diff --git "a/10/10064.json" "b/10/10064.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/10/10064.json" @@ -0,0 +1,5890 @@ +{ + "letter_id": "10064", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/10064", + "dominant_topic": 15, + "topic_dist": [ + 0.052938, + 0.06039, + 0.044941, + 0.044347, + 0.045411, + 0.058505, + 0.039108, + 0.060196, + 0.046202, + 0.043699, + 0.0386, + 0.039608, + 0.059329, + 0.044844, + 0.068958, + 0.074431, + 0.041417, + 0.043429, + 0.053805, + 0.039843 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1", + "max_score": 0.699267, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_42_44", + "bdc_text": "Intellekt ( 1Kor 14 , 32 : die Geister ) . der propheten den propheten underthon .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1357", + "psc_text": "v) R quod (d a. I. m. 1) R 13 misteria S appellari S 15 obtutum E obtutd P intuitu b 17 qui] quis ESb suplet El 18 ideotę P 19 dicas EiPRSbd: dicat Et 20 membra P1 21 ipse R 24 cap. XV E quod P intellectum S adcesserit P 25 profetia E prophatia R doctrinam (m exp. m. 1) P 27 nisi] nisişj E nisi si R in prophetia aut in doctrina? id est: cum signis, hoc est linguae accesserit intellectus, ut non spiritu tantum, sed etiam mente agatur quod agitur. cap. 9 Proinde, quibus signa per aliquas rerum corporalium similitudines demonstrabantur in spiritQspiritu, nisi accesserat mentis officium, ut etiam intellegerentur, nondum erat prophetia; magisque propheta erat, qui interpretabatur, quod alius uidisset, quam ipse qui uidisset. unde adparet magis ad mentem pertinere prophetiam quam ad istum spiritum, qui modo quodam proprio uocatur spiritus, uis animae quaedam mente inferior,", + "candidate_score": 0.699267, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_41_43", + "bdc_text": "Dann ye so ist der verstandim Sinne von : Intellekt ( 1Kor 14 , 32 : die Geister ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1361", + "psc_text": "R sunt et earum intellectus reuelatus in mente. ex hoc ergo modo, quo appellatur in ista distinctione spiritus, secundum quem dixit apostolus: orabo spiritu, orabo autem et mente, ut et signa rerum formarentur in spiritu et eorum refulgeret intellectus in mente: secundum hanc, inquam, distinctionem spiritale nunc appellauimus tale genus uisorum, quali etiam corporum absentium imagines cogitamus. cap. 10 Intellectuale autem illud excellentius, quod mentis est proprium. nec mihi occurrit omnino ita pluribus modis dici posse intellectum, sicut spiritum multis modis appellatura esse conperimus; siue autem intellectuale dicamus siue intellegibile, hoc idem significamus. quamquam nonnihil interesse nonnulli uoluerint, ut intellegibilis sit res ipsa, quae solo intellectu percipi potest. intellectualis autem mens, quae intellegit; sed esse aliquam rem quae solo intellectu cerni possit ac non etiam intellegat magna et difficilis quaestio est. esse autem rem, quae intellectu percipiat et non etiam intellectu percipi possit, non arbitror quemquam uel putare uel dicere;", + "candidate_score": 0.694561, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_41_43", + "bdc_text": "Dann ye so ist der verstandim Sinne von : Intellekt ( 1Kor 14 , 32 : die Geister ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1354", + "psc_text": "16 racionalis 12 20 alibi] ali.i (in mg. add. b m. rec.) P agnitione E1 22 legi (i ex e m. 1) R 24 conmemorans P aduersum S 26 hunc] hanc PBbd cap. 8 Ex his omnibus modis, quos commemorauimus, quibus appellatur spiritus, non traximus hoc uocabulum, quo appellauimus spiritale hoc uisionis genus, de quo nunc agimus, sed ex illo uno modo, quem inuenimus in epistula ad Corinthios, quo spiritus a mente distinguitardistinguitur euidentissimo testimonio. si enim orauero, inquit, lingua, spiritus meus orat; mens autem mea infructuosa est. cum ergo lingua intellegatur hoc loco dicere obscuras et mysticas significationes, a quibus si intellectum mentis remoueas nemo aedificatur audiendo, quod non intellegit — unde etiam dicit: qui enim loquitur lingua, non hominibus loquitur, sed deo; nemo enim audit, spiritus autem loquitur mysteria - satis indicat eam se linguam hoc loco appellare, ubi sunt significationes uelut imagines rerum ac similitudines, quae ut", + "candidate_score": 0.690133, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_42_44", + "bdc_text": "Intellekt ( 1Kor 14 , 32 : die Geister ) . der propheten den propheten underthon .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1366", + "psc_text": "spiritu et non intellegebatur, nec tunc intellectum erat hoc signum, cum corporaliter fieret atque oculis corporalibus adpareret, iam 2 Matth. 22, 39 1 propoauimus (i 8. I. m. 1) P omnia om. El uideantur genera PRbd 2 diligis R 7 corporis sim. PSbd 9 cap. XVIIII E orum R 10 ea P1 11 presidenti S praesenti PR aliquit P 12 di$noscitar (s exp. m. 1) P dignoscitur bd 15 supra ueluti add. m. 2: etiftsi & intellectui E pe.coris (c er.) E 17 praessidet R hauserunt] aaxerunt El 19 quid Pl 22 baldasar S balthasar bd 23 sensuum E 24 inpraessa PB 25 uidebagtur E et om. b non] nondum PRbd tamen signum esse intellegebatur id habens ex mentis officio. et quia requirebatur, quid significaret, etiam ipsam inquisitionem utique mens agebat. quo non conperto Danihel accessit et spiritu prophetico mente inlustrata perturbato regi, quid illo signo portenderetur, aperuit, ipse potius", + "candidate_score": 0.684168, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_42_44", + "bdc_text": "Intellekt ( 1Kor 14 , 32 : die Geister ) . der propheten den propheten underthon .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_206", + "psc_text": "14 hominis Rl 16 cap. XIII E stinctu Rl 17 mentis PR 18 spiritum ElS 19 operatio est (o est in ras. m. 2) E uero P 20 rebus om. P1 permittunt P permittuntur b promittitur R partim] partim quia Sbd 21 ante quia add. partim bd subtilibus ES partim-partim in mg. inf. m. 1 R 22 partem R a sanctis b 24 occultissime PS 25 iidem d 26 ipsi quae S sunt om. P1 uelud S praedicunt (aup. u m. 2 add. ai a) E predicunt P qujapropter (i del. tn. 1) P bono christiano siue mathematici siue quilibet inpie diuinantium, maxime dicentes uera, cauendi sunt, ne consortio daemoniorum animam deceptam pacto quodam societatis inretiant. cap. 18 Solet etiam quaeri, utrum caeli luminaria ista conspicua corpora sola sint an habeant rectores quosdam spiritus suos, et, si habent, utrum ab eis etiam uitaliter inspirentur, sicut animantur carnes per animas animalium,", + "candidate_score": 0.67876, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_42_44", + "bdc_text": "Intellekt ( 1Kor 14 , 32 : die Geister ) . der propheten den propheten underthon .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1360", + "psc_text": "simitudines S accessisset PRlbd 6 profetia E prophetiam P1 prophetia (i s. l. m. 1) R propheta b 7 profeta E prophaeta R interpraetabatur ER interpetrabatur P 9 prophaetiam R cap. XVI E 11 itaquae P1 12 et 13 septenae] septem PRbd 15 illuminata (ta in ras. m. 2) R 16 prophaetia R 17 histo S interpraetatio EPR prophaeta R 18 significabantur (ba 8. l. m. 1) S 19 sola E solum R 20 praedictus (c exp. m. 1) EP maxiine] et maxime Rbd 21 utroquae P1 et om. PlRl 22 intellegatur P 23 danielis bd 25 ipse PRb ezpraesse R sunt et earum intellectus reuelatus in mente. ex hoc ergo modo, quo appellatur in ista distinctione spiritus, secundum quem dixit apostolus: orabo spiritu, orabo autem et mente, ut et signa rerum formarentur in spiritu et eorum refulgeret intellectus in mente: secundum hanc, inquam, distinctionem spiritale nunc appellauimus tale genus", + "candidate_score": 0.678362, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_42_44", + "bdc_text": "Intellekt ( 1Kor 14 , 32 : die Geister ) . der propheten den propheten underthon .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1354", + "psc_text": "16 racionalis 12 20 alibi] ali.i (in mg. add. b m. rec.) P agnitione E1 22 legi (i ex e m. 1) R 24 conmemorans P aduersum S 26 hunc] hanc PBbd cap. 8 Ex his omnibus modis, quos commemorauimus, quibus appellatur spiritus, non traximus hoc uocabulum, quo appellauimus spiritale hoc uisionis genus, de quo nunc agimus, sed ex illo uno modo, quem inuenimus in epistula ad Corinthios, quo spiritus a mente distinguitardistinguitur euidentissimo testimonio. si enim orauero, inquit, lingua, spiritus meus orat; mens autem mea infructuosa est. cum ergo lingua intellegatur hoc loco dicere obscuras et mysticas significationes, a quibus si intellectum mentis remoueas nemo aedificatur audiendo, quod non intellegit — unde etiam dicit: qui enim loquitur lingua, non hominibus loquitur, sed deo; nemo enim audit, spiritus autem loquitur mysteria - satis indicat eam se linguam hoc loco appellare, ubi sunt significationes uelut imagines rerum ac similitudines, quae ut", + "candidate_score": 0.677596, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_42_44", + "bdc_text": "Intellekt ( 1Kor 14 , 32 : die Geister ) . der propheten den propheten underthon .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1356", + "psc_text": "signa utique rerum dantur, non res ipsae proferuntur, propterea translato uerbo linguam appellauit quamlibet signorum prolationem, priusquam intellegantur: quo cum intellectus accesserit, qui mentis est proprius, fit reuelatio uel agnitio uel prophetia uel doctrina. proinde ait: si uenero ad uos linguis loquens, quid uobis prodero, nisi loquar uobis in reuelatione aut in agnitione aut 6 I Cor. 14, 14. 2. 16. 6 1 et ex E 4 epistola Rbd 6 sic E 7 cap. XIIIl E 8 linguaqi E linguam PRSd et] eşt Pl misticas S 9 si om. R 10 edificatar P aedificator (sed sup. 0 add. m. 1 v) R quod (d a. I. m. 1) R 13 misteria S appellari S 15 obtutum E obtutd P intuitu b 17 qui] quis ESb suplet El 18 ideotę P 19 dicas EiPRSbd: dicat Et 20 membra P1 21 ipse R 24 cap. XV E quod P intellectum S adcesserit", + "candidate_score": 0.677304, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_41_43", + "bdc_text": "Dann ye so ist der verstandim Sinne von : Intellekt ( 1Kor 14 , 32 : die Geister ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1352", + "psc_text": "spiritus filiorum hominis si ascendat ipse sursum, et spiritus pecoris si descendat ipse deorsum in terram? dicitur spiritus et ipsa mens rationalis, ubi est quidam tamquam oculus animae, ad quem pertinet imago et agnitio dei. unde dicit apostolus: renouamini spiritu mentis uestrae et induite nouum hominem, qui secundum deum creatus est, cum et alibi dicat de interiore homine: qui renouatur in agnitione dei secundum imaginem eius, qui creauit eum. item cum dixisset: igitur ipse ego mente seruio legi dei, carne autem legi peccati, alio loco eandem sententiam commemorans, caro, inquit, concupiscit aduersus spiritum et spiritus aduersus carnem, ut non ea quae uultis faciatis, quam dixit mentem, hunc etiam spiritum appellauit. dicitur spiritus etiam deus, sicut ait dominus in euangelio: spiritus est deus; et eos, qui adorant eum, in spiritu et ueritate oportet adorare. 3 I Cor. 15, 44 11 Ps. 148 8, 13 Eccle. 3, 21 18 Ephes. 4. 23.", + "candidate_score": 0.675666, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_42_44", + "bdc_text": "Intellekt ( 1Kor 14 , 32 : die Geister ) . der propheten den propheten underthon .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1361", + "psc_text": "R sunt et earum intellectus reuelatus in mente. ex hoc ergo modo, quo appellatur in ista distinctione spiritus, secundum quem dixit apostolus: orabo spiritu, orabo autem et mente, ut et signa rerum formarentur in spiritu et eorum refulgeret intellectus in mente: secundum hanc, inquam, distinctionem spiritale nunc appellauimus tale genus uisorum, quali etiam corporum absentium imagines cogitamus. cap. 10 Intellectuale autem illud excellentius, quod mentis est proprium. nec mihi occurrit omnino ita pluribus modis dici posse intellectum, sicut spiritum multis modis appellatura esse conperimus; siue autem intellectuale dicamus siue intellegibile, hoc idem significamus. quamquam nonnihil interesse nonnulli uoluerint, ut intellegibilis sit res ipsa, quae solo intellectu percipi potest. intellectualis autem mens, quae intellegit; sed esse aliquam rem quae solo intellectu cerni possit ac non etiam intellegat magna et difficilis quaestio est. esse autem rem, quae intellectu percipiat et non etiam intellectu percipi possit, non arbitror quemquam uel putare uel dicere;", + "candidate_score": 0.67503, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_41_43", + "bdc_text": "Dann ye so ist der verstandim Sinne von : Intellekt ( 1Kor 14 , 32 : die Geister ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1366", + "psc_text": "spiritu et non intellegebatur, nec tunc intellectum erat hoc signum, cum corporaliter fieret atque oculis corporalibus adpareret, iam 2 Matth. 22, 39 1 propoauimus (i 8. I. m. 1) P omnia om. El uideantur genera PRbd 2 diligis R 7 corporis sim. PSbd 9 cap. XVIIII E orum R 10 ea P1 11 presidenti S praesenti PR aliquit P 12 di$noscitar (s exp. m. 1) P dignoscitur bd 15 supra ueluti add. m. 2: etiftsi & intellectui E pe.coris (c er.) E 17 praessidet R hauserunt] aaxerunt El 19 quid Pl 22 baldasar S balthasar bd 23 sensuum E 24 inpraessa PB 25 uidebagtur E et om. b non] nondum PRbd tamen signum esse intellegebatur id habens ex mentis officio. et quia requirebatur, quid significaret, etiam ipsam inquisitionem utique mens agebat. quo non conperto Danihel accessit et spiritu prophetico mente inlustrata perturbato regi, quid illo signo portenderetur, aperuit, ipse potius", + "candidate_score": 0.674186, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_41_43", + "bdc_text": "Dann ye so ist der verstandim Sinne von : Intellekt ( 1Kor 14 , 32 : die Geister ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_290", + "psc_text": "S 14 inquisicio R 18 insinuandum B 21 ammonet PJRSC 24 ad alt. om. Pbd fili El 25 post dictum add. est d uel credamus uel intellegamus, sed patrem et filium et spiritum sanctum — propter quam trinitatem dictum est: ad imaginem nostram — unum deum accipiamus, propter quod dictum est: ad imaginem dei. cap. 20 Hic etiam illud non est praetereundum, quia, cum dixisset: ad imaginem nostram, statim subiunxit: et habeat potestatem piscium maris et uolatilium caeli et ceterorum animalium rationis expertium, ut uidelicet intellegamus in eo factum hominem ad imaginem dei, in quo inrationalibus animantibus antecellit. id autem est ipsa ratio uel mens uel intellegentia uel si quo alio uocabulo commodius appellatur. unde et apostolus dicit: renouamini in spiritu mentis uestrae et induite nouum hominem, qui renouatur in agnitionem dei secundum imaginem eius, qui creauit eum, satis ostendens, ubi sit homo creatus ad imaginem dei, quia non corporis", + "candidate_score": 0.67235, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_41_43", + "bdc_text": "Dann ye so ist der verstandim Sinne von : Intellekt ( 1Kor 14 , 32 : die Geister ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1357", + "psc_text": "v) R quod (d a. I. m. 1) R 13 misteria S appellari S 15 obtutum E obtutd P intuitu b 17 qui] quis ESb suplet El 18 ideotę P 19 dicas EiPRSbd: dicat Et 20 membra P1 21 ipse R 24 cap. XV E quod P intellectum S adcesserit P 25 profetia E prophatia R doctrinam (m exp. m. 1) P 27 nisi] nisişj E nisi si R in prophetia aut in doctrina? id est: cum signis, hoc est linguae accesserit intellectus, ut non spiritu tantum, sed etiam mente agatur quod agitur. cap. 9 Proinde, quibus signa per aliquas rerum corporalium similitudines demonstrabantur in spiritQspiritu, nisi accesserat mentis officium, ut etiam intellegerentur, nondum erat prophetia; magisque propheta erat, qui interpretabatur, quod alius uidisset, quam ipse qui uidisset. unde adparet magis ad mentem pertinere prophetiam quam ad istum spiritum, qui modo quodam proprio uocatur spiritus, uis animae quaedam mente inferior,", + "candidate_score": 0.6716, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_39_41", + "bdc_text": "sinen eygnen rhuͦm und nutz suͦchen welle etc. Welches nun alles uns billich ein getrüwe warnung sin sol , das wir uss unserer fleyschlichen anfächtung uns nützid fürnemmen söllennd , sunder underthon dem geyst der warheyt . Dann ye so ist der verstandim Sinne von :", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_180", + "psc_text": "aduentum, sed per quendam terminum, quo intellegitur, quousque sit naturaepropriemoduset unde sit naturae alterius consequenter exordium? an aliqua alia ratio sit horum uerborum diligentius uestiganda? Quis in tantum secretum facile inrumpat et quae signa dicat, cum dicit de sideribus: et sint in signa? neque enim illa dicit, quae obseruare uanitatis est, sed utique utilia et huius uitae usibus necessaria, quae uel nautae obseruant in gubernando uel omnes homines ad praeuidendas aeris qualitates per aestatem et hiemem et autumnalem uernalemque temperiem. et nhnirumnimirum haec uocat tempora, quae per sidera fiunt, non spatia morarum, sed uicissitudines adfectionum caeli huius. nam si aliquis uel corporalis uel spiritalis motus conditionem istorum luminarium praecessit, ut aliquid a futura expectatione per praesens in praeteritum traiceret, sine 1 tridum E igitur] ergo bd 2 penetret b transierint EaPaRbd transire potuerint S 3 inquiperent Et 5 ait] est S pribationera El nox] nos E1 6 nox] nos El", + "candidate_score": 0.661995, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_35_37", + "bdc_text": "eer oder uss ghäder unnd verbunstStreitsucht und Mißgunst. - Phil 2 , 1-4. . Item das sich niemants über das erhebe , das er aber istRandbemerkung : Roma. 12. , unnd sich mee understannde ze können , dann er aber kan unnd der glouben leertRöm 12 , 3. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_91", + "psc_text": "r in ras.) E, P1 post delirare add. quilibet infidelia bd audiat (s. I. m. 2 at de) E audeat S1 audiat P1 quemammodum P1 uii possit. et non tam molestum est, quod errans homo deridetur, sed quod auctores nostri ab eis, qui foris sunt, talia sensisse creduntur et cum magno eorum exitio, de quorum salute satagimus, tamquam indocti reprehenduntur atque respuuntur. cum enim quemquam de numero christianorumChristianorum in ea re quam optime norunt errare conprehenderint et uanam sententiam suam de nostris libris adserere, quo pacto illis libris credituri sunt de resurrectione mortuorum et de spe uitae aeternae regnoque caelorum, quando de his rebus, quas iam experiri uel indubitatis numeris percipere potuerunt, fallaciter putauerint esse conscriptos? quid enim molestiae tristitiaeque ingerant prudentibus fratribus temerarii praesumtores, satis dici non potest, quod, si quando de praua et falsa opinatione sua reprehendi et conuinci coeperint ab eis, qui nostrorum librorum auctoritate non tenentur,", + "candidate_score": 0.661412, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_52_54", + "bdc_text": "„Ir söllend den geyst nitt ußl öschen noch die prophecy verachten . Ir söllend alle ding bewären und , was guͦt unnd grecht ist , behalten“ [ 1 Thess 5 , 19-21 ] . Also wil ich yetzt das buͦch von üch uffgenommen werden , das ir alle ding gegen der warheit halltind , das ist , mitt dem wort gottes bewärind , unnd so verr es mit dem selben lutet und uß dem selben befestnet unnd ggründt ist , im glouben gäbind .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_0", + "psc_text": "LIBER PRIMUS. cap. 1 Omnis diuina scriptura bipertita est secundum id, quod dominus significat dicens scribam eruditum in regno dei similem esse patri familias proferenti de thesauro suo noua et uetera, quae duo etiam testamenta dicuntur. in libris autem omnibus sanctis intueri oportet, quae ibi aeterna intimentur, quae facta narrentur, quae futura praenuntientur, quae agenda praecipiantur uel admoneantur. in narratione ergo rerum factarum quaeritur, utrum omnia secundum figurarum tantummodo intellectum accipiantur, an etiam secundum fidem rerum gestarum adserenda et defendenda sint. nam non esse accipienda figuraliter nullus christianusChristianus dicere audebit, adtendens apostolum dicentem: omnia autem haec in figura contiiigebantcontingebant in illis, et illud, quod in Genesi scriptum est: 5 cf. Matth. 13, 52 15 I Cor. 10, 11 2 Incipit li[be]r [primus] de genesi ad li[tteram]; haec inscriptio codicis E a m. 2 profecta est; quae uncis inclusi legi nequeunt De principio genesis (litt. mai.) fol. 1 P Beati Augustini", + "candidate_score": 0.653673, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_62_64", + "bdc_text": "ab der gschrifft abgefuͤrt , das dannethinvon da an. einer uß dem andre n nam und in ein andre form stallt und mitthinzuͦ schreib , was sin anfächtungim Sinne von : fleischliche , nicht dem Geist der Wahrheit verpflichtete Überlegung.", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1028", + "psc_text": "deus omnes animas hominum nascentium sicut primam facit, propterea scriptura de aliis tacuit quoniam posset, quod in una factum commemoratum est, etiam de ceteris prudenter intellegi. itaque si oportuit nos per hanc scripturam de hac re aliquid admoneri, magis, si aliquid aliud fiebat in femina, quod in uiro factum non erat, ut ex carne animata eius anima duceretur, non sicut uiri eius aliunde corpus, aliunde anima; hoc ipsum, quod alio modo fiebat, scriptura potius tacere non debuit, ne hoc itidem factum putaremus, quod iam de illo didiceramus. proinde quia non dixit ex anima uiri animam factam esse mulieris, conuenientius creditur eo ipso nos admonere uoluisse nihil hic aliud putare, quam de uiri anima noueramus, id est similiter datam esse mulieri, cum praesertim esset euidentissimae occasionis locus, ut, si non tunc, quando formata est, postea certe diceretur, ubi ait Adam: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea.", + "candidate_score": 0.651136, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_78_80", + "bdc_text": "unnd flyßlich der waarheyt gottes mitt liebe unnd glouben nachgründen . Also söllennd ir nun die hilff , subsidia , tröstUnterstützungen . und annotationen disers mines unnd alle andere menschliche buͤcher läsen , den grund uff die warheyt setzen und den verstannd uss der geschrifft bringen unnd nitt dryn tragen .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_603", + "psc_text": "81 22 uocauerit S 23 est bonum bd 24 deus om. R 25 celi S 26 uocabit scripsi: uocaret libri; sed cf. xt v.a).E35'. ai>rd Tischendorfii et P. de Lagarde Gen. 2,19 et lib. VIIII cap. 1 huius edit. illa] ea 8 et omne quodcumque illud uocauit Adam animam uiuam, hoc nomen illius. et uocauit Adam nomina omnibus pecoribus et omnibus uolatilibus caeli et omnibus bestiis agri. Adae autem non est inuentus adiutor similis ipsi. et iniecit deus mentis alienationem super Adam, et obdormiuit: et sumsit unam de costis eius et adinpleuit carnem in locum eius. et aedificauit dominus deus costam, quam sumsit de Adam, in mulierem. si ergo consequenter, cum in pecoribus et bestiis agri et uolatilibus caeli non esset ihuentuminuentum adiutorium simile homini, fecit ei deus adiutorium simile de costa lateris eius, hoc autem factum est, cum easdem bestias agri et uolatilia caeli adhuc de terra finxisset et", + "candidate_score": 0.647121, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_62_64", + "bdc_text": "ab der gschrifft abgefuͤrt , das dannethinvon da an. einer uß dem andre n nam und in ein andre form stallt und mitthinzuͦ schreib , was sin anfächtungim Sinne von : fleischliche , nicht dem Geist der Wahrheit verpflichtete Überlegung.", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1029", + "psc_text": "eo ipso nos admonere uoluisse nihil hic aliud putare, quam de uiri anima noueramus, id est similiter datam esse mulieri, cum praesertim esset euidentissimae occasionis locus, ut, si non tunc, quando formata est, postea certe diceretur, ubi ait Adam: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea. quanto enim carius amantiusque diceret: et anima de anima mea! non tamen hinc tam magna quaestio iam soluta est, ut unum horum manifestum certumque teneamus. cap. 2 QuamobreniQuamobrem primo uidendum est, utrum sancta scriptura libri huius, ab eius exordio pertractata, hinc nos dubitare 20 Gen. 2, 23 2 scribtum EP 3 qur E quur EtPB 4 scribtum ElP 5 unde Rl aut R2 nascentium hominum S 6 scribtura EP alis JB1 7 factum om. S commoratum P 9 scribturam EP haJJ.c (n exp. m. 1) P ammoneri WPH, 10 fiebaat (n exp. m. I) P 13 fiebat] faciebat P scribtura", + "candidate_score": 0.641237, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_64_66", + "bdc_text": "fleischliche , nicht dem Geist der Wahrheit verpflichtete Überlegung. was . Und hette man aber wol mögen darvor sines verhindern können. , wenn man nit allein allen flyß geleyt hette uff die ußzüg , sunder vil mee uff die geschrifft.", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1090", + "psc_text": "eos recte dicet inmerito plecti pro hishi, quae in sua uita sua uoluntate commiserint; illa uero anima, cui quaedam contagio tracta de . carne peccati, si de illa prima anima peccatrice non creata est, nullo modo inputari potest - neque enim ullo peccato, sed natura, qua sic facta est, et deo dante carni data est — cur alienabitur ab aeterna uita, si baptizando infanti nemo subuenerit? an forte nihil oberit? quid ergo prodest ei, cui subuenitur, si nihil obest, cui non subuenitur? Hic pro sua causa quid respondere possint, qui secundum scripturas sanctas, uel quod apud eas inueniatur uel quod eis non aduersetur, conantur adserere animas nouas non de parentibus tractas corporibus dari, nondum me audisse uel uspiam legisse fateor. non ideo sane absentium negotium deserendum est, si quid mihi, quo adiuuari uideatur, occurrerit. possunt enim adhuc dicere deum praescium, quomodo quaeque anima uictura esset, si diutius in corpore uiueret,", + "candidate_score": 0.637823, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_68", + "bdc_text": "Noch dennocht ist die goldgruͦb unnd der schatz allwägen mee und höher , als uff den man allwäg ein grösser uffsähen hatinsofern als man sie immer höher achtet ( als das , was daraus gemacht wird). .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1149", + "psc_text": "augetur, dum extenditur; licet enim et habitu augeri, cum statu non licet. tunc et splendor ipse prouehitur auri uel argenti, qui prius fuerat quidem et in massa, sed obscurior, non tamen nullus . tunc. et alii atque alii habitus accedunt pro facilitate materiae, qua duxerit eam, qui agit, nihil conferens modulo nisi effigiem. proinde et animae crementa reputanda non substantiua, sed prouocatiua. Quis hunc crederet cum isto corde tam disertum esse potuisse? sed tremenda ista sunt, non ridenda. ad hoc enim numquid cogeretur, si aliquid cogitare posset, quod et sit et corpus non sit? quid autem absurdius quam putare massam cuiuspiam metalli ex aliqua parte crescere posse, dum tunditur, nisi decrescat ex altera, uel augeri latitudine, nisi crassitudine minuatur? aut ullum esse corpus manente naturae suae quantitate, quod undique crescat, nisi rarescat? quomodo igitur inplebit anima ex illa stilla seminis magnitudinem corporis, quod animat, si et ipsa corpus est, cuius", + "candidate_score": 0.637409, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_62_64", + "bdc_text": "ab der gschrifft abgefuͤrt , das dannethinvon da an. einer uß dem andre n nam und in ein andre form stallt und mitthinzuͦ schreib , was sin anfächtungim Sinne von : fleischliche , nicht dem Geist der Wahrheit verpflichtete Überlegung.", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1063", + "psc_text": "non redit ad homines, ex quibus creata est, sed ad terram, unde primo lfominihomini formata est, ita et spiritus non redit ad homines, a quibus transfusus est, sed ad deum, a quo primae illi carni datus est. Quo testimonio sane satis admonemur ex nihilo deum fecisse animam, quam primo homini dedit, non ex aliqua iam facta creatura sicut corpus ex terra; et ideo, cum redit, non habet. quo redeat, nisi ad auctorem, qui eam dedit, non ad eam creaturam, ex qua facta est, sicut corpus ad terram. nulla est enim creatura, ex qua facta est, quia ex nihilo facta est, ac per hoc ad factorem redit, quae redit, a quo ex nihilo facta est. non enim omnes redeunt, quoniam sunt, de quibus dicitur: spiritus ambulans et non reuertens. , cap. 10 Quocirca difficile est quidem omnia de hac re 7 cf. Gen. 2, 7 8 cf. Gen. 3, 19 25", + "candidate_score": 0.627658, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_108_110", + "bdc_text": "Rottendt sy sich dann zuͦ uffruͦr , so ermanend dennoch die obren , das sy das böß , unruͤwig abstellind und lieber wöllind ein hampfleneine Handvoll . böser buͦben straaffen dann hernach ein gantzen huffen verfuͤrter gar vertylgen. Sust söllend ir nun nitt sinnen noch sorgen , das sy ützid mit irem rotten unnd uffruͦren mögind fürbringenda ß sie dadurch , daß sie sich zusammenrotten und Aufruhr erregen , etwas erreichen könnten. . Dann läse man alle historien , heylige und unheylige , findt man wol , das glyche uffruͤr angehept syend , aber nitt , das sy ye habend ützid mögen fürbringen , sunder allwegen mitt grossem ellend nydergeleyt syend.", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1197", + "psc_text": "in prophetando, quantis effectis iam mundus inpletus est? non quo diabolus aliquid ad instructionem nostram significare uoluerit, sed cum accedere ad temtandum non posset nisi permissus, num per aliud posset, nisi per quod permittebatur accedere? quidquid igitur serpens ille significauit. ei prouidentiae tribuendum est, sub qua et ipse diabolus suam quidem habet cupiditatem nocendi, facultatem autem nonnisi quae datur uel ad subuertenda ac perdenda uasa irae uel ad humilianda siue probanda uasa misericordiae. natura itaque serpentis unde sit, nouimus; produxit enim terra in uerbo dei omnia pecora, et serpentes et bestias: quae uniuersa creatura habens in se animam uiuam inrationalem uniuersae rationali creaturae siue bonae siue malae uoluntatis lege dininidiuini ordinis subdita est. quid ergo mirum, si per serpentem aliquid agere permissus est diabolus, cum daemonia in porcos intrare Christus ipse permiserit? cap. 13 Magis de ipsa natura diaboli scrupulosius quaeri solet, quam totam quidam haeretici, offensi molestia malae uoluntatis", + "candidate_score": 0.625655, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_68", + "bdc_text": "Noch dennocht ist die goldgruͦb unnd der schatz allwägen mee und höher , als uff den man allwäg ein grösser uffsähen hatinsofern als man sie immer höher achtet ( als das , was daraus gemacht wird). .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1147", + "psc_text": "argenti, rudem adhuc massam: conlectus habitus est illi et futuro interim minor, tamen continens intra lineam moduli totum quod natura est auri uel argenti. dehinc cum in lamminam massa laxatur, maior 5 cf. Gen. 41, 26 cf. Act. 10, 11. 12 11 Tertull. de anima 37 (ed. A. Meifferacheid et O. Wissowa p. 364, 9-24) 1 uisis 8 8 iudicarent] iudicant b 4 figuris (eup. fin. a auperacr. i) S 5 apice S spi»«ce (c a m. 2) R septem ante boues ex sempm E lintheam b 6 lineis] linteis PRl 10 subsubstantia E substantiA B. 11 asserens EPR afferens bd 12 substantia dicatur PBSbdj item TertulL p. 364, 9 inquid Ets 15 quantitati (B. I. m. 2 t qualitati) R 16 quo] qua TertulL retinerentur E 17 salbo P 18 producatur PRl producatur in membris b 19 athibita El adibita S post similitudine addunt: eorum quae uidemus bd 20", + "candidate_score": 0.624704, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_62_64", + "bdc_text": "ab der gschrifft abgefuͤrt , das dannethinvon da an. einer uß dem andre n nam und in ein andre form stallt und mitthinzuͦ schreib , was sin anfächtungim Sinne von : fleischliche , nicht dem Geist der Wahrheit verpflichtete Überlegung.", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1021", + "psc_text": "sacramentum commendat apostolus: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea. haec uocabitur mulier, quoniam de uiro suo sumta est . et propter hoc relinquet homo patrem suum et matrem et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una. quae uerba cum primi hominis fuisse scriptura ipsa testetur, dominus tamen in euangelio deum dixisse declarauit; ait enim: non legistis, quia qui fecit ab initio masculum et feminam fecit eos? et dixit: propter hoc dimittet homo patrem et matrem et adhaerebit uxor.i suae, et erunt duo in carne una, ut hinc intellegeremus per extasin, quae praecesserat in Adam, hoc eum diuinitus tamquam prophetam dicere potuisse. sed iam iste huius libri terminus placet, ut ea, quae sequuntur, ab alio exordio renouent intentionem legentium. 4 cf. Ps. 12, 17 7 cf. Ephes. 5, 32 8 Gen. 2, 23. 24 14 Matth. 19, 4. 5 1 Ac] hac P misit", + "candidate_score": 0.62377, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_28_30", + "bdc_text": "gleerten der offenen waarheyt , onet daswenn nicht . sy eygenrichtige unnd eygenselbs wolgfallen rytet ? Unnd woruß ist unser widert öufferischer handel anders dann uss eygenrichtige , stöltze unnd geystlicher hochfart erwachsen ?", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_464", + "psc_text": "oculis faciem contra uisuri solem ponamus, nonne mox, ut eos aperuerimus, ibi potius aciem nostram nos inuenisse, quam illuc eam perduiisseperduxisse putabimus, ita ut nec ipsi oculi prius aperti fuisse uideantur quam illa quo intenderat peruenisse? et certe iste corporeae lucis est radius, emicans ex oculis nostris et tam longe posita tanta celeritate contingens, ut aestimari conpararique non possit. nempe hic et illa omnia tam ampla inmensaque spatia simul uno ictu transiri manifestum est et. quid prius posteriusque transeatur, nihilo minus certum est. Merito resurrectionis nostrae celeritatem cum exprimere uellet apostolus, in ictu oculi dixit fieri. neque enim aliquid in rerum corporearum motibus uel ictibus potest celerius inueniri. quodsi oculorum carnalium acies celeritate potest tantum, quid mentis acies uel humanae? quanto magis angelicae? quid iam de ipsius summae dei sapientiae celeritate dicatur, quae adtingit ubique propter suam munditiam, et nihil inquinatum in eam incurrit? in his ergo, quae simul 21", + "candidate_score": 0.623587, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_80", + "bdc_text": "und annotationen disers mines unnd alle andere menschliche buͤcher läsen , den grund uff die warheyt setzen und den verstannd uss der geschrifft bringen unnd nitt dryn tragen .