diff --git "a/10/10273.json" "b/10/10273.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/10/10273.json" @@ -0,0 +1,2794 @@ +{ + "letter_id": "10273", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/10273", + "dominant_topic": 0, + "topic_dist": [ + 0.061626, + 0.056001, + 0.04751, + 0.050753, + 0.051288, + 0.04534, + 0.052982, + 0.048081, + 0.044188, + 0.047288, + 0.048799, + 0.052587, + 0.045286, + 0.057682, + 0.055463, + 0.047325, + 0.052662, + 0.041568, + 0.046616, + 0.046956 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-gratia-et-libero-arbitrio", + "max_score": 0.704835, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_31_33", + "bdc_text": "Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis . Opus enim habemus plurimum hoc homine . Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. .", + "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-gratia-et-libero-arbitrio_window_91", + "psc_text": "hoc sermone recapitulatur, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum. Dilectio proximi malum non operatur: plenitudo ergo legis, dilectio (Rom. XIII, 8-10) . Ipsam charitatem apostolus Petrus nondum habuit, quando timore Dominum ter negavit (Matth. XXVI, 69-75). Timor enim non est in charitate, sicut ait Joannes evangelista in Epistola sua; sed perfecta charitas foras mittit timorem (I Joan. IV, 18) . Et tamen quamvis parva et imperfecta, non deerat, quando dicebat Domino, Animam meam pro te ponam (Joan. XIII, 37) : putabat enim se posse, quod se velle sentiebat. Et quis istam etsi parvam dare coeperat charitatem, nisi ille qui praeparat voluntatem, et cooperando perficit, quod operando incipit? Quoniam ipse ut velimus operatur incipiens, qui volentibus cooperatur perficiens. Propter quod ait Apostolus: Certus sum quoniam qui operatur in vobis opus bonum, perficiet usque in diem Christi Jesu (Philipp. I, 6) . Ut ergo velimus, sine nobis operatur; cum autem volumus, et", + "candidate_score": 0.704835, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_33", + "bdc_text": "Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. .", + "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-gratia-et-libero-arbitrio_window_91", + "psc_text": "hoc sermone recapitulatur, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum. Dilectio proximi malum non operatur: plenitudo ergo legis, dilectio (Rom. XIII, 8-10) . Ipsam charitatem apostolus Petrus nondum habuit, quando timore Dominum ter negavit (Matth. XXVI, 69-75). Timor enim non est in charitate, sicut ait Joannes evangelista in Epistola sua; sed perfecta charitas foras mittit timorem (I Joan. IV, 18) . Et tamen quamvis parva et imperfecta, non deerat, quando dicebat Domino, Animam meam pro te ponam (Joan. XIII, 37) : putabat enim se posse, quod se velle sentiebat. Et quis istam etsi parvam dare coeperat charitatem, nisi ille qui praeparat voluntatem, et cooperando perficit, quod operando incipit? Quoniam ipse ut velimus operatur incipiens, qui volentibus cooperatur perficiens. Propter quod ait Apostolus: Certus sum quoniam qui operatur in vobis opus bonum, perficiet usque in diem Christi Jesu (Philipp. I, 6) . Ut ergo velimus, sine nobis operatur; cum autem volumus, et", + "candidate_score": 0.687897, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_32_34", + "bdc_text": "Opus enim habemus plurimum hoc homine . Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. . Quod cum foeceritis , ut speramus vos facturos , studebimus modo quovis refundere .", + "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-gratia-et-libero-arbitrio_window_91", + "psc_text": "hoc sermone recapitulatur, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum. Dilectio proximi malum non operatur: plenitudo ergo legis, dilectio (Rom. XIII, 8-10) . Ipsam charitatem apostolus Petrus nondum habuit, quando timore Dominum ter negavit (Matth. XXVI, 69-75). Timor enim non est in charitate, sicut ait Joannes evangelista in Epistola sua; sed perfecta charitas foras mittit timorem (I Joan. IV, 18) . Et tamen quamvis parva et imperfecta, non deerat, quando dicebat Domino, Animam meam pro te ponam (Joan. XIII, 37) : putabat enim se posse, quod se velle sentiebat. Et quis istam etsi parvam dare coeperat charitatem, nisi ille qui praeparat voluntatem, et cooperando perficit, quod operando incipit? Quoniam ipse ut velimus operatur incipiens, qui volentibus cooperatur perficiens. Propter quod ait Apostolus: Certus sum quoniam qui operatur in vobis opus bonum, perficiet usque in diem Christi Jesu (Philipp. I, 6) . Ut ergo velimus, sine nobis operatur; cum autem volumus, et", + "candidate_score": 0.683666, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_32_34", + "bdc_text": "Opus enim habemus plurimum hoc homine . Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. . Quod cum foeceritis , ut speramus vos facturos , studebimus modo quovis refundere .", + "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-gratia-et-libero-arbitrio_window_3", + "psc_text": "vestram Charitatem, Valentine frater, et caeteri qui simul Deo servitis, compellente mutua charitate curavi. Nuntiatum est enim mihi de vobis, fratres, ab aliquibus qui in vestra congregatione sunt, et ad nos inde venerunt, per quos et ista direximus, quod de hac re dissensiones in vobis sint. Itaque, dilectissimi, ne vos perturbet hujus quaestionis obscuritas, moneo vos primum, ut de iis quae intelligitis, agatis Deo gratias: quidquid est autem quo pervenire nondum potest vestrae mentis intentio, pacem inter vos et charitatem servantes, a Domino ut intelligatis orate; et donec vos ipse perducat ad ea quae nondum intelligitis, ibi ambulate quo pervenire potuistis. Hoc admonet apostolus Paulus, qui cum dixisset nondum se esse perfectum, paulo post ait, Quotquot ergo perfecti hoc sapiamus; id est, ita nos esse perfectos, ut nondum ad perfectionem quae nobis sufficit venerimus: continuoque subjunxit, Et si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit: verumtamen in quod pervenimus,", + "candidate_score": 0.680717, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_33_35", + "bdc_text": "Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. . Quod cum foeceritis , ut speramus vos facturos , studebimus modo quovis refundere . Reliqua calamo [ non? ] credenda a literarum ostensoreUnbekannt .", + "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-gratia-et-libero-arbitrio_window_91", + "psc_text": "hoc sermone recapitulatur, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum. Dilectio proximi malum non operatur: plenitudo ergo legis, dilectio (Rom. XIII, 8-10) . Ipsam charitatem apostolus Petrus nondum habuit, quando timore Dominum ter negavit (Matth. XXVI, 69-75). Timor enim non est in charitate, sicut ait Joannes evangelista in Epistola sua; sed perfecta charitas foras mittit timorem (I Joan. IV, 18) . Et tamen quamvis parva et imperfecta, non deerat, quando dicebat Domino, Animam meam pro te ponam (Joan. XIII, 37) : putabat enim se posse, quod se velle sentiebat. Et quis istam etsi parvam dare coeperat charitatem, nisi ille qui praeparat voluntatem, et cooperando perficit, quod operando incipit? Quoniam ipse ut velimus operatur incipiens, qui volentibus cooperatur perficiens. Propter quod ait Apostolus: Certus sum quoniam qui operatur in vobis opus bonum, perficiet usque in diem Christi Jesu (Philipp. I, 6) . Ut ergo velimus, sine nobis operatur; cum autem volumus, et", + "candidate_score": 0.668107, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_33_35", + "bdc_text": "Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. . Quod cum foeceritis , ut speramus vos facturos , studebimus modo quovis refundere . Reliqua calamo [ non? ] credenda a literarum ostensoreUnbekannt .", + "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-gratia-et-libero-arbitrio_window_96", + "psc_text": "in occasionem carnis detis, sed per charitatem servite invicem. Omnis enim lex in uno sermone impletur, in eo quod diliges proximum tuum tanquam te ipsum (Galat. V, 13, 14) . Hoc est quod ad Romanos ait, Qui diligit alterum, legem implevit (Rom. XIII, 8) . Item dicit ad Colossenses: Super omnia autem haec charitatem, quae est vinculum perfectionis (Coloss. III, 14) . Et ad Timotheum, Finis, inquit, praecepti est charitas: et adjungens qualis charitas, de corde, inquit, puro, et conscientia bona, et fide non ficta (I Tim. I, 5) . Ad Corinthios autem cum dicit, Omnia vestra cum charitate fiant (I Cor. XVI, 14) ; satis ostendit, etiam ipsas correptiones, quas asperas et amaras sentiunt qui corripiuntur, cum charitate esse faciendas. Unde alibi cum dixisset, Corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos: patientes estote ad omnes; mox adjunxit, Videte ne quis malum pro malo alicui reddat (I Thess. V, 14, 15)", + "candidate_score": 0.666463, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf051", + "work_id": "054_Leo-I_Sermones", + "max_score": 0.701171, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_31_33", + "bdc_text": "Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis . Opus enim habemus plurimum hoc homine . Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_951", + "psc_text": "Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente tua, et ex tota virtute tua (Matth. XXII, 37) , in nullo nos vult ab amoris sui vinculis relaxari. Et cum huic praecepto proximi quoque copulat 353 charitatem, imitationem nobis suae bonitatis indicit: ut quod diligit diligamus, et quod operatur operemur. Quamvis enim Dei agricultura simus, et Dei aedificatio (I Cor. III, 9) , et neque qui plantat sit aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus (Ibid., 7) ; in omnibus tamen exigit nostri ministerii servitutem, et nos dispensatores suorum vult esse donorum, ut QUI FERT Dei imaginem, Dei faciat voluntatem. Propter quod in oratione Dominica sacratissime dicimus: Adveniat regnum tuum, fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra (Matth. VI, 10) . Quibus verbis quid aliud postulamus, quam ut Deus quos necdum sibi subdidit subdat, et sicut in coelo angelos, ita et in terra homines ministros", + "candidate_score": 0.701171, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_32_34", + "bdc_text": "Opus enim habemus plurimum hoc homine . Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. . Quod cum foeceritis , ut speramus vos facturos , studebimus modo quovis refundere .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_951", + "psc_text": "Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente tua, et ex tota virtute tua (Matth. XXII, 37) , in nullo nos vult ab amoris sui vinculis relaxari. Et cum huic praecepto proximi quoque copulat 353 charitatem, imitationem nobis suae bonitatis indicit: ut quod diligit diligamus, et quod operatur operemur. Quamvis enim Dei agricultura simus, et Dei aedificatio (I Cor. III, 9) , et neque qui plantat sit aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus (Ibid., 7) ; in omnibus tamen exigit nostri ministerii servitutem, et nos dispensatores suorum vult esse donorum, ut QUI FERT Dei imaginem, Dei faciat voluntatem. Propter quod in oratione Dominica sacratissime dicimus: Adveniat regnum tuum, fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra (Matth. VI, 10) . Quibus verbis quid aliud postulamus, quam ut Deus quos necdum sibi subdidit subdat, et sicut in coelo angelos, ita et in terra homines ministros", + "candidate_score": 0.698174, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_33", + "bdc_text": "Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_951", + "psc_text": "Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente tua, et ex tota virtute tua (Matth. XXII, 37) , in nullo nos vult ab amoris sui vinculis relaxari. Et cum huic praecepto proximi quoque copulat 353 charitatem, imitationem nobis suae bonitatis indicit: ut quod diligit diligamus, et quod operatur operemur. Quamvis enim Dei agricultura simus, et Dei aedificatio (I Cor. III, 9) , et neque qui plantat sit aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus (Ibid., 7) ; in omnibus tamen exigit nostri ministerii servitutem, et nos dispensatores suorum vult esse donorum, ut QUI FERT Dei imaginem, Dei faciat voluntatem. Propter quod in oratione Dominica sacratissime dicimus: Adveniat regnum tuum, fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra (Matth. VI, 10) . Quibus verbis quid aliud postulamus, quam ut Deus quos necdum sibi subdidit subdat, et sicut in coelo angelos, ita et in terra homines ministros", + "candidate_score": 0.681405, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_1_3", + "bdc_text": "Cum dominus sua benignitate , candidissimi viri , magistratum nostrum sic illuminaverit , quod gregem suumVgl. u. a. Ps 77 , 21 ; Jes 40 , 11 . non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_799", + "psc_text": "mandatur. In his diebus, duobus discipulis tertius in via Dominus comes jungitur (Luc. XXIV, 15), et ad omnem nostrae ambiguitatis caliginem detergendam, paventium ac trepidantium tarditas increpatur. Flammam fidei illuminata corda concipiunt; et quae erant tepida, reserante Scripturas Domino, effi ardentia. In fractione quoque panis convescentium aperiuntur obtutus; multo felicius horum oculis patefactis, quibus naturae suae manifestata est glorificatio, quam illorum generis nostri principum, quibus praevaricationis suae est ingesta confusio. CAP. III. Inter haec autem aliaque miracula, cum discipuli trepidis cogitationibus aestuarent, et apparuisset in medio eorum Dominus dixissetque, Pax vobis (Luc. XXIV, 36; Joan. XX, 26) : ne hoc remaneret in eorum opinionibus quod volvebatur in cordibus (putabant enim se spiritum videre, non carnem), redarguit cogitationes a veritate discordes, ingerit dubitantium oculis manentia in manibus suis et pedibus crucis signa, et ut diligentius pertractetur invitat: quia ad sananda infidelium cordium vulnera, clavorum et lauceae erant servata vestigia: ut non", + "candidate_score": 0.680052, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_0_2", + "bdc_text": "Precamur vobis sciencie dei accessionem . Cum dominus sua benignitate , candidissimi viri , magistratum nostrum sic illuminaverit , quod gregem suumVgl. u. a. Ps 77 , 21 ; Jes 40 , 11 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_325", + "psc_text": "signum et pascha Domini fuerat praeformatum. CAP. V. His igitur, dilectissimi, divinae gratiae mysteriis eruditi, diem primitiarum nostrarum et inchoationem vocationis gentium, rationabili gaudio celebremus: gratias agentes misericordi Deo, qui dignos nos fecit, sicut ait Apostolus, in partem sortis sanctorum in lumine; qui eripuit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii dilectionis suae (Coloss. I, 12, 13) ; quoniam, sicut prophetavit Isaias, Gentium populus, qui sedebat in tenebris, vidit lucem magnam, et qui habitabant in regione umbrae mortis, lux orta est eis (Isai. IX, 2) . De quibus idem dicit ad Dominum: Gentes quae te non noverunt, invocabunt te; et populi qui te nescierunt, ad te confugient (Isai. LV, 5) . Hunc diem Abraham vidit, et gavisus est (Joan. VIII, 56), cum benedicendos fidei suae filios in semine suo, quod est Christus, agnovit, et omnium se futurum gentium patrem credendo prospexit (Rom. IV, 18), dans gloriam Deo, et", + "candidate_score": 0.679937, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_0_2", + "bdc_text": "Precamur vobis sciencie dei accessionem . Cum dominus sua benignitate , candidissimi viri , magistratum nostrum sic illuminaverit , quod gregem suumVgl. u. a. Ps 77 , 21 ; Jes 40 , 11 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_984", + "psc_text": "Quaenam terra mitibus promissa? --VI. Sitim justitiae aliud nihil esse quam Dei amorem. --VII. Misericordia hominem Deo similem effici. --VIII. Cordis oculum mundandum esse, ut Deus videatur. --IX. Quaenam sit vera pax quae hominem Dei fitium efficit. CAP. I. Praedicante, dilectissimi, Domino nostro Jesu Christo Evangelium regni, et diversos per totam Galilaeam curante languores, in omnem se Syriam virtutum ejus fama diffuderat; et multae ex universa Judaea turbae ad coelestem medicum confluebant. Quia enim tarda est humanae ignorantiae fides ad credenda quae non videt, et speranda quae nescit, oportebat divina eruditione firmandos corporeis beneficiis et visibilibus miraculis incitari: ut cujus tam benignam experiebantur potentiam, 367 non ambigerent salutarem esse doctrinam. Ut ergo exteriores medelas Dominus ad remedia interiora transferret, et post sanitates corporum curationes operaretur animarum, segregatus a circumstantibus turbis, secessum vicini montis ascendit, advocatis apostolis, quos sublimioribus institutis ab edito mysticae, sedis imbueret, ex ipsa loci atque operis qualitate", + "candidate_score": 0.674022, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_33_35", + "bdc_text": "Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. . Quod cum foeceritis , ut speramus vos facturos , studebimus modo quovis refundere . Reliqua calamo [ non? ] credenda a literarum ostensoreUnbekannt .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_951", + "psc_text": "Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente tua, et ex tota virtute tua (Matth. XXII, 37) , in nullo nos vult ab amoris sui vinculis relaxari. Et cum huic praecepto proximi quoque copulat 353 charitatem, imitationem nobis suae bonitatis indicit: ut quod diligit diligamus, et quod operatur operemur. Quamvis enim Dei agricultura simus, et Dei aedificatio (I Cor. III, 9) , et neque qui plantat sit aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus (Ibid., 7) ; in omnibus tamen exigit nostri ministerii servitutem, et nos dispensatores suorum vult esse donorum, ut QUI FERT Dei imaginem, Dei faciat voluntatem. Propter quod in oratione Dominica sacratissime dicimus: Adveniat regnum tuum, fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra (Matth. VI, 10) . Quibus verbis quid aliud postulamus, quam ut Deus quos necdum sibi subdidit subdat, et sicut in coelo angelos, ita et in terra homines ministros", + "candidate_score": 0.670566, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_14", + "bdc_text": "Bullinger bezeichnete ihn 1543 als «vir pius , doctus , fidelis et diligens » ( Graubünden Korr. I 53 )", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_50", + "psc_text": "praesumptuosa festivitas, qua suscepti sacerdotii diem divini muneris memores honoramus; 22 quandoquidem pie et veraciter confitemur, quod opus ministerii nostri in omnibus quae recte agimus, Christus exsequitur; et non in nobis, qui sine illo nihil possumus, sed in ipso, qui possibilitas nostra est, gloriamur. Subjungit autem se ad rationem solemnitatis nostrae, non solum apostolica, sed etiam episcopalis beatissimi dignitas Petri, qui sedi suae praeesse non desinit, et indeficiens obtinet cum aeterno Sacerdote consortium. Soliditas enim illa quam de Petra Christo etiam ipse Petra factus accepit, in suos quoque se transfudit haeredes, et ubicumque aliquid ostenditur firmitatis, non dubie apparet fortitudo pastoris. Nam si omnibus fere ubique martyribus pro susceptarum tolerantia passionum, hoc ad merita ipsorum manifestanda donatum est, ut opem periclitantibus ferre, morbos abigere, immundos spiritus pellere, et innumeros possint curare languores; quis gloriae beati Petri tam imperitus erit aut tam invidus aestimator, qui ullas Ecclesiae partes non ipsius sollicitudine", + "candidate_score": 0.611269, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_20_22", + "bdc_text": "Leo Weisz , Quellen zur Reformationsgeschichte des Großmünsters in Zürich , in : Zwa VII 200 ; Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_5", + "psc_text": "S. Leonis sermonem, recurrente consecrationis die per ordinem suum, hoc est post elapsos septem hebdomadae dies, primo seu Dominico die per ordinem dierum redeunte. Quod profecto in alium sensum trahi non potest, si semel constet de anniversario die explicari non posse, ut revera constat ex tota sermonis ipsius serie. Novam hanc opinionem confirmat vetus codex bibliothecae Bodleianae, in academia Oxoniensi, ad quem Leonis nostri sermones et epistolas plures contulerat vir doctissimus Edmundus Bernardus in eadem academia Savilianus astronomiae professor, collectasque ex illo codice varias lectiones ad me olim miserat. Codicis antiquitatem commendat haec inscriptio in fronte conspicua: In nomine Dei summi incipiunt tractatus, quos a die ordinationis suae per continuum quinquennium beatissimus papa Leo dixit ad populum. Totus vetustatem spirat titulus iste, indicatque sermones seu tractatus (quae vox Leonis aevo familiaris) descriptos fuisse ex codice pontificis istius aetate exarato. Cum enim ex ipsis sermonibus nulla indicia prodeant quibus appareat quo", + "candidate_score": 0.610759, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "077_Gregorius-I_Dialogi", + "max_score": 0.699413, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_3_5", + "bdc_text": "non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s.", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Dialogi_window_19", + "psc_text": "discipulus hominis esse despiciat, et magister erroris fiat. Mens autem quae divino spiritu impletur, habet evidentissime signa sua; virtutes scilicet et humilitatem, quae si utraque perfecte in una mente conveniunt, liquet quod de praesentia sancti Spiritus testimonium ferunt. Sic quippe etiam Joannes Baptista magistrum habuisse non legitur, neque ipsa Veritas, quae corporali praesentia apostolos docuit, eum corporaliter inter discipulos aggregavit; sed quem intrinsecus docebat, extrinsecus quasi in sua libertate reliquerat. Sic Moyses in eremo edoctus mandatum ab angelo didicit (Exod. XXIII), quod per hominem non cognovit. Sed haec, ut praediximus, infirmis veneranda sunt, non imitanda. PETR. Placet quod dicis; sed peto ut mihi dicas si tantus hic Pater aliquem sui imitatorem discipulum reliquit. ΚΕΦΑΛ. Α'. Περὶ Ὁνωράτου ἡγουμένου μονῆς τῆς ἐπιλεγομένης Φούνδης. Βεναντίου τοῦ τηνικαῦτα πατρικίου ἐν τοῖς τῆς Σαμνίας χώρας μέρεσι χωρίον ὑπῆρχεν, ἐν ᾧ γεωργὸς αὐτοῦ υἱὸν ἔσχεν, ὀνόματι Ὁνωρᾶτον, ὅς τις ἐκ νηπίας αὐτοῦ ἡλικίας, εἰς τὸν", + "candidate_score": 0.699413, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_2_4", + "bdc_text": "Jes 40 , 11 . non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Dialogi_window_19", + "psc_text": "discipulus hominis esse despiciat, et magister erroris fiat. Mens autem quae divino spiritu impletur, habet evidentissime signa sua; virtutes scilicet et humilitatem, quae si utraque perfecte in una mente conveniunt, liquet quod de praesentia sancti Spiritus testimonium ferunt. Sic quippe etiam Joannes Baptista magistrum habuisse non legitur, neque ipsa Veritas, quae corporali praesentia apostolos docuit, eum corporaliter inter discipulos aggregavit; sed quem intrinsecus docebat, extrinsecus quasi in sua libertate reliquerat. Sic Moyses in eremo edoctus mandatum ab angelo didicit (Exod. XXIII), quod per hominem non cognovit. Sed haec, ut praediximus, infirmis veneranda sunt, non imitanda. PETR. Placet quod dicis; sed peto ut mihi dicas si tantus hic Pater aliquem sui imitatorem discipulum reliquit. ΚΕΦΑΛ. Α'. Περὶ Ὁνωράτου ἡγουμένου μονῆς τῆς ἐπιλεγομένης Φούνδης. Βεναντίου τοῦ τηνικαῦτα πατρικίου ἐν τοῖς τῆς Σαμνίας χώρας μέρεσι χωρίον ὑπῆρχεν, ἐν ᾧ γεωργὸς αὐτοῦ υἱὸν ἔσχεν, ὀνόματι Ὁνωρᾶτον, ὅς τις ἐκ νηπίας αὐτοῦ ἡλικίας, εἰς τὸν", + "candidate_score": 0.696942, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_1_3", + "bdc_text": "Cum dominus sua benignitate , candidissimi viri , magistratum nostrum sic illuminaverit , quod gregem suumVgl. u. a. Ps 77 , 21 ; Jes 40 , 11 . non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Dialogi_window_19", + "psc_text": "discipulus hominis esse despiciat, et magister erroris fiat. Mens autem quae divino spiritu impletur, habet evidentissime signa sua; virtutes scilicet et humilitatem, quae si utraque perfecte in una mente conveniunt, liquet quod de praesentia sancti Spiritus testimonium ferunt. Sic quippe etiam Joannes Baptista magistrum habuisse non legitur, neque ipsa Veritas, quae corporali praesentia apostolos docuit, eum corporaliter inter discipulos aggregavit; sed quem intrinsecus docebat, extrinsecus quasi in sua libertate reliquerat. Sic Moyses in eremo edoctus mandatum ab angelo didicit (Exod. XXIII), quod per hominem non cognovit. Sed haec, ut praediximus, infirmis veneranda sunt, non imitanda. PETR. Placet quod dicis; sed peto ut mihi dicas si tantus hic Pater aliquem sui imitatorem discipulum reliquit. ΚΕΦΑΛ. Α'. Περὶ Ὁνωράτου ἡγουμένου μονῆς τῆς ἐπιλεγομένης Φούνδης. Βεναντίου τοῦ τηνικαῦτα πατρικίου ἐν τοῖς τῆς Σαμνίας χώρας μέρεσι χωρίον ὑπῆρχεν, ἐν ᾧ γεωργὸς αὐτοῦ υἱὸν ἔσχεν, ὀνόματι Ὁνωρᾶτον, ὅς τις ἐκ νηπίας αὐτοῦ ἡλικίας, εἰς τὸν", + "candidate_score": 0.68523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4_6", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s. auch unten Nr. 252 und 253 ) , waren offenbar zunächst erfolglos .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Dialogi_window_456", + "psc_text": "montis, ejusque presbytero. GREGORIUS. Praenestinae urbi mons praeeminet, in quo beati Petri Apostoli monasterium situm est virorum Dei: quorum relatione adhuc in monasterio positus audisse me contigit magnum hoc quod narro miraculum, quod ejusdem monasterii monachi nosse se testabantur. In eo namque monasterio fuit Pater vitae venerabilis, qui quemdam monachum nutriens, usque ad reverendos provexit mores. Cumque eum in timore Domini videret excrevisse, in eodem sibi monasterio tunc presbyterum fecit ordinari. Cui post ordinationem suam, quia non longe abesset ejus exitus, revelatione indicatum est. A praedicto autem Patre monasterii petiit quatenus ei concederet, ut sibi sepulcrum pararet. Cui ille respondit: Ante te quidem ego moriturus sum, sed tamen vade, et, sicut vis, praepara sepulcrum tuum. Recessit igitur, et praeparavit. Cum non post multos dies senex pater febre praeventus ad extrema pervenit, atque assistenti presbytero jussit, dicens: In tuo sepulcro pone me. Cumque ille diceret: Scis quia ego modo te secuturus", + "candidate_score": 0.65603, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_13", + "bdc_text": "Aargau) , wo er bis zu seinem Tode wirkte .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Dialogi_window_416", + "psc_text": "ἀνήρ τις ἐκ τοῦ ὄρους τοῦ λεγομένου Ἀργενταρίου, τῷ μοναχικῷ σχήματι κεκοσμημένος, καὶ τῇ ζωῇ εὐλαβέστατος ὑπάρχων, ἐν τῇ τοῦ μακαρίου Πέτρου τοῦ κορυφαίου τῶν Ἀποστόλων ἐκκλησίᾳ, ἐκ τοῦ αὐτοῦ ὄρους ἔρχετο, ἔθος ἔχων κατ' ἐνιαυτὸν τοῦτο ποιεῖν. Ἐν δὲ τῷ οἴκῳ τοῦ προλεχθέντος Κουαδραγεσίμου τοῦ ὑποδιακόνου πάντοτε ἐξενίζετο, καθὼς ὁ αὐτὸς ὑποδιάκονος διηγήσατο. Καὶ τότε οὖν ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ ὑποδεχθεὶς ὁ προῤῥηθεὶς μοναχὸς, ἔν τινι ἡμέρᾳ εἰς τὴν ἐκκλησίαν ἀπήρχετο, πλησίον τοῦ οἴκου τοῦ ὑποδιακόνου ὑπάρχουσαν. Πτωχοτάτης δέ τινος γυναικὸς σύνεγγυς οἰκούσης ὁ ἀνὴρ ἐτελεύτησε, καὶ κατὰ τὸ ἔθος, τοῦτον λούσαντες, καὶ τοῖς ἱματίοις ἐνταφιάσαντες, καὶ τῷ σαβάνῳ περιειλίσαντες, τῆς ἑσπέρας καταλαβούσης, θάψαι αὐτὸν οὐκ ἠδυνήθησαν. Ἔγγιστα δὲ τοῦ σώματος τοῦ τεθνεῶτος ἡ χήρα γυνὴ παρακαθεσθεῖσα, ἐν μεγίστῳ κλαυθμῷ τὴν νύκτα διετέλεσε, ταῖς ὀδυνηραῖς φωναῖς καὶ τῷ θρήνῳ τὸν πόνον παραμυθουμένη. Ἐν δέ τῷ ἐπιμόνως τοῦτο γίνεσθαι, καὶ τοῦ κλαίειν τῆς γυναικὸς οὐκ ἐνδιδούσης, ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος", + "candidate_score": 0.643137, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_27_29", + "bdc_text": "a nobis accersitus , cum alias causis quibusdam solum adire nataleEuanders Heimat nördlich des Bodensees , s. oben Anm. 3 . compulsus et nos adire , quidnam ageremus , visurus dignatus est . Huic , cum praesto erat , mox ludi literarii poenes nos oblata est conditio , quam quidem pacto nullo subire voluit , donec et vos condescendisse senserit prioremque , quam apud vos habetDie Lehrerstelle an der Großmünsterschule in Zürich. , exuerit .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Dialogi_window_44", + "psc_text": "ἐπάταξεν, ὁδὸν ἀναμέσον τῶν ὑδάτων πεποίηκε. Κατανοεῖς, Πέτρε, πόσον ἡ ταπεινοφροσύνη ἐν ταῖς γινομέναις δυνάμεσιν ἰσχύει; τότε γὰρ ποιῆσαι τὴν ἴσην τοῦ διδασκάλου δύναμιν ἠδυνήθη, ὅτε τοῦ διδασκάλου τὸ ὄνομα εἰς μνήμην ἤγαγε, καὶ ὅτε τῇ ταπεινοφροσυνῃ ἐπὶ τὸν διδάσκαλον ἀνθυπέστρεψε, τότε καὶ αὐτὸς πεποίηκεν ὅπερ καὶ ὁ διδάσκαλος. ΠΕΤΡ. Ἀρέσκει ὃ λέγεις· ἀλλ' αἰτῶ, τίμιε πάτερ, ἔστιν ἄλλο τι περὶ αὐτοῦ, ὅπερ εἰς ἡμετέραν οἰκοδομὴν ὀφείλῃς διηγήσασθαι. ΓΡΗΓ. Ἐστὶν ὄντως, ἐὰν ᾖ ὁ θέλων μιμήσασθαι. Ἐγὼ γὰρ τὴν δύναμιν τῆς ὑπομονῆς μείζονα τῶν θαυμάτων καὶ τῶν σημείων εἶναι πιστεύω. Ἐν μιᾷ οὖν ἡμέρᾳ ἐκεῖνος, ὁ μετὰ τὴν τοῦ εὐλαβεστάτου Ὁνωράτου τελείωσιν τὴν τῆς μονῆς ποιμαντικὴν ἡγεμονίαν κατέχων, κατό τοῦ θεοφιλοῦς Λιβερτίνου βαρυτάτῳ θυμῷ ἐξήφθη, ὥστε εἰς αὐτὸν τὰς ἑαυτοῦ χεῖρας ἐπιβαλεῖν. Καὶ μὴ εὑρὼν ῥάβδον, δι' ᾗς α���τὸν μαστιγῶσαι δυνήσηται, κρατήσας τὸ ὑποπόδιον, τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ καὶ τὸ πρόσωπον ἔτυψε, καὶ ὅλον μελανὸν καὶ πεφυσημένον πεποίηκε. Σφοδρῶς οὖν μαστιγωθεὶς", + "candidate_score": 0.639651, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_8", + "bdc_text": "Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Dialogi_window_46", + "psc_text": "ὅτι διὰ τὴν ὕβριν ἣν αὐτῷ ἐπήγαγεν, ὑποχωρῆσαι ἐκ τοῦ μοναστηρίου ἤθελεν, ὅθεν καὶ ἠρώτησεν αὐτὸν, λέγων· Ποῦ βούλει ἀπελθεῖν; ᾧ τινι ἀποκριθεὶς, εἶπε· Τοῦ μοναστηρίου πρᾶγμα ὡρισμένον ἐστὶ, πάτερ, ὅπερ ἀδυνάτως ἔχω τοῦ ἐᾶσαι· τῇ γὰρ χθὲς ἡμέρᾳ ὥρισα σήμερον ἐκεῖσε εὑρεθῆναι. Τότε ἐκεῖνος ἐκ βάθους καρδίας στενάξας, καὶ κατανοήσας τὴν ἑαυτοῦ δυσκολωτάτην σκληρότητα, τὴν δὲ ταπεινοφροσύνην καὶ πρᾳότητα τοῦ Λιβερτίνου, ἐκ τῆς κλίνης ἀναστὰς τοὺς πόδας αὐτοῦ 162 ἐκράτησε, καὶ ἑαυτὸν ἡμαρτηκέναι, καὶ κατάκριτον εἶναι ὡμολόγησεν, ὅτι τοιούτῳ καὶ τηλικούτῳ ἀνδρὶ τοιαύτην ὠμωτάτην βάσανον ἐπενέγκαι ἐπετόλμησε. Τοὐναντίον δὲ Λιβερτῖνος ἑαυτὸν εἰς τὴν γῆν ὑποστρώσας, καὶ τοῖς ἐκείνου ποσὶ προσκυλινδούμενος, τοῦ ἰδίου πταίσματος, καὶ οὐ τῆς ἐκείνου ἀσθενείας γεγονέναι ἐλεγεν, ὅπερ ὑπέμεινε. Τούτου δὲ γεγονότος, ἐν μεγίστῃ πρᾳότητι ἐπανῆλθεν ὁ πατὴρ, καὶ ἡ ταπείνωσις τοῦ μαθητοῦ ὁδηγὸς γέγονε τοῦ διδασκάλου. Ὅτε οὖν διὰ τὴν τοῦ μοναστηρίου φροντίδα εἰς τὸ ὡρισμένον πρᾶγμα ἀπῆλθε, πολλοὶ ἄνδρες εὐγενεῖς τε καὶ γνώριμοι, οἵ", + "candidate_score": 0.637614, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_13", + "bdc_text": "Aargau) , wo er bis zu seinem Tode wirkte .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Dialogi_window_754", + "psc_text": "ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ οὐκ ἀφαιρεθή σεται ἀπ' αὐτοῦ. Ὅθεν τοῖς ἐκλεκτοῖς ἐν τῇ αἰωνίῳ ζωῇ παρατείνεται τί μέλλει αὐτοῖς ὑπάρχειν, εἰ καὶ πρὸς τὸ παρὸν πικρῷ θανάτῳ τελευτήσωσιν; πολλάκις δὲ καὶ μικρὸν πταῖσμα τούτοις ὑπολέλειπται, ὅπερ ἐν αὐτῷ τῷ θανάτῳ ἐκκοπῆναι ὀφείλει, ὅθεν καὶ συμβαίνει, ἔτι 407 ζώντων αὐτῶν, τοὺς ἐναντίους κατ' αὐτῶν ἐξουσίαν λαβεῖν, ἵνα τελευτώντων αὐτῶν ἡ ἐκδίκησις εἰς τὴν ἐκείνων ὠμότητα τούτων αὐτῶν γενήσεται. Καθάπερ καὶ ἐπὶ τούτου τοῦ σαρκοβόρου, τοῦ παραχωρηθέντος ζῶντα τὸν εὐλαβέστατον διάκονον κροῦσαι. Ἀλλὰ νεκρωθέντος αὐτοῦ οὐ συνεχωρήθη, καθὼς καὶ τὰ ἱερὰ λόγια μαρτυροῦσιν. Ἐπειδὴ γὰρ καὶ ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος, ὁ ἐν Σαμαρείᾳ ἀποσταλεὶς δι' ὧν παρήκουσε, λέων αὐτὸν ἐν τῇ ὁδῷ ἐφόνευσε. Πρὸς τούτοις δὲ γέγραπται, ὅτι ἔστη ὁ λέων πλησίον τῆς ὄνου, ἐκ δὲ τοῦ πτώματος οὐκ ἔφαγεν. Ὅθεν δείκνυται, ὅτι ἡ τῆς παρακοῆς ἁμαρτία, ἐν αὐτῷ τῷ θανάτῳ συνεχωρήθη. Ὃν γὰρ ὁ αὐτὸς λέων ζῶντα φονεῦσαι ἐτόλμησε, τούτου ἅψασθαι", + "candidate_score": 0.635005, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_8_10", + "bdc_text": "Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster . Verschiedentlich nahm er auswärtige Schüler als Kostgänger bei sich auf ( Bullinger an Johannes Travers , 14 . September 1543 , Graubünden Korr. I 53f ;", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Dialogi_window_19", + "psc_text": "discipulus hominis esse despiciat, et magister erroris fiat. Mens autem quae divino spiritu impletur, habet evidentissime signa sua; virtutes scilicet et humilitatem, quae si utraque perfecte in una mente conveniunt, liquet quod de praesentia sancti Spiritus testimonium ferunt. Sic quippe etiam Joannes Baptista magistrum habuisse non legitur, neque ipsa Veritas, quae corporali praesentia apostolos docuit, eum corporaliter inter discipulos aggregavit; sed quem intrinsecus docebat, extrinsecus quasi in sua libertate reliquerat. Sic Moyses in eremo edoctus mandatum ab angelo didicit (Exod. XXIII), quod per hominem non cognovit. Sed haec, ut praediximus, infirmis veneranda sunt, non imitanda. PETR. Placet quod dicis; sed peto ut mihi dicas si tantus hic Pater aliquem sui imitatorem discipulum reliquit. ΚΕΦΑΛ. Α'. Περὶ Ὁνωράτου ἡγουμένου μονῆς τῆς ἐπιλεγομένης Φούνδης. Βεναντίου τοῦ τηνικαῦτα πατρικίου ἐν τοῖς τῆς Σαμνίας χώρας μέρεσι χωρίον ὑπῆρχεν, ἐν ᾧ γεωργὸς αὐτοῦ υἱὸν ἔσχεν, ὀνόματι Ὁνωρᾶτον, ὅς τις ἐκ νηπίας αὐτοῦ ἡλικίας, εἰς τὸν", + "candidate_score": 0.634816, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_8", + "bdc_text": "Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Dialogi_window_44", + "psc_text": "ἐπάταξεν, ὁδὸν ἀναμέσον τῶν ὑδάτων πεποίηκε. Κατανοεῖς, Πέτρε, πόσον ἡ ταπεινοφροσύνη ἐν ταῖς γινομέναις δυνάμεσιν ἰσχύει; τότε γὰρ ποιῆσαι τὴν ἴσην τοῦ διδασκάλου δύναμιν ἠδυνήθη, ὅτε τοῦ διδασκάλου τὸ ὄνομα εἰς μνήμην ἤγαγε, καὶ ὅτε τῇ ταπεινοφροσυνῃ ἐπὶ τὸν διδάσκαλον ἀνθυπέστρεψε, τότε καὶ αὐτὸς πεποίηκεν ὅπερ καὶ ὁ διδάσκαλος. ΠΕΤΡ. Ἀρέσκει ὃ λέγεις· ἀλλ' αἰτῶ, τίμιε πάτερ, ἔστιν ἄλλο τι περὶ αὐτοῦ, ὅπερ εἰς ἡμετέραν οἰκοδομὴν ὀφείλῃς διηγήσασθαι. ΓΡΗΓ. Ἐστὶν ὄντως, ἐὰν ᾖ ὁ θέλων μιμήσασθαι. Ἐγὼ γὰρ τὴν δύναμιν τῆς ὑπομονῆς μείζονα τῶν θαυμάτων καὶ τῶν σημείων εἶναι πιστεύω. Ἐν μιᾷ οὖν ἡμέρᾳ ἐκεῖνος, ὁ μετὰ τὴν τοῦ εὐλαβεστάτου Ὁνωράτου τελείωσιν τὴν τῆς μονῆς ποιμαντικὴν ἡγεμονίαν κατέχων, κατό τοῦ θεοφιλοῦς Λιβερτίνου βαρυτάτῳ θυμῷ ἐξήφθη, ὥστε εἰς αὐτὸν τὰς ἑαυτοῦ χεῖρας ἐπιβαλεῖν. Καὶ μὴ εὑρὼν ῥάβδον, δι' ᾗς αὐτὸν μαστιγῶσαι δυνήσηται, κρατήσας τὸ ὑποπόδιον, τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ καὶ τὸ πρόσωπον ἔτυψε, καὶ ὅλον μελανὸν καὶ πεφυσημένον πεποίηκε. Σφοδρῶς οὖν μαστιγωθεὶς", + "candidate_score": 0.633, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_8", + "bdc_text": "Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Dialogi_window_23", + "psc_text": "μοναστήριον αὐτοῦ ἐν τῷ ὕψει διάκειται, λίθος παμμεγέθης ἀπετμήθη, ὅς τις διὰ τῆς αὐτοῦ καταγωγῆς ἐκ πλαγίου τοῦ ὄρους ἐλθὼν πτῶσιν τοῦ μοναστηρίου καὶ πάντων τῶν ἀδελφῶν ἀπώλειαν ἠπείλει· ὃν ὁ ἅγιος ἐκεῖνος ἀνὴρ ἄνωθεν ἐρχόμενον θεασάμενος, συχνῇ τῇ φωνῇ τὸ τοῦ Ξριστοῦ ἐπικαλεσάμενος ὄνομα, καὶ τὴν δεξιὰν χεῖρα ἐκτείνας, τὸν τύπον αὐτῷ τοῦ τιμίου σταυροῦ ἐπέθηκεν, καὶ παραχρῆμα ἐν τῷ τοῦ ὄρους κρημνῷ κατερχόμενον ἔστησε, καθὼς ὁ σπουδαῖος ἀνὴρ Λαυρέντιος λέγει. Τόπου δὲ μὴ ὑπάρχοντος ἐν ᾧ πρ��σκολληθῆναι ὁ λίθος δυνήσηται, μέχρι τοῦ παρόντος παρὰ πᾶσι θεωρεῖται, πῶς ἀποσπασθεὶς ἐκ τοῦ ὄρους κρέμαται, ὃν ὁ ἅγιος τῇ τοῦ Χριστοῦ δυνάμει ἔστησεν. ΠΕΤΡ. Πυνθάνομαι, τίμιε πάτερ, ὁ περιφανὴς οὗτος ἄνθρωπος, ὁ ἐν ὑστέρῳ διδάσκαλος μαθητῶν γεγονὼς, τὸ πρότερον ἔσχε διδάσκαλον; ΓΡΗΓ. Οὐδαμῶς τοῦτον γεγονέναι τινὸς μαθητὴν ἀκήκοα· τοῦ δὲ ἁγίου πνεύματος τὸ δῶρον νόμῳ οὐ στενοῦται. Ὅμως ἔθος τῆς ὀρθῆς ἀναστροφῆς ὑπάρχει, ἵνα προΐστασθαί τις μὴ τολμήσῃ, ὅς τις ὑποτάσσεσθαι", + "candidate_score": 0.623663, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_8", + "bdc_text": "Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Dialogi_window_676", + "psc_text": "γὰρ τῆς ἀνυπομονησίας ἁμαρτίαν ἡμῖν αὐτὴ ἡ παίδευσις προστίθησιν· ὅθεν λοιπὸν συμβαίνει, τρόπῳ ἐλεεινῷ γενέσθαι, ὅτι ὅθεν ὀφείλει τὸ πταῖσμα ἡμῶν συγχώρησιν λαβεῖν, ἐκεῖθεν προσθήκην ὀδύνης δέχεται. Τούτου ἕνεκεν τὰ ἡμέτερα ἀσθενήματα ὁ Θεὸς ἐπιβλέπων, ταῖς μάστιξιν αὐτοῦ καὶ ὑπομονὴν ἀναμίσγει, ὥστε καὶ παιδεύων τὰ ἐκλεκτὰ αὐτοῦ τέκνα ἐλεήμων καὶ δίκαιος φανῇ οἷς μετέπειτα μέλλει δικαίως σπλαγχνίζεσθαι. Ὅθεν καὶ τὸν εὐλαβέστατον γέροντα τοῦτον, εἰ καὶ τῷ ἔξωθεν σκότει ἠμαύρωσεν, ἀλλ' οὖν τῷ ἔνδοθεν φωτὶ οὐδέποτε ἐνεκατέλιπεν. Ὅστις ἐν ὅσῳ τῇ τοῦ σώματος ἐχειμάζετο μάστιγι, εἶχε διὰ τῆς τοῦ ἁγίου πνεύματος σκέπης παράκλησιν καρδίας. Ἐπεὶ δὲ λοιπὸν τεσσαρακοστὸν 387 ἔτος ἐν τῇ τυφλώσει ὑπάρχων ἐπλήρωσεν, ὁ κύριος τὸ φῶς αὐτῷ ἀποδεδωκε, καὶ ἐγγίζειν τὸν θάνατον αὐτοῦ ἐμήνυσε. Τοῖς δὲ ὑπ' αὐτοῦ κτισθεῖσι μοναστηρίοις κύκλῳ κηρύξαι αὐτὸν τὸν τῆς ζωῆς λόγον ἐκέλευσε, καὶ ἵνα ὁ τοῦ σώματος ἀναλαβὼν τὸ φῶς, ἑπισκεψάμενος κύκλῳ τοὺς ἀδελφοὺς, τὸ τῆς καρδίας αὐτῶν διανοίξῃ. Ὅστις παρευθὺ τῇ", + "candidate_score": 0.617965, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_8", + "bdc_text": "Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Dialogi_window_43", + "psc_text": "τοσούτου θαύματος πεποίηκεν, ἢ τοῦ Λιβερτίνου ἡ αἴτησις; ΓΡΗΓ. Ἐν τῇ ἐπιδείξει τοῦ τοιούτου θαυμαστοῦ σημείου μετὰ τῆς πίστεως τῆς γυναικὸς ἡ δύναμις τῶν ἀμφοτέρων συνῆλθε· καὶ διὰ τοῦτο ὑπολαμβάνω Λιβερτῖνον ταῦτα δύνασθαι, ὅτι πολλῷ μᾶλλον τῇ τοῦ διδασκάλου δυνάμει, ἤπερ τῇ ἑαυτοῦ πεποιθέναι ἐπίστευσεν. Οὗτινος γὰρ τὸ καλίγιον ἐν τῷ στήθει τοῦ τεθνεῶτος ἔθηκεν, αὐτοῦ δηλαδὴ τὴν ψυχὴν ὑπακουσθῆναι, ὅπερ ᾐτήσατο ὑπελάμβανεν. Ἐπεὶ καὶ Ἐλισσαῖος τοῦ διδασκάλου τὴν μηλωτὴν βαστάζων, καὶ εἰς τὸν Ἰορδάνην ἐλθὼν, ἐπάταξεν ἅπαξ, καὶ οὐδαμῶς τὰ ὕδατα διῃρέθη· ὡς δὲ παρευθὺ εἶπε, Ποῦ ἐστιν ὁ Θεὸς Ἡλιοῦ; καὶ πάλιν τὸν ποταμὸν τῇ τοῦ διδασκάλου μηλωτῇ ἐπάταξεν, ὁδὸν ἀναμέσον τῶν ὑδάτων πεποίηκε. Κατανοεῖς, Πέτρε, πόσον ἡ ταπεινοφροσύνη ἐν ταῖς γινομέναις δυνάμεσιν ἰσχύει; τότε ��ὰρ ποιῆσαι τὴν ἴσην τοῦ διδασκάλου δύναμιν ἠδυνήθη, ὅτε τοῦ διδασκάλου τὸ ὄνομα εἰς μνήμην ἤγαγε, καὶ ὅτε τῇ ταπεινοφροσυνῃ ἐπὶ τὸν διδάσκαλον ἀνθυπέστρεψε, τότε καὶ αὐτὸς πεποίηκεν ὅπερ καὶ ὁ διδάσκαλος. ΠΕΤΡ.", + "candidate_score": 0.614449, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_35", + "bdc_text": "Reliqua calamo [ non? ] credenda a literarum ostensoreUnbekannt .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Dialogi_window_244", + "psc_text": "κατέλιπον. Τοῦ γὰρ Παυλίνου τὸ θαῦμα τοῦ τῆς Νωλίων πόλεως ἐπισκόπου, τίνα οὐ καταπλήττει; Ὅστις καὶ χρόνῳ, καὶ τῇ τοῦ θαύματος δυνάμει πάντων προτερεύει. Τῆς οὖν μνήμης καταλειφθείσης, ὡς παρὼν καὶ ὁρώμενος νομισθήσεται, τοῖς δὲ προλεχθεῖσιν καὶ ταῦτα, ὅσῃ δύναμαι συντομίᾳ ἐπισφίγγω. Ἔθος γὰρ τοῖς πρεσβύταις ἡμῶν τῶν καλῶν τὰ ἔργα σπουδαίως γνωστὰ ποιῆσαι τοῖς τῶν δικαίων ἑπόμενοι διηγήμασιν, ὅθεν καὶ τοῦ προλεχθέντος εὐλαβεστάτου ἀνδρὸς τὸ φαιδρὸν ὄνομα ἐδηλοποιήθη. Τὸ γὰρ αὐτοῦ ἔργον θαυμαστὸν, εἰς οὖν τὰ ἐκείνων οἰκοδομητέα ἐμπονήματα ἑαυτὸν παρέτεινεν. Ὅθεν μοι λοιπὸν πᾶσα ἀνάγκη ὑπάρχει περὶ τῆς μεγίστης αὐτοῦ πολιτείας τοσοῦτον ἀσφαλῶς πιστεῦσαι, ὡς ὅτι ἐκεῖνα ἅπερ λέγουσι, τοῖς ἐμοῖς ὀφθαλμοῖς ἐθεώρησα. Ἐν τοῖς χρόνοις τοίνυν τῶν λυσσομανῶν Οὐανδάλων, πολλοὶ τόποι τῆς Ἰταλίας ἔρημοι γεγόνασι· παντελῶς δὲ τὰ μέρη τῆς Καμπανίας ἀοίκητα κατέστησαν. Πολλοὶ οὖν ὑπ' αὐτῶν αἰχμαλωτισθέντες, ἐκ τῆς γῆς ταύτης ἐν τῇ χώρᾳ τῆς Ἀφρικῆς ἀπηνέχθησαν. Ὁ δὲ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος Παυλῖνος πάντα ὅσα εἰς", + "candidate_score": 0.609865, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1", + "max_score": 0.697684, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_32_34", + "bdc_text": "Opus enim habemus plurimum hoc homine . Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. . Quod cum foeceritis , ut speramus vos facturos , studebimus modo quovis refundere .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_824", + "psc_text": "malitiae tuae radicem tuae fidei concremasti. Tene ergo fidem operaturus. Sed dicis, Non hoc ait apostolus Paulus. Imo hoc ait Paulus apostolus: Fides, inquit, quae per dilectionem operatur (Gal. V, 6) ; et alio loco: Plenitudo ergo legis, charitas (Rom. XIII, 10) ; et alio loco: Omnis enim lex in uno sermone impletur, in eo quod scriptum est: Diliges proximum tuum tanquam teipsum (Gal. V, 14) . Vide si non vult te operari qui dicit: Non adulterabis, Non homicidium facies, Non concupisces, et si quod est aliud mandatum, in hoc sermone recapitulatur: Diliges proximum tuum tanquam teipsum: dilectio proximi malum non operatur: Plenitudo autem legis, charitas (Rom. XIII, 9, 10) . Numquid charitas permittit aliquid mali te facere ei quem diligis? Sed forte tantummodo mali nihil facis, non etiam aliquid boni. Ergone charitas permittit te non praestare quidquid potes ei quem diligis? Nonne illa est charitas quae orat etiam pro", + "candidate_score": 0.697684, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_33_35", + "bdc_text": "Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. . Quod cum foeceritis , ut speramus vos facturos , studebimus modo quovis refundere . Reliqua calamo [ non? ] credenda a literarum ostensoreUnbekannt .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_824", + "psc_text": "malitiae tuae radicem tuae fidei concremasti. Tene ergo fidem operaturus. Sed dicis, Non hoc ait apostolus Paulus. Imo hoc ait Paulus apostolus: Fides, inquit, quae per dilectionem operatur (Gal. V, 6) ; et alio loco: Plenitudo ergo legis, charitas (Rom. XIII, 10) ; et alio loco: Omnis enim lex in uno sermone impletur, in eo quod scriptum est: Diliges proximum tuum tanquam teipsum (Gal. V, 14) . Vide si non vult te operari qui dicit: Non adulterabis, Non homicidium facies, Non concupisces, et si quod est aliud mandatum, in hoc sermone recapitulatur: Diliges proximum tuum tanquam teipsum: dilectio proximi malum non operatur: Plenitudo autem legis, charitas (Rom. XIII, 9, 10) . Numquid charitas permittit aliquid mali te facere ei quem diligis? Sed forte tantummodo mali nihil facis, non etiam aliquid boni. Ergone charitas permittit te non praestare quidquid potes ei quem diligis? Nonne illa est charitas quae orat etiam pro", + "candidate_score": 0.693835, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_31_33", + "bdc_text": "Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis . Opus enim habemus plurimum hoc homine . Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_824", + "psc_text": "malitiae tuae radicem tuae fidei concremasti. Tene ergo fidem operaturus. Sed dicis, Non hoc ait apostolus Paulus. Imo hoc ait Paulus apostolus: Fides, inquit, quae per dilectionem operatur (Gal. V, 6) ; et alio loco: Plenitudo ergo legis, charitas (Rom. XIII, 10) ; et alio loco: Omnis enim lex in uno sermone impletur, in eo quod scriptum est: Diliges proximum tuum tanquam teipsum (Gal. V, 14) . Vide si non vult te operari qui dicit: Non adulterabis, Non homicidium facies, Non concupisces, et si quod est aliud mandatum, in hoc sermone recapitulatur: Diliges proximum tuum tanquam teipsum: dilectio proximi malum non operatur: Plenitudo autem legis, charitas (Rom. XIII, 9, 10) . Numquid charitas permittit aliquid mali te facere ei quem diligis? Sed forte tantummodo mali nihil facis, non etiam aliquid boni. Ergone charitas permittit te non praestare quidquid potes ei quem diligis? Nonne illa est charitas quae orat etiam pro", + "candidate_score": 0.690242, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_33", + "bdc_text": "Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_824", + "psc_text": "malitiae tuae radicem tuae fidei concremasti. Tene ergo fidem operaturus. Sed dicis, Non hoc ait apostolus Paulus. Imo hoc ait Paulus apostolus: Fides, inquit, quae per dilectionem operatur (Gal. V, 6) ; et alio loco: Plenitudo ergo legis, charitas (Rom. XIII, 10) ; et alio loco: Omnis enim lex in uno sermone impletur, in eo quod scriptum est: Diliges proximum tuum tanquam teipsum (Gal. V, 14) . Vide si non vult te operari qui dicit: Non adulterabis, Non homicidium facies, Non concupisces, et si quod est aliud mandatum, in hoc sermone recapitulatur: Diliges proximum tuum tanquam teipsum: dilectio proximi malum non operatur: Plenitudo autem legis, charitas (Rom. XIII, 9, 10) . Numquid charitas permittit aliquid mali te facere ei quem diligis? Sed forte tantummodo mali nihil facis, non etiam aliquid boni. Ergone charitas permittit te non praestare quidquid potes ei quem diligis? Nonne illa est charitas quae orat etiam pro", + "candidate_score": 0.683657, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_0_2", + "bdc_text": "Precamur vobis sciencie dei accessionem . Cum dominus sua benignitate , candidissimi viri , magistratum nostrum sic illuminaverit , quod gregem suumVgl. u. a. Ps 77 , 21 ; Jes 40 , 11 .