῶν παρὰ τοῦ θεοῦ καὶ τὰ τι τῆ παρ’", + "candidate_score": 0.603633, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_21_23", + "bdc_text": "Ab 1544 trat die Auseinandersetzung mit Frankreich in dieser Hinsicht besonders nach dem Frieden von Crépy-en-Laonnois ( Aisne ) in den Hintergrund. - Lit. : Bettina Braun , Die Eidgenossen , das Reich und das politische System Karls V. , Berlin 1997 . - Schriften zur Verfassungsgeschichte 53 , S. 446-448 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_85", + "psc_text": "Athanasiana syriaca. Part IV = Corpus Scriptorum Christianorum Orientalium 167–168 (Louvain 1977). dass der Text ihrer Vorlage mit dem uns vorliegenden Pseudo-Athanasius nicht kongruent ist. Die Untersuchung dieses Pseudo-Athanasius auf eusebisches Gut hin, um es einmal in einer Testimoniensammlung mitzuteilen, muss besonders behutsam vorgenommen werden und kann erst in Angriff genommen werden, wenn das Werk erkannt und kritisch ediert ist. An der Universität Wien wurde unter Leitung von Uta Heil bereits die erste Phase einer Rekonstruktion der Expositiones in psalmos begonnen.Uta Heil / Sebastiano Panteghini, Determining the Text, Content and Provenance of the Expositiones in Psalmos attributed to Athanasius: Challenges and Opportunities, (erscheint 2023; eine vorläufige Version wurde mir freundlicherweise von den Herausgebern zur Verfügung gestellt). Doch selbst dann, wenn die Ergebnisse des gesamten Projektes vorliegen, können meiner Überzeugung nach nur Referate und keine sicheren neuen Fragmente des originalen Textes gewonnen werden. Zu den Bruchstücken aus der Niketas-Katene Konzeption und", + "candidate_score": 0.603358, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_21_23", + "bdc_text": "Ab 1544 trat die Auseinandersetzung mit Frankreich in dieser Hinsicht besonders nach dem Frieden von Crépy-en-Laonnois ( Aisne ) in den Hintergrund. - Lit. : Bettina Braun , Die Eidgenossen , das Reich und das politische System Karls V. , Berlin 1997 . - Schriften zur Verfassungsgeschichte 53 , S. 446-448 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_28", + "psc_text": "Missgeschick. Ebenso kann die Zuordnung der Textstücke zu den Lemmata in C von den Hauptzeugen abweichen, zum Beispiel die Nr. 4 und 5 zu Ps 117. Neben der Epitomierung wird in C keine systematische Bearbeitung vorgenommen. Paraphrastische Verdrängungen des ursprünglichen Wortlauts wie gegen Ende des Fragmentes zu Ps 103,25a–26b sind selten. (Ca) Parisinus gr. 139 (10. Jh.) Der seit dem Jahr 1622 in Paris befindliche und wegen seiner prachtvollen Miniaturen als Psautier de Paris berühmt gewordene Codex aus dem zehnten JahrhundertZum Codex vgl. Vanderschelden (wie Anm. 9) 40–44. teilt mit der übrigen Katenenüberlieferung die unangenehme Eigenschaft der Unzuverlässigkeit in den Namensangaben. Zum Beispiel ist die Theodoret-Passage zu Ps 103,2b (PG 80, 1696A) τὴν τῆς δημιουργίας εὐκολίαν – μόνῳ χρησάμενος, die Pitra in seinen Analecta als einen Origenes zu Ps 103,2 bringt und Migne als Chrysostomus spurius zu Ps 103 (PG 55, 647) druckt, in Ca als ein Text von Apolinarius", + "candidate_score": 0.602544, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_21_23", + "bdc_text": "Ab 1544 trat die Auseinandersetzung mit Frankreich in dieser Hinsicht besonders nach dem Frieden von Crépy-en-Laonnois ( Aisne ) in den Hintergrund. - Lit. : Bettina Braun , Die Eidgenossen , das Reich und das politische System Karls V. , Berlin 1997 . - Schriften zur Verfassungsgeschichte 53 , S. 446-448 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_24", + "psc_text": "als Vermengung der ersten Palästinischen Katene mit einer zweiten Palästinischen Katene ansah. Die Tradition dieser Komposition teilt er in wiederum zwei Katenen, zu deren erster die von mir benutzten Handschriften gehören.