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_0", + "psc_text": "LIBER PRIMUS. cap. 1 Omnis diuina scriptura bipertita est secundum id, quod dominus significat dicens scribam eruditum in regno dei similem esse patri familias proferenti de thesauro suo noua et uetera, quae duo etiam testamenta dicuntur. in libris autem omnibus sanctis intueri oportet, quae ibi aeterna intimentur, quae facta narrentur, quae futura praenuntientur, quae agenda praecipiantur uel admoneantur. in narratione ergo rerum factarum quaeritur, utrum omnia secundum figurarum tantummodo intellectum accipiantur, an etiam secundum fidem rerum gestarum adserenda et defendenda sint. nam non esse accipienda figuraliter nullus christianusChristianus dicere audebit, adtendens apostolum dicentem: omnia autem haec in figura contiiigebantcontingebant in illis, et illud, quod in Genesi scriptum est: 5 cf. Matth. 13, 52 15 I Cor. 10, 11 2 Incipit li[be]r [primus] de genesi ad li[tteram]; haec inscriptio codicis E a m. 2 profecta est; quae uncis inclusi legi nequeunt De principio genesis (litt. mai.) fol. 1 P Beati Augustini", + "candidate_score": 0.620685, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_66", + "bdc_text": "Und hette man aber wol mögen darvor sines verhindern können. , wenn man nit allein allen flyß geleyt hette uff die ußzüg , sunder vil mee uff die geschrifft.", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_624", + "psc_text": "antaequam P1 antequam ilJtnii (illum exp. m. 1) S 22 adsequi E1 24 humanum genus b humanum] hominum S 26 post an add. cum bd factus, quae creauit omnia simul; an uero ante omnem potius creaturam, sicut elegit et praedestinauit sanctos suos ante mundi constitutionem; an potius in omnibus praecedentibus causis, siue quas commemoraui siue quas non commemoraui, priusquam in utero formaretur —: non arbitror scrupulosius quaeri oportere, dummodo Hieremiam constet ex quo est in hac luce a parentibus editus ex illo egisse uitam propriam, qua grandescens aetatis accessu posset uiuere seu male seu bene, auteaantea uero nullo modo, non solum priusquam in utero formaretur, sed nec iam ibi formatus, antequam natus. neque enim habet ullam cunctationem apostolica illa sententia de geminis in utero Rebeccae nondum agentibus aliquid boni aut mali. Nec tamen frustra scriptum est nec iufanteminfantem mundum esse a peccato, cuius est unius diei uita super terram, et", + "candidate_score": 0.617921, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_66", + "bdc_text": "Und hette man aber wol mögen darvor sines verhindern können. , wenn man nit allein allen flyß geleyt hette uff die ußzüg , sunder vil mee uff die geschrifft.", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_621", + "psc_text": "nobisuobis ad escam, ipse sermo eius ante omnem aeris sonum, ante omnem carnis et nubis uocem in illa eius summa sapientia, per quam facta sunt omnia, non quasi humanis auribus instrepebat, sed rebus factis rerum faciendarum causas inserebat et omnipotenti potentia futura faciebat hominemque suo tempore formandirmformandum in temporum tamquam semine uel tamquam radice condebat. quando condebat, unde inciperent saecula ab illo condita, qui est ante saecula. creaturae quippe aliae creaturas alias quaedam tempore, quaedam causis praecedunt; ille autem omnia, quae fecit, non solum excellentia, qua etiam causarum effector est, uerum etiam aeternitate praecedit. sed de hoc oportumoribus deinde scripturarum locis fortassis plenius disserendum est. cap. 9 Nunc de homine quod coeptum est terminetur ea moderatione seruata, ut in profundo scripturae sensu magis praestemus diligentiam requirendi quam adfirmandi temeritatem. quia enim nouerat Hieremiam deus, priusquam eum formaret in utero, dubitare fas non est; apertissime quippe dicit: priusquam te formarem in", + "candidate_score": 0.612833, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_28_30", + "bdc_text": "gleerten der offenen waarheyt , onet daswenn nicht . sy eygenrichtige unnd eygenselbs wolgfallen rytet ? Unnd woruß ist unser widert öufferischer handel anders dann uss eygenrichtige , stöltze unnd geystlicher hochfart erwachsen ?", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1268", + "psc_text": "eis dominus panem, aperti sunt oculi eorum et cognouerunt eum, quem per uiam non cognouerant, non utique clausis oculis ambulanteaambulantes, sed eum cognoscere non ualentibus. sicut ergo ibi, sic nec isto loco narratio figurata est, quamuis translato uerbo scriptura usa sit, ut apertos diceret coulosoculos, qui et antea patebant: apertos utique ad aliquid intuendum . et cogitandum, quod antea numquam aduerterant. ubi enim ad transgrediendum praeceptum audax curiositas mota est, auida experiri latentia, quidnam tacto uetito sequeretur, et noxia libertate habenas prohibitionis rumpere delectata, probabilius existimans non esse mortem, quam timuerant, secutoramsecuturam — tale quippe pomum credendum est fuisse in illa arbore, cuius generis poma iam in aliis arboribus innoxia senserant — magis crediderunt posse deum peccantibus facile ignoscere, quam patienter tulerunt non cognoscere, quidnam esset uel cur eos inde cibum sumere uetuisset. mox ergo ut praeceptum transgressi sunt intrinsecus gratia deserente omnino nudati, quam typho quodam et superbo amore", + "candidate_score": 0.61265, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_30", + "bdc_text": "Unnd woruß ist unser widert öufferischer handel anders dann uss eygenrichtige , stöltze unnd geystlicher hochfart erwachsen ?", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_464", + "psc_text": "oculis faciem contra uisuri solem ponamus, nonne mox, ut eos aperuerimus, ibi potius aciem nostram nos inuenisse, quam illuc eam perduiisseperduxisse putabimus, ita ut nec ipsi oculi prius aperti fuisse uideantur quam illa quo intenderat peruenisse? et certe iste corporeae lucis est radius, emicans ex oculis nostris et tam longe posita tanta celeritate contingens, ut aestimari conpararique non possit. nempe hic et illa omnia tam ampla inmensaque spatia simul uno ictu transiri manifestum est et. quid prius posteriusque transeatur, nihilo minus certum est. Merito resurrectionis nostrae celeritatem cum exprimere uellet apostolus, in ictu oculi dixit fieri. neque enim aliquid in rerum corporearum motibus uel ictibus potest celerius inueniri. quodsi oculorum carnalium acies celeritate potest tantum, quid mentis acies uel humanae? quanto magis angelicae? quid iam de ipsius summae dei sapientiae celeritate dicatur, quae adtingit ubique propter suam munditiam, et nihil inquinatum in eam incurrit? in his ergo, quae simul 21", + "candidate_score": 0.597423, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_110", + "bdc_text": "Dann läse man alle historien , heylige und unheylige , findt man wol , das glyche uffruͤr angehept syend , aber nitt , das sy ye habend ützid mögen fürbringen , sunder allwegen mitt grossem ellend nydergeleyt syend.", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1226", + "psc_text": "deus omnia; et ecce bona ualde, ubi inuenitur diabolus non propria uoluntate deprauatus, sed ab ipso domino deo factus malus ualde, quamuis conentur ostendere nec insulse etiam uel inerudite adseratur non tantum conditione prima, sed etiam nunc deprauatis tot uoluntatibus in summa tamen omnia, quae creata sunt, id est uniuersam omnino creaturam bonam esse ualde, non quo boni sint in ea mali, sed quod non efficiant malitia sua, ut sub dei administratons imperio, uirtute, sapientia decus et ordo uniuersitatis aliqua ex parte turpetur siue turbetur, cum suis quibusque uoluntatibus, etiam malis, tribuantur certi et congrui limites potestatum et pondera meritorum, ut etiam cum ipsis conuenienter iusteque ordinatis uniuersitas pulchra sit: tamen, quia cuilibet occurrit et uerum est atque manifestum iustitiae ipsi esse contrarium, ut nullo praecedente merito hoc ipsum in quoque deus damnet, quod in eo ipse creauerit, certaque et euidens damnatio diaboli et angelorum eius ex euangelio recitatur, ubi", + "candidate_score": 0.593921, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_116", + "bdc_text": "Wyter ist nit nodt von üwerem ampt , wäsen und läben , ouch leeren ze schryben , sidmal unndinsbesondere da .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_406", + "psc_text": "R 20 cepta S 21 terminata (ta 8 l. m. 1) S 22 cepta terra\", quod terra. nisi superior aquis esset, habitari utique ab hominibus et animalia terrena habere non posset? cap. 6 Et ne suspiciens in caelum et uidens solem et stellas et omnem ornatum caeli errans adores ea et seruias illis, quae", + "candidate_score": 0.65337, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_15_17", + "bdc_text": "unnd eygenselbs wolgfallenSelbstgefälligkeit. . Welches laster von yedem christen grewenlichals etwas Schreckliches . sol geschohengescheut , gemieden .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1576", + "psc_text": "in passione martyrii tamquam uasculis fractis maior eorum gloriae fulgor emicuit, quae inpios 12 cf. Gen. 27, 15. 16 13 Iud. 6, 39 19 cf. p. 471, 9 20 cf. Iud. 7, 16-22 28 II Cor. 4, 7 1 locos V bellere N 10 ne PJFl 20 ydrias PSNVT 21 factis N 23 ex] a P 30 fulgor emicuit quaeI fulgore atquae N euangelicae praedicafcwnLj inimicos inopinata illis Christi claritate superauit. Seu ergo per scientes seu per nescientes praefigurationem praedicationemque futurorum spiritus domini propheticis temporibus operatus est, nec ideo peccata eorum dicendum est non fuisse peccata, quia et deus, qui et malis nostris bene uti nouit, etiam ipsis eorum peccatis usus est ad significanda quae uoluit. proinde si propterea peccatum non fuit siue cuiuslibet necis humanae siue etiam parricidale sacrificium uel uouere uel reddere, quia magnum aliquid et spiritale significauit. frustra deus talia prohibuit et se odisse testatus est, quoniam", + "candidate_score": 0.652245, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_18", + "bdc_text": "werden , in sonders aber von denen , die dem volck gottes mitt dem wort deß herren , zucht und unschuld vorgondvorangehen. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_611", + "psc_text": "C Iesus om. Eug. 23 transit P'S' Vbd Gratiam uero suam in eo ipso ualde commendat cum dicit: et uocabo nomine domini in conspectu tuo, tamquam in conspectu populi Israhel, cuius Moyses cum haec audiret typum gerebat. in conspectu enim gentis ipsius ubique dispersae uocatur dominus Christus in omnibus gentibus. uocabo autem dixit, non\" uocabor,\" actiuum uerbum pro passiuo ponens genere locutionis inusitato: in quo nimirum magnus sensus latet. sic enim fortasse significare uoluitnoluit se ipsum hoc facere, id est gratia sua fieri, ut uocetur dominus in omnibus gentibus. Quod uero addidit: et miserebor cui misertus ero et misericordiam praestabo cui misericordiam praestitero, ibi plane expressius ostendit uocationem, qua nos uocauit in suum regnum et gloriam, non pro meritis nostris, sed pro misericordia sua. quoniam enim se gentes introducturum pollicebatur dicens: uocabo nomine domini in conspectu tuo, commendauit hoc Se misericorditer facere, sicut apostolus dicit: dico enim Christum ministrum fuisse", + "candidate_score": 0.647464, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_18_20", + "bdc_text": "werden , in sonders aber von denen , die dem volck gottes mitt dem wort deß herren , zucht und unschuld vorgondvorangehen. . DannRandbemerkung : Eigenrichtige [ d. h. Rechthaberei ] und selbs wolgfallen .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_608", + "psc_text": "dominus: ego transibo ante te gloria mea et uocabo nomine domini in conspectu tuo: et miserebor cui misertus ero et misericordiam praestabo cui misericordiam praestitero, cum paulo ante dixisset: ipse antecedam et requiem tibi dabo. quod Moyses sic uidetur acce- 10 pisse \"antecedam te,\" tamquam non ei populoque praesens in itinere futurus esset, et ideo ait: si non tu ipse simul ueneris nobiscum, ne me educas hinc et cetera. deus autem neque hoc ei negauit dicens: et hoc tibi uerbum quod dixisti faciam. quomodo ergo, cumdixisseteiMoyses: ostende mihi gloriam tuam, rursus tamquam praecessurus et non cum eis simul futurus uidetur dicere: ego transibo ante te, nisi quia hoc aliud est? ille quippe intellegitur loqui et dicere: transibo ante te, de quo dicit euangelium: cum uenisset hora, ut transiret Iesus de hoc mundo ad patrem: qui transitus etiam pascha interpretari perhibetur. haec itaque magna omnino prophetia est. ipse enim ante omnes", + "candidate_score": 0.647122, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_119", + "bdc_text": "Tringend daruff , das das volck gott in Christo trüwlichen erkenne , in inn vertruwe , inn anbette , anruͤffe unnd mit frommkeyt vereere .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1113", + "psc_text": "P'5'T 19 significatur P V T 22 leuabit C lauauit PSX 24 hii PTl ii bd 26 gloria CPSXVX 27 sanguinem] gratia N congregatione et repositione in loco mundo, si haec spiritaliter intellegantur, iam intrinsecus uult intellegi fuisse mundatum. sicut Cornelius audiens et credens quod praedicauerat Petrus ita mundatus est, ut ante uisibilem baptismum cum suis qui aderant acciperet donum spiritus sancti; uerum tamen nec uisibile sacramentum contemni potuit, ut ablutus etiam extrinsecus lauaret quodam modo uestimenta sua. et erit, inquit, filiis Israhel et proselytis qui adponuntur legitimum aeternum. quid aliud ostendit nisi baptismum Christi, quem significabat aqua aspersionis, et Iudaeis et gentibus profuturum, id est filiis Israhel et proselytis tamquam naturalibus ramis et inserto pinguedini radicis oleastro? quem autem non faciat intentum, quod post ablutionem de singulis quibusque dicitur: et inmundus erit usque ad uesperam? neque hic tantum, sed in omnibus aut paene in omnibus talibus mundationibus hoc dicitur.", + "candidate_score": 0.644489, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_39_41", + "bdc_text": "sinen eygnen rhuͦm und nutz suͦchen welle etc. Welches nun alles uns billich ein getrüwe warnung sin sol , das wir uss unserer fleyschlichen anfächtung uns nützid fürnemmen söllennd , sunder underthon dem geyst der warheyt . Dann ye so ist der verstandim Sinne von :", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1085", + "psc_text": "malus C instis C 21 sui] eorum PVT 22 chore PSNVTbd datan CN 23 ostendit S deus PSNVTbd 24 obsorbebit C uos CN ostendit SV 25 deus S chasmati CPSVT chauamati N 26 phasmati CPSNVT pro] pre S 27 oculus C dictum est sic T dictum est\" i n uisione\", quemadmodum solent dici uisiones siue somniorum siue quarumque in extasi figurarum, sed, ut dixi, in manifestatione. nonnulli autem aliud opinantes \"in phantasmate\" interpretare uoluerunt: quod omnino sic abhorret a consuetudine locutionis nostrae, ut nusquam fere dicatur phantasma, nisi ubi falsitate uisorum sensus noster inluditur. quamuis et hoc a uidendo sit dictum; sed, ut dixi, aliud loquendi consuetudo praeiudicauit. cap. 29 Et descenderunt ipsi et omnia quaecumque sunt eis uiuentes ad inferos. notandum secundum locum terrenum dictos esse inferos, hoc est in inferioribus terrae partibus. uarie quippe in scripturis et sub intellectu multiplici, sicut rerum de quibus agitur sensus exigit, nomen", + "candidate_score": 0.643213, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_18", + "bdc_text": "werden , in sonders aber von denen , die dem volck gottes mitt dem wort deß herren , zucht und unschuld vorgondvorangehen. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_608", + "psc_text": "dominus: ego transibo ante te gloria mea et uocabo nomine domini in conspectu tuo: et miserebor cui misertus ero et misericordiam praestabo cui misericordiam praestitero, cum paulo ante dixisset: ipse antecedam et requiem tibi dabo. quod Moyses sic uidetur acce- 10 pisse \"antecedam te,\" tamquam non ei populoque praesens in itinere futurus esset, et ideo ait: si non tu ipse simul ueneris nobiscum, ne me educas hinc et cetera. deus autem neque hoc ei negauit dicens: et hoc tibi uerbum quod dixisti faciam. quomodo ergo, cumdixisseteiMoyses: ostende mihi gloriam tuam, rursus tamquam praecessurus et non cum eis simul futurus uidetur dicere: ego transibo ante te, nisi quia hoc aliud est? ille quippe intellegitur loqui et dicere: transibo ante te, de quo dicit euangelium: cum uenisset hora, ut transiret Iesus de hoc mundo ad patrem: qui transitus etiam pascha interpretari perhibetur. haec itaque magna omnino prophetia est. ipse enim ante omnes", + "candidate_score": 0.641622, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_79_81", + "bdc_text": "Also söllennd ir nun die hilff , subsidia , tröstUnterstützungen . und annotationen disers mines unnd alle andere menschliche buͤcher läsen , den grund uff die warheyt setzen und den verstannd uss der geschrifft bringen unnd nitt dryn tragen . Damit werdend üch der glöubigen gschrifften vil nützen unnd gar nit von der geschrifft abfuͤren .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1438", + "psc_text": "Iesus ad populum: ecce lapis iste erit nobis in testimonium, quia hic audiuit omnia quae dicta sunt a domino, quaecumque locutus 9 cf. II Cor. 5, 6 14 Ps. 115, 2 (11) 17 I Cor. 13. 12 21 Ios. 24, 25-27 2 quis g (5 s. I. m. 2) V,T 4 alienas a deo om. S 7 si T 8 relinquetur V 10 uelut tales PSIV 12 ut om. T 13 assumatur bd 16 facie] faciem PISN V 18 faciem PIVI 22 silo] zelo P eo loco N 24 legum scripsi: legem PSNV1 legis V2Tbd 25 subter scripsi: sub libri; cf. 448, 7 terebinto SN therebintho VT 28 sec. cod. Altx. est ad uos hodie: et hic erit nobisuobis in testimonium in nouissimis diebus, cum mentiti fueritis domino deo uestro. haec uerba qui non in superficie tantum audiunt sed aliquanto altius perscrutantur, nequaquam tantum uirum tam insipientem putare debent, ut", + "candidate_score": 0.63944, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_99", + "bdc_text": "„Ich wil üwer nit“ [ Mt 7 , 22f] . Darumb lassend üch , lieben bruͤder , ir gschwätz nützid erzegen noch ir gyfftig tröwenDrohen. schreckenn ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_454", + "psc_text": "Loquere tu nobis, et non loquatur ad nos deus, ne quando moriamur. multum et solide significatur ad uetus testamentum timorem potius pertinere sicut ad nouum dilectionem, quamquam et in uetere nouum lateat et in nouo uetus pateat. quomodo autem tali populo tribuatur uidere uocem dei, si hoc accipiendum est\" intellegere,\" cum sibi loqui deum timeant ne moriantur, non satis elucet. cap. 74 Et dicit illis Moyses: constantes estote; propterea enim uenit deus ad uos temtare uos, ut sit timor eius in uobis, ne peccetis. sic illi cohibendi fuerant a peccatis utique timendo, ne poenas sensibiles paterentur, quia nondum poterant amare iustitiam. et in hoc erat illis temtatio a domino, qua probabantur, ut adpareret cuius modi essent, non ut deo noti fierent, quem non latebant qualescumque essent, sed ut inter se ac sibimet. multuiumultum tamen in istis terroribus testamenti ueteris differentia com mendatur, quod etiam in epistula ad Hebraeos apertissime dictum", + "candidate_score": 0.639271, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_18", + "bdc_text": "werden , in sonders aber von denen , die dem volck gottes mitt dem wort deß herren , zucht und unschuld vorgondvorangehen. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_607", + "psc_text": "Ex. 33, 12 2 ut scienter (ut 8. I.) V ut uideam bd 6 et om. S adtingere auditur C 7 specie-nolebat om. C 8 quam N in om. V 14 ut uideam (at 8. I. m. 2) V, bd 17 gens haec est C 24 improbat PSVYbd 27 estge T est V 29 ipso C deo om. piS V autem non legitur, ut intellegamus non omnia esse scripta quae cum illo deus locutus est? sed diligentius requirendum est in prioribus scripturae partibus, an uere ita sit. cap. 154 Cum dixisset Moyses ad dominum: ostende mihi gloriam tuam, respondit ei dominus: ego transibo ante te gloria mea et uocabo nomine domini in conspectu tuo: et miserebor cui misertus ero et misericordiam praestabo cui misericordiam praestitero, cum paulo ante dixisset: ipse antecedam et requiem tibi dabo. quod Moyses sic uidetur acce- 10 pisse \"antecedam te,\" tamquam non ei populoque praesens in", + "candidate_score": 0.638225, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_13_15", + "bdc_text": "sy gethon , durch die aber gott siner kilchen vil guͦts bewisen hat. Ein sömlichsolches . gmuͤt ist so gar verr von mir , das ich nützid mee hasß dann eygent rächtigeEigensucht . unnd eygenselbs wolgfallenSelbstgefälligkeit. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_606", + "psc_text": "scit et aliqua minus? an secundum quod dicitur quibusdam in euangelio: non noui uos? secundum hanc enim scientiam, qua deus dicitur scire quae illi placent, nescire quae displicent, non quia ignorat ea, sed quia non adprobat — sicut ars recte dicitur nescire uitia, cum probet uitia — prae omnibus deus Moysen sciebat, quia deo prae omnibus Moyses placebat. cap. 153 Notandum estne, quod prius ipse Moyses dixerat deo: dixisti mihi: scio te prae omnibus, quod illi deus, posteaquam hoc ipse deo dixit, legitur dixisse, ante 10 cf. Matth. 22, 40 18 Ex. 33, 12. 17 21 Matth. 25, 12 28 Ex. 33, 12 2 ut scienter (ut 8. I.) V ut uideam bd 6 et om. S adtingere auditur C 7 specie-nolebat om. C 8 quam N in om. V 14 ut uideam (at 8. I. m. 2) V, bd 17 gens haec est C 24 improbat PSVYbd 27 estge", + "candidate_score": 0.635665, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_13_15", + "bdc_text": "sy gethon , durch die aber gott siner kilchen vil guͦts bewisen hat. Ein sömlichsolches . gmuͤt ist so gar verr von mir , das ich nützid mee hasß dann eygent rächtigeEigensucht . unnd eygenselbs wolgfallenSelbstgefälligkeit. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_605", + "psc_text": "ut non in eis ipsa ullo sensu corporis sentiretur diuina natura, quae inuisibilis ubique tota est et nullo continetur loco. et quia in duobus praeceptis, hoc est dilectionis dei et proximi, tota lex pendet, ideo Moyses in utroque suum desiderium demonstrabat: in dilectione scilicet dei, ubi ait: si inueni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temet ipsum, manifeste uideam te, ut sim inueniens gratiam in conspectu tuo, in dilectione autem proximi, ubi ait: et ut sciam quia populus tuus est gens haec. cap. 152 Quid est quod dicit deus ad Moysen: quoniam scio te prae omnibus? numquid deus plus aliqua scit et aliqua minus? an secundum quod dicitur quibusdam in euangelio: non noui uos? secundum hanc enim scientiam, qua deus dicitur scire quae illi placent, nescire quae displicent, non quia ignorat ea, sed quia non adprobat — sicut ars recte dicitur nescire uitia, cum probet uitia — prae omnibus deus", + "candidate_score": 0.633041, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_119", + "bdc_text": "Tringend daruff , das das volck gott in Christo trüwlichen erkenne , in inn vertruwe , inn anbette , anruͤffe unnd mit frommkeyt vereere .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1512", + "psc_text": "et sic PSVTbd 19 intellegendum PSVT 21 consue N crebruerat S debuerat PIVI 24 dextraxerunt N 25 dextruxit N 27 dis N 28 uetebat pi VI etiam sic exaudiens offerentes. hoc autem, quod Gedeon fecit, quis non intellegat per angelum procuratum ut prophetice fieret, in qua prophetia petra illa commendaretur? cui quidem petrae non sacrificatum est, sed de illa ignis commemoratur exisse, quo sacrificium consumeretur. siue enim per aquam, quam percussa petra effudit in eremo, siue per ignem donum spiritus sancti significatur, quod ditissime dominus ChnstusChristus effudit super nos. nam et in euangelio significatum est hoc donum per aquam, ubi ipse dominus ait: si quis sitit, ueniat et bibat. qui credit in me, sicut dicit scriptura, flumina de uentre eius fluent aquae uiuae; ubi euangelista subiunxit: hoc autem dicebat de spiritu quem accepturi erant credentes in eum. significatum est et per ignem, ubi ueniente illo super congregatos legitur: uisae sunt", + "candidate_score": 0.632123, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_106", + "bdc_text": "„Und uß üch selbs werdend menner kummen , die werdent verworne ding leeren", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1074", + "psc_text": "quae fiunt in manu superbiae, id est superbia committuntur, scriptura ipsa in consequentibus satis exposuit, ubi ait: quoniam uerbum domini contempsit. aliud est ergo praecepta contemnere, aliud magni quidem pendere, sed aut ignarum contra facere aut uictum. quae duo fortasse pertineant ad illa peccata, quae a nolentibus fiunt, de quibus superius quemadmodum deo propitiato expiarentur admonuit ac inde subiecit peccata superbiae, cum quisque superbiendo, id est praeceptum contemnendo perperam facit. quod genus peccati non dixit 14 Num. 15, 30. 31 1 tamquam-facit om. plSV peiorare C 3 se ipso C 4 iuret om. S 5 possent C possit P 8 scienter Eug (ed. Knoell p. 1076) 11 se om. S 14 manus C 15 aut ex] et Eug 16 exaceruat P de] a S 18 dispersit scripsi: disperdit CPSNV disperdidit TbdEug; sed cf. 334, 20 et SnoxtSaoev cod. Graec. 19 peccatum-illa om. N 20 superbie committuntur C 21 exponit Eug", + "candidate_score": 0.625968, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_62", + "bdc_text": "ab der gschrifft abgefuͤrt , das dannethinvon da an. einer uß dem andre n", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1233", + "psc_text": "ita est, non quidem illa differentia duorum testamentorum, quae nobis uisa est, in his uerbis commendari potest, quando et priores et secundas tabulas scripsit non homo sed deus, uerum tamen illa certe distantia non habet dubitationem, quod priores tabulas et deus fecit et deus scripsit. non enim tunc dictum est ad Moysen: excide tibi duas tabulas, sed ita potius legitur: et conuersus Moyses descendit de monte, et duae tabulae testimonii in manibus eius: tabulae lapideae scriptae ex utraque parte , hinc atque hinc erant scriptae; et 29 Ex. 32, 15. 16 4 quod superius S scribet N 5 testamentum tibi Sld et om. Pl 6 quandoj quae PSVNbd ita Nbd 11 manducabit N 14 certe PiST 25 non- deus om. V 32 earum addidi; cf. p.197,13 erant scriptae exp. V tabulae opus dei erant et scriptura scriptura dei [estj sculpta in tabulis. iam enim superius dixerat easdem tabulas scriptas digito", + "candidate_score": 0.617953, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_8_10", + "bdc_text": "nach vil erfarnen und hochbegaapten mennerenin der Vorlage menneneren . schryben gedarzu schreiben wage. . Darumb üch dann gebüren wirt min arbeyt , einfalte und trüw also ze verantwurten , das sy mir nitt in ein vorgrichteine vorgefaßte Meinung .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1231", + "psc_text": "scripsi N 11 scripsi] scripsit T 13 a me N 14 monte N facias PN 17 scripsisse legitur S 20 promisisset X 22 et om. S quadraginta diebus et quadraginta noctibus; panem non manducauit et aquam non bibit, et scripsit in tabulis uerba testamenti, decem uerba. si enim superius quod dictum est: scribe tibi uerba haec; etenim in uerbis his posui tibi testamentum et Israhel, ad superiora pertinet, quando deus ista praecipiebat, ut non in duabus lapideis tabulis scriberentur, sed in illo libro legis, ubi multa conscripta sunt, certe illud, quod sequitur: et erat ibi Moyses in conspectu domini quadraginta diebus et quadraginta noctibus; panem non manducauit et aquam non bibit, et scripsit in tabulis uerba testamenti, decem uerba, satis manifestat eundem Moysen in tabulis haec decem uerba scripsisse, non deum. nisi forte uiolenter quidem sed certa necessitate conpellimur, ubi dictum est: et scripsit in tabulis' uerba testamenti, decem uerba,", + "candidate_score": 0.603332, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_8_10", + "bdc_text": "nach vil erfarnen und hochbegaapten mennerenin der Vorlage menneneren . schryben gedarzu schreiben wage. . Darumb üch dann gebüren wirt min arbeyt , einfalte und trüw also ze verantwurten , das sy mir nitt in ein vorgrichteine vorgefaßte Meinung .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1230", + "psc_text": "et priores et ascende ad me in montem. et scribam in tabulis uerba quae erant in tabulis prioribus, quas tu contriuisti. excepto itaque libro Deuteronomii quaestionem istam etiam solus liber Exodi continet, quomodo dixerit deus: et scribam in tabulis uerba quae erant in tabulis prioribus, cum paulo post legatur: scribe tibi uerba haec; etenim in uerbis his posui tibi testamentum et Israhel. et erat ibi Moyses in conspectu domini 1 cf. Rom. 13, 10 7 Dent. 10. 3. 4 12 Deut. 10, 1. 2 21 Ex. 34. 1 28 Ex. 34, 27. 28, 3 potes N 8 monte N 9 scripsi N 11 scripsi] scripsit T 13 a me N 14 monte N facias PN 17 scripsisse legitur S 20 promisisset X 22 et om. S quadraginta diebus et quadraginta noctibus; panem non manducauit et aquam non bibit, et scripsit in tabulis uerba testamenti, decem uerba. si enim superius quod", + "candidate_score": 0.60241, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_116", + "bdc_text": "Wyter ist nit nodt von üwerem ampt , wäsen und läben , ouch leeren ze schryben , sidmal unndinsbesondere da .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1120", + "psc_text": "et in die septimo et purificabitur die septimo et lauabit uestimenta sua et lauabitur aqua et inmundus erit usque ad uesperam. alia est aqua aspersionis et alia utique illa, qua lauabit uestimenta sua. et lauabitur aqua, quam puto spiritalem intellegendam per significationem, non per proprietatem. nam sine dubio uisibilis erat sicut illae omnes umbrae futurorum. proinde qui sacramento baptismi recte abluitur, quod illa aspersionis aqua figurabatur, mundatur et spiritaliter. id est inuisibiliter et in carne et in anima, ut sit mundus et corpore et spiritu. quod uero hyssopo dixit aquam aspersionis aspergi, qua herba supra diximus fidem significari, quid aliud occurrit nisi quod scriptum est: fide mundanamundans corda eorum? non enim prodest baptismus, si desit tidesfides. a uiro autem mundo dixit hoc fieri, ubi significantur ministri portantes pprsonampersonam domini sui, qui uere uir mundus est. nam et de his ministris in consequentibus dicit: et qui circumasperget aquam aspersionis lauabit uestimenta", + "candidate_score": 0.589789, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_75", + "bdc_text": "Dann sömliches ward nye desse meynung , der dir das buͦch zuͦ guͦtem schreyb , sunder er wolt dich anfuͤrenn an die gschrifft , das du all din flyß darinn gebruchtest .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1330", + "psc_text": "in manibus tuis facere illud. hoc esse uerbum fidei dicit apostolus, quod ad nouuinnouum pertinet testamentum. sed quaeri potest, cur ea superius mandata dixerit, quae scripta sunt in libro legis huius, nisi quia his omnibus spiritalia significantur ad nouum testamentum pertinentia, si 1 Ioh. 15. 22 4 Gen. 20, 6 6 Mattli. 5. S 11 Deut. 30, 6 16 Deut. 30, 11-14 25 cf. Rom. 10, 8 26 cf. Deut. 29. 21 3 quo PSXVUtd crediderint VT 4 in exp. V 6 ei U 7 mundi scripsi: mundo libri 11 circumpurgnuit PSI(; circumpugnabit X 12 deum om. PKT 18 ascendit PUlT 19 pr. e nobis S iv nobis U 21 qui Pl transfretauit PSI [I T uobis P 22 y.«'t axviaavti; 0fjTT;v cod. Alex. 23 te addidi 24 faceret X 20 dixerint N 27 legis om. Sl bene intelleguntur. item quaeri potest, cur id, quod hic positum est: neque trans", + "candidate_score": 0.584303, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum", + "max_score": 0.691617, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_95", + "bdc_text": "„Dise menschen sind deß höchsten gottes diener und predigend üch den rechten wäg zum heyl“ [ Apg 16 , 17] .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1314", + "psc_text": "23.) Et docebo vos viam bonam, et rectam. 16. Cur enim viam divini obsequii bonam dicit, et rectam: cum bona non sit, si non sit recta; nec recta, si non sit bona? Sed bona fuit via, quia populus ab Aegypto ad terram promissionis ascendit, et tamen dum per eremum circuivit, recta non fuit. Bona ergo via est, qua ad supernam patriam tenditur: recta, qua facile pervenitur. Via ergo bona et recta est, cum ad religiosam vitam convertimur, divina obsequia cum instanti fervore magnae devotionis exercemus. Unde et bene eamdem viam Samuel exponit, dicens: (Vers. 24.) Igitur timete Dominum, et servite ei in veritate, et ex toto corde vestro. 17. Haec quidem via bona et recta est: quia ad aeternam vitam tendit, et velociter pervenit. Per timorem quippe Domini devitantur mala; serviendo ei, ejus mandata complentur. Cui nimirum in veritate servimus, quando ejus praecepta pro sola superna retributione perficimus. Nam qui", + "candidate_score": 0.691617, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_95", + "bdc_text": "„Dise menschen sind deß höchsten gottes diener und predigend üch den rechten wäg zum heyl“ [ Apg 16 , 17] .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1315", + "psc_text": "ei in veritate, et ex toto corde vestro. 