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1205", + "psc_text": "Justitia tua sicut montes Dei: judicia tua sicut abyssus multa. Qui sunt montes Dei? Qui dicti sunt nubes, ipsi sunt et montes Dei: magni praedicatores, montes Dei. Et quomodo, quando oritur sol, prius luce montes vestit, et inde lux ad humillima terrarum descendit: sic quando venit Dominus noster Jesus Christus, prius radiavit in altitudinem Apostolorum, prius illustravit montes, et sic descendit lux ejus ad convallem terrarum. Et ideo quodam loco dicit in psalmo: Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi. Sed noli putare, quia ipsi montes tibi dabunt auxilium: accipiunt enim quod dent, non de suo dant. Et si remanseris in montibus, non erit firma spes tua: sed in illo qui illuminat montes spes tua et praesumptio tua debet esse. Auxilium autem veniet tibi de montibus, quia Scripturae per montes tibi ministratae sunt, per magnos praedicatores veritatis: sed noli in illis figere spem tuam. Audi quid dicat consequenter:", + "candidate_score": 0.682027, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_1", + "bdc_text": "Cum dominus sua benignitate , candidissimi viri , magistratum nostrum sic illuminaverit , quod gregem suumVgl. u. a. Ps 77 , 21 ;", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1205", + "psc_text": "Justitia tua sicut montes Dei: judicia tua sicut abyssus multa. Qui sunt montes Dei? Qui dicti sunt nubes, ipsi sunt et montes Dei: magni praedicatores, montes Dei. Et quomodo, quando oritur sol, prius luce montes vestit, et inde lux ad humillima terrarum descendit: sic quando venit Dominus noster Jesus Christus, prius radiavit in altitudinem Apostolorum, prius illustravit montes, et sic descendit lux ejus ad convallem terrarum. Et ideo quodam loco dicit in psalmo: Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi. Sed noli putare, quia ipsi montes tibi dabunt auxilium: accipiunt enim quod dent, non de suo dant. Et si remanseris in montibus, non erit firma spes tua: sed in illo qui illuminat montes spes tua et praesumptio tua debet esse. Auxilium autem veniet tibi de montibus, quia Scripturae per montes tibi ministratae sunt, per magnos praedicatores veritatis: sed noli in illis figere spem tuam. Audi quid dicat consequenter:", + "candidate_score": 0.673248, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_3", + "bdc_text": "non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1499", + "psc_text": "Et quod sequitur, avertat Deus a dispensatoribus suis: Projiciatur in tenebras exteriores ligatis manibus et pedibus, servus, non eversor ad perdendum, sed piger ad erogandum (Matth. XXV, 26, 27, 30). Quid exspectare debent, qui cum luxuria consumpserunt, si damnantur qui cum pigritia servaverunt? In meditatione mea exardescet ignis. Et positus in hac fluctuatione dicendi et tacendi, inter eos qui calumniari parati sunt, et eos qui affectant instrui, inter abundantes et inopes, factus opprobrium his qui abundabant, et despectio superbis (Psal. CXXII, 4), respiciens eos beatos qui esuriunt et sitiunt justitiam (Matth. V, 6); laborans in utroque, afflictus in utroque; periclitans ne projiciat margaritas ante porcos, periclitans ne non eroget cibaria conservis: in hoc aestu quaesivit alium meliorem locum ab hac dispensatione, in qua sic laborat homo et periclitatur; et suspirans in finem quemdam, ubi ista non erat passurus, in illum, inquam, finem quo dicturus est bono erogatori Dominus, Intra in", + "candidate_score": 0.661038, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf033", + "work_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis", + "max_score": 0.696696, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_3_5", + "bdc_text": "non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2666", + "psc_text": "tantum virum, qui monachorum leges apprime noverat, imo qui monasticam vitam et ipse professus creditur, eos ad aliena suae religioni studia impulisse. Exemplo esse potest Dionysius monachus, cognomento Exiguus, sed eruditione plane maximus, cujus elogium idem Cassiodorus contexuit. Et certe si in Romano S. Andreae monasterio non floruissent hoc saeculo litterarum studia, qua ratione Gregorius Magnus tot verbi divini praecones in Britanniam mittendos exinde extrahere potuisset? Nam et remanere debebant aliqui in commune monasterii, ipsiusque Ecclesiae catholicae, cui potissimum illis temporibus inserviebant monachi, commodum. Quam in Italia ebiberant Benedictini monachi doctrinam eamdem in Britanniam profecti eructarunt: quamvis in Hibernia jam viguisse litterarum studia modo probaverimus ex Vitis SS. Gildae, Samsonis et Maglorii, qui ab Eltuto abbate liberales artes didicerunt; et ex Vita S. Maclovii, qui in Brendani abbatis monasterio iisdem in studiis profecit. Idem demonstrari amplius posset tam ex Vita S. Constantini, num. 1, qui ex rege monachus factus, saeculo", + "candidate_score": 0.696696, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_3_5", + "bdc_text": "non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1729", + "psc_text": "ad vestimenta illa quae debent in operam habere, quando operantur aliquid quod eis a priore injunctum fuerit; » nam S. Benedictus hic loquitur de quibu libet vestibus. Seu quibuslibet rebus. ] « Ut privilegiis et aliis munimentis, 415, vasis argenteis, libris, ornamentis ecclesiasticis, bladis, vinis et aliis pretiosis, quae non debent extra monasteria poni, » infit Boherius, Recte. Provideat abbas fratres de quorum vita et moribus securus sit. ] Quos magister vult « fide divina constringi, ut timore vel testimonio Dei fideliter possint commissa implere; » et quorum ex Regula Cujusdam ad virgines (Cap. 17) « et sollicitudo animi vigeat, et conscientiae firmitas sit probata. » Et certe quod de his, postquam egit de cellerario S. Pater immediate pertractat, haud obscure insinuat (Cap. 13), « quia iisdem omnino qualitatibus eos esse constitutos convenit, quibus ille, ut loquitur Gerardus Belga monachus, hoc est, ut sint sapientes, maturis moribus, etc. » Et", + "candidate_score": 0.695155, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_3_5", + "bdc_text": "non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3249", + "psc_text": "S. Leufredi, n. 9, ibidem; SS. Harlindis et Reinulae, n. 11, ibid., et in Chronico Centul., l. IV, c. 14. Sed jam diu obsolevit ista consuetudo. Nam Benedictus, qui Anianensis postea abbas exstitit, ad S. Sequani monasterium accedens, ingrediendi licentia adepta, « mox capitis comam deposuit, et veri monachi habitum sumpsit. » Cluniacenses etiam novitiis tonsuram et habitum monasticum, una excepta cuculla, impertiebant, ut discimus ex Udalrico: idque postmodum communis usus obtinuit, unde Statuta Lanfranci decernunt (Cap. 18), ut « novitius, sive laicus, sive clericus tondeatur, et radatur more monachorum; dehinc vestibus saecularibus exuatur, et rebus monasterii regularibus, praeter cucullam, capitio assuto tunicae, induatur. » Apud Cistercienses etiam (Lib. Usuum, cap. 102) novitius iisdem pannis induebatur quibus alii professi, « excepto habitu monachali, pro quo cappam, et mantellum, vel pelles » habebat; quamvis in ipso nascentis ordinis exordio saeculares vestes ad professionem usque reservaret, ut probat S. Bernardi epistola 1", + "candidate_score": 0.693604, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_2_4", + "bdc_text": "Jes 40 , 11 . non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3249", + "psc_text": "S. Leufredi, n. 9, ibidem; SS. Harlindis et Reinulae, n. 11, ibid., et in Chronico Centul., l. IV, c. 14. Sed jam diu obsolevit ista consuetudo. Nam Benedictus, qui Anianensis postea abbas exstitit, ad S. Sequani monasterium accedens, ingrediendi licentia adepta, �� mox capitis comam deposuit, et veri monachi habitum sumpsit. » Cluniacenses etiam novitiis tonsuram et habitum monasticum, una excepta cuculla, impertiebant, ut discimus ex Udalrico: idque postmodum communis usus obtinuit, unde Statuta Lanfranci decernunt (Cap. 18), ut « novitius, sive laicus, sive clericus tondeatur, et radatur more monachorum; dehinc vestibus saecularibus exuatur, et rebus monasterii regularibus, praeter cucullam, capitio assuto tunicae, induatur. » Apud Cistercienses etiam (Lib. Usuum, cap. 102) novitius iisdem pannis induebatur quibus alii professi, « excepto habitu monachali, pro quo cappam, et mantellum, vel pelles » habebat; quamvis in ipso nascentis ordinis exordio saeculares vestes ad professionem usque reservaret, ut probat S. Bernardi epistola 1", + "candidate_score": 0.690993, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_2_4", + "bdc_text": "Jes 40 , 11 . non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2766", + "psc_text": "Regula Magistri, in qua decernitur ut, cum quinquaginta a monasterio passibus 661 laborant, ibidem opus Dei operentur. Nec certe mirum esse debet, quod in agris opus Dei persolverent, cum ibidem meridiano quoque somno corpus reficerent, uti supra notavimus. Nostros tamen quod spectat, notandum eos non semper sub dio divinum exsolvisse officium; sed, ut decentius faciliusque illud explerent, oratoria sibi ubi operari solerent erexisse. Ita B. Benedicti Anianensis discipuli (In Vita S. Ben. Anian., num. 38, saec. IV Bened.) « in montibus, in quibus fratres soliti erant alendarum ovium curam habentes habitare, sibi ad orandum exiguum oratorium construxerunt. » Ita Leonas abbas Piscariensis (Chron. Piscar. lib. III, tom. V Spicil.), « accepto fundo a regali curia, construxit oratoriam domum in angulo ipsius civitatis circa portam quae dicitur Maranesca, ut fratres qui pro negotiis et eisdem rebus custodiendis et conservandis mitterentur, haberent ubi psallerent, et in officiorum obsequiis se frequentius et liberius", + "candidate_score": 0.690154, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_3_5", + "bdc_text": "non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1845", + "psc_text": "in primo Paschae, nec non in festivitate peculiaris Patroni sancti, ac beatissimi venerandi semper martyris Ferreoli, aut certe quidem ad quorum nomina sanctorum idem locus consecratus fuerit, coquinam cibos congregationi paraturus introeat, ibique suscepto junioris ministerio, serviendo mensis humilitatis formam ministret in ferculis, sanctae huic abjectioni se libenter inclinans, quae majorem illum producit caeteris, dum reddit aequalem. » Et Regula Magistri (Cap. 23): Quotiesque hebdomadarii in servitio mensarum negligenter mensis deserviunt, alia die hora refectionis levet se abbas, et cum uno de praepositis aut duobus, si grandis fuerit congregatio, ipsi facient servitium ad omnes mensas, ut doceat eos quomodo faciant. » Nostros vero quod spectat S. Salaberga, Laudunensis abbatissa (In ejus Vit. n. 24, saec. II Bened.) « coquinam, vel reliquas causas [ Forte curas], quae monasticis rebus peragi solent, vicissim suis hebdomadibus ministrabat. » S. Benedictus, abbas Anianensis teste Ardone ejus discipulo, in ejus Vita, num. 14, « laborantibus", + "candidate_score": 0.688997, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_3_5", + "bdc_text": "non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_961", + "psc_text": "calens, nec laesa se retrahens, extra suam hebdomadam infirmantibus serviens, etc. » Quibus fere similia (Saec. II Bened.) de Eastervino abbate Wiremutensi ex ministro Egfridi regis refert Beda in lib. I de Vita S. Benedicti Biscopi, n. 8. Sed ista non capit superbus, qui « si mediocris ei aliqua obedientia injuncta fuerit, indignatur, aspernatur, arbitrans se non esse minoribus occupandum, qui se ad majora sentit idoneum (S. Bern. de Grad. humil. c. 16). Denique ad locum, ut si jusserit abbas antiquiorem aliquem in ultimo congregationis ordine et loco sedere, libens assentiatur; futurum est enim aliquando ut sint novissimi primi et primi novissimi; quod certe maxime pertimescere debet superbus, qui, ut loquitur S. Bernardus (Ibidem), « primus in conventibus residet, in consiliis primus respondet, non invitatus accedit, non jussus se intromittit. » Jam vero cur non simpliciter vilitate aut extremitate, sed omni vilitate et extremitate contentum esse debere monachum dixerit, ita", + "candidate_score": 0.688864, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_3_5", + "bdc_text": "non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_16", + "psc_text": "organum fecit, qui similiter in ipso vaticinii incipientis exordio clamare per Isaiam coepit: Filios enutrivi et exaltavi. » At licet S. Benedictus pro summa quae in eo enituit humilitate, et pii patris, et magistri titulum respuerit, hunc tamen omnes pro summa ejus sanctitate, et in rebus monasticis experientia et doctrina ipsi facile concedunt, atque inter alios S. Gregorius papa Lib. IV, cap. 4, seu quivis alius auctor commentarii in libros Regum, ubi eum arctissimae vitae magistrum optimum appellat. Et efficaciter comple. ] Hoc est superata quamcunque offendes difficultate; offendes enim, audita Domini praecepta exsequere. Tria ergo a discipulis hic requirit arctissimae vitae magister optimus et doctor; nam, sicut tria sunt praecipue docentis munia, ut scilicet doceat, delectet et flectat, ut scribit Augustinus Lib. IV de Doctrina Christ., cap. 12; ita tria sunt etiam discipulorum auditorumque officia, ut nempe auscultent docentem, libenter excipiant delectantem, et efficaciter compleant id ad quod flectit", + "candidate_score": 0.68872, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_2_4", + "bdc_text": "Jes 40 , 11 . non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1845", + "psc_text": "in primo Paschae, nec non in festivitate peculiaris Patroni sancti, ac beatissimi venerandi semper martyris Ferreoli, aut certe quidem ad quorum nomina sanctorum idem locus consecratus fuerit, coquinam cibos congregationi paraturus introeat, ibique suscepto junioris ministerio, serviendo mensis humilitatis formam ministret in ferculis, sanctae huic abjectioni se libenter inclinans, quae majorem illum producit caeteris, dum reddit aequalem. » Et Regula Magistri (Cap. 23): Quotiesque hebdomadarii in servitio mensarum negligenter mensis deserviunt, alia die hora refectionis levet se abbas, et cum uno de praepositis aut duobus, si grandis fuerit congregatio, ipsi facient servitium ad omnes mensas, ut doceat eos quomodo faciant. » Nostros vero quod spectat S. Salaberga, Laudunensis abbatissa (In ejus Vit. n. 24, saec. II Bened.) « coquinam, vel reliquas causas [ Forte curas], quae monasticis rebus peragi solent, vicissim suis hebdomadibus ministrabat. » S. Benedictus, abbas Anianensis teste Ardone ejus discipulo, in ejus Vita, num. 14, « laborantibus", + "candidate_score": 0.687765, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_3_5", + "bdc_text": "non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2766", + "psc_text": "Regula Magistri, in qua decernitur ut, cum quinquaginta a monasterio passibus 661 laborant, ibidem opus Dei operentur. Nec certe mirum esse debet, quod in agris opus Dei persolverent, cum ibidem meridiano quoque somno corpus reficerent, uti supra notavimus. Nostros tamen quod spectat, notandum eos non semper sub dio divinum exsolvisse officium; sed, ut decentius faciliusque illud explerent, oratoria sibi ubi operari solerent erexisse. Ita B. Benedicti Anianensis discipuli (In Vita S. Ben. Anian., num. 38, saec. IV Bened.) « in montibus, in quibus fratres soliti erant alendarum ovium curam habentes habitare, sibi ad orandum exiguum oratorium construxerunt. » Ita Leonas abbas Piscariensis (Chron. Piscar. lib. III, tom. V Spicil.), « accepto fundo a regali curia, construxit oratoriam domum in angulo ipsius civitatis circa portam quae dicitur Maranesca, ut fratres qui pro negotiis et eisdem rebus custodiendis et conservandis mitterentur, haberent ubi psallerent, et in officiorum obsequiis se frequentius et liberius", + "candidate_score": 0.687419, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_2_4", + "bdc_text": "Jes 40 , 11 . non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2215", + "psc_text": "34 et 35, a nobis supra citatum; quibus accedit Regula S. Fructuosi cap. 5, omnibus esum carnium prohibens, « servato tamen moderamine pietatis erga aegrotorum necessitudines, vel longe proficiscentium qualitates, ut et volatilium esibus infirmi sustententur, et longinquo itineri destinati, si aut a principe vel episcopo sperantur, pro benedictione et obedientia degustare non metuant, servantes apud se de reliquo continentiam consuetam. » His adde Regulam solitariorum cap. 43, et conc. Aquisgr. can. 9. Confirmatur ex praxi, et quidem non posteriorum temporum, sed S. Benedicto omnino viciniorum. Cujus illustre habemus exemplum in Vita S. Juniani abbatis Mariacensis, qui sancti Benedicti Regulam a B. Mauro acceperat, eique tribus duntaxat annis supervixisse creditur. Hic, ut scribit Ulfinus Boetius (Saec. I Ben.): « Propter usus monachorum, et maxime pauperum, coepit enutrire animalia, quibus possit humana fragilitas sublevari; nam et pullorum nutrimenta plurima congregavit, quorum carnibus infirmorum inopiam sustentaret, et ova sumpsibus egentium deservirent. »", + "candidate_score": 0.68687, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_2_4", + "bdc_text": "Jes 40 , 11 . non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_16", + "psc_text": "organum fecit, qui similiter in ipso vaticinii incipientis exordio clamare per Isaiam coepit: Filios enutrivi et exaltavi. » At licet S. Benedictus pro summa quae in eo enituit humilitate, et pii patris, et magistri titulum respuerit, hunc tamen omnes pro summa ejus sanctitate, et in rebus monasticis experientia et doctrina ipsi facile concedunt, atque inter alios S. Gregorius papa Lib. IV, cap. 4, seu quivis alius auctor commentarii in libros Regum, ubi eum arctissimae vitae magistrum optimum appellat. Et efficaciter comple. ] Hoc est superata quamcunque offendes difficultate; offendes enim, audita Domini praecepta exsequere. Tria ergo a discipulis hic requirit arctissimae vitae magister optimus et doctor; nam, sicut tria sunt praecipue docentis munia, ut scilicet doceat, delectet et flectat, ut scribit Augustinus Lib. IV de Doctrina Christ., cap. 12; ita tria sunt etiam discipulorum auditorumque officia, ut nempe auscultent docentem, libenter excipiant delectantem, et efficaciter compleant id ad quod flectit", + "candidate_score": 0.686647, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_3_5", + "bdc_text": "non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2660", + "psc_text": "n. 1, saec. I Bened.) Brendano abbati, « eo tempore viro sanctitate et scientia famosissimo, litteratoriae » imbuendus disciplinae traditus sit. Nec mihi dubium est olim Britanniam, ut fidei mysteriis, ita litterarum scientiis institutam fuisse a monachis, agente S. Patricio ejusque discipulis, qui primi in Hibernia verbi divini semina diffuderunt. Venio ad saeculum VI, quo Benedictinus ordo, in quo thesauros sapientiae et scientiae hactenus reconditos crederes, ortum simul et incrementum accepit. Qualis fuerit primorum S. Benedicti discipulorum oraxis, aliqua ex parte discere possumus ex his quae scribit Cassiodorus ad Vivarienses suos monachos, qui a Cassino haud procul dissiti, Benedictinis haud dubium parebant institutis. His imprimis commendat sacrae Scripturae studium, historiae ecclesiasticae lectionem, SS. Patrum, maxime Hilarii, Cypriani, Ambrosii. Hieronymi et Augustini scripta; tum hortatur eos ad Dionysii Exigui monachi canones ecclesiasticos assidue legendos. « ne videamini, inquit, tam salutares ecclesiasticas 636 regulas culpabiliter ignorare. » Et paulo post addit (Divin.", + "candidate_score": 0.68643, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_2_4", + "bdc_text": "Jes 40 , 11 . non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1420", + "psc_text": "praepositus, ut habet S. Augustinus (Lib. I de Mor. Eccl. c. 31), et maxime junioribus, uti colligitur ex hoc Cassiani loco: « Alii traditur seniori, qui decem junioribus praeest; quos sibi creditos ab abbate instituit pariter et gubernat secundum illud quod ordinatum in Exodo legimus per Moysen. » Et hac forte ratione Guido Juvenalis in Gallica versione Regulae S. Benedicti hujus capitis titulum ita reddidit: Des maistres des novices ou des maistres des moeurs. Idem etiam vocabulum translatum est ad judicia; nam decanus est judex, ut ostendit Menardus ex l. II Leg. Visigoth., tit. I, l. 26. Decani quoque in Ecclesia dicebantur qui sepeliebant defunctorum corpora, ut probat idem Menardus ex Justiniani novell. 43 et 59. Inter canonicorum dignitates etiam celebre est nomen decani, qui totius est capituli caput. Apud Cluniacenses etiam decani dicebantur majoris prioris suffraganei in temporalibus, qui erant villarum provisores, de quibus Udalricus l. III, c. 5.", + "candidate_score": 0.686229, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_2_4", + "bdc_text": "Jes 40 , 11 . non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2666", + "psc_text": "tantum virum, qui monachorum leges apprime noverat, imo qui monasticam vitam et ipse professus creditur, eos ad aliena suae religioni studia impulisse. Exemplo esse potest Dionysius monachus, cognomento Exiguus, sed eruditione plane maximus, cujus elogium idem Cassiodorus contexuit. Et certe si in Romano S. Andreae monasterio non floruissent hoc saeculo litterarum studia, qua ratione Gregorius Magnus tot verbi divini praecones in Britanniam mittendos exinde extrahere potuisset? Nam et remanere debebant aliqui in commune monasterii, ipsiusque Ecclesiae catholicae, cui potissimum illis temporibus inserviebant monachi, commodum. Quam in Italia ebiberant Benedictini monachi doctrinam eamdem in Britanniam profecti eructarunt: quamvis in Hibernia jam viguisse litterarum studia modo probaverimus ex Vitis SS. Gildae, Samsonis et Maglorii, qui ab Eltuto abbate liberales artes didicerunt; et ex Vita S. Maclovii, qui in Brendani abbatis monasterio iisdem in studiis profecit. Idem demonstrari amplius posset tam ex Vita S. Constantini, num. 1, qui ex rege monachus factus, saeculo", + "candidate_score": 0.68617, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_2_4", + "bdc_text": "Jes 40 , 11 . non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1661", + "psc_text": "monasticis vestibus indui, atque in monasterio concludi. » Caeterum antiquam hujus rei praxim videre est apud Joannem Diaconum in lib. I de Vita sancti Gregorii papae, cap. 14, et apud Ardonem in Vita S. Benedicti Anianensis n. 24. CAPUT XXX. De pueris minori aetate, qualiter corripiantur. Omnis aetas vel intellectus proprias debet habere mensuras. Ideoque quotiens pueri, vel adolescentiores aetate, aut qui minus intelligere possunt quanta poena sit 398 excommunicationis; hi tales dum delinquunt, aut jejuniis nimiis affligantur, aut acribus verberibus coerceantur, ut sanentur. COMMENTARIUS. Omnis aetas vel intellectus. ] Hic notat Menardus aetatem ab intellectu seu capacitate intelligendi distingui: nam etsi pueris mens sit immaturior, sunt tamen nonnulli grandiores, aut durae cervicis, aut imbecillioris intellectus, quos virga agere solet, non ratio, nec excommunicationis vis. Proprias debet habere mensuras. ] « Id est judicii disciplina non uniformiter est omnibus exhibenda, sed secundum uniuscujusque aetatem vel intellectum cum magno est moderamine", + "candidate_score": 0.685686, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_3_5", + "bdc_text": "non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3404", + "psc_text": "consulo tamen quod seniorum utatur consilio; multa enim oculos latent praelati. » Et in secundo: « Hanc autem electionem puto debere fieri ad testimonia fratrum: nam et antiquitus presbyter monasterii Pater monasterii dicebatur, ut haec electio inter praecipua numeretur. » Vide Vitam S. Hugonis Aeduensis monachi, num. 6, saec. V, et Vitam S. Gerardi abbatis Broniensis, num. 9, saec. etiam V. Porro ex hoc loco constat, nec S. Benedicti mentem fuisse, nec consuetudinem, ut omnes passim in monasteriis, quemadmodum jam usus invaluit, sacerdotio initiarentur. Si enim omnes promiscue ad sacros ordines fuissent admissi, non necessaria visa esset electio. Et certe 816 in pluribus monasterii, aut nulli, aut pauci olim erant sacerdotes. S. Pachomius non patiebatur quemquam ex suis ad clericalem gradum ascendere, ut testatur ejus Vitae scriptor, cap. 24 ( Apud Rosweid. ). In pluribus aliis monasteriis nonnisi missi ab episcopo presbyteri sacra mysteria celebrabant. In aliis quibusdam pro magno", + "candidate_score": 0.685311, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_2_4", + "bdc_text": "Jes 40 , 11 . non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3215", + "psc_text": "» Antea tamen novitios ubique recipiebant post expletum annum aetatis decimum quintum, ut patet ex libro Institutorum, c. 76: quam etiam aetatem tantum pro admittendis ad professionem requirunt Gregorius IX et Nicolaus IV in suis bullis ad Cluniacenses; licet Petri Venerabilis statutum legamus (Statut. 36), « ut nullus etiam ex concessione futurus monachus regularibus usque ad viginti annos vestibus induatur. » Haec aetas Guigoni Carthusiensium priori maxime placuit, cujus antiqua Statuta haec legunt (Cap. 27): « Pueros sive adolescentulos non recipimus, quia per eos monasteriis multa contigisse dolemus, et magna spiritualia simul et corporalia pericula formidantes; sed viros qui juxta praeceptum Domini per manum Moysi, viginti ad minus annorum sacra possunt ad bella procedere. » Ita etiam Stephanus ordinis Grandimontensis institutor in Regula (Cap. 44): « Praecipimus, inquit, ne quis infra viginti annos . . . . . in hac religione recipiatur; » cujus decretum renovarunt postea Innocentius IV et", + "candidate_score": 0.685283, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_3_5", + "bdc_text": "non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2670", + "psc_text": "gratia monachi destinarentur, sicuti discimus ex Vita S. Frodoberti abbatis Cellensis n. 6. Hoc saeculo vigebant in praecipuis, si non in omnibus Galliae monasteriis scientiae: in Longoretico Francardus, ejusdem loci postea abbas, « erat nutritor et doctor filiorum nobilium, » ex visione Baronti n. 11. In Pictaviensi S. Hilarii Aicadrus, postea abbas Gemmeticensis (Ibid.), Ansfrido monacho, sapientia famosissimo, puer ad erudiendum traditus, ex ejus Vita cap. 1 (Ibid.). In Solemniacensi, « susceptum B. Tillonem Elegius sancto Remaclo Solemniacensis monasterii sui abbati tradidit nutriendum atque litteris imbuendum . . . . qui sic tam saecularibus quam divinis institutionibus instruendum . . . . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres", + "candidate_score": 0.684577, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_3_5", + "bdc_text": "non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2303", + "psc_text": "apud Bolland., 14 Maii. Sed his indulgentiores fuerunt Nitrienses monachi, qui, teste Palladio, vino utebantur. Vinum etiam monachis permittunt sanctus Ferreolus, sanctus Fructuosus, et Magister in suis Regulis; sanctimonialibus sanctus Caesarius in Regul., cap. 28 (Laus. c. 7): infirmis duntaxat sanctus Leander, in lib. de Institutione virginum, cap. 9. In Regula incerti auctoris vinum bis tantum in hebdomada conceditur (Cap. 2), ut scilicet « sabbato et dominica, sicut consuetudo est, qui volunt, vinum accipiant. » Primi etiam sancti Benedicti abbatis Anianensis discipuli « vinum tantum diebus Dominicis solemnibusque percipiebant (In ejus Vita, num. 12). » Menatenses quoque monachi dominicis duntaxat diebus vini singulas potiones percipiebant. Non defuere etiam ex nostris qui vinum omnino non biberent. Tales fuerunt olim Fuldenses monachi, quibus, ut scribit V. Eigil in Vita sancti Sturmii, num. 14 (Saec. III, part. II), cum sanctus Bonifacius « sacras exposuisset Scripturas, et quod nusquam vinum monachorum legeret esse, consensu", + "candidate_score": 0.684147, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_3_5", + "bdc_text": "non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2077", + "psc_text": "in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo viro accepisse se fatetur dissertator; cui non deferre haudquaquam potuerit. Ita praevaluerunt in gratiam viri doctissimi, doctioris fortasse semel praeconcepta praejudicia. Adeo ineptam contra germanum S. Benedicti sensum opinionem singulari tractatu refutavit noster Mabillonius, quem habet sub prelo. Ejus rationes quilibet videre poterit; nos sola traditione, de qua dissertator gloriatur, licet nullum inde protulerit argumentum aliqua auctoritate firmatum, contenti erimus. Itaque sancti Benedicti textum de communione eucharistica intelligendum esse constans est omnium qui a tempore sancti Benedicti scripserunt hanc in rem, auctorum sententia. In primis Magister, qui ante mille annos suam scripsit Regulam, ex Benedictina magna ex parte desumptam, sancti", + "candidate_score": 0.683838, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_3_5", + "bdc_text": "non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2617", + "psc_text": "molendinum, pistrinum, hortum, aliaque id genus; id quod Fuldenses monachi, porrecto ad Carolum Magnum libello, enixe flagitaverunt, postulantes (Num. 16) « ut ipsa monasterii ministeria per fratres ordinentur, id est, pistrinum, hortus, braciatorium, coquina, agricultura, et caetera ministeria, sicut apud decessores nostros fuerunt. » Insuper, cum ad agros excolendos, ligna aliaque ad vitam necessaria in monasterium afferenda, omniaque monasterii ministeria obeunda, nonnulla viderentur animalia necessaria, horum cura etiam in agris pascendorum alicui committebatur, ut patet ex Vita S. Benedicti abbatis Anianensis, in qua haec lego (Num. 38, saec. IV Ben.): « In montibus autem in quibus fratres soliti erant alendarum ovium curam habentes habitare, sibi ad orandum exiguum oratorium exstruxerunt. » Tandem, cum varias in monasteriis artes exerceri S. Benedicti Regula permittat, qui aliquam callebant, huic potissimum applicabantur. Camaldulenses, ut docet Petrus Damiani ( In Vita S. Romualdi, cap. 26), « faciebant omnes opera manuum, alii scilicet cochlearia, alii nebant,", + "candidate_score": 0.683742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_3_5", + "bdc_text": "non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_15", + "psc_text": "sibi super terram vocare discipulis prohibuerit, neve magistri appellarentur; unum scilicet in coelis nobis esse patrem, unum magistrum. Audiendus hac in re Petrus Damiani de S. Benedicto loquens in haec verba Opusc. 13, cap. 6: « Quod in ipso libri principio manifeste colligitur, si ad quem sua verba Spiritus sanctus dirigat, subtiliter attendatur: Spiritum 6 sanctum dico; neque enim vir sanctus tantaeque cultor humilitatis protinus in haec verba prorumperet, magisterii cathedram, et praecipue pii Patris sibi privilegium usurparet, dicens: Ausculta, o fili, praecepta magistri, et inclina aurem cordis tui, et admonitionem pii Patris libenter excipe; sed ille servum propriae vocis organum fecit, qui similiter in ipso vaticinii incipientis exordio clamare per Isaiam coepit: Filios enutrivi et exaltavi. » At licet S. Benedictus pro summa quae in eo enituit humilitate, et pii patris, et magistri titulum respuerit, hunc tamen omnes pro summa ejus sanctitate, et in rebus monasticis experientia et doctrina", + "candidate_score": 0.683573, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_2_4", + "bdc_text": "Jes 40 , 11 . non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_961", + "psc_text": "calens, nec laesa se retrahens, extra suam hebdomadam infirmantibus serviens, etc. » Quibus fere similia (Saec. II Bened.) de Eastervino abbate Wiremutensi ex ministro Egfridi regis refert Beda in lib. I de Vita S. Benedicti Biscopi, n. 8. Sed ista non capit superbus, qui « si mediocris ei aliqua obedientia injuncta fuerit, indignatur, aspernatur, arbitrans se non esse minoribus occupandum, qui se ad majora sentit idoneum (S. Bern. de Grad. humil. c. 16). Denique ad locum, ut si jusserit abbas antiquiorem aliquem in ultimo congregationis ordine et loco sedere, libens assentiatur; futurum est enim aliquando ut sint novissimi primi et primi novissimi; quod certe maxime pertimescere debet superbus, qui, ut loquitur S. Bernardus (Ibidem), « primus in conventibus residet, in consiliis primus respondet, non invitatus accedit, non jussus se intromittit. » Jam vero cur non simpliciter vilitate aut extremitate, sed omni vilitate et extremitate contentum esse debere monachum dixerit, ita", + "candidate_score": 0.68306, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_2_4", + "bdc_text": "Jes 40 , 11 . non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2660", + "psc_text": "n. 1, saec. I Bened.) Brendano abbati, « eo tempore viro sanctitate et scientia famosissimo, litteratoriae » imbuendus disciplinae traditus sit. Nec mihi dubium est olim Britanniam, ut fidei mysteriis, ita litterarum scientiis institutam fuisse a monachis, agente S. Patricio ejusque discipulis, qui primi in Hibernia verbi divini semina diffuderunt. Venio ad saeculum VI, quo Benedictinus ordo, in quo thesauros sapientiae et scientiae hactenus reconditos crederes, ortum simul et incrementum accepit. Qualis fuerit primorum S. Benedicti discipulorum oraxis, aliqua ex parte discere possumus ex his quae scribit Cassiodorus ad Vivarienses suos monachos, qui a Cassino haud procul dissiti, Benedictinis haud dubium parebant institutis. His imprimis commendat sacrae Scripturae studium, historiae ecclesiasticae lectionem, SS. Patrum, maxime Hilarii, Cypriani, Ambrosii. Hieronymi et Augustini scripta; tum hortatur eos ad Dionysii Exigui monachi canones ecclesiasticos assidue legendos. « ne videamini, inquit, tam salutares ecclesiasticas 636 regulas culpabiliter ignorare. » Et paulo post addit (Divin.", + "candidate_score": 0.68247, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_2_4", + "bdc_text": "Jes 40 , 11 . non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_396", + "psc_text": "experimento se didicisse testatur S. Cyprianus his verbis Epist. 10: « Per nocturnas enim visiones, per dies quoque impletur apud nos Spiritu sancto puerorum innocens aetas, quae in exstasi videt oculis, et audit, et loquitur ea quae nos Dominus monere et instruere dignatur. » Ita Danieli duodecim duntaxat annos nato senum presbyterorum fraudem et dolum Dominus revelavit. Hinc Paulus apostolus, Si juniori, inquit, revelatum fuerit, senior taceat (I Cor. XIV) . Quia ergo juniori saepe Dominus revelat quod melius est, juniores etiam novissimos ad consilium vocari voluit S. Benedictus: qua etiam ratione eos veteres monachi in suis collationibus, ut testatur Cassianus Collat. 16, c. 12, admittebant: quamvis in nonnullis monachorum congregationibus soli sacris ordinibus initiati, ut minimum subdiaconi, capitularibus tractationibus intersint. Atque ita apud Carthusianos ex nova collectione statutorum, II parte, cap. 4. Sed et hoc apud eos recens est, nam Statuta Guigonis cap. 37, Antiqua Statuta, II parte, cap.", + "candidate_score": 0.682079, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4_6", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s. auch unten Nr. 252 und 253 ) , waren offenbar zunächst erfolglos .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2666", + "psc_text": "tantum virum, qui monachorum leges apprime noverat, imo qui monasticam vitam et ipse professus creditur, eos ad aliena suae religioni studia impulisse. Exemplo esse potest Dionysius monachus, cognomento Exiguus, sed eruditione plane maximus, cujus elogium idem Cassiodorus contexuit. Et certe si in Romano S. Andreae monasterio non floruissent hoc saeculo litterarum studia, qua ratione Gregorius Magnus tot verbi divini praecones in Britanniam mittendos exinde extrahere potuisset? Nam et remanere debebant aliqui in commune monasterii, ipsiusque Ecclesiae catholicae, cui potissimum illis temporibus inserviebant monachi, commodum. Quam in Italia ebiberant Benedictini monachi doctrinam eamdem in Britanniam profecti eructarunt: quamvis in Hibernia jam viguisse litterarum studia modo probaverimus ex Vitis SS. Gildae, Samsonis et Maglorii, qui ab Eltuto abbate liberales artes didicerunt; et ex Vita S. Maclovii, qui in Brendani abbatis monasterio iisdem in studiis profecit. Idem demonstrari amplius posset tam ex Vita S. Constantini, num. 1, qui ex rege monachus factus, saeculo", + "candidate_score": 0.678484, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_41_43", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Candide pietatis viris Heinricho Bullingero , Leoni Iude , Chuonrado Pellicano , a verbo domini ministris Tiguri , fratribus suis observatu dignissimis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3170", + "psc_text": "Ex chartulario Bellilocensi. Ego frater Geraldus promitto stabilitatem meam loci istius secundum Regulam S. Benedicti et SS. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia Domini Geraldi abbatis, et caeterorum fratrum: et cedo aliquid de rebus meis ad istud monasterium quod est constructum in honorem S. Petri, ubi vir venerabilis Geraldus abbas praeesse videtur. Ex Smaragdo. Ego ille in hoc monasterio sancti illius promitto stabilitatem meam, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus. Ex Udalrico, lib. II, cap. 27. 757 Ego frater promitto stabilitatem monachi, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus, in hoc monasterio, quod est constructum in honore BB. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia domni N. abbatis. Ex ms. codice S. Dionysii in Francia. Ego frater N. humilis monachus monasterii S. Dionysii in Francia, Parisiensis dioecesis, voveo et promitto Deo, B. Mariae, B.", + "candidate_score": 0.674796, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2666", + "psc_text": "tantum virum, qui monachorum leges apprime noverat, imo qui monasticam vitam et ipse professus creditur, eos ad aliena suae religioni studia impulisse. Exemplo esse potest Dionysius monachus, cognomento Exiguus, sed eruditione plane maximus, cujus elogium idem Cassiodorus contexuit. Et certe si in Romano S. Andreae monasterio non floruissent hoc saeculo litterarum studia, qua ratione Gregorius Magnus tot verbi divini praecones in Britanniam mittendos exinde extrahere potuisset? Nam et remanere debebant aliqui in commune monasterii, ipsiusque Ecclesiae catholicae, cui potissimum illis temporibus inserviebant monachi, commodum. Quam in Italia ebiberant Benedictini monachi doctrinam eamdem in Britanniam profecti eructarunt: quamvis in Hibernia jam viguisse litterarum studia modo probaverimus ex Vitis SS. Gildae, Samsonis et Maglorii, qui ab Eltuto abbate liberales artes didicerunt; et ex Vita S. Maclovii, qui in Brendani abbatis monasterio iisdem in studiis profecit. Idem demonstrari amplius posset tam ex Vita S. Constantini, num. 1, qui ex rege monachus factus, saeculo", + "candidate_score": 0.673809, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2673", + "psc_text": "Benedicti Biscopi n. 18. His adjungendus est Beda Venerabilis, qui, ut scribit Cuthbertus ejus discipulus in ejus Vita n. 2 (Saec. III Ben.), in Girwensi monasterio « infantulus bonae spei et divina et saeculari litteratura diligenter imbuitur . . . . . Et cum in Latina erudiretur lingua, Graecae quoque peritiam non mediocriter percepit. » Neque vero in sola Latinae et Graecae linguae scientia profecit, sed in omni etiam artium liberalium disciplina; id quod testantur varia quae post se reliquit et hactenus perseverant omnigenae doctrinae monumenta. Porro quam infantulus acceperat doctrinam, eamdem factus in eodem monasterio magister fratribus suis postea reddidit. Viguisse etiam in coenobiis monachorum Britanniae minoris (Armoricam vocant) litterarum scientias, colligimus ex Vita S. Judoci (Saec. II Ben.) n. 3. 639 Quod si inde gradum faciamus in Hispaniam, idem et ibi reperiemus obtinuisse institutum. Nam cum S. Hildephonsus Toletanus episcopus (In ejus Vita num. 2, ibid.) « sub", + "candidate_score": 0.669719, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4_6", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s. auch unten Nr. 252 und 253 ) , waren offenbar zunächst erfolglos .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3404", + "psc_text": "consulo tamen quod seniorum utatur consilio; multa enim oculos latent praelati. » Et in secundo: « Hanc autem electionem puto debere fieri ad testimonia fratrum: nam et antiquitus presbyter monasterii Pater monasterii dicebatur, ut haec electio inter praecipua numeretur. » Vide Vitam S. Hugonis Aeduensis monachi, num. 6, saec. V, et Vitam S. Gerardi abbatis Broniensis, num. 9, saec. etiam V. Porro ex hoc loco constat, nec S. Benedicti mentem fuisse, nec consuetudinem, ut omnes passim in monasteriis, quemadmodum jam usus invaluit, sacerdotio initiarentur. Si enim omnes promiscue ad sacros ordines fuissent admissi, non necessaria visa esset electio. Et certe 816 in pluribus monasterii, aut nulli, aut pauci olim erant sacerdotes. S. Pachomius non patiebatur quemquam ex suis ad clericalem gradum ascendere, ut testatur ejus Vitae scriptor, cap. 24 ( Apud Rosweid. ). In pluribus aliis monasteriis nonnisi missi ab episcopo presbyteri sacra mysteria celebrabant. In aliis quibusdam pro magno", + "candidate_score": 0.668503, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4_6", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s. auch unten Nr. 252 und 253 ) , waren offenbar zunächst erfolglos .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2687", + "psc_text": "ingressa, et ad probationem cum aliis novitiis admissa cum fuisset, domnus abbas Gothefridus, inquit Vitae scriptor et connovitius, « qui tunc praeerat monasterio Schonaugiensi 642, audiens Joseph inter fratres legentem et psallentem, intellexit quod in studio discendi non modicum neglectus fuerit. Ideoque nescio quo pacto, quo merito, cum ego nuper venissem de saeculo adolescens erudiendus et instituendus, ipsum mihi commendavit, ut infra domum probationis quoad possem erudirem, regerem, instruerem. Feci quod potui, etc. » Et certe si non studuissent, unde tot viros eruditissimos ad episcopales cathedras, et ad haereticos profligandos, maxime Albigenses, Ecclesiae subministrare potuissent? De subsequentibus saeculis supervacaneum est dicere; sufficient conciliorum summorumque pontificum decreta ad eos revincendos qui nullas asserunt exstare sanctiones ecclesiasticas quibus permittantur aut praecipiantur monachis studia. Concilii Aquisgranensis supra citata non revocamus statuta. Celebris est edita in concilio Viennensi Clementis V decretalis, in qua inter alia ad propositum nostrum legitur: « Ut ipsis monachis proficiendi", + "candidate_score": 0.668463, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2685", + "psc_text": "Bertini monasterio fuerat educatus, duplicem in ecclesia sua restituit scholam; et uni Remigium Antissiodori apud S. Germanum; alteri Hucbaldum Elnonensem seu S. Amandi in Belgio monachos praefecit. Saeculo XI, in omnibus passim monasteriis florebant litterarum scientiae; quae res adeo perspicua est, ut in ea probanda diutius immorandum non sit. Saeculo XII ineunte antiquum priscorum monachorum fervorem renovarunt Cistercienses, qui in ipsis ordinis sui cunabulis studiis litterarum operam dare coeperunt; vivente certe S. Bernardo, ut patet ex libro Institutorum capituli generalis Cisterciensis, qui liber complectitur varias definitiones ab initio ordinis in capitulis generalibus editas usque ad annum 1134, quo ipsa prodiit in lucem, hoc est annis circiter viginti ante S. Bernardi obitum. In eo siquidem exstat integrum caput de pueris litteras discentibus (Cap. 76) , quo praescribitur ut « nullus puerorum doceatur litteras intra monasterium, vel in locis monasterii, nisi sit monachus, vel receptus in probatione novitius; quibus tempore lectionis discere", + "candidate_score": 0.667888, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4_6", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s. auch unten Nr. 252 und 253 ) , waren offenbar zunächst erfolglos .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2673", + "psc_text": "Benedicti Biscopi n. 18. His adjungendus est Beda Venerabilis, qui, ut scribit Cuthbertus ejus discipulus in ejus Vita n. 2 (Saec. III Ben.), in Girwensi monasterio « infantulus bonae spei et divina et saeculari litteratura diligenter imbuitur . . . . . Et cum in Latina erudiretur lingua, Graecae quoque peritiam non mediocriter percepit. » Neque vero in sola Latinae et Graecae linguae scientia profecit, sed in omni etiam artium liberalium disciplina; id quod testantur varia quae post se reliquit et hactenus perseverant omnigenae doctrinae monumenta. Porro quam infantulus acceperat doctrinam, eamdem factus in eodem monasterio magister fratribus suis postea reddidit. Viguisse etiam in coenobiis monachorum Britanniae minoris (Armoricam vocant) litterarum scientias, colligimus ex Vita S. Judoci (Saec. II Ben.) n. 3. 639 Quod si inde gradum faciamus in Hispaniam, idem et ibi reperiemus obtinuisse institutum. Nam cum S. Hildephonsus Toletanus episcopus (In ejus Vita num. 2, ibid.) « sub", + "candidate_score": 0.6672, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_41_43", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Candide pietatis viris Heinricho Bullingero , Leoni Iude , Chuonrado Pellicano , a verbo domini ministris Tiguri , fratribus suis observatu dignissimis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3505", + "psc_text": "alia erat mens S. Gregorii papae, qui necessarias hujusmodi exemptiones propria didicerat experientia, uti ipse testatur his verbis: « Quam sit necessarium monasteriorum quieti prospicere, et de eorum perpetua securitate tractare, anteactum nos officium, quod in coenobii regimine exhibuimus, informat. Et quia in plurimis monasteriis multa a praesulibus praejudicia atque gravamina monachos pertulisse cognoscimus, oportet ut nostrae fraternitatis provisio de futura quiete eorum salubri disponat ordinatione, quatenus conversantes in illis, in Dei servitio, gratia illius suffragante, mente libera perseverent. » Eamdem necessitatem agnoverat S. Theodorus Siceota, coenobiorum in Galatia archimandrita, qui a Mauritio imperatore et Cyriaco patriarcha C. P. privilegium obtinuit, ut sua monasteria « nulli alii episcopatui subjecta essent, sed sanctissimae tantum et magnae Ecclesiae apostolicae regiae ipsius civitatis, » quemadmodum scribit Georgius illius discipulus in ejus Vita, num. 72. Et Gregorius VII (Lib. II, epist. 69): « An ignoras quod SS. Patres plerumque et religiosa monasteria de subjectione", + "candidate_score": 0.666648, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4_6", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s. auch unten Nr. 252 und 253 ) , waren offenbar zunächst erfolglos .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2838", + "psc_text": "S. Benedictus Anianensis, teste Ardone in ejus Vita, num. 52 (Saec. IV Ben.). Volebat ut nocte « ecclesiae ostiis patefactis hospitibus pateret ingressus: » hinc et in antiqua monasterii S. Galli delineatione contra basilicam describitur susceptio supervenientium fratrum, cum eorum dormitorio. Ita denique Ingelramnus abbas Centulensis (Saec. II Ben.), in Corbeiensi monasterio hospes, interfuisse matutinis legitur in lib. I Mir. S. Adalardi, cap. 2, et Urbanus papa II ad Cavense coenobium accedens (Ms. Chron. Cavens. monast., apud Bolland., 4 Martii): « Aedes ingressus pontifex sacratissimae eucharistiae primum reddito cultu, ad specum se contulit . . . . et nocte ipsa cum eisdem fratribus matutinam laudem solemniter persolventibus devotus interfuit. » Haec obiter dicta sint, non quasi absolute velim hunc esse S. Benedicti sensum, sed ad demonstrandum antiquam consuetudinem, qua ipsi etiam hospites nocte divinis intererant officiis. Et postea sedeat cum eis prior, aut cui jusserit ipse. ] Quia prior, id", + "candidate_score": 0.665599, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3404", + "psc_text": "consulo tamen quod seniorum utatur consilio; multa enim oculos latent praelati. » Et in secundo: « Hanc autem electionem puto debere fieri ad testimonia fratrum: nam et antiquitus presbyter monasterii Pater monasterii dicebatur, ut haec electio inter praecipua numeretur. » Vide Vitam S. Hugonis Aeduensis monachi, num. 6, saec. V, et Vitam S. Gerardi abbatis Broniensis, num. 9, saec. etiam V. Porro ex hoc loco constat, nec S. Benedicti mentem fuisse, nec consuetudinem, ut omnes passim in monasteriis, quemadmodum jam usus invaluit, sacerdotio initiarentur. Si enim omnes promiscue ad sacros ordines fuissent admissi, non necessaria visa esset electio. Et certe 816 in pluribus monasterii, aut nulli, aut pauci olim erant sacerdotes. S. Pachomius non patiebatur quemquam ex suis ad clericalem gradum ascendere, ut testatur ejus Vitae scriptor, cap. 24 ( Apud Rosweid. ). In pluribus aliis monasteriis nonnisi missi ab episcopo presbyteri sacra mysteria celebrabant. In aliis quibusdam pro magno", + "candidate_score": 0.665182, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2660", + "psc_text": "n. 1, saec. I Bened.) Brendano abbati, « eo tempore viro sanctitate et scientia famosissimo, litteratoriae » imbuendus disciplinae traditus sit. Nec mihi dubium est olim Britanniam, ut fidei mysteriis, ita litterarum scientiis institutam fuisse a monachis, agente S. Patricio ejusque discipulis, qui primi in Hibernia verbi divini semina diffuderunt. Venio ad saeculum VI, quo Benedictinus ordo, in quo thesauros sapientiae et scientiae hactenus reconditos crederes, ortum simul et incrementum accepit. Qualis fuerit primorum S. Benedicti discipulorum oraxis, aliqua ex parte discere possumus ex his quae scribit Cassiodorus ad Vivarienses suos monachos, qui a Cassino haud procul dissiti, Benedictinis haud dubium parebant institutis. His imprimis commendat sacrae Scripturae studium, historiae ecclesiasticae lectionem, SS. Patrum, maxime Hilarii, Cypriani, Ambrosii. Hieronymi et Augustini scripta; tum hortatur eos ad Dionysii Exigui monachi canones ecclesiasticos assidue legendos. « ne videamini, inquit, tam salutares ecclesiasticas 636 regulas culpabiliter ignorare. » Et paulo post addit (Divin.", + "candidate_score": 0.664471, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2838", + "psc_text": "S. Benedictus Anianensis, teste Ardone in ejus Vita, num. 52 (Saec. IV Ben.). Volebat ut nocte « ecclesiae ostiis patefactis hospitibus pateret ingressus: » hinc et in antiqua monasterii S. Galli delineatione contra basilicam describitur susceptio supervenientium fratrum, cum eorum dormitorio. Ita denique Ingelramnus abbas Centulensis (Saec. II Ben.), in Corbeiensi monasterio hospes, interfuisse matutinis legitur in lib. I Mir. S. Adalardi, cap. 2, et Urbanus papa II ad Cavense coenobium accedens (Ms. Chron. Cavens. monast., apud Bolland., 4 Martii): « Aedes ingressus pontifex sacratissimae eucharistiae primum reddito cultu, ad specum se contulit . . . . et nocte ipsa cum eisdem fratribus matutinam laudem solemniter persolventibus devotus interfuit. » Haec obiter dicta sint, non quasi absolute velim hunc esse S. Benedicti sensum, sed ad demonstrandum antiquam consuetudinem, qua ipsi etiam hospites nocte divinis intererant officiis. Et postea sedeat cum eis prior, aut cui jusserit ipse. ] Quia prior, id", + "candidate_score": 0.664442, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3712", + "psc_text": "S. Benedictum conciliant Hildemarus, Bernardus Cassinensis et Boherius. « Attamen in ista expulsione, addit Hildemarus, debet attendi persona, sicut saepe jam dictum est, id est si jam grandis venerit de saeculo, tunc debet expelli; si vero parvus fuerit nutritus in monasterio, non debet expelli, sed mitti in carcerem, quia melius est ut in carcere sit, quam ad saeculum, id est ad pejorem conversationem vadat. » Ita Hugonem olim in Dervensi monasterio oblatum, et fuga elapsum abbas et monachi « in remoto diversorio cum sibi necessariis manere constituunt, » ut habetur in lib. Mirac. S. Bercharii, n. 22 (Saec. II Ben.). His aliqua ex parte conformis est Regula Cujusdam ad monachos (Cap. 7): « Si quis tardior ad veniam inventus fuerit, sive aliqua verba religioni contraria, sive pro excusatione delicti sui protulerit; mittendus est in carcerem, et poeniteat secundum quod judicaverit senior, usquequo corrigatur. Si autem obstinatus invenitur, separandus est a", + "candidate_score": 0.66408, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2687", + "psc_text": "ingressa, et ad probationem cum aliis novitiis admissa cum fuisset, domnus abbas Gothefridus, inquit Vitae scriptor et connovitius, « qui tunc praeerat monasterio Schonaugiensi 642, audiens Joseph inter fratres legentem et psallentem, intellexit quod in studio discendi non modicum neglectus fuerit. Ideoque nescio quo pacto, quo merito, cum ego nuper venissem de saeculo adolescens erudiendus et instituendus, ipsum mihi commendavit, ut infra domum probationis quoad possem erudirem, regerem, instruerem. Feci quod potui, etc. » Et certe si non studuissent, unde tot viros eruditissimos ad episcopales cathedras, et ad haereticos profligandos, maxime Albigenses, Ecclesiae subministrare potuissent? De subsequentibus saeculis supervacaneum est dicere; sufficient conciliorum summorumque pontificum decreta ad eos revincendos qui nullas asserunt exstare sanctiones ecclesiasticas quibus permittantur aut praecipiantur monachis studia. Concilii Aquisgranensis supra citata non revocamus statuta. Celebris est edita in concilio Viennensi Clementis V decretalis, in qua inter alia ad propositum nostrum legitur: « Ut ipsis monachis proficiendi", + "candidate_score": 0.663748, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4_6", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s. auch unten Nr. 252 und 253 ) , waren offenbar zunächst erfolglos .