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) I 232–248. Für Chrysostomus und Hesychius ist die ehemals so genannte Monophysitische Katene von enormer Bedeutung. Die Reste der anderweitig nicht bekannten Ausführungen zu Ps 101 bis 106 von Chrysostomus hat Anne-Marie Malingrey aus ihr ediert,Anne-Marie Malingrey, Fragments du commentaire de Jean Chrysostome sur les psaumes 103 à 106, in: Jürgen Dummer u. a. (Hrsg.), Texte und Textkritik = Texte und Untersuchungen 133 (Berlin 1987) 351–378. und die lückenhafte Direktüberlieferung des sogenannten Commentarius magnus (CPG 6554) von Hesychius kann mit ihr weitgehend ersetzt werden. Von Eusebius enthält sie keine neuen Bruchstücke. Die Eklogen bewahren den Text der Palästinischen Katene, soweit sie ihn übernommen haben, stehen aber nicht in der Tradition des Hyparchetyps der Hauptzeugen.", + "candidate_score": 0.600808, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_21_23", + "bdc_text": "Ab 1544 trat die Auseinandersetzung mit Frankreich in dieser Hinsicht besonders nach dem Frieden von Crépy-en-Laonnois ( Aisne ) in den Hintergrund. - Lit. : Bettina Braun , Die Eidgenossen , das Reich und das politische System Karls V. , Berlin 1997 . - Schriften zur Verfassungsgeschichte 53 , S. 446-448 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_48", + "psc_text": "pseudo-athanasianischen Expositiones in psalmos, den Psalmen-Kommentar des Evagrius und in einer eigenen Gruppe hexaplarische Lesarten. Der große Wert des Vaticanus besteht nicht so sehr in der Qualität – alle vier Quellen werden meiner Einschätzung nach durchgehend in sekundärer Textgestalt geboten – sondern in ihrer genauen Trennung des Materials in einem konsequent durchgehaltenen vierfachen Verweissystem. Dadurch sind die „Athanasius-Serie“, deren Texteinheiten mit großen Zahlzeichen markiert wird, und der mit kleinen Zahlzeichen versehene Kommentar des Evagrius klar von den hexaplarischen Informationen getrennt, die mit den Anfangsbuchstaben der Übersetzer gekennzeichnet sind.Zur Komposition des Vaticanus 754 s. Marie-Josèphe Rondeau, Le commentaire sur les Psaumes d’Évagre le Pontique, in: OCP 26 (1960) 307–348. Die Eusebius belangende Paraphrase der Palästinischen Katene ist durch wechselnde Zeichen und häufig auch an der Anführung von Autorennamen fassbar. Die Euseb-Stücke sind zum Teil auch dort zugewiesen, wo sie in den Hauptzeugen anonym sind. Ab Ps 108 (fol. 276r) finden sich", + "candidate_score": 0.600229, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_21_23", + "bdc_text": "Ab 1544 trat die Auseinandersetzung mit Frankreich in dieser Hinsicht besonders nach dem Frieden von Crépy-en-Laonnois ( Aisne ) in den Hintergrund. - Lit. : Bettina Braun , Die Eidgenossen , das Reich und das politische System Karls V. , Berlin 1997 . - Schriften zur Verfassungsgeschichte 53 , S. 446-448 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_135", + "psc_text": "Den letzten in P überlieferten Satz, der mit ἐπιτελῶν endet, teilend fügt Niketas noch zwei weitere Sätze an, in denen Eusebius ein Hauptmotiv seiner Auslegung wie in einem hymnischen Abschluß