17. Haec quidem via bona et recta est: quia ad aeternam vitam tendit, et velociter pervenit. Per timorem quippe Domini devitantur mala; serviendo ei, ejus mandata complentur. Cui nimirum in veritate servimus, quando ejus praecepta pro sola superna retributione perficimus. Nam qui de bono opere temporalem mercedem expetit, Deo in veritate non servit, quem falso proposito in sua operatione non diligit. Qui autem in veritate Deo servire cupiunt, totum cor in divinis obsequiis ponere jubentur, ut sic quae Dei sunt agant, ut in mente aliquid quod contra Deum sit, non retineant. Haec profecto via non solum bona, sed recta est: quia ad salutem tendit, et victorem suum ad perfectionem velociter deducit. Velut enim altera via terrae repromissionis ostenditur bona, quae perducat; recta, quae diverticulum caveat. Per hanc quippe unusquisque tanto melius ad culmen virtutum pervenit, quanto per negligentiarum circuitus non divertit. Haec", + "candidate_score": 0.679619, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_17_19", + "bdc_text": "sol geschohengescheut , gemieden . werden , in sonders aber von denen , die dem volck gottes mitt dem wort deß herren , zucht und unschuld vorgondvorangehen. . DannRandbemerkung :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_80", + "psc_text": "An non digerere Annam Heli tunc jussit, cum Judaeorum principes caesis apostolis denuntiaverunt, dicentes ne ultra loquerentur in nomine Jesu? Sed quia illud quo madebant digerere vinum noluerunt, respondentes, dixerunt: Obedire oportet magis Deo quam hominibus (Act. V, 29) . Et iterum: Non possumus quae vidimus et audivimus non loqui (Ibid., IV, 20) . Sed quia sancta Ecclesia inter verba libertatis virtutem mansuetudinis custodivit, sequitur: (Vers. 15.) Nequaquam, Domine mi. 30. Dominum namque vocavit, cui ministerium praedicationis exhibuit, sed Dominum vocans, ebriam se esse abnegat; ut superiori ordini ex humilitate se subderet, et falsae objectioni ex veritate contrairet. Dominum namque eum vocans, honoravit; et ebriam se esse abnegans, quod non erat satis humiliter ostendit. Potest autem ebrietatis objectio erga sanctam Ecclesiam aliter accipi. Nam dum ministerio evangelicae praedicationis insisteret, dum ex lucro credentium, in magnam populorum gloriam veniret, eam sacerdotes Judaeorum non putabant aeternorum bonorum culmen appetere, sed terrenae sublimitatis", + "candidate_score": 0.674925, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_18", + "bdc_text": "werden , in sonders aber von denen , die dem volck gottes mitt dem wort deß herren , zucht und unschuld vorgondvorangehen. .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_80", + "psc_text": "An non digerere Annam Heli tunc jussit, cum Judaeorum principes caesis apostolis denuntiaverunt, dicentes ne ultra loquerentur in nomine Jesu? Sed quia illud quo madebant digerere vinum noluerunt, respondentes, dixerunt: Obedire oportet magis Deo quam hominibus (Act. V, 29) . Et iterum: Non possumus quae vidimus et audivimus non loqui (Ibid., IV, 20) . Sed quia sancta Ecclesia inter verba libertatis virtutem mansuetudinis custodivit, sequitur: (Vers. 15.) Nequaquam, Domine mi. 30. Dominum namque vocavit, cui ministerium praedicationis exhibuit, sed Dominum vocans, ebriam se esse abnegat; ut superiori ordini ex humilitate se subderet, et falsae objectioni ex veritate contrairet. Dominum namque eum vocans, honoravit; et ebriam se esse abnegans, quod non erat satis humiliter ostendit. Potest autem ebrietatis objectio erga sanctam Ecclesiam aliter accipi. Nam dum ministerio evangelicae praedicationis insisteret, dum ex lucro credentium, in magnam populorum gloriam veniret, eam sacerdotes Judaeorum non putabant aeternorum bonorum culmen appetere, sed terrenae sublimitatis", + "candidate_score": 0.663634, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_94_96", + "bdc_text": "Und über Paulum und Silam : „Dise menschen sind deß höchsten gottes diener und predigend üch den rechten wäg zum heyl“ [ Apg 16 , 17] . Redend nit ouch die verworffnen im evangelio :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1314", + "psc_text": "23.) Et docebo vos viam bonam, et rectam. 16. Cur enim viam divini obsequii bonam dicit, et rectam: cum bona non sit, si non sit recta; nec recta, si non sit bona? Sed bona fuit via, quia populus ab Aegypto ad terram promissionis ascendit, et tamen dum per eremum circuivit, recta non fuit. Bona ergo via est, qua ad supernam patriam tenditur: recta, qua facile pervenitur. Via ergo bona et recta est, cum ad religiosam vitam convertimur, divina obsequia cum instanti fervore magnae devotionis exercemus. Unde et bene eamdem viam Samuel exponit, dicens: (Vers. 24.) Igitur timete Dominum, et servite ei in veritate, et ex toto corde vestro. 17. Haec quidem via bona et recta est: quia ad aeternam vitam tendit, et velociter pervenit. Per timorem quippe Domini devitantur mala; serviendo ei, ejus mandata complentur. Cui nimirum in veritate servimus, quando ejus praecepta pro sola superna retributione perficimus. Nam qui", + "candidate_score": 0.663544, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_17_19", + "bdc_text": "sol geschohengescheut , gemieden . werden , in sonders aber von denen , die dem volck gottes mitt dem wort deß herren , zucht und unschuld vorgondvorangehen. . DannRandbemerkung :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_876", + "psc_text": "21.) Et locutus est ea in auribus Domini. In eorum auribus loquimur, apud quos magnae familiaritatis gratiam habemus. Sancti autem viri, quia omnipotenti Deo in magni amoris vinculo conjuncti sunt, ei in auribus loquuntur: quia divinae propitiationis ejus auditum tanto fiducialius exposcunt, quanto apud ejus misericordiam, impetrandi locum sublimius acceperunt. Peccata vero populi loquuntur pro humilitate confessionis, sed in auribus loquuntur Domini: quia cum magno affectu precis januam pulsant Dominicae propitiationis. Sed fortasse in auribus Domini loqui dicitur: quia dum sancti viri pro peccatoribus obsecrant, preces quas pro eis Deo offerunt, hominibus non revelant. Unde et in Evangelio Dominus prohibet discipulos, dicens: Cum oratis, nolite fieri sicut hypocritae tristes, qui amant in synagogis, et in angulis platearum stantes orare, ut videantur ab hominibus (Matth. VI, 5) . Verba ergo, sive opera populi loquuntur, cum delicta locutionis et operis orationibus delenda Domino exponunt. Ea vero in auribus Domini loquuntur, ut dum", + "candidate_score": 0.662922, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_67_69", + "bdc_text": "Die gschrifft ist glych eynem kostlichen unerschöpfften schatz und goldgruͦben , daruß vil golds zuͦ nutz der menschen getragen wirt , glych wie ouch uß der gschrifft mengerley zuͦ guͦtem der menschen gemachet und geschriben wirt . Noch dennocht ist die goldgruͦb unnd der schatz allwägen mee und höher , als uff den man allwäg ein grösser uffsähen hatinsofern als man sie immer höher achtet ( als das , was daraus gemacht wird). . Also sol uns ouch das wort gottes sin .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_432", + "psc_text": "(Vers. 36.) Ut offerat nummum argenteum. 26. In nummo igitur imago Domini sculpitur, ut ejus esse cognoscatur a quo formari praecipitur. Nummus itaque Dei similitudo ejus accipitur. Unde in Genesi loquitur, dicens: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram (Genes. I, 26) . Et quia de sacro eloquio Dei imaginem et similitudinem ad quam redigamur agnoscimus, argenteus nummus esse perhibetur. Qui ergo a peccati via ut pro se oretur venit, nummum argenteum offerre debet, quia nihil ei prodest quod poenitendo compungitur, nec quod flendo confitetur, si, inemendata et incorrepta, interius pulchritudine bonae voluntatis, luce Dei imaginis nequaquam radiare cognoscitur. Imago etenim et similitudo Dei est inclyto odio malum odire, et amore perfecto Deum diligere. Unde et Propheta claritatem divinae similitudinis ab humano genere periisse intuens, ad eum 93 qui cum inclyta reparationis nostrae luce de coelo venit respicit, dicens: Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem (Psal. XLIV, 8) . Hinc se", + "candidate_score": 0.66045, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_95", + "bdc_text": "„Dise menschen sind deß höchsten gottes diener und predigend üch den rechten wäg zum heyl“ [ Apg 16 , 17] .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1316", + "psc_text": "profecto via non solum bona, sed recta est: quia ad salutem tendit, et victorem suum ad perfectionem velociter deducit. Velut enim altera via terrae repromissionis ostenditur bona, quae perducat; recta, quae diverticulum caveat. Per hanc quippe unusquisque tanto melius ad culmen virtutum pervenit, quanto per negligentiarum circuitus non divertit. Haec quidem via recta in illa exprimitur, per quam Dominus filios Israel ducere ad terram promissionis voluisse perhibetur. Voluit quippe illis labores deserti committere, ut nobis post unigeniti sui vestigia gradientibus cursum tanti itineris levigaret. Non enim adhuc audire poterant: Si vis 278 perfectus esse, vende quae habes, et da pauperibus, et sequere me; et habebis thesaurum in coelo (Matth. XIX, 21) . Dum enim licentia rerum temporalium vetus populus per diversa discurreret, quasi per circuitum laboris ad terram promissionis cito duci non potuit. Ut ergo nobis novae vitae viam propheta insinuet, viam bonam et rectam esse dicit, et Deum metuere,", + "candidate_score": 0.658486, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_17_19", + "bdc_text": "sol geschohengescheut , gemieden . werden , in sonders aber von denen , die dem volck gottes mitt dem wort deß herren , zucht und unschuld vorgondvorangehen. . DannRandbemerkung :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_877", + "psc_text": "discipulos, dicens: Cum oratis, nolite fieri sicut hypocritae tristes, qui amant in synagogis, et in angulis platearum stantes orare, ut videantur ab hominibus (Matth. VI, 5) . Verba ergo, sive opera populi loquuntur, cum delicta locutionis et operis orationibus delenda Domino exponunt. Ea vero in auribus Domini loquuntur, ut dum hominum testimonia orantes fugiunt, ab eo, qui occulta respicit, celerius audiantur. Dum ergo in auribus Domini Samuel loqui perhibetur, modum profecto insinuat, quo quis auditum mereatur divinae dignationis. Nam pervenire ad Deum oratio nequaquam potest, quae ex intentione promitur, ut ab hominibus agnoscatur. Unde et qui in auribus Domini locutus asseritur, responsa ejus etiam percepisse perhibetur. Nam sequitur: (Vers. 22.) Dixit autem Dominus ad Samuelem: Audi vocem populi, et constitue super eum regem. 13. Qua in re notandum, quia Samuel verba populi, quibus regem petierat, in auribus Domini locutus est: et Dominus se abjectum asserit in eo, quod populus regem", + "candidate_score": 0.658052, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_95", + "bdc_text": "„Dise menschen sind deß höchsten gottes diener und predigend üch den rechten wäg zum heyl“ [ Apg 16 , 17] .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1317", + "psc_text": "et sequere me; et habebis thesaurum in coelo (Matth. XIX, 21) . Dum enim licentia rerum temporalium vetus populus per diversa discurreret, quasi per circuitum laboris ad terram promissionis cito duci non potuit. Ut ergo nobis novae vitae viam propheta insinuet, viam bonam et rectam esse dicit, et Deum metuere, et ei in veritate, et ex toto corde servire: quia ad sublimitatem divinae gratiae cito perveniunt, qui omnipotentem Deum et bono opere, et ferventibus desideriis inquirere non desistunt. Et quia eumdem populum ad audienda praedicationis verba per miraculum attentum fecerat, subdit: (Vers. 24.) Vidistis enim magnifica, quae in nobis gesserit Dominus. 18. Quasi dicat: Ex iis, quae vidistis, colligite omnipotentem Deum quam terribiliter metuere, et quam devote ei semper servire debeatis. Quae profecto verba, si ad nos trahere volumus, tanto nobis est et venerabilius metuendum, et devotius Deo serviendum, quanto in Redemptore nostro mirabiliora perspeximus. Sed quia quod boni audiunt,", + "candidate_score": 0.656856, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_94_96", + "bdc_text": "Und über Paulum und Silam : „Dise menschen sind deß höchsten gottes diener und predigend üch den rechten wäg zum heyl“ [ Apg 16 , 17] . Redend nit ouch die verworffnen im evangelio :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_876", + "psc_text": "21.) Et locutus est ea in auribus Domini. In eorum auribus loquimur, apud quos magnae familiaritatis gratiam habemus. Sancti autem viri, quia omnipotenti Deo in magni amoris vinculo conjuncti sunt, ei in auribus loquuntur: quia divinae propitiationis ejus auditum tanto fiducialius exposcunt, quanto apud ejus misericordiam, impetrandi locum sublimius acceperunt. Peccata vero populi loquuntur pro humilitate confessionis, sed in auribus loquuntur Domini: quia cum magno affectu precis januam pulsant Dominicae propitiationis. Sed fortasse in auribus Domini loqui dicitur: quia dum sancti viri pro peccatoribus obsecrant, preces quas pro eis Deo offerunt, hominibus non revelant. Unde et in Evangelio Dominus prohibet discipulos, dicens: Cum oratis, nolite fieri sicut hypocritae tristes, qui amant in synagogis, et in angulis platearum stantes orare, ut videantur ab hominibus (Matth. VI, 5) . Verba ergo, sive opera populi loquuntur, cum delicta locutionis et operis orationibus delenda Domino exponunt. Ea vero in auribus Domini loquuntur, ut dum", + "candidate_score": 0.655398, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_76_78", + "bdc_text": "Dann wellicher keyn anleytung zuͦ keinenirgendwelchen. händlen hatt , der hatt ouch ein unlust ze hanndlen . Darumb wirdt nun der kilchen ein lychterung inn händlen gethon , nitt das du nun am selbigen söllist gnuͦg haben , sunder fruͦtigfrisch , eifrig . unnd flyßlich der waarheyt gottes mitt liebe unnd glouben nachgründen .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1497", + "psc_text": "sanctorum dulciter velociterque currit. Sed manus ad os nullus ducit, quia de opere bono dulcedinem laudis non accipit. Manum quidem cum melle ad os applicare est laudem operis sui gratanter accipere. Decurrat ergo mel, et nemo ad os manum applicet, ut sanctorum fama dulciter fluat, et ipsos a quibus defluit non extollat. Fluat, ut alios satiet, sed non sumatur, ne mortem propinet. Unde et subditur: (Vers. 26.) Timebat enim populus juramentum. 316 Juramentum regis est: Omnis qui se exaltat, humiliabitur (Luc. XVIII, 14) . Item juramentum regis est, quod contra hypocritas profert, dicens: Amen dico vobis, receperunt mercedem suam (Matth. VI, 16) . Juramentum ergo populus timet, quia ne aeternas amittat, temporales recipere laudes cavet. Sequitur: (Vers. 27.) Porro Jonathas non audierat, cum adjuraret pater ejus populum, extenditque summitatem virgae quam habebat in manu, et intinxit in favo mellis, et convertit manum suam ad os suum, et illuminati sunt oculi", + "candidate_score": 0.655088, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_17_19", + "bdc_text": "sol geschohengescheut , gemieden . werden , in sonders aber von denen , die dem volck gottes mitt dem wort deß herren , zucht und unschuld vorgondvorangehen. . DannRandbemerkung :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_305", + "psc_text": "verbo Judaeae quoque repulsio latenter innuitur, dum solus Samuel, in quo gentium fidelis populus exprimitur, ante Dominum ministrare perhibetur. Solus itaque in ejus conspectu erat, quia profecto ei Judaicus populus placere desierat. Quod utrumque per Malachiam Dominus loquitur. Nam Judaeae repulsionem insinuans, ait: Non est mihi voluntas in vobis, et sacrificium non suscipiam de manu vestra (Malach. I, 10) . Sed qui a facie sua Judaicam perfidiam expulit, quem libenter intueatur, subjungens, ait: Ab ortu solis usque ad occasum, magnum est nomen meum in gentibus, et in omni loco offertur nomini meo oblatio munda (Ibid., 11) . Sed subtiliter est videndum quod dicitur: Ante faciem Heli Samuel Domino ministravit, quia praedicatorum sanctae Ecclesiae ministerium gentilis populi conversionem, amorem et reverentiam circa Redemptoris obsequium, veterum ordo doctorum longe ante videndo cognovit, et prophetando praedicavit. Hunc namque pronum in Domini ministerio noverat, qui dicebat: Adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient", + "candidate_score": 0.654555, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_76_78", + "bdc_text": "Dann wellicher keyn anleytung zuͦ keinenirgendwelchen. händlen hatt , der hatt ouch ein unlust ze hanndlen . Darumb wirdt nun der kilchen ein lychterung inn händlen gethon , nitt das du nun am selbigen söllist gnuͦg haben , sunder fruͦtigfrisch , eifrig . unnd flyßlich der waarheyt gottes mitt liebe unnd glouben nachgründen .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1496", + "psc_text": "fluens mel. Post ingressum vero, et latitudinem agri habet, et dulcedinem mellis, quia saepe qui mundum diligunt, sanctorum exempla ferventi amore recipiunt, ut bonum quod vident, sibi non solum placeat, sed etiam praedicare attentius concupiscant. Ipsa tamen sanctorum vita laudanda est, et laus ista ab eis, quorum est, per vanam gloriam nullatenus capienda. Videri tantum debet, excipi non debet, ut glorificari Deum quisque in suo opere gaudeat, sed de Dei gratia extolli contemnat. Unde et caute expressum est, quia fluens mel super faciem agri apparuit, et tamen manum cum melle ad os nemo applicuit. Mel quidem fluit, quia dulcis fama sanctorum dulciter velociterque currit. Sed manus ad os nullus ducit, quia de opere bono dulcedinem laudis non accipit. Manum quidem cum melle ad os applicare est laudem operis sui gratanter accipere. Decurrat ergo mel, et nemo ad os manum applicet, ut sanctorum fama dulciter fluat, et ipsos a quibus defluit", + "candidate_score": 0.654445, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_76_78", + "bdc_text": "Dann wellicher keyn anleytung zuͦ keinenirgendwelchen. händlen hatt , der hatt ouch ein unlust ze hanndlen . Darumb wirdt nun der kilchen ein lychterung inn händlen gethon , nitt das du nun am selbigen söllist gnuͦg haben , sunder fruͦtigfrisch , eifrig . unnd flyßlich der waarheyt gottes mitt liebe unnd glouben nachgründen .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1498", + "psc_text": "VI, 16) . Juramentum ergo populus timet, quia ne aeternas amittat, temporales recipere laudes cavet. Sequitur: (Vers. 27.) Porro Jonathas non audierat, cum adjuraret pater ejus populum, extenditque summitatem virgae quam habebat in manu, et intinxit in favo mellis, et convertit manum suam ad os suum, et illuminati sunt oculi ejus. 34. Quos in hoc loco Jonathas, nisi illos insinuat, qui verbo et opere magni sunt, sed tamen studio circumspectionis magni non sunt? Alta quidem praedicant, fortia exercent, sed in humilitatis circumspectione se non viriliter tenent. Quid est enim, quod virgam tenet in manu, nisi quia disciplina, qua peccare alios prohibet, semetipsum non coercet? Virga quidem qua parvuli solent corripi, sermo correctionis potest apte designari. Praedicatio ergo et opus bonum, virga et manus est. Quid est igitur virgam extendere, et manum ad os cum melle revocare, nisi tam de praedicationis verbo, quam de studio boni operis vani favoris gustum recipere?", + "candidate_score": 0.65422, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_94_96", + "bdc_text": "Und über Paulum und Silam : „Dise menschen sind deß höchsten gottes diener und predigend üch den rechten wäg zum heyl“ [ Apg 16 , 17] . Redend nit ouch die verworffnen im evangelio :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_380", + "psc_text": "et docibiles Dei (Joan. VI, 45; Isai. LIV, 13), ministri quidem in conspectu Domini sunt, sed ante faciem hominis ministri ejus non sunt, quia ipsa eos intus divinitas erudit qualiter foris etiam vita et moribus ac doctrina disponantur; unde et praecursori Redemptoris 82 paterni oraculi laude promittitur: Tu quidem, puer, propheta Altissimi vocaberis; praeibis enim ante faciem Domini parare vias ejus (Luc. I, 76) . Ante faciem quidem Domini praeire describitur, qui in ministerio suo non erat secuturus arbitrium superioris hominis, sed inspirationem divinitatis. Ante faciem ergo Heli Samuel Domino ministrare dicitur, ut subjecti quique ejus exemplo doceantur, quatenus de ministerio suo sic placere conditori studeant, ut praeter praelatorum suorum arbitrium agere aliquid non praesumant. Nam qui ante institutoris sui faciem Domini minister asseritur, si ejus faciem praeire per tumorem despicit, minister in conspectu Domini non existit, quia omnipotentem ignorare convincitur, cui per ejus arbitrium placere despicit, cujus se imperio", + "candidate_score": 0.653888, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_51_53", + "bdc_text": "Tessal. 5. : „Ir söllend den geyst nitt ußl öschen noch die prophecy verachten . Ir söllend alle ding bewären und , was guͦt unnd grecht ist , behalten“ [ 1 Thess 5 , 19-21 ] .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1317", + "psc_text": "et sequere me; et habebis thesaurum in coelo (Matth. XIX, 21) . Dum enim licentia rerum temporalium vetus populus per diversa discurreret, quasi per circuitum laboris ad terram promissionis cito duci non potuit. Ut ergo nobis novae vitae viam propheta insinuet, viam bonam et rectam esse dicit, et Deum metuere, et ei in veritate, et ex toto corde servire: quia ad sublimitatem divinae gratiae cito perveniunt, qui omnipotentem Deum et bono opere, et ferventibus desideriis inquirere non desistunt. Et quia eumdem populum ad audienda praedicationis verba per miraculum attentum fecerat, subdit: (Vers. 24.) Vidistis enim magnifica, quae in nobis gesserit Dominus. 18. Quasi dicat: Ex iis, quae vidistis, colligite omnipotentem Deum quam terribiliter metuere, et quam devote ei semper servire debeatis. Quae profecto verba, si ad nos trahere volumus, tanto nobis est et venerabilius metuendum, et devotius Deo serviendum, quanto in Redemptore nostro mirabiliora perspeximus. Sed quia quod boni audiunt,", + "candidate_score": 0.651485, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_18", + "bdc_text": "werden , in sonders aber von denen , die dem volck gottes mitt dem wort deß herren , zucht und unschuld vorgondvorangehen. .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_876", + "psc_text": "21.) Et locutus est ea in auribus Domini. In eorum auribus loquimur, apud quos magnae familiaritatis gratiam habemus. Sancti autem viri, quia omnipotenti Deo in magni amoris vinculo conjuncti sunt, ei in auribus loquuntur: quia divinae propitiationis ejus auditum tanto fiducialius exposcunt, quanto apud ejus misericordiam, impetrandi locum sublimius acceperunt. Peccata vero populi loquuntur pro humilitate confessionis, sed in auribus loquuntur Domini: quia cum magno affectu precis januam pulsant Dominicae propitiationis. Sed fortasse in auribus Domini loqui dicitur: quia dum sancti viri pro peccatoribus obsecrant, preces quas pro eis Deo offerunt, hominibus non revelant. Unde et in Evangelio Dominus prohibet discipulos, dicens: Cum oratis, nolite fieri sicut hypocritae tristes, qui amant in synagogis, et in angulis platearum stantes orare, ut videantur ab hominibus (Matth. VI, 5) . Verba ergo, sive opera populi loquuntur, cum delicta locutionis et operis orationibus delenda Domino exponunt. Ea vero in auribus Domini loquuntur, ut dum", + "candidate_score": 0.649925, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_97", + "bdc_text": "„Herr , herr , habend wir nit in dinem nammen prophetiert und in dinem nammen tüfel ußgetriben unnd durch dinen nammen grosse ding gethon? “", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_211", + "psc_text": "vetera sunt, quae, ut dixi, per renovantem spiritum non intelliguntur. Tale est igitur ac si dicat: Dignum est ut ab eorum narratione sileas, quorum novos et splendidos sensus ignoras. Quae nimirum etsi subtiliter intelligis, tumorem arrogantiae tibi praestare non debent, quia Deus scientiarum Dominus est. Redemptor quippe humani generis, quia summi Patris est Verbum, Dominus est utique omnium scientiarum. Alta quippe, et magna locutus est Isaias, magna locutus est Jeremias; sed profecto nihil dicerent, si hoc Verbum scientiarum Dominus non eis, antequam loquerentur, scientias indicaret. Unde et frequenter in libris ejusdem Isaiae prophetae legitur: Verbum quod factum est ad Isaiam prophetam. Frequenter et in libro Jeremiae scribitur: Verbum quod factum est ad Jeremiam prophetam. Hoc Verbum scientiarum Dominum Joannes in altissimo summi Patris sinu aspiciens, ait: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) . Hinc Paulus scientiarum Dominum Redemptorem nostrum 47", + "candidate_score": 0.644373, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_99", + "bdc_text": "„Ich wil üwer nit“ [ Mt 7 , 22f] . Darumb lassend üch , lieben bruͤder , ir gschwätz nützid erzegen noch ir gyfftig tröwenDrohen. schreckenn ;", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_72", + "psc_text": "mane (Soph. III, 3) . Vespere namque pastores lupi fiunt, quia intenebrescente, atque decrescente in fine isto saeculo, rapere subditorum bona non metuunt. Qui in mane non relinquunt, quia dum temporalibus inhiant, inalbescente adventu futuri judicii, danda sibi praemia non reservant. Quos nimirum Michaeas denotat, dicens: Prophetae qui seducunt populum meum, qui mordent dentibus suis, et praedicant pacem; et si quis non dederit in ore eorum quidpiam, sanctificant super eum praelium (Mich. III, 5) . Prophetae quippe populum Domini seducunt, cum praedicatores reprobi auditorum suorum judicia confundunt. Et mordentes dentibus pacem nuntiant, quia in appetitu suae rapacitatis, dum terrena flagitiosorum dona suspiciunt, eis divinae indulgentiae securitatem pollicentur. Super ipsos autem praelium sanctificant, qui in ore eorum aliquid non dant, quia justos etiam districtis sententiis terrent, qui eis pro voto terrena non exhibent. Qui nimirum super caput filii novaculam ponunt, dum praetextu charitatis coelestia praedicant, ut eis terrena per cupiditatem tollant.", + "candidate_score": 0.64328, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_18", + "bdc_text": "werden , in sonders aber von denen , die dem volck gottes mitt dem wort deß herren , zucht und unschuld vorgondvorangehen. .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_875", + "psc_text": "(Vers. 21.) Et audivit Samuel omnia verba populi. 12. Hoc profecto Samuel audivit, quod populus locutus est, sed ipsum populus non audivit. Populo enim reprobo loqui et non audire, fuit verba contra Dei voluntatem promere, sed poenam pravae locutionis minime praevidere. Samuel autem populi verba audivit: quia spirituales viri, dum superbae locutionis voces audiunt, futurum in eis divinae ultionis meritum recognoscunt. Dicat ergo: Audivit Samuel omnia verba populi, quia sancti, ac spirituales viri, quidquid carnales superbe foris insonant, quale sit in divino judicio intus pensant. Sed quia, dum carnalium subditorum damnabilem vitam reperiunt, pro delendis eorum criminibus intercedunt: Sequitur: (Vers. 21.) Et locutus est ea in auribus Domini. In eorum auribus loquimur, apud quos magnae familiaritatis gratiam habemus. Sancti autem viri, quia omnipotenti Deo in magni amoris vinculo conjuncti sunt, ei in auribus loquuntur: quia divinae propitiationis ejus auditum tanto fiducialius exposcunt, quanto apud ejus misericordiam, impetrandi locum sublimius acceperunt.", + "candidate_score": 0.640006, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_38_40", + "bdc_text": "sunder wir söllennd demuͤtig sin und ye einer den andren höher schetzen dann sich selbsRöm 12 , 10. , das keiner nunnur . sinen eygnen rhuͦm und nutz suͦchen welle etc. Welches nun alles uns billich ein getrüwe warnung sin sol , das wir uss unserer fleyschlichen anfächtung uns nützid fürnemmen söllennd , sunder underthon dem geyst der warheyt .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1559", + "psc_text": "Cauti ergo in nostris dispositionibus esse debemus, sed si cauti esse negligimus, praetermittenda sunt proposita, non implenda. Sic quippe a proposito desistere non est vitium levitatis, sed virtus discretionis. Tamen jurare quae revocanda sunt et detestanda, omnino cavendum est, et vehementer horrendum, quia cum tale jusjurandum non impletur, non omnino culpa vitatur, sed minor eligitur. Sequitur: (Vers. 46.) Recessitque Saul, nec persecutus est Philistiim. 58. Cum Jonathae culpa reperitur, cum jusjurandum rex non perfecisse cognoscitur, cessare Philistaeos persequi perhibetur, quia dum propria infirmitate pastores deprimuntur, lucra aliorum exquirere fortiter nequeunt. Cessare etenim persequi Philistaeos, est ad tempus vitia aliorum insequi, praedicando desistere. Prius enim esse intendendum judicant ad purificationem suam, deinde purgati vigilandum ad salutem alienam, quia dum silent semetipsos praeparant, ut quasi per poenitentiam suam ad lucra aliorum fortiter surgant. Et quia saepe dum doctor sibi conscius silet, quibusdam ejus subditis maligni spiritus, impia suggerendo non silent. Sequitur: (Vers.", + "candidate_score": 0.636789, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_72", + "bdc_text": "Das red ich nun alles daruff , lieben bruͤder , das niemants die arbeyt und hilff , die der kilchen von dieneren deß worts vilfaltig gethon wirt , mißbruche damit , das er vermeyne , yetzdan , so er ein anleytung hat , durch die institution , annotation oder commentarii alles richtig sin unnd der byblien oder flyssigen studierens nit mee not sin , darumbda .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1457", + "psc_text": "namque reptantem manibus Paulus sequi se insinuans, ait: Omnibus omnia factus sum, ut omnes facerem salvos (I Cor. IX, 22) . Sed et quia in manibus opera solent significari, reptat manibus pastor, quando peccatoribus viam quam tenere conversi debeant, non profert sapientia verbi, sed exemplo conversationis. Reptare quidem manibus praedicatores suos docebat Dominus cum dicebat: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant vestra bona opera, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est (Matth. V, 16) . Bene autem reptans ascendere ad stationem Philistinorum dicitur, quia ad destruenda peccatorum vitia pervenire ille doctor potest, qui ipsos peccatores magna humilitatis ostensione, et magna charitatis affectione demulcet. Nam dum convenientiam gratiae foris porrigit, manum intus ad incidendum mentis languorem mittit. Unde et bene subjungitur: (Vers. 13.) Et cum vidissent faciem Jonathae, alii cadebant ante Jonatham, alios armiger ejus interficiebat. 17. Facies Jonathae cernitur, quando qui verbum praedicatoris audiunt, charitatem etiam mentis", + "candidate_score": 0.634005, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_105_107", + "bdc_text": "Acto. 20. : „Und uß üch selbs werdend menner kummen , die werdent verworne ding leeren und junger an sich hencken“ [ Apg 20 , 30] .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_870", + "psc_text": "peccatum, servus est peccati (Joan. VIII, XXXIV) . Quibus ergo peccata dominantur, per se ab eorum jugo liberari nequeunt. Nam saepe ad Dominum cum precibus veniunt, liberari petunt, sed exaudiri non possunt. Divino siquidem judicio cum eis agitur, ut qui noluerunt mala vitare, cum possent, non possint vitare, cum volunt: et qui sponte incurrunt mala praecognita, fugere non possint experta. Quare et causam insinuans, qua exaudiri prohibeantur, ait: Quia petistis vobis regem. Quasi aperte dicat: Quia illud vobis dari postulastis, in quo haec omnia futura, me praedicente, cognovistis. Haec, ut superius dixi, in typo praelatorum carnalium de futura regis conversatione praedicuntur: ut ab ejus petitione quiescerent, in quo tanta mala cognovissent. Sed habent corda reproborum, ut malum cito proponant, et a malo proposito non celerius resipiscant. Quare et subditur: (Vers. 19, 20.) Noluit autem populus audire vocem Samuelis, sed dixerunt: Nequaquam. Rex enim erit super nos, et erimus nos quoque,", + "candidate_score": 0.633517, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_40", + "bdc_text": "Welches nun alles uns billich ein getrüwe warnung sin sol , das wir uss unserer fleyschlichen anfächtung uns nützid fürnemmen söllennd , sunder underthon dem geyst der warheyt .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_147", + "psc_text": "In hac certe civitate nos consistere sapiens ille praecepit, qui ait: Omni custodia serva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit (Prov. IV, 23) . Hinc etiam Dominus discipulis praecipit, dicens: Vos autem sedete in civitate, donec induamini virtute ex alto (Luc. XXIV, 49) . In civitate quippe sedemus cum per quotidianam sollicitudinem in internae custodiae defensione requiescimus. In qua sedentes virtute induimur ex alto, quia praeparati jam in habitaculum sancti Spiritus per ejus gratiam in supernae gloriae contemplationem sublevamur. In hoc igitur quod vir Ephrathaeus de civitate sua ascendere dicitur, quid aliud quam negligentiae nostrae culpa indicatur? Nam per contemplationem rimari caelestia volumus, qui non solum cordis, sed etiam corporis custodiam non habemus. Et quidem saepe indecenter aspicimus, otiosa audimus, superflua loquimur, somnum, cibum non ad refectionem corporis habemus, sed ad usum delectationis. Itaque cum discutere ambigua volumus, superna conspicere, tenebras nostras deserere, internae dulcedinis saporem gustare, ab illius", + "candidate_score": 0.619701, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_34", + "bdc_text": "in unns , so söllind wir doch einmuͤtig sin , einerley verstandts unnd meynung , damit wir nüt thuͤgind uß uppigerüberm äßiger .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1065", + "psc_text": "quietae menti veritatis splendor se aperit. Humana etenim mens per ignorantiam tenebrosa, et per illustrationem veritatis lucida fit. Ignorans ergo, in nocte est; cum illustratur, in die. Mane autem surgit qui dormit nocte: quando ad agenda se erigit ea, quae per considerationem ordinavit. Et quia ordinandi regis negotium tractabatur, ambo surrexisse perhibentur. Surgit quidem summus praedicator, ut auditorem suum ad ministerium ejusdem praedicationis ordinet. Surgit qui ordinandus est, ut tam sublimem ordinem imo cordis affectu recipiendum esse non speret. Pariter quidem surgunt, quia sublime officium datur, sublime recipitur. Quo in loco est aliud notandum: quia ambo prius surrexerunt, deinde Samuel Saul vocavit, dicens: Surge, et dimittam te. Sed ad historiam si ambo surrexerunt, a somno Saul, quia consurgere praecipitur, ad opus praeparari admonetur. Quia vero tam summi sacerdotes, quam ille, qui ad ordinem praedicationis assumitur, tanti ministerii onus attente considerant, quasi pariter dormiunt, pariter surgunt. Sed qui noviter ordinandus est,", + "candidate_score": 0.607167, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_34", + "bdc_text": "in unns , so söllind wir doch einmuͤtig sin , einerley verstandts unnd meynung , damit wir nüt thuͤgind uß uppigerüberm äßiger .