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2685", + "psc_text": "Bertini monasterio fuerat educatus, duplicem in ecclesia sua restituit scholam; et uni Remigium Antissiodori apud S. Germanum; alteri Hucbaldum Elnonensem seu S. Amandi in Belgio monachos praefecit. Saeculo XI, in omnibus passim monasteriis florebant litterarum scientiae; quae res adeo perspicua est, ut in ea probanda diutius immorandum non sit. Saeculo XII ineunte antiquum priscorum monachorum fervorem renovarunt Cistercienses, qui in ipsis ordinis sui cunabulis studiis litterarum operam dare coeperunt; vivente certe S. Bernardo, ut patet ex libro Institutorum capituli generalis Cisterciensis, qui liber complectitur varias definitiones ab initio ordinis in capitulis generalibus editas usque ad annum 1134, quo ipsa prodiit in lucem, hoc est annis circiter viginti ante S. Bernardi obitum. In eo siquidem exstat integrum caput de pueris litteras discentibus (Cap. 76) , quo praescribitur ut « nullus puerorum doceatur litteras intra monasterium, vel in locis monasterii, nisi sit monachus, vel receptus in probatione novitius; quibus tempore lectionis discere", + "candidate_score": 0.663102, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2670", + "psc_text": "gratia monachi destinarentur, sicuti discimus ex Vita S. Frodoberti abbatis Cellensis n. 6. Hoc saeculo vigebant in praecipuis, si non in omnibus Galliae monasteriis scientiae: in Longoretico Francardus, ejusdem loci postea abbas, « erat nutritor et doctor filiorum nobilium, » ex visione Baronti n. 11. In Pictaviensi S. Hilarii Aicadrus, postea abbas Gemmeticensis (Ibid.), Ansfrido monacho, sapientia famosissimo, puer ad erudiendum traditus, ex ejus Vita cap. 1 (Ibid.). In Solemniacensi, « susceptum B. Tillonem Elegius sancto Remaclo Solemniacensis monasterii sui abbati tradidit nutriendum atque litteris imbuendum . . . . qui sic tam saecularibus quam divinis institutionibus instruendum . . . . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres", + "candidate_score": 0.662938, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4_6", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s. auch unten Nr. 252 und 253 ) , waren offenbar zunächst erfolglos .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2660", + "psc_text": "n. 1, saec. I Bened.) Brendano abbati, « eo tempore viro sanctitate et scientia famosissimo, litteratoriae » imbuendus disciplinae traditus sit. Nec mihi dubium est olim Britanniam, ut fidei mysteriis, ita litterarum scientiis institutam fuisse a monachis, agente S. Patricio ejusque discipulis, qui primi in Hibernia verbi divini semina diffuderunt. Venio ad saeculum VI, quo Benedictinus ordo, in quo thesauros sapientiae et scientiae hactenus reconditos crederes, ortum simul et incrementum accepit. Qualis fuerit primorum S. Benedicti discipulorum oraxis, aliqua ex parte discere possumus ex his quae scribit Cassiodorus ad Vivarienses suos monachos, qui a Cassino haud procul dissiti, Benedictinis haud dubium parebant institutis. His imprimis commendat sacrae Scripturae studium, historiae ecclesiasticae lectionem, SS. Patrum, maxime Hilarii, Cypriani, Ambrosii. Hieronymi et Augustini scripta; tum hortatur eos ad Dionysii Exigui monachi canones ecclesiasticos assidue legendos. « ne videamini, inquit, tam salutares ecclesiasticas 636 regulas culpabiliter ignorare. » Et paulo post addit (Divin.", + "candidate_score": 0.662813, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_13_15", + "bdc_text": "Aargau) , wo er bis zu seinem Tode wirkte . Bullinger bezeichnete ihn 1543 als «vir pius , doctus , fidelis et diligens » ( Graubünden Korr. I 53 ) und stand während dessen Aufenthalt in Isny und Kempten mit ihm im Briefwechsel , wovon einige Stücke Euanders erhalten sind .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650", + "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in", + "candidate_score": 0.662743, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4_6", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s. auch unten Nr. 252 und 253 ) , waren offenbar zunächst erfolglos .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3712", + "psc_text": "S. Benedictum conciliant Hildemarus, Bernardus Cassinensis et Boherius. « Attamen in ista expulsione, addit Hildemarus, debet attendi persona, sicut saepe jam dictum est, id est si jam grandis venerit de saeculo, tunc debet expelli; si vero parvus fuerit nutritus in monasterio, non debet expelli, sed mitti in carcerem, quia melius est ut in carcere sit, quam ad saeculum, id est ad pejorem conversationem vadat. » Ita Hugonem olim in Dervensi monasterio oblatum, et fuga elapsum abbas et monachi « in remoto diversorio cum sibi necessariis manere constituunt, » ut habetur in lib. Mirac. S. Bercharii, n. 22 (Saec. II Ben.). His aliqua ex parte conformis est Regula Cujusdam ad monachos (Cap. 7): « Si quis tardior ad veniam inventus fuerit, sive aliqua verba religioni contraria, sive pro excusatione delicti sui protulerit; mittendus est in carcerem, et poeniteat secundum quod judicaverit senior, usquequo corrigatur. Si autem obstinatus invenitur, separandus est a", + "candidate_score": 0.661319, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4_6", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s. auch unten Nr. 252 und 253 ) , waren offenbar zunächst erfolglos .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3405", + "psc_text": "816 in pluribus monasterii, aut nulli, aut pauci olim erant sacerdotes. S. Pachomius non patiebatur quemquam ex suis ad clericalem gradum ascendere, ut testatur ejus Vitae scriptor, cap. 24 ( Apud Rosweid. ). In pluribus aliis monasteriis nonnisi missi ab episcopo presbyteri sacra mysteria celebrabant. In aliis quibusdam pro magno reputabatur unum aut alterum in monasterio esse sacerdotem: hinc S. Epiphanius ad Joannem Hierosolymitanum se excusans quod Paulinianum S. Hieronymi fratrem in monasterio Bethleemitano sacerdotem ordinasset (Inter epist. S. Hieron. epist. 60): « Cum vidissem, inquit, quia multitudo sanctorum fratrum in monasterio consisteret, et sancti presbyteri Hieronymus et Vincentius propter verecundiam et humilitatem nollent debita nomini suo exercere sacrificia, et laborare in hac parte ministerii quae Christianorum praecipua salus est: invenire autem et comprehendere servum Dei non posses, qui te, eo quod grave onus sacerdotii nollet suscipere, saepe fugiebat; sed nec alius quis episcoporum facile eum reperiret, etc. » In", + "candidate_score": 0.659949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_14_16", + "bdc_text": "Bullinger bezeichnete ihn 1543 als «vir pius , doctus , fidelis et diligens » ( Graubünden Korr. I 53 ) und stand während dessen Aufenthalt in Isny und Kempten mit ihm im Briefwechsel , wovon einige Stücke Euanders erhalten sind . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650", + "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in", + "candidate_score": 0.659263, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4_6", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s. auch unten Nr. 252 und 253 ) , waren offenbar zunächst erfolglos .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2202", + "psc_text": "Eccles. Graec., pag. 428), ad quem aliquando in prandio S. Epiphanius avem apposuit; quam ille recusavit dicens: Ignosce mihi, pater, quia ex qua accepi istum habitum, non manducavi quidquam necisum: non dixit quia hoc monachis vetitum est. Et certe S. Epiphanium non latebant monachorum vivendi leges, ut eas a viro sanctissimo violari vellet. Jam vero post S. Benedictum innumera proferunt monasteriorum bene ordinatorum exempla, in quibus volatilium esus erat in usu: unde si praxis optima sit legum interpres, concludunt permissas a S. Benedicto volatilium carnes. Hujuscemodi exempla habemus in Vita S. Bertulfi abbatis Bobiensis auctore Jona monacho ejus discipulo, num. 21 (Saec. II Ben.), in quo praepositus monasterii triginta fratribus vineae custodibus anatem divisisse legitur; in Vita S. Judoci (Saec. II Ben.), qui, ut scribit anonymus in ejus Vita num. 10, gallinas SIBI nutrire consueverat; in Vita S. Cuthberti (Saec. II Ben.) auctore Beda cap. 36, qui aliquando hospitibus monachis", + "candidate_score": 0.658316, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_43", + "bdc_text": "Candide pietatis viris Heinricho Bullingero , Leoni Iude , Chuonrado Pellicano , a verbo domini ministris Tiguri , fratribus suis observatu dignissimis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3649", + "psc_text": "Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus. » Similiter S. Dunstanus (In Concord. cap. 1): « Residentibus legatur Regula, vel si dies festus fuerit, evangelium ipsius diei, de qua lectione a priore, prout Dominus dederit, dicatur. » Et Udalricus de capitulo feriae 5 in Coena Domini (Lib. I, c. 12): « Exposita Regulae sententia, jubente domno abbate, consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit", + "candidate_score": 0.658187, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4_6", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s. auch unten Nr. 252 und 253 ) , waren offenbar zunächst erfolglos .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2670", + "psc_text": "gratia monachi destinarentur, sicuti discimus ex Vita S. Frodoberti abbatis Cellensis n. 6. Hoc saeculo vigebant in praecipuis, si non in omnibus Galliae monasteriis scientiae: in Longoretico Francardus, ejusdem loci postea abbas, « erat nutritor et doctor filiorum nobilium, » ex visione Baronti n. 11. In Pictaviensi S. Hilarii Aicadrus, postea abbas Gemmeticensis (Ibid.), Ansfrido monacho, sapientia famosissimo, puer ad erudiendum traditus, ex ejus Vita cap. 1 (Ibid.). In Solemniacensi, « susceptum B. Tillonem Elegius sancto Remaclo Solemniacensis monasterii sui abbati tradidit nutriendum atque litteris imbuendum . . . . qui sic tam saecularibus quam divinis institutionibus instruendum . . . . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres", + "candidate_score": 0.657669, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_43", + "bdc_text": "Candide pietatis viris Heinricho Bullingero , Leoni Iude , Chuonrado Pellicano , a verbo domini ministris Tiguri , fratribus suis observatu dignissimis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3505", + "psc_text": "alia erat mens S. Gregorii papae, qui necessarias hujusmodi exemptiones propria didicerat experientia, uti ipse testatur his verbis: « Quam sit necessarium monasteriorum quieti prospicere, et de eorum perpetua securitate tractare, anteactum nos officium, quod in coenobii regimine exhibuimus, informat. Et quia in plurimis monasteriis multa a praesulibus praejudicia atque gravamina monachos pertulisse cognoscimus, oportet ut nostrae fraternitatis provisio de futura quiete eorum salubri disponat ordinatione, quatenus conversantes in illis, in Dei servitio, gratia illius suffragante, mente libera perseverent. » Eamdem necessitatem agnoverat S. Theodorus Siceota, coenobiorum in Galatia archimandrita, qui a Mauritio imperatore et Cyriaco patriarcha C. P. privilegium obtinuit, ut sua monasteria « nulli alii episcopatui subjecta essent, sed sanctissimae tantum et magnae Ecclesiae apostolicae regiae ipsius civitatis, » quemadmodum scribit Georgius illius discipulus in ejus Vita, num. 72. Et Gregorius VII (Lib. II, epist. 69): « An ignoras quod SS. Patres plerumque et religiosa monasteria de subjectione", + "candidate_score": 0.657497, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_554", + "psc_text": "nostras. Scriptum est: quoniam hi qui beatificant vos, decipiunt vos. » Et S. Benedictus abbas Anianensis In ejus Vita, n. 31. Saec. IV. Bened. , qui injuriam sibi facientibus munera destinabat. Sane apud Athenienses sapientiae studio non putabantur idonei qui injurias aequo animo ferre non possent: unde et ad portam civitatis sedebat senex sapientiae studiosus, qui omnes ingredientes experiendi causa conviciis affligebat: potiori ergo jure monachi verae, ut pote divinae, sapientiae devoti, injurias illatas patienter sustinere debent, si quod profitentur reipsa esse desiderant. Quapropter abbas Zacharias coram fratribus aliquid ad morum aedificationem dicturus, projectum in terram pallium conculcavit, dicens: « Nisi quis sic fuerit conculcatus, monachus esse non potest. » Vide Rufinum l. III de Vit. Pat., n. 77 et sequentibus. Inimicos diligere. ] Ad plenam hujus instrumenti explanationem, inquirendum 1º quis noster inimicus censendus sit; 2º quid a nobis exigat inimicorum dilectio; 3º quibus induci possimus rationibus ad eos", + "candidate_score": 0.657147, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2691", + "psc_text": "vel ipsorum majori parti, contra negligentes vel rebelles in praemissis fortius procedere non postponant, etc. (Spicil. tom. V). » Hoc Benedicti papae salutare statutum renovavit postea 643 Tristandus archiepiscopus in concilio Senonensi anno 1485, art. 3, cap. 1. Et novissime concilium Tridentinum definit (Sess. 5, in dec. de Reformat., cap. 1), ut « in monasteriis monachorum, ubi commode fieri queat, etiam lectio sacrae Scripturae habeatur: qua in re si abbates negligentes fuerint, episcopi locorum in hoc, ut sedis apostolicae delegati, eos ad id opportunis remediis compellant. » Quod plane de simplici sacrae Scripturae lectione, quae ubique commode fieri potest, sed de accurata, qua obscuriores extricatioresque difficultates studiose elucidantur, intelligi debet. Quarto. Dicunt exemplum Christi et SS. apostolorum, qui nunquam studuisse, aliquando manibus laborasse leguntur, nullum studiis monachorum obicem afferre, cum infusam coelitus habuerint scientiam, quam ubi similiter acceperint monachi, libenter a studiis abstinebunt. Porro quod de labore apostolorum dicitur, solos", + "candidate_score": 0.656866, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4_6", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s. auch unten Nr. 252 und 253 ) , waren offenbar zunächst erfolglos .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1066", + "psc_text": "veteres monachos Psalterium memoriter discere: nam meditari apud antiquos saepe sumitur pro simplici lectione, ut in secunda Regula SS. Patrum cap. 5, sive pro studio; unde antiqua versio Gallica ms. Conchensis monasterii hunc Regulae textum ita vertit: Le temps qui reste après vigile soit occupé à dire Psautier ou à étudier. Quinto, non solum Psalterium, sel alios insuper Scripturae libros ex mente S. Benedicti memoriae commendandos esse existimo, maxime cum nonnullas lectiones ad opus Dei memoriter recitari voluerit, communisque apud veteres monachos usus obtinuerit, Scripturam memoriae mandandi. Addo praeterea occultos illius variosque sensus esse rimandos: nam Scripturae sacrae studium apud eos praecipuum fuisse constat; unde etiam Hildemarus nolenti vigilare fratri, et nihil se adjuvante Domino indigere dicenti, « Abbas, inquit, talem propositionem debet proponere, quam ille frater non possit solvere, ut humilietur, » aliquem scilicet Scripturae locum perdifficilem cujus sensum frater ille negligens et superbus ignoret. Sexto, denique non sic", + "candidate_score": 0.656607, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3169", + "psc_text": "et sanctis ejus. ] Formam hic substantiamque professionis monasticae S. P. Benedictus exprimit; cujus varias et ab antiquis nobis relictas hic referre haud erit fortassis abs re. Ex epistola Theodemari abbatis Cassinensis ad Carolum Magnum. In nomine Domini. Promitto me ego ille in sacro monasterio B. martyris, sive confessoris ill., secundum instituta B. Benedicti coram Deo et SS. angelis suis, praesente etiam abbate nostro illo omnibus diebus meis in hoc sancto monasterio amodo et deinceps perseveraturum, et in omni obedientia quodcunque mihi praeceptum fuerit, obediturum. Ego ille talis hanc promissionem a me factam manu propria coram testibus scripsi et roboravi. Ex chartulario Bellilocensi. Ego frater Geraldus promitto stabilitatem meam loci istius secundum Regulam S. Benedicti et SS. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia Domini Geraldi abbatis, et caeterorum fratrum: et cedo aliquid de rebus meis ad istud monasterium quod est constructum in honorem S. Petri, ubi vir venerabilis Geraldus abbas", + "candidate_score": 0.656554, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_6_8", + "bdc_text": "auch unten Nr. 252 und 253 ) , waren offenbar zunächst erfolglos . Euander wirkte seit 1534 in Isny und kam erst 1537 oder 1538 nach Kempten . Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3405", + "psc_text": "816 in pluribus monasterii, aut nulli, aut pauci olim erant sacerdotes. S. Pachomius non patiebatur quemquam ex suis ad clericalem gradum ascendere, ut testatur ejus Vitae scriptor, cap. 24 ( Apud Rosweid. ). In pluribus aliis monasteriis nonnisi missi ab episcopo presbyteri sacra mysteria celebrabant. In aliis quibusdam pro magno reputabatur unum aut alterum in monasterio esse sacerdotem: hinc S. Epiphanius ad Joannem Hierosolymitanum se excusans quod Paulinianum S. Hieronymi fratrem in monasterio Bethleemitano sacerdotem ordinasset (Inter epist. S. Hieron. epist. 60): « Cum vidissem, inquit, quia multitudo sanctorum fratrum in monasterio consisteret, et sancti presbyteri Hieronymus et Vincentius propter verecundiam et humilitatem nollent debita nomini suo exercere sacrificia, et laborare in hac parte ministerii quae Christianorum praecipua salus est: invenire autem et comprehendere servum Dei non posses, qui te, eo quod grave onus sacerdotii nollet suscipere, saepe fugiebat; sed nec alius quis episcoporum facile eum reperiret, etc. » In", + "candidate_score": 0.656374, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_43", + "bdc_text": "Candide pietatis viris Heinricho Bullingero , Leoni Iude , Chuonrado Pellicano , a verbo domini ministris Tiguri , fratribus suis observatu dignissimis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3170", + "psc_text": "Ex chartulario Bellilocensi. Ego frater Geraldus promitto stabilitatem meam loci istius secundum Regulam S. Benedicti et SS. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia Domini Geraldi abbatis, et caeterorum fratrum: et cedo aliquid de rebus meis ad istud monasterium quod est constructum in honorem S. Petri, ubi vir venerabilis Geraldus abbas praeesse videtur. Ex Smaragdo. Ego ille in hoc monasterio sancti illius promitto stabilitatem meam, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus. Ex Udalrico, lib. II, cap. 27. 757 Ego frater promitto stabilitatem monachi, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus, in hoc monasterio, quod est constructum in honore BB. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia domni N. abbatis. Ex ms. codice S. Dionysii in Francia. Ego frater N. humilis monachus monasterii S. Dionysii in Francia, Parisiensis dioecesis, voveo et promitto Deo, B. Mariae, B.", + "candidate_score": 0.656067, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4_6", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s. auch unten Nr. 252 und 253 ) , waren offenbar zunächst erfolglos .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2665", + "psc_text": "asserunt. Tandem sic concludit: « Quod si quis fratrum nec humanis, nec divinis litteris perfecte possit erudiri, aliqua tamen scientiae mediocritate suffultus eligat certe quod sequitur: Rura mihi, et rigui placeant in vallibus amnes. Quia nec ipsum est a monachis alienum hortos colere, agros exercere, et pomorum fecunditate gratulari. » Ita tamen ut libros ad suam artem 637 pertinentes legant. Ex dictis hactenus a Cassiodoro incunctanter eruitur, quibus potissimum studiis operam navarent primi sancti Patris Benedicti discipuli, scilicet sacrae Scripturae, historiae ecclesiasticae, doctrinae sanctorum Patrum, ecclesiasticae disciplinae, dialecticae, rhetoricae, grammaticae, cosmographiae, aliisque liberalibus disciplinis; neque enim in animum induci potest tantum virum, qui monachorum leges apprime noverat, imo qui monasticam vitam et ipse professus creditur, eos ad aliena suae religioni studia impulisse. Exemplo esse potest Dionysius monachus, cognomento Exiguus, sed eruditione plane maximus, cujus elogium idem Cassiodorus contexuit. Et certe si in Romano S. Andreae monasterio non floruissent hoc saeculo", + "candidate_score": 0.655898, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_353", + "psc_text": "fratrum multitudine vix abbas omnium spiritalibus necessitatibus sufficere possit, cum praesertim eas per se cognoscere sibi haudquaquam vacet. Signanter vero S. Benedictus dixit, gregis sibi commissi, quia, inquit Hildemarus, « non est suus ille grex, sed Domini et sibi commissus; unde quia suus non est, sed sibi commissus, ideo debet diligenti cura illum tractare. » Ante omnia ne dissimulans. ] Id est negligens; nam, ut dicit Boherius, in multis locis ponitur dissimulatio pro negligentia. Aut parvipendens. ] Hoc est contemnens. Magnum noveris esse quod sequitur; nam, ut aiunt Smaragdus et Hildemarus parvipendere 85 idem est ac magnum aliquid animo superbo despicere, seu parum aestimare. Salutem animarum sibi commissarum. ] Magnum utique salus animae, pro qua Christus mortuus est. Plus gerat sollicitudinem de rebus terrenis ac transitoriis, atque caducis. ] Supple, quam de animabus. Non omnem omnino curam rerum temporalium abbati S. Pater adimit, sed nimiam tantum ac superfluam; de qua", + "candidate_score": 0.655832, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2303", + "psc_text": "apud Bolland., 14 Maii. Sed his indulgentiores fuerunt Nitrienses monachi, qui, teste Palladio, vino utebantur. Vinum etiam monachis permittunt sanctus Ferreolus, sanctus Fructuosus, et Magister in suis Regulis; sanctimonialibus sanctus Caesarius in Regul., cap. 28 (Laus. c. 7): infirmis duntaxat sanctus Leander, in lib. de Institutione virginum, cap. 9. In Regula incerti auctoris vinum bis tantum in hebdomada conceditur (Cap. 2), ut scilicet « sabbato et dominica, sicut consuetudo est, qui volunt, vinum accipiant. » Primi etiam sancti Benedicti abbatis Anianensis discipuli « vinum tantum diebus Dominicis solemnibusque percipiebant (In ejus Vita, num. 12). » Menatenses quoque monachi dominicis duntaxat diebus vini singulas potiones percipiebant. Non defuere etiam ex nostris qui vinum omnino non biberent. Tales fuerunt olim Fuldenses monachi, quibus, ut scribit V. Eigil in Vita sancti Sturmii, num. 14 (Saec. III, part. II), cum sanctus Bonifacius « sacras exposuisset Scripturas, et quod nusquam vinum monachorum legeret esse, consensu", + "candidate_score": 0.655739, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_123", + "psc_text": "15 In not. ad conc. Reg. cap. 15, § 2 : « Nec liceat monachis cellas habere communes, sed schola labore communi construatur, ubi omnes jaceant, aut abbate aut praeposito gubernante; » ex Regula cujusdam cap. 12: « Focos vero in schola poenitentes, si fuerint, bini per hebdomadas faciant: » ex Regula S. Caesarii cap. 3: « De ipso tamen habitu mutando, vel lecto in schola habendo sit in potestate prioris. » Hic vero schola a sancto Benedicto accipitur usurpaturque ad significandam regulam, unde et mox eam institutionem vocat; neque omnino insolitum est apud veteres scripta sacra institutaque sanctorum scholas appellare; nam et S. Hieronymus, referente Boherio, in epist. ad Evagrium librum Exodi vocat scholam medici, ubi leges datae a Deo populo Israel sunt descriptae; et interrogatus apud Cassianum Joannes abbas, cur, relicta anachoresi, coenobitarem instituta esset amplexus, respondit, « velut imparem se anachoreticae disciplinae, et sublimitate tantae perfectionis indignum", + "candidate_score": 0.655601, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1078", + "psc_text": "in claustro sese recipiebant, ex cap. 84; unde S. Bernardus singularem monachum describens (De Grad. humil.), aliis in claustro quiescentibus, inquit, solus remanet in oratorio: ubi quod dicit quiescentibus non de corporea, sed de spiritali quiete intelligendum est, ut patet ex Aelredo abbate hom. de duobus discipulis euntibus in Emmaus, et ex Gilberto de Hoillandia Serm. 23, in Cant. Denique apud primos B. Stephani abbatis Obazinensis discipulos (Tom. IV Misc. Baluz.), « illud quod post vigilias intervallum restabat, non quieti aut somno deputabatur sed peculiaribus orationibus aut operibus manuum inserviebat, » ut legitur in ejus Vita, n. 7. Istud autem institutum antiquis monachis, ut vidimus hactenus, inviolabile 254 duplici ex causa commendat Joannes Cassianus: 1º ne purificationem nostram nocturnis orationibus acquisitam invidus hostis illusione somni contaminet; 2º ne somnus ille inertiam in monacho parturiat, ac per totum diem vigorem ejus obtundat, cordis pinguedinem exhauriat, et debilem reddat eum adversus insidias", + "candidate_score": 0.65554, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2665", + "psc_text": "asserunt. Tandem sic concludit: « Quod si quis fratrum nec humanis, nec divinis litteris perfecte possit erudiri, aliqua tamen scientiae mediocritate suffultus eligat certe quod sequitur: Rura mihi, et rigui placeant in vallibus amnes. Quia nec ipsum est a monachis alienum hortos colere, agros exercere, et pomorum fecunditate gratulari. » Ita tamen ut libros ad suam artem 637 pertinentes legant. Ex dictis hactenus a Cassiodoro incunctanter eruitur, quibus potissimum studiis operam navarent primi sancti Patris Benedicti discipuli, scilicet sacrae Scripturae, historiae ecclesiasticae, doctrinae sanctorum Patrum, ecclesiasticae disciplinae, dialecticae, rhetoricae, grammaticae, cosmographiae, aliisque liberalibus disciplinis; neque enim in animum induci potest tantum virum, qui monachorum leges apprime noverat, imo qui monasticam vitam et ipse professus creditur, eos ad aliena suae religioni studia impulisse. Exemplo esse potest Dionysius monachus, cognomento Exiguus, sed eruditione plane maximus, cujus elogium idem Cassiodorus contexuit. Et certe si in Romano S. Andreae monasterio non floruissent hoc saeculo", + "candidate_score": 0.65527, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3171", + "psc_text": "Benedicti coram Deo et sanctis ejus, in hoc monasterio, quod est constructum in honore BB. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia domni N. abbatis. Ex ms. codice S. Dionysii in Francia. Ego frater N. humilis monachus monasterii S. Dionysii in Francia, Parisiensis dioecesis, voveo et promitto Deo, B. Mariae, B. Dionysio, B. Benedicto, et omnibus sanctis, et tibi, Pater, obedientiam, castitatem, paupertatem. Insuper promitto loci stabilitatem, morum conversionem, secundum hujus loci constitutionem, et Patrum traditionem testibus praesentibus. Ex primo commentario Boherii. Ego frater P. B. promitto stabilitatem meam, conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus, in hoc monasterio S. Aniani, ad cujus honorem est constructum. Eadem est formula Bursfeldensium; Cassinensium vero, Vallisoletanorum, sanctimonialiumque in Belgio habes apud Haeftenum lib. IV, tract. 5, disq. 4. Formula Cisterciensium. Ego frater N. promitto stabilitatem meam, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti abbatis", + "candidate_score": 0.654982, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4_6", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s. auch unten Nr. 252 und 253 ) , waren offenbar zunächst erfolglos .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2658", + "psc_text": "cum Polichronio doctrinae scientiis imbuti fuerunt Severus Trevirensis, Albinus Catalaunensis, Aventinus Trecensis episcopi, et S. Aemilianus: omnes vitae merito et sanctitate insignes. Idem de Britanniae monachis asserendum esse constat, tum ex vita S. Gildae abbatis Ruyensis (Saec. I Bened.), qui sub finem saeculi V abbati « Hilduto traditur imbuendus, qui suscipiens sanctum puerulum, sacris litteris coepit instruere illum; et videns eum formae specie fulgentem, ac liberalibus studiis instantissime intentum, benigno amore dilexit, etc. » Sub eodem magistro profecere etiam Samson et Paulus, quorum primus Dolensis, alter Oximensis fuit episcopus ex ejusdem Vitae n. 3. Et quidem de S. Samsone constat ex ejus Vita n. 7, ab auctore subaequali scripta, ubi de Hilduto sive Eltuto magistro sic disserit: « Ille vero Eltutus de totis Scripturis Veteris ac Novi Testamenti, et omnis philosophiae generis, geometriae scilicet ac rhetoricae grammaticae, et arithmeticae, et omnium artium philosophiae omnium Britannorum peritissimus erat. » Additque: «", + "candidate_score": 0.654778, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_6_8", + "bdc_text": "auch unten Nr. 252 und 253 ) , waren offenbar zunächst erfolglos . Euander wirkte seit 1534 in Isny und kam erst 1537 oder 1538 nach Kempten . Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2685", + "psc_text": "Bertini monasterio fuerat educatus, duplicem in ecclesia sua restituit scholam; et uni Remigium Antissiodori apud S. Germanum; alteri Hucbaldum Elnonensem seu S. Amandi in Belgio monachos praefecit. Saeculo XI, in omnibus passim monasteriis florebant litterarum scientiae; quae res adeo perspicua est, ut in ea probanda diutius immorandum non sit. Saeculo XII ineunte antiquum priscorum monachorum fervorem renovarunt Cistercienses, qui in ipsis ordinis sui cunabulis studiis litterarum operam dare coeperunt; vivente certe S. Bernardo, ut patet ex libro Institutorum capituli generalis Cisterciensis, qui liber complectitur varias definitiones ab initio ordinis in capitulis generalibus editas usque ad annum 1134, quo ipsa prodiit in lucem, hoc est annis circiter viginti ante S. Bernardi obitum. In eo siquidem exstat integrum caput de pueris litteras discentibus (Cap. 76) , quo praescribitur ut « nullus puerorum doceatur litteras intra monasterium, vel in locis monasterii, nisi sit monachus, vel receptus in probatione novitius; quibus tempore lectionis discere", + "candidate_score": 0.654452, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_6_8", + "bdc_text": "auch unten Nr. 252 und 253 ) , waren offenbar zunächst erfolglos . Euander wirkte seit 1534 in Isny und kam erst 1537 oder 1538 nach Kempten . Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2687", + "psc_text": "ingressa, et ad probationem cum aliis novitiis admissa cum fuisset, domnus abbas Gothefridus, inquit Vitae scriptor et connovitius, « qui tunc praeerat monasterio Schonaugiensi 642, audiens Joseph inter fratres legentem et psallentem, intellexit quod in studio discendi non modicum neglectus fuerit. Ideoque nescio quo pacto, quo merito, cum ego nuper venissem de saeculo adolescens erudiendus et instituendus, ipsum mihi commendavit, ut infra domum probationis quoad possem erudirem, regerem, instruerem. Feci quod potui, etc. » Et certe si non studuissent, unde tot viros eruditissimos ad episcopales cathedras, et ad haereticos profligandos, maxime Albigenses, Ecclesiae subministrare potuissent? De subsequentibus saeculis supervacaneum est dicere; sufficient conciliorum summorumque pontificum decreta ad eos revincendos qui nullas asserunt exstare sanctiones ecclesiasticas quibus permittantur aut praecipiantur monachis studia. Concilii Aquisgranensis supra citata non revocamus statuta. Celebris est edita in concilio Viennensi Clementis V decretalis, in qua inter alia ad propositum nostrum legitur: « Ut ipsis monachis proficiendi", + "candidate_score": 0.653656, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_4_6", + "bdc_text": "Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s. auch unten Nr. 252 und 253 ) , waren offenbar zunächst erfolglos .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1362", + "psc_text": "c. 14. Quod nos tepidi utinam septimana integra persolvamus. ] Quibus postremis verbis, paternaque increpatione S. Benedictus stimulos addit discipulis, ut aliquid ad solitum suae devotionis servitium addant: unde satis mirari non possum quosdam monachos, eo quod parvum B. Mariae officium aliquando recitare cogantur, conqueri, quasi nimis prolixa graventur psalmodia, cum vix ulla olim exstiterit monachorum congregatio, quae quotidie illud persolvendum non susceperit, tantaque olim apud nostros augendi officii increverit devotio, « ut in quibusdam monasteriis ultra tria in quantitate Psalteria » ad institutum a S. Patre divini operis cursum adjecerint, ut scribit Boherius: quod certe patet ex his quae retulimus in lib. I de Antiq. monachor. Ritib., c. 2, 3, 4, 9 et 11. Scio equidem aliquos prolixitatem illam in psalmodia non ita probasse, ut sunt Guillelmus abbas S. Theoderici in epistola ad fratres de Monte Dei, et Petrus Blesensis ad monachum quemdam Carthusianum, quem ad Cluniacenses transire meditantem", + "candidate_score": 0.653468, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_7_9", + "bdc_text": "Euander wirkte seit 1534 in Isny und kam erst 1537 oder 1538 nach Kempten . Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster . Verschiedentlich nahm er auswärtige Schüler als Kostgänger bei sich auf ( Bullinger an Johannes Travers , 14 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2024", + "psc_text": "cum aliis licet in minori ciborum quantitate reficiebantur. De hac refectiuncula ita Udalricus (Lib. III, c. 8): Pueri « post majorem missam accipiunt mixtum; aut si est dies jejunii, vel in hieme, talisque dies, in quo nonnisi semel comedatur, tunc post tertiam. A calendis Octobris usque ad Quadragesimam, si, ut dixi, semel comeditur, non est illorum prandium de solo pane, sed etiam qualecunque sit apponitur eis. » Additque: « Per totam aestatem in diebus dominicis ad coenam impenditur illis misericordia de lacte. Si quis eorum adeo est parvus, ut opus habeat, in ipso claustro, ubi sedet, summo diluculo apportatur ei panis et vinum. » CAPUT XXXVIII. De hebdomadario lectore. 484 Mensis fratrum edentium lectio deesse non debet; nec fortuito casu qui arripuerit codicem legere audeat ibi, sed lecturus tota hebdomada, dominica ingrediatur. Qui ingrediens post missas et communionem, petat ab omnibus pro se orari, ut avertat ab ipso Deus spiritum", + "candidate_score": 0.651819, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_7_9", + "bdc_text": "Euander wirkte seit 1534 in Isny und kam erst 1537 oder 1538 nach Kempten . Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster . Verschiedentlich nahm er auswärtige Schüler als Kostgänger bei sich auf ( Bullinger an Johannes Travers , 14 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1422", + "psc_text": "Statutis Lanfranci, aut Cluniacensis monasterii Consuetudinibus, quae agunt tantum de abbate, priore majore, decanis villarum provisoribus, priore claustrali, circatoribus, et puerorum magistris. In ordine etiam Cisterciensi decani nomen inauditum fuit, inquit Joannes Craesbeeck; officium tamen quod in priore conventuali residere videtur non inusitatum. Apud Cassinenses olim unus duntaxat post abbatem erat decanus: et post hunc vicedecanus, ut scribit Nicolaus de Fractura; sed cum Coelestinus papa V suos in Cassinensi monasterio introduxisset, « mutavit nomen decani, qui post ipsorum adventum vocatus est prior, » inquit Richardus a Paulo Augustino a Janua citatus ad Regulae c. 55. Et certe in Fossatensi S. Mauri monasterio priores etiam appellabantur decani, ut patet ex lib. Mirac. S. Baboleni abbatis c. 5 (Saec. II Bened., p. 595), ubi Robertus ejusdem monasterii modo prior, modo decanus appellatur. Sed hi proprie non erant decani prout a S. P. Benedicto ordinati sunt, quos tandem restituerunt Cassinenses edito hoc 339", + "candidate_score": 0.651757, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_7_9", + "bdc_text": "Euander wirkte seit 1534 in Isny und kam erst 1537 oder 1538 nach Kempten . Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster . Verschiedentlich nahm er auswärtige Schüler als Kostgänger bei sich auf ( Bullinger an Johannes Travers , 14 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1845", + "psc_text": "in primo Paschae, nec non in festivitate peculiaris Patroni sancti, ac beatissimi venerandi semper martyris Ferreoli, aut certe quidem ad quorum nomina sanctorum idem locus consecratus fuerit, coquinam cibos congregationi paraturus introeat, ibique suscepto junioris ministerio, serviendo mensis humilitatis formam ministret in ferculis, sanctae huic abjectioni se libenter inclinans, quae majorem illum producit caeteris, dum reddit aequalem. » Et Regula Magistri (Cap. 23): Quotiesque hebdomadarii in servitio mensarum negligenter mensis deserviunt, alia die hora refectionis levet se abbas, et cum uno de praepositis aut duobus, si grandis fuerit congregatio, ipsi facient servitium ad omnes mensas, ut doceat eos quomodo faciant. » Nostros vero quod spectat S. Salaberga, Laudunensis abbatissa (In ejus Vit. n. 24, saec. II Bened.) « coquinam, vel reliquas causas [ Forte curas], quae monasticis rebus peragi solent, vicissim suis hebdomadibus ministrabat. » S. Benedictus, abbas Anianensis teste Ardone ejus discipulo, in ejus Vita, num. 14, « laborantibus", + "candidate_score": 0.65157, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_7_9", + "bdc_text": "Euander wirkte seit 1534 in Isny und kam erst 1537 oder 1538 nach Kempten . Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster . Verschiedentlich nahm er auswärtige Schüler als Kostgänger bei sich auf ( Bullinger an Johannes Travers , 14 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1849", + "psc_text": "de Vulturno habetur in Vita S. Thomae abbatis Farfensis (Saec. III Ben.); quod scilicet congruis temporibus ad Farfense monasterium veniebant, « et hebdomadas suas in coquinae officio sicut et alii fratres in ipso faciebant monasterio. » Porro nullum hoc capite discrimen ponere videtur S. Benedictus inter coquinae hebdomadarios et mensae ministros: utrosque tamen distinguit cap. 38, ubi, agens de hebdomadario lectore, ait: Postea autem cum coquinae hebdomadariis, et servitoribus reficiat. Quem in locum Boherius in primo comment.: « An enim isti servitores per septimanas serviant, an per dies non curo, quia nec in Regula hoc reperio, sibi tamen vicissim hujus servitutis officium impendent. » Ubi manifeste servitores ab hebdomadariis coquinae, qui per totam septimanam serviebant, distinguit. Apud Cluniacenses tamen, Divionenses S. Benigni, et Cistercienses, hebdomadarii coquinae utrumque munus obibant. De Cluniacensibus audiendus est Udalricus (Lib. II, c. 35): « Finita hora post quam fratres sunt refecturi, celeriter exeunt, ut fabas", + "candidate_score": 0.647277, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_7_9", + "bdc_text": "Euander wirkte seit 1534 in Isny und kam erst 1537 oder 1538 nach Kempten . Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster . Verschiedentlich nahm er auswärtige Schüler als Kostgänger bei sich auf ( Bullinger an Johannes Travers , 14 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2675", + "psc_text": "in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a religiosissimo praefecto litteras didici. » Circa idem tempus Joannes Moschus presbyter et monachus in monasterio S. Theodosii abbatis et archimandritae, omnium quae Jerosolymis erant coenobiorum, varia peragravit loca, lustravitque monasteria; quo in itinere viros etiam doctissimos et philosophos disciplinae et studiorum gratia visitavit, uti ipse testatur in eo quod adornavit, Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi", + "candidate_score": 0.646944, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_7_9", + "bdc_text": "Euander wirkte seit 1534 in Isny und kam erst 1537 oder 1538 nach Kempten . Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster . Verschiedentlich nahm er auswärtige Schüler als Kostgänger bei sich auf ( Bullinger an Johannes Travers , 14 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3405", + "psc_text": "816 in pluribus monasterii, aut nulli, aut pauci olim erant sacerdotes. S. Pachomius non patiebatur quemquam ex suis ad clericalem gradum ascendere, ut testatur ejus Vitae scriptor, cap. 24 ( Apud Rosweid. ). In pluribus aliis monasteriis nonnisi missi ab episcopo presbyteri sacra mysteria celebrabant. In aliis quibusdam pro magno reputabatur unum aut alterum in monasterio esse sacerdotem: hinc S. Epiphanius ad Joannem Hierosolymitanum se excusans quod Paulinianum S. Hieronymi fratrem in monasterio Bethleemitano sacerdotem ordinasset (Inter epist. S. Hieron. epist. 60): « Cum vidissem, inquit, quia multitudo sanctorum fratrum in monasterio consisteret, et sancti presbyteri Hieronymus et Vincentius propter verecundiam et humilitatem nollent debita nomini suo exercere sacrificia, et laborare in hac parte ministerii quae Christianorum praecipua salus est: invenire autem et comprehendere servum Dei non posses, qui te, eo quod grave onus sacerdotii nollet suscipere, saepe fugiebat; sed nec alius quis episcoporum facile eum reperiret, etc. » In", + "candidate_score": 0.645775, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_7_9", + "bdc_text": "Euander wirkte seit 1534 in Isny und kam erst 1537 oder 1538 nach Kempten . Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster . Verschiedentlich nahm er auswärtige Schüler als Kostgänger bei sich auf ( Bullinger an Johannes Travers , 14 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2666", + "psc_text": "tantum virum, qui monachorum leges apprime noverat, imo qui monasticam vitam et ipse professus creditur, eos ad aliena suae religioni studia impulisse. Exemplo esse potest Dionysius monachus, cognomento Exiguus, sed eruditione plane maximus, cujus elogium idem Cassiodorus contexuit. Et certe si in Romano S. Andreae monasterio non floruissent hoc saeculo litterarum studia, qua ratione Gregorius Magnus tot verbi divini praecones in Britanniam mittendos exinde extrahere potuisset? Nam et remanere debebant aliqui in commune monasterii, ipsiusque Ecclesiae catholicae, cui potissimum illis temporibus inserviebant monachi, commodum. Quam in Italia ebiberant Benedictini monachi doctrinam eamdem in Britanniam profecti eructarunt: quamvis in Hibernia jam viguisse litterarum studia modo probaverimus ex Vitis SS. Gildae, Samsonis et Maglorii, qui ab Eltuto abbate liberales artes didicerunt; et ex Vita S. Maclovii, qui in Brendani abbatis monasterio iisdem in studiis profecit. Idem demonstrari amplius posset tam ex Vita S. Constantini, num. 1, qui ex rege monachus factus, saeculo", + "candidate_score": 0.644369, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_6_8", + "bdc_text": "auch unten Nr. 252 und 253 ) , waren offenbar zunächst erfolglos . Euander wirkte seit 1534 in Isny und kam erst 1537 oder 1538 nach Kempten . Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1845", + "psc_text": "in primo Paschae, nec non in festivitate peculiaris Patroni sancti, ac beatissimi venerandi semper martyris Ferreoli, aut certe quidem ad quorum nomina sanctorum idem locus consecratus fuerit, coquinam cibos congregationi paraturus introeat, ibique suscepto junioris ministerio, serviendo mensis humilitatis formam ministret in ferculis, sanctae huic abjectioni se libenter inclinans, quae majorem illum producit caeteris, dum reddit aequalem. » Et Regula Magistri (Cap. 23): Quotiesque hebdomadarii in servitio mensarum negligenter mensis deserviunt, alia die hora refectionis levet se abbas, et cum uno de praepositis aut duobus, si grandis fuerit congregatio, ipsi facient servitium ad omnes mensas, ut doceat eos quomodo faciant. » Nostros vero quod spectat S. Salaberga, Laudunensis abbatissa (In ejus Vit. n. 24, saec. II Bened.) « coquinam, vel reliquas causas [ Forte curas], quae monasticis rebus peragi solent, vicissim suis hebdomadibus ministrabat. » S. Benedictus, abbas Anianensis teste Ardone ejus discipulo, in ejus Vita, num. 14, « laborantibus", + "candidate_score": 0.644077, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_7_9", + "bdc_text": "Euander wirkte seit 1534 in Isny und kam erst 1537 oder 1538 nach Kempten . Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster . Verschiedentlich nahm er auswärtige Schüler als Kostgänger bei sich auf ( Bullinger an Johannes Travers , 14 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2633", + "psc_text": "in Oriente tantum viguit hujusmodi observantia: eam siquidem cum vita monastica in Occidentem invexit etiam S. Martinus, testante Severo Sulpicio (Lib. I de Vita S. Martini), quod ejus in monasteriis « ars ibi exceptis scriptoribus nulla habebatur; cui tamen operi minor aetas deputabatur, majores orationi vacabant. » Idem institutum secutus est S. Eparchius abbas Enculismensis, qui, ut scribit anonymus in ejus Vita n. 17 (Saec. I Ben.), « monachis suis non solum laborare, sed nec panem etiam coquere unquam permisit, nisi tantum orationi insistere. » Quid quod « discipulum ipsius B. Benedicti S. Maurum ad has Galliarum partes pro construendis, secundum ipsius doctrinam coenobiis ab ipso directum, legimus hunc morem in monasterio quod in Andegavensi episcopatu construxerat tenuisse: ut quia eis sine proprio labore cuncta necessaria suppeditabant; omisso manuum opere, spiritualibus, ut diximus, exercitiis exercitati, otiosi non essent; sicque sibi nuper a sancto traditam Regulam bona semper operando optime conservarent,", + "candidate_score": 0.643763, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_7_9", + "bdc_text": "Euander wirkte seit 1534 in Isny und kam erst 1537 oder 1538 nach Kempten . Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster . Verschiedentlich nahm er auswärtige Schüler als Kostgänger bei sich auf ( Bullinger an Johannes Travers , 14 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2685", + "psc_text": "Bertini monasterio fuerat educatus, duplicem in ecclesia sua restituit scholam; et uni Remigium Antissiodori apud S. Germanum; alteri Hucbaldum Elnonensem seu S. Amandi in Belgio monachos praefecit. Saeculo XI, in omnibus passim monasteriis florebant litterarum scientiae; quae res adeo perspicua est, ut in ea probanda diutius immorandum non sit. Saeculo XII ineunte antiquum priscorum monachorum fervorem renovarunt Cistercienses, qui in ipsis ordinis sui cunabulis studiis litterarum operam dare coeperunt; vivente certe S. Bernardo, ut patet ex libro Institutorum capituli generalis Cisterciensis, qui liber complectitur varias definitiones ab initio ordinis in capitulis generalibus editas usque ad annum 1134, quo ipsa prodiit in lucem, hoc est annis circiter viginti ante S. Bernardi obitum. In eo siquidem exstat integrum caput de pueris litteras discentibus (Cap. 76) , quo praescribitur ut « nullus puerorum doceatur litteras intra monasterium, vel in locis monasterii, nisi sit monachus, vel receptus in probatione novitius; quibus tempore lectionis discere", + "candidate_score": 0.643595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_12_14", + "bdc_text": "Januar 1547 , Zürich StA , E II 359 , 2818 ). 1551 kam Euander als Schulmeister nach Brugg ( Kt . Aargau) , wo er bis zu seinem Tode wirkte . Bullinger bezeichnete ihn 1543 als «vir pius , doctus , fidelis et diligens » ( Graubünden Korr. I 53 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_423", + "psc_text": "digni sunt reverentia. » Similiter et Petrus Blesensis ad abbatem S. Launomari scribens: « Omnia cum consilio fac; castorum enim consiliorum mater Sapientia in libro nominis sui dicit: Ego in consiliis habito, et intersum cogitationibus eruditis. Probatos autem in religione tecum habeas in consilio, in obsequio, in contubernio, tuae custodes honestatis et testes. » Hac in re laudant imprimis S. Fulgentium, qui, ut dicit anonymus ejus discipulus in illius Vita, cap. 29 Apud Boll. 1 Januar., « in omni consilio Bysaceno de rebus majoribus ipse primus consulebatur; in monasterio proprio de rebus etiam minimis abbatem Felicem simpliciter consulebat. » Tum venerabilem Eigilem abbatem Fuldensem, qui, teste Candido in ejus Vita n. 22 Saec. IV Bened. part. I, « audiebat libenter consilium fratrum, et eorum collocutionibus saepissime fruebatur; sciebat enim scriptum: Omnia fac cum consilio; atque ideo non se sublimiorem, nec prudentiorem caeteris aestimabat, neque etiam inani tumore tractabat se consolatione", + "candidate_score": 0.643377, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_6_8", + "bdc_text": "auch unten Nr. 252 und 253 ) , waren offenbar zunächst erfolglos . Euander wirkte seit 1534 in Isny und kam erst 1537 oder 1538 nach Kempten . Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650", + "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in", + "candidate_score": 0.643021, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_6_8", + "bdc_text": "auch unten Nr. 252 und 253 ) , waren offenbar zunächst erfolglos . Euander wirkte seit 1534 in Isny und kam erst 1537 oder 1538 nach Kempten . Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2633", + "psc_text": "in Oriente tantum viguit hujusmodi observantia: eam siquidem cum vita monastica in Occidentem invexit etiam S. Martinus, testante Severo Sulpicio (Lib. I de Vita S. Martini), quod ejus in monasteriis « ars ibi exceptis scriptoribus nulla habebatur; cui tamen operi minor aetas deputabatur, majores orationi vacabant. » Idem institutum secutus est S. Eparchius abbas Enculismensis, qui, ut scribit anonymus in ejus Vita n. 17 (Saec. I Ben.), « monachis suis non solum laborare, sed nec panem etiam coquere unquam permisit, nisi tantum orationi insistere. » Quid quod « discipulum ipsius B. Benedicti S. Maurum ad has Galliarum partes pro construendis, secundum ipsius doctrinam coenobiis ab ipso directum, legimus hunc morem in monasterio quod in Andegavensi episcopatu construxerat tenuisse: ut quia eis sine proprio labore cuncta necessaria suppeditabant; omisso manuum opere, spiritualibus, ut diximus, exercitiis exercitati, otiosi non essent; sicque sibi nuper a sancto traditam Regulam bona semper operando optime conservarent,", + "candidate_score": 0.642465, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_6_8", + "bdc_text": "auch unten Nr. 252 und 253 ) , waren offenbar zunächst erfolglos . Euander wirkte seit 1534 in Isny und kam erst 1537 oder 1538 nach Kempten . Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2666", + "psc_text": "tantum virum, qui monachorum leges apprime noverat, imo qui monasticam vitam et ipse professus creditur, eos ad aliena suae religioni studia impulisse. Exemplo esse potest Dionysius monachus, cognomento Exiguus, sed eruditione plane maximus, cujus elogium idem Cassiodorus contexuit. Et certe si in Romano S. Andreae monasterio non floruissent hoc saeculo litterarum studia, qua ratione Gregorius Magnus tot verbi divini praecones in Britanniam mittendos exinde extrahere potuisset? Nam et remanere debebant aliqui in commune monasterii, ipsiusque Ecclesiae catholicae, cui potissimum illis temporibus inserviebant monachi, commodum. Quam in Italia ebiberant Benedictini monachi doctrinam eamdem in Britanniam profecti eructarunt: quamvis in Hibernia jam viguisse litterarum studia modo probaverimus ex Vitis SS. Gildae, Samsonis et Maglorii, qui ab Eltuto abbate liberales artes didicerunt; et ex Vita S. Maclovii, qui in Brendani abbatis monasterio iisdem in studiis profecit. Idem demonstrari amplius posset tam ex Vita S. Constantini, num. 1, qui ex rege monachus factus, saeculo", + "candidate_score": 0.642279, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_7_9", + "bdc_text": "Euander wirkte seit 1534 in Isny und kam erst 1537 oder 1538 nach Kempten . Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster . Verschiedentlich nahm er auswärtige Schüler als Kostgänger bei sich auf ( Bullinger an Johannes Travers , 14 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1081", + "psc_text": "in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium in stratu suo collocare se consueverat. ut habent ejus acta n. 14. Idem viguisse in Longoretico monasterio discimus ex Visione Baronti, n. 7, saeculo II Bened.; in Pauliacensi sanctimonialium ex Vita S. Austrobertae, n. 15, saec. III, part. I; in Lindisfarnensis ex Carmine Ethilvulfi monachi cap. 10, 21, 22; in monasterio S. Corbiniani ex ejus Vita auctore Aribone n. 3, denique in Suessionensi B. M. Parthenone aliis in ecclesia vigiliis et orationibus insistentibus, aliae post nocturnum officium dormire permittebantur ex Vita S. Drausii episc., n. 17, apud Bolland., 5 Martii. Sed haec merae indulgentiae, et praeter Regulam S. Benedicti, quae", + "candidate_score": 0.64194, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_7_9", + "bdc_text": "Euander wirkte seit 1534 in Isny und kam erst 1537 oder 1538 nach Kempten . Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster . Verschiedentlich nahm er auswärtige Schüler als Kostgänger bei sich auf ( Bullinger an Johannes Travers , 14 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2019", + "psc_text": "Bernardus Cassinensis. Et ante haec omnia inter selecta Theodori Cantuariensis archiepiscopi capitula, Spicil. tom. IX, ita habetur: « Infantes monasterii quatuordecim annis carnem manducent. » Verum aliud suadet concilium Aquisgranense statuens (Can. 37), ut infantes oblati carnem nonnisi causa infirmitatis manducent; » deinde Vita S. Angilberti (Num. 10, saec. IV Bened.), ubi refert Hariulfus centum in Centulensi monasterio pueros scholis erudiendos sub eodem habitu et victu cum aliis monachis vixisse: ex quo loco aliisque noster Mabillonius ( In not. ad hunc locum ) constare asserit pueros oblatos in monasteriis eodem habitu, eisdemque cibis usos fuisse. Certe in monasterio S. Galli Salomon abbas tribus in anno diebus in scholarum aedibus carnibus vesci pueris concessit saeculo X, teste Ekkehardo juniore lib. VI de Casibus S. Galli, cap. 1, quod signo est antea abstinuisse omnino. Praeterea Udalricus docet (Lib. III, c. 8) pueros in eodem refectorio cum aliis manducare; id quod habent etiam", + "candidate_score": 0.641223, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_7_9", + "bdc_text": "Euander wirkte seit 1534 in Isny und kam erst 1537 oder 1538 nach Kempten . Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster . Verschiedentlich nahm er auswärtige Schüler als Kostgänger bei sich auf ( Bullinger an Johannes Travers , 14 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1853", + "psc_text": "Cluniacenses quam apud Cistercienses a coquinae hebdomadariis distinctus erat refectorarius, qui, adjutus ab aliis fratribus, si necesse esset, quotidie refectorium parabat, mantilibus, cochlearibus, cultellis, pane et vino mensas sternebat, cujus officium fusius descriptum habes apud Udalricum, lib. III, cap. 21, in Consuetud. S. Benigni, cap. 42, et in lib. Usuum Cister., cap. 118. Quia exinde major merces et charitas acquiritur. ] Quia exinde, scilicet vel ex aegritudine, aut ex causa gravis utilitatis, major merces acquiritur, si et illa patienter portetur, et ista debita devotione persolvatur; vel exinde, id est ex eo quod omnes sibi invicem serviunt, major merces et charitas acquiritur, ac proinde nullus ab hoc officio excusandus, ut nec mercede privetur. Qualis autem et quanta sit illa merces exprimit S. Basilius his verbis: « Magnum opus ministrare, regnumque coelorum procurans. Sagena est enim virtutum omnia in se mandata Dei comprehendens; et primo humilitatem omnem in se virtutem comprehendentem, et", + "candidate_score": 0.641215, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_7_9", + "bdc_text": "Euander wirkte seit 1534 in Isny und kam erst 1537 oder 1538 nach Kempten . Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster . Verschiedentlich nahm er auswärtige Schüler als Kostgänger bei sich auf ( Bullinger an Johannes Travers , 14 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3607", + "psc_text": "Anianensis, et omnibus nostris mss. Sed quidquid sit, certe utrumque a nostris usitatum fuit; nam et granum molebant sive tundebant, et farinam ipsi miscebant; ut patet ex supradictis ad caput 48, et insuper ex mss. Germaniae Consuetudinibus, in quibus lego: « Fratres interdum generaliter intrant pistrinum, pastamque propriis manibus praeparant, et temperant ad faciendos panes. » Quinimo pistoris officium hebdomadatim exercebant, ut vidimus supra, cap. 46, patetque ex Vita S. Stephani abbatis Obazinensis, lib. II, num. 54; communiter tamen id munus uni alicui committebatur, quod in Gellonensi monasterio summa cum humilitate exercuit S. Guillelmus, ejusdem loci fundator et monachus. Vel artes diversae intra monasterium exerceantur. ] Tale erat Fuldense coenobium sub Sturmio abbate, teste Eigile abbate in ejus Vita, num. 20; tale Flaviacense sub S. Geremaro, ex ejus Vita, num. 25; tale Solemniacense ex Vita S. Audoeno in Vita sancti Eligii; tale Lesciense ex Vita S. Hiltrudis, num. 3; tale", + "candidate_score": 0.641034, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_7_9", + "bdc_text": "Euander wirkte seit 1534 in Isny und kam erst 1537 oder 1538 nach Kempten . Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster . Verschiedentlich nahm er auswärtige Schüler als Kostgänger bei sich auf ( Bullinger an Johannes Travers , 14 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2687", + "psc_text": "ingressa, et ad probationem cum aliis novitiis admissa cum fuisset, domnus abbas Gothefridus, inquit Vitae scriptor et connovitius, « qui tunc praeerat monasterio Schonaugiensi 642, audiens Joseph inter fratres legentem et psallentem, intellexit quod in studio discendi non modicum neglectus fuerit. Ideoque nescio quo pacto, quo merito, cum ego nuper venissem de saeculo adolescens erudiendus et instituendus, ipsum mihi commendavit, ut infra domum probationis quoad possem erudirem, regerem, instruerem. Feci quod potui, etc. » Et certe si non studuissent, unde tot viros eruditissimos ad episcopales cathedras, et ad haereticos profligandos, maxime Albigenses, Ecclesiae subministrare potuissent? De subsequentibus saeculis supervacaneum est dicere; sufficient conciliorum summorumque pontificum decreta ad eos revincendos qui nullas asserunt exstare sanctiones ecclesiasticas quibus permittantur aut praecipiantur monachis studia. Concilii Aquisgranensis supra citata non revocamus statuta. Celebris est edita in concilio Viennensi Clementis V decretalis, in qua inter alia ad propositum nostrum legitur: « Ut ipsis monachis proficiendi", + "candidate_score": 0.640462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_7_9", + "bdc_text": "Euander wirkte seit 1534 in Isny und kam erst 1537 oder 1538 nach Kempten . Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster . Verschiedentlich nahm er auswärtige Schüler als Kostgänger bei sich auf ( Bullinger an Johannes Travers , 14 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1743", + "psc_text": "quasi ad vitam officia monachis essent commissa, cum potius singulis annis renovata fuisse constans sit traditio, quam colligere licet ex sancto Hieronymo de Tabennensibus referente (Praef. in Reg. sancti Pach., n. 8), quod singulis annis mense cui vocabulum est mesore, id est Augusto, « disponuntur monasteriorum capita, dispensatores, praepositi, ministri, prout necessitas postulaverit; » ex Leone Ostiensi docente morem fuisse apud Cassinenses (Chron. Cass. l. I, c. 31) ut pridie calendas Septembris omnium in circuitu monachorum conventus fieret, in quo « sequenti die ordinabantur et describebantur, atque destinabantur in obedientias per singulas prout opportunum erat provincias; » ex Vita sancti Joannis Gorziensis (Num. 73, saec. V Bened.), quem Einoldus abbas diversis exercere mutationibus non destitit; cujus etiam diversa officia describit Joannes abbas Mettensis his verbis: « Jussus praepositus, paret (continuo.) Praepositura deposita, decanus esto; jugum quietus admittit. Eo abiens cellarium cura, manum illico profert. Alio ibi succedente, vestes fratrum serva;", + "candidate_score": 0.638666, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_7_9", + "bdc_text": "Euander wirkte seit 1534 in Isny und kam erst 1537 oder 1538 nach Kempten . Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster . Verschiedentlich nahm er auswärtige Schüler als Kostgänger bei sich auf ( Bullinger an Johannes Travers , 14 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2670", + "psc_text": "gratia monachi destinarentur, sicuti discimus ex Vita S. Frodoberti abbatis Cellensis n. 6. Hoc saeculo vigebant in praecipuis, si non in omnibus Galliae monasteriis scientiae: in Longoretico Francardus, ejusdem loci postea abbas, « erat nutritor et doctor filiorum nobilium, » ex visione Baronti n. 11. In Pictaviensi S. Hilarii Aicadrus, postea abbas Gemmeticensis (Ibid.), Ansfrido monacho, sapientia famosissimo, puer ad erudiendum traditus, ex ejus Vita cap. 1 (Ibid.). In Solemniacensi, « susceptum B. Tillonem Elegius sancto Remaclo Solemniacensis monasterii sui abbati tradidit nutriendum atque litteris imbuendum . . . . qui sic tam saecularibus quam divinis institutionibus instruendum . . . . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres", + "candidate_score": 0.63834, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_12_14", + "bdc_text": "Januar 1547 , Zürich StA , E II 359 , 2818 ). 1551 kam Euander als Schulmeister nach Brugg ( Kt . Aargau) , wo er bis zu seinem Tode wirkte . Bullinger bezeichnete ihn 1543 als «vir pius , doctus , fidelis et diligens » ( Graubünden Korr. I 53 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650", + "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in", + "candidate_score": 0.637121, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_13_15", + "bdc_text": "Aargau) , wo er bis zu seinem Tode wirkte . Bullinger bezeichnete ihn 1543 als «vir pius , doctus , fidelis et diligens » ( Graubünden Korr. I 53 ) und stand während dessen Aufenthalt in Isny und Kempten mit ihm im Briefwechsel , wovon einige Stücke Euanders erhalten sind .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3608", + "psc_text": "artes diversae intra monasterium exerceantur. ] Tale erat Fuldense coenobium sub Sturmio abbate, teste Eigile abbate in ejus Vita, num. 20; tale Flaviacense sub S. Geremaro, ex ejus Vita, num. 25; tale Solemniacense ex Vita S. Audoeno in Vita sancti Eligii; tale Lesciense ex Vita S. Hiltrudis, num. 3; tale Centulense ex Hariulfi Chronico, lib. II, cap. 7; tale Talipiacum ex gestis S. Aldrici, num. 28; tale Sanctigallense ex antiqua ejus delineatione; tale denique Divionense S. Benigni ex ejusdem Chronico. Talia etiam construi volebat monasteria Moguntinum sub Carolo Magno concilium, S. Benedicti praeceptum renovans his verbis (Can. 20): « Dignum et necessarium est, ut missi per quaeque loca directi simul cum episcopo uniuscujusque dioecesis perspiciant loca monasteriorum canonicorum pariter et monachorum, similiterque puellarum, si in apto et congruo loco sint posita, ubi necessarium commodum possit acquiri, quod ad utilitatem pertinet monasterii, sicut in S. Regula dicitur: Monasterium autem ita debet", + "candidate_score": 0.636974, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_12_14", + "bdc_text": "Januar 1547 , Zürich StA , E II 359 , 2818 ). 1551 kam Euander als Schulmeister nach Brugg ( Kt . Aargau) , wo er bis zu seinem Tode wirkte . Bullinger bezeichnete ihn 1543 als «vir pius , doctus , fidelis et diligens » ( Graubünden Korr. I 53 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3353", + "psc_text": "Ita Petrum Abaelardum in Cluniacensi stabilitate firmata, ad altiorem gradum Petrus Venerabilis extulit, ut ipse docet ad Eloysam scribens. Ex hoc tamen loco Haeftenus recte infert (Lib. IV, tract. 2, disq. 5) communi jure peregrinum hunc monachum ultimo collocandum loco. Et certe in Regula SS. Serapionis, Macarii, Paphnutii, et alterius Macarii, haec lego (Cap. 13): « Ille vero monachus quantos fratres in alio monasterio invenerit, tantos se noverit habere priores; nec attendendum est qui fuit antea, sed probandum est qualis esse coeperit. » Caveat autem abbas ne aliquando de alio noto monasterio monachum ad habitandum suscipiat 804 sine consensu abbatis ejus, etc.] Haec fuit antiqua et constans priscorum monachorum praxis, conciliorum, summorum pontificum, monasticarumque regularum decretis confirmata. Concilium Agathense, cui praefuit S. Caesarius Arelatensis episcopus, ita habet (Can. 27): « Monachum nisi abbatis sui aut permissu, aut voluntate, ad alterum monasterium commigrantem, nullus abbas aut suscipere aut retinere praesumat. »", + "candidate_score": 0.636767, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_12_14", + "bdc_text": "Januar 1547 , Zürich StA , E II 359 , 2818 ). 1551 kam Euander als Schulmeister nach Brugg ( Kt . Aargau) , wo er bis zu seinem Tode wirkte . Bullinger bezeichnete ihn 1543 als «vir pius , doctus , fidelis et diligens » ( Graubünden Korr. I 53 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_183", + "psc_text": "« De ludo monasteriorum hujusmodi volumus egredi milites, quos eremi dura rudimenta non terreant, » inquit S. Hieronymus ad Rusticum monachum scribens Epist. 4. Idem docet apud Cassianum abbas Piamon supra citatus. Idem statutum legitur in concilio Veneto anno 465, can. 7; in concilio Toletano VII, can. 5; in sexta synodo canone 41. Idem videre est in Vita S. Euthymii abbatis n. 89, tom. II Monumentorum Eccles. Graecae, et in Vita S. Theodosii Coenobiarchae, cap. 2, apud Boll. XI Januar. Et certe, ut pulchre quidam 45 dixit, sicut flos fructum, ita vita coenobitica anachoreticam praecedere debet. Sed quaeret aliquis quanta et qualis fuerit isthaec in coenobio probatio, quam diuturnam solum indefinite praescribit S. Benedictus? S. Isidorus in libro de Ecclesiasticis Officiis rem determinat his verbis: « Sed isti examinatione coenobiorum probati in omnibus disciplinis monasterii per triginta annos ad hanc contemplationem per obedientiam eliguntur. » At vero Franciscus Georgius in", + "candidate_score": 0.636522, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_12_14", + "bdc_text": "Januar 1547 , Zürich StA , E II 359 , 2818 ). 1551 kam Euander als Schulmeister nach Brugg ( Kt . Aargau) , wo er bis zu seinem Tode wirkte . Bullinger bezeichnete ihn 1543 als «vir pius , doctus , fidelis et diligens » ( Graubünden Korr. I 53 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1081", + "psc_text": "in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium in stratu suo collocare se consueverat. ut habent ejus acta n. 14. Idem viguisse in Longoretico monasterio discimus ex Visione Baronti, n. 7, saeculo II Bened.; in Pauliacensi sanctimonialium ex Vita S. Austrobertae, n. 15, saec. III, part. I; in Lindisfarnensis ex Carmine Ethilvulfi monachi cap. 10, 21, 22; in monasterio S. Corbiniani ex ejus Vita auctore Aribone n. 3, denique in Suessionensi B. M. Parthenone aliis in ecclesia vigiliis et orationibus insistentibus, aliae post nocturnum officium dormire permittebantur ex Vita S. Drausii episc., n. 17, apud Bolland., 5 Martii. Sed haec merae indulgentiae, et praeter Regulam S. Benedicti, quae", + "candidate_score": 0.635494, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_12_14", + "bdc_text": "Januar 1547 , Zürich StA , E II 359 , 2818 ). 1551 kam Euander als Schulmeister nach Brugg ( Kt . Aargau) , wo er bis zu seinem Tode wirkte . Bullinger bezeichnete ihn 1543 als «vir pius , doctus , fidelis et diligens » ( Graubünden Korr. I 53 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2675", + "psc_text": "in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a religiosissimo praefecto litteras didici. » Circa idem tempus Joannes Moschus presbyter et monachus in monasterio S. Theodosii abbatis et archimandritae, omnium quae Jerosolymis erant coenobiorum, varia peragravit loca, lustravitque monasteria; quo in itinere viros etiam doctissimos et philosophos disciplinae et studiorum gratia visitavit, uti ipse testatur in eo quod adornavit, Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi", + "candidate_score": 0.634404, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_14_16", + "bdc_text": "Bullinger bezeichnete ihn 1543 als «vir pius , doctus , fidelis et diligens » ( Graubünden Korr. I 53 ) und stand während dessen Aufenthalt in Isny und Kempten mit ihm im Briefwechsel , wovon einige Stücke Euanders erhalten sind . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2658", + "psc_text": "cum Polichronio doctrinae scientiis imbuti fuerunt Severus Trevirensis, Albinus Catalaunensis, Aventinus Trecensis episcopi, et S. Aemilianus: omnes vitae merito et sanctitate insignes. Idem de Britanniae monachis asserendum esse constat, tum ex vita S. Gildae abbatis Ruyensis (Saec. I Bened.), qui sub finem saeculi V abbati « Hilduto traditur imbuendus, qui suscipiens sanctum puerulum, sacris litteris coepit instruere illum; et videns eum formae specie fulgentem, ac liberalibus studiis instantissime intentum, benigno amore dilexit, etc. » Sub eodem magistro profecere etiam Samson et Paulus, quorum primus Dolensis, alter Oximensis fuit episcopus ex ejusdem Vitae n. 3. Et quidem de S. Samsone constat ex ejus Vita n. 7, ab auctore subaequali scripta, ubi de Hilduto sive Eltuto magistro sic disserit: « Ille vero Eltutus de totis Scripturis Veteris ac Novi Testamenti, et omnis philosophiae generis, geometriae scilicet ac rhetoricae grammaticae, et arithmeticae, et omnium artium philosophiae omnium Britannorum peritissimus erat. » Additque: «", + "candidate_score": 0.63379, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_10_12", + "bdc_text": "September 1543 , Graubünden Korr. I 53f ; Sulpitius Haller an Bullinger , 23 . Januar 1547 , Zürich StA , E II 359 , 2818 ). 1551 kam Euander als Schulmeister nach Brugg ( Kt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2670", + "psc_text": "gratia monachi destinarentur, sicuti discimus ex Vita S. Frodoberti abbatis Cellensis n. 6. Hoc saeculo vigebant in praecipuis, si non in omnibus Galliae monasteriis scientiae: in Longoretico Francardus, ejusdem loci postea abbas, « erat nutritor et doctor filiorum nobilium, » ex visione Baronti n. 11. In Pictaviensi S. Hilarii Aicadrus, postea abbas Gemmeticensis (Ibid.), Ansfrido monacho, sapientia famosissimo, puer ad erudiendum traditus, ex ejus Vita cap. 1 (Ibid.). In Solemniacensi, « susceptum B. Tillonem Elegius sancto Remaclo Solemniacensis monasterii sui abbati tradidit nutriendum atque litteris imbuendum . . . . qui sic tam saecularibus quam divinis institutionibus instruendum . . . . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres", + "candidate_score": 0.632077, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_12_14", + "bdc_text": "Januar 1547 , Zürich StA , E II 359 , 2818 ). 1551 kam Euander als Schulmeister nach Brugg ( Kt . Aargau) , wo er bis zu seinem Tode wirkte . Bullinger bezeichnete ihn 1543 als «vir pius , doctus , fidelis et diligens » ( Graubünden Korr. I 53 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3319", + "psc_text": "observatione regulae, vel de gradibus probationis. Atque ita « cum clericus aliquis ad S. Pachomium, ut monachis ascriberetur, accedebat, ordini quidem ejus deferebatur reverentia, quemadmodum divina lex praescribit nobis: quantum vero ad observationem canonis fratres obligantis, praestabat illam aeque ac caeteri, » ut habent acta S. Pachemii, n. 18. Ut sit sicut scriptum est: Amice, ad quid venisti? ] Subaudiendum est, hoc age, quibus verbis se ipse excitare solebat S. Bernardus, qui, referente Guillelmo abbate (Lib. I de ejus Vita, c. 4), « hoc semper in corde, frequenter etiam in ore habebat: Bernarde, Bernarde, ad quid venisti? » Et S. Arsenius: « Arseni, propter quid existi? » Observat autem hic Hildemarus haec Christi Domini ad proditorem discipulum verba duobus modis sumi posse; nam « alii dicunt quia dolentis vox est, quasi dolenter dixisset Dominus: Amice, ad quid venisti? id est ad quod scelus dillapsus es? Venisti discipulus tradere magistrum, servus", + "candidate_score": 0.631178, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_12_14", + "bdc_text": "Januar 1547 , Zürich StA , E II 359 , 2818 ). 1551 kam Euander als Schulmeister nach Brugg ( Kt . Aargau) , wo er bis zu seinem Tode wirkte . Bullinger bezeichnete ihn 1543 als «vir pius , doctus , fidelis et diligens » ( Graubünden Korr. I 53 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_590", + "psc_text": "et pagani scriptores ( Plato et Seneca ) aliquid id genus pronuntiarint, qui studium sapientiae nihil aliud esse dixerunt, quam meditationem mortis. » Eadem videtur fuisse mens et sententia Evagrii, cum dixit: « Ita semper paratus esse debet monachus, quasi sequenti die sit moriturus; rursusque ita corpore suo uti, ac si per multos annos cum eo victurus. » Eadem et S. Antonii, cujus Regula n. 41 haec scribit: « Cogita apud teipsum, et dicito: Utique non manebo in hoc mundo, nisi praesenti hac die, et non peccabis Deo. » Eadem leguntur in Regula abbatis Isaiae, n. 12. S. Pachomius etiam mortis memoriam frequenter commendabat, dicebatque In ejus Vita c. 46 : « Qui semper haec cogitat, puritatem mentis obtinet, humilitatem cordis acquirit, vanam gloriam respuit, omni saeculari prudentia carere contendit. » Plane usque adeo necessariam mortis memoriam duxerunt antiqui Patres nostri, ut quo firmius monachorum menti adhaereret, in ecclesia aut", + "candidate_score": 0.629579, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_12_14", + "bdc_text": "Januar 1547 , Zürich StA , E II 359 , 2818 ). 1551 kam Euander als Schulmeister nach Brugg ( Kt . Aargau) , wo er bis zu seinem Tode wirkte . Bullinger bezeichnete ihn 1543 als «vir pius , doctus , fidelis et diligens » ( Graubünden Korr. I 53 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3608", + "psc_text": "artes diversae intra monasterium exerceantur. ] Tale erat Fuldense coenobium sub Sturmio abbate, teste Eigile abbate in ejus Vita, num. 20; tale Flaviacense sub S. Geremaro, ex ejus Vita, num. 25; tale Solemniacense ex Vita S. Audoeno in Vita sancti Eligii; tale Lesciense ex Vita S. Hiltrudis, num. 3; tale Centulense ex Hariulfi Chronico, lib. II, cap. 7; tale Talipiacum ex gestis S. Aldrici, num. 28; tale Sanctigallense ex antiqua ejus delineatione; tale denique Divionense S. Benigni ex ejusdem Chronico. Talia etiam construi volebat monasteria Moguntinum sub Carolo Magno concilium, S. Benedicti praeceptum renovans his verbis (Can. 20): « Dignum et necessarium est, ut missi per quaeque loca directi simul cum episcopo uniuscujusque dioecesis perspiciant loca monasteriorum canonicorum pariter et monachorum, similiterque puellarum, si in apto et congruo loco sint posita, ubi necessarium commodum possit acquiri, quod ad utilitatem pertinet monasterii, sicut in S. Regula dicitur: Monasterium autem ita debet", + "candidate_score": 0.62842, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_8_10", + "bdc_text": "Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster . Verschiedentlich nahm er auswärtige Schüler als Kostgänger bei sich auf ( Bullinger an Johannes Travers , 14 . September 1543 , Graubünden Korr. I 53f ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2906", + "psc_text": "et majora prohibuit; sed addidit quaelibet munuscula, ne quis ea tanquam minoris pretii dare vel recipere propria auctoritate praesumeret. Porro in mittendis recipiendisque litteris aut eulogiis attendere debemus imprimis ad illud S. Hieronymi (Epist. 2): « Crebra munuscula, sudariola, et fasciolas, et oblatos ac degustatos cibos, blandasque ac dulces litterulas sanctus amor non habet. » Maxime autem a parentum muneribus cavere oportet, juxta illud S. Orsiesii (Num. 39): « Si quis in domo monasterii sub praeposito manens, nulla re indigens, quam in monasterio habere permissum est, et habet patrem fratremque, et amicum charissimum, nihil ab eis penitus accipiat, non tunicam, non palliolum, non aliam quamlibet rem. » Ne quam tamen conquerendi occasionem fratres habeant, prudenter addit. « Si autem comprobatum fuerit quod minus habeat de his quae praecepta sunt, culpa omnis atque correctio ad praepositum convertetur. » Quod si etiam a parentibus suis ei quidquam directum fuerit, etc.] Ita fere", + "candidate_score": 0.628209, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_12_14", + "bdc_text": "Januar 1547 , Zürich StA , E II 359 , 2818 ). 1551 kam Euander als Schulmeister nach Brugg ( Kt . Aargau) , wo er bis zu seinem Tode wirkte . Bullinger bezeichnete ihn 1543 als «vir pius , doctus , fidelis et diligens » ( Graubünden Korr. I 53 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1846", + "psc_text": "» Nostros vero quod spectat S. Salaberga, Laudunensis abbatissa (In ejus Vit. n. 24, saec. II Bened.) « coquinam, vel reliquas causas [ Forte curas], quae monasticis rebus peragi solent, vicissim suis hebdomadibus ministrabat. » S. Benedictus, abbas Anianensis teste Ardone ejus discipulo, in ejus Vita, num. 14, « laborantibus fratribus ipse aliquando collaborare, aliquando autem eorum ad vescendum decoquere victum, librumque 443 etiam pariter circa coquinam occupatus scribere satagebat; lignamina vero saepe propter penuriam boum humeris propriis cum discipulis deferebat. » De Eigili etiam, Fuldensi abbate, ita scribit Candidus in ejus Vita, n. 24 (Saec. IV Ben., part. I): « Hic quoque, sicut semper facere consueverat, cum consilio et consensu fratrum suorum constituit atque decrevit, ut fratres qui extra monasterium ministeria praevidere noscuntur, fratribus infra monasterium commanentibus per singulas anni septimanas juxta ordinationem praepositi vel decanorum in cibo, et potu, atque aliis quibuslibet commodis monasticae vitae congruentibus, super indictam", + "candidate_score": 0.627223, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_21_23", + "bdc_text": "Zwa VII 200 ; Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1081", + "psc_text": "in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium in stratu suo collocare se consueverat. ut habent ejus acta n. 14. Idem viguisse in Longoretico monasterio discimus ex Visione Baronti, n. 7, saeculo II Bened.; in Pauliacensi sanctimonialium ex Vita S. Austrobertae, n. 15, saec. III, part. I; in Lindisfarnensis ex Carmine Ethilvulfi monachi cap. 10, 21, 22; in monasterio S. Corbiniani ex ejus Vita auctore Aribone n. 3, denique in Suessionensi B. M. Parthenone aliis in ecclesia vigiliis et orationibus insistentibus, aliae post nocturnum officium dormire permittebantur ex Vita S. Drausii episc., n. 17, apud Bolland., 5 Martii. Sed haec merae indulgentiae, et praeter Regulam S. Benedicti, quae", + "candidate_score": 0.62432, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_20_22", + "bdc_text": "Leo Weisz , Quellen zur Reformationsgeschichte des Großmünsters in Zürich , in : Zwa VII 200 ; Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3608", + "psc_text": "artes diversae intra monasterium exerceantur. ] Tale erat Fuldense coenobium sub Sturmio abbate, teste Eigile abbate in ejus Vita, num. 20; tale Flaviacense sub S. Geremaro, ex ejus Vita, num. 25; tale Solemniacense ex Vita S. Audoeno in Vita sancti Eligii; tale Lesciense ex Vita S. Hiltrudis, num. 3; tale Centulense ex Hariulfi Chronico, lib. II, cap. 7; tale Talipiacum ex gestis S. Aldrici, num. 28; tale Sanctigallense ex antiqua ejus delineatione; tale denique Divionense S. Benigni ex ejusdem Chronico. Talia etiam construi volebat monasteria Moguntinum sub Carolo Magno concilium, S. Benedicti praeceptum renovans his verbis (Can. 20): « Dignum et necessarium est, ut missi per quaeque loca directi simul cum episcopo uniuscujusque dioecesis perspiciant loca monasteriorum canonicorum pariter et monachorum, similiterque puellarum, si in apto et congruo loco sint posita, ubi necessarium commodum possit acquiri, quod ad utilitatem pertinet monasterii, sicut in S. Regula dicitur: Monasterium autem ita debet", + "candidate_score": 0.620232, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_12", + "bdc_text": "Januar 1547 , Zürich StA , E II 359 , 2818 ). 1551 kam Euander als Schulmeister nach Brugg ( Kt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3581", + "psc_text": "25 Januar.). In Tegernsensi S. Quirini Fromundus janitor unus ex praecipuis coenobii sui monachis fuisse colligitur ex epistola quam scripsit ad Theodulum episcopum (Anal. tom. IV), qua se excusat quod ratione sui officii ad synodum proficisci haud potuerit. Idem dicendum de Ingelbaudo Vindocinensi portario (Miscel. Bal. tom. II), qui cum Frotmundo priore pro causis sui monasterii ad urbanum papam II missus fuit. Sed his missis ad Regulae textum veniamus. Ad portam monasterii. ] Ex primo hujus capitis vocabulo Haeftenus (Lib. III, tract. 7, disq. 5) colligit ex mente S. legislatoris non plures in monasterio, sed unicam duntaxat januam esse constituendam; id quod etiam statuit Justinianus imperator in novella 133: « Et primum quidem ne monasterium multos habeat aditus, sed unum tantum, aut duos forte. » Ponatur senex sapiens. ] « Notandum, inquit Smaragdus, quia non dixit: Ad portam ponatur senex aetate; sed ait: Ponatur senex moribus sapiens: ubi datur intelligi", + "candidate_score": 0.618556, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_20_22", + "bdc_text": "Leo Weisz , Quellen zur Reformationsgeschichte des Großmünsters in Zürich , in : Zwa VII 200 ; Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1081", + "psc_text": "in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium in stratu suo collocare se consueverat. ut habent ejus acta n. 14. Idem viguisse in Longoretico monasterio discimus ex Visione Baronti, n. 7, saeculo II Bened.; in Pauliacensi sanctimonialium ex Vita S. Austrobertae, n. 15, saec. III, part. I; in Lindisfarnensis ex Carmine Ethilvulfi monachi cap. 10, 21, 22; in monasterio S. Corbiniani ex ejus Vita auctore Aribone n. 3, denique in Suessionensi B. M. Parthenone aliis in ecclesia vigiliis et orationibus insistentibus, aliae post nocturnum officium dormire permittebantur ex Vita S. Drausii episc., n. 17, apud Bolland., 5 Martii. Sed haec merae indulgentiae, et praeter Regulam S. Benedicti, quae", + "candidate_score": 0.617191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_31", + "bdc_text": "Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_782", + "psc_text": "S. Hildegardis. Pertimescendumque est ne si diutius aut silentio, aut orationi occupetur animus, tandem deficiat, sicut arcus, qui, cum nimis aut diutius distenditur, vel debilitatur, vel frangitur. Nec refert quod Regula cap. 42 jubet omni tempore silentio studere monachos; nam multum differunt semper silere, et omni tempore silentio studere; semper silere est nunquam loqui, at vero potest aliquis etiam loquendo silentio studere, puta necessaria duntaxat proferendo, idque breviter, et submissa voce: quamvis laudemus, beatosque praedicemus eos qui possunt valentque ita perpetuo silere, ut nullo hominum consortio indigeant; atque ut hoc nobis aliquando donum Deus concedat, obnixe deprecamur. Tertium, ex abbatis pendere arbitrio assignare dies, horas, tempus seu spatium, locum, modumque colloquii. Communis tamen ordinis usus obtinuit, ut non nisi privatis diebus abbas colloquium permitteret, dominicis festisque diebus duodecim lectionum continuo silentio consecratis. Et certe inter quinque capitula quae receptis concilii Aquisgran. capitulis addiderunt Centuriatores Tom. II Capitul. Baluz., p. 1092", + "candidate_score": 0.617113, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_12", + "bdc_text": "Januar 1547 , Zürich StA , E II 359 , 2818 ). 1551 kam Euander als Schulmeister nach Brugg ( Kt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3495", + "psc_text": "Similiter S. Gregorius papa (Lib. III Regist., cap. 11): « Juvenculas abbatissas fieri vehementissime 838 prohibemus. » In Jure etiam canonico legitur: « In magistrum assumi non debet qui formam discipuli non assumpsit; neque praeficiendus est qui subesse non didicit. » Idem docet Zosimus papa ad Hesychium, cap. 1; Coelestinus item papa ad episcopos Galliae scribens, cap. 3, et Ruricius lib. II, epist. 25, ac tandem concilium Tridentinum decernit (Sess. 25, de Regul., c. 7), ut « abbatissa et priorissa et quocunque alio nomine praefecta, vel praeposita appelletur, eligatur non minor annis quadraginta, et quae octo annis post expressam professionem laudabiliter vixerit. Quod si his qualitatibus non reperiatur in eodem monasterio, ex alio ejusdem ordinis eligi possit. Si hoc etiam incommodum superiori, qui electioni praeest, videatur, ex iis quae in eodem monasterio annum trigesimum excesserint, et quinque saltem annis post professionem recte vixerint, episcopo vel superiore consentiente, eligatur. » Et", + "candidate_score": 0.617009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_21_23", + "bdc_text": "Zwa VII 200 ; Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2685", + "psc_text": "Bertini monasterio fuerat educatus, duplicem in ecclesia sua restituit scholam; et uni Remigium Antissiodori apud S. Germanum; alteri Hucbaldum Elnonensem seu S. Amandi in Belgio monachos praefecit. Saeculo XI, in omnibus passim monasteriis florebant litterarum scientiae; quae res adeo perspicua est, ut in ea probanda diutius immorandum non sit. Saeculo XII ineunte antiquum priscorum monachorum fervorem renovarunt Cistercienses, qui in ipsis ordinis sui cunabulis studiis litterarum operam dare coeperunt; vivente certe S. Bernardo, ut patet ex libro Institutorum capituli generalis Cisterciensis, qui liber complectitur varias definitiones ab initio ordinis in capitulis generalibus editas usque ad annum 1134, quo ipsa prodiit in lucem, hoc est annis circiter viginti ante S. Bernardi obitum. In eo siquidem exstat integrum caput de pueris litteras discentibus (Cap. 76) , quo praescribitur ut « nullus puerorum doceatur litteras intra monasterium, vel in locis monasterii, nisi sit monachus, vel receptus in probatione novitius; quibus tempore lectionis discere", + "candidate_score": 0.616675, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_12", + "bdc_text": "Januar 1547 , Zürich StA , E II 359 , 2818 ). 1551 kam Euander als Schulmeister nach Brugg ( Kt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3649", + "psc_text": "Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus. » Similiter S. Dunstanus (In Concord. cap. 1): « Residentibus legatur Regula, vel si dies festus fuerit, evangelium ipsius diei, de qua lectione a priore, prout Dominus dederit, dicatur. » Et Udalricus de capitulo feriae 5 in Coena Domini (Lib. I, c. 12): « Exposita Regulae sententia, jubente domno abbate, consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit", + "candidate_score": 0.616299, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_21_23", + "bdc_text": "Zwa VII 200 ; Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2687", + "psc_text": "ingressa, et ad probationem cum aliis novitiis admissa cum fuisset, domnus abbas Gothefridus, inquit Vitae scriptor et connovitius, « qui tunc praeerat monasterio Schonaugiensi 642, audiens Joseph inter fratres legentem et psallentem, intellexit quod in studio discendi non modicum neglectus fuerit. Ideoque nescio quo pacto, quo merito, cum ego nuper venissem de saeculo adolescens erudiendus et instituendus, ipsum mihi commendavit, ut infra domum probationis quoad possem erudirem, regerem, instruerem. Feci quod potui, etc. » Et certe si non studuissent, unde tot viros eruditissimos ad episcopales cathedras, et ad haereticos profligandos, maxime Albigenses, Ecclesiae subministrare potuissent? De subsequentibus saeculis supervacaneum est dicere; sufficient conciliorum summorumque pontificum decreta ad eos revincendos qui nullas asserunt exstare sanctiones ecclesiasticas quibus permittantur aut praecipiantur monachis studia. Concilii Aquisgranensis supra citata non revocamus statuta. Celebris est edita in concilio Viennensi Clementis V decretalis, in qua inter alia ad propositum nostrum legitur: « Ut ipsis monachis proficiendi", + "candidate_score": 0.615308, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_31", + "bdc_text": "Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3547", + "psc_text": "praepositum pertinet sollicitudo monachorum, actio causarum, cura possessionum, satio agrorum plantatio culturaque vinearum, diligentia gregum, constructio aedificiorum, opus carpentariorum, sive fabrorum. » Regula prima S. Fructuosi (Cap. 3): « Praepositus sane in medio consistens dormitorio, quoadusque cuncti quiescant, omnibus jam cubantibus, circumeat silenter lecta singulorum, ne quis aut tarde se jactet, aut extra regulam occultis mussitationibus vacet, et ut plenius perscrutans gesta singulorum et merita, intelligat quem quomodo veneretur, atque suscipiat . . . . Ante mediam surgentes noctem . . . priusquam caeteri surgant, a vigiliariis fratribus praepositus excitetur, 851 ut cum benedictione sua et signum moveatur, et cunctorum lectula ab eo, priusquam consurgant, strenue visitentur. Hoc quoque in omnibus nocturnis orationibus, ut semper prior surgat praepositus, quam ad consurgendum caeteri moveantur, et ipse videat quis quomodo jaceat, ne aliquam lasciviam per incuriam quietionis suae dormiens incurrat; » Et Regula ejusdem monastica communis (Cap. 11): « In potestate habeant", + "candidate_score": 0.615039, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_12", + "bdc_text": "Januar 1547 , Zürich StA , E II 359 , 2818 ). 1551 kam Euander als Schulmeister nach Brugg ( Kt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2690", + "psc_text": "hoc sufficiunt facultates ordinis seu religionis hujusmodi, deinceps habeatur magister qui monachos eorum doceat in hujusmodi scientiis primitivis: videlicet grammatica, logica et philosophia, proviso attentius ut saeculares instruendi cum ipsis monachis docendis nullatenus admittantur . . . Praecipimus insuper in virtute obedientiae cunctis vis tatoribus in provincialibus capitulis deputandis, quod omnia et singula de magistris instructoribus, et personis instruendis, et aliis, circa ea superius ordinata faciant auctoritate apostolica, per censuram ecclesiasticam, et alia opportuna remedia (appellatione remota) firmiter observari. Et nihilominus ea quae super praedictis fecerint et invenerint, praesidentibus capitulo provinciali referant; qui etiam auctoritate apostolica praefata, si videatur eisdem, vel ipsorum majori parti, contra negligentes vel rebelles in praemissis fortius procedere non postponant, etc. (Spicil. tom. V). » Hoc Benedicti papae salutare statutum renovavit postea 643 Tristandus archiepiscopus in concilio Senonensi anno 1485, art. 3, cap. 1. Et novissime concilium Tridentinum definit (Sess. 5, in dec. de Reformat., cap.", + "candidate_score": 0.614942, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_12", + "bdc_text": "Januar 1547 , Zürich StA , E II 359 , 2818 ). 1551 kam Euander als Schulmeister nach Brugg ( Kt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1081", + "psc_text": "in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium in stratu suo collocare se consueverat. ut habent ejus acta n. 14. Idem viguisse in Longoretico monasterio discimus ex Visione Baronti, n. 7, saeculo II Bened.; in Pauliacensi sanctimonialium ex Vita S. Austrobertae, n. 15, saec. III, part. I; in Lindisfarnensis ex Carmine Ethilvulfi monachi cap. 10, 21, 22; in monasterio S. Corbiniani ex ejus Vita auctore Aribone n. 3, denique in Suessionensi B. M. Parthenone aliis in ecclesia vigiliis et orationibus insistentibus, aliae post nocturnum officium dormire permittebantur ex Vita S. Drausii episc., n. 17, apud Bolland., 5 Martii. Sed haec merae indulgentiae, et praeter Regulam S. Benedicti, quae", + "candidate_score": 0.614708, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_31", + "bdc_text": "Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3652", + "psc_text": "Dirigendi fratres in viam, omnium fratrum, vel abbatis orationi se commendent: et semper ad orationem ultimam operis Dei, commemoratio omnium absentium fiat. Revertentes autem de via fratres in ipso die quo redeunt, per omnes canonicas horas, dum expletur opus Dei, prostrati solo oratorii ab omnibus petant orationem, propter excessus: ne quid forte subripuerit in via visus, aut auditus malae rei, aut otiosi sermonis. Nec praesumat quisquam alio referre quaecunque foris monasterium viderit aut audierit: quia plurima destructio est. Quod si quis praesumpserit, vindictae regulari subjaceat. Similiter et qui praesumpserit claustra monasterii egredi, vel quocunque ire, vel quidpiam quamvis parvum sine abbatis jussione facere COMMENTARIUS. 