zusammenfasst. Die zentralen Wörter ἀναπέμπειν und ἀθρόως begegnen immer wieder durch den gesamten Kommentar hindurch. Ausgaben und Vorarbeiten Im allgemeinen stand bislang der Forschung zur Verfügung der Text des Psalmen-Kommentars von Eusebius in den 1857 gedruckten Bänden 23 und 24 der Patrologia Graeca von Jacques-Paul Migne. Der Band 23 enthält in den Kolumnen 76 bis 1396 eine Kommentierung zu Ps 1–118. Sie ist der Edition von Bernard de Montfaucon entnommen.Bernard de Montfaucon, Collectio Nova Patrum et Scriptorum Graecorum. Tomus Primus (Paris 1706). In seinem, ebenfalls von Migne nachgedruckten, Vorwort gibt unser Archeget an, er habe einen lückenhaften Taurinensis aus der Bibliothek von Kardinal Perronius verwendet sowie einen Coislinianus, womit er den Coislinianus 44 meint, und für das, was darin fehlt,", + "candidate_score": 0.599502, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_24", + "bdc_text": "Paul Schweizer , Geschichte der Schweizerischen Neutralität , Frauenfeld 1895 , S. 144f .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_46", + "psc_text": "Wa hat versucht, die beiden Fenster zu Beginn des Fragmentes zu Ps 101,25b–29b zu schließen, zeigt dabei aber mit den Ausfüllungen αὐτοῦ ἀπό für das in C zu findende und wohl richtige μέχρι τῆς ἐκβάσεως und καιρῶν συνιδὼν τό für συνορᾷ τὸ ἀδύνατον διὰ τό wenig Geschick. Die beiden Fenster am Ende desselben Fragmentes, an deren Stelle in C kein Text vorliegt, werden dagegen sinnvoll ausgefüllt, wobei das zweite von ihnen durch einen Blick in die Bibel geschlossen werden konnte, das erste vielleicht nur glücklich geraten ist. Fraglich bleibt, ob die ältere Handschrift Wa hier einen älteren Text als den von A P repräsentiert und das Fenster wirklich erst später entstanden ist. (V) Vaticanus gr. 754 (10. Jh.) Der Codex Vaticanus gr. 754 aus dem zehnten Jahrhundert, der in der Forschung bereits viel Aufmerksamkeit erfahren hat, gruppiert um den Psaltertext eine Bearbeitung der Palästinischen Katene, die von Karo und LietzmannKaro", + "candidate_score": 0.594992, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_24", + "bdc_text": "Paul Schweizer , Geschichte der Schweizerischen Neutralität , Frauenfeld 1895 , S. 144f .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_59", + "psc_text": "Der Grund für diesen Abschluß ist nicht erkennbar; es gab wahrscheinlich keine entsprechende Einteilung des zweiten Bandes der Katene.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 499–500. Ne bietet weniger Zuschreibungen am Rand, manchmal aber auch einige singuläre. Die Textqualität ist insgesamt besser als im Coislinianus. Der Autor zeigt keine Absicht auf eigene Textgestaltung. Abweichungen wie ein vereinfachendes συνεργοῦντα für συγγεωργοῦντα im zweiten Fragment zu Ps 103,13a–15c bleiben vereinzelte Eingriffe. Mitunter finden sich Erweiterungen gegenüber den anderen N-Handschriften, die jedoch für vorliegende Eusebius-Texte nicht relevant sind, beispielsweise im Eintrag zu Ps 110,10c (fol. 417v). (Nh) Harleianus 5791 (17. Jh.) Die junge Papierhandschrift wurde im (heute nicht mehr existierenden) Kloster zum heiligen Sabbas in Bukarest von einem Nikolaos angefertigt und am 26. Januar 1682 abgeschlossen. So möchte man jedenfalls die Schlußnotiz auf fol. 665r verstehen. Dorival nimmt eine Entstehung im 15. bis 16. Jahrhundert an.