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1022", + "psc_text": "verbo, Videns, non praedicatur, sed ego. Quasi dicat: Videns ille, est, ego: non quod aestimas, sed quod cernis. Sed qui humiliare se novit, novit dare dona non humilis, sed sublimis. Quare et in excelsum ante se ascendere eum, ut secum comedat, praecipit. In excelsum ascendit, qui ad scienda altiora mentem erigit. In excelsum quidem ascendere, est cor ad altiora intelligenda praeparare. Unde et Petrus in monte assumitur, ut gloriam transformati Redemptoris videre mereatur (Matth. XVII, 1). In illo etenim ascensu montis, sublimis praeparatio mentis exprimitur: quia alta videre non poterit, qui per intentionem animum in sublimibus non ponit. Quia ergo sublimia praeparati melius intelligimus, ante Samuelem Saul in excelsum ascendere jubetur. Quasi enim ante praedicatorem in excelsum ascendimus, quando nos prius ad alta scienda animum intendimus, et ipsi nobis ea, ad quae intendimus, postmodum loquuntur. Quid vero est, quod ait: Ut comedas mecum hodie? Sed quando praedicatores sancti 218 coelestia", + "candidate_score": 0.605954, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_34", + "bdc_text": "in unns , so söllind wir doch einmuͤtig sin , einerley verstandts unnd meynung , damit wir nüt thuͤgind uß uppigerüberm äßiger .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_145", + "psc_text": "agimus, sed subito nos divina gratia praevenit, ab imo nostrae infirmitatis erigit, in superna rapit, insperantibusque nobis gloriam suae lucis ostendit. Diebus ergo statutis ascendimus, quia in contemplationem coelestium 33 sublimari non possumus nostro conamine, sed divina dispositione. Ascensus quoque dies sunt, quia quando illa sublimi luce non fruimur, in imo sumus; et cum in illius alta visione assumimur, quam in imo jacuissemus ante assumptionis nostrae horam, cognoscimus. Displicemus nos tunc nobis, in quo fuimus, placemus autem in quo sumus, quia absorpta jam mens amore coelestium, dum laetatur luce, qua fruitur, cuncta terrena horrore nimio dedignatur. Unde et beatus Petrus, dum in montem assumitur, dum nube lucida obumbratur, dum ei transfigurati gloria Salvatoris ostenditur, dicit: Bonum est nos hic esse, Domine (Matth. XVII, 4) . Nam quia jam Dei omnipotentis munere meretur interesse sublimibus, incomparabile illic bonum ineffabiliter diligit, ex cujus pulchritudine cuncta quae transeunt velut foeda reprehendit. 6. Sed", + "candidate_score": 0.6052, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_8", + "bdc_text": "nach vil erfarnen und hochbegaapten mennerenin der Vorlage menneneren .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1121", + "psc_text": "altitudo est montis. Quid vero in colle hoc rectius accipitur, quam sancta intentio Scripturarum? Altitudo quidem montis est: quia non jacet in plano litterae, sed nimis erecta est in spiritualium sensuum sublimitate. Recto igitur virtutum itineri rudis innititur praedicator, si postquam publicos praedicatores et remotos anachoretas viderit, Scripturae altitudinem videat et agnoscat. Qua in re notandum est, quia Saul in eo quod ab humero et sursum supra omnem populum eminet, eruditum, et magnae conversationis virum signare diximus. Cur ergo ad collem Domini ascendit, ut ad Scripturarum altitudinem veniat, quam cognoscit? Sed simili modo de eo quaeri potuit, quod ad videndos viros salientes magnas foveas ierit, qui magnae conversationis esse dicebatur. Ad quod dicendum: quia magnos viros designare ostensus est in conversatione, sed ministerio praedicationis rudes. Qui ergo per exempla meliorum proficere, et in contemplationis puritate et officio praedicationis potest, redire ad altitudinem Scripturarum debet: quia quo altiori vita proficit, sublimitatem", + "candidate_score": 0.604941, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_34", + "bdc_text": "in unns , so söllind wir doch einmuͤtig sin , einerley verstandts unnd meynung , damit wir nüt thuͤgind uß uppigerüberm äßiger .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_148", + "psc_text": "contemplationem rimari caelestia volumus, qui non solum cordis, sed etiam corporis custodiam non habemus. Et quidem saepe indecenter aspicimus, otiosa audimus, superflua loquimur, somnum, cibum non ad refectionem corporis habemus, sed ad usum delectationis. Itaque cum discutere ambigua volumus, superna conspicere, tenebras nostras deserere, internae dulcedinis saporem gustare, ab illius secreto tanto dignius repellimur, quanto munitionis nostrae fortitudines negligentius dissipamus; jamque nobis tanto est ascendere difficilius, quanto ad nosmetipsos relapsi in altitudinem custodiae erigere non curavimus cordis munitiones. Ascendat ergo vir de civitate sua, ut qui per internam contemplationem appetit proficere, exteriores sensus ordinet, mentem regat, et quasi in altis receptus munitionibus exspectet, ubi eum superna illustratio visitet. Ad statutorum quippe dierum ascensum jam qui paratus invigilat, dignus custodia puritatis efficitur, ut saepius divina dignatione visitetur. Sed dum ascendere dicitur, ascensionis etiam causa memoratur, cum subditur: Ut adoraret, et immolaret Domino exercituum in Silo. 7. Quisquis divinae contemplationis arce sustollitur,", + "candidate_score": 0.602361, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_34", + "bdc_text": "in unns , so söllind wir doch einmuͤtig sin , einerley verstandts unnd meynung , damit wir nüt thuͤgind uß uppigerüberm äßiger .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_170", + "psc_text": "erigere? Ante ergo surrexisse, quam amaro animo fuisse dicitur, et antequam surgeret manducasse et bibisse, quia electa anima de aerumna vitae praesentis dolere non poterit, si sese ad illa quae in coelestibus perdidit non extendit; et se ad illa summa non elevat, si a Scripturae sacrae pabulo jejunat. Ut surgamus ergo, manducamus et bibimus, quia tum ad altitudinem superni amoris erigimur, cum Scripturae sacrae profundis et planioribus sensibus roboramur. Dehinc si surgamus, amaritudinem cordis acquirimus, quia dum in superna per amorem ferimur, quae in imo sunt non nobis praebent blandimenta gaudii, sed asperitatem afflictionis. Sed jam ab amaro animo ad fletuum fluenta conscendimus, quia cum jugi validaque compunctione transfigimur, ea mala quae in hac valle lacrymarum incurrimus, et futura quae timemus, et aeterna bona quae amisimus, flere copiosius valemus. Hinc vero ad vovendorum votorum secreta procedimus, quia dum ab omni quod foris libet fletuum nos largitas sepelit, velut totos effectos", + "candidate_score": 0.601536, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_8", + "bdc_text": "nach vil erfarnen und hochbegaapten mennerenin der Vorlage menneneren .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_979", + "psc_text": "fraude reprobantur. Bene ergo de Saul, et ejus puero dicitur: quia venerunt in civitatem, et clivum ejusdem civitatis ascenderunt; quia nimirum perfectio sanctorum virorum cum in subditis quaeritur, non imperfecta membra, sed electa atque perfecta requirenda sunt. Nam et artifices opera sua prius inchoant, deinde comunt. 209 Pictor etiam cum pulchros colores, aut aurum superducere appetit, prius viliorem colorem sternit. Qui ergo judicare de peritia artificum vult, non inchoata eorum opera, sed perfecta respiciat. Clivum ergo civitatis ascendat, ut qui invenire appetit Videntem, reperiat. Clivus enim infimus et defossus locus est. In qua nimirum parte civitatis illi signantur, qui adhuc in altiorem conversationem minime profecere. Clivum ergo ascendimus, cum planitiem infirmorum auditorum ad exemplum nobis proponere vitamus. 32. Et tunc quidem puellas egredientes ad hauriendam aquam invenimus: quia pulchritudinem sanctarum mentium in perfectiori conversatione respicimus. Puellae quidem sunt mentes electorum, integrae per innocentiam, decorae per virtutum claritatem. Et quia in", + "candidate_score": 0.601364, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_8", + "bdc_text": "nach vil erfarnen und hochbegaapten mennerenin der Vorlage menneneren .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1863", + "psc_text": "Sion (Isai. XL, 9) . Mons excelsus, perfectio doctrinae, et operis est. Surgat ergo, qui ungere regem praecipitur, in sublimia se extendat. Surgat in alto opere, surgat in alta contemplatione, surgat in sapientia verbi, surgat in virtute charitatis. Ille quidem, qui praedicando ungitur, tantus est, ut vix ad eum a sublimibus perveniatur. Et fortasse Paulus hunc ideo ungere poterat, quia dicit: Nostra conversatio in coelis est (Philip. III, 20) . Ideo hunc ungere poterat, quia ad tertii coeli secreta se erexerat, et in paradiso arcana verba audiebat. Quia ergo Dominus Jesus sublimiter a sublimibus praedicari debet, surgere propheta praecipitur: quia eum, per quem ipse signatur, ungere jubetur. Alta quidem, imo altissima haec perfectae conversationis virtus est, sed a multis perfecte perficitur. Magna quidem sublimitas haec est, sed tamen sublimes Ecclesia sancta multos habet. Nam ex quo Synagogam repulit, in innumerabilem celsitudinem virtutis sanctam Ecclesiam sublimavit. Bene ergo dicitur: Et directus", + "candidate_score": 0.59942, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_121", + "bdc_text": "noch schedige , sunder mit zucht unnd eer yederman by dem anderen in fryden ruͦwe .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_222", + "psc_text": "panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 33, 41, seq.) . Sed quia non merebantur agnoscere, respondebant: Nonne hic est filius Joseph? quomodo dicit, quia de coelo descendi (Luc. IV, 22; Joan. VI, 42) ? Ipse autem, qui 49 omnia noverat ad delectationis suae recubitum famelicos venturos prophetabat, dicens: Amen dico vobis, quia ab Oriente et Occidente venient, et recumbent cum Abraham, Isaac et Jacob in regno coelorum, filii autem regni projicientur in tenebras exteriores (Matth. VIII, 11, 12) . Repleti ergo se locaverunt pro panibus, sed famelici saturantur, quia Synagogae filii in Scripturis sanctis pastum fidei de futura Incarnatione Redemptoris habuerunt; sed nunc, projectis illis, dum gentiles in eum veraciter credunt, divinitatis et humanitatis ejus sacramenta in delectationis intimae refectione suscipiunt. 15. Quia vero per egregium Doctorem dicitur: Omnes eamdem escam manducaverunt, et omnes eumdem spiritalem potum biberunt (bibebant de spiritali consequente eos petra, petra autem erat Christus", + "candidate_score": 0.599363, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Evangelium-secundum-Joannem", + "max_score": 0.690175, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_98", + "bdc_text": "„Unnd denn wird ich inen fry heruß sagen“ ( spricht Christus ) :", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Evangelium-secundum-Joannem_window_22", + "psc_text": "annuntiabit omnia. Dicit ei Jesus: Ego sum, qui loquor tecum. Et continuo venerunt discipuli ejus: et mirabantur quia cum muliere loquebatur. Nemo tamen dixit: Quid quaeris, aut quid loqueris cum ea? Reliquit ergo hydriam suam mulier, et abiit in civitatem, et dicit illis hominibus: Venite, et videte hominem, qui dixit mihi omnia quaecumque feci: numquid ipse est Christus? Exierunt ergo de civitate, et veniebant ad eum. Interea rogabant eum discipuli, dicentes: Rabbi, manduca. Ille autem dicit eis: Ego cibum habeo manducare, quem vos nescitis. Dicebant ergo discipuli ad invicem: Numquid aliquis attulit ei manducare? Dicit eis Jesus: Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus, qui misit me, ut perficiam opus ejus. Nonne vos dicitis, quod adhuc quatuor menses sunt [ Al. sint], et messis venit? Ecce dico vobis: Levate oculos vestros, et videte regiones, quia albae sunt jam ad messem. Et qui metit, mercedem accipit, et congregat fructum in vitam", + "candidate_score": 0.690175, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_90_92", + "bdc_text": "Dann was kan man thürers redenn , dann die schwartzkünstler redend ? Item dann der tüffel selbs zum herren sprach : „Ach , was wiltu dich unser annemmen , Jesu Nazarene ?", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Evangelium-secundum-Joannem_window_126", + "psc_text": "sed ut manducarent Pascha. Exivit ergo Pilatus ad eos foras, et dixit: Quam accusationem affertis adversus hominem hunc? Responderunt, et dixerunt ei: Si non esset hic malefactor, non tibi tradidissemus eum. Dixit ergo eis Pilatus: Accipite eum vos, et secundum legem vestram judicate eum. Dixerunt ergo ei Judaei: Nobis non licet interficere quemquam. Ut sermo Jesu impleretur, quem dixit, significans qua morte esset moriturus. [CLXXVIII, 1.] Introivit ergo iterum in praetorium Pilatus, et vocavit Jesum, et dixit ei: Tu es rex Judaeorum? Respondit Jesus: a temetipso hoc dicis, an alii dixerunt tibi de me? [CLXXIX, 10.] Respondit Pilatus: Numquid ego Judaeus sum? Gens tua, et pontifices tradiderunt te mihi: quid fecisti? Respondit Jesus: Regnum meum non est de hoc mundo; si ex hoc mundo esset regnum meum, ministri mei utique decertarent, ut non traderer Judaeis: nunc autem regnum meum non est hinc. [CLXXX, 4.] Dixit itaque ei Pilatus: Ergo rex", + "candidate_score": 0.664932, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1", + "max_score": 0.689499, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_122_124", + "bdc_text": "Hiemit sind gott befolhen unnd gebetten , das ir trüwe vätter üwers volcks syend unnd deß grossen gottes yngedenck syend , der üwer schäfflinen bluͦt von üweren henden erforderen wirdt , wachend ir nitt wolVgl. Ez 34 , 10. . Darumb lassend üch üwer ampt angelegen sin. Datum ze Bremgarten , uff den geburt tag unsers erlösers Jesu Christi im Jar 1530 .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1295", + "psc_text": "Es. 10, 33. 15 Ez. 17, 3. 19 Ez. 17, 12. ξάτω πίτυς, διότι πέπτωκε κέδρος, ὅτι μεγάλως μεγιστάνες ἐταλαιπώρησαν. ὀλολύξατε δρύες τῆς Βασανίτιδος, ὅτι κατεσπάσθη ὁ δρυμὸς ὁ σύμφυτος· φωνὴ θρηνούντων ποιμένων, ὅτι τεταλαιπώρηκεν ἡ μεγαλωσύνη αὐτῶν.” τότε γοῦν καὶ γέγονεν ἡ Ἰερουσαλὴμ ὡς πρόθυρα σαλευόμενα πᾶσι τοῖς λαοῖς κύκλῳ, καὶ ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ γέγονε περιοχὴ, ὅ τε νενομισμένος αὐτοῖς ἅγιος καὶ ἱερὸς τόπος εἰσέτι καὶ σήμερον λίθος τυγχάνει καταπατούμενος πᾶσι τοῖς ἔθνεσι, καὶ πᾶς ὁ καταπατῶν αὐτὴν ἐμπαίζων ἐμπαίξεται, ἀκολούθως τῇ προφητείᾳ. ἀλλὰ καὶ ἀνθ’ ὧν κατωρχήσαντο τοῦ ταῦτα θεσπίσαντος κυρίου οὐ διαλέλοιπεν αὐτοὺς κοπετὸς καὶ ὀδυρμὸς καὶ θρῆνος. οὐ πώποτε γοῦν ἄλλοτε ἢ μετὰ τὴν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν παρουσίαν καὶ εἰς τὸν καθ’ ἡμᾶς Χρόνον πᾶσαι αἶ φυλαὶ τοῦ Ἰουδαίων ἔθνους θρήνων καὶ κοπετῶν ἄξια πεπόνθασι διὰ τὴν καταλαβοῦσαν αὐτοὺς ἐκ θεοῦ πληγὴν, ὑφ’ ἧς καὶ ἡ μητρόπολις αὐτῶν ἀλλοφύλοις ἔθνεσιν ἐξεδόθη καὶ τὸ ἱερὸν κατεσκάφη, αὐτοί", + "candidate_score": 0.689499, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_91_93", + "bdc_text": "Item dann der tüffel selbs zum herren sprach : „Ach , was wiltu dich unser annemmen , Jesu Nazarene ? Ich weyß wol , wär du bist , frylich der heylig und gesalbet gottes“ [ Lk 1 , 34 ] .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1091", + "psc_text": "δὲ θεοῦ, ἀλλὰ μετὰ προσθήκης τῆς 24 Gen. 35, 19. 48, 7. τοῦ θεοῦ Ἰακὼβ λέγεται τὸ σκήνωμα εἶναι, διὰ τὸ μὴ ἄλλον εἷναι τὸ σκηνῶσαν ἐν αὐτῷ ἢ τὸν τῷ Ἰακὼβ ἐν ἀνθρώπου εἴδει καὶ σχήματι ὀφθέντα θεὸν, δι’ ὃν καὶ τῆς ἐπὶ τῷ Ἰσραὴλ προσωνυμίας ἠξιώθη ὁρῶν θεὸν, τοῦτο γὰρ ἐρμηνεν́εται τὸ ὄνομα, προσαγορευθείς· οὐκ ἄλλου δὲ ὄντα τοῦ θεοῦ λόγου τὸν τῷ Ἰακὼβ ὀφθέντα ἐν τοῖς πρώτοις τῆς μετὰ χεῖρας ὑποθέσεως παρεστήσαμεν. ἐδείχθη τοιγαροῦν τῷ Δαβὶδ εὐξαμένῳ καὶ ποθήσαντι τοῦ κυρίου καὶ θεοῦ Ἰακὼβ τὸν τόπον καὶ τὸ σκήνωμα ὁ ἐπὶ τῆς Βηθλεὲμ τόπος, διόπερ εἰπὼν ἰδοὺ ἠκούσαμεν αὐτὴν ἐν Ἐφραθά” ἐπιφέρει λέγων προσκυνήσωμεν εἰς τὸν τόπον, οὗ ἔστησαν οἶ πόδες αὐτοῦ.” σαφῶς τοιγαροῦν καὶ ἐν τούτοις ἐν τῇ Ἐφραθὰ, ἥτις ἐστὶν ἡ Βηθλεὲμ, αὐτὸς ὁ κύριος καὶ θεὸς Ἰακὼβ τόπον ἑαυτῷ καὶ σκήνωμα συστήσεσθαι προεφητεύετο, ὁμοφώνως τῇ τοῦ Μιχαίου προφητείᾳ φησάσῃ “καὶ σὺ Βηθλεὲμ οἶκος ��οῦ", + "candidate_score": 0.679975, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_91_93", + "bdc_text": "Item dann der tüffel selbs zum herren sprach : „Ach , was wiltu dich unser annemmen , Jesu Nazarene ? Ich weyß wol , wär du bist , frylich der heylig und gesalbet gottes“ [ Lk 1 , 34 ] .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1440", + "psc_text": "άγαλλιασώμεθα καϊ εύφρανθώμεν έν αύτη. ω κύριε, σώσον δή, ω κύριε, εύόδωσον δή. ευλογημένος ό έρχόμενος έν ονόματι κυρίου, θεός κύριος, καϊ έπέφανεν ημἴν” Τού σωτήρος ημών Ιησού Χριστού είσελθόν- τος πού είς τά [Ιεροσόλυμα, ότε κατά τήν προ ταύτης 16 Rom. 11, 25. 22 Ρβ. 117, 22. προφητείαν ὀχούμενος ὄνῳ τὴν ἐν τῷ Ζαχαρίᾳ πρόρρησιν ἐπλήρου, κατὰ τὸν θεῖον εὐαγγελιστὴν οἱ ὄχλοι προάγοντες αὐτὸν καὶ ἀκολουθοῦντες ἐπευφήμουν λέγοντες ‟ ὡς ἀννᾶ τῷ υἱῷ Δαβὶδ, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι κυρίου, ὡς ἀννᾶ ἐν τοῖς ὑψίστοις. ὅτε καὶ εἰσελθόντος αὐτοῦ εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα ἐσείσθη πᾶσα ἡ πόλις λεγόντων, τίς ἐστὶν αὑτος; οἱ δὲ ὄχλοι ἔλεγον, οὗτός ἐστιν ὁ προφήτης Ἰησοῦς, ὁ ἀπὸ Ναξαρὲθ τῆς Γαλιλαίας.” ἐπεὶ τοίνυν ἐκ τοῦ προκειμένου Ψαλμοῦ εἴρηται τὸ “ὡς ἀννά,” ὅπερ ἑρμηνευθὲν δηλοῖ ‟ σῶσον δή,” τὸ δὲ Ἑβραικὸν ἀννᾶ Αδωναΐ ὡς ἀννᾶ περιέχει, ἀλλὰ καὶ τὸ εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι κυρίου,” ἐπειδήπερ καὶ", + "candidate_score": 0.674954, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_91_93", + "bdc_text": "Item dann der tüffel selbs zum herren sprach : „Ach , was wiltu dich unser annemmen , Jesu Nazarene ? Ich weyß wol , wär du bist , frylich der heylig und gesalbet gottes“ [ Lk 1 , 34 ] .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1093", + "psc_text": "ἐνδόξως μετὰ τοὺς τῆς προφητείας χρόνους προελθόντα· οὔτε γὰρ βασιλεὺς οὔτε προφήτης, οὐδ’ ἕτερός τις τῶν παρ’ Ἑβραίοις θεοφιλῶν ἢ μόνος ὁ σωτὴρ καὶ κύριος ἡμῶν ὁ Χριστὸς τοῦ θεοῦ, ὁμοῦ καὶ ἐκ σπέρματος Δαβὶδ καὶ αὐτόθι γεγεννημένος ἀποδείκνυται. ὥρα τοιγαροῦν αὐτὸν ἐκεῖνον εἶναι καὶ οὐδὲ ἄλλον τὸν καὶ ἐν τούτοις προφητευόμενον ὁμολογεῖν, ὅτι τε σαφῶς ἐν τοῖς ἐξῆς ὁ αὐτὸς ψαλμὸς ὀνομαστὶ τὸν Χριστὸν προσαγορεύων τοῦτο παρίστησι δι’ ὧν φησιν “ἕνεκεν Δαβὶδ τοῦ δούλου σου, μὴ ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπον Χριστοῦ σου.” καὶ πάλιν “ἐκεῖ ἐξανατελῶ κέρας τῷ Δαβὶδ, ἡτοίμασα λύχνον τῷ Χριστῷ μου, τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ ἐνδύσω αἰσχύνην, ἐπὶ δὲ αὐτὸν ἐξανθήσει τὸ ἁγίασμά μου.” ποῦ δέ φησιν ἐκεῖ ἐξανατελῶ κέρας τῷ Δαβὶδ ἢ ἐν τῇ Βηθλεὲμ τῇ Ἐφραθά; ἐντεῦθεν γοῦν τὸ κέρας τοῦ Δαβὶδ ὁ Χριστὸς τὸ κατὰ σάρκα οἷόν τι μέγα φῶς ἐξανέτειλεν, ἐνταῦθά τε προητοίμαστο ὑπὸ τοῦ θεοῦ τῶν ὅλων ὁ τοῦ Χριστοῦ λύχνος. εἴη δ’", + "candidate_score": 0.672787, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_91_93", + "bdc_text": "Item dann der tüffel selbs zum herren sprach : „Ach , was wiltu dich unser annemmen , Jesu Nazarene ? Ich weyß wol , wär du bist , frylich der heylig und gesalbet gottes“ [ Lk 1 , 34 ] .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1090", + "psc_text": "αὐτὸς αὑτοῦ ἐπακούσας ἐπιλέγει “ἰδοὺ ἠκούσαμεν αὐτὴν ἐν Ἐφραθά. Ἐφραθὰ δὲ ἡ αὐτή ἐστι τῇ Βηθ��εὲμ, ὡς δῆλόν ἐστιν ἀπὸ τῆς Γενέσεως, ἔνθα περὶ τῆς Ῥαχὴλ εἴρηται ὅτι ἔθαψαν αὐτὴν ἐν τῷ ἰπποδρόμῳ Ἐφραθὰ, αὕτη ἐστὶ Βηθλεέμ.” καὶ ἡ πρὸ ταύτης δὲ περιεῖχε προφητεία “καὶ σὺ Βηθλεὲμ οἶκος τοῦ Ἐφραθά. ἰδοὺ, φησὶν, ἠκούσαμεν αὐτήν,” δῆλον δ’ ὅτι τὴν τοῦ Χριστοῦ γένεσιν καὶ τὴν τοὐ θεοῦ Ἰακὼβ κατασκήνωσιν. ποῖον δ’ ἂν εἴη τὸ σκήνωμα τοῦ θεοῦ Ἰακὼβ ἢ τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ τὸ ἐν τῷ τόπῳ τῆς Βηθλεὲμ γεγεννημένον, ἐν ᾧ, ὡς ἐν σκηνώματι, ἡ θεότης τοῦ μονογενοῦς κατεσκήνωσε; οὐχ ἁπλῶς δὲ θεοῦ, ἀλλὰ μετὰ προσθήκης τῆς 24 Gen. 35, 19. 48, 7. τοῦ θεοῦ Ἰακὼβ λέγεται τὸ σκήνωμα εἶναι, διὰ τὸ μὴ ἄλλον εἷναι τὸ σκηνῶσαν ἐν αὐτῷ ἢ τὸν τῷ Ἰακὼβ ἐν ἀνθρώπου εἴδει καὶ σχήματι ὀφθέντα θεὸν, δι’ ὃν καὶ τῆς ἐπὶ τῷ Ἰσραὴλ προσωνυμίας ἠξιώθη ὁρῶν θεὸν,", + "candidate_score": 0.67257, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_91_93", + "bdc_text": "Item dann der tüffel selbs zum herren sprach : „Ach , was wiltu dich unser annemmen , Jesu Nazarene ? Ich weyß wol , wär du bist , frylich der heylig und gesalbet gottes“ [ Lk 1 , 34 ] .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1092", + "psc_text": "ἠκούσαμεν αὐτὴν ἐν Ἐφραθά” ἐπιφέρει λέγων προσκυνήσωμεν εἰς τὸν τόπον, οὗ ἔστησαν οἶ πόδες αὐτοῦ.” σαφῶς τοιγαροῦν καὶ ἐν τούτοις ἐν τῇ Ἐφραθὰ, ἥτις ἐστὶν ἡ Βηθλεὲμ, αὐτὸς ὁ κύριος καὶ θεὸς Ἰακὼβ τόπον ἑαυτῷ καὶ σκήνωμα συστήσεσθαι προεφητεύετο, ὁμοφώνως τῇ τοῦ Μιχαίου προφητείᾳ φησάσῃ “καὶ σὺ Βηθλεὲμ οἶκος τοῦ Ἐφραθὰ, ἐκ σοῦ μοι ἐξελτύσεται ἡγούμενος, καὶ αἱ ἔξοδοι αὐτοῦ ἀπ’ ἀρχῆς ἐξ ἡμερῶν αἰῶνος,” ἅπερ ἀρτίως ἐξετάσαντες ἐδείκνυμεν ἀναφέρεσθαι οὐδ’ ἐφ’ ἕτερον ἢ ἐπὶ μόνον τὸν σωτῆρα καὶ κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ, ἐν Βηφλεὲμ ταῖς προρρήσεσιν ἀκολούθως γεγεννημένον. οὐκ ἂν γοῦν ἄλλον τις ἐπιδείξειεν ἐκ ταύτης ἐνδόξως μετὰ τοὺς τῆς προφητείας χρόνους προελθόντα· οὔτε γὰρ βασιλεὺς οὔτε προφήτης, οὐδ’ ἕτερός τις τῶν παρ’ Ἑβραίοις θεοφιλῶν ἢ μόνος ὁ σωτὴρ καὶ κύριος ἡμῶν ὁ Χριστὸς τοῦ θεοῦ, ὁμοῦ καὶ ἐκ σπέρματος Δαβὶδ καὶ αὐτόθι γεγεννημένος ἀποδείκνυται. ὥρα τοιγαροῦν αὐτὸν ἐκεῖνον εἶναι καὶ οὐδὲ ἄλλον τὸν καὶ ἐν", + "candidate_score": 0.671842, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_91_93", + "bdc_text": "Item dann der tüffel selbs zum herren sprach : „Ach , was wiltu dich unser annemmen , Jesu Nazarene ? Ich weyß wol , wär du bist , frylich der heylig und gesalbet gottes“ [ Lk 1 , 34 ] .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1180", + "psc_text": "δὲ ἐν πη Ψαλμῷ πάλιν ὁ Χριστὸς ἀνηγόρευται, ἐπεὶ μὴ τῷ Δαβὶδ, μόνῳ δὲ αὐτῷ κατάλληλα ἂν εἴη καὶ τὰ ἐν τούτῳ λεγόμενα, οἷον τὸ ‘‘αὐτὸς ἐπικα- λέσεταί με, πατήρ μου εἶ σὺ, κἀγὼ πρωτότοκον αὐτὸν, ὑψηλὸν παρὰ τοῖς βασιλεῦσι τῆς γῆς. 14 Es. 42, 1. 22 Ps. 71, 8. 28 Ps. 88, 26. εἰς τὸν αἰῶνα φυλάξω αὐτῷ τὸ ἔλεος μου. ” καὶ πάλιν ‟ τὸ σπέρμα αὐτοῦ εἰς τὸν αἰῶνα μενεῖ, καὶ ὁ θρόνος αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος ἐναντίον μου, καὶ ὡς ἡ σελήνη κατηρτισμένη εἰς τὸν αἰῶνα. ” οὕτως οὖν ἑ μυρίων ἄλλων τοῦ Χριστοῦ προσηγοριῶν, δι’ ὧν αὐτὸν οἶ θεῖοι λόγοι σημαίνουσι, καὶ Ἰούδας ὁμοίως διὰ τῶν προκειμένων ἀνειρῆσθαι δύναται, ὅτι καὶ ἐκ τῆς Ἰούδα γέγονε φυλῆς. πρόδηλον γὰρ κατὰ τὸν ἀπόστολον ὅτι ἐκ φυλῆς Ἰούδα ἀνατέταλκεν ὁ σωτὴρ καὶ κύριος ἡμῶν. τούτῳ δὴ οὖν κατὰ διάνοιαν τῷ Ἰούδᾳ ἀποκείμενα ἦν τὰ προφητευόμενα. τίνα δὲ ἦν", + "candidate_score": 0.671734, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_44_46", + "bdc_text": "der propheten den propheten underthon . Und ist ouch gott nit ein gott deß zwytrachts und der uneynigkeit , sunder er ist ein gott deß fridens in allen gemeynden unnd kilchen1Kor 14 , 32f. . Also hab ich yetzt das buͦch geschriben , niemants vor ze urteylen , niemants zuͦ verachten noch ze lychterenver kleinern. , nützid eygenrichtigs ynzefuͤren oder neyswasirgend etwas .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1390", + "psc_text": "αὐτῷ, καὶ ὁ ἄνθρωπος ὃς ἐὰν μὴ ἀκούσῃ πάντα ὅσα ἐὰν λαλήσῃ ὁ προφήτης ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου, ἐγὼ ἐκδικήσω ἐξ αὐτοῦ.” Ἐπίστησον ὅτι μηδεὶς παρ’ Ἑβραίοις Μωσεῖ παραπλήσιος προφήτης ἐγήγερται, τουτέστι νομοθέτης καὶ εὐσεβείας ἀνθρώποις εἰσηγητὴς, ἢ μόνος ὁ ἡμέτερος σωτὴρ, ὁ Χριστὸς τοῦ θεοῦ. πρὸς γοῦν τῷ τέλει τοῦ Δευτερονομίου λέγεται ‘οὐκ ἀνέστη ἔτι προφήτης ἐν Ἰσραὴλ ὡς Μωσῆς·” καὶ μὴν μυρίοι προφῆται μετὰ τοῦτον γεγόνασιν, ἀλλὰ οὐχ ὡς αὐτός. ὅλον δὲ τοῦτο ἡ τοὐ θεοῦ ὑπόσχεσις ἐπαγγέλλεται, ἴνα τινὰ, οὐχὶ δὲ πολλοὺς, καὶ ὅμοιον ἀναστήσειν αὐτῷ. δηλοῖ δὲ τοῦτον νομοθέτην καὶ εὐσεβείας ἀν- θρώπων διδάσκαλον, οἶος μόνος ὁ σωτὴρ καὶ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς καὶ οὐδὲ ἄλλος ἀνδέδεικται, 4 Deut. 18, 15. 21 Deut. 34, 1. νομοθέτης ὁμοῦ καὶ προφήτης τοῦ τῶν ὅλων θεοῦ καὶ πατρὸς αὐτοῦ γενόμενος. ἀλλ’ ὁ μὲν ἔθνους ἑνὸς ὁ Μώσης ἡγήσατο, καὶ κατάλληλα δὲ τούτῳ μόνῳ, οὐχὶ δὲ καὶ ἄλλοις ἔθνεσι νομοθετῶν", + "candidate_score": 0.663434, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_122_124", + "bdc_text": "Hiemit sind gott befolhen unnd gebetten , das ir trüwe vätter üwers volcks syend unnd deß grossen gottes yngedenck syend , der üwer schäfflinen bluͦt von üweren henden erforderen wirdt , wachend ir nitt wolVgl. Ez 34 , 10. . Darumb lassend üch üwer ampt angelegen sin. Datum ze Bremgarten , uff den geburt tag unsers erlösers Jesu Christi im Jar 1530 .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_169", + "psc_text": "θυμίαμα, ἐν παντὶ τόπῳ προσκομίζοντες αὐτῷ τὸν εὐώδη καρπὸν τῆς παναρέτου θεολογίας, διὰ τῶν πρὸς δάσκει προφήτης, ὁ φήσας, “γενηθήτω ἡ προσευχή μου ὡς θυμίαμα ἐνώπιόν σου.” οὐκοῦν καὶ θύομεν καὶ θυμιῶμεν· τοτὲ μὲν τὴν μνήμην τοῦ μεγάλου θύματος κατὰ τὰ πρὸς αὐτοῦ παραδοθέντα μυστήρια ἐπιτελοῦντες, καὶ τὴν ὑπὲρ σωτηρίας ἡμῶν ευχαριστίαν δι᾿ εὐσεβῶν ὕμνων τε καὶ εὐχῶν τῷ θεῷ προσκομίζοντες, τοτὲ δὲ σφᾶς αὐτοὺς ὅλῳ καθιεροῦντες αὐτῷ, καὶ τῷ γε ἀρχιερεῖ αὐτοῦ λόγῳ, αὐτῷ φυλάττειν ἀσκοῦμεν, παντὸς δὲ πάθους καὶ κηλῖδος ἁπάσης τῆς ἀπὸ κακίας κεκαθαρμένην τὴν διάνοιαν αὐτῷ προσκομίζομεν, λογισμοῖς τε ἀδιατιώτοις καὶ ἀπλάστῳ διαθέσει, δόγμασί τε ἀληθείας εὐσεβοῦμεν αὐτ���ν. ἀρεστὰ γὰρ αὐτῷ ταῦτα εἶναι μᾶλλον ἤ θυσιῶν πλῆθος αἵματι καὶ καπνῷ καὶ κνίσαις ἐπιτελουμένων πεπαιδεύμεθα. 7 Ps. 50, 17. 13 Ps. 140, 2. ΒΙΒΛΙΟΝ ΔΕΥΤΕΡΟΝ Τὸν διὰ τῆς εὐαγγελικῆς διδασκαλίας ἅπασιν ἄνθρωποι, προβεβλημένον τῆς ἀληθοῦς εὐσεβείας τρόπον καὶ τὴν ἐν Χριστῷ πολιτείαν διελθὼν έν τῷ πρὸ τούτου", + "candidate_score": 0.661309, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_122_124", + "bdc_text": "Hiemit sind gott befolhen unnd gebetten , das ir trüwe vätter üwers volcks syend unnd deß grossen gottes yngedenck syend , der üwer schäfflinen bluͦt von üweren henden erforderen wirdt , wachend ir nitt wolVgl. Ez 34 , 10. . Darumb lassend üch üwer ampt angelegen sin. Datum ze Bremgarten , uff den geburt tag unsers erlösers Jesu Christi im Jar 1530 .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_329", + "psc_text": "Matth. 8, 26. 29 Exod. 34, 29. Μώσης οὐκ ᾔδει ὅτι δεδόξασται ἡ ὄψις τοῦ χρωτὸς τοῦ προσώπου αὐτοῦ ἐν τῷ αὐτὸν λαλεῖν αὐτῷ. καὶ εἶδεν Ἀαρὼν καὶ πάντες οἶ πρεσβύτεροι τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ τὸν Μωσῆν, καὶ ἦν δεδοξασμένη ἡ ὄψις τοῦ χρωτὸς τοῦ προσώπου αὐτοῦ.” Ὡσαύτως δὲ καὶ πολὺ διαφερόντως ὁ ἡμέτερος σωτὴρ ἀναγαγὼν τοὺς ἑαυτοῦ μαθητὰς εἰς ὄρος ὑψηλὸν λίαν, μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν, καὶ ἔλαμψε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, τὰ δὲ ἱμάτια αὐτοῦ ἐγένετο λευκὰ ὡς τὸ φῶς. πάλιν Μώσης λεπρὸν ἐκαθάρισε. γέγραπται δ’ οὖν “καὶ ἰδοὺ Μαρὶα λεπρῶσα ὡσεὶ χιών.” καὶ μετ’ ὀλίγα “καὶ ἐβόησε Μώσης πρὸς κύριον, λέγων, ὁ θεὸς δέομαι ἴασαι ἀυτὴν.” Ὡσαύτως δὲ καὶ μείζονι δυνάμει ἐξουσίας ὁ Χριστὸς τοῦ θεοῦ προσελθόντος αὐτῷ λεπροῦ, καὶ φήσαντος “ἐὰν θέλῃς, δύνασαί με καθαρίσαι· ὑπεκρίνατο· θέλω, καθαρίσθητι. καὶ ἐκαθαρίσθη αὐτοῦ ἡ λέπρα.” πάλιν Μώσης δακτύλῳ θεοῦ ἔφησε τὸν νόμον γεγράφθαι. γέγραπται δ’ οὖν “καὶ ἔδωκε", + "candidate_score": 0.659765, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_37_39", + "bdc_text": "Roma. 12. , unnd sich mee understannde ze können , dann er aber kan unnd der glouben leertRöm 12 , 3. ; sunder wir söllennd demuͤtig sin und ye einer den andren höher schetzen dann sich selbsRöm 12 , 10. , das keiner nunnur . sinen eygnen rhuͦm und nutz suͦchen welle etc.", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_225", + "psc_text": "12 Deut. 32, 9. 16 Ps. 2, 8. 19 Ps. 72, 11. 27. 30 Luc. 2, 29. δοῦλόν σου, δέσποτα, κατὰ τὸ ῥῆμά σου ἐν εἰρήνῃ· ὅτι εἶδον οἱ ὀφθαλμοί μου τὸ σωτήριόν σου, ὃ ἡτοίμασας κατὰ πρόσωπον πάντων τῶν λαῶν, φῶς εἰς ἀποκάλυψιν ἐθνῶν. αὐτὸ γοῦν τὸ σωτήριον καὶ ὁ ψαλμῳδὸς ἐδήλου λέγων ‟ἐγνάρισε κύριος τὸ σωτήριον αὐτοῦ, ἐναντίον τῶν ἐθνῶν ἀπεκάλυψε τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ.’ καὶ κατὰ τὸν Ἠσαίαν τοῦτ’ αὐτὸ τὸ σωτήριον ἰδόντες πάντες ἄνθρωποι προσκθνήσειν λέγονται τῷ τῶν ὅλων θεῷ τὸ σωτήριον αὐτοῦ τοῖς πᾶσιν ἀφθόνως κεχαρισμένῳ· καὶ προσκυνήσειν γε αὐτῷ οὐκ ἐπὶ τῆς κάτω Ἱερουσαλὴμ τῆς κατὰ Παλαιστίνην, ἀλλ’ ἕκαστον ἐκ τοῦ τόπου αὐτοῦ, καὶ πάντας τοὺς ἐν ταῖς νήσοις τῶν ἐθνῶν· ὅτε καὶ πληρωθήσεται τὸ φάσκον λόγιον ἐπικαλεῖσθαι πάντας ἀνθρώπους οὐκ ἔτι τοὺς πατρῴους θεοὺς, οὐδὲ τὰ εἴδωλα καὶ τοὺς δαίμονας, ἀλλὰ τὸ ὄν��μα κυρίου, καὶ δουλεύειν αὐτῷ ὑπὸ ζυγὸν ἔνα, ἐκ περάτων τε ποταμῶν", + "candidate_score": 0.659438, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_122", + "bdc_text": "Hiemit sind gott befolhen unnd gebetten , das ir trüwe vätter üwers volcks syend unnd deß grossen gottes yngedenck syend , der üwer schäfflinen bluͦt von üweren henden erforderen wirdt , wachend ir nitt wolVgl. Ez 34 , 10. .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1295", + "psc_text": "Es. 10, 33. 15 Ez. 17, 3. 19 Ez. 17, 12. ξάτω πίτυς, διότι πέπτωκε κέδρος, ὅτι μεγάλως μεγιστάνες ἐταλαιπώρησαν. ὀλολύξατε δρύες τῆς Βασανίτιδος, ὅτι κατεσπάσθη ὁ δρυμὸς ὁ σύμφυτος· φωνὴ θρηνούντων ποιμένων, ὅτι τεταλαιπώρηκεν ἡ μεγαλωσύνη αὐτῶν.” τότε γοῦν καὶ γέγονεν ἡ Ἰερουσαλὴμ ὡς πρόθυρα σαλευόμενα πᾶσι τοῖς λαοῖς κύκλῳ, καὶ ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ γέγονε περιοχὴ, ὅ τε νενομισμένος αὐτοῖς ἅγιος καὶ ἱερὸς τόπος εἰσέτι καὶ σήμερον λίθος τυγχάνει καταπατούμενος πᾶσι τοῖς ἔθνεσι, καὶ πᾶς ὁ καταπατῶν αὐτὴν ἐμπαίζων ἐμπαίξεται, ἀκολούθως τῇ προφητείᾳ. ἀλλὰ καὶ ἀνθ’ ὧν κατωρχήσαντο τοῦ ταῦτα θεσπίσαντος κυρίου οὐ διαλέλοιπεν αὐτοὺς κοπετὸς καὶ ὀδυρμὸς καὶ θρῆνος. οὐ πώποτε γοῦν ἄλλοτε ἢ μετὰ τὴν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν παρουσίαν καὶ εἰς τὸν καθ’ ἡμᾶς Χρόνον πᾶσαι αἶ φυλαὶ τοῦ Ἰουδαίων ἔθνους θρήνων καὶ κοπετῶν ἄξια πεπόνθασι διὰ τὴν καταλαβοῦσαν αὐτοὺς ἐκ θεοῦ πληγὴν, ὑφ’ ἧς καὶ ἡ μητρόπολις αὐτῶν ἀλλοφύλοις ἔθνεσιν ἐξεδόθη καὶ τὸ ἱερὸν κατεσκάφη, αὐτοί", + "candidate_score": 0.658748, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_120_122", + "bdc_text": "Das yeder sin nächsten liebe , niemandts den anderen verforteyle über vorteile . noch schedige , sunder mit zucht unnd eer yederman by dem anderen in fryden ruͦwe . Hiemit sind gott befolhen unnd gebetten , das ir trüwe vätter üwers volcks syend unnd deß grossen gottes yngedenck syend , der üwer schäfflinen bluͦt von üweren henden erforderen wirdt , wachend ir nitt wolVgl. Ez 34 , 10. .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_727", + "psc_text": "τὸ μείζονα κατοικεἵν ἐν αὐτῷ θεὸν, τὸν ἀνωτάτω δηλαδὴ πατέρα καὶ θεὸν τῶν ὅλων. τὰ δὲ τῆς λέξεως οὕτως ἔχει ‘‘οὕτω λέγει κύριος, ἐκοπίασεν 12 Es. 45, 12. 30 Es. 45, 14. Αἴγυπτος, καὶ ἐμπορία Αἰθιόπων, καὶ οἶ Σαβαεὶμ ἄνδρες ὑψηλοὶ ἐπὶ σὲ διαβήσονται, καί σοι ἔσονται δοῦλοι, καὶ ὀπίσω σου ἀκολουθήσουσι δεδεμένοι χειροπέδαις, καὶ προσκυνήσουσι νέοι, καὶ ἐν σοὶ προσεύξονται, ὅτι ἐν σοὶ ὁ θεός ἐστι καὶ οὐκ ἔστι θεὸς πλήν ὅου. σὺ γὰρ εἶ θεὸς, καὶ οὐκ ᾔδειμεν, θεὸς τοῦ Ἰσραὴλ σωτήρ. αἰσχυνθήσονται καὶ ἐντραπήσονται πάντες οἱ ἀντικείμενοι αὐτῷ καὶ πορεύσονται ἐν αἰσχύνῃ.” 4, Ταῦτα μὲν ἡ προφητεία. οὐχ ἡγοῦμαι δὲ ἀντωπήσειν δύνασθαί τινα, κἂν σφόδρα ᾖ ἀγνώμων, τῷ προδήλῳ καὶ σαφεῖ τῆς λέξεως ἐναργῶς οὕτως εἰσαγούσης θεὸν τοῦ Ἰσραὴλ σωτῆρα καὶ ἕτερον ἐν αὐτῷ θεόν. ‟ προσκυνήσουσί σοι φησὶν) οἱ δίκαιοι, καὶ ἐν σοὶ προσεύξονται, ὅτι ἐν σοὶ ὁ θεός ἐστι, καὶ οὐκ ἔστι θεὸς πλήν σου.", + "candidate_score": 0.658062, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_121_123", + "bdc_text": "noch schedige , sunder mit zucht unnd eer yederman by dem anderen in fryden ruͦwe . Hiemit sind gott befolhen unnd gebetten , das ir trüwe vätter üwers volcks syend unnd deß grossen gottes yngedenck syend , der üwer schäfflinen bluͦt von üweren henden erforderen wirdt , wachend ir nitt wolVgl. Ez 34 , 10. . Darumb lassend üch üwer ampt angelegen sin.", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_727", + "psc_text": "τὸ μείζονα κατοικεἵν ἐν αὐτῷ θεὸν, τὸν ἀνωτάτω δηλαδὴ πατέρα καὶ θεὸν τῶν ὅλων. τὰ δὲ τῆς λέξεως οὕτως ἔχει ‘‘οὕτω λέγει κύριος, ἐκοπίασεν 12 Es. 45, 12. 30 Es. 45, 14. Αἴγυπτος, καὶ ἐμπορία Αἰθιόπων, καὶ οἶ Σαβαεὶμ ἄνδρες ὑψηλοὶ ἐπὶ σὲ διαβήσονται, καί σοι ἔσονται δοῦλοι, καὶ ὀπίσω σου ἀκολουθήσουσι δεδεμένοι χειροπέδαις, καὶ προσκυνήσουσι νέοι, καὶ ἐν σοὶ προσεύξονται, ὅτι ἐν σοὶ ὁ θεός ἐστι καὶ οὐκ ἔστι θεὸς πλήν ὅου. σὺ γὰρ εἶ θεὸς, καὶ οὐκ ᾔδειμεν, θεὸς τοῦ Ἰσραὴλ σωτήρ. αἰσχυνθήσονται καὶ ἐντραπήσονται πάντες οἱ ἀντικείμενοι αὐτῷ καὶ πορεύσονται ἐν αἰσχύνῃ.” 4, Ταῦτα μὲν ἡ προφητεία. οὐχ ἡγοῦμαι δὲ ἀντωπήσειν δύνασθαί τινα, κἂν σφόδρα ᾖ ἀγνώμων, τῷ προδήλῳ καὶ σαφεῖ τῆς λέξεως ἐναργῶς οὕτως εἰσαγούσης θεὸν τοῦ Ἰσραὴλ σωτῆρα καὶ ἕτερον ἐν αὐτῷ θεόν. ‟ προσκυνήσουσί σοι φησὶν) οἱ δίκαιοι, καὶ ἐν σοὶ προσεύξονται, ὅτι ἐν σοὶ ὁ θεός ἐστι, καὶ οὐκ ἔστι θεὸς πλήν σου.", + "candidate_score": 0.657919, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_122_124", + "bdc_text": "Hiemit sind gott befolhen unnd gebetten , das ir trüwe vätter üwers volcks syend unnd deß grossen gottes yngedenck syend , der üwer schäfflinen bluͦt von üweren henden erforderen wirdt , wachend ir nitt wolVgl. Ez 34 , 10. . Darumb lassend üch üwer ampt angelegen sin. Datum ze Bremgarten , uff den geburt tag unsers erlösers Jesu Christi im Jar 1530 .