876 Dirigendi fratres in via. ] Acute Petrus Boherius in utroque commentario hunc locum exponens, et post eum Haeftenus observant, non sine causa pluralem hic a S. Benedicto usurpatum esse numerum, quo tacite saltem innueret solos extra coenobium monachos sine socio fratre progredi non debere. Et", + "candidate_score": 0.614468, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_21_23", + "bdc_text": "Zwa VII 200 ; Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2844", + "psc_text": "Tertio, haec olim lectio fiebat in auditorio, ut patet ex Vita sancti Guillelmi ducis et monachi Gellonensis (Saec. IV Ben.), ubi narratur quomodo suo susceptus fuerit in monasterio. Ac primo quidem num. 21, longe occurritur ei a fratribus, ducitur ad orationem, ecclesiaeque dona confert. Et postea, num. 22: « Completa oratione, factaque cunctis altaribus 680 sua cuique digna veneratione . . . . itur in auditorium, et osculatis fratribus, lectaque ex more lectione, factoque pro tempore brevi sermone de animae aedificatione, mox vir Dei subinfert, et indicat manifeste cur ipse venerit. » Idem videre est apud Ekkehardum in lib. de Casibus S. Galli cap. 11, ubi referens qua ratione episcopi et abbates ad visitandum S. Galli asceterium missi ab Ottone imperatore recepti fuerint: « Adveniunt omnes, inquit, festive receptis Cives apostolorum responsorium canitur. Abbas in auditorio debilis residens, introductis quidem eis assurgit. Legitur considentibus lectio de charitate et de pedisequa", + "candidate_score": 0.614453, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_21_23", + "bdc_text": "Zwa VII 200 ; Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3024", + "psc_text": "24) « aut de grosso lino, aut de canabe factum, et fere in modum sacci formatum, et quodam genere stramentorum repletum, et hic super mattam positum, quod monachi pro lectisternio habebant. » Huic sagi acceptioni concinit Bernardus Cassinensis his verbis: « Puto secundum intellectum modernum sagum istud esse, quod continet paleas, vel fenum, et hoc vulgari hujus regni concordat. » Idem habet Nicolaus de Fractura; eoque sensu sumitur in antiqua Vita S. Eugendi abbatis Jurensis, in qua haec lego: « Paleis vero lectuli in eremo lectis, multo tempore, vilique sagello constrictis, pellicioque superposito conquievit. » (Ubi etiam obiter observandum est lectorum omnium fenum ex statutis Lanfranci, singulis annis esse renovandum: idque inter festivitatem S. Joannis et SS. Apostolorum Petri et Pauli, uti praescribunt Consuetudines S. Benigni, c. 43.) Existimat tamen Haeftenus sagum esse monachalis lecti operimentum, monachi enim in ipsa matta cubabant; cui consentit Guido Juvenalis sagum Gallice vertens une", + "candidate_score": 0.614099, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_21_23", + "bdc_text": "Zwa VII 200 ; Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3608", + "psc_text": "artes diversae intra monasterium exerceantur. ] Tale erat Fuldense coenobium sub Sturmio abbate, teste Eigile abbate in ejus Vita, num. 20; tale Flaviacense sub S. Geremaro, ex ejus Vita, num. 25; tale Solemniacense ex Vita S. Audoeno in Vita sancti Eligii; tale Lesciense ex Vita S. Hiltrudis, num. 3; tale Centulense ex Hariulfi Chronico, lib. II, cap. 7; tale Talipiacum ex gestis S. Aldrici, num. 28; tale Sanctigallense ex antiqua ejus delineatione; tale denique Divionense S. Benigni ex ejusdem Chronico. Talia etiam construi volebat monasteria Moguntinum sub Carolo Magno concilium, S. Benedicti praeceptum renovans his verbis (Can. 20): « Dignum et necessarium est, ut missi per quaeque loca directi simul cum episcopo uniuscujusque dioecesis perspiciant loca monasteriorum canonicorum pariter et monachorum, similiterque puellarum, si in apto et congruo loco sint posita, ubi necessarium commodum possit acquiri, quod ad utilitatem pertinet monasterii, sicut in S. Regula dicitur: Monasterium autem ita debet", + "candidate_score": 0.613797, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22_24", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 . und 16 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1081", + "psc_text": "in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium in stratu suo collocare se consueverat. ut habent ejus acta n. 14. Idem viguisse in Longoretico monasterio discimus ex Visione Baronti, n. 7, saeculo II Bened.; in Pauliacensi sanctimonialium ex Vita S. Austrobertae, n. 15, saec. III, part. I; in Lindisfarnensis ex Carmine Ethilvulfi monachi cap. 10, 21, 22; in monasterio S. Corbiniani ex ejus Vita auctore Aribone n. 3, denique in Suessionensi B. M. Parthenone aliis in ecclesia vigiliis et orationibus insistentibus, aliae post nocturnum officium dormire permittebantur ex Vita S. Drausii episc., n. 17, apud Bolland., 5 Martii. Sed haec merae indulgentiae, et praeter Regulam S. Benedicti, quae", + "candidate_score": 0.613612, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_20_22", + "bdc_text": "Leo Weisz , Quellen zur Reformationsgeschichte des Großmünsters in Zürich , in : Zwa VII 200 ; Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2687", + "psc_text": "ingressa, et ad probationem cum aliis novitiis admissa cum fuisset, domnus abbas Gothefridus, inquit Vitae scriptor et connovitius, « qui tunc praeerat monasterio Schonaugiensi 642, audiens Joseph inter fratres legentem et psallentem, intellexit quod in studio discendi non modicum neglectus fuerit. Ideoque nescio quo pacto, quo merito, cum ego nuper venissem de saeculo adolescens erudiendus et instituendus, ipsum mihi commendavit, ut infra domum probationis quoad possem erudirem, regerem, instruerem. Feci quod potui, etc. » Et certe si non studuissent, unde tot viros eruditissimos ad episcopales cathedras, et ad haereticos profligandos, maxime Albigenses, Ecclesiae subministrare potuissent? De subsequentibus saeculis supervacaneum est dicere; sufficient conciliorum summorumque pontificum decreta ad eos revincendos qui nullas asserunt exstare sanctiones ecclesiasticas quibus permittantur aut praecipiantur monachis studia. Concilii Aquisgranensis supra citata non revocamus statuta. Celebris est edita in concilio Viennensi Clementis V decretalis, in qua inter alia ad propositum nostrum legitur: « Ut ipsis monachis proficiendi", + "candidate_score": 0.612245, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22_24", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 . und 16 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3024", + "psc_text": "24) « aut de grosso lino, aut de canabe factum, et fere in modum sacci formatum, et quodam genere stramentorum repletum, et hic super mattam positum, quod monachi pro lectisternio habebant. » Huic sagi acceptioni concinit Bernardus Cassinensis his verbis: « Puto secundum intellectum modernum sagum istud esse, quod continet paleas, vel fenum, et hoc vulgari hujus regni concordat. » Idem habet Nicolaus de Fractura; eoque sensu sumitur in antiqua Vita S. Eugendi abbatis Jurensis, in qua haec lego: « Paleis vero lectuli in eremo lectis, multo tempore, vilique sagello constrictis, pellicioque superposito conquievit. » (Ubi etiam obiter observandum est lectorum omnium fenum ex statutis Lanfranci, singulis annis esse renovandum: idque inter festivitatem S. Joannis et SS. Apostolorum Petri et Pauli, uti praescribunt Consuetudines S. Benigni, c. 43.) Existimat tamen Haeftenus sagum esse monachalis lecti operimentum, monachi enim in ipsa matta cubabant; cui consentit Guido Juvenalis sagum Gallice vertens une", + "candidate_score": 0.610859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_21_23", + "bdc_text": "Zwa VII 200 ; Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1853", + "psc_text": "Cluniacenses quam apud Cistercienses a coquinae hebdomadariis distinctus erat refectorarius, qui, adjutus ab aliis fratribus, si necesse esset, quotidie refectorium parabat, mantilibus, cochlearibus, cultellis, pane et vino mensas sternebat, cujus officium fusius descriptum habes apud Udalricum, lib. III, cap. 21, in Consuetud. S. Benigni, cap. 42, et in lib. Usuum Cister., cap. 118. Quia exinde major merces et charitas acquiritur. ] Quia exinde, scilicet vel ex aegritudine, aut ex causa gravis utilitatis, major merces acquiritur, si et illa patienter portetur, et ista debita devotione persolvatur; vel exinde, id est ex eo quod omnes sibi invicem serviunt, major merces et charitas acquiritur, ac proinde nullus ab hoc officio excusandus, ut nec mercede privetur. Qualis autem et quanta sit illa merces exprimit S. Basilius his verbis: « Magnum opus ministrare, regnumque coelorum procurans. Sagena est enim virtutum omnia in se mandata Dei comprehendens; et primo humilitatem omnem in se virtutem comprehendentem, et", + "candidate_score": 0.610734, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22_24", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 . und 16 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2685", + "psc_text": "Bertini monasterio fuerat educatus, duplicem in ecclesia sua restituit scholam; et uni Remigium Antissiodori apud S. Germanum; alteri Hucbaldum Elnonensem seu S. Amandi in Belgio monachos praefecit. Saeculo XI, in omnibus passim monasteriis florebant litterarum scientiae; quae res adeo perspicua est, ut in ea probanda diutius immorandum non sit. Saeculo XII ineunte antiquum priscorum monachorum fervorem renovarunt Cistercienses, qui in ipsis ordinis sui cunabulis studiis litterarum operam dare coeperunt; vivente certe S. Bernardo, ut patet ex libro Institutorum capituli generalis Cisterciensis, qui liber complectitur varias definitiones ab initio ordinis in capitulis generalibus editas usque ad annum 1134, quo ipsa prodiit in lucem, hoc est annis circiter viginti ante S. Bernardi obitum. In eo siquidem exstat integrum caput de pueris litteras discentibus (Cap. 76) , quo praescribitur ut « nullus puerorum doceatur litteras intra monasterium, vel in locis monasterii, nisi sit monachus, vel receptus in probatione novitius; quibus tempore lectionis discere", + "candidate_score": 0.610613, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_21_23", + "bdc_text": "Zwa VII 200 ; Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2666", + "psc_text": "tantum virum, qui monachorum leges apprime noverat, imo qui monasticam vitam et ipse professus creditur, eos ad aliena suae religioni studia impulisse. Exemplo esse potest Dionysius monachus, cognomento Exiguus, sed eruditione plane maximus, cujus elogium idem Cassiodorus contexuit. Et certe si in Romano S. Andreae monasterio non floruissent hoc saeculo litterarum studia, qua ratione Gregorius Magnus tot verbi divini praecones in Britanniam mittendos exinde extrahere potuisset? Nam et remanere debebant aliqui in commune monasterii, ipsiusque Ecclesiae catholicae, cui potissimum illis temporibus inserviebant monachi, commodum. Quam in Italia ebiberant Benedictini monachi doctrinam eamdem in Britanniam profecti eructarunt: quamvis in Hibernia jam viguisse litterarum studia modo probaverimus ex Vitis SS. Gildae, Samsonis et Maglorii, qui ab Eltuto abbate liberales artes didicerunt; et ex Vita S. Maclovii, qui in Brendani abbatis monasterio iisdem in studiis profecit. Idem demonstrari amplius posset tam ex Vita S. Constantini, num. 1, qui ex rege monachus factus, saeculo", + "candidate_score": 0.61005, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22_24", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 . und 16 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3608", + "psc_text": "artes diversae intra monasterium exerceantur. ] Tale erat Fuldense coenobium sub Sturmio abbate, teste Eigile abbate in ejus Vita, num. 20; tale Flaviacense sub S. Geremaro, ex ejus Vita, num. 25; tale Solemniacense ex Vita S. Audoeno in Vita sancti Eligii; tale Lesciense ex Vita S. Hiltrudis, num. 3; tale Centulense ex Hariulfi Chronico, lib. II, cap. 7; tale Talipiacum ex gestis S. Aldrici, num. 28; tale Sanctigallense ex antiqua ejus delineatione; tale denique Divionense S. Benigni ex ejusdem Chronico. Talia etiam construi volebat monasteria Moguntinum sub Carolo Magno concilium, S. Benedicti praeceptum renovans his verbis (Can. 20): « Dignum et necessarium est, ut missi per quaeque loca directi simul cum episcopo uniuscujusque dioecesis perspiciant loca monasteriorum canonicorum pariter et monachorum, similiterque puellarum, si in apto et congruo loco sint posita, ubi necessarium commodum possit acquiri, quod ad utilitatem pertinet monasterii, sicut in S. Regula dicitur: Monasterium autem ita debet", + "candidate_score": 0.610039, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_21_23", + "bdc_text": "Zwa VII 200 ; Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2605", + "psc_text": "intervalla orationes inserens; dictaque post hoc vespera, corpus reficiet; et sic tempus completorii psallens exspectet. » Denique Statuta Guigonis prioris Carthusiae (Cap. 29): « Spatium a tertia usque ad sextam hieme, et a prima usque ad tertiam aestate manuum operibus deputatur, quae tamen opera brevibus volumus orationibus interrumpi . . . . et quod nonam vesperasque disterminat, manualibus occupatur operibus. » Idem habent antiqua Carthusiensium statuta; in quibus tamen additur (Part. I, cap. 41, n. 20): « Porro a spatiis operibus manuum deputatis 623 utilitatem non intendimus excludere lectionis. » Tandem de S. Stephano abbate Obazinensi primisque ejus discipulis in ejus Vita lib. I, num. 15 ( Tom IV Miscel. Bal. ), legitur: « Labor manuum tam illi quam fratribus assiduus erat et solito gravior, quibus nec totius diei spatium ad hoc sufficiebat, propter quod ipsam plerumque refectionem usque in vesperam differebant, ne ejus intuitu ex diurnis operibus aliquid minueretur.", + "candidate_score": 0.609586, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_21_23", + "bdc_text": "Zwa VII 200 ; Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_692", + "psc_text": "tempus est ut in Belgium pertranseamus. Ibi insign ora haud dubium monasteria censeri debent Elnonense S. Amandi, Sithivense S. Bertini, et Laubiense, in quibus omnibus olim ecclesiae feminis haudquaquam patebant Spicil. tom. IV. De Elnonensi luculentum habemus testimonium in Supplemento Milonis de vita S. Amandi cap. 6, ubi S. praesulis corpus translatum dicitur ex S. Petri basilica Saec. II Bened., p. 726 ; « quae quoniam pro sui parvitate tanti praesulis tumulo visa fuit incongrua, atque etiam secundo sexui propter monachorum habitacula inaccessa, frequenti religiosorum virorum conventu visum est aliam magnitudine praestantem debere aedificari, quae ex utroque sexu a confluenti illo sufficeret multitudini populari, nimirum extra monasterii ambitum. » De Sithivensi nihilominus constat ex lib. II Miracul. S. Bertini, cap. 12, a tempore 162 S. Abbatis usque ad annum 938 Saec. III Bened., part. I, quo Adala, Flandriae comitissa, « cum saepissime magnis infirmitatibus esset aggravata, desiderare coepit ut in", + "candidate_score": 0.609191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1972", + "psc_text": "Idem legitur in Benignianis et in mss. Cluniacensis monasterii Consuetudinibus. Sed de his satis. Quae vero ad corporis valetudinem restaurandum praescribat sanctus Pater, jam inquirendum est. Quibus fratribus infirmis sit cella super se deputata. ] Id est ab aliis officinis monasterii separata, inquit Bernardus Cassinensis et post eum Boherius; nam, licet ex vitae coenobiticae institutione omnes simul monachi debeant habitare, in uno simul refectorio manducare, in uno simul dormitorio quiescere, infirmis tamen fratribus par erat separatum providere habitaculum. Idque pietas exigebat tam propter sanos, qui ex eis non modicum paterentur 472 impedimentum, quam propter aegros, qui in separato loco paulo liberius tractari queunt. Atque ita placuit priscis vitae monasticae Patribus, ut videre est in Regula S. Pachomii art. 20; S. Caesarii ad virgines, cap. 30; S. Aureliani ad monachos cap. 53, et ad virgines cap. 37; Cujusdam etiam ad virgines cap. 15, apud Hieronymum epist. 22, in concil. Agathensi cap.", + "candidate_score": 0.608837, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1812", + "psc_text": "Grandimontensi, hanc in proprietarios poenam decernunt (Cap. 4): « Statuimus ut omni anno Dominica in Ramis palmarum abbas, in loco ubi fuerit, et quilibet prior conventualis, in cella ubi praesidet, excommunicet in capitulo omnes proprietarios, stolis ad collum appositis, et exstinctis candelis, et si quis in fine proprietarius inventus fuerit, in sterquilinio subterretur. » Statuta vero monachorum Benedictinorum provinciae Narbonensis, anno 1226 a Gregorio IX approbata ita habent (Specil. tom. VI): « Si autem monitus retinere praesumpserit aliquid, a domo propria penitus expellatur, et in alio monasterio retrudatur, nec aliqua ratione in proprio monasterio recipiatur usque ad nutum capituli generalis. Apud quem vero proprietas in morte inventa fuerit, in signum suae proditionis in sterquilinio subterretur. » Statuta reformatoria Nigrorum monachorum ab Othone legato anno 1238 promulgata (Apud Matth. Paris. in Hist.): « Statuimus quod praelati, vel saltem in anno publice in conventu in omnes proprietarios excommunicationis ferant sententiam; alias eos,", + "candidate_score": 0.608732, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22_24", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 . und 16 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3638", + "psc_text": "» Idem dicendum est de peregrinationibus quas devotionis aut poenitentiae causa nonnulli suscipiunt. Unde et S. Bernardus monachum quemdam a peregrinationis proposito, quam de licentia sui abbatis inceperat, dehortatum ad suum remisit monasterium (Epist. 319): « Rectius judicantes, inquit, ad ejus abbatem scribens, quantumlibet reum in suo monasterio monachum poenitentiam agere, quam foris vagando provincias circumire; neque enim terrenam, sed coelestem requirere Jerosolymam monachorum propositum est, et hoc non pedibus proficiscendo, sed affectibus proficiendo. Et Gauffridus abbas Vindocinensis (Lib. IV, epist. 21): « Fides utique monasticae professionis eundo Jerusalem observari minime potest, sed violari. Jerusalem etenim ire sicut indultum est laicis, sic interdictum est monachis ab apostolica sede: quod novi ego ipse sicut ille cujus aures erant ad os domini Urbani papae, cum et eundo Jerusalem peregrinari praeciperet laicis, et ipsam peregrinationem monachis prohiberet, etc. » Exstat ea de re decretum concilii Eboracensis anno 1195 (Can. 13, apud Spelm.). «", + "candidate_score": 0.608255, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1853", + "psc_text": "Cluniacenses quam apud Cistercienses a coquinae hebdomadariis distinctus erat refectorarius, qui, adjutus ab aliis fratribus, si necesse esset, quotidie refectorium parabat, mantilibus, cochlearibus, cultellis, pane et vino mensas sternebat, cujus officium fusius descriptum habes apud Udalricum, lib. III, cap. 21, in Consuetud. S. Benigni, cap. 42, et in lib. Usuum Cister., cap. 118. Quia exinde major merces et charitas acquiritur. ] Quia exinde, scilicet vel ex aegritudine, aut ex causa gravis utilitatis, major merces acquiritur, si et illa patienter portetur, et ista debita devotione persolvatur; vel exinde, id est ex eo quod omnes sibi invicem serviunt, major merces et charitas acquiritur, ac proinde nullus ab hoc officio excusandus, ut nec mercede privetur. Qualis autem et quanta sit illa merces exprimit S. Basilius his verbis: « Magnum opus ministrare, regnumque coelorum procurans. Sagena est enim virtutum omnia in se mandata Dei comprehendens; et primo humilitatem omnem in se virtutem comprehendentem, et", + "candidate_score": 0.608154, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1903", + "psc_text": "sanctionem ( Cap. Ne in agro): « Singulis mensibus tam in monasteriis quam extra sublata occasione quacunque ad confessionem saltem semel accedant omnes et singuli monachi, et in prima dominica mensis cujuslibet in monasteriis semper communicent, nisi ex causa forte quam abbati, priori, aut poenitentiariis monasteriorum non differant intimare, eorumque judicio vel abstineant, vel accedant. » Eamdem constitutionem ediderat antea Gregorius papa IX, renovavitque postea Benedictus XII in suis pro monachis Benedictinis item Constitutionibus, saltem quoad communionem, quam in altari majori fieri praescribit. Atque eo respexisse videntur monachi Grandimontenses, in quorum mss. Consuetudinibus, auctore Guillelmo Pellicerii abbate, haec leguntur (Cap. 95): « Communicare debent fratres clerici et conversi in Natali Domini, Epiphania, Pascha, Pentecoste. De Consec. dist. 2, cap. Et si non frequentius, et cap. A quibusdam, et cap. Saeculares. Et ex institutione Grandimontensis ordinis fratres in festo Ascensionis Domini, Assumptionis beatae Mariae, et omnium SS., et prima dominica cujuslibet", + "candidate_score": 0.607174, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22_24", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 . und 16 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2605", + "psc_text": "intervalla orationes inserens; dictaque post hoc vespera, corpus reficiet; et sic tempus completorii psallens exspectet. » Denique Statuta Guigonis prioris Carthusiae (Cap. 29): « Spatium a tertia usque ad sextam hieme, et a prima usque ad tertiam aestate manuum operibus deputatur, quae tamen opera brevibus volumus orationibus interrumpi . . . . et quod nonam vesperasque disterminat, manualibus occupatur operibus. » Idem habent antiqua Carthusiensium statuta; in quibus tamen additur (Part. I, cap. 41, n. 20): « Porro a spatiis operibus manuum deputatis 623 utilitatem non intendimus excludere lectionis. » Tandem de S. Stephano abbate Obazinensi primisque ejus discipulis in ejus Vita lib. I, num. 15 ( Tom IV Miscel. Bal. ), legitur: « Labor manuum tam illi quam fratribus assiduus erat et solito gravior, quibus nec totius diei spatium ad hoc sufficiebat, propter quod ipsam plerumque refectionem usque in vesperam differebant, ne ejus intuitu ex diurnis operibus aliquid minueretur.", + "candidate_score": 0.607054, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2605", + "psc_text": "intervalla orationes inserens; dictaque post hoc vespera, corpus reficiet; et sic tempus completorii psallens exspectet. » Denique Statuta Guigonis prioris Carthusiae (Cap. 29): « Spatium a tertia usque ad sextam hieme, et a prima usque ad tertiam aestate manuum operibus deputatur, quae tamen opera brevibus volumus orationibus interrumpi . . . . et quod nonam vesperasque disterminat, manualibus occupatur operibus. » Idem habent antiqua Carthusiensium statuta; in quibus tamen additur (Part. I, cap. 41, n. 20): « Porro a spatiis operibus manuum deputatis 623 utilitatem non intendimus excludere lectionis. » Tandem de S. Stephano abbate Obazinensi primisque ejus discipulis in ejus Vita lib. I, num. 15 ( Tom IV Miscel. Bal. ), legitur: « Labor manuum tam illi quam fratribus assiduus erat et solito gravior, quibus nec totius diei spatium ad hoc sufficiebat, propter quod ipsam plerumque refectionem usque in vesperam differebant, ne ejus intuitu ex diurnis operibus aliquid minueretur.", + "candidate_score": 0.606244, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22_24", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 . und 16 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_692", + "psc_text": "tempus est ut in Belgium pertranseamus. Ibi insign ora haud dubium monasteria censeri debent Elnonense S. Amandi, Sithivense S. Bertini, et Laubiense, in quibus omnibus olim ecclesiae feminis haudquaquam patebant Spicil. tom. IV. De Elnonensi luculentum habemus testimonium in Supplemento Milonis de vita S. Amandi cap. 6, ubi S. praesulis corpus translatum dicitur ex S. Petri basilica Saec. II Bened., p. 726 ; « quae quoniam pro sui parvitate tanti praesulis tumulo visa fuit incongrua, atque etiam secundo sexui propter monachorum habitacula inaccessa, frequenti religiosorum virorum conventu visum est aliam magnitudine praestantem debere aedificari, quae ex utroque sexu a confluenti illo sufficeret multitudini populari, nimirum extra monasterii ambitum. » De Sithivensi nihilominus constat ex lib. II Miracul. S. Bertini, cap. 12, a tempore 162 S. Abbatis usque ad annum 938 Saec. III Bened., part. I, quo Adala, Flandriae comitissa, « cum saepissime magnis infirmitatibus esset aggravata, desiderare coepit ut in", + "candidate_score": 0.606227, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22_24", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 . und 16 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2687", + "psc_text": "ingressa, et ad probationem cum aliis novitiis admissa cum fuisset, domnus abbas Gothefridus, inquit Vitae scriptor et connovitius, « qui tunc praeerat monasterio Schonaugiensi 642, audiens Joseph inter fratres legentem et psallentem, intellexit quod in studio discendi non modicum neglectus fuerit. Ideoque nescio quo pacto, quo merito, cum ego nuper venissem de saeculo adolescens erudiendus et instituendus, ipsum mihi commendavit, ut infra domum probationis quoad possem erudirem, regerem, instruerem. Feci quod potui, etc. » Et certe si non studuissent, unde tot viros eruditissimos ad episcopales cathedras, et ad haereticos profligandos, maxime Albigenses, Ecclesiae subministrare potuissent? De subsequentibus saeculis supervacaneum est dicere; sufficient conciliorum summorumque pontificum decreta ad eos revincendos qui nullas asserunt exstare sanctiones ecclesiasticas quibus permittantur aut praecipiantur monachis studia. Concilii Aquisgranensis supra citata non revocamus statuta. Celebris est edita in concilio Viennensi Clementis V decretalis, in qua inter alia ad propositum nostrum legitur: « Ut ipsis monachis proficiendi", + "candidate_score": 0.605888, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_21_23", + "bdc_text": "Zwa VII 200 ; Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2688", + "psc_text": "dicere; sufficient conciliorum summorumque pontificum decreta ad eos revincendos qui nullas asserunt exstare sanctiones ecclesiasticas quibus permittantur aut praecipiantur monachis studia. Concilii Aquisgranensis supra citata non revocamus statuta. Celebris est edita in concilio Viennensi Clementis V decretalis, in qua inter alia ad propositum nostrum legitur: « Ut ipsis monachis proficiendi in scientia via opportunior non desit, in singulis ipsorum monasteriis, quibus ad hoc suppetunt facultates, idoneus teneatur magister, qui eos in primitivis scientiis instruat diligenter. » Concilii Viennensis decretum amplius explicat Benedictus papa XII in sua pro monachis Benedictinis constitutione, ubi sic loquitur (Cap. 6): « Quia vero per exercitium lectionis acquiritur scientiae margarita, et per studium sacrae paginae ad cognitionem excellentiae divinae familiarius pervenitur, ac per cognitionem humani juris animus rationabilior efficitur, et ad justitiam certius informatur; nos cupientes, ut viri ejusdem ordinis seu religionis in agro dominico laborantes in primitivis, ac deinde in divini et humani, canonici videlicet", + "candidate_score": 0.605771, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22_24", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 . und 16 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1853", + "psc_text": "Cluniacenses quam apud Cistercienses a coquinae hebdomadariis distinctus erat refectorarius, qui, adjutus ab aliis fratribus, si necesse esset, quotidie refectorium parabat, mantilibus, cochlearibus, cultellis, pane et vino mensas sternebat, cujus officium fusius descriptum habes apud Udalricum, lib. III, cap. 21, in Consuetud. S. Benigni, cap. 42, et in lib. Usuum Cister., cap. 118. Quia exinde major merces et charitas acquiritur. ] Quia exinde, scilicet vel ex aegritudine, aut ex causa gravis utilitatis, major merces acquiritur, si et illa patienter portetur, et ista debita devotione persolvatur; vel exinde, id est ex eo quod omnes sibi invicem serviunt, major merces et charitas acquiritur, ac proinde nullus ab hoc officio excusandus, ut nec mercede privetur. Qualis autem et quanta sit illa merces exprimit S. Basilius his verbis: « Magnum opus ministrare, regnumque coelorum procurans. Sagena est enim virtutum omnia in se mandata Dei comprehendens; et primo humilitatem omnem in se virtutem comprehendentem, et", + "candidate_score": 0.605747, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_21_23", + "bdc_text": "Zwa VII 200 ; Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3403", + "psc_text": "(Saec. II Ben.), quem « cum cerneret B. Waldebertus virum esse industrium, eum presbyterum fieri jussit; omnisque chorus fratrum in ejus veneratione clamaverunt, dicentes Germanum dignum esse presbyterio. » Item ex Vita S. Sivardi, abbatis Anisolensis (Saec. III Ben.), qui « factus est non solum monachus, sed et per electionem fratrum sacerdos. » Et ex Vita V. Benedicti abbatis Clusani, auctore Guillelmo ejus discipulo (Saec. VI Ben.), qui « fratribus annuentibus et abbate jubente ad sacerdotium » promotus est: unde et Boherius in primo commentario: « Quanquam abbas scire praesumatur conscientias monachorum, et ei competat jussio in hujusmodi ordinum receptione, consulo tamen quod seniorum utatur consilio; multa enim oculos latent praelati. » Et in secundo: « Hanc autem electionem puto debere fieri ad testimonia fratrum: nam et antiquitus presbyter monasterii Pater monasterii dicebatur, ut haec electio inter praecipua numeretur. » Vide Vitam S. Hugonis Aeduensis monachi, num. 6, saec. V,", + "candidate_score": 0.605679, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_21_23", + "bdc_text": "Zwa VII 200 ; Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2702", + "psc_text": "propter frequentes et perpetes in regno principum discordias, omnis antiquorum Patrum deperit instituta traditio (Cap. 1 saec. IV Bened.). » Additque: « Tunc etiam et alia monasteria sunt suo honore privata, nudatae rebus ecclesiae, et plurimae subversae. » Nec magis eis favet quem citant truncatus concilii Vernensis canon; quem, ut plene intelligatur, plenum et integrum hic referre opus est: « In locis sanctis, hoc est monasteriis, alios studio, nonnullos desidia, multos necessitate victus et vestimenti a sua professione deviare comperimus (Cap. 12). » Hoc in canone studium opponitur necessitati; necessitas vero non opponitur nisi spontaneae voluntati; studium igitur hic loci non pro litterario exercitio sumitur, sed pro corrupta animi propensione in malum. Atque eo sensu Vernensis concilii canonem Gallice reddidit qui nuper dissertationem de hemina vini Benedictina vulgavit, vir doctissimus, ubi sic loquitur (In resp. ad object., n. 6): Le concile de Vernon tenu sous Charles le Chauve témoigne qu'", + "candidate_score": 0.605511, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3608", + "psc_text": "artes diversae intra monasterium exerceantur. ] Tale erat Fuldense coenobium sub Sturmio abbate, teste Eigile abbate in ejus Vita, num. 20; tale Flaviacense sub S. Geremaro, ex ejus Vita, num. 25; tale Solemniacense ex Vita S. Audoeno in Vita sancti Eligii; tale Lesciense ex Vita S. Hiltrudis, num. 3; tale Centulense ex Hariulfi Chronico, lib. II, cap. 7; tale Talipiacum ex gestis S. Aldrici, num. 28; tale Sanctigallense ex antiqua ejus delineatione; tale denique Divionense S. Benigni ex ejusdem Chronico. Talia etiam construi volebat monasteria Moguntinum sub Carolo Magno concilium, S. Benedicti praeceptum renovans his verbis (Can. 20): « Dignum et necessarium est, ut missi per quaeque loca directi simul cum episcopo uniuscujusque dioecesis perspiciant loca monasteriorum canonicorum pariter et monachorum, similiterque puellarum, si in apto et congruo loco sint posita, ubi necessarium commodum possit acquiri, quod ad utilitatem pertinet monasterii, sicut in S. Regula dicitur: Monasterium autem ita debet", + "candidate_score": 0.605287, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_21_23", + "bdc_text": "Zwa VII 200 ; Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1972", + "psc_text": "Idem legitur in Benignianis et in mss. Cluniacensis monasterii Consuetudinibus. Sed de his satis. Quae vero ad corporis valetudinem restaurandum praescribat sanctus Pater, jam inquirendum est. Quibus fratribus infirmis sit cella super se deputata. ] Id est ab aliis officinis monasterii separata, inquit Bernardus Cassinensis et post eum Boherius; nam, licet ex vitae coenobiticae institutione omnes simul monachi debeant habitare, in uno simul refectorio manducare, in uno simul dormitorio quiescere, infirmis tamen fratribus par erat separatum providere habitaculum. Idque pietas exigebat tam propter sanos, qui ex eis non modicum paterentur 472 impedimentum, quam propter aegros, qui in separato loco paulo liberius tractari queunt. Atque ita placuit priscis vitae monasticae Patribus, ut videre est in Regula S. Pachomii art. 20; S. Caesarii ad virgines, cap. 30; S. Aureliani ad monachos cap. 53, et ad virgines cap. 37; Cujusdam etiam ad virgines cap. 15, apud Hieronymum epist. 22, in concil. Agathensi cap.", + "candidate_score": 0.60491, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22_24", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 . und 16 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1939", + "psc_text": "Stupendum est etiam Jonae, Monchonsensis monasterii monachi, exemplum, qui cum annos octoginta quinque sub S. Pachomii legibus egisset, tamen « universi fratres de eo affirmabant, quod quis aut qualis esset aegrotantium locus publicus omnino nesciret, aut quibus rebus vescerentur infirmi (Paralipp. de S. Pachomio, n. 14, apud Boll., 14 Maii.; vid. ibid., n. 30, et Joan. Mosch. Prat. Spir. c. 18). » Haec autem non sic proferimus, quasi monacho medicos consulere atque uti medicinis illicitum omnino esse censeamus, sed tantum ad comprimendam nimis anxiam quorumdam tuendae valetudinis curam, et remediis quae decent pauperes, virosque poenitentiae addictos, utendum; nec tam de complexione cogitandum quam de professione; monachi enim sumus, non medici: istorum est vitam conservare, nostrum minuere, et, quantum licitum est, ad mortem quantocius properare. Haec erat olim S. Bernardi sententia, haec Guigonis mens et opinio; unde et in statutis « medicinis, inquit (Cap. 39), excepto cauterio et sanguinis minutione, perraro", + "candidate_score": 0.604864, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_21_23", + "bdc_text": "Zwa VII 200 ; Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2675", + "psc_text": "in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a religiosissimo praefecto litteras didici. » Circa idem tempus Joannes Moschus presbyter et monachus in monasterio S. Theodosii abbatis et archimandritae, omnium quae Jerosolymis erant coenobiorum, varia peragravit loca, lustravitque monasteria; quo in itinere viros etiam doctissimos et philosophos disciplinae et studiorum gratia visitavit, uti ipse testatur in eo quod adornavit, Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi", + "candidate_score": 0.6048, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_21_23", + "bdc_text": "Zwa VII 200 ; Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3565", + "psc_text": "legimus in Vita S. Roberti abbatis Molismensis, num. 3 (Ibidem); denique in Crispiniensi S. Aybertus (Bolland., 7 Aprilis): « Praepositus, et communi 855 fratrum electione cellerarius » factus dicitur in ejus Vita, num. 9. Nisi forte quis dicat hic electionem et consensum late sumi pro consilio, sicut S. Aventinus Fidolum cernens ad virtutem alta conscendentem, « unanimi fratrum consilio praepositurae ei locum delegavit, » ut habent Acta S. Fidoli, num. 8 (Saec. I Ben.). In libro Institutionum Cisterciensium etiam haec lego (Dist. 7, cap. 23): « Priores nullatenus eligantur, sed abbates ipsos instituant cum consilio fratrum timentium Deum, quos et quomodo voluerint ad hoc convocare. » Rectius, ut videtur, ad mentem S. Benedicti. Porro quod de abbate supra diximus, idem de praeposito asserendum est, eum scilicet de gremio monasterii esse creandum, Aquisgranensi synodo statuente (Can. 32), « ut monachis nonnisi monachus constituatur praepositus, » et capitulari Caroli Magni ad Theodonis", + "candidate_score": 0.604691, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_21_23", + "bdc_text": "Zwa VII 200 ; Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2667", + "psc_text": "viguisse litterarum studia modo probaverimus ex Vitis SS. Gildae, Samsonis et Maglorii, qui ab Eltuto abbate liberales artes didicerunt; et ex Vita S. Maclovii, qui in Brendani abbatis monasterio iisdem in studiis profecit. Idem demonstrari amplius posset tam ex Vita S. Constantini, num. 1, qui ex rege monachus factus, saeculo VI in claustro litteras edoctus, sacerdos ordinatur (Bolland, 11 Martii); tum ex Vita S. Columbani num. 9, qui Silenis abbatis disciplinae se subjiciens (Saec. II Ben.), « omnium divinarum Scripturarum studiis eum imbuit; » tum ex Vita S. Galli abbatis cap. 1, qui in Bencorensi monasterio (Saec. II Ben.), « superna gratia se praeveniente, tanto studio divinas epotavit Scripturas, ut de thesauro suo nova proferre posset et vetera; grammaticae etiam regulas, metrorumque subtilitates capaci consequeretur ingenio, » ut scribit Walfridus. Quam vero in Hiberniae monasteriis S. Columbanus deprehenderat disciplinam, eamdem secum in Gallias transtulit, maxime autem in Luxoviense coenobium (Saec.", + "candidate_score": 0.604608, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_21_23", + "bdc_text": "Zwa VII 200 ; Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3303", + "psc_text": "velut exhaeredatos. » De qua re, addit paulo post, sentiat quisque quod voluerit; ego certus sum illam te radicem funditus exstirpasse, ex qua sola praecipue omnia sunt monasteria destructa, quae destructa sunt vel in Teutonica, vel in Romana lingua. » Idem quoque animadverterat Guigo Carthusiae Majoris prior quintus, uti ipse testatur in Statutis (Cap. 27): « Pueros sive adolescentulos non recipimus, quia per eos monasteriis multa contigisse dolemus, et magna spiritualia simul et corporalia pericula formidantes. » Unde etiam Petrus Damiani ad Cassinenses scribens (Opusc. 36, cap. 16): « Inter caeteros, inquit, virtutum flores quos in illo agro pleno, cui benedixit Dominus, reperi, fateor, hoc mihi non mediocriter placuit, quod ibi scholas puerorum, qui saepe rigorem sanctitatis enervant, non inveni; sed omnes aut senes, cum quibus utique nobilis vir sedebat in portis ecclesiae, aut juvenili vivendi decore laetantes. » Verum longe benignius in pueros affectus fuit S. Anselmus, qui conquerenti", + "candidate_score": 0.604092, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3024", + "psc_text": "24) « aut de grosso lino, aut de canabe factum, et fere in modum sacci formatum, et quodam genere stramentorum repletum, et hic super mattam positum, quod monachi pro lectisternio habebant. » Huic sagi acceptioni concinit Bernardus Cassinensis his verbis: « Puto secundum intellectum modernum sagum istud esse, quod continet paleas, vel fenum, et hoc vulgari hujus regni concordat. » Idem habet Nicolaus de Fractura; eoque sensu sumitur in antiqua Vita S. Eugendi abbatis Jurensis, in qua haec lego: « Paleis vero lectuli in eremo lectis, multo tempore, vilique sagello constrictis, pellicioque superposito conquievit. » (Ubi etiam obiter observandum est lectorum omnium fenum ex statutis Lanfranci, singulis annis esse renovandum: idque inter festivitatem S. Joannis et SS. Apostolorum Petri et Pauli, uti praescribunt Consuetudines S. Benigni, c. 43.) Existimat tamen Haeftenus sagum esse monachalis lecti operimentum, monachi enim in ipsa matta cubabant; cui consentit Guido Juvenalis sagum Gallice vertens une", + "candidate_score": 0.604042, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3302", + "psc_text": "cap. Cum simus, eodem titulo, idque propter abusum nonnullorum qui non tam devotionis quam sublevandae familiae gratia, si quos gibbosos, deformes, aut saeculo ineptos habebant filios, hos in monasteria intrudebant, id quod non solum ipsis pueris, sed etiam in disciplinae regularis ruinam vergebat. Unde nonnulli abbates, etiam antea, pueros in monasteriis haudquaquam recipere volebant. Qua de re S. Udalricus in praefatione ad Consuetudines Cluniacenses (Spicil. tom. IV), quam Willelmo Hirsaugien i abbati nuncupat; eumdem laudat quod lege lata providisset ne pueri in monasterio admitterentur, « ut opus sit, inquit, praefatis saecularibus alium sibi nidum providere, ubi reponant pullos suos abortivos velut exhaeredatos. » De qua re, addit paulo post, sentiat quisque quod voluerit; ego certus sum illam te radicem funditus exstirpasse, ex qua sola praecipue omnia sunt monasteria destructa, quae destructa sunt vel in Teutonica, vel in Romana lingua. » Idem quoque animadverterat Guigo Carthusiae Majoris prior quintus, uti ipse", + "candidate_score": 0.604003, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22_24", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 . und 16 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3565", + "psc_text": "legimus in Vita S. Roberti abbatis Molismensis, num. 3 (Ibidem); denique in Crispiniensi S. Aybertus (Bolland., 7 Aprilis): « Praepositus, et communi 855 fratrum electione cellerarius » factus dicitur in ejus Vita, num. 9. Nisi forte quis dicat hic electionem et consensum late sumi pro consilio, sicut S. Aventinus Fidolum cernens ad virtutem alta conscendentem, « unanimi fratrum consilio praepositurae ei locum delegavit, » ut habent Acta S. Fidoli, num. 8 (Saec. I Ben.). In libro Institutionum Cisterciensium etiam haec lego (Dist. 7, cap. 23): « Priores nullatenus eligantur, sed abbates ipsos instituant cum consilio fratrum timentium Deum, quos et quomodo voluerint ad hoc convocare. » Rectius, ut videtur, ad mentem S. Benedicti. Porro quod de abbate supra diximus, idem de praeposito asserendum est, eum scilicet de gremio monasterii esse creandum, Aquisgranensi synodo statuente (Can. 32), « ut monachis nonnisi monachus constituatur praepositus, » et capitulari Caroli Magni ad Theodonis", + "candidate_score": 0.603723, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2685", + "psc_text": "Bertini monasterio fuerat educatus, duplicem in ecclesia sua restituit scholam; et uni Remigium Antissiodori apud S. Germanum; alteri Hucbaldum Elnonensem seu S. Amandi in Belgio monachos praefecit. Saeculo XI, in omnibus passim monasteriis florebant litterarum scientiae; quae res adeo perspicua est, ut in ea probanda diutius immorandum non sit. Saeculo XII ineunte antiquum priscorum monachorum fervorem renovarunt Cistercienses, qui in ipsis ordinis sui cunabulis studiis litterarum operam dare coeperunt; vivente certe S. Bernardo, ut patet ex libro Institutorum capituli generalis Cisterciensis, qui liber complectitur varias definitiones ab initio ordinis in capitulis generalibus editas usque ad annum 1134, quo ipsa prodiit in lucem, hoc est annis circiter viginti ante S. Bernardi obitum. In eo siquidem exstat integrum caput de pueris litteras discentibus (Cap. 76) , quo praescribitur ut « nullus puerorum doceatur litteras intra monasterium, vel in locis monasterii, nisi sit monachus, vel receptus in probatione novitius; quibus tempore lectionis discere", + "candidate_score": 0.603146, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2687", + "psc_text": "ingressa, et ad probationem cum aliis novitiis admissa cum fuisset, domnus abbas Gothefridus, inquit Vitae scriptor et connovitius, « qui tunc praeerat monasterio Schonaugiensi 642, audiens Joseph inter fratres legentem et psallentem, intellexit quod in studio discendi non modicum neglectus fuerit. Ideoque nescio quo pacto, quo merito, cum ego nuper venissem de saeculo adolescens erudiendus et instituendus, ipsum mihi commendavit, ut infra domum probationis quoad possem erudirem, regerem, instruerem. Feci quod potui, etc. » Et certe si non studuissent, unde tot viros eruditissimos ad episcopales cathedras, et ad haereticos profligandos, maxime Albigenses, Ecclesiae subministrare potuissent? De subsequentibus saeculis supervacaneum est dicere; sufficient conciliorum summorumque pontificum decreta ad eos revincendos qui nullas asserunt exstare sanctiones ecclesiasticas quibus permittantur aut praecipiantur monachis studia. Concilii Aquisgranensis supra citata non revocamus statuta. Celebris est edita in concilio Viennensi Clementis V decretalis, in qua inter alia ad propositum nostrum legitur: « Ut ipsis monachis proficiendi", + "candidate_score": 0.602799, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1081", + "psc_text": "in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium in stratu suo collocare se consueverat. ut habent ejus acta n. 14. Idem viguisse in Longoretico monasterio discimus ex Visione Baronti, n. 7, saeculo II Bened.; in Pauliacensi sanctimonialium ex Vita S. Austrobertae, n. 15, saec. III, part. I; in Lindisfarnensis ex Carmine Ethilvulfi monachi cap. 10, 21, 22; in monasterio S. Corbiniani ex ejus Vita auctore Aribone n. 3, denique in Suessionensi B. M. Parthenone aliis in ecclesia vigiliis et orationibus insistentibus, aliae post nocturnum officium dormire permittebantur ex Vita S. Drausii episc., n. 17, apud Bolland., 5 Martii. Sed haec merae indulgentiae, et praeter Regulam S. Benedicti, quae", + "candidate_score": 0.602178, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22_24", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 . und 16 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1812", + "psc_text": "Grandimontensi, hanc in proprietarios poenam decernunt (Cap. 4): « Statuimus ut omni anno Dominica in Ramis palmarum abbas, in loco ubi fuerit, et quilibet prior conventualis, in cella ubi praesidet, excommunicet in capitulo omnes proprietarios, stolis ad collum appositis, et exstinctis candelis, et si quis in fine proprietarius inventus fuerit, in sterquilinio subterretur. » Statuta vero monachorum Benedictinorum provinciae Narbonensis, anno 1226 a Gregorio IX approbata ita habent (Specil. tom. VI): « Si autem monitus retinere praesumpserit aliquid, a domo propria penitus expellatur, et in alio monasterio retrudatur, nec aliqua ratione in proprio monasterio recipiatur usque ad nutum capituli generalis. Apud quem vero proprietas in morte inventa fuerit, in signum suae proditionis in sterquilinio subterretur. » Statuta reformatoria Nigrorum monachorum ab Othone legato anno 1238 promulgata (Apud Matth. Paris. in Hist.): « Statuimus quod praelati, vel saltem in anno publice in conventu in omnes proprietarios excommunicationis ferant sententiam; alias eos,", + "candidate_score": 0.60216, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1745", + "psc_text": "n. 5 (Spicil. tom. VI); ex Fulcuino de gestis abbatum Laubiensium cap. 19, ubi obedientiarum commutationem annuam aliquid regulare esse asserit; ex Ekkehardo in lib. de Casibus sancti Galli cap. 15, ubi haec scribit: « Quot annis more Romano officia apud nos mutari solent. » Denique ex Hildemaro, qui fratres in inferioribus ministeriis sibi per vices succedere debere asserit. Poterant tamen, si ita probasset abbas, plures per annos in eodem officio continuari, praesertim cellerarii, decani, et praepositi, ut docet idem Hildemarus, decerniturque in Statutis reformatoriis monachorum Benedictinorum provinciae Narbonensis a Gregorio IX approbatis, cap. 1, his verbis (Spicil. t. VI): « Et renuntient absolute, omni excusatione, dilatione ac contradictione remotis, etiam non requisiti (scilicet singulis annis post redditam suae administrationis rationem) in manu abbatis administrationibus suis, nihil penes se vel alium penitus retinentes. Abbates tamen eos restituant, quos invenerint fideliter ministrasse, ut sic servetur et devota humilitas in subjectis, et", + "candidate_score": 0.601843, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22_24", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 . und 16 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1477", + "psc_text": "in Regula ab angelo tradita (Apud Boll. 14 Maii): « Facies autem diversas cellulas, et ternos per unam cellulam habitare constituas. » Caeterum variis incommodis quae ex cellarum separatione nasci possunt, ac periculis satis occurrunt quae eas novissimis temporibus invexerunt monasticae congregationes, de quibus vide Haeften. lib. XII, tract. 3, disq. 3, 4 et 5. Sin autem multitudo non sinit, deni aut viceni. ] Idem habet Regula S. Isidori, c. 14, et Justiniani novella 5. Sed multo plures in Gemmeticensi monasterio sub S. Filiberto abbate capiebant dormitoria (Vita S. Filib. n. 7, saec. II Bened.): ibi enim « duplex vergens ad austrum ducentorum nonaginta pedum longitudine, quinquaginta in latitudine, eminebat domus quiescendi obtentu. » Cum senioribus. ] Id est decanis, inquit Richardus de S. Angelo: id quod confirmat Nicolaus Bravus ex Regula S. Isidori c. 14. Qui super eos solliciti sint. ] Vigilias noctis custodientes, uti exponunt Hildemarus Bernardus Cass.", + "candidate_score": 0.601645, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22_24", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ; Max Banholzer , Geschichte der Stadt Brugg im 15 . und 16 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_123", + "psc_text": "15 In not. ad conc. Reg. cap. 15, § 2 : « Nec liceat monachis cellas habere communes, sed schola labore communi construatur, ubi omnes jaceant, aut abbate aut praeposito gubernante; » ex Regula cujusdam cap. 12: « Focos vero in schola poenitentes, si fuerint, bini per hebdomadas faciant: » ex Regula S. Caesarii cap. 3: « De ipso tamen habitu mutando, vel lecto in schola habendo sit in potestate prioris. » Hic vero schola a sancto Benedicto accipitur usurpaturque ad significandam regulam, unde et mox eam institutionem vocat; neque omnino insolitum est apud veteres scripta sacra institutaque sanctorum scholas appellare; nam et S. Hieronymus, referente Boherio, in epist. ad Evagrium librum Exodi vocat scholam medici, ubi leges datae a Deo populo Israel sunt descriptae; et interrogatus apud Cassianum Joannes abbas, cur, relicta anachoresi, coenobitarem instituta esset amplexus, respondit, « velut imparem se anachoreticae disciplinae, et sublimitate tantae perfectionis indignum", + "candidate_score": 0.601623, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3638", + "psc_text": "» Idem dicendum est de peregrinationibus quas devotionis aut poenitentiae causa nonnulli suscipiunt. Unde et S. Bernardus monachum quemdam a peregrinationis proposito, quam de licentia sui abbatis inceperat, dehortatum ad suum remisit monasterium (Epist. 319): « Rectius judicantes, inquit, ad ejus abbatem scribens, quantumlibet reum in suo monasterio monachum poenitentiam agere, quam foris vagando provincias circumire; neque enim terrenam, sed coelestem requirere Jerosolymam monachorum propositum est, et hoc non pedibus proficiscendo, sed affectibus proficiendo. Et Gauffridus abbas Vindocinensis (Lib. IV, epist. 21): « Fides utique monasticae professionis eundo Jerusalem observari minime potest, sed violari. Jerusalem etenim ire sicut indultum est laicis, sic interdictum est monachis ab apostolica sede: quod novi ego ipse sicut ille cujus aures erant ad os domini Urbani papae, cum et eundo Jerusalem peregrinari praeciperet laicis, et ipsam peregrinationem monachis prohiberet, etc. » Exstat ea de re decretum concilii Eboracensis anno 1195 (Can. 13, apud Spelm.). «", + "candidate_score": 0.601049, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_663", + "psc_text": "disciplinam ultro amplexi sunt posteriores monachorum ordines aliaeque religiosae congregationes. Hanc suis Guigo Carthusiensis prior praescribit his verbis In stat. c. 21: « Mulieres, terminos intrare nostros nequaquam sinimus, scientes nec Sapientem, nec Prophetam, nec Judicem, nec hospitem Dei, nec filios, nec ipsum Dei formatum manibus protoplastum potuisse blanditias evadere et fraudes mulierum . . . . Nec posse hominem aut ignem in sinu abscondere ut vestimenta illius non ardeant, aut ambulare super prunas plantis illaesis, aut picem tangere, nec inquinari. » Et nova Carthusiensium Statuta Secunda part., c. 6, n. 22: « Omnibus personis ordinis inhibemus, ne infra domorum nostrarum clausuras, vel clausurarum limitationes fossatis vel signis quibuscunque designatas mulieres ingredi permittant; sed potius quantum poterunt se opponant, et defendant, quantum in eis est, ne intrent; qui vero culpabiles, vel negligentes fuerint in praemissis, si priores fuerint, sint extra sedes suas ubique in conventu usque ad sequens capitulum generale,", + "candidate_score": 0.601017, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3565", + "psc_text": "legimus in Vita S. Roberti abbatis Molismensis, num. 3 (Ibidem); denique in Crispiniensi S. Aybertus (Bolland., 7 Aprilis): « Praepositus, et communi 855 fratrum electione cellerarius » factus dicitur in ejus Vita, num. 9. Nisi forte quis dicat hic electionem et consensum late sumi pro consilio, sicut S. Aventinus Fidolum cernens ad virtutem alta conscendentem, « unanimi fratrum consilio praepositurae ei locum delegavit, » ut habent Acta S. Fidoli, num. 8 (Saec. I Ben.). In libro Institutionum Cisterciensium etiam haec lego (Dist. 7, cap. 23): « Priores nullatenus eligantur, sed abbates ipsos instituant cum consilio fratrum timentium Deum, quos et quomodo voluerint ad hoc convocare. » Rectius, ut videtur, ad mentem S. Benedicti. Porro quod de abbate supra diximus, idem de praeposito asserendum est, eum scilicet de gremio monasterii esse creandum, Aquisgranensi synodo statuente (Can. 32), « ut monachis nonnisi monachus constituatur praepositus, » et capitulari Caroli Magni ad Theodonis", + "candidate_score": 0.600592, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2287", + "psc_text": "uncias vini habentes, heminam unciarum octodecim in epistola Theodemari reperiemus. Quapropter concilium Aquisgranense, quod hanc heminae mensuram in omnibus restituit monasteriis, statuit (Can. 22) ut « ubi vinum non est, unde hemina detur, duplicem mensuram de cervisia bona habeant monachi. » Quae duae simul mensurae cervisiae, quae mixtionem aquae non admittit, tres ad minus calices et quidem amplissimos continere debebant: nam cervisia 546 multo largius ac profusius vino propinari solet, adeo ut duodecim cervisiae uncias in unoquoque calice admittere necesse sit, cum multi quindecim et eo amplius uno haustu exhauriant. Et sic in duabus cervisiae heminis reperiemus uncias triginta sex, hoc est octodecim in qualibet. Atque ita concilii Aquisgranensis canonem intellexisse videtur, qui nostris temporibus strictiorem ordinis Cisterciensis observantiam in suo monasterio restituit (Abbas B. M. de Trappa); nam cum vinum ea in regione non crescat, duplicem suis fratribus sicerae heminam ministrari curat, hoc est uncias circiter octodecim vel viginti", + "candidate_score": 0.599049, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_22", + "bdc_text": "Jacques Figi , Die innere Reorganisation des Großmünsterstiftes in Zürich von 1519 bis 1531 , Diss. phil. Zürich , Affoltern a. A. 1951 , S. 89 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3215", + "psc_text": "» Antea tamen novitios ubique recipiebant post expletum annum aetatis decimum quintum, ut patet ex libro Institutorum, c. 76: quam etiam aetatem tantum pro admittendis ad professionem requirunt Gregorius IX et Nicolaus IV in suis bullis ad Cluniacenses; licet Petri Venerabilis statutum legamus (Statut. 