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 502.", + "candidate_score": 0.594015, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_24", + "bdc_text": "Paul Schweizer , Geschichte der Schweizerischen Neutralität , Frauenfeld 1895 , S. 144f .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_138", + "psc_text": "1847) 67–107. Mai hatte die von Montfaucon angemahnte Ergänzung der EditionVgl. Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 65. aus Codices Vaticani vorgenommen und nach eigenen Angaben fünf Codices benutzt: Reginae gr. 40, Vaticanus gr. 754, Vaticanus gr. 1685 sowie Vaticanus gr. 2057 und Ottoboniensis gr. 398.Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 66; vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 20–21. Eine unkritische Sammlung aus vatikanischen Handschriften gibt Jean Baptiste Pitra, Analecta sacra et classica spicilegio solesmensi III (Paris 1883). Im besonderen hat die Forschungsgeschichte ein paar kleine Teil-Editionen gezeitigt: Die Hypothesen zu den Gradualpsalmen, von mir mit Ὑποθέσεις überschrieben, ließ Giovanni Mercati drucken: Alcune note di letteratura patristica, in: Opere minori II = Studi e testi 77 (1937) 61–66. Die Fragmente aus der Palästinischen Katene zu Ps 118 sind enthalten in Marguerite Harl (avec la collaboration de Gilles Dorival), La Chaîne Palestinienne sur le Psaume 118. Tome I. Introduction, texte grec critique", + "candidate_score": 0.589369, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_24", + "bdc_text": "Paul Schweizer , Geschichte der Schweizerischen Neutralität , Frauenfeld 1895 , S. 144f .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_137", + "psc_text": "handschriftlichen Grundlage bei Montfaucon vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 20–21. Für den Eusebius-Kommentar zu Ps 101 bis Ps 104 einschließlich, ebenso zu Ps 112, 5 bis zum Ende dieses Psalmes, hat er die Niketas-Katene verwendet. Da diese in den genannten Parisini nicht enthalten ist, müsste er sie, falls seine Angaben vollständig sind, dem Taurinensis entnommen haben. Die Edition von Montfaucon endet infolge seiner Abhängigkeit von der C-Tradition mit Ps 118. Der Kommentartext zu Ps 119–150 in Mignes PG 24 reproduziert die Edition von Angelo Mai im vierten Tomus seiner Patrum Bibliotheca nova.Angelo Mai, Patrum Bibliotheca nova IV (Rom 1847) 67–107. Mai hatte die von Montfaucon angemahnte Ergänzung der EditionVgl. Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 65. aus Codices Vaticani vorgenommen und nach eigenen Angaben fünf Codices benutzt: Reginae gr. 40, Vaticanus gr. 754, Vaticanus gr. 1685 sowie Vaticanus gr. 2057 und Ottoboniensis gr. 398.Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 66;", + "candidate_score": 0.589101, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_24", + "bdc_text": "Paul Schweizer , Geschichte der Schweizerischen Neutralität , Frauenfeld 1895 , S. 144f .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_16", + "psc_text": "In den Fragmenten zu Ps 118,132ab λαμβάνουσιν und zu Ps 144,13a–13ab ὠβέλισται ist die fenestra umgekehrt nur in P zu sehen. (Im Fragment zu Ps 144,21a–c, wo ich προφητείαν eingefügt habe, hat P entweder das Fenster oder das Wort übersehen.) Weitere Beobachtungen bestätigen, dass A nicht Vorlage für P war. Während singuläre Formulierungen wie δηλοῖ δὲ οὕτω καὶ ἄλλος zu Beginn des Fragmentes zu Ps 123,3b–5 dem Autor der Handschrift A zueigen und dem von P unbekannt waren, gehen andere Abweichungen nicht auf Überlegungen von A zurück, sondern sind Fehler, die P vermieden hat. Dazu gehört