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_828", + "psc_text": "ἀναφέροιτο ἄν. Ἀπὸ Ψαλμοῦ πγ΄. ‟Ὀφθήσεται ὁ θεὸς τῶν θεῶν ἐν Σιῶν. ὁ θεὸς τῶν δυνάμεων εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου 5 ἐνώτισαι ὁ θεὸς Ἰακώβ· ὑπερασπιστὰ ἡμῶν ὁ θεὸς, καὶ ἐπίβλεψον ἐπὶ τὸ πρόσωπον τοῦ Χριστοῦ σου. Τὸν θεὸν τῶν θεῶν ὀφθήσεσθαι προειπὼν εὔχεται τὴν ἐπιφάνειαν αὐτοῦ ᾗ τάχος ἐπιστῆναι, καθ’ ὃν ὀφθήσεται τρόπον διδάσκων διὰ ‟ἐπίβλεψον ἐπὶ τὸ πρόσωπον τοῦ Χριστοῦ σου·’ ὡσεὶ σαφέστερον εἰρήκει, διὰ τοῦ προσώπου τοῦ Χριστοῦ σου ἐπιφάνηθι. ἐπεὶ γὰρ ὁ ἑωρακὼς τὸν υἱὸν ἑώρακε τὸν πατέρα τὸν πέμψαντα αὐτὸν, εἰκότως διὰ τοῦ προσώπου τοῦ Χριστοῦ ἐπιφανήσεσθαι τὸν ἐν τῷ Χριστῷ κατοικοῦντα θεὸν τῶν θεῶν ἐπαγγέλλει. Ἀπὸ Ψαλμοῦ ABBREV ‟Ἄισατε τῷ κυρίῳ ᾆσμα καινὸν, ᾄσατε κυρίῳ πᾶσα ἡ γῆ. ᾄσατε τῷ κυρίῳ, εὐλογήσατε τὸ ὄνομα αὐτοῦ. εὐαγγελίσασθε ἡμέραν ἐξ ἡμέρας τὸ σωτήριον αὐτοῦ. ἀναγγείλατε ἐν τοῖς ἔθνεσι τὴν δόξαν αὐτοῦ, ἐν πᾶσι τοῖς λαοῖς τὰ θαυμάσια αὐτοῦ, ὅτι μέγας κύριος καὶ αἰνετὸς σφόδρα, φοβερός ἐστιν", + "candidate_score": 0.656643, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_97_99", + "bdc_text": "„Herr , herr , habend wir nit in dinem nammen prophetiert und in dinem nammen tüfel ußgetriben unnd durch dinen nammen grosse ding gethon? “ „Unnd denn wird ich inen fry heruß sagen“ ( spricht Christus ) : „Ich wil üwer nit“ [ Mt 7 , 22f] . Darumb lassend üch , lieben bruͤder , ir gschwätz nützid erzegen noch ir gyfftig tröwenDrohen. schreckenn ;", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_837", + "psc_text": "τὴν ἐπὶ τέλει τοῦ Ψαλμοῦ φήσασαν ἐπαγωγὴν “τίς σοφὸς, καὶ φυλάξει ταῦτα;” καὶ τὰ ἑξῆς. Ἀπὸ Ψαλμοῦ ρις΄. ‟Αἰνεῖτε τὸν κύριον πάντα τὰ ἔθνη, ἐπαινεσάτωσαν αὐτὸν πάντες οἱ λαοὶ, ὅτι ἐκραταιώθη ἐφ’ ἡμᾶς τὸ ἔλεος αὐτοῦ.” καὶ τὰ ἐξῆς ‟ὦ κύριε, σῶσον δὴ, ὦ κύριε, εὐόδωσον δή. εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι κυρίου. θεὸς κύριος καὶ ἐπέφανεν ἡμῖν. ἡμῖν.” Καὶ τούτου μέμνηται ἡ ἱερὰ τοῦ εὐαγγελίου γραφὴ τέλους τετυχηκότος ὁπηνίκα ὁ σωτὴρ καὶ κύριος ἡμῶν αὐτὸς ὁ Χριστὸς εἰσῄει εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα, πολύ τε πλῆθος ἀνδρῶν καὶ παίδων προῆγεν αὐτὸν μετ’ εὐφροσύνης ἐπιβοώντων ‟ὡς ἀννᾶ τῷ υἱῷ τῷ Δαβὶδ, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Ξυρίου, ὡς ἀννᾶ ἐν τοῖς ὑψίστοις.” ἀντὶ γὰρ τοῦ ‟ ὦ κύριε σῶσον δή” κειμένου ἐν τῷ Ψαλμῷ τὸ ‟ὡς ἀννά” Ἑβραικώτερον φάσκοντες ἐπεβόων· ἑρμηνεύεται δὲ τοῦτο σῶσον δή. καὶ τὸ ‟ εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος 23 Matth. 21, 9. ἐν ὀνόματι κυρίου” διασαφεῖ τὸ λόγιον ἐξῆς", + "candidate_score": 0.656088, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_99", + "bdc_text": "„Ich wil üwer nit“ [ Mt 7 , 22f] . Darumb lassend üch , lieben bruͤder , ir gschwätz nützid erzegen noch ir gyfftig tröwenDrohen. schreckenn ;", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1361", + "psc_text": "διελθών τε καὶ ἐμπεριπατήσας τὴν ἀντι- κειμένην ἅπασαν δύναμιν, καὶ ἑαυτὸν μὲν παρασχὼν τοῖς θέλουσι προσιέναι καὶ πειράζειν, μηδενὸς δὲ στῆναι πρὸς αὐτὸν δεδυνημένου, οὕτως ἐπὶ τὴν τῶν ἀνθρώπων σωτηρίαν παρῄει. διὸ καὶ ὁρῶντες αὐτὸν οἶ δαίμονες ἐπεγίνωσκον ἀπὸ τῆς προδηλωθείσης κατὰ τὴν ἔρημον διατριβῆς, φάσκοντες αὐτῷ ‟τί ἡμῖν καὶ σοὶ Ἰησοῦ υἱὲ τοῦ θεοῦ;” Ταῦτα μὲν οὑν περὶ τῶνδε. τὰ δὲ ἐξῆς τοῦ Ψαλμοῦ πρὸς αὐτὸν ἀναπεφώνηται τὸν Χριστὸν ἀπὸ ‟ ἐν τοῖς μεταφρένοις αὑτοῦ ἐπισκιάσει σοι,” δηλονότι ὁ ὕψιστος ‟ καὶ ὑπὸ τὰς πτέρυγας αὐτοῦ ἐλπιεῖς, ὅπλῳ κυκλώσει σε ἡ ἀλήθεια αὐτοῦ.” καὶ ἐπει- δήπερ ἡμέραις τεσσαράκοντα καὶ ταῖς τοσαύταις νυξὶν ἐπειράζετο, περὶ μὲν τῶν ἀμφὶ τὰς νύκτας ἐπιόντων αὐτῷ λέλεκται οὐ φοβηθήσῃ ἀπὸ φόβου πολεμούντων περὶ δὲ τῶν ἀμφὶ τὰς ἡμέρας αὐτὸν πολεμούντων τὸ ‟ ἀπὸ βέλους πετομένου ἡμέρας. καὶ αὖθις περὶ μὲν τῶν ἐν νυκτὶ ‟ ἀπὸ πράγματος ἐν σκότει διαπορευομένου·” περὶ δὲ τῶν ἐν ἡμέρᾳ", + "candidate_score": 0.651792, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_97_99", + "bdc_text": "„Herr , herr , habend wir nit in dinem nammen prophetiert und in dinem nammen tüfel ußgetriben unnd durch dinen nammen grosse ding gethon? “ „Unnd denn wird ich inen fry heruß sagen“ ( spricht Christus ) : „Ich wil üwer nit“ [ Mt 7 , 22f] . Darumb lassend üch , lieben bruͤder , ir gschwätz nützid erzegen noch ir gyfftig tröwenDrohen. schreckenn ;", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1181", + "psc_text": "ὧν αὐτὸν οἶ θεῖοι λόγοι σημαίνουσι, καὶ Ἰούδας ὁμοίως διὰ τῶν προκειμένων ἀνειρῆσθαι δύναται, ὅτι καὶ ἐκ τῆς Ἰούδα γέγονε φυλῆς. πρόδηλον γὰρ κατὰ τὸν ἀπόστολον ὅτι ἐκ φυλ��ς Ἰούδα ἀνατέταλκεν ὁ σωτὴρ καὶ κύριος ἡμῶν. τούτῳ δὴ οὖν κατὰ διάνοιαν τῷ Ἰούδᾳ ἀποκείμενα ἦν τὰ προφητευόμενα. τίνα δὲ ἦν ταῦτα ; πρῶτον μὲν τὸ ἐπαινεθῆναι ὑπὸ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ· δεύτερον κατὰ νώτου τῶν ἐχθρῶν αὐτοῦ τὰς χεῖρας ἐπιβαλεῖν· τρίτον προσκυνηθῆναι ὑπὸ τῶν υἱῶν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ· ἃ καὶ τέλους ἐτύγχανεν ὁπηνίκα τέως μὲν τἀς παραδόξους δυνάμεις καὶ τὰ τεράστια θαύματα ἐπιτελῶν ἐθαυμάζετο καὶ ἐπῃνεῖτο καὶ προσεκυνεῖτο πρὸς τόν ἑαυτοῦ μαθητῶν τε καὶ ἀποστόλων, οὓς καὶ ἀδελφοὺς ἀποκαλεῖν οὐκ ὤκνει, διὰ μὲν τοῦ ψαλμοῦ λέγων ‘‘ἀπαγγελῶ τὸ ὄνομά σου τοῖς ἀδελφοῖς μου, ἐν μέσῳ ἐκκλησίας ὑμνήσω σε, ” ταῖς δὲ ἀμφὶ τὴν Μαρίαν προστάττων εὐαγγελίζεσθαι αὐτοῖς ὡς ἀδελφοῖς ‟ ἀπαγγείλατε γὰρ, φησὶ, τοῖς ἀδελφοῖς μου ὅτι ἀνέρχομαι πρὸς τὸν πατέρα", + "candidate_score": 0.65146, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_97_99", + "bdc_text": "„Herr , herr , habend wir nit in dinem nammen prophetiert und in dinem nammen tüfel ußgetriben unnd durch dinen nammen grosse ding gethon? “ „Unnd denn wird ich inen fry heruß sagen“ ( spricht Christus ) : „Ich wil üwer nit“ [ Mt 7 , 22f] . Darumb lassend üch , lieben bruͤder , ir gschwätz nützid erzegen noch ir gyfftig tröwenDrohen. schreckenn ;", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1410", + "psc_text": "ὀφθαλμοὺς ἀνέῳξεν. 21 Ps. 71, 1. 23 Jo. 5, 22. διὸ καὶ τὸν καιρὸν τῆς παρουσίας αὐτοῦ καιρὸν ἀνταποδόσεως ὁ θεῖος ἀποκαλεῖ λόγος, ἐν ἑτέροις φάσκων ‘‘καλέσαι ἐνιαυτὸν κυρίου δεκτὸν καὶ ἡμέραν d ἀνταποδόσεως.” οὗτος δὲ ἦν καιρὸς τῆς ἀνταποδόσεως καθ’ ὃν πᾶν αἷμα ἐκχυθὲν ἀπὸ αἵματος Ἀβελ ἴως αἵματος Ζαχαρίου, καὶ αὐτοῦ γε τοῦ τιμίου αἵματος Ἰησοῦ, ἐκδεδίκηται ἀπὸ τῆς γενεὰς τῶν εἰς . αὐτὸν πεπλημμεληκότων, ὡς ἐξ ἐκείνου τὸν ἔσχατον αὐτοὺς ὑπομεῖναι ὄλεθρον καὶ τὴν ἐσχάτην πολιορκίαν. καὶ ἡ μὲν κατ’ ἐκείνους κρίσις τοιαύτην ἐποιήσατο κατ’ αὐτῶν τὴν ἀνταπόδοσιν διό φησιν ἡ προφητεία ‟ ἰδοὺ ἰδοὺ ὁ θεὸς ἡμῶν κρίσιν ἀνταποδίδωσι καὶ ἀνταποδώσει.” ἡ δὲ περὶ τῶν δί’ αὐτοῦ σωθησομένων ἐξῆς δηλοῦται διὰ τοῦ ‟ αὐτὸς ἥξει καὶ σώσει ἡμὰς · τότε ἀνοιχθήσονται ὀφθαλμοὶ τυφλῶν καὶ ὦτα κωφῶν ἀκούσονται” καὶ τὰ ἐξῆς. ταύτην δὲ τὴν σωτήριον κρίσιν καὶ ἄλλη προφητεία ἐξοίσειν τὸν Χριστὸν ἐπαγγέλλεται φάσκουσα ‟ ἰδοὺ ὁ", + "candidate_score": 0.65037, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_43_45", + "bdc_text": "die Geister ) . der propheten den propheten underthon . Und ist ouch gott nit ein gott deß zwytrachts und der uneynigkeit , sunder er ist ein gott deß fridens in allen gemeynden unnd kilchen1Kor 14 , 32f. .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_755", + "psc_text": "γῆν. ἀλλ’ οὐδ’ ἄγγελος ὁ προγραφεὶς ἀνηγόρευται, κρείττων δέ τις ἀγγέλου θεὸς καὶ κύριος πρὸς τῇ ἀναγεγραμμένῃ δρυὶ· μετὰ τῶν δυοῖν ἀγγέλων ἐν ἀνθρώπου που σχήματι ὁραθείς. πάλιν γε μὴν οὐδὲ τὸν ἐπὶ c πάντων θεὸν ἡγητέον διὰ τούτων δηλοῦσθαι. μεταβάλλειν γὰρ φάναι τὸ θεῖον, καὶ σχηματίζεσθαι εἰς ἀνδρὸς εἶδος καὶ μορφὴν οὐκ εὐαγές. λείπετα�� δὴ αὐτὸν εἶναι τὸν τοῦ θεοῦ λόγον τὸν διὰ τῶν πρόσθεν τεθεολογημένον ὁμολογεῖν· ὅθεν εἰσέτι καὶ νῦν παρὰ τοῖς πλησιοχώροις ὡς ἂν θεῖος ὁ τόπος εἰς τιμὴν τῶν αὐτόθι τῷ Ἀβραὰμ ἐπιφανέντων θρησκεύεται, καὶ θεωρεῖταί γε εἰς δεῦρο διαμένουσα ἡ τερέβινθος. οἱ γὰρ τῷ Ἀβραὰμ ἐπιξενωθέντες, ἐπὶ γραφῆς ἀνακείμενοι, κείμενοι, δύο μὲν ἑκατέρωθεν, μέσος δὲ ὁ κρείττων ὑπερέχων τῇ τιμῇ εἴη δ’ ἂν ὁ δεδηλωμένος ἡμῖν κύριος αὐτὸς, ὁ ἡμέτερος σωτὴρ, ὃν καὶ οἶ ἀγνῶτες 4 Gen. 18, 23. σέβουσι, τὰ θεῖα λόγια πιστούμενοι. οὗτος δὴ οὖν αὐτὸς ἐξ ἐκείνου τὰ τῆς εὐσεβείας σπέρματα εἰς", + "candidate_score": 0.648686, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_93", + "bdc_text": "Ich weyß wol , wär du bist , frylich der heylig und gesalbet gottes“ [ Lk 1 , 34 ] .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_588", + "psc_text": "γλῶσσά μου κάλαμος γραμματέως ὀξυγράφου, ὡραῖος κάλλει παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων.” οἷς ἑξῆς ἐπιλέγει ‟ ὁ θρόνος σου ὁ θεὸς εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος, εὐθύτητος ἡ ῥάβδος τῆς βασιλείας σου· ἠγάπησας δικαιοσύνην καὶ ἐμίσησας ἀδικίαν, διὰ τοῦτο ἔχρισέ 24 Ps. 44, 1. σε ὁ θεὸς ὁ θεός σου ἔλαιον ἀγαλλιάσεως παρὰ τοὺς μετόχους σου.” Σκόπει δ’ οὖν ἐπιμελέστερον ὅπως κατὰ τὴν τοῦ Ψαλμοῦ προγραφὴν ὑπὲρ τοῦ ἀγαπητοῦ τὸν λόγον εἶναι προοιμιάζεται, μετὰ τοῦ καὶ εἰς σύνεσιν τῶν λεχθησομένων τὸν ἀκροατὴν παρορμᾶν. ἐπισημαίνεται δὲ καὶ τὸ αἴτιον τῆς οἰκονομίας τοῦ λόγου φάσκων ‟ εἰς τὸ τέλος ὑπὲρ τῶν ἀλλοιωθησομένων εἰς σύνεσιν ὑπὲρ τοῦ ἀγαπητοῦ.” Τίνας δὲ ἄλλους εἴποις ἂν εἶναι τοὺς ἀλλοιωθησομένους ὑπὲρ ὧν ὁ Ψαλμὸς εἴρηται ἢ τοὺς μέλλοντας μεταβαλεῖσθαι ἐκ προτέρου βίου καὶ τρόπου, μετατεθήσεσθαί τε καὶ ἀλλοιωθήσεσθαι διὰ τοῦ προφητευομένου; οὗτος δὲ ἦν ὁ ἀγαπητὸς τοῦ θεοῦ, ὑπὲρ οὗ ἐπὶ τῆς προφητείας συνέσεως δεῖν ὁ Ψαλμὸς", + "candidate_score": 0.64866, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_97_99", + "bdc_text": "„Herr , herr , habend wir nit in dinem nammen prophetiert und in dinem nammen tüfel ußgetriben unnd durch dinen nammen grosse ding gethon? “ „Unnd denn wird ich inen fry heruß sagen“ ( spricht Christus ) : „Ich wil üwer nit“ [ Mt 7 , 22f] . Darumb lassend üch , lieben bruͤder , ir gschwätz nützid erzegen noch ir gyfftig tröwenDrohen. schreckenn ;", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1182", + "psc_text": "μαθητῶν τε καὶ ἀποστόλων, οὓς καὶ ἀδελφοὺς ἀποκαλεῖν οὐκ ὤκνει, διὰ μὲν τοῦ ψαλμοῦ λέγων ‘‘ἀπαγγελῶ τὸ ὄνομά σου τοῖς ἀδελφοῖς μου, ἐν μέσῳ ἐκκλησίας ὑμνήσω σε, ” ταῖς δὲ ἀμφὶ τὴν Μαρίαν προστάττων εὐαγγελίζεσθαι αὐτοῖς ὡς ἀδελφοῖς ‟ ἀπαγγείλατε γὰρ, φησὶ, τοῖς ἀδελφοῖς μου ὅτι ἀνέρχομαι πρὸς τὸν πατέρα μου καὶ πατέρα ὑμῶν καὶ θεόν μου καὶ θεὸν ὑμῶν. ” οὕτω δῆτα αὐτὸν οἱ ἀδελφοὶ τὰ μὲν πρῶτα ἐπὶ τοῖς παραδόξοις ὡς θαυμάσιον ἄνδρα μόνον ἐπῄνουν, ἕνα τινὰ, ὡς εἰκὸς, τῶν προφητῶν εἶναι ὑπειληφότες· ἐπεὶ δὲ ἐν τῷ μεταξὺ τὰς θαυμασίους παραδοξοποιίας αὐτοῦ ὁρῶντες, καὶ ὡς καθεῖλεν ��χθρόν τε καὶ 20 Ps. 21, 22. 23 Matth. 28, 10. ἐκδικητὴν, τόν τε θάνατον ἄρχοντα τοῦ αἰῶνος τού- του, ἅμα ταῖς λοιπαῖς ἀοράτοις καὶ ἐχθραῖς δυνάμεσι, τὸ τηνικάδε θεὸν αὐτὸν εἷναι πιστεύσαντες προσεκύνησαν. αἶ δὲ χεῖρες τοῦ σωτῆρος ἡμῶν κατὰ νώτου τῶν ἐχθρῶν αὐτοῦ ἐγίνοντο, ὅτε πάσας τὰς πράξεις αὐτοῦ τάς", + "candidate_score": 0.64714, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_93", + "bdc_text": "Ich weyß wol , wär du bist , frylich der heylig und gesalbet gottes“ [ Lk 1 , 34 ] .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_579", + "psc_text": "αἰώνιόν τινα ἱερέα τοῦ θεοῦ φάσκοντος εἰδέναι, κύριόν τε αὐτοῦ τοῦτον ἀναγορεύοντος, καὶ δύνθρονον εἶναι τοῦ ἀνωτάτου θεοῦ ὁμολογοῦντος ἐν ἑκατοστῷ καὶ ἐνάτῳ Ψαλμῷ, καθ’ ὃν ὁδέ πώς φησιν ‟ εἶπεν ὁ κύριος τῷ κυρίῳ μου, κάθου ἐκ δεξιῶν μου, ἴως ἂν θῦ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου. ῥάβδον δυνάμεως ἐξαποστελεῖ σοι κύριος ἐκ Σιῶν, καὶ κατακυριεύσεις ἐν μέσῳ τῶν ἐχθρῶν σου. μετὰ σοῦ ἡ ἀρχὴ ἐν ἡμέρᾳ τῆς δυνάμεως σου, ἐν τῇ λαμπρότητι τῶν ἁγίων σου. ἐκ γαστρὸς πρὸ ἑωσφόρου ἐγέννησά σε. ὤμοσε κύριος, καὶ οὐ μεταμεληθήσεται, σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδεi” 34, Καὶ θέα γε ὡς ἐν τούτοις Δαβὶδ, βασιλεὺς ὢν τοῦ παντὸς Ἑβραίων ἔθνους καὶ πρὸς τῇ βασιλείᾳ θείῳ πνεύματι κεκοσμημένος, τοιοῦτόν τινα μέγαν καὶ ὑπερφυῶς θαυμάσιον τὸν πρὸς αὐτοῦ δηλούμενον καὶ τῷ πνεύματι θεωρούμενον συνεῖδεν, ὡς κύριον αὐτὸν ἑαυτοῦ προσειπεῖν. ‟ εἶπε γὰρ (φησὶ) κύριος τῷ κυρίῳ μου.” ἀλλὰ καὶ", + "candidate_score": 0.646695, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_83_85", + "bdc_text": "unnd iro buͤberyboshaftes Treiben. , jaa glychßneryHeuchelei. , ye länger ye häller mercken , und das sy nützid anders sind dann gschirr deß bösenWerkzeug des Teufels. , dardurch er understadt das euangelion zuͦ undergraben mit der schuflen der demuͤtigen geystligkeit . Collos. 2[18-23 ] . DannRandbemerkung :", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1370", + "psc_text": "μείζονος τὸ ‟τοῖς ἀγγέλοις αὑτοῦ ἐντελεῖται περὶ σοῦ, τοῦ διαφυλάσσειν σε ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς. ἐπὶ χειρῶν ἀροῦσί σε δηλαδὴ σὲ τὸν κύριον) μήποτε σὺ ὁ κύριος προσκόψῃς πρὸς λίθον τὸν πόδα σου. ” ταύταις δὲ καὶ ὁ διάβολος ταῖς λέξεσιν ἐν τῷ κατὰ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν πειρασμῷ κέχρηται ὅτε ‘‘παραλαβὼν αὐτὸν εἰς τὴν ἁγίαν ἔστησεν αὐτὸν ἐπὶ τὸ πτερύγιον τοῦ ἱεροῦ, καὶ εἷπεν αὐτῶ, εἰ υἱὸς εἶ τοῦ θεοῦ, βάλε σεαυτὸν ἐντεῦθεν κάτω. γέγραπται γὰρ ὅτι τοῖς ἀγγέλοις αὑτοῦ ἐντελεῖται περὶ σοῦ, καὶ ἐπὶ χειρῶν ἀροῦσί σε, 7 Jo. 1, 15. 26 Matth. 4, 5. μήποτε προσκόψῃς πρὸς λίθον τὸν πόδα σου. πρὸς ὃν ὁ κύριος ἡμῶν ἀποκριθεὶς εἷπε, γέγραπται, οὐκ ἐκπειράσεις κύριον τὸν θεόν σου.” εἶτ’ ἐπεὶ ἐν τῷ πειρασμῷ μετὰ τῶν θηρίων, κατὰ τὸν εὐαγγελιστὴν, διέτριβε, ποίων δὲ οὐκ ἀναγέγραπται, σαφέστερον τοῦτο αὐτὸ ἡ τοῦ Ψαλμοῦ προφητεία τὰ εἴδη τῶν θηρίων αἰνιττομένη φησὶν ‟ ἐπὶ ἀσπίδα καὶ", + "candidate_score": 0.64643, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_24_26", + "bdc_text": "3 , 1-4 ; 6 , 1-11 ; 11 , 18f. , alle zwyträcht und tödtliche prästenSchäden. , die die kilchen gottes ye und ye erlitten hat , sind dahar ursprüngklichen erwachsen , deß man hälle zeychen hat an den houpts äckterenden wichtigsten Sektierern. , am Valentino , Martione Marcion. , ArrioArius .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_949", + "psc_text": "πάντα ἑαυτῶν ἴ’ βίον τούτων ἁπάντων καὶ τῶν ἄλλων παθῶν τε καὶ ἀρρωστημάτων διὰ τῆς τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ διδασκαλίας εἰσέτι καὶ νῦν ἀπαλλάττονται, πολὺ κρείττονος ἢ κατὰ σῶμα ἰάσεως καὶ ὠφελείας ἀξιούμενοι, καὶ τῆς εἰς ἀνθρώπους τοῦ θεοῦ λόγου παρουσίας ἐναργῆ τὴν θείαν καὶ ὑπὲρ ἄνθρωπον δύναμιν ἐπιδεικνύμενοι. Ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ. ‟Ἄκουέ μου Ἰακὼβ καὶ Ἰσραὴλ, ὃν ἐγὼ καλῶ· ἐγώ εἰμι πρῶτος, καὶ ἐγώ εἰμι εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ ἡ χείρ μου ἐθεμελίωσε τὴν γῆν, ἡ δεξιά μου ἐστερέωσε τὸν οὐρανόν.·’ καὶ ἐπιφέρει λέγων ‟καὶ νῦν κύριος κύριος ἀπέσταλκέ με καὶ τὸ πνεῦμα αὐτου. Ἔχεις κἀνταῦθα κύριον τὸν ἀποστελλόμενον καὶ τὸν ἀποστέλλοντα, δηλαδὴ τὸν πατέρα καὶ θεὸν τῶν ὅλων, συνήθως δὶς κύριον ὀνομαζόμενον. Ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ. ‟Οὕτω λέγει κύριος, ποῖον τοῦτο τὸ βιβλίον τοῦ ἀποστασίου τῆς μητρὸς ὑμῶν, ᾧ ἐξαπέ- 16 Es. 48, 12. 26 Es. 50, 1. στεῖλα αὐτήν; ἢ τίνι ὑπόχρεῳ πέπρακα ὑμᾶς; ἰδοὺ ταῖς ἁμαρτίαις", + "candidate_score": 0.64396, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_58", + "bdc_text": "Also sind ouch vor zyten unsere vorfaren durch die collecturen , commentarienRandbemerkung :", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1307", + "psc_text": "θείων προρρήσεων ἀναλεξόμεθα. ΒΙΒΛΙΟΝ ΕΝΑΤΟΝ Τί δὴ λείπεται ἐπὶ τούτοις ἀλλ’ ἢ ταῖς ὑποσχέσεσιν ἀκολούθως διελθεῖν τὰ οἰκονομηθέντα ἐπὶ τῆς ἐνανθρωπήσεως αὐτοῦ δὴ τοῦ θεοῦ λόγου; περὶ οὑ τὰ προπεπονημένα ἐν ὀκτὼ τοῖς πρὸ τούτου συγράμμασι διεληλύθαμεν, τοτὲ μὲν τὴν κατ’ αὐτὸν θεολογίαν διερευνώμενοι, τοτὲ δὲ τὴν οὐρανόθεν εἰς ἡμᾶς κάθοδον καὶ τόν τε τρόπον ὁμοῦ καὶ τὴν προσηγορίαν καὶ τὸν χρόνον τῆς ἀφίξεως αὐτοῦ διασκοπούμενοι. ὧν ἀποδεδειγμένων καιρὸς ἤδη τὰ κατὰ τὴν ἐπιφάνειαν αὐτοῦ συνιδεῖν, παραστῆσαί τε ὅπως καὶ τούτων ἕκαστα παρ’ Ἑβραίοις προαναπεφώνητο. τό γε μὴν τῶν προρρήσεων ἀποτέλεσμα διὰ τῆς τῶν ἱερῶν εὐαγγελιστῶν μαρτυρίας καὶ τῆς δι’ αὐτῶν ἱστορηθείσης τῶν πραγμάτων ἀποβάσεως ἐπισφραγισθήσεται. πρῶτον οὖν ἁπάν- τῶν, ἐπειδὴ τὰ περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ γένους τε καὶ φυλῆς καὶ σπέρματος ἀποδέδεικται, φέρε τὰ περὶ τοῦ φανέντος ἐπὶ τῇ γενέσει αὐτοῦ νέου τινὸς καὶ ξενίζοντος παρὰ τοὺς συνήθεις ἀστέρος θεασώμεθα, ἐπεὶ καὶ τοῦτο πάλαι πρότερον ἐκ μακρόν ἄνωθεν χρόνων", + "candidate_score": 0.643526, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_122", + "bdc_text": "Hiemit sind gott befolhen unnd gebetten , das ir trüwe vätter üwers volcks syend unnd deß grossen gottes yngedenck syend , der üwer schäfflinen bluͦt von üweren henden erforderen wirdt , wachend ir nitt wolVgl. Ez 34 , 10. .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_727", + "psc_text": "τὸ μείζονα κατοικεἵν ἐν αὐτῷ θεὸν, τὸν ἀνωτάτω δηλαδὴ πατέρα καὶ θεὸν τῶν ὅλων. τὰ δὲ τῆς λέξεως οὕτως ἔχει ‘‘οὕτω λέγει κύριος, ἐκοπίασεν 12 Es. 45, 12. 30 Es. 45, 14. Αἴγυπτος, καὶ ἐμπορία Αἰθιόπων, καὶ οἶ Σαβαεὶμ ἄνδρες ὑψηλοὶ ἐπὶ σὲ διαβήσονται, καί σοι ἔσονται δοῦλοι, καὶ ὀπίσω σου ἀκολουθήσουσι δεδεμένοι χειροπέδαις, καὶ προσκυνήσουσι νέοι, καὶ ἐν σοὶ προσεύξονται, ὅτι ἐν σοὶ ὁ θεός ἐστι καὶ οὐκ ἔστι θεὸς πλήν ὅου. σὺ γὰρ εἶ θεὸς, καὶ οὐκ ᾔδειμεν, θεὸς τοῦ Ἰσραὴλ σωτήρ. αἰσχυνθήσονται καὶ ἐντραπήσονται πάντες οἱ ἀντικείμενοι αὐτῷ καὶ πορεύσονται ἐν αἰσχύνῃ.” 4, Ταῦτα μὲν ἡ προφητεία. οὐχ ἡγοῦμαι δὲ ἀντωπήσειν δύνασθαί τινα, κἂν σφόδρα ᾖ ἀγνώμων, τῷ προδήλῳ καὶ σαφεῖ τῆς λέξεως ἐναργῶς οὕτως εἰσαγούσης θεὸν τοῦ Ἰσραὴλ σωτῆρα καὶ ἕτερον ἐν αὐτῷ θεόν. ‟ προσκυνήσουσί σοι φησὶν) οἱ δίκαιοι, καὶ ἐν σοὶ προσεύξονται, ὅτι ἐν σοὶ ὁ θεός ἐστι, καὶ οὐκ ἔστι θεὸς πλήν σου.", + "candidate_score": 0.642091, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_93", + "bdc_text": "Ich weyß wol , wär du bist , frylich der heylig und gesalbet gottes“ [ Lk 1 , 34 ] .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_631", + "psc_text": "αἰῶνα τοῦ αἰῶνος· ῥάβδος εὐθύτητος, ἡ ῥάβδος τῆς βασιλείας σου. ἠγάπησας δικαιοσύνην καὶ ἐμίσησας ἀδικίαν· διὰ τοῦτο ἔχρισέ σε ὁ θεὸς ὁ θεός σου ἔλαιον ἀγαλλιάσεως παρὰ τοὺς μετόχους σου.” σαφῶς γὰρ ἐν τούτοις, ὡς ἤδη καὶ πρότερον προπαρεστήσαμεν, εἶς ὢν καὶ αὐτὸς ὁ δημούμενος θεὸς εἶναι λέγεται, ἠγαπηκὼς δικαιοσύνην καὶ μεμισηκὼς ἀδικίαν. καὶ τούτου χάριν ὑφ’ ἑτέρου μείζονος θεοῦ καὶ πατρὸς αὐτοῦ κεχρισμένος ἐλαίῳ κρείττονι καὶ διαφέροντι ἢ κατὰ τοὺς τύπους, τῷ καλουμένῳ τῆς ἀγαλλιάσεως. ὁ δὲ τῷ τοιούτῳ χρισθεὶς ἐλαίῳ οὐ πρὸς ἀνθρώπων, οὐδὲ δι’ ἀνθρώπων, ἀλλ’ ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀνωτάτου θεοῦ, τί ἕτερον ἢ Χριστὸς εἰκότως ἂν ὀνομασθείη; οὐκοῦν ὁ αὐτὸς ὁμοῦ 7 Es. 1, 11. 17 Ps. 45, 6. καὶ θεὸς δείκνυται ὠνομασμένος, ὥσπερ οὖν καὶ ἤδη πρότερον κατὰ τοὺς οἰκείους τόπους παρέστη. καὶ τοῦ Ἡσαΐου δὲ κἀνταῦθα πάλιν ὑπομνηστέον, ὃς ἔφησε ‟ πνεῦμα κυρίου ἐπ’ ἐμὲ, οὗ εἵνεκεν ἔχρισέ με· εὐαγγελίσασθαι πτωχοῖς ἀπέσταλκέ με, ἰάσασθαι", + "candidate_score": 0.641994, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_124", + "bdc_text": "Datum ze Bremgarten , uff den geburt tag unsers erlösers Jesu Christi im Jar 1530 .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_612", + "psc_text": "τὸ πρόσωπον τῆς δόξης ἰδεῖν τοῦ Χριστοῦ, καὶ τὴν ἡμέραν τοῦ φωτὸς αὐτοῦ θεάσαθαι· αὕτη δὲ ἦν ἡ τῆς ἐκ νεκρῶν ἀναστάσεως αὐτοῦ, ἥντινα μίαν οὖσαν καὶ μόνην ὡς ἀληθῶς κυριαν οὖσαν καὶ κυριακὴν κρείττονα εἶναί φασι μυρίων ὅσων τῶν κοινοτέρως νοουμένων ἡμερῶν, ἢ τῶν παρὰ 5 Ps. 83, 9. 13 Es. 532. Μωσεῖ νενομοθετημένων ἐν ἑορταῖς καὶ νουμηνίαις καὶ σαββάτοις, ἃς σκιὰν εἶναι ἡμερῶν, ἀλλ’ οὐχ ἡμέρας ὁ θεῖος ἀπόστολος διδάσκει. μόνη δὲ αὕτη ἡ μία κυριακὴ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἡμέρα οὐκ ἐν παντὶ τόπῳ φωτίζειν, ἀλλ’ ἐν μόναις ταῖς αὐλαῖς τοῦ κυρίου λέλεκται. εἶεν δ’ ἂν αὗται αἱ κατὰ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην τοῦ Χριστοῦ ἐκκλησίαι, ἑνὸς οἴκου τοῦ θεοῦ τυγχάνουσαι αὐλαὶ, ἐν αἷς ἀγαπᾷ καὶ αἱρεῖται παραρριπτεῖσθαι ὁ τὰ τοιαῦτα εἰδὼς, παρὰ πολὺ κρείττονα τὴν ἐν ταύταις διατριβὴν ἀποφηνάμενος τῆς ἐν τοῖς σκηνώμασι τῶν ἁμαρτωλῶν· εἰ μὴ τὰς τῶν Ἰουδαίων συναγωγὰς τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ ἀρνουμένας, ἢ καὶ", + "candidate_score": 0.641941, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_122", + "bdc_text": "Hiemit sind gott befolhen unnd gebetten , das ir trüwe vätter üwers volcks syend unnd deß grossen gottes yngedenck syend , der üwer schäfflinen bluͦt von üweren henden erforderen wirdt , wachend ir nitt wolVgl. Ez 34 , 10. .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_329", + "psc_text": "Matth. 8, 26. 29 Exod. 34, 29. Μώσης οὐκ ᾔδει ὅτι δεδόξασται ἡ ὄψις τοῦ χρωτὸς τοῦ προσώπου αὐτοῦ ἐν τῷ αὐτὸν λαλεῖν αὐτῷ. καὶ εἶδεν Ἀαρὼν καὶ πάντες οἶ πρεσβύτεροι τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ τὸν Μωσῆν, καὶ ἦν δεδοξασμένη ἡ ὄψις τοῦ χρωτὸς τοῦ προσώπου αὐτοῦ.” Ὡσαύτως δὲ καὶ πολὺ διαφερόντως ὁ ἡμέτερος σωτὴρ ἀναγαγὼν τοὺς ἑαυτοῦ μαθητὰς εἰς ὄρος ὑψηλὸν λίαν, μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν, καὶ ἔλαμψε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, τὰ δὲ ἱμάτια αὐτοῦ ἐγένετο λευκὰ ὡς τὸ φῶς. πάλιν Μώσης λεπρὸν ἐκαθάρισε. γέγραπται δ’ οὖν “καὶ ἰδοὺ Μαρὶα λεπρῶσα ὡσεὶ χιών.” καὶ μετ’ ὀλίγα “καὶ ἐβόησε Μώσης πρὸς κύριον, λέγων, ὁ θεὸς δέομαι ἴασαι ἀυτὴν.” Ὡσαύτως δὲ καὶ μείζονι δυνάμει ἐξουσίας ὁ Χριστὸς τοῦ θεοῦ προσελθόντος αὐτῷ λεπροῦ, καὶ φήσαντος “ἐὰν θέλῃς, δύνασαί με καθαρίσαι· ὑπεκρίνατο· θέλω, καθαρίσθητι. καὶ ἐκαθαρίσθη αὐτοῦ ἡ λέπρα.” πάλιν Μώσης δακτύλῳ θεοῦ ἔφησε τὸν νόμον γεγράφθαι. γέγραπται δ’ οὖν “καὶ ἔδωκε", + "candidate_score": 0.641131, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_50_52", + "bdc_text": "1 . Tessal. 5. : „Ir söllend den geyst nitt ußl öschen noch die prophecy verachten .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_156", + "psc_text": "μέλλον ἔσεσθαι προτυπουμένους· ἐπειδὴ δὲ τὸ τέλειον παρῆν, τοῖς τῶν προφητῶν ἀκολούθως θεσπίσμασι πέπαυτο τὰ πρῶτα καὶ λέλυτο παραχφρῆμα διὰ τῆς τοῦ κρείττονος καὶ ἀληθοῦς ἱερουργίας. οὗτος δ’ ἦν ὁ Χριστὸς τοῦ θεοῦ, ἄνωθεν ἐκ παλαιῶν χρόνων ἥξειν εἰς ἀνθρώπους καὶ προβάτου δίκην ὑπὲρ παντὸς τοῦ τῶν ἀνθρώπων γένους σφαγήσεσθαι προαγορευόμενος. ᾗ φησι περὶ αὐτοῦ Ἡσαΐας ὁ προφήτης “ ὡς πρόβατον ἐπὶ σφαγὴν ἤχθη, καὶ ὡς ἀμνὸς ἐναντίον τοῦ κείρουτος ἄφωνος. ” καὶ ἐπιλέγει “ οὗτος τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν φέρει, καὶ περὶ ἡμῶν ὀθυνᾶται· 2 Gen. 1, 11. 4 Gen. 9, 3. 27 Es. 53, 7 28 Es. 53, 4. καὶ ἡμεῖς ἐλογισάμεθα αὐτὸν εἶναι ἐν πόνῳ, καὶ ἐν πληγῇ, καὶ ἐν κακώσει ’ αὐτὸς δὲ ἐτραυματίσθη διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν, καὶ μεμαλάκισται διὰ τὰς ἀνομίας ἡμῶν, παιδεία εἰρήνης ἡμῶν ἐπ’ αὐτὸν, τῷ μώλωπι αὐτοῦ ἡμεῖς ἰάθημεν, καὶ κύριος παρέδωκεν αὐτὸν ταῖς ἁμαρτίαις ἡμῶν. αὐτὸς γὰρ ἁμαρτίαν οὐκ ἐποίησεν, οὐδ’", + "candidate_score": 0.64012, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_93", + "bdc_text": "Ich weyß wol , wär du bist , frylich der heylig und gesalbet gottes“ [ Lk 1 , 34 ] .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_592", + "psc_text": "νόμοις ἀλληγορίας ὑποβεβλημένα, ὥσπερ οὖν καὶ τὸ ‟ ἐξηρεύξατο ἡ καρδία μου λόγον ἀγαθόν περὶ τῆς τοὐ πρώτου λόγου συστάσεως τε καὶ οὐσιώσεως ἂν φαίη τις εἰρημένον, ἐπεὶ μηδ’ ἄλλως καρδίαν κατὰ τὴν παρ’ ἡμῖν νοουμένην καὶ ἐπὶ τοῦ τῶν ὅλων θεοῦ θεμιτὸν ἐκλαμβάνειν. ἀλλὰ γὰρ ὁ μέν τις τοῦτον εἶναι τὸν ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν θεὸν λόγον φήσαι ἂν τὸν Ψαλμῷ δηλούμενον, λόγον εἰκότως ὠνομασμένον ἀγαθὸν, ὡς ἂν τοὐ παναγάθου πατρὸς ὄντα γέννημα. ἡμεῖς δὲ μικρῷ ἐν τῷ Ψαλμῷ προελθόντες τὸν προφητευόμενον, αὐτὸν δὴ τοῦτον τὸν ἀγαπητὸν τοῦ θεοῦ, κεχρῖσθαι πάλιν οὐχ ὧδε ὥσπερ ὑπὸ Μώσεως, οὐδ’ ὡς ὑπό τινος τῶν ἐν ἀνθρώποις, ἀλλ’ ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀνωτάτου καὶ ἐπὶ πάντων θεοῦ τε καὶ πατρὸς αὐτοῦ εὑρήσομεν. λέγει δ’ οὖν ἑξῆς προιών ‟ διὰ τοῦτο ἔχρισέ σε ὁ θεὸς ὁ θεός σου ἔλαιον ἀγαλλιάσεως παρὰ τοὺς μετόχους σου.” τὸν δὴ οὖν κἀνταῦθα ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ ἐπὶ πάντων θεοῦ κεχρῖσθαι", + "candidate_score": 0.640078, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_26", + "bdc_text": "11 , 18f. , alle zwyträcht und tödtliche prästenSchäden. , die die kilchen gottes ye und ye erlitten hat , sind dahar ursprüngklichen erwachsen , deß man hälle zeychen hat an den houpts äckterenden wichtigsten Sektierern. , am Valentino , Martione Marcion. , ArrioArius .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_949", + "psc_text": "πάντα ἑαυτῶν ἴ’ βίον τούτων ἁπάντων καὶ τῶν ἄλλων παθῶν τε καὶ ἀρρωστημάτων διὰ τῆς τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ διδασκαλίας εἰσέτι καὶ νῦν ἀπαλλάττονται, πολὺ κρείττονος ἢ κατὰ σῶμα ἰάσεως καὶ ὠφελείας ἀξιούμενοι, καὶ τῆς εἰς ἀνθρώπους τοῦ θεοῦ λόγου παρουσίας ἐναργῆ τὴν θείαν καὶ ὑπὲρ ἄνθρωπον δύναμιν ἐπιδεικνύμενοι. Ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ. ‟Ἄκουέ μου Ἰακὼβ καὶ Ἰσραὴλ, ὃν ἐγὼ καλῶ· ἐγώ εἰμι πρῶτος, καὶ ἐγώ εἰμι εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ ἡ χείρ μου ἐθεμελίωσε τὴν γῆν, ἡ δεξιά μου ἐστερέωσε τὸν οὐρανόν.·’ καὶ ἐπιφέρει λέγων ‟καὶ νῦν κύριος κύριος ἀπέσταλκέ με καὶ τὸ πνεῦμα αὐτου. Ἔχεις κἀνταῦθα κύριον τὸν ἀποστελλόμενον καὶ τὸν ἀποστέλλοντα, δηλαδὴ τὸν πατέρα καὶ θεὸν τῶν ὅλων, συνήθως δὶς κύριον ὀνομαζόμενον. Ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ. ‟Οὕτω λέγει κύριος, ποῖον τοῦτο τὸ βιβλίον τοῦ ἀποστασίου τῆς μητρὸς ὑμῶν, ᾧ ἐξαπέ- 16 Es. 48, 12. 26 Es. 50, 1. στεῖλα αὐτήν; ἢ τίνι ὑπόχρεῳ πέπρακα ὑμᾶς; ἰδοὺ ταῖς ἁμαρτίαις", + "candidate_score": 0.638521, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_93", + "bdc_text": "Ich weyß wol , wär du bist , frylich der heylig und gesalbet gottes“ [ Lk 1 , 34 ] .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_597", + "psc_text": "ἐδήλου πτῶσιν. ἀντὶ δὲ τῆς ὀρθῆς καὶ εὐθείας τοῦ ὀνόματος, καθ’ ὃ εἴρηται ‟ διὰ διὰ τοῦτο ἔχρισέ σε ὁ θεὸς ὁ θεός” τὸ Ἑβραικὸν ἐλωάχ περ��έχει σφόδρα ἀπηκριβωμένως, ἵν ᾖ τὸ μὲν ἐλωΐμ κατὰ κλητικὴν πτῶσιν ἐξενηνεγμένον, δηλοῦν τὸ ὠ θεέ, τὸ δὲ ἐλωὰχ ὁ θεός σου κατὰ τὴν εὐθεῖαν· ὥστε ἀκριβῶς ἔχειν τὴν φήσασαν ἑρμηνείαν διὰ τοῦτο ἔχρισέ σε θεὲ ὁ θεός σου.” λευκότατα γοῦν ὁ λόγος διὰ τούτων θεῷ προσφωνῶν φησιν αὐτὸν κεχρῖσθαι ὑπὸ τοῦ θεοῦ ἐλαίῳ ἀγαλλιάσεως παρὰ πάντας τοὺς πώποτε τῆς αὐτῆς αὐτῷ μετεσχηκότας προσηγορίας. ἔχεις τοιγαροῦν ἐν τούτοις σαφῶς θεὸν χριόμενον Χριστὸν γινόμενον, οὐ μύρῳ σκευαστῷ οὐδ’ ὑπ’ ἀνθρώπων εἰς τοῦτο παριόντα, ἀλλ’ οὐδὲ τοῖς λοιποῖς ἀνθρώποις παραπλήσιον. ὁ δ’ αὐτὸς οὗτος ἦν καὶ ἀγαπητὸς τοῦ θεοῦ καὶ γέννημα αὐτοῦ, καὶ ἱερεὺς αἰώνιος καὶ σύνθρονος ἀνηγορευμένος τοῦ πατρός. τίς δ’ ἂν οὗτος εἴη ἢ ὁ πρωτότοκος τοῦ θεοῦ λόγος, ὁ ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν", + "candidate_score": 0.638397, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_93", + "bdc_text": "Ich weyß wol , wär du bist , frylich der heylig und gesalbet gottes“ [ Lk 1 , 34 ] .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_150", + "psc_text": "Gen, 4, 3. Κάϊν ἀπὸ τῶν καρπῶν τῆς γῆς θυσίαν τῷ κυρίῳ· καὶ Ἄβελ ἤνεγκε καὶ αὐτὸς ἀπὸ τῶν πρωτοτόκων τῶν προβάτων αὐτοῦ. καὶ ἐπεῖδεν ὁ θεὸς ἐπὶ Ἄβελ καὶ ἐπὶ τοῖς δώροις αὐτοῦ· ἐπὶ δὲ Κάϊν καὶ ταῖς θυσίαις αὐτοῦ οὐ προσέσχεν.” ἔνθα δὴ ἐπιστήσεις ὡς μᾶλλον ὁ ζῳοθυτήσας ἀπόδεκτος εἴρηται παρὰ τὸν ἀπὸ γῆς προσαγαγόντα τῷ θεῷ τὴν θυσίαν. καὶ Νῶε δὲ εὐθὺς ἀπὸ πάντων τῶν κτηνῶν τῶν καθαρῶν καὶ ἀπὸ πάντων τῶν πετεινῶν τῶν καθαρῶν ἀνήνεγκεν ὁλοκαρπώσεις ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον, καὶ ὠσφράνθη κύριος ὀσμὴν εὐωδίας. ἀλλὰ καὶ Ἀβραὰμ θύσας ἀναγέγραπται, ὥστε κατὰ τὴν τῆς θείας γραφῆς μαρτυρίαν πρώτην ἁπάντων τὴν διὰ ζῴων θυσίαν ἐπινενοῆσθαι τοῖς πάλαι θεοφιλέσι. Τούτου δὲ τὸν λογισμὸν ἡγοῦμαι εἶναι οὐ τὸν τύχοντα, οὐδ’ ἀνθρωπίνως κεκινημένον, κατὰ θείαν δ’ ἐπίπνοιαν ὑποβεβλημένον. ἐπειδὴ γὰρ ἑώρων, ἅτε τὸν τρόπον εὐσεβεῖς καὶ θεῷ προσῳκειωμένοι θείῳ τε πνεύματι τὰς ψυχὰς πεφωτισμένοι, μεηάλης αὐτοῖς θεραπείας δεῖν εἰς ἀποκάθαρσιν τῶν", + "candidate_score": 0.637885, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_93", + "bdc_text": "Ich weyß wol , wär du bist , frylich der heylig und gesalbet gottes“ [ Lk 1 , 34 ] .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_739", + "psc_text": "λόγος, καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τὸν θεὸν, καὶ θεὸς ἦν ὁ λόγος. οὗτος ἦν ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν θεόν. πάντα δι’ αὐτοῦ ἐγένετο, καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἕν. θεὸν εἰκότως τὸ εὐαγγέλιον ὀνομάζει, ἐπεὶ καὶ διὰ τῶν πρόσθεν αὐτὸς οὗτος ὁ νῦν θεολογούμενος λόγος καὶ σοφία καὶ γέννημα θεοῦ καὶ ἱερεὺς καὶ Χριστὸς βασιλεὺς καὶ κύριος καὶ θεὸς καὶ εἰκὼν ἀνηγόρευτο τοῦ θεοῦ. καὶ ὅτι γε ἕτερος ὢν τοῦ πατρὸς 12 Ps. 32. 15 Ps. 106, 20. 18 Ps. 147. 22 Jo. 1, 1. ὑπουργὸς ἦν αὐτοῦ, ὥστε ἐπικελευομένου τοῦ μείζονος αὐτὸν δημιουργεῖν, ἑξῆς κατὰ τὸν παρόντα ἐπιλέγει Ψαλμὸν ‘‘φοβηθήτω τὸν κύριον πάσα ἡ γῆ, ὑπ’ αὐτοῦ δὲ σαλευθήτωσαν πάντες οἶ κατοικοῦντες οἰκουμένην, ὅτι αὐτὸς εἶπε, καὶ ἐγενήθησαν, αὐτὸς ἐνετείλατο, καὶ ἐκτίσθησαν.” Πρόδηλον γὰρ ὡς ὁ λέγων ἑτέρῳ λέγει καὶ ὁ ἐντελλόμενος· ἑτέρῳ παρ’ ἑαυτὸν ἐντέλλεται. σαφῶς δὲ ἐπὶ τῇ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἐνανθρωπήσει μυρία πλήθη ἐκ πάσης", + "candidate_score": 0.637311, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_93", + "bdc_text": "Ich weyß wol , wär du bist , frylich der heylig und gesalbet gottes“ [ Lk 1 , 34 ] .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1418", + "psc_text": "θεὸς, ὁ ποιήσας τὸν οὐρανὸν καὶ πήξας αὐτὸν, ὁ στερεώσας τὴν γῆν καὶ τὰ ἐν αὐτῇ, καὶ διδοὺς πνοὴν τῷ λαῷ τῷ ἐπ’ αὐτῆς, καὶ πνεῦμα τοῖς πατοῦσιν αὐτήν. ἐγὼ κύριος ὁ θεός σου ἐκάλεσά σε ἐν δικαιοσύνῃ, καὶ κρατήσω τῆς χειρός σου, καὶ ἐνισχύσω σε, καὶ ἔδωκά σε εἰς διαθήκην γένους, εἰς φῶς ἐθνῶν, ἀνοῖξαι ὀφθαλμοὺς τυφλῶν, καὶ ἐξαγαγεῖν ἐκ δεσμῶν δεδεμένους, καὶ ἐξ οἴκου φυλακῆς καθημένους ἐν σκότει.” Καὶ ταύτης ὁ εὐαγγελιστὴς μνημονεύει τῆς λέξεως, ὅτε ἐξελθόντες οἶ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον κατὰ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσιν, ἐπειδὴ τοῖς σάββασιν τοὺς κάμνοντας ἐθεράπευε. τὸ τηνικαῦτα γὰρ, ὥς φησι, γνοὺς ὁ Ἰησοῦς τὴν. κατ’ αὐτοῦ συσκευὴν ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν, καὶ ἠκολούθησαν αὐτῷ ὄχλοι πολλοὶ, καὶ ἐθεράπευσεν αὐτοὺς πάντας, καὶ ἐπέπληξεν αὐτοῖς ἵνα μὴ φανερὸν αὐτὸν 4 Es. 42, 1. 26 Matth. 12, 14. ποιήσωσιν.” οἷς ἐπιφέρει λέγων \"xal ταῦτα πάντα γέγονε,” τουτέστι τὸ ἀναχωρεῖν αὐτὸν καὶ τὸ ἐκκλί- νεῖν", + "candidate_score": 0.636506, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_93", + "bdc_text": "Ich weyß wol , wär du bist , frylich der heylig und gesalbet gottes“ [ Lk 1 , 34 ] .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1574", + "psc_text": "σὲ τὸν θεόν μου ἑώρων, ἄτε ἀσύγχυτος καὶ ἀθόλωτος ἐν τῇ τοσαύτῃ τῶν σαρκῶν κοινωνίᾳ διαμείνας, μᾶλλον δὲ ἀσώματος καὶ τότε ὢν, καὶ πάντων ἐλεύθερος δεσμῶν · οὕτως δὲ ἐπὶ σὲ ἐπερρίφην ἐκ μήτρας, καὶ ἀπὸ γαστρὸς μητρὸς θεός μου ἦσθα, ὡς αἰσθέσθαι τῆς ἐμῆς δυνάμεως ἔτι κυοφορουμένης πρὸς τῆς ἁγίας παρθένου τὸν ἐμὸν πρόδρομον Ἰωάννην, καὶ αὐτὸν κατὰ γαστρὸς τῆς Ἐλιζαβὲτ κυοφορούμενον, ὥστε ὑπὸ τῆς ἐμῆς θεότητος κινηθέντα σκιρτῆσαι ἐν ἀγαλλιάσει καὶ πνεύματος ἁγίου πλησθῆναι. τούτων οὖν ἁπάντων ἀναφέρων τὴν μνήμην, καὶ διὰ παντὸς τὸν θεόν μου καὶ πατέρα μου πρὸ τῶν ἐμῶν ὀφθαλμῶν τιθέμενος, εἰκότως καὶ κατὰ τὸν ἐνεστῶτα τοῦ περιέχοντός με πάθους καιρὸν, ὅτε σοὶ τῷ πατρὶ γενόμενος ὑπήκοος αὐθαίρετος 24 Luc. 1, 41. καὶ ἑκὼν “ γέγονα σκώληξ καὶ οὐκ ἄνθρωπος, ὄνειδος ἀνθρώπων καὶ ἐξουδἐνημα λαοῦ·” καὶ νῦν ὅτε πάντες οἱ θεωροῦντές μου τὸ σῶμα τῷ σταυρῷ προσηλούμενον, ἀποτρόπαιον ἡγούμενοι ὁρᾶν πρᾶγμα ἐξεμυκτήρισάν με, τοσαύτην κατ’", + "candidate_score": 0.63641, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_68", + "bdc_text": "Noch dennocht ist die goldgruͦb unnd der schatz allwägen mee und höher , als uff den man allwäg ein grösser uffsähen hatinsofern als man sie immer höher achtet ( als das , was daraus gemacht wird). .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_247", + "psc_text": "αὐτόν ἀργυρίου καὶ χρυσίου, καὶ οὐκ ἦν ἀριθμὸς τῶν θησαυρῶν αὐτῶν,” καὶ τὰ ἐξῆς τούτων ὄντα ὄντα πλείω, οἷς ἐπιφέρει “καὶ προσεκύνησαν οἷς ἐποίησαν οἱ δάκτυλοι αὐτῶν, καὶ ἔκυψεν ἄυθρωπος, καὶ ἐταπεινώθη, καὶ οὐ μὴ ἀνήσω αὐτοὺς, καὶ νῦν εἰσέλθετε εἰς τὰς πέτρας, καὶ κρύπτεσθε εἰς γῆν ἀπὸ προσώπου τοῦ φόβου κυρίου, καὶ ἀπὸ προσώπου δόξης αὐτοῦ, ὅταν ἀναστῇ θραῦσαι τὴν γῆν. Δι’ ὧν σαφῶς ἀνάστασίν τινα τοῦ κυρίου διδάσκει ἔσεσθαι, ἐν ᾗ θραυσθήσεσθαι πᾶσαν τὴν γῆν τοῦ Ἰουδαίων ἔθνους. περὶ αὐτῶν γὰρ ὁ πᾶς ἦν λόγος, ὥσπερ καὶ ἑξῆς, δι’ οὗ φησιν ἡμέρα γὰρ κυρίου Σαβαὼθ ἔπι πάντα ὑβριστὴν καὶ ὑπερήφανον, καὶ ἐπὶ πάντα ὑψηλὸν καὶ μετέωρον,’ καὶ τὰ τούτοις ἀκόλουθα. ἐν ταύτῃ τοιγαροῦν τῇ ἡμέρᾳ τῆς ἀναστάσεως τοῦ κυρίου, τὰ κατὰ τῶν ἐπαιρομένων κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ θεοῦ προαγορεύσας ἐν αὐτῇ ταύτῃ, φησὶ, τῇ ἡμέρᾳ· ‘‘ὑψωθήσεται κύριος ἐν τῆ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ, καὶ τὰ χειροποίητα πάντα κατακρύψουσιν εἰσενέγκαντες εἰς", + "candidate_score": 0.634944, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_50_52", + "bdc_text": "1 . Tessal. 5. : „Ir söllend den geyst nitt ußl öschen noch die prophecy verachten .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1317", + "psc_text": "γὰρ κρεῖττον ἢ μεῖζον τῷ παντὶ κόσμῳ γένοιτ’ ἂν ποτε ἢ τὸ διὰ τῆς σωτηρίου ἐπιφανείας πᾶσιν ὑπάρξαν ἀνθρώποις νοερὸν φῶς 5 εὐσεβείας καὶ θεογνωσίας ἀληθοῦς κατάληψιν λογικαῖς ψυχαῖς κομιζόμενον; οὗ δὴ χάριν τὸ μέγα σημεῖον ὁ προφανεὶς ἐδήλου ἀστὴρ, μέγαν καὶ νέον φωστῆρα ἀπιλάμψαντα τῷ παντὶ κόσμῳ τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ κᾶσιν αἰνιττόμενος. κατὰ τὸ αὐτὸ δὲ ἡ προφτεία ἄνθρωπον ὁμοῦ καὶ ἀστέρα θεσπίζει δι’ ὦν φησιν “ ἀνθρωπος ἐξ Ἰακὼβ, καὶ ἀναστήσεται ἄνθρωπος ἐξ Ἰσραήλ”, τὸν μὲν οὐράνιον φωστῆρα τὸν θεὸν λόγον εἶναι, τὸν αὐτὸν δὲ ἄνθρωπον ὀνομάζουσα. διαφόρως δὲ αὐτὸν καὶ ἐν ἑτέροις ἀνατολὴν ὁμοῦ καὶ ἥλιον δικαιοςύηνς ἀποκαλεῖ, ὡς ἐν τοῖς πρώτοις ἀπεδείξαμεν. εἶτα τὸ μὲν ἐρχόμενον εἰς τὸν κόσμον,” τῷ τῆς ἀνατολῆς ἐπεφήμισε προσρήματι ξήσας “ἀνατελεῖ ἄστρον ἐξ Ἱακώβ.” τὸν δὲ ἄνθρωπον, διὰ τὸ συμβὰν τερὶ αὐτὸν πάθος, ὡς ἄν πεπτωκότα ἀναστήσεσθαι θεσπίζει, ὁμοίως οἶς καὶ Ἡσαΐας περὶ αὐτοῦ φησι “ καῖ ἔσται ἡ ῥίζα", + "candidate_score": 0.634902, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_107", + "bdc_text": "und junger an sich hencken“ [ Apg 20 , 30] .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1183", + "psc_text": "καὶ 20 Ps. 21, 22. 23 Matth. 