36), « ut nullus etiam ex concessione futurus monachus regularibus usque ad viginti annos vestibus induatur. » Haec aetas Guigoni Carthusiensium priori maxime placuit, cujus antiqua Statuta haec legunt (Cap. 27): « Pueros sive adolescentulos non recipimus, quia per eos monasteriis multa contigisse dolemus, et magna spiritualia simul et corporalia pericula formidantes; sed viros qui juxta praeceptum Domini per manum Moysi, viginti ad minus annorum sacra possunt ad bella procedere. » Ita etiam Stephanus ordinis Grandimontensis institutor in Regula (Cap. 44): « Praecipimus, inquit, ne quis infra viginti annos . . . . . in hac religione recipiatur; » cujus decretum renovarunt postea Innocentius IV et", + "candidate_score": 0.598965, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II", + "max_score": 0.696332, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_32_34", + "bdc_text": "Opus enim habemus plurimum hoc homine . Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. . Quod cum foeceritis , ut speramus vos facturos , studebimus modo quovis refundere .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_422", + "psc_text": "mala de se desperare quae audit. Oculus fui caeco, et pes claudo. 38. Justitiae opera praemitti debent operibus misericordiae. Qui eleemosynas largitur, nec abstinet a peccato, rem suam Deo tribuit, et seipsum peccato.---Cum sancti operis exempla pensamus, intuendum nobis prius est, quam rectus narrandi ordo servetur, ut ante justitiae, et post misericordiae opera describantur. Ille quippe bene agit quae pia sunt, qui scit prius servare quae justa, ut collatus in proximos rivus misericordiae de justitiae fonte ducatur. [Vet. XX.] Nam multi proximis quasi opera misericordiae impendunt, sed injustitiae facta non deserunt. Qui si veraciter proximis misericordiam facere student, sibi ipsis prius debuerant juste vivendo misereri. Unde scriptum est: Miserere animae tuae placens Deo (Eccli. XXX, 24) . Qui ergo misereri vult proximo, a se trahat necesse est originem miserendi. Scriptum namque est: Diliges proximum tuum sicut teipsum (Matth. XIX, 19) . Quomodo ergo alteri miserendo pius est, qui adhuc injuste", + "candidate_score": 0.696332, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_32_34", + "bdc_text": "Opus enim habemus plurimum hoc homine . Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. . Quod cum foeceritis , ut speramus vos facturos , studebimus modo quovis refundere .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2134", + "psc_text": "16.---Duratur ad filios suos, quasi non sint sui. 17. Hi charitate flagrant erga filios, non illi.---Quem enim charitatis gratia non infundit, proximum suum etiam si ipse hunc Deo genuit, extraneum respicit, ut profecto sunt omnes hypocritae, quorum videlicet mentes dum semper exteriora appetunt, intus insensibiles fiunt; et in cunctis quae agunt, dum sua semper expetunt, erga affectum proximi nulla charitatis compassione mollescunt. O quam mollia viscera gestabat Paulus, quando circa filios suos tanto aestu amoris inhiabat, dicens: Nos vivimus, si vos statis in Domino (I Thess. III, 8) . Et, Testis mihi est Deus, quomodo cupiam omnes vos in visceribus Christi Jesu (Phil. I, 8) . Romanis quoque ait: Testis est mihi Deus, cui servio in spiritu meo, in Evangelio Filii ejus, quod sine intermissione memoriam vestri semper facio in orationibus meis, obsecrans si quo modo tandem aliquando prosperum iter habeam in voluntate Dei veniendi ad vos; desidero enim videre", + "candidate_score": 0.686397, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_0_2", + "bdc_text": "Precamur vobis sciencie dei accessionem . Cum dominus sua benignitate , candidissimi viri , magistratum nostrum sic illuminaverit , quod gregem suumVgl. u. a. Ps 77 , 21 ; Jes 40 , 11 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1457", + "psc_text": "ei similis in legislatoribus. Sed is videlicet per infirmitatem carnis nostris obtutibus apparens, dum alios reprobat, alios vocat, mira judicia exhibuit, quae a nobis et cogitari possint, et comprehendi non possint. Ait 855 namque: In judicium ego in hunc mundum veni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant (Joan. IX, 39) . Et rursum: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis (Matth. XI, 25) . In quibus nimirum judiciis Judaea repellitur, gentilitas aggregatur. Quod videlicet factum mirari possumus, sed perscrutari nullatenus valemus. Unde et bene nunc ab Eliu subditur: CAPUT III. VERS. 23.---Quis poterit scrutari vias ejus? aut quis audet ei dicere: Operatus es iniquitatem? 5. Judicia ejus scrutam, multo minus reprehendere non debemus.---Ac si dicat: Cujus perscrutari actio non potest, quo pacto reprehendi potest? Nemo enim bene judicat quod ignorat. Tanto ergo debemus sub ejus", + "candidate_score": 0.678196, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_31_33", + "bdc_text": "Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis . Opus enim habemus plurimum hoc homine . Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_422", + "psc_text": "mala de se desperare quae audit. Oculus fui caeco, et pes claudo. 38. Justitiae opera praemitti debent operibus misericordiae. Qui eleemosynas largitur, nec abstinet a peccato, rem suam Deo tribuit, et seipsum peccato.---Cum sancti operis exempla pensamus, intuendum nobis prius est, quam rectus narrandi ordo servetur, ut ante justitiae, et post misericordiae opera describantur. Ille quippe bene agit quae pia sunt, qui scit prius servare quae justa, ut collatus in proximos rivus misericordiae de justitiae fonte ducatur. [Vet. XX.] Nam multi proximis quasi opera misericordiae impendunt, sed injustitiae facta non deserunt. Qui si veraciter proximis misericordiam facere student, sibi ipsis prius debuerant juste vivendo misereri. Unde scriptum est: Miserere animae tuae placens Deo (Eccli. XXX, 24) . Qui ergo misereri vult proximo, a se trahat necesse est originem miserendi. Scriptum namque est: Diliges proximum tuum sicut teipsum (Matth. XIX, 19) . Quomodo ergo alteri miserendo pius est, qui adhuc injuste", + "candidate_score": 0.674535, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_33_35", + "bdc_text": "Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. . Quod cum foeceritis , ut speramus vos facturos , studebimus modo quovis refundere . Reliqua calamo [ non? ] credenda a literarum ostensoreUnbekannt .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_422", + "psc_text": "mala de se desperare quae audit. Oculus fui caeco, et pes claudo. 38. Justitiae opera praemitti debent operibus misericordiae. Qui eleemosynas largitur, nec abstinet a peccato, rem suam Deo tribuit, et seipsum peccato.---Cum sancti operis exempla pensamus, intuendum nobis prius est, quam rectus narrandi ordo servetur, ut ante justitiae, et post misericordiae opera describantur. Ille quippe bene agit quae pia sunt, qui scit prius servare quae justa, ut collatus in proximos rivus misericordiae de justitiae fonte ducatur. [Vet. XX.] Nam multi proximis quasi opera misericordiae impendunt, sed injustitiae facta non deserunt. Qui si veraciter proximis misericordiam facere student, sibi ipsis prius debuerant juste vivendo misereri. Unde scriptum est: Miserere animae tuae placens Deo (Eccli. XXX, 24) . Qui ergo misereri vult proximo, a se trahat necesse est originem miserendi. Scriptum namque est: Diliges proximum tuum sicut teipsum (Matth. XIX, 19) . Quomodo ergo alteri miserendo pius est, qui adhuc injuste", + "candidate_score": 0.671096, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_30_32", + "bdc_text": "Res igitur manibus vestris sepulta iacet . Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis . Opus enim habemus plurimum hoc homine .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_798", + "psc_text": "Et si laetatum est in abscondito cor meum. [Vet. X.] Et quia plerumque inconsiderata mens, dum transitorio favori non renititur, ad hoc usque pertrahitur, ut laudet ipsa quod facit, conditioni quae praemissa est quasi congrue subinfertur: CAPUT IX. IBID.---Et osculatus sum manum meam ore meo. 20. Deo, non sibi, sua bona opera tribuunt. Gratia praeveniens.---Per manum quippe operatio, per os autem locutio designatur; sicut per Salomonem dicitur: Abscondit piger manum suam sub axilla sua, et laborat si ad os suum porrigat eam (Prov. XIX, 24) . Pigro labor est manum suam ad os porrigere, quia desidiosus quisque praedicator nec hoc vult operari quod dicit. Manum quippe ad os porrigere est voci suae opere concordare. Manum ergo suam osculatur ore suo, qui laudat quod facit, et testimonio propriae locutionis sibi virtutem tribuit operis. Qua in re quis despicitur, nisi is qui ipsa operandi munera largitur? Unde bene per egregium praedicatorem dicitur:", + "candidate_score": 0.668801, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_33", + "bdc_text": "Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_422", + "psc_text": "mala de se desperare quae audit. Oculus fui caeco, et pes claudo. 38. Justitiae opera praemitti debent operibus misericordiae. Qui eleemosynas largitur, nec abstinet a peccato, rem suam Deo tribuit, et seipsum peccato.---Cum sancti operis exempla pensamus, intuendum nobis prius est, quam rectus narrandi ordo servetur, ut ante justitiae, et post misericordiae opera describantur. Ille quippe bene agit quae pia sunt, qui scit prius servare quae justa, ut collatus in proximos rivus misericordiae de justitiae fonte ducatur. [Vet. XX.] Nam multi proximis quasi opera misericordiae impendunt, sed injustitiae facta non deserunt. Qui si veraciter proximis misericordiam facere student, sibi ipsis prius debuerant juste vivendo misereri. Unde scriptum est: Miserere animae tuae placens Deo (Eccli. XXX, 24) . Qui ergo misereri vult proximo, a se trahat necesse est originem miserendi. Scriptum namque est: Diliges proximum tuum sicut teipsum (Matth. XIX, 19) . Quomodo ergo alteri miserendo pius est, qui adhuc injuste", + "candidate_score": 0.667882, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_30_32", + "bdc_text": "Res igitur manibus vestris sepulta iacet . Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis . Opus enim habemus plurimum hoc homine .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2328", + "psc_text": "intelligi. Manum ergo super os ponere est virtute boni operis culpas tegere incautae locutionis. Quis vero inveniri potest qui, quamlibet perfectus sit, de otioso tamen sermone non peccet? Jacobo attestante, qui ait: Nolite plures magistri fieri, in multis enim offendimus omnes (Jacob. III, 1) . Et rursum: Linguam nullus hominum domare potest (Ibid. 8) . Cujus culpas redarguens per semetipsam Veritas, dicit: Dico autem vobis quoniam omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent de eo 1047 rationem in die judicii (Matth. XII, 36) . Sed sancti viri ante Dei oculos student culpas linguae tegere meritis vitae, student bonorum operum pondere premere immoderata verborum. Unde in sancta Ecclesia manus super os ponitur, dum in electis ejus quotidie otiosae locutionis vitium bonae actionis virtute operitur. Scriptum namque est: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata (Psal. XXXI, 1) . Sed rursum cum scriptum sit: Omnia nuda et aperta", + "candidate_score": 0.651675, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_28", + "bdc_text": "compulsus et nos adire , quidnam ageremus , visurus dignatus est .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2049", + "psc_text": "premat. Sicque fit ut dum repressa vitia reniti quidem nobis patimur, et tamen haec nobiscum congredi ex aequo prohibemus, nec vitia contra virtutem praevaleant, nec rursum virtus cum vitiorum 985 omnimoda exstinctione succumbat. Qua in re sola elatio funditus exstinguitur, quia quamvis victoriae serviat, ad edomandam tamen cogitationum superbiam continua nobis pugna servatur. Unde bene hic, quia unusquisque vir continens et debitae necessitati congruit, et violentae voluptati contradicit, voce dominica dicitur: Clamorem exactoris non audit. Quia autem discretus vir eo ad intelligenda superiora se elevat, quo in se carnis incentiva castigat, recte post contemptum exactoris clamorem subditur. CAPUT XIX [Rec. XV]. VERS. 8.---Circumspicit montes pascuae suae. 64. Ad intelligenda sublimia valet ascendere, qui carnis incentiva castigavit.---Montes pascuae sunt altae contemplationes internae refectionis. Sancti enim viri quanto magis se exterius despiciendo dejiciunt, tanto amplius interius revelationum contemplatione pascuntur. Unde scriptum est: Ascensus in corde ejus disposuit in convalle lacrymarum (Psal. LXXXIII,", + "candidate_score": 0.64403, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_30_32", + "bdc_text": "Res igitur manibus vestris sepulta iacet . Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis . Opus enim habemus plurimum hoc homine .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2032", + "psc_text": "In hoc itaque silentio cordis, dum per contemplationem interius vigilamus, exterius quasi obdormiscimus. Quia ergo remoti viri, id est a desideriis carnalibus alieni, hoc silentium mentis inhabitant, huic onagro Dominus in solitudine domum dedit, ut turba desideriorum temporalium non prematur. [Vet. XXV.] 55. Sancti quandiu vivunt, desiderio supernae patriae aestuant.---Sequitur: Et tabernacula ejus in terra salsuginis. Salsugo accendere sitim solet. Et quia sancti viri quandiu in hujus vitae tabernaculis degunt, ad supernam patriam desiderii sui quotidianis aestibus accenduntur, in terra salsuginis tabernacula habere perhibentur. Incessanter quippe accenduntur ut sitiant, sitiunt ut satientur; sicut scriptum est: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur (Matth. V, 6) . Sequitur: CAPUT XVII. VERS. 7.---Contemnit multitudinem civitatis. 56. Terrenorum hominum multitudinem sequi dedignantur.---Multitudinem civitatis contemnere est humanae conversationis prava studia devitare, ut jam non libeat terrenorum hominum, qui prae abundantia iniquitatis multi sunt, perditos mores imitari. Cum paucis namque ingredi angustam portam", + "candidate_score": 0.643217, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_28", + "bdc_text": "compulsus et nos adire , quidnam ageremus , visurus dignatus est .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1017", + "psc_text": "in virtute proficimus, etiam quid sumus ex propria infirmitate memoremur; et qui ex perceptione muneris opera virtutis inferimus, ex infirmitatis nostrae memoria sacrificium humilitatis offeramus. Aliquando autem post profectum virium non solum tentant vitia, sed etiam flagella castigant. Cum autem tentamur vitiis, pia dispensatione nobiscum agitur, ne his virtutibus quibus proficimus extollamur. Cum vero flagellis atterimur, malis increpantibus admonemur ne mundo blandiente seducamur. Vitia dum nos tentant, proficientes in nos virtutes humiliant; flagella dum tentant, surgentes in corde hujus mundi voluptates eradicant. Per tentantia vitia discimus quid de nobis simus, per ferientia flagella cognoscimus quid de hoc mundo fugiamus. Per illa restringimur, ne intrinsecus extollamur, per ista comprimimur, ne quid extrinsecus appetamus. In hac ergo vita dum sumus, et flagellis atteri, et aliquando tentari vitiis necesse est. Sive enim in laboribus flagellorum, seu in certamine vitiorum, non solum nobis nostra infirmitas innotescit, sed etiam in quanta virtute profecerimus agnoscimus. (Rec.", + "candidate_score": 0.641542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_30_32", + "bdc_text": "Res igitur manibus vestris sepulta iacet . Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis . Opus enim habemus plurimum hoc homine .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2329", + "psc_text": "pondere premere immoderata verborum. Unde in sancta Ecclesia manus super os ponitur, dum in electis ejus quotidie otiosae locutionis vitium bonae actionis virtute operitur. Scriptum namque est: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata (Psal. XXXI, 1) . Sed rursum cum scriptum sit: Omnia nuda et aperta sunt oculis ejus (Hebr. IV, 13) , quomodo tegi possunt quae ejus oculis cui cuncta nuda sunt abscondi nequaquam possunt? Sed quia hoc quod tegimus, inferius ponimus, atque hoc unde tegimus nimirum superducimus, ut quod est subterpositum tegamus, tegere peccata dicimur quae quasi subterponimus dum abdicamus, eisque aliud superducimus, dum bonae actionis opus ad hoc post eligimus ut praeferamus. Qui ergo priora mala deserit, et bona posterius facit, per hoc quod addit, transactam nequitiam tegit, cui boni operis merita superducit. Beatus igitur Job sanctae Ecclesiae typum tenens, et in verbis suis sua allegans, nostra designans, dicat ex se, dicat ex", + "candidate_score": 0.63961, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_9_11", + "bdc_text": "Verschiedentlich nahm er auswärtige Schüler als Kostgänger bei sich auf ( Bullinger an Johannes Travers , 14 . September 1543 , Graubünden Korr. I 53f ; Sulpitius Haller an Bullinger , 23 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1964", + "psc_text": "(Act. IV, 32) . Has glebas ex uno quidem pulvere, sed quasi diversa mole distinctas quotidie Dominus in terra compingit, quia, servata unitate sacramenti, juxta varietatem morum atque linguarum fideles in Ecclesia populos colligit. Has glebas jam tunc Dominus designavit, quando ad esum panis et piscium quinquagenos discumbere vel centenos jussit (Matth. XIV, 19, 20) . 23. In Ecclesia diversi sunt ordines.---Quas tamen glebas si in Ecclesia ex diversitate meritorum attendimus, fortasse adhuc distinguere subtilius valemus. Nam dum alius est ordo praedicantium, alius auditorum; alius regentium, atque alius subditorum; alius conjugum, alius continentium, alius poenitentium, alius virginum; quasi ex una terra est diversa glebarum forma distincta, dum in una fide, in una charitate disparia demonstrantur bene operantium merita. Has glebas populus ille significavit, qui ad constructionem tabernaculi sub uno studio diversa donaria obtulit, de quo scriptum est: Quidquid in cultum tabernaculi et ad vestes sanctas necessarium erat, viri cum mulieribus", + "candidate_score": 0.631763, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_31", + "bdc_text": "Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2030", + "psc_text": "Quid autem per cubitum, nisi operatio; quid per senarium numerum, nisi perfectio operationis ostenditur, quia et sexto die cuncta opera Dominus explesse memoratur? Quid ergo super sex cubitos palmus insinuat (Genes. II, 1) , nisi contemplationis vim, quae jam initia aeternae et septimae quietis demonstrat? Quia enim aeternorum contemplatio hic minime perficitur, mensura septimi cubiti non expletur. Electorum itaque ecclesia, quia cuncta quae operanda sunt perficit, in sex cubitis sese in monte posita civitas ostendit. Quia vero hic adhuc sola initia contemplationis 981 inspicit, de septimo cubito non nisi palmum tangit. 54. Culmen contemplationis non attingitur, nisi ab exteriorum curarum oppressione liberemur.---Sciendum vero est quia nequaquam culmen contemplationis attingimus, si non ab exterioris curae oppressione cessemus. Nequaquam nosmetipsos intuemur, ut sciamus aliud in nobis esse rationale quod regit, aliud animale quod regitur, nisi ad secretum hujus silentii recurrentes, ab omni exterius perturbatione sopiamur. Quod silentium nostrum bene etiam Adam dormiens", + "candidate_score": 0.620276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_14", + "bdc_text": "Bullinger bezeichnete ihn 1543 als «vir pius , doctus , fidelis et diligens » ( Graubünden Korr. I 53 )", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1", + "psc_text": "et passione sua signavit et nomine. Job quippe in interpretatur dolens. Et quis alius in hoc dolente figuratur, nisi is de quo scriptum est: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit (Isai. LIII, 4) ? De quo rursum dicitur: Livore ejus sanati sumus (Ibid., 5) . Amici vero ejus haereticorum speciem tenent, qui, ut saepe jam diximus, Deum dum defendere nituntur, offendunt. Sanctus ergo vir per vulnera et verba sic loquatur sua, ut etiam nostra significet, et plerumque per prophetiae spiritum ventura narret, praesentia transcendat; nonnunquam vero sic de praesentibus disserat, ut de futuris 534 reticescat. Cognita itaque discretionis hujus custodia, cum immutatione vocis illius nostra quoque intelligentia alternet, ut tanto verius ejus sensibus congruat, quanto se et cum ejus vocibus immutat. Verbis itaque praecedentibus sanctus vir per disertas prudentiae arte sententias iniqui cujuslibet culpas protulit, et quam sit damnanda ejus actio expressit. De cujus poena mox", + "candidate_score": 0.614972, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_31", + "bdc_text": "Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2031", + "psc_text": "oppressione liberemur.---Sciendum vero est quia nequaquam culmen contemplationis attingimus, si non ab exterioris curae oppressione cessemus. Nequaquam nosmetipsos intuemur, ut sciamus aliud in nobis esse rationale quod regit, aliud animale quod regitur, nisi ad secretum hujus silentii recurrentes, ab omni exterius perturbatione sopiamur. Quod silentium nostrum bene etiam Adam dormiens figuravit (Ibid.) , de cujus mox latere mulier processit, quia quisquis ad interiora intelligenda rapitur, a rebus visibilibus oculos claudit; et tunc in semetipso vel quae praeesse viriliter debeant, vel quae subesse possint infirma distinguit, ut aliud in illo sit quod regere valeat tanquam vir, aliud tanquam femina quod regatur. In hoc itaque silentio cordis, dum per contemplationem interius vigilamus, exterius quasi obdormiscimus. Quia ergo remoti viri, id est a desideriis carnalibus alieni, hoc silentium mentis inhabitant, huic onagro Dominus in solitudine domum dedit, ut turba desideriorum temporalium non prematur. [Vet. XXV.] 55. Sancti quandiu vivunt, desiderio supernae patriae aestuant.---Sequitur:", + "candidate_score": 0.61425, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_14", + "bdc_text": "Bullinger bezeichnete ihn 1543 als «vir pius , doctus , fidelis et diligens » ( Graubünden Korr. I 53 )", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2367", + "psc_text": "intelligit periculum quod evasit, et vile solatium deputat defensoris qui virtutem adversarii debilem putat. Unde bene ereptionem suam Domino tribuens propheta dicebat: Diligam te, Domine, virtus mea (Psal. XVII, 1) , aperte videlicet dicens: Eo te magis diligo, quo infirmitatem 1055 propriam sentiens, virtutem meam te esse cognosco. Hinc rursum ait: Mirifica misericordias tuas, qui salvos facis sperantes in te (Psal. XVI, 7) , quia tunc nimirum misericordiae Domini mirae apud nosmetipsos qui eripimur fiunt, cum per easdem misericordias quam gravia fuerint pericula quae evasimus, agnoscuntur. 15. Vires fraudes que hostis nostri describuntur.---Et quia sermone praecedenti Dominus beato Job mira opera sanctorum sequentium patefecit, ut his auditis disceret de virtutum suarum culmine quam humilia sentire debuisset, nunc ei cum quo hoste bellum gerat ostenditur, et vires fraudesque illius subtilius indicantur, ut qui ad colloquium auctoris sui perductus est, argumenta adversarii aperte cognoscat. Verbis enim sequentibus fideli famulo Dominus cunctas hostis", + "candidate_score": 0.60847, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa062.opp-lat1", + "max_score": 0.693733, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_0_2", + "bdc_text": "Precamur vobis sciencie dei accessionem . Cum dominus sua benignitate , candidissimi viri , magistratum nostrum sic illuminaverit , quod gregem suumVgl. u. a. Ps 77 , 21 ; Jes 40 , 11 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa062.opp-lat1_window_115", + "psc_text": "superhi uideri zd 24 que ex que 0 post gratiae cras. et 0 27 iactantium se b inquit, prae dicamus, se d Iesum Chr i stum domin u 111, nos autem seruos uestros per Iesum. quia deus, qui dixit de tenebris lumen clarescere, claru i tincordibus nostris ad inluminationem scientiae gloriae eius in faciem Christi Iesu. haec est scientia gloriaogloriae oiuseius, qua scimus ipsum csseesse lumen, quo tenebrae nostrae inluminantur. et id ipsum adtendo quemadmodum inculcet: habemus autem, inquit, thesaurum istum in uasis fietilibus, ut emincentiauirtutis sit dei e t noti ex nobis. et paulo post, cum oandomeandem gratiam uberius in domino Iesu Christo commendans usque ad illud ueniret indumentum iustitiae fidei, quo induti non nudi inueniamur et propter hoc ingomeseimus mortalitate praegrauati habitaculum nostrum quod de caelo est superindui cupientes, ut absorbeatur mortale a uita, uide quid adiungat: qui autem operatus est nos. inquit, i n hoc ipsum deus", + "candidate_score": 0.693733, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-disciplina-Christiana", + "max_score": 0.693312, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_33", + "bdc_text": "Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. .", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-disciplina-Christiana_window_13", + "psc_text": "Nam aliquando sic loquitur Scriptura, sicut Paulus apostolus: Non adulterabis, non homicidium facies, non concupisces: et si quod est aliud mandatum, in hoc sermone recapitulatur, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum. Dilectio proximi malum non operatur. Plenitudo autem Legis est charitas (Rom. XIII, 9, 10) . Quid est charitas? Dilectio. Nihil videtur dixisse de dilectione Dei, sed solam proximi dilectionem dixit sufficere ad implendam legem. Quidquid est aliud mandatum, in hoc sermone recapitulatur, in hoc sermone impletur. In quo? Diliges proximum tuum tanquam te ipsum. Ecce unum est. Certe duo praecepta sunt, in quibus tota Lex pendet et Prophetae. CAPUT VI. Deus homini, ut beatus sit, diligendus. Pecunia non sic amanda, ut non sis paratus dividere cum proximo. Videte quomodo plus breviatum est, et adhuc pigri sumus. Ecce quae duo erant, unum factum est. Prorsus proximum dilige, et sufficit. Sed dilige quomodo te ipsum diligis, non quomodo te ipsum odisti.", + "candidate_score": 0.693312, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_31_33", + "bdc_text": "Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis . Opus enim habemus plurimum hoc homine . Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. .", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-disciplina-Christiana_window_13", + "psc_text": "Nam aliquando sic loquitur Scriptura, sicut Paulus apostolus: Non adulterabis, non homicidium facies, non concupisces: et si quod est aliud mandatum, in hoc sermone recapitulatur, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum. Dilectio proximi malum non operatur. Plenitudo autem Legis est charitas (Rom. XIII, 9, 10) . Quid est charitas? Dilectio. Nihil videtur dixisse de dilectione Dei, sed solam proximi dilectionem dixit sufficere ad implendam legem. Quidquid est aliud mandatum, in hoc sermone recapitulatur, in hoc sermone impletur. In quo? Diliges proximum tuum tanquam te ipsum. Ecce unum est. Certe duo praecepta sunt, in quibus tota Lex pendet et Prophetae. CAPUT VI. Deus homini, ut beatus sit, diligendus. Pecunia non sic amanda, ut non sis paratus dividere cum proximo. Videte quomodo plus breviatum est, et adhuc pigri sumus. Ecce quae duo erant, unum factum est. Prorsus proximum dilige, et sufficit. Sed dilige quomodo te ipsum diligis, non quomodo te ipsum odisti.", + "candidate_score": 0.689529, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_32_34", + "bdc_text": "Opus enim habemus plurimum hoc homine . Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. . Quod cum foeceritis , ut speramus vos facturos , studebimus modo quovis refundere .", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-disciplina-Christiana_window_13", + "psc_text": "Nam aliquando sic loquitur Scriptura, sicut Paulus apostolus: Non adulterabis, non homicidium facies, non concupisces: et si quod est aliud mandatum, in hoc sermone recapitulatur, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum. Dilectio proximi malum non operatur. Plenitudo autem Legis est charitas (Rom. XIII, 9, 10) . Quid est charitas? Dilectio. Nihil videtur dixisse de dilectione Dei, sed solam proximi dilectionem dixit sufficere ad implendam legem. Quidquid est aliud mandatum, in hoc sermone recapitulatur, in hoc sermone impletur. In quo? Diliges proximum tuum tanquam te ipsum. Ecce unum est. Certe duo praecepta sunt, in quibus tota Lex pendet et Prophetae. CAPUT VI. Deus homini, ut beatus sit, diligendus. Pecunia non sic amanda, ut non sis paratus dividere cum proximo. Videte quomodo plus breviatum est, et adhuc pigri sumus. Ecce quae duo erant, unum factum est. Prorsus proximum dilige, et sufficit. Sed dilige quomodo te ipsum diligis, non quomodo te ipsum odisti.", + "candidate_score": 0.683244, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_33_35", + "bdc_text": "Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. . Quod cum foeceritis , ut speramus vos facturos , studebimus modo quovis refundere . Reliqua calamo [ non? ] credenda a literarum ostensoreUnbekannt .", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-disciplina-Christiana_window_13", + "psc_text": "Nam aliquando sic loquitur Scriptura, sicut Paulus apostolus: Non adulterabis, non homicidium facies, non concupisces: et si quod est aliud mandatum, in hoc sermone recapitulatur, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum. Dilectio proximi malum non operatur. Plenitudo autem Legis est charitas (Rom. XIII, 9, 10) . Quid est charitas? Dilectio. Nihil videtur dixisse de dilectione Dei, sed solam proximi dilectionem dixit sufficere ad implendam legem. Quidquid est aliud mandatum, in hoc sermone recapitulatur, in hoc sermone impletur. In quo? Diliges proximum tuum tanquam te ipsum. Ecce unum est. Certe duo praecepta sunt, in quibus tota Lex pendet et Prophetae. CAPUT VI. Deus homini, ut beatus sit, diligendus. Pecunia non sic amanda, ut non sis paratus dividere cum proximo. Videte quomodo plus breviatum est, et adhuc pigri sumus. Ecce quae duo erant, unum factum est. Prorsus proximum dilige, et sufficit. Sed dilige quomodo te ipsum diligis, non quomodo te ipsum odisti.", + "candidate_score": 0.677146, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Epistolam-Joannis-ad-Parthos-tractatus-X", + "max_score": 0.692411, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_32_34", + "bdc_text": "Opus enim habemus plurimum hoc homine . Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. . Quod cum foeceritis , ut speramus vos facturos , studebimus modo quovis refundere .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Epistolam-Joannis-ad-Parthos-tractatus-X_window_187", + "psc_text": "sed opere et veritate. » 13. Puto manifestatum esse vobis magnum et necessarium secretum et sacramentum, fratres mei. Quid valeat charitas, omnis Scriptura commendat; sed nescio si alicubi amplius quam in ista Epistola commendetur. Rogamus vos et obsecramus in Domino, ut et illa quae audistis memoria teneatis; et ad ea quae adhuc dicenda sunt, donec finiatur ipsa Epistola, intenti veniatis, intenti audiatis. Aperite autem cor ad semina bona: exstirpate spinas, ne effocetur in vobis quod seminatur, sed potius crescat seges; et gaudeat agricola, et horreum vobis praeparet tanquam frumentis, non ignem tanquam paleis. TRACTATUS VI. In illud, Et in hoc cognoscimus quia ex veritate sumus; usque ad id, Et hic est Antichristus de quo audistis, etc. Cap. III, V\\. 19-24, et cap. IV, V\\. 1-3. 1. Si meministis, fratres, hesterno nos clausisse sermonem ad istam sententiam, quae sine dubio manere debuit et debet in corde vestro, quia ipsam novissimam audistis:", + "candidate_score": 0.692411, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_32_34", + "bdc_text": "Opus enim habemus plurimum hoc homine . Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. . Quod cum foeceritis , ut speramus vos facturos , studebimus modo quovis refundere .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Epistolam-Joannis-ad-Parthos-tractatus-X_window_194", + "psc_text": "3) . Potest enim quisquam hoc facere sine charitate? Potest. Nam qui non habent charitatem, diviserunt unitatem. Quaerite ibi, et videbitis multos multa tribuere pauperibus; videbitis alios paratos ad suscipiendam mortem, ita ut desistente persecutore, seipsos praecipitent: isti sine dubio sine charitate hoc faciunt. Revocemur ergo ad conscientiam, de qua dicit Apostolus: Nam gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae (II Cor. I, 12) . Revocemur ad conscientiam, de qua idem dicit: Opus autem suum probet unusquisque, et tunc in semetipso gloriam habebit, et non in altero (Galat. VI, 4) . Opus ergo suum probet unusquisque nostrum, utrum de vena charitatis emanet, utrum de radice dilectionis rami bonorum operum pullulent. Opus autem suum probet unusquisque, ait, et tunc in semetipso gloriam habebit, et non in altero: non quando illi perhibet testimonium lingua aliena, sed quando perhibet conscientia propria. 3. Hoc ergo hic commendat. In hoc cognoscimus quia ex veritate sumus,", + "candidate_score": 0.68345, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_31_33", + "bdc_text": "Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis . Opus enim habemus plurimum hoc homine . Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Epistolam-Joannis-ad-Parthos-tractatus-X_window_187", + "psc_text": "sed opere et veritate. » 13. Puto manifestatum esse vobis magnum et necessarium secretum et sacramentum, fratres mei. Quid valeat charitas, omnis Scriptura commendat; sed nescio si alicubi amplius quam in ista Epistola commendetur. Rogamus vos et obsecramus in Domino, ut et illa quae audistis memoria teneatis; et ad ea quae adhuc dicenda sunt, donec finiatur ipsa Epistola, intenti veniatis, intenti audiatis. Aperite autem cor ad semina bona: exstirpate spinas, ne effocetur in vobis quod seminatur, sed potius crescat seges; et gaudeat agricola, et horreum vobis praeparet tanquam frumentis, non ignem tanquam paleis. TRACTATUS VI. In illud, Et in hoc cognoscimus quia ex veritate sumus; usque ad id, Et hic est Antichristus de quo audistis, etc. Cap. III, V\\. 19-24, et cap. IV, V\\. 1-3. 1. Si meministis, fratres, hesterno nos clausisse sermonem ad istam sententiam, quae sine dubio manere debuit et debet in corde vestro, quia ipsam novissimam audistis:", + "candidate_score": 0.679849, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_33_35", + "bdc_text": "Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. . Quod cum foeceritis , ut speramus vos facturos , studebimus modo quovis refundere . Reliqua calamo [ non? ] credenda a literarum ostensoreUnbekannt .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Epistolam-Joannis-ad-Parthos-tractatus-X_window_187", + "psc_text": "sed opere et veritate. » 13. Puto manifestatum esse vobis magnum et necessarium secretum et sacramentum, fratres mei. Quid valeat charitas, omnis Scriptura commendat; sed nescio si alicubi amplius quam in ista Epistola commendetur. Rogamus vos et obsecramus in Domino, ut et illa quae audistis memoria teneatis; et ad ea quae adhuc dicenda sunt, donec finiatur ipsa Epistola, intenti veniatis, intenti audiatis. Aperite autem cor ad semina bona: exstirpate spinas, ne effocetur in vobis quod seminatur, sed potius crescat seges; et gaudeat agricola, et horreum vobis praeparet tanquam frumentis, non ignem tanquam paleis. TRACTATUS VI. In illud, Et in hoc cognoscimus quia ex veritate sumus; usque ad id, Et hic est Antichristus de quo audistis, etc. Cap. III, V\\. 19-24, et cap. IV, V\\. 1-3. 1. Si meministis, fratres, hesterno nos clausisse sermonem ad istam sententiam, quae sine dubio manere debuit et debet in corde vestro, quia ipsam novissimam audistis:", + "candidate_score": 0.673932, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_33", + "bdc_text": "Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Epistolam-Joannis-ad-Parthos-tractatus-X_window_187", + "psc_text": "sed opere et veritate. » 13. Puto manifestatum esse vobis magnum et necessarium secretum et sacramentum, fratres mei. Quid valeat charitas, omnis Scriptura commendat; sed nescio si alicubi amplius quam in ista Epistola commendetur. Rogamus vos et obsecramus in Domino, ut et illa quae audistis memoria teneatis; et ad ea quae adhuc dicenda sunt, donec finiatur ipsa Epistola, intenti veniatis, intenti audiatis. Aperite autem cor ad semina bona: exstirpate spinas, ne effocetur in vobis quod seminatur, sed potius crescat seges; et gaudeat agricola, et horreum vobis praeparet tanquam frumentis, non ignem tanquam paleis. TRACTATUS VI. In illud, Et in hoc cognoscimus quia ex veritate sumus; usque ad id, Et hic est Antichristus de quo audistis, etc. Cap. III, V\\. 19-24, et cap. IV, V\\. 1-3. 1. Si meministis, fratres, hesterno nos clausisse sermonem ad istam sententiam, quae sine dubio manere debuit et debet in corde vestro, quia ipsam novissimam audistis:", + "candidate_score": 0.672187, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_33_35", + "bdc_text": "Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. . Quod cum foeceritis , ut speramus vos facturos , studebimus modo quovis refundere . Reliqua calamo [ non? ] credenda a literarum ostensoreUnbekannt .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Epistolam-Joannis-ad-Parthos-tractatus-X_window_213", + "psc_text": "quod ait Apostolus verum est: Quid enim oremus, sicut oportet, nescimus; sed ipse Spiritus interpellat gemitibus inenarrabilibus, quia ipse interpellat pro sanctis (Id. VIII, 26, 27) . Quid est, Ipse Spiritus interpellat pro sanctis, nisi, ipsa Charitas quae in te per Spiritum facta est? Ideo enim dicit idem apostolus: Charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis (Id. V, 5) . Charitas ipsa gemit, charitas ipsa orat; contra hanc aures claudere non novit qui illam dedit. Securus esto, charitas roget; et ibi sunt aures Dei. Non fit quod vis, sed fit quod expedit. Ergo quidquid postulaverimus, inquit, accipiemus ab eo. Jam dixi, si ad salutem intelligas, nulla quaestio est: si non ad salutem, quaestio est, et magna, quae te calumniatorem facit Paulo apostolo. Quidquid postulaverimus, accipiemus ab eo; quia mandata ejus servamus, et quae placent illi, in conspectu ejus facimus. In conspectu ejus, intus", + "candidate_score": 0.670641, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum", + "max_score": 0.69222, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_1_3", + "bdc_text": "Cum dominus sua benignitate , candidissimi viri , magistratum nostrum sic illuminaverit , quod gregem suumVgl. u. a. Ps 77 , 21 ; Jes 40 , 11 . non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_649", + "psc_text": "gloriae tuae sacratis famulantur ordinibus, Deus qui, Moysen famulum tuum secreti familiaris affatu inter caetera coelestis documenta culturae de habitu quoque indumenti sacerdotalis instituens, electum Aaron mystico amictu vestiri inter sacra jussisti, ut intelligentiae sensum de exemplis priorum caperet secutura posteritas, nec eruditio doctrinae tuae ulli deesset aetati; cum et apud veteres reverentiam ipsa significationum species obtineret, et apud nos certiora essent experimenta rerum quam aenigmata figurarum; illius namque sacerdotii anterioris habitus nostrae mentis ornatus est, et (769) pontificalem gloriam non jam nobis honor, commendat vestium, sed splendor animarum, (770) quia et illa quae tunc carnalibus blandiebantur obtutibus, ea potius quae in ipsis erant intelligenda poscebant; et idcirco huic famulo tuo, quem (771) ad summi sacerdotii ministerium elegisti, hanc, quaesumus, Domine, gratiam largiaris, ut (772) quidquid illa velamina in fulgore auri, in nitore gemmarum, in multimodi operis varietate signabant, hoc in ejus moribus actibusque clarescat. (773) Hic accipis chrisma. Comple,", + "candidate_score": 0.69222, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_3", + "bdc_text": "non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_649", + "psc_text": "gloriae tuae sacratis famulantur ordinibus, Deus qui, Moysen famulum tuum secreti familiaris affatu inter caetera coelestis documenta culturae de habitu quoque indumenti sacerdotalis instituens, electum Aaron mystico amictu vestiri inter sacra jussisti, ut intelligentiae sensum de exemplis priorum caperet secutura posteritas, nec eruditio doctrinae tuae ulli deesset aetati; cum et apud veteres reverentiam ipsa significationum species obtineret, et apud nos certiora essent experimenta rerum quam aenigmata figurarum; illius namque sacerdotii anterioris habitus nostrae mentis ornatus est, et (769) pontificalem gloriam non jam nobis honor, commendat vestium, sed splendor animarum, (770) quia et illa quae tunc carnalibus blandiebantur obtutibus, ea potius quae in ipsis erant intelligenda poscebant; et idcirco huic famulo tuo, quem (771) ad summi sacerdotii ministerium elegisti, hanc, quaesumus, Domine, gratiam largiaris, ut (772) quidquid illa velamina in fulgore auri, in nitore gemmarum, in multimodi operis varietate signabant, hoc in ejus moribus actibusque clarescat. (773) Hic accipis chrisma. Comple,", + "candidate_score": 0.673739, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_14", + "bdc_text": "Bullinger bezeichnete ihn 1543 als «vir pius , doctus , fidelis et diligens » ( Graubünden Korr. I 53 )", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_649", + "psc_text": "gloriae tuae sacratis famulantur ordinibus, Deus qui, Moysen famulum tuum secreti familiaris affatu inter caetera coelestis documenta culturae de habitu quoque indumenti sacerdotalis instituens, electum Aaron mystico amictu vestiri inter sacra jussisti, ut intelligentiae sensum de exemplis priorum caperet secutura posteritas, nec eruditio doctrinae tuae ulli deesset aetati; cum et apud veteres reverentiam ipsa significationum species obtineret, et apud nos certiora essent experimenta rerum quam aenigmata figurarum; illius namque sacerdotii anterioris habitus nostrae mentis ornatus est, et (769) pontificalem gloriam non jam nobis honor, commendat vestium, sed splendor animarum, (770) quia et illa quae tunc carnalibus blandiebantur obtutibus, ea potius quae in ipsis erant intelligenda poscebant; et idcirco huic famulo tuo, quem (771) ad summi sacerdotii ministerium elegisti, hanc, quaesumus, Domine, gratiam largiaris, ut (772) quidquid illa velamina in fulgore auri, in nitore gemmarum, in multimodi operis varietate signabant, hoc in ejus moribus actibusque clarescat. (773) Hic accipis chrisma. Comple,", + "candidate_score": 0.611245, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum", + "max_score": 0.691924, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_33_35", + "bdc_text": "Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. . Quod cum foeceritis , ut speramus vos facturos , studebimus modo quovis refundere . Reliqua calamo [ non? ] credenda a literarum ostensoreUnbekannt .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_63", + "psc_text": "a vobis? Nonne audistis Apostolum dicentem: Si distribuam omnia mea pauperibus, et tradam corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest (I Cor. XIII, 3) ? Quid ergo vos tanquam de christiana paupertate jactatis, cum christiana charitate careatis? Habent enim inter se, quam charitatem vocant, etiam latrones, sibi debentes facinorosam flagitiosamque conscientiam, sed non charitatem quam commendat Apostolus. Et ut eam a caeteris improbandis repudiandisque secerneret, ait alio loco: Finis autem praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta (I Tim. I, 5) . Unde ergo habere potestis veram charitatem ex fide ficta surgentem? Aut quando vos pigebit fidem vestram fucare mendaciis, quando et primum hominem vestrum, cum suis hostibus in suae naturae veritate manentibus, mutabili fallacia dimicasse praedicatis; et ipsum Christum qui dicit, Ego sum veritas (Joan. XIV, 6) , speciem carnis, mortem crucis, vulnera passionis, cicatrices resurrectionis, mentitum esse suadetis?", + "candidate_score": 0.691924, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_32_34", + "bdc_text": "Opus enim habemus plurimum hoc homine . Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. . Quod cum foeceritis , ut speramus vos facturos , studebimus modo quovis refundere .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_63", + "psc_text": "a vobis? Nonne audistis Apostolum dicentem: Si distribuam omnia mea pauperibus, et tradam corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest (I Cor. XIII, 3) ? Quid ergo vos tanquam de christiana paupertate jactatis, cum christiana charitate careatis? Habent enim inter se, quam charitatem vocant, etiam latrones, sibi debentes facinorosam flagitiosamque conscientiam, sed non charitatem quam commendat Apostolus. Et ut eam a caeteris improbandis repudiandisque secerneret, ait alio loco: Finis autem praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta (I Tim. I, 5) . Unde ergo habere potestis veram charitatem ex fide ficta surgentem? Aut quando vos pigebit fidem vestram fucare mendaciis, quando et primum hominem vestrum, cum suis hostibus in suae naturae veritate manentibus, mutabili fallacia dimicasse praedicatis; et ipsum Christum qui dicit, Ego sum veritas (Joan. XIV, 6) , speciem carnis, mortem crucis, vulnera passionis, cicatrices resurrectionis, mentitum esse suadetis?", + "candidate_score": 0.681066, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_0_2", + "bdc_text": "Precamur vobis sciencie dei accessionem . Cum dominus sua benignitate , candidissimi viri , magistratum nostrum sic illuminaverit , quod gregem suumVgl. u. a. Ps 77 , 21 ; Jes 40 , 11 .