beispielsweise der das Fragment zu Ps 122,1a–c beschließende, in A ausgefallene Halbsatz ἀπὸ δὲ τοῦ κάτω βλέπειν βλαβήσεται, oder ein Augensprung wie ὡς θεοῦ λαόν im Fragment zu Ps 101,11b–12b oder καὶ δοξολογεῖν im Fragment zu Ps 102,1ab oder ἢ κατὰ τὸν Θεοδοτίονα – τοῦ θεοῦ Ἰακώβ im Fragment zu Ps 113,7a–8b oder τυγχάνει,", + "candidate_score": 0.588054, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1", + "max_score": 0.674022, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_51_53", + "bdc_text": "filius . Si haeserit apud vos ( optarem autem maxime , ut magistrum apud vos inveniret , apud quem hac hyeme laboraret ) , Josua Bullinger ist am 20 . September weiterhin in Konstanz nachgewiesen ( unten Nr. 1994 , 1-4 ) , am 8 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1395", + "psc_text": "hic est pater, hic est filius, hic est spiritus sanctus. § 230 occurrit tibi, qui audit te intra 15,20 sq. mentis secreta tractantem. et cum adhuc longe sis, uidet et adcurrit. uidet in pectore tuo, adcurrit ne quis inpediat, conplectitur quoque. in occurnuoccursu praescientia est, in conplexu clementia et quasi quidam patripatrii! amoris adfectus. supra collum C cadit, ut iacentem erigat et oneratum peccatis atque in 2 Gal. 4, 26 Hebr. 12, 22 9 Ioh. 15, 13 sq. 18 cf. Act. 20, 9 14 Ephes. 5, 14 15 Zach. 5, 7 16 Dent. 5, 31 2 oportuit] debuit x 3 deuiare X uocare P (-ri m3) L 4 debet (e alt. ex i m2) P 6 filium CXX et seruos X 7 amicos (v s. 0 m3) P mercennariiB (s s. u.) P 10 dicam ΕγπΤ 12 se (5. m3 te) P sed exp. m2 P post non add. dico", + "candidate_score": 0.674022, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_50_52", + "bdc_text": "s. Rainer Henrich , aaO , S. 34 mit Anm. 193 . filius . Si haeserit apud vos ( optarem autem maxime , ut magistrum apud vos inveniret , apud quem hac hyeme laboraret ) , Josua Bullinger ist am 20 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1395", + "psc_text": "hic est pater, hic est filius, hic est spiritus sanctus. § 230 occurrit tibi, qui audit te intra 15,20 sq. mentis secreta tractantem. et cum adhuc longe sis, uidet et adcurrit. uidet in pectore tuo, adcurrit ne quis inpediat, conplectitur quoque. in occurnuoccursu praescientia est, in conplexu clementia et quasi quidam patripatrii! amoris adfectus. supra collum C cadit, ut iacentem erigat et oneratum peccatis atque in 2 Gal. 4, 26 Hebr. 12, 22 9 Ioh. 15, 13 sq. 18 cf. Act. 20, 9 14 Ephes. 5, 14 15 Zach. 5, 7 16 Dent. 5, 31 2 oportuit] debuit x 3 deuiare X uocare P (-ri m3) L 4 debet (e alt. ex i m2) P 6 filium CXX et seruos X 7 amicos (v s. 0 m3) P mercennariiB (s s. u.) P 10 dicam ΕγπΤ 12 se (5. m3 te) P sed exp. m2 P post non add. dico", + "candidate_score": 0.668012, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12033_sent_59", + "bdc_text": "Oro item , ut mihi , quomodo ille se gerat , significes ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1106", + "psc_text": "dicere: uides me Christi esse discipulum et aurum a me requiris? aliud nobis multo pretiosius auro donauit, ut in nomine eius operemur. itaque non habeo quod non dedit. sed quod dedit habeo: in nomine domini Iesu surge et ambula. § 56 sicut ergo qui horrea uult congerendis aedificare 3 Matth. 10, 9 6-10 Rom. 2, 21—24, 9; cf. Esai. o2, 5 13 Act. 3, 6 17 Matth. 5, 3 19 Matth. 10, 9 23 Act. 3, 6 24 Luc. 12, 16 sqq. 4 auferre conamur y auferre possumus EGT habes )( et (es esc eas m2) F 5 praeceperis PBCLX (i a. e alt. m2 F) et (e alt.