28, 10. ἐκδικητὴν, τόν τε θάνατον ἄρχοντα τοῦ αἰῶνος τού- του, ἅμα ταῖς λοιπαῖς ἀοράτοις καὶ ἐχθραῖς δυνάμεσι, τὸ τηνικάδε θεὸν αὐτὸν εἷναι πιστεύσαντες προσεκύνησαν. αἶ δὲ χεῖρες τοῦ σωτῆρος ἡμῶν κατὰ νώτου τῶν ἐχθρῶν αὐτοῦ ἐγίνοντο, ὅτε πάσας τὰς πράξεις αὐτοῦ τάς τε δυνάμεις καὶ παραδοξοποιίας ἐπὶ καθαιρέσει τῶν δαιμόνων καὶ τῶν πονηρῶν πνευμάτων ἐποιεῖτο. ἀλλὰ καὶ ὁπηνίκα ἐξεπέτασε τὰς χεῖρας αὑτοῦ ἐπὶ τοὐ σταυροῦ, καὶ οὕτως αἶ χεῖρες αὑτοῦ φευγόντων τῶν ἐχθρῶν καὶ τὰ νῶτα παραχωρούντων αὐτῷ κατὰ νώτου τῶν ἐχθρῶν ἐγίνοντο, καὶ μᾶλλον ὅτε τὸ πνεῦμα παραδοὺς τῷ πατρὶ ἄσαρκος καὶ γυμνὸς οὑ ἀνειλήφει σώματος ἐπὶ τὸ τῶν ἐχθρῶν κατῄει χωρίον, αὐτοζωὴ τυγχάνων, θάνατον καταλύσων καὶ τὰς ἐπανισταμένας αὐτῷ δυνάμεις, ἃς εἰκὸς κατ’ ἀρχὰς μὲν κοινὸν ἄνθρωπον καὶ τοῖς πολ- λοῖς ὅμοιον αὐτὸν ὑπειληφέναι, οὕτω τε κυκλῶσαι αὐτὸν καὶ ὡς ἂν τῷ τυχόντι ἐφορμῆσαι, ἐπεὶ δὲ ἔγνωσαν κρείττονα ἢ κατ’", + "candidate_score": 0.63326, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_26", + "bdc_text": "11 , 18f. , alle zwyträcht und tödtliche prästenSchäden. , die die kilchen gottes ye und ye erlitten hat , sind dahar ursprüngklichen erwachsen , deß man hälle zeychen hat an den houpts äckterenden wichtigsten Sektierern. , am Valentino , Martione Marcion. , ArrioArius .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_158", + "psc_text": "αὐτὸς εἴη ὁ προφητευόμενος, ἐπεφώνησεν ‘‘ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ θεοῦ, ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου. ” ὅτε τοίνυν κατὰ τὰς τῶν προφητῶν μαρτυρίας εὕρηται τὸ μέγα καὶ τίμιον λύτρον Ἰουδαίων ὁμοῦ καὶ Ἑλλήνων, τὸ τοῦ παντὸς κόσμου καθάρσιον, τὸ πάντων ἀνθρώπων ἀντίψυχον, τὸ πάσης κηλῖδος καὶ ἁμαρτίας καθαρὸν ἱερεῖον, ὁ ἀμνὸς τοῦ θεοῦ, τὸ θεοφιλὲς καὶ ἁγνὸν πρόβατον, τὸ προφητευόμενον ἀρνίον, οὗ διὰ τῆς ἐνθέου καὶ μυστικῆς διδασκαλίας πάντες ἡμεῖς οἱ ἐξ ἐθνῶν τὴν ἄφε- σιν τῶν προτέρων ἁμαρτημάτων εὑράμεθα, διὸ καὶ Ἰουδαίων οἱ εἰς αὐτὸν ἠλπικότες ἐλεύθεροι τῆς Μωσέως ἀφίενται κατάρας, εἰκότως τὴν τούτου μνήμην τοῦ τε σώματος αὐτοῦ καὶ τοῦ αἵματος τὴν ὑπόμνησιν ὁσημέραι ἐπιτελοῦντες, καὶ τῆς κρείττονος 11 Jer. 11, 19. 17 Jo. 1, 29. ἢ κατὰ τοὺς παλαιοὺς θυσίας τε καὶ ἱερουργίας ἠξιωμένοι, οὐκέθ’ ὅσιον ἡγούμεθα καταπίπτειν ἐπὶ τὰ πρῶτα καὶ ἀσθενῆ στοιχεῖα, σύμβολα καὶ εἰκόνας, ἀλλ’ οὐκ αὐτὴν ἀλήθειαν περιέχοντα. εἰκότως δὲ καὶ αὐτῶν", + "candidate_score": 0.633248, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_35", + "bdc_text": "eer oder uss ghäder unnd verbunstStreitsucht und Mißgunst. - Phil 2 , 1-4. .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_122", + "psc_text": "1. Tim, 2, 4. ἐνομοθέτησεν ’ οὐκ ἂν φθονήσας καὶ τὰ Μώσεως διὰ τῶν ἀποστόλων αὐτοῦ πᾶσιν ἀνθρώποις καταγγεῖλαι, εἰ μὴ τὸ ἀδύνατον ἐμποδὼν ἦν, ὡς διδάσκει λέγων ὁ ἀπόστολος “ τὸ γὰρ ἀδύνατον τοὐ νόμου, ἐν ᾧ ἠσθένει, ὁ θεὸς τὸν ἑαυτοῦ υἱὸν πέμψας ἐν ὁμοιώματι σαρκὸς ἁμαρτίας καὶ τὰ ἐξῆς ’ ἀδύνατον δὲ πᾶσι δή που τοῖς ἔθνεσιν ὑπάρχειν τρὶς τοῦ ἔτους ἀπαν- τᾶν εἰς Ἱεροσόλυμα κατὰ τὸν Μώσεως νόμον, καὶ ἀπὸ τῶν περάτων τῆς οἰκουμένης τὴν ἀπὸ λέχους γυναῖκα σπεύδειν, αὐτόθι τὰ καθάρσια ἀποθησομένην, καὶ ἄλλα μυρία, ἃ καὶ ἑαυτῷ τις ἐπὶ σχολῆς ἀναλέξαιτο ἂν. ἐπειδὴ τοίνυν ταῦτα οὐδὲ βουλομένοις δυνατὰ ἦν τοῖς ἀπῳκισμένοις τῆς Ἰουδαίας ἔθνεσι φυλάττειν, εἰκότως μηδὲν τούτων δι’ ἑαυτοῦ λύσας ὁ σωτὴρ καὶ κύριος ἡμῶν, πληρωτὴς δὲ γενόμενος τῶν ἐν τῷ νόμῳ, καὶ πίστιν παρασχὼν τοῖς ὁρῶσιν, ὡς ἄρα αὐτός ἐστιν ὁ Χριστὸς τοῦ θεοῦ, ὁ πρὸς τῶν παρὰ Ἰουδαίοις πάλαι γενομένων προφητῶν", + "candidate_score": 0.632373, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_20_22", + "bdc_text": "Eigenrichtige [ d. h. Rechthaberei ] und selbs wolgfallen . nemmend war , was die kilchen gottes ye unnd ye verworren unnd geschediget habe wirserschlimmer . unnd grusamklicher dann eygenträchtigkeyt unnd eygenselbs wolgefallen .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1563", + "psc_text": "οὐδὲ ἀπέστρεψε τὸ πρόσωπον αὑτοῦ ἀπ’ ἐμοῦ, καὶ ἐν τῷ κεκραγέναι με πρὸς αὐτὸν εἰσήκουσέ μου.” πῶς οὖν ἀποφατικῶς λέγοι ἂν “ ὁ θεός μου κεκράξομαι ἡμέρας, καὶ οὐκ εἰσακούσῃ,” εἰ μὴ κατὰ τὴν ἀποδοθεῖσαν ἡμῖν θεωρίαν; ἣν οἶμαι καὶ αὐτὸν αἰνίττεσθαι, λέγοντα “ ὁ θεός μου κεκράξομαι ἡμέρας, καὶ οὐκ εἰσακούσῃ ; καὶ νυκτὸς, καὶ οὐκ εἰς ἄνοιαν ἐμοί.” οὐ γὰρ εἰς ἄνοιαν, φησὶν, ἐμοὶ λέγεται τὸ εἰσακούσῃ· οἶδα γὰρ αὐτὸς ὅπως τοῦτό φημι, πεπεισμένος ὅτι πέφυκας οὐχ ὅτι γε ἐμοῦ μόνον ἀντιλαμβάνεσθαι καὶ εἰσακούειν, ἀλλὰ καὶ πάντων τῶν ἁγίων σου. ἀεὶ γὰρ καὶ διὰ παντὸς ἐν τοῖς ἁγίοις σου κατοικεῖς, καὶ σὺ εἶ ὁ παντὸς ἀνδρὸς θεοφιλοῦς, Ἰσραὴλ προσαγορευομένου, ἔπαινος. διὰ σὲ γὰρ παντὶ τῷ σε περιέποντι οὐχ ὁ τυχὼν προσγίνεται ἔπαινος, καὶ ἐπὶ σοὶ οἶ πατέρες ἡμῶν ἤλπισαν, καὶ ἐλπίσαντες τῶν ἐπαναστάντων αὐτοῖς κακῶν ἐρρύσθησαν καὶ πρὸς σὲ ἐκέκραξαν, καὶ ἐσώθησαν. ἐπὶ σοί τε ἤλπισαν, καὶ οὐ", + "candidate_score": 0.629899, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_0", + "bdc_text": "Allen getrüwen und christenlichen pfarherren und predicanten der grichtenGemeint sind die städtischen Vogteien ;", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_285", + "psc_text": "οὐ πάντας τοὺς ἐκ περιτομῆς ἐπὶ τὴν τῶν ἀπορρήτων ἀκρόασιν παρακαλεῖ, ἀλλ’ ἢ μόνους οὓς ὀνομάζει καταλελειμμένους καὶ ὀδυνωμένους, οἶοι ἦσαν οἶ κατὰ τὸν ἀπόστολον στενάζοντες καὶ ἀποκλαόμενοι τὴν κακίαν τοῦ τῶν ἀνθρώπων βίου. 22 Es. 21, 10. ‟Ἐπένθησαν οἶ ὑψηλοὶ τῆς γῆς, ἡ δὲ ἠνόμησε διὰ τοὺς κατοικοῦντας αὐτήν. διὰ τοῦ πτωχοὶ ἔσονται οἱ ἐνοικοῦντες ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ κα- ταλειφθήσονται ἄνθρωποι ὀλίγοι.” Καὶ ἐν τούτοις τοὺς παραβεβηκότας τὸν νόμον καὶ τὴν τοῦ θεοῦ διαθήκην τοῦ ἐκ περιτομῆς λαοῦ ἀπελέγξας, ἀπειλήσας τε αὐτοῖς τὰ ἀναγεγραμμένα, καταλειφθήσεσθαι ἀνθρώπους ἐξ αὐτῶν ὀλίγους προφητεύει. εἶεν δ’ ἂν οὗτοι τὸ ὠνομασμένον παρὰ τῷ ἀποστόλῳ λεῖμμα κατ’ ἐκλογὴν χάριτος. ‟'Καταλειφθήσονται πόλεις ἔρημοι, καὶ οἴκοι οἶ ἐγκαταλελειμμένοι ἀπολοῦνται. ταῦτα πάντα ἔσται ἐν τῇ γῇ ἐν μέσῳ τῶν ἐθνῶν, ὃν τρόπον ἐάν τις καλαμήσηται ἐλαίαν, οὕτως καλαμήσονται αὐτούς· καὶ ἐὰν παύσηται ὁ τρύγητός, οὔτοι φωνη̣ φωνησουσιν, οἱ δὲ καταλειφθέντες ἐπὶ τῆς γῆς εὐφρανθήσονται ἅμα τῇ δόξῃ", + "candidate_score": 0.629806, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_0", + "bdc_text": "Allen getrüwen und christenlichen pfarherren und predicanten der grichtenGemeint sind die städtischen Vogteien ;", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_975", + "psc_text": "προφήτης μαρτύρεται ὅτι δὴ εἰ καὶ πλήρης ἔσται πᾶσα ἡ γῆ τῆς δόξης αὐτοῦ, ἀλλά γε τὸ Ἰουδαίων ἔθνος οὐ προσήσεται αὐτὸν, διό φησιν καὶ εἶπε κύριος (αὐτὸς δηλαδὴ ὁ τεθεωρημένος κύριος Σαβαὼθ,) τίνα ἀποστείλω καὶ τίς πορεύσεται πρὸς τὸν λαὸν τοῦτον; καὶ εἶπα, ἰδού εἰμι ἐγὼ, ἀπόστειλόν με. καὶ εἶπε, πορεύθητι, καὶ εἷπον τῷ λαῷ τούτῳ, ἀκοῇ ἀκούσετε, καὶ οὐ μὴ συνῆτε· καὶ βλέποντες βλέψετε, καὶ οὐ μὴ ἴδητε. ἐπαχύνθη γὰρ ἡ 8 Ps. 23, 9. καρδία τοῦ λαοῦ τούτου, καὶ τοῖς ὠσὶν αὑτῶν βαρέως ἤκουσαν καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὑτῶν ἐκάμμυσαν, μήποτε ἴδωσι τοῖς ὀφθαλμοῖς αὑτῶν καὶ τοῖς ὠσὶν αὑτῶν ἀκούσωσι καὶ τῇ καρδίᾳ συνῶσι καὶ ἐπιστρέψωσι, καὶ ἰάσωμαι αὐτούς.” δι’ ὧν ἄντικρυς θεσπίζει τὴν ἐσομένην εἰς αὐτὸν ἀντιλογίαν τοῦ Ἰουδαίων λαοῦ, καὶ ὡς ὄψονται μὲν αὐτὸν, οὐ μὴν προσέξουσι τίς εἴη, λέγοντός τε ἐν αὐτοῖς καὶ διδάσκοντος ἀκούσονται, οὐ μὴν καὶ συνήσουσιν οὔθ’ ὅστις ὢν αὐτοῖς διαλέξοιτο οὔθ’", + "candidate_score": 0.62932, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_113_115", + "bdc_text": "Und sind unerschrocken und stanthafft ; gott wirdt gnad thuͦn unnd üwer trüw beholffen sin . Dann ye so muͦß aller falsch gwüßlich brächenn .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_945", + "psc_text": "ὕψος τοῦ θεοῦ. ἰσχύσατε χεῖρες ἀνειμέναι, καὶ γόνατα παραλελυμένα παρακαλέσατε οἶ ὀλιγόψυχοι τῇ διανοίᾳ ἰσχύσατε, μὴ φοβεῖσθε, ἰδοὺ ὁ θεὸς ἡμῶν κρίσιν ἀνταποδίδωσι, καὶ ἀνταποδώσει, αὐτὸς ἥξει, καὶ σώσει ἡμὰς. τότε ἀνοιχθήσονται ὀφθαλμοὶ τυφλῶν καὶ ὦτα κωφῶν ἀκούσονται. τότε ἁλεῖται ὡς ἔλαφος ὁ χωλὸς, καὶ τρανῆ ἔσται γλῶσσα μογιλάλων, ὅτε ἐρράγη ἐν τῇ ἐρήμῳ ὕδωρ καὶ φάραγξ ἐν γῇ διψώσῃ· καὶ ἔσται ἡ ἄνυδρος εἰς ἕλη, καὶ εἰς τὴν γῆν πηγὴ ὕδατος ἔσται.” Κἀνταῦθα διαρρήδην θεοῦ ἄφιξις θεσπίζεται σωτήριος καὶ πολλῶν ἀγαθῶν αἰτία· κωφοῖς γοῦν ἴασις καὶ τυφλοῖς ἀνάβλεψις, προσέτι τε χωλοῖς καὶ 11 Es. 35, 1. τὴν γλῶτταν συνδεδεμένοις θεραπεία ἔσεσθαι προφητεύεται, ἃ καὶ τέλους ἔτυχεν οὐκ ἄλλως ἢ διὰ τῆς τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ παρουσίας, ὑφ’ οὗ καὶ τυφλῶν ἀνεῴχθησαν οἶ ὀφθαλμοὶ καὶ κωφοὶ τὴν ἀκοὴν ἀπειλήφασιν. τί δεῖ λέγειν ὅσοι καὶ διὰ τῶν αὐτοῦ μαθητῶν παρειμένοι καὶ κωφοὶ καὶ χωλοὶ τὰς κατὰ φύσιν ἰάσεις ἀπελάμβανον, ἄλλοι", + "candidate_score": 0.625916, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_108_110", + "bdc_text": "Rottendt sy sich dann zuͦ uffruͦr , so ermanend dennoch die obren , das sy das böß , unruͤwig abstellind und lieber wöllind ein hampfleneine Handvoll . böser buͦben straaffen dann hernach ein gantzen huffen verfuͤrter gar vertylgen. Sust söllend ir nun nitt sinnen noch sorgen , das sy ützid mit irem rotten unnd uffruͦren mögind fürbringenda ß sie dadurch , daß sie sich zusammenrotten und Aufruhr erregen , etwas erreichen könnten. . Dann läse man alle historien , heylige und unheylige , findt man wol , das glyche uffruͤr angehept syend , aber nitt , das sy ye habend ützid mögen fürbringen , sunder allwegen mitt grossem ellend nydergeleyt syend.", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_659", + "psc_text": "οἰωνοῖς, ἢ τοῖς λοιποῖς τοῖς κατωνομασμένοις, ἦν ἂν χώραν ἀπονεῖμαι τοῖς λεγομένοις, ὡς τοῦ ἐπὶ πάντων θεοῦ κἀκεῖνα τοῖς χρωμένοις ἐπ’ ὠφελείᾳ δεδωρημένου· εἰ δὲ ἐντελέσιν ἀποδείξεσι καὶ αὐτῶν Ἑλλήπων ὁμολογίαις ἤδη πρότερον δαίμονας αὐτοὺς εἶναι καὶ οὐδ’ ἀγαθοὺς, πάσης δὲ βλάβης καὶ μοχθηρίας αἰτίους, πῶς ἂν δύναιντο θεοῦ εἶναι προφήται; φαύλους δὲ αὐτοὺς ὁ λόγος ἐφώρασε διὰ τῆς Εὐαγγελικῆς Προπαρασκευῆς, ἔκ τε τῆς πάλαι κατὰ πάντα τόπον καὶ πόλιν καὶ χώραν συντελουμένης αὐτοῖς ἀνθρωποθυσίας, ἔκ τε ὧν ἠπάτων τοὺς ἐρωτῶντας ἀγνοίᾳ τοῦ μέλλοντος, ἔκ τε ὧν ἡλίσκοντο μυρία ψευδόμενοι, τοτὲ μὲν ἐκ τοῦ προφανοῦς, τοτὲ δὲ διὰ τῆς τῶν χρησμῶν ἀμφιβολίας, δι’ ἧς τοὺς πρόσφυγας πλείστοις πλειστάκις περιβάλλοντες κακοῖς ἀπηλέγχθησαν. καὶ ἐπεὶ προαπεδείκνυτο μιαρὸν αὐτῶν καὶ ἀκάθαρτον τὸ φῦλον ἐκ τοῦ χαίρειν αἰσχραῖς καὶ ἀκολάστοις περὶ αὐτῶν λεγομέναις ᾠδαῖς καὶ ὕμνοις καὶ μυθικοῖς διηγήμασιν, ἱστορίαις τε ἀσέμνοις καὶ ἐπιβλαβέσιν, ἃς καὶ καθ’ ἑαυτῶν κυροῦντες καὶ ὡς ἀληθεῖς βεβαιοῦντες ἥλωσαν.", + "candidate_score": 0.625732, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_73", + "bdc_text": "der handel inn kürtze mit disem oder yhenem buͤchlin verfassetumfassend aufgezeichnet .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1215", + "psc_text": "κύριος ἡμῶν, ὅς γε καὶ πάλαι οὔσας ἀσαφεῖς καὶ κατεσφραγισμένας ὥσπερ ἐπικειμένας περιελὼν σφραγῖδας, ἀνέῳξέ τε καὶ ἀνή- πλωσε, τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς τὸν νοῦν τῶν θείων παραδιδοὺς γραμμάτων. ὅθεν ἰδοὺ ‟ φησὶν, ἐνίκησεν ὁ λέων ὁ ἐκ φυλῆς Ἰούδα, καἰ αὐτὸς ἤνοιξε τὰς σφραγῖδας τὰς ἐπικειμένας τῷ βιβλίῳ,” κατὰ τὴν Ἀποκάλυψιν Ἰωάννου. ποίας δὲ σφραγῖδας ἢ τῶν προφητῶν τὰς ἀσαφείας; ἃς εὖ μάλα ἐπιστάμενος ἀκριβῶς καὶ ὁ Ἡσαΐας ἔλεγε ‘καὶ ἔσονται οἱ λόγοι οὗτοι ὡς οἶ λόγοι τοῦ βιβλίου τοῦ ἐσφραγισμένου.” οὐκ ἄρα τοῦ ἀποκλεῖσαι ὅρασιν καὶ προφήτην ἐλήλυθεν ὁ Χριστὸς τοῦ θεοῦ, μᾶλλον δὲ ἀναπετάσαι καὶ εἰς φῶς ἀγαγεῖν. ὅθεν δοκεῖ μοι κυριώτερον ὁ Ἀκύλας φάναι ‟τοῦ τελέσαι ὁραματισμὸν καὶ προφήτην.\" ὃ καὶ συνᾴδει τῷ ‘οὐκ ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον ἢ τοὺς προφήτας, ἀλλὰ πληρῶσαι, πρὸς αὐτοῦ τοῦ σωτῆρος εἰρημένῳ. ‟ τέλος γὰρ νόμου Χριστὸς, καὶ πᾶσαί γε αἶ περὶ αὐτοῦ προφητεῖαι ἀπλήρωτοι καὶ ἀτελεῖς ἔμενον εἰς ὅτ’ αὐτὸς", + "candidate_score": 0.624861, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_83", + "bdc_text": "unnd iro buͤberyboshaftes Treiben. , jaa glychßneryHeuchelei. , ye länger ye häller mercken , und das sy nützid anders sind dann gschirr deß bösenWerkzeug des Teufels. , dardurch er understadt das euangelion zuͦ undergraben mit der schuflen der demuͤtigen geystligkeit .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1370", + "psc_text": "μείζονος τὸ ‟τοῖς ἀγγέλοις αὑτοῦ ἐντελεῖται περὶ σοῦ, τοῦ διαφυλάσσειν σε ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς. ἐπὶ χειρῶν ἀροῦσί σε δηλαδὴ σὲ τὸν κύριον) μήποτε σὺ ὁ κύριος προσκόψῃς πρὸς λίθον τὸν πόδα σου. ” ταύταις δὲ καὶ ὁ διάβολος ταῖς λέξεσιν ἐν τῷ κατὰ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν πειρασμῷ κέχρηται ὅτε ‘‘παραλαβὼν αὐτὸν εἰς τὴν ἁγίαν ἔστησεν αὐτὸν ἐπὶ τὸ πτερύγιον τοῦ ἱεροῦ, καὶ εἷπεν αὐτῶ, εἰ υἱὸς εἶ τοῦ θεοῦ, βάλε σεαυτὸν ἐντεῦθεν κάτω. γέγραπται γὰρ ὅτι τοῖς ἀγγέλοις αὑτοῦ ἐντελεῖται περὶ σοῦ, καὶ ἐπὶ χειρῶν ἀροῦσί σε, 7 Jo. 1, 15. 26 Matth. 4, 5. μήποτε προσκόψῃς πρὸς λίθον τὸν πόδα σου. πρὸς ὃν ὁ κύριος ἡμῶν ἀποκριθεὶς εἷπε, γέγραπται, οὐκ ἐκπειράσεις κύριον τὸν θεόν σου.” εἶτ’ ἐπεὶ ἐν τῷ πειρασμῷ μετὰ τῶν θηρίων, κατὰ τὸν εὐαγγελιστὴν, διέτριβε, ποίων δὲ οὐκ ἀναγέγραπται, σαφέστερον τοῦτο αὐτὸ ἡ τοῦ Ψαλμοῦ προφητεία τὰ εἴδη τῶν θηρίων αἰνιττομένη φησὶν ‟ ἐπὶ ἀσπίδα καὶ", + "candidate_score": 0.624687, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_4_6", + "bdc_text": "Nach vilfaltigem und ernstlichem ansträngen habennd ir mich , lieben bruͤdern in Christo , überwunden , das ich nach der gnad , die mir gott geben hat , üch wider die widert öufferischen säctSekte ( evtl. : Sekten ) . mit disem buͦch beholffen und ze willen worden bin .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_310", + "psc_text": "περὶ τὰ ἐκείνων λόγια εὐλόγου σπουδῆς. συνέστη δέ μοι διὰ τοῦ πρὸ τούτου συγγράμματος καὶ τὸ αἴτιον τοῦ μὴ Ἰουδαίζειν ἡμὰς, καὶ ταῦτα ταῖς αὐτῶν χαίροντας προφητικαῖς γραφαῖς. ἀλλὰ καὶ ὁποῖος ὁ βίος τυγχάνει ὁ διὰ τοῦ Χριστοῦ πᾶσι τοῖς ἔθνεσι κεκηρυγμένος, ἥ τε ἀρχαιότης τοῦ τρόπου τῆς εὐαγγελικῆς πολιτείας, ὡς οἶόν τε ἦν, ἐν αὐτῷ διελήλυθα. τούτων δ’ ἡμῖν προηνυσμένων, ἤδη ποτὲ καιρὸς ἀπορρητοτέρων ἅψασθαι λόγων, τῶν περὶ τῆς κατὰ τὸν σωτῆρα καὶ κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ μυστικῆς οἰκονομίας, καὶ ὡς ἂν μάθοιμεν διὰ τί νῦν, ἀλλ’ οὐ πρὸ τούτου, τὴν εἰς ἅπαντας ἀνθρώπους ἐπιφάνειαν αὐτοῦ πεποίητο, καὶ τί τὸ αἴτιον ἦν τοῦ μὴ πάλαι πρότερον, ἔναγχος δὲ καὶ μετὰ τὸν μακρὸν αἰῶνα τῆς τῶν ἐθνῶν ἀπάρξασθαι αὐτὸν κλήσεως, τά τε ἄλλα ὃσα δήποτε τῆςπ κατ’ αὐτὸν ἀπορρήτου θεολογίας οἰκεῖα τυγχάνει· ἔτι μὴν καὶ τὰ περὶ τῆς ἐνανθρωπήσεως αὐτοῦ, ἃ καὶ πρῶτα ἐξ ἑτέρας λόγου ἀρχῆς,", + "candidate_score": 0.624524, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_113_115", + "bdc_text": "Und sind unerschrocken und stanthafft ; gott wirdt gnad thuͦn unnd üwer trüw beholffen sin . Dann ye so muͦß aller falsch gwüßlich brächenn .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1351", + "psc_text": "παραλελυμένα, παρακαλέσατε οἱ ὀλιγόψυχοι τῇ διανοίᾳ, ἰδχύσατε, μὴ φοβεῖσθε. ἰδοὺ ὁ θεὸς ἡμῶν κρίσιν ἀνταποδίδωσι καὶ άνταποδώσει. αὐτὸς ἤξει καὶ σώσει ἡμὰς. τότε ἀνοιχθήσονται ὀφθαλμοὶ τυφλῶν καὶ ὦτα κωφῶν ἀκούσονται· τότε ἁλεῖται ὡς ἔλαφος ὁ χωλὸς, καὶ τρανῆ ἔσται γλῶσσα μογιλάλων· ὅτι ἐρράγη ἐν τῇ ��ρήμῳ ὕδωρ καὶ φάραγξ ἐν γῇ διψώσῃ. ” 6 loseph. Ant. XVIII. .5, 2. 16 Es. 35, 1. Καὶ ταῦτα διὰ τῶν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν προφαως παραδόξων ἔργων ἐπληροῦτο μετὰ τὸ Ἰωάννου κήρυγμα. ὅρα τοιγαροῦν ὅπως τὴν ἔρημον εύαγγελίζεται, οὐχ ἁπλῶς, οὐδὲ τὴν τυχοῦσαν, ἀλλ’ ἐκείνην ἀφωρισμένως καὶ μόνην τὴν παρὰ τῷ Ἰορδάνῃ ποταμῷ. ταμῷ. ἐπειδήπερ παρὰ ταύτῃ διατρίβων ὁ Ἰωάννης ἐβάπτιζεν, ὡς ἡ γραφὴ μαρτυρεῖ λέγουσα ἐγένετο Ἰωάννης ἐν τῇ ἐρήμῳ βαπτίζων, καὶ ἐξεπορεύετο πρὸς αὐτὸν πᾶσα ἡ Ἰουδαία χώρα, καὶ οἱ Ἱεροσολυμῖται πάντες, καὶ ἐβαπτίζοντο ὑπ’ αὐτοῦ ἐν τῷ Ἰορδάνῃ.” τὴν μὲν οὖν ἔρημον τῆς πάλαι πάντων τῶν κατὰ θεὸν ἀγαθῶν ἐρήμου, λέγω", + "candidate_score": 0.618343, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_81", + "bdc_text": "Damit werdend üch der glöubigen gschrifften vil nützen unnd gar nit von der geschrifft abfuͤren .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1026", + "psc_text": "τόπον καὶ πάσας τὰς πόλεις αὐτῶν ἰδιοποιησάμενοι· καὶ ἔμπαλιν, εἰ μὴ ἀπὸ χέρσου καὶ ἀκάνθης τῆς πρὶν ἀγεωργίας διὰ τῆς τοῦ σωτῆρος ἡμῶν διδασκαλίας μεταβαλόντα πάντα τὰ εἰς αὐτὸν πεπιστευκότα ἔθνη τὴν εὐσεβῆ καὶ κατὰ θεὸν λογικὴν ἀπείληφε καρποφορίαν· καὶ ἐπὶ τούτοις, εἰ μὴ ὀφθαλμοῖς τὸν Χριστὸν ἰδόντες οὐκ ἐπίστευσαν, καὶ διδάσκοντος ἀκούσαντες εἰ μὴ παρήκουσαν, καὶ εἰ μὴ τὰ λοιπὰ τῆς προφητείας ἐναργέστατα τέλους τυχόντα ἀπὸ τῶν χρόνων Ἰησοῦ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν δείκνυται, οὐκ ἂν εἴη αὐτὸς ὁ προφητευόμενος. εἰ δὲ καὶ τυφλῷ, ὥς φασι, δῆλα τὰ τῶν λόγων ἀποτελέσματα, οὐκ ἄλλοτε ἢ ἀπὸ τῶν χρόνων τῆς ἐπιφανείας αὐτοῦ πεπληρωμένα, τί χρὴ λοιπὸν καὶ περὶ τῆς ἐκ παρθένου γενέσεως αὐτοῦ ἀμφιβόλως ἔχειν, οὐχὶ δὲ εὐγνώμονι λογισμῷ ἀπὸ τῶν εἰσέτι νῦν ὁρωμένων καὶ τὴν καταρχὴν τῶν πραγμάτων πιστοῦσθαι; ὁρώμενα δὲ εἰσέτι νῦν τίνα ἂν εἴη ἀλλ’ ἢ ἡ Ἰουδαίων εἰς αὐτὸν ἀπιστία, ἐναργῶς κατὰ τὸν χρησμὸν πληρουμένη τὸν φάσκοντα “ἀκοῇ", + "candidate_score": 0.61664, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_73_75", + "bdc_text": "der handel inn kürtze mit disem oder yhenem buͤchlin verfassetumfassend aufgezeichnet . syge . Dann sömliches ward nye desse meynung , der dir das buͦch zuͦ guͦtem schreyb , sunder er wolt dich anfuͤrenn an die gschrifft , das du all din flyß darinn gebruchtest .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1521", + "psc_text": "ἀνεξάλειπτον εἶναι διδάσκοντα. τοῦτο γὰρ αἰνίττεσθαί μοι δοκεῖ “ ἁμαρτία Ἰούδα ἐγγέγραπται ἐν γραφείῳ σιδηρῷ, ἐν ὄνυχι ἀδαμαντίνῳ. εἴη δ’ ἂν καὶ ἐπὶ πᾶν τὸ Ἰουδαίων ἔθνος ἀναφερόμενα, οἷς ἑξῆς καὶ ἀκολούθως μετὰ τὴν ἀνεξάλειπτον αὐτῶν ἀσέβειαν τὸν μετελθόντα αὐτοὺς ἔσχατον ὄλεθρον ἀπειλεῖ, ἅπερ κατὰ λέξιν ἑρμηνεύ- ειν οὐ τοῦ παρόντος τυγχάνει καιροῦ. Ἀλλὰ γὰρ τοσούτων περὶ τοῦ προδώσειν μέλλον- 2 Jer. 17, 1. Conf. supra p. 54 b. τος τὸν σωτῆρα καὶ κύριον ἡμῶν τῶν τε ἄλλως ἐπιβεβουλευκότων αὐτῷ προαναφωνηθέντων, καιρὸς ἰδεῖν καὶ τὰ ἀμφὶ τὸ πάθος αὐτοῦ μέλλοντα συμβήσεσθαι θεσπιζόμενα. Ἀπὸ τοῦ Ἀμώς. “ Ὀμνύει κύριος κατὰ ὑπερηφανίας Ἰακὼβ, εἰ ἐπιλησθήσεται εἰς νῖκος πάντα τὰ ἔργα ὑμῶν, καὶ ἐπὶ τούτοις οὐ ταραχθήσεται ἡ γῇ καὶ πενθήσει πᾶς ὁ κατοικῶν ἐν αὐτῇ, καὶ ἀναβήσεται ὡς ποταμὸς ἡ συντέλεια, τέλεια, καὶ καταβήσεται ὡς ποταμὸς Αἰγύπτου καὶ ἔσται ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ, λέγει κύριος, δύσεται ὁ ἥλιος μεσημβρίας, καὶ συσκοτάσει ἐπὶ", + "candidate_score": 0.615175, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_6", + "bdc_text": "mit disem buͦch beholffen und ze willen worden bin .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1386", + "psc_text": "ἀνατεθραμμένος, εἰσῆλθεν κατὰ τὸ εἰωθὸς αὐτῷ ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῶν σαββάτων εἰς τὴν συναγωγὴν, ἀναστάντι δὲ αὐτῷ ἐπεδόθη Ἡσαΐας ὁ προφήτης, οὑ καὶ ἀναπτύξας τὴν βίβλον, ἀνέγνω τὸ ἐγγεγραμμένον, πνεῦμα κυρίου ἐπ’ ἐμὲ, οὐ εἵνεκεν ἔχρισέ με, εὐαγγελίσασθαι πτωχοῖς ἀπέσταλκέ με, κηρῦξαι αἰχμαλώτοις ἄφεσιν καὶ τυφλοῖς ἀνάβλεψιν, ἀποστεῖλαι τεθραυσμένους ἐν ἀφέσει, καλέσαι ἐνιαυ- 3 Rom. 3, 2. 14 Es. 61, 1. τὸν κυρίου δεκτόν. καὶ πτύξας τὸ βιβλίον ἀποδοὺς τῷ ὑπηρέτῃ ἐκάθισεν. καὶ πάντων οἷ ὀφθαλμοὶ ἐν τῇ συναγωγῇ ἦσαν ἀτενίζοντες αὐτῷ. ἤρξατο δὲ λέ- γειν πρὸς αὐτοὺς ὅτι σήμερον πεπλήρωται ἡ γραφὴ αὕτη ἐν τοῖς ὠσὶν ὑμῶν. ” ὁ μὲν οὖν σωτὴρ καὶ κύριος ἡμῶν διὰ ταύτης φαίνεται σαφῶς τῆς γραφῆς διαφερόντως καὶ κρειττόνως παρὰ τοὺς πάλαι σωματικώτερον χριομένους ἱερέας, οὐκ ἐλαίῳ σκευαστῷ,, οὐδὲ ὑπ’ ἀνθρώπων, ὁμοίως τοῖς ἄλλοις, ἀλλ’ ἐνθέῳ πνεύματι αὐτοῦ δὴ τοῦ θεοῦ καὶ πατρὸς αὑτοῦ κεχρισμένος, παρ’ οὑ καὶ τῆς ἀγεννήτου θεότητος μετασχὼν θεὸς καὶ", + "candidate_score": 0.610914, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_78", + "bdc_text": "unnd flyßlich der waarheyt gottes mitt liebe unnd glouben nachgründen .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_592", + "psc_text": "νόμοις ἀλληγορίας ὑποβεβλημένα, ὥσπερ οὖν καὶ τὸ ‟ ἐξηρεύξατο ἡ καρδία μου λόγον ἀγαθόν περὶ τῆς τοὐ πρώτου λόγου συστάσεως τε καὶ οὐσιώσεως ἂν φαίη τις εἰρημένον, ἐπεὶ μηδ’ ἄλλως καρδίαν κατὰ τὴν παρ’ ἡμῖν νοουμένην καὶ ἐπὶ τοῦ τῶν ὅλων θεοῦ θεμιτὸν ἐκλαμβάνειν. ἀλλὰ γὰρ ὁ μέν τις τοῦτον εἶναι τὸν ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν θεὸν λόγον φήσαι ἂν τὸν Ψαλμῷ δηλούμενον, λόγον εἰκότως ὠνομασμένον ἀγαθὸν, ὡς ἂν τοὐ παναγάθου πατρὸς ὄντα γέννημα. ἡμεῖς δὲ μικρῷ ἐν τῷ Ψαλμῷ προελθόντες τὸν προφητευόμενον, αὐτὸν δὴ τοῦτον τὸν ἀγαπητὸν τοῦ θεοῦ, κεχρῖσθαι πάλιν οὐχ ὧδε ὥσπερ ὑπὸ Μώσεως, οὐδ’ ὡς ὑπό τινος τῶν ἐν ἀνθρώποις, ἀλλ’ ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀνωτάτου καὶ ἐπὶ πάντων θεοῦ τε καὶ πατρὸς αὐτοῦ εὑρήσομεν. λέγει δ’ οὖν ἑξῆς προιών ‟ διὰ τοῦτο ἔχρισέ σε ὁ θεὸς ὁ θεός σου ἔλαιον ἀγαλλιάσεως παρὰ τοὺς μετόχους σου.” τὸν δὴ οὖν κἀνταῦθα ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ ἐπὶ πάντων θεοῦ κεχρῖσθαι", + "candidate_score": 0.609852, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_62", + "bdc_text": "ab der gschrifft abgefuͤrt , das dannethinvon da an. einer uß dem andre n", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1107", + "psc_text": "ἕτερον ζητητέον. ἀλλ’ οὐδεὶς ἄλλος τοιοῦτος ἐξ αὐτοῦ γέγονεν, ὡς ἱστορεῖται, ἢ ὅτι γε εἷς ὁ σωτὴρ καὶ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς ὁ Χριστὸς τοὐ θεοῦ, ὅς μόνος τῶν πώποτε ἐκ σπέρματος Δαβὶδ βεβασιλευκότων καθ’ ὅλης ἀνηγόρευται τῆς οἰκουμένης υἱὸς Δαβὶδ, κατὰ τὴν ἔνσαρκον αὐτοῦ γένεσιν ὁμολογούμενος, καὶ τούτου γε μένει καὶ διαμενεῖ βασιλεία εἰς τὸν ἄπειρον αἰῶνα παρατείνουσα, καίτοι μυρία μὲν ἐπιβεβουλευμένη, θείᾳ δὲ καὶ ὑπὲρ ἄνθρωπον δυνάμει τὸ ἔνθεον καὶ ἀήττητον τῆς περὶ αὐτοῦ προφητείας ἀκολούθως ἐπιδεικνυμένη. εἰ δὲ ὀμνύντα τὸν θεὸν ἀκούεις κατὰ τοῦ ἁγίου αὐτοῦ, ὡς πατρὸς ἄκουε ὀμνύντος κατὰ τοὐ θεοῦ λόγου, τοῦ πάντων αἰώνων προυφεστῶτος, ἁγίου καὶ μονογενοῦς αὐτοπυ παιδὸς, ὅν ποικίλως έθεολόγησαν αἱ πρόσθεν ἡμῖν παρατεθεῖσαι φωναὶ, καθ’ οὖ ὅμνυσιν ὁ θεὸς καὶ πατὴρ αὐτοῦ, ὡς κατὰ ἠγαπημένου, τὸν ἐκ σπέρματος Δαβὶδ τὸν ἅπειρον αἰῶνα δοξάσειν· ὅ καὶ γέγονεν ὅτε ὁ λόγος σὰρξ γενόμενος τὸν ἐκ σπέρματος Δοαβὶδ ἀνείληφέ τε καὶ ἐθεοποίησε. διὸ καὶ", + "candidate_score": 0.609452, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_73_75", + "bdc_text": "der handel inn kürtze mit disem oder yhenem buͤchlin verfassetumfassend aufgezeichnet . syge . Dann sömliches ward nye desse meynung , der dir das buͦch zuͦ guͦtem schreyb , sunder er wolt dich anfuͤrenn an die gschrifft , das du all din flyß darinn gebruchtest .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1215", + "psc_text": "κύριος ἡμῶν, ὅς γε καὶ πάλαι οὔσας ἀσαφεῖς καὶ κατεσφραγισμένας ὥσπερ ἐπικειμένας περιελὼν σφραγῖδας, ἀνέῳξέ τε καὶ ἀνή- πλωσε, τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς τὸν νοῦν τῶν θείων παραδιδοὺς γραμμάτων. ὅθεν ἰδοὺ ‟ φησὶν, ἐνίκησεν ὁ λέων ὁ ἐκ φυλῆς Ἰούδα, καἰ αὐτὸς ἤνοιξε τὰς σφραγῖδας τὰς ἐπικειμένας τῷ βιβλίῳ,” κατὰ τὴν Ἀποκάλυψιν Ἰωάννου. ποίας δὲ σφραγῖδας ἢ τῶν προφητῶν τὰς ἀσαφείας; ἃς εὖ μάλα ἐπιστάμενος ἀκριβῶς καὶ ὁ Ἡσαΐας ἔλεγε ‘καὶ ἔσονται οἱ λόγοι οὗτοι ὡς οἶ λόγοι τοῦ βιβλίου τοῦ ἐσφραγισμένου.” οὐκ ἄρα τοῦ ἀποκλεῖσαι ὅρασιν καὶ προφήτην ἐλήλυθεν ὁ Χριστὸς τοῦ θεοῦ, μᾶλλον δὲ ἀναπετάσαι καὶ εἰς φῶς ἀγαγεῖν. ὅθεν δοκεῖ μοι κυριώτερον ὁ Ἀκύλας φάναι ‟τοῦ τελέσαι ὁραματισμὸν καὶ προφήτην.\" ὃ καὶ συνᾴδει τῷ ‘οὐκ ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον ἢ τοὺς προφήτας, ἀλλὰ πληρῶσαι, πρὸς αὐτοῦ τοῦ σωτῆρος εἰρημένῳ. ‟ τέλος γὰρ νόμου Χριστὸς, καὶ πᾶσαί γε αἶ περὶ αὐτοῦ προφητεῖαι ἀπλήρωτοι καὶ ἀτελεῖς ἔμενον εἰς ὅτ’ αὐτὸς", + "candidate_score": 0.609166, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_52", + "bdc_text": "„Ir söllend den geyst nitt ußl öschen noch die prophecy verachten .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_257", + "psc_text": "ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ προφήτου, κατὰ τὸ ἡ yrj ὑμῶν ἔρημος, αἶ πό- λεις ὑμῶν πυρίκαυστοι, τὴν χώραν ὑμῶν ἐνώπιον ὑμῶν ἀλλότριοι κατεσθίουσιν αὐτήν.” πότε δὲ καὶ ταῦτα ἐπληροῦ��ο ἢ ἀπὸ τῶν χρόνων τοῦ σωτῆ- ρος ἡμῶν; ἴως μὲν γὰρ οὐδέπω τὰς κατ’ αὐτοῦ τε- τολμήκεσαν δυσσεβείας, οὐκ ἦν ἡ yrj αὐτῶν ἔρημος, οὐδὲ αἱ πόλεις πυρίκαυστοι, οὐδὲ τὴν χώραν αὐτῶν ἀλλότριοι κατήσθιον· ἀπὸ δὲ τῆς ἐνθέου φωνῆς ἐκείνης, δι’ ἧς τὸ μέλλον αὐτοῖς ἔσεσθαι προυθέσπι- σεν αὐτὸς ὁ σωτὴρ καὶ κύριος ἡμῶν, εἰπὼν, ἀφίεται ὁ οἶκος ὑμῶν ἔρημος, ἐξ ἐκείνου καὶ οὐ μετ’ οὐ πολὺ τῆς προρρήσεως πολιορκηθέντες ὑπὸῬωμαίων εἰς ἔρη- μον κατέστησαν. καὶ τὸ γε αἴτιον τῆς ἐρημώσεως αὐτῶν ὁ προφητικὸς λόγος ἀπελέγχει, μονονουχὶ σα- φῶς διερμηνεύων, καὶ τὴν αἰτίαν τῆς ἀποπτώσεως αὐτῶν παριστάς. ἐπειδὴ γὰρ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν διδάσκοντος ἐν αὐτοῖς ἀκούσαντες ὠσὶ διανοίας οὐκ ἤκουσαν, οὐδὲ συνῆκαν ὅστις ἦν, ἰδόντες δὲ αὐτὸν σαρκὸς ὀφθαλμοῖς, τοῖς τῆς ψυχῆς", + "candidate_score": 0.60885, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_52", + "bdc_text": "„Ir söllend den geyst nitt ußl öschen noch die prophecy verachten .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_771", + "psc_text": "Μωσῇ, μὴ ἐγγίσῃς ὧδε. λῦσαι τὸ ὑπόδημα τῶν ποδῶν σου· ὁ γὰρ τόπος ἐν ᾧ σὺ ἕστηκας yrj ἁγία ἐστί.’ καὶ μετ’ ὀλίγα ‘καὶ εἶπε κύριος πρὸς αὐτὸν, ἐγώ εἰμι ὁ ὤν. καὶ αὖθις ‘‘ἐλάλησε κύριος πρὸς Μωσῆν, καὶ εἶπε πρὸς αὐτὸν, ἐγὼ κύριος ὤφθην πρὸς Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰα- κὼβ, θεὸς ὢν αὐτῶν, καὶ τὸ ὄνομά μου οὐκ ἐδήλωσα αὐτοῖς, καὶ ἔστησα τὴν διαθήκην μου πρὸς αὐτούς.” Ὠσπερ ἐπὶ τῶν ἐν ἀνθρώποις προφητῶν, Ἠσαίου φέρε εἰπεῖν καὶ Ἱερεμίου καὶ τῶν παραπλη- σίων, ἄνθρωπος μὲν ἦν τὸ ὁρώμενον, θεὸς δὲ ὁ διὰ τοῦ φαινομένου, ὡς ἂν δι’ ὀργάνου, θεσπίζων, καὶ τοτὲ μὲν Χριστοῦ πρόσωπον, τοτὲ δὲ πνεύματος ἁγίου, τοτὲ δὲ τοῦ ἐπὶ πάντων θεοῦ ἦν διὰ τοῦ προφήτου χρηματίζον, οὕτω δὴ καὶ νῦν εἰσαγομένῳ τῷ Μωσεῖ ὁ ἀνωτάτω καὶ ἐπὶ πάντων θεὸς διὰ τοῦ φανέντος ἀγγέλου τὰ προκείμενα θεσπίζει. ὧν γένοιτο ἂν ὁ νοῦς τοιόσδε, σοὶ μὲν, (h προφῆτα,", + "candidate_score": 0.608443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_71", + "bdc_text": "„Vil buͤcher machen hat kein end“ [ Pred 12 , 12 ] .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1487", + "psc_text": "ἐκ μισθοῦ τῆς ἀδικίας αὐτοῦ, καὶ πρηνὴς γενόμενος ἐλάκησε μέσος, καὶ ἐξεχύθη πάντα τὰ σπλάγχνα αὐτοῦ, καὶ γνωστὸν ἐγένετο πᾶσι τοῖς κατοικοῦσιν Ἱερουσαλὴμ, ὥστε ὥστε κληθῆναι τὸ χωρίον ἐκεῖνο τῇ ἰδίᾳ διαλέκτῳ αὐτῶν Ἀκελδαμὰχ, ὅ ἐστι χωρίον αἵματος. γέγραπται γὰρ ἐν βίβλῳ Ψαλμων, γενηθήτω ἡ ἔπαυλις αὐτοῦ ἔρημος, καὶ μὴ ἔστω ὁ κατοικῶν ἐν αὐτῇ, καὶ καὶ τὴν ἐπισκοπὴν αὐτοῦ λαβέτω ἕτερος. ταῦτα γοῦν ὁ Πέτρος εἰπὼν ὑποτίθεται ἕτερον ἀντὶ τοῦ Ἰούδα δεῖν παραλαβεῖν εἰς τὸν λείποντα τῶν δώδεκα ἀποστόλων ἀριθμὸν, ὅπως πλη- 15 Act. 1, 16. ρωθῇ τὸ τῆς προφητείας · ὅτε κλήρου γενομένου “ ἔπεσεν ὁ κλῆρος ἐπὶ Ματθίαν, καὶ συγκατεψηφίσθη μετὰ τῶν δώδεκα ἀποστόλων.” τούτων οὕτως ἐκτελεσθέντων ἀκόλουθον ἂν εἴη τὸ λέγον ἐν τῷ Ψαλμῷ πρόσωπον οὐχ ἕτερον ἡγεῖσθαι τοῦ σωτῆρος ἡμῶν, ὃς τῷ πατρὶ τὴν ἀναπεμφθεῖσαν αὐτῷ παρὰ τὸν τοῦ πάθους καιρὸν εὐχὴν τῆς διὰ τοῦ ἁγίου πνεύματος ἀναγραφῆς προλαβὼν κατηξίωσε, τὸ μέλλον περὶ αὐτοῦ συμβήσεσθαι", + "candidate_score": 0.608166, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_79", + "bdc_text": "Also söllennd ir nun die hilff , subsidia , tröstUnterstützungen .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1581", + "psc_text": "βοηθεῖν ἐπ’ ἀγαθὸν αὐτῷ κομιζομένῳ οὐδὲν ἦν θαυμαστόν· τὸ δὲ πάντων μέγιστον τῆς θλίψεως τῆς μάλιστα πιεζούσης αὐτὸν τοῦτ’ ἦν ἄρα, τὸ μηδένα μηδὲ τῶν αἰσίων καὶ δεξιῶν ἀγγέλων, μηδὲ μὴν τῶν θείων δυνάμεων, τολμᾶν ἐπιβαίνειν τοῖς τοῦ θανάτου βασιλείοις, μηδὲ συνεργεῖν ἐπὶ βοηθείᾳ τῶν αὐτόθι ψυχῶν. μόνῳ γὰρ αὐτῷ τοῦτ’ ἀτρεμὲς ἦν, ἐπεὶ καὶ μόνῳ ἠνεῴχθησαν πύλαι θανάτου, καὶ μόνον αὐτὸν πυλωροὶ Ἃιδου ἰδόντες ἔπτηξαν, αὐτός τε ὁ τὸ κράτος ἔχων τοῦ θανάτου, ὑπεκστὰς τῶν βασιλείων θρόνων, ἅτε μόνον αὐτὸν ἐπιγνοὺς ἑαυτοῦ κύριον, ἐλάλησεν αὐτῷ δεήσει καὶ ἱκετηρίᾳ μαλακῶς, κατὰ τὰ δηλούμενα ἐν τῷ Ἰὼβ περὶ τούτων. πλὴν ἀλλὰ τὴν ἀσεβῆ τοῦ τυράννου καταδυναστείαν τοσοῦτον ὁρῶν ἰσχύουσαν, ὡς μηδένα ἄλλον τολμᾶν τῶν κατ’ οὐρανὸν ἐν τοῖς αὐτόθι χωρίοις συμπαρεῖναι αὐτῷ καὶ τῇ τῶν αὐτόθι ψυχῶν συνεργεῖν σωτηρίᾳ, εἰκότως φησὶν ‘‘ὅτι θλῖψις ἐγγὺς, ὅτι οὐκ ἔστιν ὁ βοηθῶν,” ἑνὸς μόνου τοῦ κἀκεῖσε βοηθεῖν αὐτῷ δυναμένου καταλελοιπότος αὐτὸν, ὡς ἂν εἰς", + "candidate_score": 0.605708, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_85_87", + "bdc_text": "DannRandbemerkung : Widert öuffische glyßnery . es stadt üch zuͦ , das ir in sömlichem anrytenAngriff. deß bösen mannlich und dapffer sygind und andre einfalten ouch sterckind.", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_532", + "psc_text": "πονηρῶν δαιμόνων ὑπηρεσίαις χρησμοὺς καὶ θεραπείας καὶ τὰ τοιαῦτα ταῖς τῶν ἀν- θρώπων γοητείαις προϊσχόμενος. Ἐν τοσαύτῃ δῆτα κακίας φορᾷ μηδὲν ἐπαμύνειν τῶν πρὶν ἐφεστώτων ἀγγέλων τοῖς ὑποχειρίοις ἔθνεσι δεδυνημένων, ἀλλὰ τῆς μὲν λοιπῆς κτίσεως ἐπιμελομένων, τοῖς τε τοῦ κόσμου μέρεσιν ἐπιστατούντων, καὶ τῷ τοῦ πάντων δημιουργοῦ θεοῦ νεύματι συνήθως διακονουμένων, τῆς δὲ τῶν θνητῶν πτώσεως οὐ περιδρασσομένων διὰ τὴν τῶν κακῶν αὐθεκούσιον τῶν ἀνθρώπων αἵρεσιν, μακρά τις καὶ δυσθεράπευτος τῶν ἐπὶ γῆς ἁπάντων κατεκράτει νόσος, ἄλλων ἄλλως τῶν ἐθνῶν ὑπὸ τῶν πονηρῶν πνευμάτων ἐξοιστρουμένων καὶ εἰς ἀνήκεστον βυθὸν κακίας ἀποπιπτόντων. ἤδη γοῦν ὠμοφάγων καὶ ἀνθρωποβόρων θηρίων τρόπον σάρκας τινὲς τῶν φιλτάτων θοινᾶσθαι καλὸν ἡγοῦντο, καὶ μητράσιν ἀνέδην καὶ ἀδελφαῖς καὶ θυγατράσι μίγνυσθαι, ἀγχόνῃ τε περιβάλλειν τοὺς γεγηρακότας καὶ κυσὶ καὶ οἰωνοῖς τοὺς νεκρούς. τί δή σοι μνημονευσαίμην ἂν τῶν δῆθεν θεῶν, αὐτῶν δὴ τῶν φαύλων δαιμόνων, τὰς ���μὰς καὶ ἐκτόπους ἀνθρωποθυσίας, εἰς ἃς τὸ ἀνθρώπειον γένος ἐξέμηναν; καὶ ταῦτα", + "candidate_score": 0.603714, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_86_88", + "bdc_text": "Widert öuffische glyßnery . es stadt üch zuͦ , das ir in sömlichem anrytenAngriff. deß bösen mannlich und dapffer sygind und andre einfalten ouch sterckind. Darumb sol üch ir gschwätz und thürgroßartiges .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_532", + "psc_text": "πονηρῶν δαιμόνων ὑπηρεσίαις χρησμοὺς καὶ θεραπείας καὶ τὰ τοιαῦτα ταῖς τῶν ἀν- θρώπων γοητείαις προϊσχόμενος. Ἐν τοσαύτῃ δῆτα κακίας φορᾷ μηδὲν ἐπαμύνειν τῶν πρὶν ἐφεστώτων ἀγγέλων τοῖς ὑποχειρίοις ἔθνεσι δεδυνημένων, ἀλλὰ τῆς μὲν λοιπῆς κτίσεως ἐπιμελομένων, τοῖς τε τοῦ κόσμου μέρεσιν ἐπιστατούντων, καὶ τῷ τοῦ πάντων δημιουργοῦ θεοῦ νεύματι συνήθως διακονουμένων, τῆς δὲ τῶν θνητῶν πτώσεως οὐ περιδρασσομένων διὰ τὴν τῶν κακῶν αὐθεκούσιον τῶν ἀνθρώπων αἵρεσιν, μακρά τις καὶ δυσθεράπευτος τῶν ἐπὶ γῆς ἁπάντων κατεκράτει νόσος, ἄλλων ἄλλως τῶν ἐθνῶν ὑπὸ τῶν πονηρῶν πνευμάτων ἐξοιστρουμένων καὶ εἰς ἀνήκεστον βυθὸν κακίας ἀποπιπτόντων. ἤδη γοῦν ὠμοφάγων καὶ ἀνθρωποβόρων θηρίων τρόπον σάρκας τινὲς τῶν φιλτάτων θοινᾶσθαι καλὸν ἡγοῦντο, καὶ μητράσιν ἀνέδην καὶ ἀδελφαῖς καὶ θυγατράσι μίγνυσθαι, ἀγχόνῃ τε περιβάλλειν τοὺς γεγηρακότας καὶ κυσὶ καὶ οἰωνοῖς τοὺς νεκρούς. τί δή σοι μνημονευσαίμην ἂν τῶν δῆθεν θεῶν, αὐτῶν δὴ τῶν φαύλων δαιμόνων, τὰς ὠμὰς καὶ ἐκτόπους ἀνθρωποθυσίας, εἰς ἃς τὸ ἀνθρώπειον γένος ἐξέμηναν; καὶ ταῦτα", + "candidate_score": 0.601348, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_6", + "bdc_text": "mit disem buͦch beholffen und ze willen worden bin .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1385", + "psc_text": "τὰ λόγια τοῦ θεοῦ, ὅθεν ἀντλοῦντας καὶ ἡμᾶς ἀρδεύειν δεήσει τὰς ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ. νεάνιδας δὲ καὶ τυμπανιστρίας τὰς πάλαι σωματικώτερον κατὰ τὸν Μώσεως νόμον βιούσας ψυχὰς ᾐνίξατο, διὰ μὲν τὸ νεώτερον καὶ ἀτελὲς τοῦ φρονήματος νεάνιδας, διὰ δὲ τὸ περὶ σωματικὴν κατατρίβεσθαι θρησκείαν τυμπανιστρίας αὐτὰς ἀποκαλέσας. Ἀπὸ τοῦ Ἠσαίου. Πνεῦμα κυρίου ἐπ’ ἐμὲ, οὗ εἵνεκεν ἔχρισέ με, εὐαγγελίσασθαι πτωχοῖς ἀπέσταλκέ με, ἰάσασθαι τοὺς συντετριμμένους τὴν καρδίαν, κηρῦξαι αἰχμαλώτοις ἄφεσιν καὶ τυφλοῖς ἀνάβλεψιν, καλέσαι ἐνι- αυτὸν κυρίου δεκτὸν καὶ ἡμέραν ἀνταποδόσεως.” Καὶ ταύτην αὐτὸς ὁ κύριος ἡμῶν τὴν πρόρρησιν εἰς ἑαυτὸν ὁμολογεῖ πεπληρῶσθαι, ὅτε ἐλθὼν εἰς τὴν Ναζαρὲθ, οὗ ἦν ἀνατεθραμμένος, εἰσῆλθεν κατὰ τὸ εἰωθὸς αὐτῷ ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῶν σαββάτων εἰς τὴν συναγωγὴν, ἀναστάντι δὲ αὐτῷ ἐπεδόθη Ἡσαΐας ὁ προφήτης, οὑ καὶ ἀναπτύξας τὴν βίβλον, ἀνέγνω τὸ ἐγγεγραμμένον, πνεῦμα κυρίου ἐπ’ ἐμὲ, οὐ εἵνεκεν ἔχρισέ με, εὐαγγελίσασθαι πτωχοῖς ἀπέσταλκέ με, κηρῦξαι αἰχμαλώτοις ἄφεσιν καὶ τυφλοῖς ἀνάβλεψιν, ἀποστεῖλαι τεθραυσμένους ἐν", + "candidate_score": 0.598944, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_79", + "bdc_text": "Also söllennd ir nun die hilff , subsidia , tröstUnterstützungen .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_85", + "psc_text": "ἦν βοηθὸς, ἐβοήθησα. στόμα δὲ χήρας με εὐλόγησεν, δικαιοσύνην δὲ ἐνεδεδύκειν. ἠμφιασάμην δὲ κρίμα ἴσα διπλοίδι, ὀφθαλμὸς ἤμην τυφλῶν, ποὺς δὲ χωλῶν, ἐγὼ ἤμην πατὴρ ἀδυνάτων. Αὐτὰ δὴ ταῦτα ἄντικρυς τὰ πᾶσιν ἡμῖν διὰ τῆς εὐαγγελικἡς διδασκαλίας μαθήματα κηρυττόμενα. ἀλλὰ καὶ ὡς εἰδὼς εὖ μάλα τὸ κλαίειν μετὰ κλαιόωτων, καὶ τὸ μακάριοι οἱ κλαίοντες, ὅτι γελάσονται· καὶ τὸ “ εἰ πάσχει ἕν μέλος, συμπάσχει πάντα τὰ μέλη ἐν τοῖς τῆς εὐαγγελικῆς διδασκαλίας μαθήμασιν περιεχόμενα, τὸ πρὸς τοὺς ἐν τῷ βίῳ ταλαιπωρου- μένους φιλάνθρωπον ἐπεδείκνυε, λέγων ἐγὼ δὲ ἐπὶ παντὶ ἀδυνάτῳ ἔκλαυσα· ἐστέναξα δὲ ἰδὼν ἄνδρα ἐν ἀνάγκαις.’’ Εἶτα πάλιν τῆς εὐαγγελικῆς διδασκαλίας τοὺς ἀσέμνους ἀπαγορευούσης γέλωτ’ ἃς, προλαβὼν ὁ μακά- 14 Job. 29, 12. 22 Rom. 12, 15. 23 Luc. 6, 21. 1. Cor. 12, 26 26 Job. 30, 25. ριός φησιν εἰ δὲ ἤμην πεπορευμένος μετὰ γελοια- στῶν, εἰ δὲ καὶ ἐσπούδασεν ὁ πούς μου εἰς δόλον, ἕσταμαι δὲ", + "candidate_score": 0.598269, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae", + "max_score": 0.688875, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_21_23", + "bdc_text": "nemmend war , was die kilchen gottes ye unnd ye verworren unnd geschediget habe wirserschlimmer . unnd grusamklicher dann eygenträchtigkeyt unnd eygenselbs wolgefallen . Die verfuͦrt Chore , Dathan und AbyronVgl. Num 16 , 1-50. , die selb pflantzet ouch die mißverständ und spaltungen in der kilchen zu CorinthoVgl. bes. 1Kor 1 , 10-13 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1135", + "psc_text": "est, suam perditionem sentientes; quos Dathan et Abiron et Core hiatu terrae absorpti (Num. XVI, 31-33), tanto ante futuros figuraverunt. Confusio autem adducit gratiam et gloriam, cum erubescit quisque de propria iniquitate, et poenitendo in melius commutatur; quod te facere piget illa perniciosa confusione superatum; ne tibi ab hominibus nescientibus quid loquantur, objiciatur illa apostolica sententia: Si enim quae destruxi, eadem iterum aedifico, praevaricatorem meipsum constituo (Gal. II, 18). Quae si dici posset etiam in eos qui veritatem correcti praedicant, quam perversi oppugnabant, in ipsum Paulum primitus diceretur, in quo Ecclesiae Christi magnificabant Deum, audientes quod evangelizaret fidem quam aliquando vastabat (Galat. I, 23). 