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_774", + "psc_text": "occultum in occultis, ubi Deus agat justissimum examen judicii sui, ut quorumdam mentes excaecentur, quorumdam illuminentur: cui verissime dictum est, Judicia tua abyssus multa (Psal. XXXV, 7) . Cujus profunditatis impenetrabilem altitudinem Apostolus admiratus, exclamat: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia ejus, etc. (Rom. XI, 33)! CAPUT III. Vos autem non valentes discernere quid faciat Deus beneficio, quid judicio, quia et a corde et ab ore vestro longe est Psalterium nostrum, ubi dicitur, Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine (Psal. C, 1) ; quidquid vos pro infirmitate humanae mortalitatis offenderit, alienatis omnino ab arbitrio et judicio Dei veri: videlicet habentes paratum alterum deum malum, quem vobis non veritas ostendit, sed vanitas fingit, cui tribuatis non solum quidquid facitis injuste, verum etiam quidquid patimini juste; ita Deo tribuentes beneficia donorum, et ei auferentes judicia poenarum, quasi de alio dixerit Christus quod praeparaverit ignem aeternum malis (Matth.", + "candidate_score": 0.676315, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_33", + "bdc_text": "Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_63", + "psc_text": "a vobis? Nonne audistis Apostolum dicentem: Si distribuam omnia mea pauperibus, et tradam corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest (I Cor. XIII, 3) ? Quid ergo vos tanquam de christiana paupertate jactatis, cum christiana charitate careatis? Habent enim inter se, quam charitatem vocant, etiam latrones, sibi debentes facinorosam flagitiosamque conscientiam, sed non charitatem quam commendat Apostolus. Et ut eam a caeteris improbandis repudiandisque secerneret, ait alio loco: Finis autem praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta (I Tim. I, 5) . Unde ergo habere potestis veram charitatem ex fide ficta surgentem? Aut quando vos pigebit fidem vestram fucare mendaciis, quando et primum hominem vestrum, cum suis hostibus in suae naturae veritate manentibus, mutabili fallacia dimicasse praedicatis; et ipsum Christum qui dicit, Ego sum veritas (Joan. XIV, 6) , speciem carnis, mortem crucis, vulnera passionis, cicatrices resurrectionis, mentitum esse suadetis?", + "candidate_score": 0.671529, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_28_30", + "bdc_text": "compulsus et nos adire , quidnam ageremus , visurus dignatus est . Huic , cum praesto erat , mox ludi literarii poenes nos oblata est conditio , quam quidem pacto nullo subire voluit , donec et vos condescendisse senserit prioremque , quam apud vos habetDie Lehrerstelle an der Großmünsterschule in Zürich. , exuerit . Res igitur manibus vestris sepulta iacet .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_501", + "psc_text": "in monte Domino assistere (Matth. XVII, 1-5). Nam, ut in veteribus legimus Libris, etiam post ipsum peccatum, quantum sit apud Deum meritum ejus apparet. Sed quid causae fuerit, ut de peccato ejus tali morte vindicando Deus loqueretur? Quoniam pollicitus sum ea ipsa demonstrare ad praenuntiandum Christum pertinere, quae tu reprehendenda delegeris; faciam sicut possum, Domino adjuvante, ut hoc etiam quod in Moysi morte reprehendisti, prophetiam fuisse de Christo recte intelligentibus doceam. CAPUT XVII. Sicut enim mos est divinorum in Scripturis sanctis mysteriorum, ut idem homo alias aliam atque aliam pro re aliqua significanda personam gerat; tunc Moyses populi Judaeorum sub Lege positi personam gerebat, eumque in prophetica praenuntiatione figurabat. Sicut ergo Moyses petram virga percutiens de Dei virtute dubitavit; ita ille populus, qui sub Lege per Moysen data tenebatur, Christum ligno crucis affigens, eum Virtutem Dei esse non credidit. Sed sicut percussa petra manavit aqua sitientibus; sic plaga dominicae passionis", + "candidate_score": 0.638042, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_35_37", + "bdc_text": "Reliqua calamo [ non? ] credenda a literarum ostensoreUnbekannt . haurietis . Valete .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_157", + "psc_text": "Falsus est. Quid ages? quo te convertes? quam libri a te prolati originem, quam vetustatem, quam seriem successionis testem citabis? Nam si hoc facere conaberis, et nihil valebis: et vides in hac re quid Ecclesiae catholicae valeat auctoritas, quae ab ipsis fundatissimis sedibus Apostolorum usque ad hodiernum diem succedentium sibimet episcoporum serie, et tot populorum consensione firmatur. Itaque si de fide exemplarium quaestio verteretur, sicut in nonnullis, quae et paucae sunt, et sacrarum Litterarum studiosis notissimae sententiarum varietates; vel ex aliarum regionum codicibus, unde ipsa doctrina commeavit, nostra dubitatio dijudicaretur, vel si ibi quoque codices variarent, plures paucioribus, aut vetustiores recentioribus praeferrentur: et si adhuc esset incerta varietas, praecedens lingua, unde illud interpretatum est, consuleretur. Hoc modo quaerunt, qui quod eos movet in Scripturis sanctis, tanta auctoritate firmatis, invenire volunt, ut habeant unde instruantur, non unde rixentur. CAPUT III. Hoc autem quod adversus impietatem vestram ex apostoli Pauli Epistola profertur,", + "candidate_score": 0.625883, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_35_37", + "bdc_text": "Reliqua calamo [ non? ] credenda a literarum ostensoreUnbekannt . haurietis . Valete .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1299", + "psc_text": "postea multa prolata sunt, et ideo repudiata, quia vel his quae ipsorum esse constaret minime congruerunt, vel eo tempore quo illi scripserint, nequaquam innotescere, et per ipsos vel familiarissimos eorum in posteros prodi commendarique meruerunt. Nonne, ut alios omittam, sub Hippocratis medici nobilissimi nomine quidam libri prolati, in auctoritatem a medicis non recepti sunt? Nec eos adjuvit nonnulla similitudo rerum atque verborum; quando comparati eis quos vere Hippocratis esse constaret, impares judicati sunt; et quod ab eo tempore, quo et caetera scripta ejus, non innotuerunt quod vere ejus essent. Hos autem libros, quibus illi qui de transverso proferuntur comparati respuuntur, unde constat esse Hippocratis, unde si quis hoc neget, nec saltem refellitur, sed ridetur, nisi quia sic eos ab ipso Hippocratis tempore usque ad hoc tempus et deinceps successionis series commendavit, ut hinc dubitare dementis sit? Platonis, Aristotelis, Ciceronis, Varronis, aliorumque ejusmodi auctorum libros, unde noverunt homines quod ipsorum sint,", + "candidate_score": 0.621298, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf012", + "work_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1", + "max_score": 0.691562, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_1", + "bdc_text": "Cum dominus sua benignitate , candidissimi viri , magistratum nostrum sic illuminaverit , quod gregem suumVgl. u. a. Ps 77 , 21 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1878", + "psc_text": "me iustificationes tuas. — uultus domini quidem est super facientes mala, ut expugnet de terra memoriam eorum, sed sicut deus respicit ad pcenam, respicit et ad misericordiam; ita et uultum suum ad utrumque deflectit. sed hanc faciem domini ad inluminationem suam propheta orat. ex maiestate enim et uultu dignantis nos dei lumen accipimus, et deflexus in nos misericordisBmisericordiae suae uultus ad gratiam spiritalis uirtutis inradiat. uel certe cum iudicii die aderit, cum uisibilis nobis in gloria paternae maiestatis adsistet, tunc nos faciei susesuae lumine inluminabit. ut enim quaedam metalla atque gemmae naturae suae fulgorem in ea, quae sibi proxima erunt, refundent et aemulantem speciem ex uicinia speciei suae praestant, ut et Moyses ex contemplatione dei gloriae lumen accepit ita, ut honorem glorisegloriae suae contemplari populus non posset: sic et propheta seruum se dei confitens illuminari orat et conformis secundum apostolum effici glorisegloriae dei et iustificationes dei doceri, ut a se", + "candidate_score": 0.691562, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_0_2", + "bdc_text": "Precamur vobis sciencie dei accessionem . Cum dominus sua benignitate , candidissimi viri , magistratum nostrum sic illuminaverit , quod gregem suumVgl. u. a. Ps 77 , 21 ; Jes 40 , 11 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_986", + "psc_text": "corda nostra cognitionis susesuae lumen inradiet, ut maiestatis suae spiritus lucem obscuratis intellegentiseintellegentiae nostrae sensibus tribuat et gloriari deinceps liceat, dicentes: designatum est super nos lumen uultus tui domine. hanc autem inluminationem uultus sui super nos misericordia ipsius, quae in peccati remissione in nobis est caepta, largitur. in quem autem profectum inluminationem uultus dei super se precentur, sermo . consequens docet. § 4 Ut cognoscamus in terra uiam tuam et in omnibus gentibus salutare tuum. interiectio diapsalmi, etsi conuersionem personeepersonae adtulit, sensum tamen non demutauit. nunc enim ad eum sermo est, qui nunc usque fuerat in notisuotis. quod autem in latinis libris ita scribitur: ut cognoseamuscognoscamus in terra uiam tuam, in graecis ita est: του̃ yvmvai h τη̄ γη̄ rrjv odov Gov. inter γνω̃ναι et cognoscamus id 9 Ps. IV, 7. in. 1 in xpo (in in principio uersus supr. scr. m. 2) V post Christo nonn. litterae erasae P", + "candidate_score": 0.689883, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_0_2", + "bdc_text": "Precamur vobis sciencie dei accessionem . Cum dominus sua benignitate , candidissimi viri , magistratum nostrum sic illuminaverit , quod gregem suumVgl. u. a. Ps 77 , 21 ; Jes 40 , 11 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1878", + "psc_text": "me iustificationes tuas. — uultus domini quidem est super facientes mala, ut expugnet de terra memoriam eorum, sed sicut deus respicit ad pcenam, respicit et ad misericordiam; ita et uultum suum ad utrumque deflectit. sed hanc faciem domini ad inluminationem suam propheta orat. ex maiestate enim et uultu dignantis nos dei lumen accipimus, et deflexus in nos misericordisBmisericordiae suae uultus ad gratiam spiritalis uirtutis inradiat. uel certe cum iudicii die aderit, cum uisibilis nobis in gloria paternae maiestatis adsistet, tunc nos faciei susesuae lumine inluminabit. ut enim quaedam metalla atque gemmae naturae suae fulgorem in ea, quae sibi proxima erunt, refundent et aemulantem speciem ex uicinia speciei suae praestant, ut et Moyses ex contemplatione dei gloriae lumen accepit ita, ut honorem glorisegloriae suae contemplari populus non posset: sic et propheta seruum se dei confitens illuminari orat et conformis secundum apostolum effici glorisegloriae dei et iustificationes dei doceri, ut a se", + "candidate_score": 0.688721, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_2_4", + "bdc_text": "Jes 40 , 11 . non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_83", + "psc_text": "cum tamquam lue morbida imbuuntur. et idcirco hanc eorum cathedram cathedram pestilentiae propheta cognominat, quia contagione sua etiam uoluntatem religiosae mentis inficiat. § 11 Sed beatitudinem uiri nondum uel in impiorum consilio non isse, uel in peccatorum uia non stetisse, uel in pestilentiae cathedra non sedisse consummat. possunt enim haec et in 8seculari uiro reperiri, ut unum deum esse creatorem mundi opinetur, ut a peccatis se per studium modestae innocentiaEinnocentiae referat, ut honorum dignitatibus priuatae et tranquillsetranquillae uitae otia anteponat. sed perfectum nunc deo uirum propheta conformans, et quem in magnis aeternae beatitudinis constituat exemplis, non communibus eum ad id docet usurum esse uirtutibus, sed his consummandum esse, ut beatus sit, qusequae secuntur: sed in lege domini fuit uoluntas eius. abstentio superiorum inutilis est. nisi in consequentia adhibeatur intentio: scilicet ut in lege domini uoluntas sit. non expectat propheta, ut metus sit. plures enim intra legem metus cohibet, paucos uero", + "candidate_score": 0.686023, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_1_3", + "bdc_text": "Cum dominus sua benignitate , candidissimi viri , magistratum nostrum sic illuminaverit , quod gregem suumVgl. u. a. Ps 77 , 21 ; Jes 40 , 11 . non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_828", + "psc_text": "populi arguantur, quando doctrina timoris dei et confessionis eruditio ex prophetasprophetae oratione prsestetarpraestetur. in his enim prophetiseprophetiae spiritalis ordo consistit. et si dominus praedicatur, profectus scientiae huius ad fidem utilis est. si ad timorem et confessionem eius docemur, domino formamur, proficimus, adquirimur, ut per passionem eius redempti, ita eidem per doctrinae suae instituta placituri. § 4 Esse autem in prsesentipraesenti psalmo quaedam intellego, qusequae ei homini, quem dominus adsumpsit, aptari posse uideantur, ubi dicitur: perscrutati sunt iniquitates, defecerunt scrutantes scrutinio. significari enim forte in eo existimabitur IudseorumIudaeorum conspiratio, cum testimonia, quibus argui posset, quaeruntur nec reperiuntur, et omnia scrutantium ingenia deficiunt; dehinc quod sagittis paruulorum, id est doctrinis apostolorum uulnerentur, aduersum quos nullam causam iustae persecutionis inuenerint, et ideo defecerint contra ipsos linguae eorum. haec quidem non tamquam inprobabilia praetermittimus, sed qusedamquaedam alia in psalmo sunt, qusequae ordinem intellegentiseintellegentiae huius impediant. non longe tamen ab his sermo expositionis nostrae dissentiet.", + "candidate_score": 0.68569, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_3_5", + "bdc_text": "non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s.", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_83", + "psc_text": "cum tamquam lue morbida imbuuntur. et idcirco hanc eorum cathedram cathedram pestilentiae propheta cognominat, quia contagione sua etiam uoluntatem religiosae mentis inficiat. § 11 Sed beatitudinem uiri nondum uel in impiorum consilio non isse, uel in peccatorum uia non stetisse, uel in pestilentiae cathedra non sedisse consummat. possunt enim haec et in 8seculari uiro reperiri, ut unum deum esse creatorem mundi opinetur, ut a peccatis se per studium modestae innocentiaEinnocentiae referat, ut honorum dignitatibus priuatae et tranquillsetranquillae uitae otia anteponat. sed perfectum nunc deo uirum propheta conformans, et quem in magnis aeternae beatitudinis constituat exemplis, non communibus eum ad id docet usurum esse uirtutibus, sed his consummandum esse, ut beatus sit, qusequae secuntur: sed in lege domini fuit uoluntas eius. abstentio superiorum inutilis est. nisi in consequentia adhibeatur intentio: scilicet ut in lege domini uoluntas sit. non expectat propheta, ut metus sit. plures enim intra legem metus cohibet, paucos uero", + "candidate_score": 0.684089, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_1_3", + "bdc_text": "Cum dominus sua benignitate , candidissimi viri , magistratum nostrum sic illuminaverit , quod gregem suumVgl. u. a. Ps 77 , 21 ; Jes 40 , 11 . non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1878", + "psc_text": "me iustificationes tuas. — uultus domini quidem est super facientes mala, ut expugnet de terra memoriam eorum, sed sicut deus respicit ad pcenam, respicit et ad misericordiam; ita et uultum suum ad utrumque deflectit. sed hanc faciem domini ad inluminationem suam propheta orat. ex maiestate enim et uultu dignantis nos dei lumen accipimus, et deflexus in nos misericordisBmisericordiae suae uultus ad gratiam spiritalis uirtutis inradiat. uel certe cum iudicii die aderit, cum uisibilis nobis in gloria paternae maiestatis adsistet, tunc nos faciei susesuae lumine inluminabit. ut enim quaedam metalla atque gemmae naturae suae fulgorem in ea, quae sibi proxima erunt, refundent et aemulantem speciem ex uicinia speciei suae praestant, ut et Moyses ex contemplatione dei gloriae lumen accepit ita, ut honorem glorisegloriae suae contemplari populus non posset: sic et propheta seruum se dei confitens illuminari orat et conformis secundum apostolum effici glorisegloriae dei et iustificationes dei doceri, ut a se", + "candidate_score": 0.677629, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_3", + "bdc_text": "non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_828", + "psc_text": "populi arguantur, quando doctrina timoris dei et confessionis eruditio ex prophetasprophetae oratione prsestetarpraestetur. in his enim prophetiseprophetiae spiritalis ordo consistit. et si dominus praedicatur, profectus scientiae huius ad fidem utilis est. si ad timorem et confessionem eius docemur, domino formamur, proficimus, adquirimur, ut per passionem eius redempti, ita eidem per doctrinae suae instituta placituri. § 4 Esse autem in prsesentipraesenti psalmo quaedam intellego, qusequae ei homini, quem dominus adsumpsit, aptari posse uideantur, ubi dicitur: perscrutati sunt iniquitates, defecerunt scrutantes scrutinio. significari enim forte in eo existimabitur IudseorumIudaeorum conspiratio, cum testimonia, quibus argui posset, quaeruntur nec reperiuntur, et omnia scrutantium ingenia deficiunt; dehinc quod sagittis paruulorum, id est doctrinis apostolorum uulnerentur, aduersum quos nullam causam iustae persecutionis inuenerint, et ideo defecerint contra ipsos linguae eorum. haec quidem non tamquam inprobabilia praetermittimus, sed qusedamquaedam alia in psalmo sunt, qusequae ordinem intellegentiseintellegentiae huius impediant. non longe tamen ab his sermo expositionis nostrae dissentiet.", + "candidate_score": 0.664799, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_1", + "bdc_text": "Cum dominus sua benignitate , candidissimi viri , magistratum nostrum sic illuminaverit , quod gregem suumVgl. u. a. Ps 77 , 21 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_64", + "psc_text": "lege domini fuit uoluntas eius, cum lex per dei filium lata sit, quomodo ad eum ob id beatitudo referetur, quia uoluntas eius in lege domini fuerit, cum dominus ipse sit legis? quod autem lex eius sit, in psalmo septuagesimo et septimo ipse testatur, quo ait: adtendite, populus meus, in legem meam, inclinate aurem uestram in uerba oris mei. aperiam in pafa bola os meum. et haec Matthseus euangelista ab ipso dicta esse confirmat, dicens: ideo in parabolis lo q uebatur, ut inpleretur quod dictum est: aperiam in parabolis os meum. prophetiam ergo suam dominus rebus inpleuit. nam in his, in quibus locuturum se spoponderat, parabolis est locutus. id autem quod ait:' et erit tamquam lignum, quod plantatum est secus decursus aquaruraaquarum - in quo conparatiue beatitudinis profectus ostenditurquomodo personaepersona eius poterit coaptari, ut sit dei filio plantatum lignum beatius, ob quod beatus sit, quia aliquando similitudinem eius profectu beatitudinis consequatur?", + "candidate_score": 0.660105, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_1", + "bdc_text": "Cum dominus sua benignitate , candidissimi viri , magistratum nostrum sic illuminaverit , quod gregem suumVgl. u. a. Ps 77 , 21 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_986", + "psc_text": "corda nostra cognitionis susesuae lumen inradiet, ut maiestatis suae spiritus lucem obscuratis intellegentiseintellegentiae nostrae sensibus tribuat et gloriari deinceps liceat, dicentes: designatum est super nos lumen uultus tui domine. hanc autem inluminationem uultus sui super nos misericordia ipsius, quae in peccati remissione in nobis est caepta, largitur. in quem autem profectum inluminationem uultus dei super se precentur, sermo . consequens docet. § 4 Ut cognoscamus in terra uiam tuam et in omnibus gentibus salutare tuum. interiectio diapsalmi, etsi conuersionem personeepersonae adtulit, sensum tamen non demutauit. nunc enim ad eum sermo est, qui nunc usque fuerat in notisuotis. quod autem in latinis libris ita scribitur: ut cognoseamuscognoscamus in terra uiam tuam, in graecis ita est: του̃ yvmvai h τη̄ γη̄ rrjv odov Gov. inter γνω̃ναι et cognoscamus id 9 Ps. IV, 7. in. 1 in xpo (in in principio uersus supr. scr. m. 2) V post Christo nonn. litterae erasae P", + "candidate_score": 0.656799, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_12_14", + "bdc_text": "Januar 1547 , Zürich StA , E II 359 , 2818 ). 1551 kam Euander als Schulmeister nach Brugg ( Kt . Aargau) , wo er bis zu seinem Tode wirkte . Bullinger bezeichnete ihn 1543 als «vir pius , doctus , fidelis et diligens » ( Graubünden Korr. I 53 )", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1718", + "psc_text": "et ex profeta est m. 2 V 28 docentes te Cpb super uersus r 24 se om. Cp id est om. V 27 seculorum habere C oaelorum habere V caelorum se habere E 99 ihm xpi V.. intellegit, qui unigenitum dei filium in carne uenturum, testimonia. eius meditans, semper expectet. o felix discipuli intellegentia! o doctorum miserabilis inperitia! docentes nesciunt, et intellegunt qui docentur. caret autem propheta uitio iactantire: intellegentiae enim prsestantiampraestantiam unde adeptus esset, ostendit. nam superius ait, quod super inimicos suos prudentior a deo in mandatis eius esset effectus. intellegentia enim omnis ex eo est, qui prudentiorem eum esse constituit. super docentes se ergo intellegit. § 6 Et quia interdum ex naturse diuersitate soleat accidere, ut discipulus prudentior sit magistro, tamen hoc ipsum diligentiae susesuae et studii esse demonstrat. ait enim: super seniores intellexi: quia mandata tua exquisiui. etsuperdocentes intellegit et super seniores intellegit, doctrinae atque intellegentiseintellegentiae suae", + "candidate_score": 0.640574, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_28", + "bdc_text": "compulsus et nos adire , quidnam ageremus , visurus dignatus est .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1330", + "psc_text": "suorum, sed ipsius tantum uoluntatis obsessum? nonne cum in aliquam turbidae adfectionis uoluntatem infirmitatis nostrae aculeis commouemur, metuimus adsistentes undique nobis choros angelorum et plenum ministeriis caelestibus mundum? si enim angeli paruulorum patrem nostrum cotidie uident, qui in caelis est, possumus testimonia eorum metuere, quos et nobiscum manere et deo cotidie scimus adsistere. quin etiam ipsum illum diabolum, per quem ipsa illa uitiorum nostrorum incentiua praebentur, suosque omnes testes metuere debemus, puncto temporis omnem amplitudinem mundi huius obeuntem: cui dulce est peccare nos, ut peccatorum nostrorum testimonio glorietur. est enim eius haec propria calliditas, instigare ad peccandum et arguere peccantes. dictum est enim: aut nescisquidsitdiabQlus, accusatorfratrumuestrorum? § 9 Et quia essent hae aduersariseaduersariae nobis uirtutes in testimonio cum ceteris permanentes, de sanctis tantum prophetam meminisse dignum fuit dicentem: beati scrutantes testimonia eius, non aliena scilicet, sed illa, quae dei sunt. non neglegentem autem testimoniorum dei oportet esse scrutationem: ob quod", + "candidate_score": 0.640014, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_5", + "bdc_text": "Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s.", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2731", + "psc_text": "in euangeliis GPT in euangelio R 7 donaret Re donasset PTb 9 expleuit ex explebit P peccati RT et peccati P 16 uox de caelo dicens ad eum G uox dicens ad eum R uox de caelo dicens PT 20 probauit ex probabit P 24 dedidit R1 dedit Rł PТ E 26 temptationum ex temptationem corr. m. 1 R temptionum P agnoscentes P 27 tunc R tu PT reliquid RP1 28 ministrabant PTE ministrant R 29 ministrant RTE ministrabant P per prohatione ex per prohationem (sic) R. cognoscitur, per cognitionem dignus est ministerio angelorum. in ceteris autem quotiens probatus est. totiens et cognitus est. Petrus passionem eius detestatus est, crucis in eo scandalum prsBpro amore et confessse iam a se diuinitatis cognitione non sustinens; sed quia eum ob infidelitatem crucis satanam nuncupasset, non multo post, cum in monte gloriae suae habitohabitu constitisset, tali a patre uoce cognoscitur: hic est filinsfilias", + "candidate_score": 0.638646, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_5", + "bdc_text": "Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s.", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_127", + "psc_text": "R ‹ euuangelizam' R euuangelizamur V ea V. promissio: hanc deus expleuit filiis nostris. suscitans dominum nostrum Iesum, sicut et in psalmo scriptum est primo: filius meus es tu, ego hodie genui te; cum suscitauit eum a mortuis amplius non regressurum in interitum. ob hanc ergo apostolicam auctoritatem errore scribentium fieri creditur, ut in ordine secundus psalmus iste numeretur, cum primus esse ipso doctore gentium testante noscatur. cognoscenda itaque ea ratio est, cur et a nobis secundus esse intellegendus sit, et ab apostolo esse primus ostensus sit. § 2 Mediis namque legis temporibus, priusquam unigenihtsunigenitus dei filius, ante saecula manens deus uerbum, homo nascitur. poscente rege PtolomaMPtolomaeo) septuaginta seniores libros VeteriVeteris* Testamenti ex hebra'is litteris in graecas transtulerunt. erat autem iam a Moyse antea institutum, in synagoga omni septuaginta esse doctores. nam idem Moyses, quamuis uerba Testamenti in litteras condidisset, tamen separatim quaedam ex occultis legis secretiora mysteria septuaginta senioribus,", + "candidate_score": 0.636142, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_29_31", + "bdc_text": "Huic , cum praesto erat , mox ludi literarii poenes nos oblata est conditio , quam quidem pacto nullo subire voluit , donec et vos condescendisse senserit prioremque , quam apud vos habetDie Lehrerstelle an der Großmünsterschule in Zürich. , exuerit . Res igitur manibus vestris sepulta iacet . Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2480", + "psc_text": "fili tui testamentum meum et testimonia mea, q u ae docebo eos. Moyses legem scripsit, in qua testimonia dei continentur, propheta hic idem totus deuersatur in tegelege: et quomodo adhuc filii illius Dauid in testimoniis sunt docendi? non praesentis aetatis est sermo, sed his proprius, de quibus dictum est: confitebor tibi, domine deus, pater caeli et terrseterrae, quia abscondisti hsechaec a sapientibiassapientibus et prudentibus et reuelasti ea paruulis. sed docti et manentes in his, quae docebuntur, quid consequentur? usque in sseculumsaeculum, inquit, sedebunt super sedem. tuam. et qui isti sunt, qui sedebunt? nempe de quibus dictum est: et uos sedebitis super duodecim thronos iudicantes duodecim tribus Israhel. 1 Hierem. XXX, 6. 5 Gal. IV, 19. 7 Matth. IX, 2. Ioh. Xffl, 33. 16 Matth. XI, 25. 21 Matth. XIX, 28. 1 ieremiS <-pfaa R profetam hieremiam VPT decentem (sic) ex dioentem R inquid G itaquae V1 itaque VI RPТ 2", + "candidate_score": 0.636011, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_29_31", + "bdc_text": "Huic , cum praesto erat , mox ludi literarii poenes nos oblata est conditio , quam quidem pacto nullo subire voluit , donec et vos condescendisse senserit prioremque , quam apud vos habetDie Lehrerstelle an der Großmünsterschule in Zürich. , exuerit . Res igitur manibus vestris sepulta iacet . Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1724", + "psc_text": "nobis in Christo fuit: et idcirco super docentes se et seniores intellegit, quia legem euangelicam, qusequae Moysi lege continetur, intellegit. haec ergo per dominum nostrum lata est, haec omnem hominem in scientiam dei erudiuit. et idcirco ad id, 22 Ps. IX, 21. 1 ferimus in C ferimL in p ferimur in b 2 hac V1 4 prouooauit V et optinendtl C et obtinendO p 6 si quia VC ai que p instinotu eo V instinctu suo Cp trahamuss V 7 nosraa R 9 ut post sit V di nerbum Y neque enim — custodiet in marg. infer. add. m. 2 V 10 prohiberi se V 12 obseruat E 14 autem om. C uerbfl C 15 aequitur sup. lin. a m. 1 V 18 saltem CpE et semper om. V 20 aibi dominus pb 21 idem ex eadem m. 2 V 24 pedagoga VR 25 intellexit quia VCpE 27 nostrum om.", + "candidate_score": 0.635693, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_12_14", + "bdc_text": "Januar 1547 , Zürich StA , E II 359 , 2818 ). 1551 kam Euander als Schulmeister nach Brugg ( Kt . Aargau) , wo er bis zu seinem Tode wirkte . Bullinger bezeichnete ihn 1543 als «vir pius , doctus , fidelis et diligens » ( Graubünden Korr. I 53 )", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_225", + "psc_text": "haec eadem est uirgae directio, qua per doctrinam in aequam uiam utilemque dirigimur, et quae uirga 8 I Cor. VI, 21. 24 Ps. XLIV, 7. 2 oues sumus e 4 ueteri ex uetere m. 2 V 6 chorinthios R m o quos cQ ex a quos tum ex e 7 paenitentia V p = enitentiam R post utili 1 litt. eras. R adhortatione ex adhortationem m. 2 V 8 uenio V 10 ut in uirga V ut uirga Baxil. et Par. 1572 ut in uirga b cum offioia V 11 lectoris VR ad eclesiam V non — opinandum est om. R 12 dl sermone eu ex V in ueritate R in ueritatem dei K 14 regimur ex regimurum m. 2 V 16 coercemur b 18 eum in a seuaritate doctrinae V eum in seueritate e_u (e ex c) doctrinae R 20 obyclientibus V 21 insolentibus ex insulentibus R uero om.", + "candidate_score": 0.631542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_12_14", + "bdc_text": "Januar 1547 , Zürich StA , E II 359 , 2818 ). 1551 kam Euander als Schulmeister nach Brugg ( Kt . Aargau) , wo er bis zu seinem Tode wirkte . Bullinger bezeichnete ihn 1543 als «vir pius , doctus , fidelis et diligens » ( Graubünden Korr. I 53 )", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1719", + "psc_text": "esse constituit. super docentes se ergo intellegit. § 6 Et quia interdum ex naturse diuersitate soleat accidere, ut discipulus prudentior sit magistro, tamen hoc ipsum diligentiae susesuae et studii esse demonstrat. ait enim: super seniores intellexi: quia mandata tua exquisiui. etsuperdocentes intellegit et super seniores intellegit, doctrinae atque intellegentiseintellegentiae suae officium cum ipsa temporis antiquitate demonstrans, id est populi ante se anterioris significans aetatomaetatem. in quo utrumque conuenit, ut et antiquior sit et se putet esse doctorem. sed super eum ille intellegit, qui et docetur et iunior est; intellegit uero, quia mandata dei exquisierit, quae doctor, dum se docere credit, ignorat. § 7 Consequens autem est, ut, qui super seniores et doctores intellegit, fructum intellegentiseintellegentiae susesuae reddat, scilicet, ut ea, quae cognita et perfecta habere ccepitcoepit, exerceat. et uideamus, an hoc ipsum in consequentibus sit. ait enim: ab omni uia mala prohibui pedes meos, ut custodiam uerbum tuum. perfecta haec", + "candidate_score": 0.631377, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_29_31", + "bdc_text": "Huic , cum praesto erat , mox ludi literarii poenes nos oblata est conditio , quam quidem pacto nullo subire voluit , donec et vos condescendisse senserit prioremque , quam apud vos habetDie Lehrerstelle an der Großmünsterschule in Zürich. , exuerit . Res igitur manibus vestris sepulta iacet . Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_130", + "psc_text": "15 esse ex osse m. 2 V Moysis V quamuis ueteris testamenti uerba in litteris E 16 iam separatim R 17 mysteria secretiora V seniorib. ex seniores corr. m. 1 P'; R post senioribus haec praebet in marg.: q‹LXX seniores a mose instituti p pgenies in posteru sunt seruati 18 intimauerat ex intimauerant m. 2 V 19 euuangeliis VR 20 inquid Rl inquid V farisaei R farisei r 21 seruate et facite E 22 facta uero V 24 ante numero 2-3 liti. erat. R. hi itaque seniores libros hos transferentes et spiritalem secundum Moysi traditionem occultarum cognitionum scientiam adepti ambignaambigua linguae hebraicae dicta et uaria quaedam ex se nundantia secundum uirtutes rerum certis et propriis uerborum significationibus transtulerunt, doctrinae scientia multimodam illam sermonum intellegentiam temperantes. et ex eo fit, ut, qui postea transtulerunt, diuersis modis interpretantes magnum gentibus adtulerint errorem, dum occultaoccultae) illius et a Moyse profectae traditionis ignari ea,", + "candidate_score": 0.627122, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_29", + "bdc_text": "Huic , cum praesto erat , mox ludi literarii poenes nos oblata est conditio , quam quidem pacto nullo subire voluit , donec et vos condescendisse senserit prioremque , quam apud vos habetDie Lehrerstelle an der Großmünsterschule in Zürich. , exuerit .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1724", + "psc_text": "nobis in Christo fuit: et idcirco super docentes se et seniores intellegit, quia legem euangelicam, qusequae Moysi lege continetur, intellegit. haec ergo per dominum nostrum lata est, haec omnem hominem in scientiam dei erudiuit. et idcirco ad id, 22 Ps. IX, 21. 1 ferimus in C ferimL in p ferimur in b 2 hac V1 4 prouooauit V et optinendtl C et obtinendO p 6 si quia VC ai que p instinotu eo V instinctu suo Cp trahamuss V 7 nosraa R 9 ut post sit V di nerbum Y neque enim — custodiet in marg. infer. add. m. 2 V 10 prohiberi se V 12 obseruat E 14 autem om. C uerbfl C 15 aequitur sup. lin. a m. 1 V 18 saltem CpE et semper om. V 20 aibi dominus pb 21 idem ex eadem m. 2 V 24 pedagoga VR 25 intellexit quia VCpE 27 nostrum om.", + "candidate_score": 0.618109, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf036", + "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae", + "max_score": 0.691504, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_32_34", + "bdc_text": "Opus enim habemus plurimum hoc homine . Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. . Quod cum foeceritis , ut speramus vos facturos , studebimus modo quovis refundere .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_47", + "psc_text": "Noli ergo negligere gratiam quae in te est: et tu enim nosti quanto melius sit jugiter a concubitu continere, quam vel pro conjugali necessitate concumbere. Maritus qui tibi datus fuerat ad tempus, discessit in tempore: datus enim tibi fuerat, non ad patriae beatitudinem, sed ad itineris consolationem. 12. Alia quippe sunt Dei dona, quae Deus ita suis largitur fidelibus in praesenti tempore, ut eorum usus in hac tantum vita necessarius habeatur, quo futurae vitae meritum comparetur; sicut est credulitas rectam 155 fidem tenens, et operatio justitiam misericordiamque custodiens: ut fides recta non deseratur caritatis auxilio, quae in operatione cognoscitur: propter quod Apostolus eam fidem probat quae per dilectionem operatur (Galat. V, 6) . CAP. VIII. Fides et operatio misericors in hac vita necessaria sunt, in patria non erunt. --13. Recta igitur fides et misericors operatio post hanc vitam desinent, cum per speciem videbitur, quod nunc cum creditur non videtur; nec", + "candidate_score": 0.691504, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_31_33", + "bdc_text": "Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis . Opus enim habemus plurimum hoc homine . Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_200", + "psc_text": "Ipsa namque incipit infundi, ut incipiat posci; ipsa quoque amplius infunditur, cum poscentibus datur. Quis vero potest gratiam poscere, nisi velit? sed nisi in eo Deus ipsam voluntatem operetur, velle nullatenus poterit. Propter quod beatus Apostolus, non solum bona opera hominum, sed etiam bonam voluntatem Deum in nobis operari testatur dicens: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et perficere pro bona voluntate (Philip. II, 13) . Hoc est, quod sollicitudinem fidelibus humilitatemque 189 commendans, praemisit ( al. praecipit), dicens: Cum timore et tremore vestram salutem operamini; et ibi adjecit: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et perficere pro bona voluntate. Ut ad eum quoque veniamus, currimus; et ideo currimus, quia currere volumus. CAP. VIII.--Sed ne vel voluntatem, vel ipsum cursum assignemus viribus nostris, idem nos informat Apostolus dicens: Non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei (Rom. IX, 16) . 11. Quocirca, ut in", + "candidate_score": 0.676152, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_31_33", + "bdc_text": "Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis . Opus enim habemus plurimum hoc homine . Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_47", + "psc_text": "Noli ergo negligere gratiam quae in te est: et tu enim nosti quanto melius sit jugiter a concubitu continere, quam vel pro conjugali necessitate concumbere. Maritus qui tibi datus fuerat ad tempus, discessit in tempore: datus enim tibi fuerat, non ad patriae beatitudinem, sed ad itineris consolationem. 12. Alia quippe sunt Dei dona, quae Deus ita suis largitur fidelibus in praesenti tempore, ut eorum usus in hac tantum vita necessarius habeatur, quo futurae vitae meritum comparetur; sicut est credulitas rectam 155 fidem tenens, et operatio justitiam misericordiamque custodiens: ut fides recta non deseratur caritatis auxilio, quae in operatione cognoscitur: propter quod Apostolus eam fidem probat quae per dilectionem operatur (Galat. V, 6) . CAP. VIII. Fides et operatio misericors in hac vita necessaria sunt, in patria non erunt. --13. Recta igitur fides et misericors operatio post hanc vitam desinent, cum per speciem videbitur, quod nunc cum creditur non videtur; nec", + "candidate_score": 0.674245, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_43", + "bdc_text": "Candide pietatis viris Heinricho Bullingero , Leoni Iude , Chuonrado Pellicano , a verbo domini ministris Tiguri , fratribus suis observatu dignissimis .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_318", + "psc_text": "(Joan. VI, 54) . Unde petimus, ut velociori responsione nos instruas: utrum noceat, quantum noceat, an omnino nihil noceat, si quis baptizatus in nomine sanctae Trinitatis sacro cibo potuque fraudetur. Simul ad utraque respondere dignatus, quae praesumptione caritatis interroganda credimus, et quae multis utilissima fore suggerimus. Deus noster paternitatem vestram ad aedificationem nostram custodire dignetur, domine mi semper pater. 216 EPISTOLA XII. Fulgentius Ferrando respondens ad propositas quaestiones de salute Aethiopis moribundi. Domino venerabili et in Christi caritate plurimum desiderabili, sancto fratri et condiacono FERRANDO FULGENTIUS, servorum Christi famulus, in Domino salutem. CAPUT I.--1. Gaudeo, sancte frater, quod in corde tuo flamma caritatis, quae per Spiritum sanctum diffunditur, gratia subinde crescente nutritur: quae facit in his quae videntur plerisque dubia manifestum aliquid de litteris agnoscere; ne dum ambiguitas habetur in ipso sacramento salutis, putetur in vacuum credentibus dari gratia Salvatoris. 2. Dicis itaque, quod religiosi cujusdam viri famulus, aetate adolescens,", + "candidate_score": 0.654717, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_14", + "bdc_text": "Bullinger bezeichnete ihn 1543 als «vir pius , doctus , fidelis et diligens » ( Graubünden Korr. I 53 )", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_429", + "psc_text": "autem praedicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam: ipsis autem vocatis Judaeis et Graecis, Christum Dei virtutem, et Dei sapientiam (I Cor. I, 23) . Ecce Christum Dei virtutem et Dei sapientiam, dicit Apostolus crucifixum. Alio autem loco simul virtutem divinitatemque conjungens ait: Sempiterna quoque ejus virtus et divinitas (Rom. I, 20) . Si ergo virtus Christi secundum carnem crucifixa non indigne dicitur, cur eodem modo etiam crucifixa secundum carnem divinitas non dicatur? Quando enim additur, secundum carnem, ostenditur utique non ejus divinitatem passioni subjacuisse, sed carnem. Quod etiam apostolica videmus auctoritate monstratum. Nam cum beatus Paulus apostolus dixerit, Christum crucifixum, Dei virtutem, et Dei sapientiam, ne ipsa virtus et sapientia putaretur naturaliter esse passibilis, curavit alio loco crucifixae virtutis et sapientiae salubriter aperire mysterium, dicens de Christo: Nam etsi crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei (II Cor. XIII, 4) , Scimus autem Christum Dei", + "candidate_score": 0.611255, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae", + "max_score": 0.691329, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_31_33", + "bdc_text": "Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis . Opus enim habemus plurimum hoc homine . Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4128", + "psc_text": "Quibus ordinandis rebus, si, ut collum exueres induendum sapientiae vinculis, profectus a nobis es; quid tibi nocent, aut quo pacto te pervellunt matris lacrymae fluentes carne, aut servi fuga, aut mors ancillarum, aut fratrum morbosa valetudo? Si est in te charitas ordinata, scias praeponere majora minoribus, et misericordia moveri, ut pauperes evangelizentur, ne messis Domini copiosa, operariorum inopia, in praedam volucribus jaceat, et paratum habere cor ad sequendum Domini voluntatem, in eo quod vel flagellando vel parcendo agere statuerit cum servis suis: haec meditare, in his esto, ut provectus tuus manifestus sit in omnibus (I Tim. IV, 15). Obsecro te ut caveas ne majorem tristitiam des bonis fratribus torpore tuo, quam laetitiam alacritate jam dederas. Commendare te autem litteris quibus voluisti, tam superfluum putavi, quam si quisquam te mihi eodem modo commendare voluisset. EPISTOLA CCXLIV. Augustinus Chrisimo, consolans ne deficiat in adversis. Domino vere ac merito charissimo, et praedicando fratri", + "candidate_score": 0.691329, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_32_34", + "bdc_text": "Opus enim habemus plurimum hoc homine . Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. . Quod cum foeceritis , ut speramus vos facturos , studebimus modo quovis refundere .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4128", + "psc_text": "Quibus ordinandis rebus, si, ut collum exueres induendum sapientiae vinculis, profectus a nobis es; quid tibi nocent, aut quo pacto te pervellunt matris lacrymae fluentes carne, aut servi fuga, aut mors ancillarum, aut fratrum morbosa valetudo? Si est in te charitas ordinata, scias praeponere majora minoribus, et misericordia moveri, ut pauperes evangelizentur, ne messis Domini copiosa, operariorum inopia, in praedam volucribus jaceat, et paratum habere cor ad sequendum Domini voluntatem, in eo quod vel flagellando vel parcendo agere statuerit cum servis suis: haec meditare, in his esto, ut provectus tuus manifestus sit in omnibus (I Tim. IV, 15). Obsecro te ut caveas ne majorem tristitiam des bonis fratribus torpore tuo, quam laetitiam alacritate jam dederas. Commendare te autem litteris quibus voluisti, tam superfluum putavi, quam si quisquam te mihi eodem modo commendare voluisset. EPISTOLA CCXLIV. Augustinus Chrisimo, consolans ne deficiat in adversis. Domino vere ac merito charissimo, et praedicando fratri", + "candidate_score": 0.687149, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_0_2", + "bdc_text": "Precamur vobis sciencie dei accessionem . Cum dominus sua benignitate , candidissimi viri , magistratum nostrum sic illuminaverit , quod gregem suumVgl. u. a. Ps 77 , 21 ; Jes 40 , 11 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3389", + "psc_text": "At vero ille cui Dominus et sciendi et obediendi largitus est gratiam, Per Legem, inquit, cognitio peccati (Id. III, 20); et, Peccatum non cognovi, nisi per Legem: nam concupiscentiam nesciebam, nisi Lex diceret, Non concupisces. Nec vult intelligi hominem praeceptricis legis ignarum, sed liberatricis indigum gratiae, ubi dicit, Condelector legi Dei secundum interiorem hominem: et cum hac non solum scientia, verum etiam et delectatione legis, postea dicit, Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Gratia Dei per Jesum Christum Dominum nostrum (Id. VII, 7, 22, 24, 25). Nemo itaque liberat a vulneribus illius trucidatoris, nisi hujus gratia Salvatoris. Nemo liberat venumdatos sub peccato a vinculis captivantis, nisi gratia redimentis. 29. Ac per hoc universi qui se in nequitiis et iniquitatibus excusatos volunt, ideo justissime puniuntur, quoniam qui liberantur, nonnisi gratia liberantur. Nam si excusatio illic justa esset, non inde jam gratia, sed justitia liberaret. Cum vero non", + "candidate_score": 0.680295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_0_2", + "bdc_text": "Precamur vobis sciencie dei accessionem . Cum dominus sua benignitate , candidissimi viri , magistratum nostrum sic illuminaverit , quod gregem suumVgl. u. a. Ps 77 , 21 ; Jes 40 , 11 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3894", + "psc_text": "earum nationum contemplationem venitur, quae vel in praeteritis saeculis dimissae sunt ingredi vias suas, vel nunc quoque adhuc in veteris ignorantiae impietate depereunt, nec ulla eis aut Legis aut Evangelii illuminatio coruscavit; cum tamen, in quantum praedicatoribus ostium apertum est et via facta est, gentium populus, qui sedebat in tenebris et in umbra mortis, lucem viderit magnam (Isai. IX, 2, et Matth. IV, 16); et qui quondam non populus, nunc autem populus Dei sit; et quorum aliquando non misertus est, nunc autem misereatur (Osee II, 23, 24, et Rom. IX, 25): praevisos inquiunt a Domino credituros, et ad unamquamque gentem ita dispensata tempora ac ministeria magistrorum, ut exortura erat bonarum credulitas voluntatum: nec vacillare illud, quod « Deus omnes homines » velit « salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire » (I Tim. II, 4); quandoquidem inexcusabiles sint qui et ad unius veri Dei cultum potuerint instrui intelligentia naturali, et", + "candidate_score": 0.676016, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_33_35", + "bdc_text": "Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. . Quod cum foeceritis , ut speramus vos facturos , studebimus modo quovis refundere . Reliqua calamo [ non? ] credenda a literarum ostensoreUnbekannt .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3780", + "psc_text": "litteras meas nec aspernanter sumas, et salubriter legas. Si hanc exaudit pro te orationem meam, etiam de te gratiarum actionem donat ut offeram. Quod si impetro, procul dubio non contradices huic ipsi principio epistolae meae. Hoc enim pro te oro, ut sis rectae fidei. Si hoc ergo pro charis nostris non tibi displicet ut oremus, si hanc orationem recognoscis esse christianam, si et tu pro charis tuis talia vel orare te recolis, vel orare te debere cognoscis; quomodo dicis quod te audio dicere, Ut recte credamus in Deum et Evangelio consentiamus, non esse donum Dei, sed hoc nobis esse a nobis, id est ex propria voluntate, quam nobis in nostro corde non operatus est ipse? Et ad hoc, cum audieris, Quid est ergo quod ait Apostolus, Deus in vobis operatur et velle, et perficere (Philipp. II, 13)? respondes, Per legem suam, per Scripturas suas, Deum operari ut velimus, quas vel", + "candidate_score": 0.66806, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_3", + "bdc_text": "non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3868", + "psc_text": "non dubito: sed breviter, perstricte atque summatim, et opiniones rogo cujuslibet haeresis exponi, et quid contra teneat Ecclesia catholica, quantum instructioni satis est, subdi: ut velut quodam ex omnibus concepto commonitorio, si quis aliquam objectionem aut convictionem uberius, plenius ac planius nosse voluerit, ad opulenta et magnifica volumina transmittatur, quibus a diversis, et praecipue a Veneratione tua in hoc ipsum constat elaboratum. Sufficiet autem admonitio talis, ut puto, doctis et imperitis, otiosis et occupatis, et ad cujuslibet gradus ministerium Ecclesiae undecumque promotis; dum et ille qui multa legit, eadem breviter recordatur, et compendio ignarus instruitur, ut noverit quid teneat, quid evitet quid aversetur ne faciat, quid ut faciat assequatur. Fortassis autem, si tamen quod arbitror verum est, etiam adversus calumniantium malignas mentes et dolosa labia opus hoc parvum inter caetera mirifica testimonio coronae tuae non deerit: ut quibus patet campus calumniandi profusior, validis et ex omni parte conclusis fidei limitibus", + "candidate_score": 0.660816, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_1", + "bdc_text": "Cum dominus sua benignitate , candidissimi viri , magistratum nostrum sic illuminaverit , quod gregem suumVgl. u. a. Ps 77 , 21 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2054", + "psc_text": "est in ejus laudem, cujus gratiam percepit ut faciat; unde est actio gratiarum, quae intimo fidelium mysterio celebratur. CAPUT XXX. 71. Illud autem quod sequitur, Et annuntiabunt justitiam ejus populo qui nascetur, quem fecit Dominus, superioris sensus confirmatio est. Nam quod ibi dictum est, Annuntiabitur Domino generatio ventura: hoc est dictum hic, annuntiabunt justitiam ejus. Ipsa quippe generatio quae ventura prophetata est piorum atque sanctorum, justitia Dei est, non ipsorum: ne sint ex illis qui ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti (Rom. X, 3). Illa namque justitia Dei commendatur in eo quod dicitur, ignorantes Dei justitiam, qua nos ex ejus gratia justi sumus: ut ipsa justitia ejus nos simus, cum juste vivimus, credentes in eum qui justificat impium (Id. IV, 5); non illa qua ipse justus est aeterna sua et incommutabili justitia. Haec itaque justitia, qua nos Dei munere justi sumus, significatur in psalmo", + "candidate_score": 0.657227, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_28", + "bdc_text": "compulsus et nos adire , quidnam ageremus , visurus dignatus est .