53. Nec quemquam putes ab errore ad veritatem, vel a quocumque seu magno seu parvo peccato ad correctionem sine poenitentia posse transire. Sed nimis impudens error est, hinc velle calumniari Ecclesiam, quam tot divinis testimoniis constat esse Ecclesiam Christi, quod aliter tractat illos qui eam deserunt,", + "candidate_score": 0.688875, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_40_42", + "bdc_text": "Welches nun alles uns billich ein getrüwe warnung sin sol , das wir uss unserer fleyschlichen anfächtung uns nützid fürnemmen söllennd , sunder underthon dem geyst der warheyt . Dann ye so ist der verstandim Sinne von : Intellekt ( 1Kor 14 , 32 :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1591", + "psc_text": "inchoatio cognitionis Dei, si antequam possimus nosse quid sit, incipiamus jam nosse quid non sit. Intellectum vero valde ama; quia et ipsae Scripturae sanctae, quae magnarum rerum ante intelligentiam suadent fidem, nisi eas recte intelligas, utiles tibi esse non possunt. Omnes enim haeretici, qui eas in auctoritate recipiunt, ipsas sibi videntur sectari, cum suos potius sectentur errores; ac per hoc non quod eas contemnant, sed quod eas non intelligant, haeretici sunt. 14. Tu autem, charissime, ora fortiter et fideliter ut det tibi Dominus intellectum, ac sic ea quae forinsecus adhibet diligentia praeceptoris sive doctoris, possint esse fructuosa; quoniam neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus (I Cor. III, 7): cui dicimus, Pater noster qui es in coelis (Matth. VI, 9); non quia ibi est, et hic non est, qui praesentia incorporea ubique est totus, sed quia in eis habitare dicitur, quorum pietati adest, et", + "candidate_score": 0.669901, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_46_48", + "bdc_text": "Also hab ich yetzt das buͦch geschriben , niemants vor ze urteylen , niemants zuͦ verachten noch ze lychterenver kleinern. , nützid eygenrichtigs ynzefuͤren oder neyswasirgend etwas . mit sömlichem wolgefallen zeschirmen , das ich nitt welle dem geyst der propheten ( so inen bessers eroffnet ) underthon sin , sunder was ich schryb , schryb ich zuͦ guͦtem der warheyt , zuͦ fridenn der kilchen unnd bewarung der einfalten . Darinn ich mich ouch nit schämen , denen ze volgen , die ouch inn disen händlen gearbeytet habend , das ich ouch an etlichen stuckenn dises buͦchs uff sy gewisenn habBullinger argumentiert in seinem Buch vor allem biblisch und ver weist nur ganz vereinzelt auf altkirchliche Autoren ( vgl . etwa aaO , f. 53r . - v. ). .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_879", + "psc_text": "perniciosa his qui ea vellent, sicut a parentibus per Legem acceperant, custodire, minus me posuisse, Illo duntaxat tempore, quo primum fidei gratia revelata est: tunc enim hoc non erat perniciosum. Progressu vero temporis illae observationes ab omnibus Christianis desererentur; ne, si tunc fieret, non discerneretur quod Deus populo suo per Moysen praecepit, ab eo quod in templis daemoniorum spiritus immundus instituit. Proinde potius culpanda est negligentia mea, quia hoc non addidi, quam objurgatio tua. Verumtamen longe antequam litteras tuas accepissem, scribens contra Faustum manichaeum quomodo eumdem locum, quamvis breviter explicaverim, et hoc illic non praetermiserim, et legere poterit, si non dedignetur, Benignitas tua, et a charissimis nostris, per quos nunc haec scripta misi, quomodo volueris tibi fides fiet, illud me ante dictasse: mihique de animo meo crede, quod coram Deo loquens, jure charitatis exposco, nunquam mihi visum fuisse, etiam nunc Christianos ex Judaeis factos, sacramenta illa vetera quolibet affectu, quolibet", + "candidate_score": 0.667129, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_40_42", + "bdc_text": "Welches nun alles uns billich ein getrüwe warnung sin sol , das wir uss unserer fleyschlichen anfächtung uns nützid fürnemmen söllennd , sunder underthon dem geyst der warheyt . Dann ye so ist der verstandim Sinne von : Intellekt ( 1Kor 14 , 32 :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2308", + "psc_text": "protectionem intelligimus: sic et cum audimus manus, operationem intelligere debemus; et cum audimus pedes, praesentationem; et cum audimus oculos, visionem qua cognoscit; et cum audimus faciem, notitiam qua innotescit; et si quid aliud eadem Scriptura tale commemorat, puto spiritualiter intelligendum. Neque hoc ego tantum, aut ego prior, sed omnes qui qualicumque spirituali intelligentia resistunt eis qui ob hoc Anthropomorphitae nominantur. Ex quorum litteris ne multa commemorando majores moras faciam, hoc unum sancti Hieronymi interpono, ut noverit iste frater, non se de hac re mecum magis quam cum prioribus agere debere, si quid eum contra permovet. 14. Cum ergo ille vir in Scripturis doctissimus, psalmum exponeret ubi dictum est, Intelligite ergo qui insipientes estis in populo, et stulti aliquando sapite. Qui plantavit aurem, non audiet? aut qui finxit oculum, non considerat? inter caetera, Iste locus, inquit, adversus eos maxime facit, qui Anthropomorphitae sunt, qui dicunt Deum habere membra quae etiam nos", + "candidate_score": 0.665111, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_48_50", + "bdc_text": "Darinn ich mich ouch nit schämen , denen ze volgen , die ouch inn disen händlen gearbeytet habend , das ich ouch an etlichen stuckenn dises buͦchs uff sy gewisenn habBullinger argumentiert in seinem Buch vor allem biblisch und ver weist nur ganz vereinzelt auf altkirchliche Autoren ( vgl . etwa aaO , f. 53r . - v. ). . Dann Paulus spricht Randbemerkung : 1 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_202", + "psc_text": "Mihi enim videtur exitiosissime credi, aliquod in Libris sanctis haberi mendacium; id est eos homines, per quos nobis illa Scriptura ministrata est atque conscripta, aliquid in libris suis fuisse mentitos. Alia quippe quaestio est, sitne aliquando mentiri viri boni; et alia quaestio est, utrum scriptorem sanctarum Scripturarum mentiri oportuerit: imo vero non alia, sed nulla quaestio est. Admisso enim semel in tantum auctoritatis fastigium officioso aliquo mendacio, nulla illorum librorum particula remanebit, quae non ut cuique videbitur vel ad mores difficilis vel ad fidem incredibilis, eadem perniciosissima regula ad mentientis auctoris consilium officiumque referatur. 4. Si enim mentiebatur apostolus Paulus cum apostolum Petrum objurgans diceret, Si tu cum sis Judaeus, gentiliter et non judaice vivis, quemadmodum gentes cogis judaizare? et recte illi videbatur Petrus fecisse, quem non recte fecisse et dixit et scripsit, ut quasi animos tumultuantium deliniret (Gal. II, 11-14); quid respondebimus, cum exsurrexerint perversi homines, prohibentes nuptias, quos", + "candidate_score": 0.664949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_48_50", + "bdc_text": "Darinn ich mich ouch nit schämen , denen ze volgen , die ouch inn disen händlen gearbeytet habend , das ich ouch an etlichen stuckenn dises buͦchs uff sy gewisenn habBullinger argumentiert in seinem Buch vor allem biblisch und ver weist nur ganz vereinzelt auf altkirchliche Autoren ( vgl . etwa aaO , f. 53r . - v. ). . Dann Paulus spricht Randbemerkung : 1 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_752", + "psc_text": "illustribus viris, vel proprie de scriptoribus ecclesiasticis appellandus est; licet a plerisque emendatoribus imperitis, de auctoribus, dicatur inscriptus. CAPUT III. 4. Secundo loco quaeris, cur dixerim in commentariis Epistolae ad Galatas, Paulum id in Petro non potuisse reprehendere quod ipse fecerat (Gal. II, 11), nec in alio arguere simulationem cujus ipse tenebatur reus; et asseris, reprehensionem apostolicam non fuisse dispensatoriam, sed veram, et me non debere docere mendacium, sed universa quae scripta sunt, ita sonare ut scripta sunt. Ad quae primum respondeo, debuisse prudentiam tuam praefatiunculae commentariorum meorum meminisse, dicentis ex persona mea: « Quid igitur? ego stultus ac temerarius, qui id pollicear quod ille non potuit? Minime: quin potius in eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis commentarios secutus sum. Scripsit enim ille vir in Epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromatum suorum librum commatico super explanatione ejus sermone complevit;", + "candidate_score": 0.663625, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_4", + "bdc_text": "Nach vilfaltigem und ernstlichem ansträngen habennd ir mich , lieben bruͤdern in Christo , überwunden , das ich nach der gnad , die mir gott geben hat , üch wider die widert öufferischen säctSekte ( evtl. :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3320", + "psc_text": "Deo debemus agere gratias, quam quod ejus sic defenditur gratia ab eis quibus datur, adversus eos quibus vel non datur, vel ingratum est quod datur; quia ut eis gratum sit, occulto et justo judicio Dei non datur? 2. Quapropter, domine venerabilis, et in Christi charitate suscipiende sancte frater, quamvis optime facias, cum de hac re scribis ad fratres, apud quos se illi de tua solent efferre amicitia; tamen haec cura major tibi restat, ut non solum salubri severitate plectantur qui errorem illum christiano infestissimum nomini audent garrire liberius, sed etiam ii diligentissime caveantur vigilantia pastorali, propter infirmiores et simpliciores dominicas oves, cui eum pressius quidem ac timidius, sed tamen insusurrare non sant, penetrantes domos, sicut ait Apostolus, et caetera quae sequuntur exercita impietate facientes (II Tim. III, 6, et sqq). Nec illi negligendi sunt, qui usque ad profundum silentium supprimunt timore quod sentiunt, sed tamen eamdem perversitatem sentire non desinunt.", + "candidate_score": 0.658186, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_16_18", + "bdc_text": "Welches laster von yedem christen grewenlichals etwas Schreckliches . sol geschohengescheut , gemieden . werden , in sonders aber von denen , die dem volck gottes mitt dem wort deß herren , zucht und unschuld vorgondvorangehen. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_432", + "psc_text": "multitudinem idolum exigentem et fabricantem et adorantem. Tolerat Moyses adversus Deum tot millia murmurantia, et toties offendentia sanctum nomen ejus. Tolerat David Saülem persecutorem suum, sceleratis moribus coelestia deserentem, magicis artibus inferna quaerentem; occisum vindicat, christum etiam Domini propter sacramentum venerandae unctionis appellat. Tolerat Samuel nefandos filios Heli, perversosque filios suos, quos populus quia tolerare noluit, divina veritate accusatus, divina severitate correptus est. Tolerat denique ipsum populum superbum contemptorem Dei. Tolerat Isaias in quos tam multa vera crimina jaculatur. Tolerat Jeremias a quibus tanta perpetitur. Tolerat Zacharias Pharisaeos et Scribas, quales illo tempore fuisse Scriptura testatur. Scio me multos praetermisisse: legant qui volunt, legant qui possunt eloquia coelestia, invenient omnes sanctos Dei servos et amicos semper habuisse quos in suo populo tolerarent; cum quibus tamen illius temporis sacramenta communicantes, non solum non inquinabantur, sed etiam laudabiliter sustinebant, studentes, sicut ait Apostolus, servare unitatem spiritus in vinculo pacis (Eph. IV, 3).", + "candidate_score": 0.656514, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_124", + "bdc_text": "Datum ze Bremgarten , uff den geburt tag unsers erlösers Jesu Christi im Jar 1530 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_619", + "psc_text": "primus dies, quinquaginta complentur; qui celebrantur post Domini resurrectionem, jam in figura non laboris, sed quietis et laetitiae. Propter hoc et jejunia relaxantur, et stantes oramus, quod est signum resurrectionis. Unde etiam omnibus diebus dominicis id ad altare observatur, et Alleluia canitur, quod significat actionem nostram futuram non esse nisi laudare Deum, sicut scriptum est: Beati qui habitant in domo tua, Domine; in saecula saeculorum laudabunt te (Psal. LXXXIII, 5). CAPUT XVI. 29. Sed dies quinquagesimus et in Scripturis commendatur; et non tantum in Evangelio, quia tunc Spiritus sanctus advenit, sed etiam in veteribus Libris. Nam et ibi posteaquam Pascha occiso agno celebraverunt, dies quinquaginta numerantur usque ad diem quo Lex data est in monte Sina famulo Dei Moysi, digito Dei scripta (Exod. XII, XIX, XX, XXXI): in libris autem Evangelii apertissime declaratur, digitum Dei significare Spiritum sanctum. Cum enim unus evangelista dixisset, In digito Dei ejicio daemonia (Luc. XI,", + "candidate_score": 0.654291, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_77_79", + "bdc_text": "Darumb wirdt nun der kilchen ein lychterung inn händlen gethon , nitt das du nun am selbigen söllist gnuͦg haben , sunder fruͦtigfrisch , eifrig . unnd flyßlich der waarheyt gottes mitt liebe unnd glouben nachgründen . Also söllennd ir nun die hilff , subsidia , tröstUnterstützungen .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_191", + "psc_text": "dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est apud quem est fons vitae, et in cujus lumine videbimus lumen (Psal. XXXV, 10), sine aenigmate, sed facie ad faciem, nunc autem in aenigmate videmus (I Cor. XIII, 12). In his ergo quae ipse de veteri fermento eructavi, eum ea legens agnosco, me judico cum dolore; in his vero quae de azymo sinceritatis et veritatis dono Dei dixi, exsulto cum tremore. Quid enim habemus, quod non accepimus? At enim melior est qui majoribus et pluribus, quam qui minoribus et paucioribus donis Dei dives est. Quis negat? sed rursus melius est, vel de parvo Dei dono gratias ipsi agere, quam sibi", + "candidate_score": 0.652739, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_48", + "bdc_text": "Darinn ich mich ouch nit schämen , denen ze volgen , die ouch inn disen händlen gearbeytet habend , das ich ouch an etlichen stuckenn dises buͦchs uff sy gewisenn habBullinger argumentiert in seinem Buch vor allem biblisch und ver weist nur ganz vereinzelt auf altkirchliche Autoren ( vgl . etwa aaO , f. 53r . - v. ). .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_793", + "psc_text": "corruptos per obelos et asteriscos, et christiani hominis interpretatiunculam non sequaris; praesertim cum ea quae addita sunt, ex hominis Judaei atque blasphemi, post passionem Christi, editione transtulerit. Vis amator esse verus Septuaginta interpretum? Non legas ea quae sub asteriscis sunt: imo rade de voluminibus, ut veterum te fautorem probes. Quod si feceris, omnes Ecclesiarum bibliothecas condemnare cogeris. Vix enim unus aut alter invenietur liber, qui ista non habeat. CAPUT VI. 20. Porro quod dicis non debuisse me interpretari post veteres, et novo uteris syllogismo: « Aut obscura fuerunt quae interpretati sunt Septuaginta, aut manifesta. Si obscura, te quoque in eis falli potuisse credendum est: si manifesta, illos in eis falli non potuisse, perspicuum est: » tuo tibi sermone respondeo. Omnes veteres tractatores qui nos in Domino praecesserunt, et qui Scripturas sanctas interpretati sunt, aut obscura interpretati sunt, aut manifesta. Si obscura, quomodo tu post eos ausus es disserere, quod illi", + "candidate_score": 0.652249, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_21_23", + "bdc_text": "nemmend war , was die kilchen gottes ye unnd ye verworren unnd geschediget habe wirserschlimmer . unnd grusamklicher dann eygenträchtigkeyt unnd eygenselbs wolgefallen . Die verfuͦrt Chore , Dathan und AbyronVgl. Num 16 , 1-50. , die selb pflantzet ouch die mißverständ und spaltungen in der kilchen zu CorinthoVgl. bes. 1Kor 1 , 10-13 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1134", + "psc_text": "omnibus gentibus dilatatur, quae secundum Dei testimonium in semine Abrahae benedicuntur (Gen. XXII, 18). Quid igitur adhuc dubitas tenere quod sentis, nisi quia id quod nunc sentis, vel aliquando non sensisse, vel aliud defendisse confunderis; et dum erubescis corrigere errorem, non erubescis permanere in errore, quod utique potius erubescendum fuit? 52. Hoc est illud quod Scriptura non tacuit: Est confusio adducens peccatum, et est confusio adducens gratiam et gloriam (Eccli. IV, 25). Confusio adducit peccatum, cum erubescit quisque pravam mutare sententiam ne aut inconstans putetur, aut diu errasse seipso judice teneatur: ita descendunt in infernum viventes (Psal. LIV, 16), id est, suam perditionem sentientes; quos Dathan et Abiron et Core hiatu terrae absorpti (Num. XVI, 31-33), tanto ante futuros figuraverunt. Confusio autem adducit gratiam et gloriam, cum erubescit quisque de propria iniquitate, et poenitendo in melius commutatur; quod te facere piget illa perniciosa confusione superatum; ne tibi ab hominibus nescientibus", + "candidate_score": 0.650957, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_124", + "bdc_text": "Datum ze Bremgarten , uff den geburt tag unsers erlösers Jesu Christi im Jar 1530 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_623", + "psc_text": "dicentes: Digitus Dei est hic. 30. Exodum lege, et vide ubi Pascha celebraverunt, post quot dies data sit Lex. Loquitur Deus ad Moysen in eremo Sina die primo mensis tertii. Nota ergo unum diem ex ingressu ipsius tertii mensis, et vide quid dicat inter caetera: Descende, inquit, testare populo, et purifica illos hodie et cras, et lavent vestimenta sua, et sint parati in diem tertium. Tertia enim die descendet Dominus in montem Sina coram omni populo (Id. XIX, 10, 11): tunc data est Lex tertio scilicet die tertii mensis. Numera itaque a quartodecimo primi mensis die, quo factum est Pascha, usque ad diem tertium tertii mensis, et invenies decem et septem dies primi mensis, triginta secundi, tres tertii, qui fiunt quinquaginta. Lex in arca est sanctificatio in corpore Domini, per cujus resurrectionem nobis requies futura promittitur, ad quam percipiendam Spiritu sancto charitas inspiratur. Spiritus autem nondum erat datus, quia Jesus", + "candidate_score": 0.650041, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_93_95", + "bdc_text": "Ich weyß wol , wär du bist , frylich der heylig und gesalbet gottes“ [ Lk 1 , 34 ] . Und über Paulum und Silam : „Dise menschen sind deß höchsten gottes diener und predigend üch den rechten wäg zum heyl“ [ Apg 16 , 17] .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2557", + "psc_text": "illa perfectione absint, venire tamen ad vitam, si mandata servaverint, et dederint ut detur illis, et dimiserint ut dimittatur illis (Luc. VI, 37, 38)? 26. Credimus enim ministrum Novi Testamenti fuisse apostolum Paulum, cum scribens ad Timotheum diceret, Praecipe divitibus hujus mundi non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum. Bene faciant, divites sint in operibus bonis, facile tribuant, communicent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant aeternam vitam (I Tim. VI, 17-19): de qua et illi adolescenti dictum est, Si vis venire ad vitam. Puto quod ista praecipiens, divites instruebat, non fallebat Apostolus: qui non ait, Praecipe divitibus hujus mundi ut vendant omnia quae habent, dent pauperibus, et sequantur Dominum; sed, non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum. Ista superbia divitem illum qui jacentem ante januam suam contemnebat pauperem justum, et ista spes in incerto divitiarum,", + "candidate_score": 0.649318, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_63_65", + "bdc_text": "nam und in ein andre form stallt und mitthinzuͦ schreib , was sin anfächtungim Sinne von : fleischliche , nicht dem Geist der Wahrheit verpflichtete Überlegung. was .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1531", + "psc_text": "aliquid interius ex quo illud animal nominetur; ut mens ista quasi corpus sit, et habeat intus animam unde animal appelletur. Vide quemadmodum corporali consuetudine loquitur, quomodo solent videri animalia, propter sensum crassum, ut opinor, eorum contra quos disserit: et tamen dixit rem quae illos, si evigilare possent, satis admoneret, omne quod sicut corpus vivum animo occurrit, magis animam habere et esse animal, quam animam esse cogitari oportere. Hoc est enim quod ait: Erit aliquid interius, ex quo illud animal nominetur. Sed adjungit: Quid autem interius mente? Non ergo potest mens habere interiorem animam ut sit animal, quia ipsa est interior. Ergo corpus habeat extrinsecus, cui sit interior, ut sit animal. Hoc est enim quod ait, Cingitur igitur corpore externo; quasi Anaxagoras dixerit, nisi animalis alicujus esset, mentem esse non posse. Si mentem ipsam summam sapientiam esse sentiebat, quae nullius quasi animantis propria est, quia omnibus animis se frui valentibus veritas", + "candidate_score": 0.644262, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_124", + "bdc_text": "Datum ze Bremgarten , uff den geburt tag unsers erlösers Jesu Christi im Jar 1530 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_615", + "psc_text": "Dicit enim, Corpus quidem mortuum est propter peccatum; spiritus autem vita est propter justitiam. Si autem Spiritus ejus qui suscitavit Jesum Christum a mortuis habitat in vobis; qui suscitavit Jesum Christum a mortuis, vivificabit et mortalia corpora vestra per inhabitantem Spiritum ejus in vobis (Id. VIII, 10, 11). 27. Haec et ex autoritate divinarum Scripturarum et universae Ecclesiae, quae toto orbe diffunditur, consensione, per anniversarium Pascha celebrantur. CAPUT XV. In magno utique sicut jam intelligis, sacramento. Et in Scripturis quidem veteribus ad agendum Pascha non est praeceptum tempus, nisi ex mense novorum, a luna quarta decima usque ad vicesimam primam: ex Evangelio tamen, quia manifestum est, quo etiam die Dominus crucifixus sit, et in sepultura fuerit, et resurrexerit, adjuncta est etiam ipsorum dierum observatio per patrum concilia, et orbi universo christiano persuasum est eo modo Pascha celebrari oportere. 28. Quadragesima sane jejuniorum habet auctoritatem, et in veteribus Libris ex jejunio", + "candidate_score": 0.644249, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_59_61", + "bdc_text": "Vile [ d. h. Vielzahl] der commentarium. , tractet und summistenVerfasser von theologischen \"Summen\" ( systematischen Gesamtdarstellungen ) , z. B. Albertus Magnus und Thomas von Aquin ; vgl . Friedrich Stegmüller , Art. \"Summen , theologische\" , in : RGG3 VI 525 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_794", + "psc_text": "falli potuisse credendum est: si manifesta, illos in eis falli non potuisse, perspicuum est: » tuo tibi sermone respondeo. Omnes veteres tractatores qui nos in Domino praecesserunt, et qui Scripturas sanctas interpretati sunt, aut obscura interpretati sunt, aut manifesta. Si obscura, quomodo tu post eos ausus es disserere, quod illi explanare non potuerunt? si manifesta, superfluum est te voluisse disserere quod illos latere non potuit, maxime in explanatione Psalmorum quos apud Graecos interpretati sunt multis voluminibus, primus Origenes, secundus Eusebius Caesariensis, tertius Theodorus Heracleotes, quartus Asterius Scythopolitanus, quintus Apollinaris Laodicenus, sextus Didymus Alexandrinus. Feruntur et diversorum in paucos psalmos opuscula; sed nunc de integro Psalmorum corpore dicimus. Apud Latinos autem Hilarius Pictaviensis et Eusebius Vercellensis episcopi, Origenem et Eusebium transtulerunt: quorum priorem et noster Ambrosius in quibusdam secutus est. Respondeat mihi prudentia tua, quare tu post tantos et tales interpretes in explanatione Psalmorum diversa senseris? Si enim obscuri sunt Psalmi,", + "candidate_score": 0.642619, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_58_60", + "bdc_text": "Also sind ouch vor zyten unsere vorfaren durch die collecturen , commentarienRandbemerkung : Vile [ d. h. Vielzahl] der commentarium. , tractet und summistenVerfasser von theologischen \"Summen\" ( systematischen Gesamtdarstellungen ) , z. B. Albertus Magnus und Thomas von Aquin ; vgl . Friedrich Stegmüller , Art. \"Summen , theologische\" , in :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_794", + "psc_text": "falli potuisse credendum est: si manifesta, illos in eis falli non potuisse, perspicuum est: » tuo tibi sermone respondeo. Omnes veteres tractatores qui nos in Domino praecesserunt, et qui Scripturas sanctas interpretati sunt, aut obscura interpretati sunt, aut manifesta. Si obscura, quomodo tu post eos ausus es disserere, quod illi explanare non potuerunt? si manifesta, superfluum est te voluisse disserere quod illos latere non potuit, maxime in explanatione Psalmorum quos apud Graecos interpretati sunt multis voluminibus, primus Origenes, secundus Eusebius Caesariensis, tertius Theodorus Heracleotes, quartus Asterius Scythopolitanus, quintus Apollinaris Laodicenus, sextus Didymus Alexandrinus. Feruntur et diversorum in paucos psalmos opuscula; sed nunc de integro Psalmorum corpore dicimus. Apud Latinos autem Hilarius Pictaviensis et Eusebius Vercellensis episcopi, Origenem et Eusebium transtulerunt: quorum priorem et noster Ambrosius in quibusdam secutus est. Respondeat mihi prudentia tua, quare tu post tantos et tales interpretes in explanatione Psalmorum diversa senseris? Si enim obscuri sunt Psalmi,", + "candidate_score": 0.641047, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_72", + "bdc_text": "Das red ich nun alles daruff , lieben bruͤder , das niemants die arbeyt und hilff , die der kilchen von dieneren deß worts vilfaltig gethon wirt , mißbruche damit , das er vermeyne , yetzdan , so er ein anleytung hat , durch die institution , annotation oder commentarii alles richtig sin unnd der byblien oder flyssigen studierens nit mee not sin , darumbda .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3868", + "psc_text": "non dubito: sed breviter, perstricte atque summatim, et opiniones rogo cujuslibet haeresis exponi, et quid contra teneat Ecclesia catholica, quantum instructioni satis est, subdi: ut velut quodam ex omnibus concepto commonitorio, si quis aliquam objectionem aut convictionem uberius, plenius ac planius nosse voluerit, ad opulenta et magnifica volumina transmittatur, quibus a diversis, et praecipue a Veneratione tua in hoc ipsum constat elaboratum. Sufficiet autem admonitio talis, ut puto, doctis et imperitis, otiosis et occupatis, et ad cujuslibet gradus ministerium Ecclesiae undecumque promotis; dum et ille qui multa legit, eadem breviter recordatur, et compendio ignarus instruitur, ut noverit quid teneat, quid evitet quid aversetur ne faciat, quid ut faciat assequatur. Fortassis autem, si tamen quod arbitror verum est, etiam adversus calumniantium malignas mentes et dolosa labia opus hoc parvum inter caetera mirifica testimonio coronae tuae non deerit: ut quibus patet campus calumniandi profusior, validis et ex omni parte conclusis fidei limitibus", + "candidate_score": 0.638689, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_31", + "bdc_text": "Darumb dann Paulus nit vergäbens so trüwlichen bittet und ermanet Randbemerkung :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_924", + "psc_text": "sunt filii; sed ne scandalizemus eos, et caetera, quando Petrum misit, ut didrachmas quae tunc exigebantur solverent (Matth. XVII, 26). Noverat enim aliud jus, quo nihil tale debebat; sed eo jure tributum ei ille solvebat, quo jure diximus haeredem presbyteri Honorati successurum fuisse, si antequam rem suam vel donaret, vel venderet, moreretur. Quanquam in ipso Ecclesiae jure Paulus apostolus parcit infirmis, et debitum stipendium non exigit, certus conscientia quod rectissime exigeret; sed nihil aliud quam suspicionem devitans, bonum Christi odorem turbantem, et ab illa maligna specie sese abstinens, in eis regionibus, ubi hoc noverat oportere (I Cor. IX, 1-23), et forte antequam tristitiam hominum fuisset expertus. Sed nos tardiores, vel experti corrigamus, quod praevidere debuimus. 6. Postremo quia omnia timeo, et memini in digressu nostro quid proposueris, quod me fratres Thagastenses teneant debitorem in dimidio illius pretii; si hoc justum esse liquido perspicis, ea duntaxat conditione non abnuo, ut cum", + "candidate_score": 0.63775, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_59_61", + "bdc_text": "Vile [ d. h. Vielzahl] der commentarium. , tractet und summistenVerfasser von theologischen \"Summen\" ( systematischen Gesamtdarstellungen ) , z. B. Albertus Magnus und Thomas von Aquin ; vgl . Friedrich Stegmüller , Art. \"Summen , theologische\" , in : RGG3 VI 525 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_752", + "psc_text": "illustribus viris, vel proprie de scriptoribus ecclesiasticis appellandus est; licet a plerisque emendatoribus imperitis, de auctoribus, dicatur inscriptus. CAPUT III. 4. Secundo loco quaeris, cur dixerim in commentariis Epistolae ad Galatas, Paulum id in Petro non potuisse reprehendere quod ipse fecerat (Gal. II, 11), nec in alio arguere simulationem cujus ipse tenebatur reus; et asseris, reprehensionem apostolicam non fuisse dispensatoriam, sed veram, et me non debere docere mendacium, sed universa quae scripta sunt, ita sonare ut scripta sunt. Ad quae primum respondeo, debuisse prudentiam tuam praefatiunculae commentariorum meorum meminisse, dicentis ex persona mea: « Quid igitur? ego stultus ac temerarius, qui id pollicear quod ille non potuit? Minime: quin potius in eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis commentarios secutus sum. Scripsit enim ille vir in Epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromatum suorum librum commatico super explanatione ejus sermone complevit;", + "candidate_score": 0.636068, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_62_64", + "bdc_text": "ab der gschrifft abgefuͤrt , das dannethinvon da an. einer uß dem andre n nam und in ein andre form stallt und mitthinzuͦ schreib , was sin anfächtungim Sinne von : fleischliche , nicht dem Geist der Wahrheit verpflichtete Überlegung.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2136", + "psc_text": "sit etiam ipsa de traduce illius carnis quae in primo homine de terra facta est: ac sic contendat ex hoc quod de carne notissimum est, debere nos credere illud quod de anima occultum est. De traduce quippe carnis non ambigitur, sed de animae ambigitur. Utrumque autem ita positum est in hoc testimonio, velut singula singulis parili ratione reddantur: caro scilicet convertatur in terram, sicut fuit; inde enim sumpta est, quando factus est primus homo: et spiritus revertatur ad Deum, qui dedit eum quando insufflavit in faciem hominis quem finxerat, flatum vitae, et factus est homo in animam vivam (Gen. II, 7), ut deinceps ex utraque re utriusque rei propago decurreret. 9. Verumtamen si illud est verum, quod animas non ex illa una propagatas, sed alibi creatas singulis singulas Deus dat, etiam huic sententiae congruit quod dictum est, Spiritus revertatur ad Deum qui dedit eum. Solae ergo reliquae duae opiniones videntur", + "candidate_score": 0.632518, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_45", + "bdc_text": "Und ist ouch gott nit ein gott deß zwytrachts und der uneynigkeit , sunder er ist ein gott deß fridens in allen gemeynden unnd kilchen1Kor 14 , 32f. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1556", + "psc_text": "Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum » (Joan. XX, 17)? 4. Ego igitur elaborans approbare ubique esse Christum virtute, non opere; divinitate, non carne; de unitate Dei et personarum trinitate hujusmodi verba conscripsi: Deus, inquam, unus est, et personae tres sunt. Deus indiscretus est, personae discretae sunt. Deus intra omnia, trans omnia est, ultima includit, media implet, summa transcendit, ultra universa et per universa diffunditur: personae autem sibi constantes, proprietate secernuntur, non confusione miscentur. Deus ergo unus est, et ubique est; quia et alius praeter illum non est, et locus non est vacuus ubi esse alius possit. Plena sunt Deo omnia, et praeter Deum nihil est. Ipse est in Patre, ipse in Filio, ipse in Spiritu sancto: ac per hoc, Pater, et Filius, et Spiritus sanctus non plures dii, sed ipse unus est Deus; et non est ipse Pater qui est Filius, nec Filius qui est Spiritus", + "candidate_score": 0.621083, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_77", + "bdc_text": "Darumb wirdt nun der kilchen ein lychterung inn händlen gethon , nitt das du nun am selbigen söllist gnuͦg haben , sunder fruͦtigfrisch , eifrig .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_191", + "psc_text": "dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est apud quem est fons vitae, et in cujus lumine videbimus lumen (Psal. XXXV, 10), sine aenigmate, sed facie ad faciem, nunc autem in aenigmate videmus (I Cor. XIII, 12). In his ergo quae ipse de veteri fermento eructavi, eum ea legens agnosco, me judico cum dolore; in his vero quae de azymo sinceritatis et veritatis dono Dei dixi, exsulto cum tremore. Quid enim habemus, quod non accepimus? At enim melior est qui majoribus et pluribus, quam qui minoribus et paucioribus donis Dei dives est. Quis negat? sed rursus melius est, vel de parvo Dei dono gratias ipsi agere, quam sibi", + "candidate_score": 0.618393, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_14", + "bdc_text": "gmuͤt ist so gar verr von mir , das ich nützid mee hasß dann eygent rächtigeEigensucht .