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1793", + "psc_text": "Quapropter si se omnis anima intelligat in hoc saeculo destitutam atque desolatam, quamdiu peregrinatur a Domino, profecto quamdam viduitatem suam Deo defensori assidua et impensissima precatione commendat. Ora ergo ut vidua Christi, nondum habens ejus conspectum, cujus precaris auxilium. Et licet sis ditissima, sicut pauper ora: nondum enim veras futuri saeculi divitias habes, ubi nulla damna formides. Licet habeas filios et nepotes, numerosamque familiam, quod et supra dictum est, sicut desolata ora: incerta sunt enim omnia temporalia, etiam usque in finem vitae hujus in nostram consolationem mansura. Tu autem si ea quae sursum sunt quaeris et sapis, aeterna et certa desideras, quae quamdiu nondum habes, etiam salvis omnibus atque obsequentibus tuis, tanquam desolatam deputare te debes. Et si tu, profecto etiam tuo exemplo religiosissima nurus tua, et aliae sanctae viduae virginesque sub vestra cura securius constitutae: quanto enim magis domum vestram pie tractatis, tanto impensius orationibus instare debetis, rerum praesentium", + "candidate_score": 0.647978, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_8_10", + "bdc_text": "Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster . Verschiedentlich nahm er auswärtige Schüler als Kostgänger bei sich auf ( Bullinger an Johannes Travers , 14 . September 1543 , Graubünden Korr. I 53f ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2719", + "psc_text": "optime scire quod ille quaesiverat. Ecce volo ut illa sententia etiam mea sit, sed nondum esse confirmo. 9. Misisti ad me discipulos ut ea doceam quae nondum ipse didici. Doce ergo quod doceam: nam ut doceam multi a me flagitant, eisque me sicut alia multa, et hoc ignorare confiteor: et fortasse quamvis in os meum verecundentur, tamen apud se dicunt, Tu es magister in Israel, et haec ignoras (Joan. III, 10)! quod quidem Dominus ei dixit, qui erat unus illorum quos delectabat vocari Rabbi: unde etiam ad verum magistrum nocte venerat, quia fortassis erubescebat discere, qui docere consueverat. Me autem potius magistrum audire, quam velut magistrum delectat audiri. Recolo enim quid dixerit eis quos prae caeteris elegit: Vos autem, inquit, nolite vocari ab hominibus Rabbi; unus est enim magister vester, Christus (Matth. XXIII, 8). Nec alius docuit Moysen etiam per Jetro (Exod. XVIII, 14-23), nec alius Cornelium etiam per priorem", + "candidate_score": 0.629502, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_8_10", + "bdc_text": "Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster . Verschiedentlich nahm er auswärtige Schüler als Kostgänger bei sich auf ( Bullinger an Johannes Travers , 14 . September 1543 , Graubünden Korr. I 53f ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3485", + "psc_text": "viverent, Dominum esse venturum: et tamen quis dubitet eos praecipue vigilasse et servasse quod omnibus dixit, ne imparatos repente veniens inveniret? CAPUT II. 4. Nondum sane intelligo quonam modo accipi debeat quod scripsit Sanctitas tua, propterea dixisse Dominum Apostolis, Non est vestrum nosse tempora vel momenta, quae Pater posuit in sua potestate; quoniam secutus adjunxit, Sed eritis mihi testes in Jerusalem, et in Judaea, et in Samaria, et usque ad ultimum terrae (Act. I, 7, 8). Quem Scripturae sensum sic exponis, ut dicas: Non ergo Apostolos testes consummationis mundi, sed nominis et resurrectionis suae voluit intelligi. Non quidem ille ait, Non est vestrum praedicare tempora; sed, Non est vestrum nosse: verum si ita vis intelligi quod ait, Non est vestrum scire, ac si diceret, Non est vestrum scientes facere, id est, non est vestrum hoc docere; quis nostrum docere audeat, vel se scire praesumat quod Deus ille magister nec eos", + "candidate_score": 0.629385, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_15", + "bdc_text": "und stand während dessen Aufenthalt in Isny und Kempten mit ihm im Briefwechsel , wovon einige Stücke Euanders erhalten sind .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_723", + "psc_text": "inter viros quondam amicissimos tam amarulentam discordiam incidisse. Domino venerando et desideratissimo fratri, compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAP. PRIMUM. 1. Quamvis existimem, antequam istas sumeres, venisse in manus tua, litteras meas, quas per Dei servum, filium nostrum, Cyprianum diaconum misi; quibus certissime agnosceres meam esse epistolam, cujus exemplaria illuc pervenisse commemorasti; unde jam me arbitror rescriptis tuis, velut Entellinis glandibus atque acribus caestibus, tanquam audacem Daretem coepisse pulsari atque versari: nunc 2tamen eis ipsis respondeo litteris tuis, quas mihi per sanctum filium nostrum Asterium mittere dignatus es; in quibus multa in me comperi tuae benevolentissimae charitatis, et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque, ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar; hoc sane vel maxime admirans, quod cum dicas te exemplaribus litterarum mearum ideo temere non putasse credendum, ne forte te respondente laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses meum esse sermonem et sic rescribere, postea jubeas,", + "candidate_score": 0.616557, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_31", + "bdc_text": "Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3983", + "psc_text": "petiisti pro te, quantum faciam, videt qui exaudiat, qui videbat quia et ante faciebam: sed redde etiam in hac re dilectionis vicem. Praepositi vestri sumus; grex Dei estis: considerate et videte pericula nostra majora esse quam vestra, et orate pro nobis. Hoc enim et nobis condecet et vobis, ut bonam rationem de vobis reddamus pastorum principi et omnium nostrum capiti, pariterque evadamus hujus mundi periculosiores blanditias quam molestias, nisi cum pax ejus ad hoc proficit, quod Apostolus orare nos monuit, ut quietam vitam et tranquillam agamus in omni pietate et charitate (I Tim. II, 2). Si enim desit pietas et charitas, quid est ab illis et a caeteris mundi malis tranquillitas et quies, nisi luxuriae perditionisque materies, sive invitamentum, sive adjumentum? Ut ergo habeamus quietam et tranquillam vitam in omni pietate et charitate, quod nos pro vobis, orate pro nobis, ubicumque estis, ubicumque sumus nusquam enim non est, cujus sumus.", + "candidate_score": 0.61614, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 15, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "032_Augustinus-Hipponensis_De-moribus-Ecclesiae", + "max_score": 0.690269, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_32_34", + "bdc_text": "Opus enim habemus plurimum hoc homine . Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. . Quod cum foeceritis , ut speramus vos facturos , studebimus modo quovis refundere .", + "psc_chunk_id": "032_Augustinus-Hipponensis_De-moribus-Ecclesiae_window_93", + "psc_text": "satis fiat: nam quis ignorat quam multa, et quanti ponderis, verba in illis Libris de charitate proximi usquequaque diffusa sint? Sed cum duobus modis peccetur in homine, uno si laedatur, alio si cum potest non adjuvetur; eaque ipsa sint quibus mali homines esse dicantur, quorum neutrum, qui diligit, facit: satis, opinor, quod volumus demonstrat ista sententia, Dilectio proximi malum non operatur. Et si ad bona pervenire non possumus, nisi mala operari destiterimus, ista sunt quasi cunabula charitatis Dei, quibus diligimus proximum; ut quoniam dilectio proximi malum non operatur, hinc ad illud ascendamus quod dictum est, Scimus quoniam diligentibus Deum omnia procedunt in bonum (Ibid. VIII, 28) . 51. Sed nescio quomodo aut pariter ista in plenitudinem perfectionemque consurgunt, aut inchoatur prius Dei amor, et prius perficitur proximi. Ad incipiendum enim citius nos fortasse in se divina charitas rapit, sed facilius minora perficimus. Quoquo modo autem res se habeat, illud maxime", + "candidate_score": 0.690269, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_31_33", + "bdc_text": "Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis . Opus enim habemus plurimum hoc homine . Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. .", + "psc_chunk_id": "032_Augustinus-Hipponensis_De-moribus-Ecclesiae_window_93", + "psc_text": "satis fiat: nam quis ignorat quam multa, et quanti ponderis, verba in illis Libris de charitate proximi usquequaque diffusa sint? Sed cum duobus modis peccetur in homine, uno si laedatur, alio si cum potest non adjuvetur; eaque ipsa sint quibus mali homines esse dicantur, quorum neutrum, qui diligit, facit: satis, opinor, quod volumus demonstrat ista sententia, Dilectio proximi malum non operatur. Et si ad bona pervenire non possumus, nisi mala operari destiterimus, ista sunt quasi cunabula charitatis Dei, quibus diligimus proximum; ut quoniam dilectio proximi malum non operatur, hinc ad illud ascendamus quod dictum est, Scimus quoniam diligentibus Deum omnia procedunt in bonum (Ibid. VIII, 28) . 51. Sed nescio quomodo aut pariter ista in plenitudinem perfectionemque consurgunt, aut inchoatur prius Dei amor, et prius perficitur proximi. Ad incipiendum enim citius nos fortasse in se divina charitas rapit, sed facilius minora perficimus. Quoquo modo autem res se habeat, illud maxime", + "candidate_score": 0.688676, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_33_35", + "bdc_text": "Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. . Quod cum foeceritis , ut speramus vos facturos , studebimus modo quovis refundere . Reliqua calamo [ non? ] credenda a literarum ostensoreUnbekannt .", + "psc_chunk_id": "032_Augustinus-Hipponensis_De-moribus-Ecclesiae_window_93", + "psc_text": "satis fiat: nam quis ignorat quam multa, et quanti ponderis, verba in illis Libris de charitate proximi usquequaque diffusa sint? Sed cum duobus modis peccetur in homine, uno si laedatur, alio si cum potest non adjuvetur; eaque ipsa sint quibus mali homines esse dicantur, quorum neutrum, qui diligit, facit: satis, opinor, quod volumus demonstrat ista sententia, Dilectio proximi malum non operatur. Et si ad bona pervenire non possumus, nisi mala operari destiterimus, ista sunt quasi cunabula charitatis Dei, quibus diligimus proximum; ut quoniam dilectio proximi malum non operatur, hinc ad illud ascendamus quod dictum est, Scimus quoniam diligentibus Deum omnia procedunt in bonum (Ibid. VIII, 28) . 51. Sed nescio quomodo aut pariter ista in plenitudinem perfectionemque consurgunt, aut inchoatur prius Dei amor, et prius perficitur proximi. Ad incipiendum enim citius nos fortasse in se divina charitas rapit, sed facilius minora perficimus. Quoquo modo autem res se habeat, illud maxime", + "candidate_score": 0.684896, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_33", + "bdc_text": "Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. .", + "psc_chunk_id": "032_Augustinus-Hipponensis_De-moribus-Ecclesiae_window_93", + "psc_text": "satis fiat: nam quis ignorat quam multa, et quanti ponderis, verba in illis Libris de charitate proximi usquequaque diffusa sint? Sed cum duobus modis peccetur in homine, uno si laedatur, alio si cum potest non adjuvetur; eaque ipsa sint quibus mali homines esse dicantur, quorum neutrum, qui diligit, facit: satis, opinor, quod volumus demonstrat ista sententia, Dilectio proximi malum non operatur. Et si ad bona pervenire non possumus, nisi mala operari destiterimus, ista sunt quasi cunabula charitatis Dei, quibus diligimus proximum; ut quoniam dilectio proximi malum non operatur, hinc ad illud ascendamus quod dictum est, Scimus quoniam diligentibus Deum omnia procedunt in bonum (Ibid. VIII, 28) . 51. Sed nescio quomodo aut pariter ista in plenitudinem perfectionemque consurgunt, aut inchoatur prius Dei amor, et prius perficitur proximi. Ad incipiendum enim citius nos fortasse in se divina charitas rapit, sed facilius minora perficimus. Quoquo modo autem res se habeat, illud maxime", + "candidate_score": 0.675937, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_33", + "bdc_text": "Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. .", + "psc_chunk_id": "032_Augustinus-Hipponensis_De-moribus-Ecclesiae_window_94", + "psc_text": "procedunt in bonum (Ibid. VIII, 28) . 51. Sed nescio quomodo aut pariter ista in plenitudinem perfectionemque consurgunt, aut inchoatur prius Dei amor, et prius perficitur proximi. Ad incipiendum enim citius nos fortasse in se divina charitas rapit, sed facilius minora perficimus. Quoquo modo autem res se habeat, illud maxime tenendum est, ne se quisquam credat, contempto proximo, ad beatitudinem et ad Deum quem diligit esse venturum. Atque utinam, ut facile est bene instituto et benigno diligere proximum, ita facile esset vel consulere, vel nihil nocere. Non enim ad haec satis est voluntas bona, sed opus est magna quadam ratione atque prudentia, qua nemo uti potest, nisi Deus ille fons omnium bonorum id tribuerit. De qua re, quantum arbitror, difficillima, tentabimus dicere pro suscepto opere pauca quaedam, spem totam constituentes in eo cujus solius ista dona sunt. CAPUT XXVII.-- Beneficentia in corpus proximi. 52. Homo igitur, ut homini apparet, anima", + "candidate_score": 0.673357, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_31", + "bdc_text": "Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis .", + "psc_chunk_id": "032_Augustinus-Hipponensis_De-moribus-Ecclesiae_window_117", + "psc_text": "qui secretissimi penitus ab omni hominum conspectu, pane solo, qui eis per certa intervalla temporum affertur, et aqua contenti, desertissimas terras incolunt; perfruentes colloquio Dei, cui puris mentibus inhaeserunt, et ejus pulchritudinis contemplatione beatissimi, quae nisi sanctorum intellectu percipi non potest. Nihil, inquam, de his loquar: videntur enim nonnullis res humanas plus quam oporteret deseruisse, non intelligentibus quantum nobis eorum animus in orationibus prosit, et vita ad exemplum, quorum corpora videre non sinimur. Sed hinc disputare longum et supervacaneum puto: nam hoc tam excellens fastigium sanctitatis, cui non sua sponte mirandum et honorandum videtur, oratione nostra videri qui potest? Tantum isti admonendi sunt, qui sese inaniter jactant, in tantum processisse temperantiam et continentiam sanctissimorum catholicae fidei christianorum, ut restringenda nonnullis, et quasi ad humanos fines revocanda videatur: usque adeo supra homines illorum animos evasisse, ab iis etiam quibus id displicet, judicatur. 67. Sed si hoc excedit nostram tolerantiam, quis non", + "candidate_score": 0.610873, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 16, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "075_Gregorius-I_Moralia", + "max_score": 0.69002, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_1_3", + "bdc_text": "Cum dominus sua benignitate , candidissimi viri , magistratum nostrum sic illuminaverit , quod gregem suumVgl. u. a. Ps 77 , 21 ; Jes 40 , 11 . non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2108", + "psc_text": "ex Isai. XL, 13) . Sed quemadmodum cum panis vel vestimentum egenti tribuitur, hoc se Dominus accepisse testatur (Matth. XXV, 40), ita cum nescienti cuilibet rectum consilium datur, hoc ipse accipit, cujus ille membrum est qui eruditur. Omnes etenim fideles membra nostri Redemptoris sumus; et sicut ipse in nobis per misericordiam largitatis pascitur, ita ipse in nobis per doctrinae consilium juvatur. Scribae itaque et legis doctores, qui erudire populos ad vitam consueverant, quid aliud quam venturi Redemptoris consiliarii fuerunt? Qui tamen dum incarnatum Dominum conspicerent, consiliis suis multos ab ejus fide diviserunt, quamvis prius ad credendum incarnationis ejus mysterium per prophetarum verba multos docuisse viderentur. Et quia ille apud Deum magis in amore est, qui ad ejus amorem plurimos trahit, adhuc de eodem legis doctorum atque Pharisaeorum ordine subditur: Et quem maxime diligebam aversatus est me. Ipse enim ordo, suadente perfidia, a fide veritatis aversus est, qui prius in labore", + "candidate_score": 0.69002, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_2_4", + "bdc_text": "Jes 40 , 11 . non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_892", + "psc_text": "ministrare homo prophetiam noluit, aspirante Deo bellua prophetam vomit. Comprehendit erge Dominus sapientes in astutia eorum, quando et hoc in usum suae voluntatis redigit, per quod sibi voluntas humana contradicit. 32. Perscrutemur adhuc Hebraeorum sapientiam, ut videamus quid providendo prohibuit, quid prohibendo provocavit. Certe cum ad Redemptoris nostri miracula credentium turba conflueret, cum sacerdotes populi, invidiae facibus accensi, mundum post eum ire proclamarent dicentes: Videtis quia nihil proficimus, ecce mundus totus post eum abiit (Joan. XII, 19) ; ut ab illo vim tantae concursionis absciderent, finire ejus potentiam morte conati sunt, dicentes: Expedit ut unus homo moriatur, et non tota gens pereat (Joan. XI, 50) . Sed Redemptoris mors ad conjunctionem sui corporis, id est Ecclesiae, valuit, non ad separationem. Unde et per legem turturi vel columbae, in figura nostri sacrificii, secari guttur praecipitur, et non penitus abscidi, ut et post mortem corpori caput inhaereat (Levit. I, 15); quia videlicet", + "candidate_score": 0.682474, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_33", + "bdc_text": "Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1022", + "psc_text": "Nam cum derelictum se asserit, protinus ad sententiam erumpit, dicens: CAPUT XXIV [ Rec. X ]. VERS. 14.-- Qui tollit ab amico suo misericordiam, timorem Domini derelinquit. 28. Amor Dei et amor proximi quid sibi invicem praestent. --Quis hoc loco amici nomine nisi quilibet proximus designatur, qui eo nobis fideliter jungitur, quo, percepto nunc a nobis bono opere, ad obtinendam post aeternam patriam veraciter auxiliatur? Quia autem duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor et proximi, per amorem Dei amor proximi gignitur, et per amorem proximi amor Dei nutritur. Nam qui amare Deum negligit, profecto diligere proximum nescit; et tunc plenius in Dei dilectione proficimus, si in ejusdem dilectionis gremio prius proximi charitate lactamur. Quia enim amor Dei amorem proximi generat, dicturus per legem Dominus, Diliges proximum tuum (Deut. VI, 5; X, 12) , praemisit, dicens: Diliges Dominum Deum tuum (Matth. XXII, 37, 39) : ut scilicet in terra pectoris", + "candidate_score": 0.682161, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_0_2", + "bdc_text": "Precamur vobis sciencie dei accessionem . Cum dominus sua benignitate , candidissimi viri , magistratum nostrum sic illuminaverit , quod gregem suumVgl. u. a. Ps 77 , 21 ; Jes 40 , 11 .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1558", + "psc_text": "suae illustrationis illuminat, et tamen, permissis carnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime custodit; cum et mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficultate nos nostrae imbecillitatis angustat. [ Vet. V.] 7. Haec non inveniendo invenit, qui comprehendi non posse didicit. Lex Dei et Christi charitas. --Quae nimirum secreta ejus sapientiae pauci valent inquirere, sed nullus invenire, quia quod super nos de nobis ad immortali sapientia non injuste 340 disponitur, justum profecto est ut a nobis adhuc mortalibus ignoretur. Sed haec ipsa sapientiae illius secreta conspicere utcunque jam incomprehensibilitatis ejus est potentiam videre, quia etsi in ipsa consiliorum ejus inquisitione deficimus, deficiendo tamen verius discimus quem timeamus. Ad haec se Paulus sapientiae illius secreta tetenderat, cum dicebat: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus. Quis enim cognovit sensus Domini? vel quis consiliarius ejus fuit (Rom.", + "candidate_score": 0.681768, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_2_4", + "bdc_text": "Jes 40 , 11 . non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2108", + "psc_text": "ex Isai. XL, 13) . Sed quemadmodum cum panis vel vestimentum egenti tribuitur, hoc se Dominus accepisse testatur (Matth. XXV, 40), ita cum nescienti cuilibet rectum consilium datur, hoc ipse accipit, cujus ille membrum est qui eruditur. Omnes etenim fideles membra nostri Redemptoris sumus; et sicut ipse in nobis per misericordiam largitatis pascitur, ita ipse in nobis per doctrinae consilium juvatur. Scribae itaque et legis doctores, qui erudire populos ad vitam consueverant, quid aliud quam venturi Redemptoris consiliarii fuerunt? Qui tamen dum incarnatum Dominum conspicerent, consiliis suis multos ab ejus fide diviserunt, quamvis prius ad credendum incarnationis ejus mysterium per prophetarum verba multos docuisse viderentur. Et quia ille apud Deum magis in amore est, qui ad ejus amorem plurimos trahit, adhuc de eodem legis doctorum atque Pharisaeorum ordine subditur: Et quem maxime diligebam aversatus est me. Ipse enim ordo, suadente perfidia, a fide veritatis aversus est, qui prius in labore", + "candidate_score": 0.681085, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_31_33", + "bdc_text": "Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis . Opus enim habemus plurimum hoc homine . Agite , sentiamus in vobis charitatis vestigia , quae non se , sed proximum quaeritVgl. 1Kor 13 , 5. .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1561", + "psc_text": "multiplex sit lex ejus. Quid hoc loco Dei lex accipi nisi charitas debet, per quam semper in mente legitur praecepta vitae qualiter in actione teneantur? De hac etenim lege Veritatis voce dicitur: Hoc est praeceptum meum ut diligatis invicem (Joan. XV, 12) . De hac Paulus ait: Plenitudo legis, dilectio (Rom. XIII, 10) . De hac iterum dicit: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi (Galat. VI, 2) . Lex etenim Christi quid congruentius intelligi quam charitas potest, quam tunc vere perficimus cum fraterna onera ex amore toleramus. 8. Charitas a duobus praeceptis incipit, et ad innumera se extendit. Proximi dilectio cavet nocere, curat benefacere. Haec duo quam multis modis praestantur. --Sed haec eadem lex multiplex dicitur, quia studiosa sollicitudine charitas ad cuncta virtutum facta dilatatur. Quae a duobus quidem praeceptis incipit, sed se ad innumera extendit. Hujus namque legis initium dilectio Dei est ac dilectio proximi. [", + "candidate_score": 0.67806, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_1", + "bdc_text": "Cum dominus sua benignitate , candidissimi viri , magistratum nostrum sic illuminaverit , quod gregem suumVgl. u. a. Ps 77 , 21 ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_530", + "psc_text": "Possunt etiam per tenebras occulta judicia designari. In luce namque quod videmus agnoscimus; in tenebris vero aut omnino nihil cernimus, aut incerto visu caligamus. Occulta ergo judicia quasi quaedam ante oculos nostros tenebrae sunt, quia perscrutari nequaquam possunt. Unde et de Deo scriptum est: Posuit tenebras latibulum suum (Psal. XVII, 12) . Et quia absolvi non meremur, agnoscimus: sed praeveniente nos divina gratia, per ejus judicia occulta liberamur. Diem igitur tenebrae obscurant, cum flendum nostrae delectationis gaudium, ab illo justae animadversionis radio inscrutabilia ejus judicia misericorditer occultant. Ubi et apte subjungitur: Et umbra mortis. [ Vet. XX.] 30. Umbra mortis tripliciter in Scripturis accipitur. --In Scriptura enim sacra umbra mortis aliquando oblivio mentis accipitur, aliquando imitatio diaboli, aliquando mors carnis. Umbra enim mortis, oblivio mentis accipitur; quia, ut superius diximus, sicut mors hoc quod interficit, agit ut non sit in vita; ita et oblivio hoc quod intercipit, agit ut non", + "candidate_score": 0.663755, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_30_32", + "bdc_text": "Res igitur manibus vestris sepulta iacet . Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis . Opus enim habemus plurimum hoc homine .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_945", + "psc_text": "mortuos sepelit, dum a terrenis desideriis susceptos in intimis abscondit? Ab exteriori quippe vita mortui etiam sepulti per contemplationem fuerant, quibus Paulus dicebat: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo (Colos. III, 3) . [ Vet. XXV. ] Activa quoque vita sepulcrum est, quia a pravis nos operibus mortuos tegit; sed contemplativa perfectius sepelit, quia cunctis mundi actionibus funditus dividit. Quisquis ergo jam in se contumelias 207 carnis edomuit, superest ut mentem per studia sanctae operationis exerceat; et quisquis jam mentem per sancta opera dilatat, superest ut hanc usque ad secreta intimae contemplationis studia extendat. Neque enim perfectus praedicator est, qui vel propter contemplationis studium operanda negligit, vel propter operationis instantiam contemplanda postponit. Hinc est enim quod Abraham conjugem mortuam in sepulcro duplici sepelit (Genes. XXIII, 19); quia nimirum perfectus quisque praedicator exstinctam a praesentis vitae desideriis animam suam, sub bonae operationis tegmine et contemplationis", + "candidate_score": 0.658109, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_28", + "bdc_text": "compulsus et nos adire , quidnam ageremus , visurus dignatus est .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_740", + "psc_text": "in publico, illud ad nos emanat, quod latet in occulto. Quasi enim per quemdam ad nos sonitum erumpit, dum consideranda nobis sua opera ostendit, in quo semetipsum utcunque indicat, dum quam sit incomprehensibilis manifestat. Quia igitur considerare eum digne non possumus, non ejus vocem, sed vix susurrium audimus. Plene enim quia perpendere neque ipsa quae sunt creata sufficimus, recte dicitur: Quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. Projecti quippe a paradisi gaudiis, et caecitatis poena multati, vix susurrii venas apprehendimus, quia ipse quoque mira ejus opera raptim tenuiterque pensamus. [ Vet. XXI ] Sciendum vero est, quia quanto virtutem illius mens sublevata considerat, tanto ejus rectitudinem repressa formidat. Unde et recte subjungitur: CAPUT XXX [ Rec. XXI ]. VERS. 13.-- In horrore visionis nocturnae. 53. Mens eo amplius de suis factis trepidat, quo altius in Deum elevatur. Hinc Deum magis metuit et diligit. --Horror nocturnae visionis, est pavor occultae", + "candidate_score": 0.650408, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_28", + "bdc_text": "compulsus et nos adire , quidnam ageremus , visurus dignatus est .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_896", + "psc_text": "Restat ergo ut in cunctis quae agimus vim supernae voluntatis inquiramus, cui videlicet cognitae debet nostra actio devote famulari, et quasi ducem sui itineris persequi, ne ei etiam nolens serviat, si hanc superbiens declinat. Vitari enim vis superni consilii nequaquam potest; sed magna sibi virtute hanc temperat, qui se sub ejus nutibus refrenat; ejusque sibi pondera levigat, qui hanc subjecto cordis humero volens portat. Sed quia persecutorum superius memoriam fecimus, qualiter etiam ea quae subjuncta sunt, eorum caecitati congruant, ostendamus. Sequitur: CAPUT XIX [ Rec. XIII ]. VERS. 14.-- Per diem incurrent tenebras, et quasi in nocte, sic palpabunt in meridie. 34. Christi persecutores in die tenebras passi sunt. Et quasi caeci palparunt in meridie. --Per diem tenebras incurrerunt, quia in ipsa veritatis praesentia perfidiae errore caecati sunt. Clare quippe per diem cernitur, per noctem vero nostra acies obscuratur. Persecutores igitur Redemptoris nostri dum divinae virtutis miracula cernerent, et tamen", + "candidate_score": 0.6437, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_30_32", + "bdc_text": "Res igitur manibus vestris sepulta iacet . Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis . Opus enim habemus plurimum hoc homine .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_963", + "psc_text": "contemplatus ait: Et similitudo manus hominis subtus pennas eorum erat (Ezech. X, 21) . Quid enim per pennas animalium, nisi contemplationes possumus sentire sanctorum, quibus ad summa transvolant, et terrena deserentes, sese in coelestibus librant? Quid per manus, nisi operationes accipimus? Quia cum in proximi amore se dilatant, bona quae praevalent etiam corporaliter administrant. Sed manus eorum sub pennis sunt, quia actionis suae opera virtute contemplationis vincunt. [ Vet. XXIX. ] 62. Sepulcri nomine requies aeterna potest intelligi. --Potest etiam per sepulcrum non solum in hac vita nostra contemplatio, sed requies aeternae et intimae retributionis intelligi; in qua tanto verius quiescitur, quanto in nobis corruptionis vita perfectius necatur. In abundantia ergo sepulcrum 211 ingreditur, qui post congesta vitae praesentis opera, mutabilitati suae plene mortuus, in secreto veri luminis occultatur. Unde et per Psalmistam dicitur: Abscondes eos in abdito vultus tui, a conturbatione hominum (Psal. XXX, 21) . Quod bene etiam", + "candidate_score": 0.639555, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_30_32", + "bdc_text": "Res igitur manibus vestris sepulta iacet . Precamur igitur obnixe vos , dominos et praeceptores nostros , quatenus obicem nullum ponatis , negotium nostrum neutiquam interturbetis . Opus enim habemus plurimum hoc homine .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_946", + "psc_text": "Neque enim perfectus praedicator est, qui vel propter contemplationis studium operanda negligit, vel propter operationis instantiam contemplanda postponit. Hinc est enim quod Abraham conjugem mortuam in sepulcro duplici sepelit (Genes. XXIII, 19); quia nimirum perfectus quisque praedicator exstinctam a praesentis vitae desideriis animam suam, sub bonae operationis tegmine et contemplationis abscondit, ut a carnali concupiscentia sub activa contemplativaque vita quasi insensibilis lateat, quae prius mundi desideria sentiens, mortaliter vivebat. Hinc est quod humani generis Redemptor per diem miracula in urbibus exhibet, et ad orationis studium in monte pernoctat, ut perfectis videlicet praedicatoribus innuat quatenus nec activam vitam amore speculationis funditus deserant, nec contemplationis gaudia penitus operationis nimietate contemnant; sed quieti contemplantes sorbeant, quod occupati erga proximos loquentes refundant. Speculando quippe in Dei amorem surgitur, sed praedicando ad proximi utilitatem reditur. Unde apud Moysen, dum in sacrificio vacca mactatur (Num. XIX, 3), offerri cum hyssopo lignoque cedrino bis tinctus coccus praecipitur.", + "candidate_score": 0.637383, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 17, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1", + "max_score": 0.689866, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_3_5", + "bdc_text": "non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset . Incidit in mentem extemplo Benedictus ille EuanderBenedikt Euander ( Gutmann , Kienisen , Küneisen) , gest. 1553 , aus Markdorf beim Bodensee , wurde im Frühjahr 1529 in Zürich als Stipendiat am Großmünsterstift aufgenommen. 1531 wurde er Lehrer an der Großmünsterschule . Die Bem ühungen der Kemptener Pfarrer , Euander als Lehrer zu gewinnen ( s.", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1733", + "psc_text": "eoque se dominus proponit imitandum. egebamus omnium, ipse nullo, et tamen praebuit se humilitatis auctorem, cum discipulis ministraret. quod utique faciebat non studio utilitatis, sed exercitatione uirtutis. § 52 Petrus autem etsi 22,34 spiritu promtus, corporis tamen adhuc infirmus adfectu denuntiatur dominum negaturus; neque enim poterat diuinae constantiam intentionis aequare. passio domini aemulos habet, D pares non habet. ita non reprehendo quod negauit, laudo quod 22,54-62 Beuitfleuit. aliud commune condicionis est, aliud speciale uirtutis. et ideo instruitur ad cauendum, non cogitur ad negandum. § 53 Qui [non] habet inquit sacculum tollat, similiter 22,36 et peram et qui non habet uendat tunicam suam 8 cf. Matth. 13, 15; Marc. 4, 12 4 Matth. 4, 19 sq. 7 Luc. 18, 28 14 Ps. 15, 2 1 ne in perditione aliqua ΡαΒCL et (perditionem aliquam) X impendio ne qua ϰ 2 excusatione P (-ni m2) aLX 4 qui ad P (ad e. u.", + "candidate_score": 0.689866, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_0_2", + "bdc_text": "Precamur vobis sciencie dei accessionem . Cum dominus sua benignitate , candidissimi viri , magistratum nostrum sic illuminaverit , quod gregem suumVgl. u. a. Ps 77 , 21 ; Jes 40 , 11 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_775", + "psc_text": "diuinae adoptionis adsciscitur! sequere igitur misericordiam, ut merearis gratiam. § 79 late patet benignitas dei; super ingratos pluit, malis E 6,36 fecunda non negat terra prouentus, idem mundi sol sacrilegos religiososque pariter inluminat. aut ut mystice ista pendamus, propheticis populum Iudaeorum dominus pluuiis inrigauit et solis aeterni refulsit radiis etiam non merentibus, sed quoniam iiliilli mundano rore maduerunt, ecclesia dei ad caeleste lumen adsciscitur, ita tamen ut illis quoque misericordiae, si credant, praerogatiua seruetur. § 80 addidit non temere iudicandum, 6,37 ne cum sis tui conscius ipse delicti, in alterum cogaris ferre F sententiam. § 81 Magna etiam disciplina uirtutis, ut de infructuosis fructuosa 6,4-1 non quaeras nec de incultis prouentum fecunditatis exspectes. unicuique enim sua cultura dat fructus: in spinis istius mundi 1 I Petr. 2, 23 2 Lnc. 23, 34 4 Luc. 23, 34 14 et lo Matth. 5, 45 21 cf. Rom. 2, 1 2 non repercuseit", + "candidate_score": 0.686373, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_1_3", + "bdc_text": "Cum dominus sua benignitate , candidissimi viri , magistratum nostrum sic illuminaverit , quod gregem suumVgl. u. a. Ps 77 , 21 ; Jes 40 , 11 . non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1151", + "psc_text": "agat te sicut Mariam Jesidehumdesiderium sapientiae; hoc enim maius, hoc perfectius opus nec ministerii cumcura cognitionem uerbi caelestis auertat nec arguas eos et otiosos iudices, quos uideas studere sapientiae; hanc enim sibi cohabitantem Salomon ille pacificus adsciuit. § 86 nec Martha tamen in bono ministerio reprehenditur, B sed Maria, quod meliorem partem sibi elegerit, antefertur; Iesus enim multis abundat et multa largitur. et ideo sapientior quod principale aduertit elegit. denique apostoli optimum non putarunt relinquere dei uerbum et ministrare mensis. sed utrumque munus sapientiae; nam et Stephanus plenus sapientiae minister electus. et ideo qui ministrat doctori deferat et ministrantem doctor inuitet et prouocet; unum enim corpus ecclesiae, etsi diuersa membra: alterum c altero eget. non potest dicere ocuiusoculus manui: operam tuam nondesidero autiterumcaput pedibuaetauriculasenegarc esse de corpore; nam etsi alia principalia, tamen alia necessaria. sapientia in capite, actus in manibus; oculi enim sapientis in capite eius, quia ille uere sapit", + "candidate_score": 0.67933, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_0_2", + "bdc_text": "Precamur vobis sciencie dei accessionem . Cum dominus sua benignitate , candidissimi viri , magistratum nostrum sic illuminaverit , quod gregem suumVgl. u. a. Ps 77 , 21 ; Jes 40 , 11 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1178", + "psc_text": "lex enim intra mensuram est, ultra mensuram gratia: lex obumbrat, gratia clarificat. et ideo nemo fidem suam intra mensuram legis includat, sed ad ecclesiam conferat, in qua septiformis spiritus relucet gratia, quam princeps ille sacerdotum fulgore supernae diuinitatis inluminat, ne eam legis umbra restinguat. § 99 denique lucerna illa, quam B matutinis uespertinisque temporibus ritu uetere Iudaeorum princeps sacerdotum solebat accendere, uelut sub modio sita legis euanuit et ciuitas illa Hierusalem quae in terris est, quae occidit prophetas, quasi in conualle fletus posita delitiscit, 3Act.3,19 8 Ps. 118, 105 lOIoh.1,9 14 Luc. 15, 8 16 et 20 Hebr. 8, 5; 10, 1. Colosa. 2, 16 19 Hebr. 5. 6; 7, 17 20 Exod. 27, 20 sq. 23 Galat. 4, 25 24 Matth. 23, 37, Ps. 83, 7 1 indicium (iam ex alum) A D&)nqup] nam PL 2 iudaei debent CΧχ 3 uellint A 4 incendit X absconso / 5 super", + "candidate_score": 0.675255, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_41_43", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Candide pietatis viris Heinricho Bullingero , Leoni Iude , Chuonrado Pellicano , a verbo domini ministris Tiguri , fratribus suis observatu dignissimis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_799", + "psc_text": "sumus in Thomae digitis; quod enim erat ab initio, quod audiuimus et quod uidimus, oculis nostris perspeximus et manus nostrae scrutatae sunt de uerbo uitae: et uita apparuit. quando apparuit? quando uidimus. non sic adparebat, antequam uideretur. gratias ergo D domino, qui crucifixus est pro fide nostra, crucifixus est pro cupiditatibus nostris. mens mea in illo crucifixa est. § 97 Itaque et nunc qui uetus testamentum recensent. antequam cognoscant euangelium et quasi quaedam dominici corporis uestigia legant, uenturum putant et requirunt utrum ipse sit Christus dei filius, qui uenturus est. et cum legunt quando cum Abraham locutus est uel quando se dux militiae caelestis 7,20 ostendit, dicunt utique: tu es qui uenturus es an alium E 7,22 exspectamus? cum autem ueneuntuenerint ad euangelium et cognouerint inluminari caecos, ambulare claudos, audisse surdos, mundatos esse leprosos, mortuos resurrexisse, tunc dicunt: uidimus eum et oculis nostris perspeximus et in 6 Matth. 13, 16", + "candidate_score": 0.670039, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_41_43", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Candide pietatis viris Heinricho Bullingero , Leoni Iude , Chuonrado Pellicano , a verbo domini ministris Tiguri , fratribus suis observatu dignissimis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_800", + "psc_text": "se dux militiae caelestis 7,20 ostendit, dicunt utique: tu es qui uenturus es an alium E 7,22 exspectamus? cum autem ueneuntuenerint ad euangelium et cognouerint inluminari caecos, ambulare claudos, audisse surdos, mundatos esse leprosos, mortuos resurrexisse, tunc dicunt: uidimus eum et oculis nostris perspeximus et in 6 Matth. 13, 16 10 Ioh. 20, 25 sqq., I Ioh. 1, 1 16 Galat. 6, 14 21 Gen. 17, 1 sqq.; 18, 9 sqq.; 22, 1 sqq.; Ios. 5, 14 26 I Ioh. 1, 1 2 obseruata P (ua a. u.) X obuersata L nutabant BX 3 spectacula PL 4 duo populi sunt a 5 unus qui (otn. quorum) X ideo] do PaL 6 quia (a s. u.) F qui PL 8 oculi nostri perspexerunt PL 11 quod ante uidimus om. BX 14 ergo do PL 15 est ante pro cupiditatibus om. Xy 17 et om. X 18 dominici (i ult. in ras.)", + "candidate_score": 0.668147, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_41_43", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Candide pietatis viris Heinricho Bullingero , Leoni Iude , Chuonrado Pellicano , a verbo domini ministris Tiguri , fratribus suis observatu dignissimis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_798", + "psc_text": "xpm G suos discipulos ad xpm EfT suos 8. u. C supplementum (e pr. ex i m3) P 23 xps est ET testificationibus quam uerborum sponsionibus exhibetur, quae tunc in pectoribus Iudaeorum uelut obserata lege nutabat, ipso spectaculo dominicae crucis et pleno resurrectionis testimonio panderetur. § 96 et fortasse isti discipuli sunt duo populi, quorum unus ex iudaeis credidit, alter ex gentibus, qui ideo credidit, C quia audiuit. uoluerunt ergo isti uidere propter llludillud: uestri autem beati oculi qui uident et aures uestrae quae audiunt. sed etiam nos uidimus in Iohanne, oculis nostris perspeximus in apostolis et manibus nostris perscrutati sumus in Thomae digitis; quod enim erat ab initio, quod audiuimus et quod uidimus, oculis nostris perspeximus et manus nostrae scrutatae sunt de uerbo uitae: et uita apparuit. quando apparuit? quando uidimus. non sic adparebat, antequam uideretur. gratias ergo D domino, qui crucifixus est pro fide nostra, crucifixus est pro", + "candidate_score": 0.666784, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_3", + "bdc_text": "non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_819", + "psc_text": "4. 15 per terram uerrunt uestigiis usuque faciunt ut amictus oneri sit. sed tamen alia uidetur hic indumenta signare et, nisi fallor, humana corpora, quibus anima nostra uestitur. denique et Ioseph tunica ad speciem dominici corporis cruentata est et apostolicum illud: exuens se carnem principatus et potestates omnes traduxit quid aliud ostendit nisi uice indumenti corpus fuisse, quo se ita exspoliauit dominus in passione, ut diuinitas libera inmunisque maneret iniuriae? totus D igitur hic locus exemplo nos prophetico ad uirtutem subeundae passionis hortatur. § 108 denique addidit: ecce qui in ueste 7,25 pretiosa sunt in domibus regum sunt. sunt etiam mollia indumenta deliciosi actus et mores, propter quod nos hortatur apostolus ut exspoliantes ueterem hominem cum actibus eius E induamus nouum, in quo non dulcis inlecebra sit ludusque lasciuiae, sed usus laboris et fructus, eo quod tenera corporis cura luxuque et lasciuiarum cupiditate mollitos nequaquam caelestis aula suscipiat, ad quam", + "candidate_score": 0.666558, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_3", + "bdc_text": "non tantum prophetis iter domini monstrantibus , verum eciam iuventutis moderatore ingenia , ut aiunt , tenatia imbuente fulcire voluerit , comisit nobis a verbo ministris , doctum quendam et pium pubi nostre omni ex parte profuturum sciscitaremur , qui non tantum doctrina , sed et moribus floridam hanc etatulam candide vestire nosset .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1733", + "psc_text": "eoque se dominus proponit imitandum. egebamus omnium, ipse nullo, et tamen praebuit se humilitatis auctorem, cum discipulis ministraret. quod utique faciebat non studio utilitatis, sed exercitatione uirtutis. § 52 Petrus autem etsi 22,34 spiritu promtus, corporis tamen adhuc infirmus adfectu denuntiatur dominum negaturus; neque enim poterat diuinae constantiam intentionis aequare. passio domini aemulos habet, D pares non habet. ita non reprehendo quod negauit, laudo quod 22,54-62 Beuitfleuit. aliud commune condicionis est, aliud speciale uirtutis. et ideo instruitur ad cauendum, non cogitur ad negandum. § 53 Qui [non] habet inquit sacculum tollat, similiter 22,36 et peram et qui non habet uendat tunicam suam 8 cf. Matth. 13, 15; Marc. 4, 12 4 Matth. 4, 19 sq. 7 Luc. 18, 28 14 Ps. 15, 2 1 ne in perditione aliqua ΡαΒCL et (perditionem aliquam) X impendio ne qua ϰ 2 excusatione P (-ni m2) aLX 4 qui ad P (ad e. u.", + "candidate_score": 0.658256, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_1", + "bdc_text": "Cum dominus sua benignitate , candidissimi viri , magistratum nostrum sic illuminaverit , quod gregem suumVgl. u. a. Ps 77 , 21 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1799", + "psc_text": "23,11 reum non pronuntiant, alienae tamen erudelitatiscrudelitatis studiis obsequuntur. lauit quidem manus Pilatus, sed facta non diluit; iudex enim nec inuidiae cedere debuit nec timori, ut sanguinem innocentis addiceret. monebat uxor, lucebat in nocte gratia, diuinitas eminebat: nec sic a sacrilega sententia temperauit. § 101 similiter in hoc typum omnium iudicum arbitror esse praemissum, qui damnaturi essent eos quos innoxios aestimarent. tolerabiliores tamen gentiles esse quam Iudaeos coniuncta Pilato persona demonstrat et magis eos posse diuinis ad fidem operibus admoneri. quales autem illi qui dominum maiestatis crucifixerunt! § 102 nec inmerito homicidae absolutionem petunt, 1526 A 23,18 sq. qui flagitabant innocentis exitium. tales leges iniquitas habet, 9 lob. 5, 46 sq. 15 Matth. 27, 24 17 Matth. 27, 19 23 I Cor. 2, 8 1 uideretur PBCL uidere a uideare GX uideatur Εγ T non om. Εγ T se deCendi X 3 credetis BCFOV 5 diceret X 6 possent P", + "candidate_score": 0.657297, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_28_30", + "bdc_text": "compulsus et nos adire , quidnam ageremus , visurus dignatus est . Huic , cum praesto erat , mox ludi literarii poenes nos oblata est conditio , quam quidem pacto nullo subire voluit , donec et vos condescendisse senserit prioremque , quam apud vos habetDie Lehrerstelle an der Großmünsterschule in Zürich. , exuerit . Res igitur manibus vestris sepulta iacet .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1923", + "psc_text": "fine noster quoque sermo claudatur! § 182 Cur secundum Matthaeum et Marcum mandat discipulis: praecedam uos in Galilaeam, ibi me uidebitis, 24,36 secundum Lucan uero et Iohannem etiam intra conclaue obtulit se uidendum? et quidem quod se uidendum frequenter obtulerit et plus quam quingentis fratribus et Petro et JacoboIacobo etiam c apoatolico probauimus testimonio et Lucas in Actibus apostolorum docuit quod discipulis manifestauerit se uiuere post passionem suam in multis argumentis apparens his et disputans deregno dei. ergo quia saepius et diuersis apparuit, cum in Galilaea quando sit uisus nequaquam praescriptum ac 24,36 definitum tempus scriptura signauerit, in Hierusalem quando se obtulerit, et diem et horam expresserit, timidiores intra conclauia 1 loh. 201 22 sq. 8 Act. 2, 4 5 Matth. 28. 2 sq. Marc. 16. 5 lob. 20, 12 7 lob. 1, 51 10 Euseb. Quaest. euang. 295, 28 (301, 27) 11 Matth. 26, 32 Marc. 14, 28; cr.", + "candidate_score": 0.649692, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_28_30", + "bdc_text": "compulsus et nos adire , quidnam ageremus , visurus dignatus est . Huic , cum praesto erat , mox ludi literarii poenes nos oblata est conditio , quam quidem pacto nullo subire voluit , donec et vos condescendisse senserit prioremque , quam apud vos habetDie Lehrerstelle an der Großmünsterschule in Zürich. , exuerit . Res igitur manibus vestris sepulta iacet .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_34", + "psc_text": "sed quia non prolatiuum uerbum, sed substantiale signatur uerbum illud, quod caro factum est et habitauit in nobis, non uulgare uerbum, sed illud caeleste B intellegamus. cui apostoli ministrarunt. et tamen in Exodo lectum est quia populus uidebat uocem domini, et utique uox non uidetur, sed auditur. uox enim quid est nisi sonus, qui non oculis cernitur, sed aure percipitur? uerum altissimo ingenio uoluit declarare Moyses quia uox uidetur dei; interioris enim mentis uidetur obtutu, in euangelio autem 7 Luc. 6, 48, Hebr. 10, 22 17 Origenes hom. in Lucam I (XIII 1803 a sq. M.) 20 Ioh. 1, 14 23 EIOd. 20, 18 1 rerum rationem X (rerum s. u. F, narrationem m2 0) 3 defęcit (i s. e) P 6 regit P rigat (a ex i) L. 10 diBcribunt X (descr. m2 On) 11 animo X 13 potiores aX (-is m2 OKV) 14 moralia aCT mortalia cet. 17", + "candidate_score": 0.639522, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_8_10", + "bdc_text": "Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster . Verschiedentlich nahm er auswärtige Schüler als Kostgänger bei sich auf ( Bullinger an Johannes Travers , 14 . September 1543 , Graubünden Korr. I 53f ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_182", + "psc_text": "uideri in publico displicebat. § 22 didicistis, uirgines, pudorem Mariae: discite humilitatem. uenit propinqua ad proximam, iunior ad seniorem nec solum uenit, sed etiam prior salutauit; decet enim ut quanto castior uirgo tanto humilior sit. nouerit deferre senioribus, sit magistra humilitatis, in qua est professio B castitatis. est et causa pietatis, est etiam norma doctrinae. contuendum est enim quia superior uenit ad inferiorem, ut inferior adiuuetur, Maria ad Elisabet, Christus ad lobannemIohannem, denique etiam postea, ut sanctificaret baptismum Iohannis, dominus uenit ad baptismum. cito quoque aduentus Mariae et praesentiae dominicae beneficia declarantur; simul enim C 1,41 ut audiuit salutationem Mariae Elisabet, exsultauit infans in utero eius, et repleta est spiritu sancto. § 23 uide distinctionem singulorumque uerborum proprietates. uocem prior Elisabet audiuit, sed Iohannes prior gratiam sensit: illa naturae ordine audiuit, iste exsultauit ratione mysterii, illa Mariae iste domini sensit aduentum, femina mulieris et pignus pignoris, istae gratiam loquuntur, illi", + "candidate_score": 0.630576, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_8_10", + "bdc_text": "Im März 1543 erhielt er die Schulmeisterstelle am Großmünster in Zürich , später jene am Fraumünster . Verschiedentlich nahm er auswärtige Schüler als Kostgänger bei sich auf ( Bullinger an Johannes Travers , 14 . September 1543 , Graubünden Korr. I 53f ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_180", + "psc_text": "studio asperitas montium, non ab officio prolixitas itineris retardauit. F in montana uirgo cum festinatioaefestinatione, uirgo officii memor, miuriaeiniuriae inmemor, adfectu uigente, non sexnsexu relicta perrexit domo. § 21 discite, uirgines, non circumcursare per alienas aedes, non demorari in plateis, non aliquos in publico miscere sermones. Maria in domo sera, festina in publico mansit aput cognatam suam tribus mensibus; etenim quae propter officium 1289 A 1 Esai. 7, 14 23 I Tim. 5. 13 24 I Cor. 14, 35 1 uirgo om. P 5 iodae ΕγΤ iudeae aG iudeae cet. 9 exemplo (v 8. 0 m3) P exemplum C sterelisque (i s. e alt. m3) P 16 sps sci X 17 praegnatibus mlPOV praegratibus F (in mg. praegnantibus), π (m2 praegrauidis) praegnantibus m3 P, m2 0 V cet. exhibere (h s. u. m3) P 23 uirginis (-es m3) P sedes a domos X (F in mg. aedes) 25 aera B", + "candidate_score": 0.630471, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10273_sent_34", + "bdc_text": "Quod cum foeceritis , ut speramus vos facturos , studebimus modo quovis refundere .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1147", + "psc_text": "dus ΕγΤΧ supererogaberis A 19 superfluum PL 21 grauis AFO et (8 eras.) E (s exp.) V 22 in d