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3162", + "psc_text": "pudor. Erubesco pingere quod sum; non audeo pingere quod non sum: odi quod sum; et non sum quod amo. Sed quid misero mihi proderit odisse iniquitatem, et amare virtutem; cum id potius agam quod odi, nec elaborem piger id potius agere quod amo? Ipse discors et intestino bello distrahor, dum spiritus adversus carnem, caro adversus spiritum dimicat, et lex corporis lege peccati legem mentis impugnat. Infelix ego, qui in me venenatum inimicae arboris gustum nec crucis ligno digessi! Durat enim mihi illud per Adam virus paternum, quo universitatem generis sui pater praevaricatus infecit (Paulinus, in Epist. 8, ad Severum): et caetera quae de hac miseria multa connectis ingemiscendo, exspectans redemptionem corporis tui, et nondum re, sed spe salvum te esse cognoscens (Rom. VIII, 23, 24). 41. Sed fortassis tu alium in te transfigurasti, cum haec diceres, nec aliquas de carne concupiscente adversus spiritum, quamvis ei non consentias, molestias importunas pateris", + "candidate_score": 0.615567, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_27", + "bdc_text": "unnd am bapst . Ja warumb widersträbend ouch hütt by tag vil ouch der verwändtenvermeintlichen .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_349", + "psc_text": "diem sabbati, noctis initio fuerant congregati, quae utique nox jam ad diem dominicum, hoc est ad unam sabbati pertinebat; et ita eadem nocte fracturus panem, sicut frangitur in sacramento corporis Christi, produxit sermonem usque ad medium noctis, ut post sacramenta celebrata, rursus usque ad diluculum alloquens congregatos, quoniam multum festinabat, ut lucescente proficisceretur dominico die: aut certe si in una sabbati non per noctem, sed per diem hora dominici fuerant congregati; eo ipso quo dictum est, Paulus disputabat illis, exiturus alia die, expressa est causa producendi sermonis, quia fuerat exiturus, et eos sufficienter instruere cupiebat. Non ergo solemniter die dominico jejunabant, sed necessarius sermo, qui studii ferventissimi audiebatur ardore, reficiendi corporis causa interrumpendus esse non visus est profecturo Apostolo, qui eos, propter alios suos usquequaque discursus, vel alias nunquam, vel rarissime visitabat; praesertim quia tunc ex illis terris sicut consequentia docent, ita discessurus erat, ut jam non esset eos in", + "candidate_score": 0.613194, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_10", + "bdc_text": "Darumb üch dann gebüren wirt min arbeyt , einfalte und trüw also ze verantwurten , das sy mir nitt in ein vorgrichteine vorgefaßte Meinung .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2121", + "psc_text": "sed meis, quos scripsi de Libero Arbitrio. In talibus autem quaestionibus non multum laboro: quia etsi defendi sententia mea liquida ratione non potest, mea est; non ejus auctoris cujus sensum improbare fas non est, etiam cum, eo non intellecto, hoc inde sentitur quod improbandum est. Ego proinde fateor me ex eorum numero esse conari, qui proficiendo scribunt, et scribendo proficiunt. Unde si aliquid vel incautius, vel indoctius a me positum est, quod non solum ab aliis qui videre id possunt, merito reprehendatur, verum etiam a meipso, quia et ego saltem postea videre debeo, si proficio; nec mirandum est, nec dolendum: sed potius ignoscendum atque gratulandum; non quia erratum est, sed quia improbatum. Nam nimis perverse seipsum amat qui et alios vult errare, ut error suus lateat. Quanto enim melius et utilius, ut ubi ipse erravit, alii non errent, quorum admonitu errore careat! quod si noluerit, saltem comites erroris non habeat.", + "candidate_score": 0.590006, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf012", + "work_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1", + "max_score": 0.688278, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_47_49", + "bdc_text": "mit sömlichem wolgefallen zeschirmen , das ich nitt welle dem geyst der propheten ( so inen bessers eroffnet ) underthon sin , sunder was ich schryb , schryb ich zuͦ guͦtem der warheyt , zuͦ fridenn der kilchen unnd bewarung der einfalten . Darinn ich mich ouch nit schämen , denen ze volgen , die ouch inn disen händlen gearbeytet habend , das ich ouch an etlichen stuckenn dises buͦchs uff sy gewisenn habBullinger argumentiert in seinem Buch vor allem biblisch und ver weist nur ganz vereinzelt auf altkirchliche Autoren ( vgl . etwa aaO , f. 53r . - v. ). . Dann Paulus spricht Randbemerkung :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3", + "psc_text": "eius scripsi (cf. Paucker suppl. lex. lat. p. 240 et Arch. II., 604) episcopon eius R episcopatum eius DE.* conpetentios r accipiet R aocipiat rDE alius (post alius spatium 3-4 litt. in fine lin.) R aliter r alter DE. I* neque secundum quosdam HebrseosHebraeos quinque libri, neque secundum aliorum simplicitatem psalmi Dauid dicendi sunt, sed secundum apostolicam auctoritatem liber psalmorum esse noscendus est. § 2 Sunt autem plures eorundem psalmorum scriptores. nam aliquibus Dauid auctor praescribitur, in aliquibus Salomon, in aliquibus Asaph, in aliquibus Idith um, in aliquibus filiorum Chore, in aliquo Moyses. et quidem absurdum est psalmos Daoid nominare, cum ibi auctores eorum ipsis inscriptionum titulis commendentur. et liber psalmorum rectius esse dicatur, dinersisdiuersis in unum uolumen prophetiis diuersorum et auctorum et temporum congregatis. visum autem aliquibus est Hieremise et Aggsei et ZachariseZachariae quorundam psalmorum superscriptionibus nomina praenotare, cum horum nihil in authenticis septuaginta translatorum libris ita editum reperiatur,", + "candidate_score": 0.688278, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_42_44", + "bdc_text": "Intellekt ( 1Kor 14 , 32 : die Geister ) . der propheten den propheten underthon .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_436", + "psc_text": "praeterea. quem uirtutes cselorumcaelorum et aDgelorumangelorum ministeria et archangelorum potestates et diaboli regnum et sancti spiritus donum et deus ex deo unigenitus dei filius profectum nobis ex tam uariis officiorum generibus inpertiantV hunc ergo exquirentem se per intellegentiam uirum deus uidere prospectat. § 7 Est enim intellegentiae non exiguum meritum, Salomone dicente: intellegentia enim bona omnibus, qui inueniantinueniunt eam; et rursum per alium prophetam: o Israhel, quid deus requirit a te nisi facere iudicium et intellegere iustitiam? proprium enim intellegentia humanae rationis officium est; et idcirco nobis natura animae spiritalis inserta est, ut per eam ad intellegentiseintellegentiae sensum, qui solus rationis est particeps, tenderemus. sed obruti nitiisuitiis et per oblectament-a corporis natura corporeae grauitatis oppressi declinamus nos a studio intellegentis exquisitionis. 19 cf. Prov. ill, 13; VIII, 86. 20 Deut. X, 12., t non est autem ex non est dg autem m. 2 V 2 illud est VPTE 3 repperiri", + "candidate_score": 0.685442, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_42_44", + "bdc_text": "Intellekt ( 1Kor 14 , 32 : die Geister ) . der propheten den propheten underthon .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_241", + "psc_text": "quia difficile sit animum ac spem ad ignorata protendere. uolens igitur propheta ad eorum nos, quae superius commemorauerat, intellegentiam cohortari intellegentiae ipsius honorem ante memorauit, dicens: et nunc reges intellegite, eos scilicet, qui intellecturi essent, reges esse demonstrans. sed qujerendumquaerendum est, quos reges ad intellegentiam propheticae huius adhortationis admoneat, ne forte quisquam eos significari intellegat, quorum nunc in humana corpora et in bellorum ministeria et in metum gentium regnum est. non sunt autem hi aeterni et beati apud deum reges, quippe cum ipsi iam mandatis dei excidant et. diabolo in regnum sint deputati, dicente eodem, cum dominum temptaret: et duxit illum diabolus in montem altissimum et ostendit illi omnia regna orbis terraterrae? in momento temporis; ait ad illum diabolus: tibi dabo potestatem hanc et gloriam eorum, quia mihi tradita sunt. alios autem nobis reges euangelia demonstrant, scilicet in quos adpropinquauit dei regnum et eos, qui regnans in se peccatum deuicerint,", + "candidate_score": 0.684477, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_47_49", + "bdc_text": "mit sömlichem wolgefallen zeschirmen , das ich nitt welle dem geyst der propheten ( so inen bessers eroffnet ) underthon sin , sunder was ich schryb , schryb ich zuͦ guͦtem der warheyt , zuͦ fridenn der kilchen unnd bewarung der einfalten . Darinn ich mich ouch nit schämen , denen ze volgen , die ouch inn disen händlen gearbeytet habend , das ich ouch an etlichen stuckenn dises buͦchs uff sy gewisenn habBullinger argumentiert in seinem Buch vor allem biblisch und ver weist nur ganz vereinzelt auf altkirchliche Autoren ( vgl . etwa aaO , f. 53r . - v. ). . Dann Paulus spricht Randbemerkung :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_4", + "psc_text": "cum ibi auctores eorum ipsis inscriptionum titulis commendentur. et liber psalmorum rectius esse dicatur, dinersisdiuersis in unum uolumen prophetiis diuersorum et auctorum et temporum congregatis. visum autem aliquibus est Hieremise et Aggsei et ZachariseZachariae quorundam psalmorum superscriptionibus nomina praenotare, cum horum nihil in authenticis septuaginta translatorum libris ita editum reperiatur, adeo ut etiam in plurimis latinis et graecis codicibus sine horum nominibus simplices tantum psalmorum tituli praeferantur. § 3 De his autem, qui sine diuersorum auctorum nominibus sub diuersis superscriptionibus habentur, antiquorum uirorum ista traditio est, quod ex eo psalmo, cuius auctor in superscriptione ponitur, qui deinceps sine auctorum superscriptione succedunt, illius esse existimandi sunt, qui anterioris psalmi auctor inscribitur, usque in eum psalmum, in quo nomen auctoris 1 secundum aliorum R secundum pluriii r secundum plurimorum DE 2 Dauit R 5 nam aliquibus Rdte nam in aliquibus rd1 tamquam rii Dauid r 6 idithun r idichun R 7 filio", + "candidate_score": 0.680303, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_91_93", + "bdc_text": "Item dann der tüffel selbs zum herren sprach : „Ach , was wiltu dich unser annemmen , Jesu Nazarene ? Ich weyß wol , wär du bist , frylich der heylig und gesalbet gottes“ [ Lk 1 , 34 ] .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_990", + "psc_text": "et hunc esse uiam, ipse ille conexus sibi psalmi sermo testatur. quse in terra, id est uel ex terra ortis uel terram inhabitantibus cognoscibilis et nota praestanda est. ut cognoscamus in terra uiam tuam, in omnibus gentibus salutare tuum. Iesum salutarem dici ipse ille proprietatis sermo loquitur. nam quod nobiscum salutare est, id apud HebrseumHebraeum Iesus est. confirmat autem istud angelus ad Ioseph de Maria loquens: pariet autem filium, et uocabis nomen eius Iesum: quia ipse saluum fac/ietfaciet populum suum a peccatis. Iesum itaque ostendit angelus idcirco. quia salutaris esset populo, nuncupandum. tantae ergo praedicationi se inpares esse, nisi inluminentur, ostendunt, nisi quodam uultus domini splendore lucescant. sunt enim et ipsi secundum euangelium lumen mundi — dominus autem ipse lux uera est — a luce inluminati, ut lumen essent apostoli et propbetae. ceterum superfluum est ideo inluminari se uelle, ut cognoscant ea, de quibus quasi cognitis praedicabant. 7 Ioh. XIV,", + "candidate_score": 0.67914, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_41_43", + "bdc_text": "Dann ye so ist der verstandim Sinne von : Intellekt ( 1Kor 14 , 32 : die Geister ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_50", + "psc_text": "prseeunti gestorum merito cognitio scientiae prsestaturpraestatur, psalmus deinde cantici, cum per adeptae scientiae cognitionem fidelium gestorum opera inchoatur et geritur. per has ergo superscriptionum proprietates intellegentiam psalmorum quaeri oportebit, quia unicuique generi prophetiaBprophetiae in proprietate titulorum unumquodque genus musicae conparationis aptatum est. eos uero, qui sine inscriptione ulla significationis alicuius habeantur, ut est primus et secundus et ceteri conplures alii, intellegendum est ex doctrina spiritus sancti ad spiritalem cognitionem generalis scientiae fuisse cantatos, ut unusquisque ex his secundum fidei sumsuae sinceritatem rationem intellegentiseintellegentiae spiritalis expeteret. § 22 Aliae uero superscriptiones, quae aut res gestas secundum historiam significant, aut tempora, aut dies, aut aliud aliquid conplexsB sunt, uel ex interpretatione nominum, veluel ex comparatione gestorum, uel ex consimilium specie, ex quibus rebus psalmus consistat, ostendunt: ut, sicubi est pro die sabbati, 1 consequantur V his ex is m. 1 V igitur V ergo rE operantium V r cf. de hoc errore", + "candidate_score": 0.675088, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_40_42", + "bdc_text": "Welches nun alles uns billich ein getrüwe warnung sin sol , das wir uss unserer fleyschlichen anfächtung uns nützid fürnemmen söllennd , sunder underthon dem geyst der warheyt . Dann ye so ist der verstandim Sinne von : Intellekt ( 1Kor 14 , 32 :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1727", + "psc_text": "prudentiae et intellegenticeintellegentiae sensus est. et ideo eloquia in faucibus et in ore melmei dulce est. sed ut melmei per aegritudinem aestumque febrium ea, quae acciderint oris amara, mitificat, ita animae nostrae amaritudines et tristes cupiditatum insalutarium febres infusa dei eloquia mitificant, si modo non ore contineantur, sed faucibus deuorentur. § 12 Sequitur deinde: a mandatis tuis intellexi; propterea odiui omnem uiam iniquitatis. intellegentes nos faciunt praecepta, sed praecepta. re atque opere expleta: id est, ut ea, qusequae his continentur, in quantum possumus, eipleamus. ergo efficienda praecepta sunt, ut simus intellegentes. et licet a deo intellegentia perfecta sit, tamen a nobis incipiendum est, ut possimus perfectam intellegentiam promereri. his 1 dixerit V1 constitue ex constitutae m. 2 V 8 in om. V di add. m. 2 V 4 per post nuno add. m. 2 V 6 lhm xpi 8 constituti YC 0 9 et om. V 11 eloquia tua ex", + "candidate_score": 0.674924, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_44_46", + "bdc_text": "der propheten den propheten underthon . Und ist ouch gott nit ein gott deß zwytrachts und der uneynigkeit , sunder er ist ein gott deß fridens in allen gemeynden unnd kilchen1Kor 14 , 32f. . Also hab ich yetzt das buͦch geschriben , niemants vor ze urteylen , niemants zuͦ verachten noch ze lychterenver kleinern. , nützid eygenrichtigs ynzefuͤren oder neyswasirgend etwas .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_576", + "psc_text": "talis autem temporum ordo non nisi ex prophetica scientia distributus est, ut uespere et maneetmeridie nuntiet, quia secundum legem et obseruantiam legis a uespere dies caepta eadem ipsa usque ad meridiem deputatur, cum inchoationem diei non mane luslux reddita, sed uespere nox facta perficiat. narrat ergo et renuntiat ea, quae psalmo continentur, quod uocem eius audiet et in pace animam suam liberet — pacificauit enim omnia in caelo et in terra — et liberet ab adpropiantibus sibi. superior enim querella de proximis, cum etiam unianimus et dux et notus hffic ageret cum apostolis ceteris et ipse electus in apostolum. deus ergo, qui est ante ssecula, id est, per quem omnia sunt. quia ante omnia sit, exaadietexaudiet eum et humiliauit eos, cum indigni gloria aeternae resurrectionis effecti sint. e e 1 spιs ≡R praecatio V R ad deum PTE 2 me om. T ueaper corr. m. 2 V3 narrabo supr. scr.", + "candidate_score": 0.673756, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_40_42", + "bdc_text": "Welches nun alles uns billich ein getrüwe warnung sin sol , das wir uss unserer fleyschlichen anfächtung uns nützid fürnemmen söllennd , sunder underthon dem geyst der warheyt . Dann ye so ist der verstandim Sinne von : Intellekt ( 1Kor 14 , 32 :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_438", + "psc_text": "V 16 sep intellegentiam R uerum P ueri T 17 uidere ex aidero m. 2 V 18 solomon V 21 requirit ex requiret m. 2 V exquirit PT exquiret R (αἰτει̃ται LXX) a te ex a te dš m. 2 Y 22 intellegentiae VPT 28 naturae V 26 obpresei V 27 ab T intellegentes V. § 8 Declinamus autem, pesteaquamposteaquam esse inutiles coepimus; id enim propbeticuspropheticus sermo significat: omnes declinauerunt, simul inutiles facti sunt non cum declinant, inutiles fiunt; sed cum inutiles coeperint esse, declinant. et uirtutem dicti facile est ex consuetudine humansehumanae demntationisdemutationis intellegi. namque cum ex bonis esse mali coeperimus et ex prudentum familiaritate et publicae famae honestate per uitia nos et dedecora secreuerimus, effecti per id inutiles, tum omnes probabilium uirorum declinamus occursus, sectantes deuia, et praesentiam bonorum conscientiseconscientiae nostrae pudore uitamus. denique Adam per peccatum inutilis factus tum dei declinauit aduentum; uiueosuiuens aliquandiu innocens et per", + "candidate_score": 0.67302, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_40_42", + "bdc_text": "Welches nun alles uns billich ein getrüwe warnung sin sol , das wir uss unserer fleyschlichen anfächtung uns nützid fürnemmen söllennd , sunder underthon dem geyst der warheyt . Dann ye so ist der verstandim Sinne von : Intellekt ( 1Kor 14 , 32 :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1493", + "psc_text": "17 et antiqua R 18 sic R, nisi quod post cuiusque add. est, de cuivs oritfine cf. praef., VCpe haec ita habent: proprietatem intellegentiae huius quae est difficilis captantes (captantibus C); interpolationem iam . Btned. senserunt 19 hi (hii) post dixerint supr. scr. m.9 R dixerit VI dixerunt C in inutilitatem Cp et sic infr. 20 dixerant Cp in auaritia V 21 noscitur R1 hominis R1 22 utilitatem supr. scr. R, ex i utilitatem corr. m. 2 V. ergo cum in dei testimonia inclinari cor suum et non in utilitatem propheta orat, inclinatum in dei testimonia cor ab his sine dubio refert, quae humano iudicio existimantur utilia. et quidem intellegentiae nostrae sensum uersus, qui consequitur. confirmat. § 14 Aitenim: auerte oculos meos, ne uideant uanitatem, in uia tua uiuifica me, uanitatem eorum docens, quae ab hominibus existimantur utilia. et quaerendum est. quos oculos et a qua uanitate oret auerti. orat", + "candidate_score": 0.672362, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_40_42", + "bdc_text": "Welches nun alles uns billich ein getrüwe warnung sin sol , das wir uss unserer fleyschlichen anfächtung uns nützid fürnemmen söllennd , sunder underthon dem geyst der warheyt . Dann ye so ist der verstandim Sinne von : Intellekt ( 1Kor 14 , 32 :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1113", + "psc_text": "quae uos audistis P quae uos auditis T E inter auditis et consummari R add. & non audierunt 21 tanto cooupiscit V praecatur VR 23 es in nobis er e in nobis R est nobis Va es nobis PT. adferent reges munera. distinguit intellegentiaeintellegentia significationem, ne quid confusum ambiguumque subrepat in eo, quod ait: manda deus airtutiuirtuti tuae; quod utique contra humanum sensum et usum naturalis consuetudinis est locutus. mandare enim quisquam uirtuti suae aliquid non uidetur, quia per eam 15 internae potestatis insit effectus; et cum omnia uirtute fiant, non existimatur uirtuti ipsi aliquid mandari solere faciendum. sed enim dei uirtus deique sapientia est dominus Iesus Christus, qui et ponendae animae ac resumendseresumendae mandatum accepit a patre. idcirco non contra intellegentiseintellegentiae communis sensum dictum uidetur, quod tamen prophetica; scientiae proprietate memoratum est, ut uirtuti suae mandaret deus, unigenito scilicet deo, qui et dei uirtus est. dehinc quia rerum subitarum", + "candidate_score": 0.671413, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_36_38", + "bdc_text": "Item das sich niemants über das erhebe , das er aber istRandbemerkung : Roma. 12. , unnd sich mee understannde ze können , dann er aber kan unnd der glouben leertRöm 12 , 3. ; sunder wir söllennd demuͤtig sin und ye einer den andren höher schetzen dann sich selbsRöm 12 , 10. , das keiner nunnur .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1939", + "psc_text": "qui uult esse ex uobis maior, fiat omnium minimus: omnis enim, qui se humiliauerit, ezaltabiturexaltabitur, etqui se exaltauerit. humiliabitur. in humilitate scilicetdocuit omnia fidei nomina et praemia contineri. utilissimum itaque est oboedientes diuinis prseceptispraeceptis omnem intra se ipsos humana1 insolentiae ac petulantisepetulantiae inanitatem fractam protritamque cohibere, seseque dei et magnificentia et miseratione reputata intra humilitatis modestiam continere. § 2 Ob quod hic nunc sanctus et rex et propheta et deo ac domino suo secundum carnem in seminis sui originem deputatus inter has saeculi infestationes ac spiritalium nequitiarum pugnas 12 Luc. XXII, 26. 14 Matth. XXIII, 12. 1 in se ipsū C in se ipso pb agendi supr. scr. C om. V intellegendi om. Cp 2 praecandique V predicandique C euangelium uerum m perfecte C 8 consumans R 5 aut seruet p 6 capud VRp suma V 7 ipsis ex ipsisque m. 2 V ab ipsis Cpb 11 unumquisque V esse", + "candidate_score": 0.669112, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_35_37", + "bdc_text": "eer oder uss ghäder unnd verbunstStreitsucht und Mißgunst. - Phil 2 , 1-4. . Item das sich niemants über das erhebe , das er aber istRandbemerkung : Roma. 12. , unnd sich mee understannde ze können , dann er aber kan unnd der glouben leertRöm 12 , 3. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1270", + "psc_text": "nesciatur ex nesciatuis m. 2 V 22 est t MHUS rb 23 dominante V dfiante r donante 6 25 sun V defitiar e gant V 26 et quidem haec rb 27 luminesumentis corr. m. 2 V 28 hominem — reprouehere om. r. his maiora opera perfecta sunt. Moyses enim tantum uisibilium rerum creationes enarrauit rudibus hominum animis, ea ad cognitionem dei proferens, quae possent intellegi et uideri. ut per hanc conspicabilium operum magnitudinem uirtus eius, qui operatus est, cognosceretur et creatoris potestas per creaturae admirationem posset intellegi. sed Paulus, testamenti noui interpres, non iam iactislactis sed panis cibum ingerens ita de domino tradidit: qui est imago dei, primogenitus omnis creaturae, quia in ipso constituta sunt omnia in caelis et in terra, uisibilia et inuisibilia, siue throni siue dominationes siue principatus siue potestates: omnia in ipso et per ipsum facta sunt, et ipse est ante omnes, et omnia ipsi constant. protrahit", + "candidate_score": 0.669076, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_40_42", + "bdc_text": "Welches nun alles uns billich ein getrüwe warnung sin sol , das wir uss unserer fleyschlichen anfächtung uns nützid fürnemmen söllennd , sunder underthon dem geyst der warheyt . Dann ye so ist der verstandim Sinne von : Intellekt ( 1Kor 14 , 32 :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2213", + "psc_text": "P proinde a perinde a 14 sensum RE sensu P 16 adesset RPE ad eis et G 17 consummatu (?) G a profetis GR 18 sed intellecta om. P et probata om. R exrpbrata P 23 obsoura aetatibus GR obscuritatib: P regis G 24 errauerint GP errauerunt R 25 delerumenta G deleramenta P 26 intellegentia G intellegentiam PR. non mendax est, qui dixit: petite, et dabitur uobis; quaerite, et inuenietis; pulsate, et aperietur uobis; et scriptum est, quia qui dixit: quoniam oportebat impleri omnia, quae scripta sunt in lege Moysi et in prophetis et in psalmis de me, tunc aperuit sensum eorum. ut intellegerent scripturas, et dixit illis: quoniam sic scriptum est, OhristumChristum pati et resurgere ex mortuis tertiadieetprsedicariinnomine eius psenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes. non ergo ex nobis est, quod intellegimus, sed ex eo, qui, quae ignorabilia erant, fecit intellegi. itaque ab eo speranda intellegentia est, qui", + "candidate_score": 0.668969, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_78_80", + "bdc_text": "unnd flyßlich der waarheyt gottes mitt liebe unnd glouben nachgründen . Also söllennd ir nun die hilff , subsidia , tröstUnterstützungen . und annotationen disers mines unnd alle andere menschliche buͤcher läsen , den grund uff die warheyt setzen und den verstannd uss der geschrifft bringen unnd nitt dryn tragen .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2053", + "psc_text": "14 danihaelum R danihelum T danielem P 15 praeceptis P 17 oculos cordis VR coulos PT releuans P 19 et in his GRPT et in his igitur V 22 sciens RPT insciens V unde VRPT unde ei E auxilium ei V auxilium & R auxilium — dicens om. PT. XXII. Hilar. Plct. pan J. 86 auxiIium mihi. statimque sibi beata confessione respondit: auxiliuraauxilium meum adomino, qui fecitcaelum etterram. ad montes quidem oculi eleuantur, quia per eos est doctrinae ministerium, profectus, ascensus. sed cumcura confitendum sit, unde ueniat auxilium: auxilium a domino est, qui fecit cselumcaelum et terram. hsechaec felix fides est, hsechaec uera confessio. haec spes aeterna et caelestis benedictionis digna muneribus. § 6 Denique quia prophetia omnis in spiritu est, statim beatam hanc eius confessionem per personam prophetae sancti spiritus consecuta benedictio est: non det in commotionem pedem tuum, neque dormitet, qui custodit te. sensus ipse significat conuersionem factam", + "candidate_score": 0.668952, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_93_95", + "bdc_text": "Ich weyß wol , wär du bist , frylich der heylig und gesalbet gottes“ [ Lk 1 , 34 ] . Und über Paulum und Silam : „Dise menschen sind deß höchsten gottes diener und predigend üch den rechten wäg zum heyl“ [ Apg 16 , 17] .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_819", + "psc_text": "ex pricipe m. 1 R earum P 17 qu corr. h m. 1 V umanae corr. m. 1 R salutia (tis in ras. 3) R 18 gaudium ett frequenter R eznltanit eras. R 19 in deo RE et laudabitur E inrst in raa. m. 3 R (rnpr. scr. m. 1 iurat sed postea eras.) 20 est om. R de (sic) R 91 letatur R quia ex quisa m. 1 V quisque VPTa quisq R quisquis e 22 inrauit P iurauerit T. scilicet regem Iesum, qui etiam deum super omnia, qui secundum Paulum testetur magni dei saluatoris aduentum, qui secundum Esaiam iurans in eum iurabit in deum uerum. obstructum enim est osloquentiuminiqua, quia praedicetorpraedicetur ex lege et ex prophetis atque ab apostolo in eo nos ante constitutionem mundi et elegisse pater et benediiisse doceatur et ipse nos coexcitauerit et conlocauerit a dextris dei in eselestibuscaelestibus, cum uidebunt eum in maiestate sua", + "candidate_score": 0.66859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_40_42", + "bdc_text": "Welches nun alles uns billich ein getrüwe warnung sin sol , das wir uss unserer fleyschlichen anfächtung uns nützid fürnemmen söllennd , sunder underthon dem geyst der warheyt . Dann ye so ist der verstandim Sinne von : Intellekt ( 1Kor 14 , 32 :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_341", + "psc_text": "Dauid, cum uenit Doec Idumaeus et adnuntiauit Saul et dixit ei: uenit Dauid in domum Abimelech. Quid gloriaris, in malitia qui potens es, iniquitatem tota die? iniquitatem cogitauit lingua tuntua et reliqua. § 1 Superscriptio ipsa psalmi sollicitam expetendae intellegentiseintellegentiae postulat diligentiam. est enim in exordio eius statim positum: in finem intellectus. nam et non sui temporis res psalmus continere ostenditur, cui praescriptio tituli in finem est. et cum in fine intellegentia sit, non potest in eo alicuius alterius magis rei intellegentia esse quam finis. finis autem est, ut frequenter ostendimus, quo concluduntur omnia, cuius causa cetera sunt, ad quem uniuersa spei, rerum, negotiorum opera festinant. § 2 Intellegentia ergo psalmi in eo consistit, ob quem omnia sunt, extra quem nihil est. et quis iste sit, superscriptio ipsa. qusequae continere historiam existimatur, ostendet. est enim talis: in finem intellectus illi Dauid, cum uenit Doec 1 nobis V 2 thesaurus R", + "candidate_score": 0.668389, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_40_42", + "bdc_text": "Welches nun alles uns billich ein getrüwe warnung sin sol , das wir uss unserer fleyschlichen anfächtung uns nützid fürnemmen söllennd , sunder underthon dem geyst der warheyt . Dann ye so ist der verstandim Sinne von : Intellekt ( 1Kor 14 , 32 :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_50", + "psc_text": "prseeunti gestorum merito cognitio scientiae prsestaturpraestatur, psalmus deinde cantici, cum per adeptae scientiae cognitionem fidelium gestorum opera inchoatur et geritur. per has ergo superscriptionum proprietates intellegentiam psalmorum quaeri oportebit, quia unicuique generi prophetiaBprophetiae in proprietate titulorum unumquodque genus musicae conparationis aptatum est. eos uero, qui sine inscriptione ulla significationis alicuius habeantur, ut est primus et secundus et ceteri conplures alii, intellegendum est ex doctrina spiritus sancti ad spiritalem cognitionem generalis scientiae fuisse cantatos, ut unusquisque ex his secundum fidei sumsuae sinceritatem rationem intellegentiseintellegentiae spiritalis expeteret. § 22 Aliae uero superscriptiones, quae aut res gestas secundum historiam significant, aut tempora, aut dies, aut aliud aliquid conplexsB sunt, uel ex interpretatione nominum, veluel ex comparatione gestorum, uel ex consimilium specie, ex quibus rebus psalmus consistat, ostendunt: ut, sicubi est pro die sabbati, 1 consequantur V his ex is m. 1 V igitur V ergo rE operantium V r cf. de hoc errore", + "candidate_score": 0.668375, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_40_42", + "bdc_text": "Welches nun alles uns billich ein getrüwe warnung sin sol , das wir uss unserer fleyschlichen anfächtung uns nützid fürnemmen söllennd , sunder underthon dem geyst der warheyt . Dann ye so ist der verstandim Sinne von : Intellekt ( 1Kor 14 , 32 :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_362", + "psc_text": "R don V diim P abhominatus est R abominatus (om. est) PT hostiis l*Ta 16 uobit V 18 diem R iniquitate PT iniquitatia R in iniquitate E oñ in mary. add. R 19 potenetamen ex potestamen R esse om. PT 21 in ipso P 22 inpulsus T' 23 moderato ex uariato corr. R 24 per eum /Yl' 27 sensum R. intellegens est. quod uero caret sensu intellegentiseintellegentiae, caret et rationis instinctu. quidquid autem raretcaret rationis instinetuinstinctu, caret et meditatione consilii. et quomodo recte a propheta dictum intellegitur, linguam iniustitiam cogitare, cum cogitatio ex rationabili sensu animae uiuentis ineatur, lingua uero non ad naturam rationis ineundseineundae, sed ad ministerium naturae sit rationabilis instituta? sed dicti huius perfecti et prophetici auctoritatem et alius propheta demonstrat dicens: in ore stultorum cor eorum est: quia nihil ex rationis consilio tractantes et cordis meditatione pendentes temerario tantamtantum motu linguae inconsultseinconsultae res fortuitas et inconditas eloquantur.", + "candidate_score": 0.668114, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_40_42", + "bdc_text": "Welches nun alles uns billich ein getrüwe warnung sin sol , das wir uss unserer fleyschlichen anfächtung uns nützid fürnemmen söllennd , sunder underthon dem geyst der warheyt . Dann ye so ist der verstandim Sinne von : Intellekt ( 1Kor 14 , 32 :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_700", + "psc_text": "T 16 di V 17 spiritale ex spiritale ai m. 2 V intelligentiam habens PT 18 dedit R 19 di V 20 gestorumque VRPa. gestoramque ordine T locus nondum sanatus nomin = u R 21 uti nominibus R sensusque P 22 in commemorationS P. ostendens: ne ob id, quod continetur in gestis, sed ut tum, cum ea gesta sunt, scriptus esse noscatur. § 2 Sed antequam de tempore loquimur propheliae, quia multum ad intellegentiam psalmi proficit scire, quando sit scriptus, de superscriptione tractemus, quae intellegenda refertur ad finem ethis, qui inmutabuntur: qui ex impietate scilicet ac uitiis desinentes ad religionem atque innocentiam transferentur et ex peccatis synagogae ad ecclesiae gratiam demutabuntur, sicut in eo psalmo, qui primus pro his, qui inmutabuntur, est scriptus, ostendimus, cum dicitur: audi filia et uide et inclina auremtuametobliuiscere populum tuum et domum patris tui; quoniam concupiuit reirex speciem tuam; et rursum in eodem: pro patribus.", + "candidate_score": 0.667974, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_54_56", + "bdc_text": "Also wil ich yetzt das buͦch von üch uffgenommen werden , das ir alle ding gegen der warheit halltind , das ist , mitt dem wort gottes bewärind , unnd so verr es mit dem selben lutet und uß dem selben befestnet unnd ggründt ist , im glouben gäbind . Dann wär sind wir arme sündigen menschen sustsonst. , das man uns gloube , wenn wir deß herren wort nit redend und anzeygend ? Demnach wil ich üch trüwlichen ermanet und gebätten habenn , das ir dise min arbeyt nit also mißbruchind , das ir dester träger oder sumsäligerin der Vorlage sumsäliliger .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2880", + "psc_text": "circumstantiae ostium. in eo enim libro, qui nobiscum Salomonis inscribitur, apud Graecos autem atque HebrsosHebraeos Sapientia Sirach habetur, ita monemur: ecce circumualla possessionem tuam spinis, argentum et aurum tuum constitue, et ori tuo fac ostium et seram, et uerbis tuis fac iugum et mensuram. et ostium et seram ori iussit adponi, ne uerbis esset facilis egressus. idem autem uerbis iugum mensuramque constituit, ut rationis iugo subdita, librata per mensuram moderatione penderent. § 6 Tendit adhuc propheta ad iustitiseiustitiae perfectionem. namque post fidei clamorem, post orationem, post opera, post ostium oris consummari se quoque officio cordis orat dicens: non declines cor meum in uerba mala, ad excusandas excusationes in peccatis cum hominibus operantibus iniquitatem. cum ex innocentiss ac iustitiae studiis in uitiosam uoluntatem decidimus, tum cor nostrum in mala uerba declinat: non ut peccatum excusemus — omne enim peccatum 1 Matth. XII, 37. 3 Ibid. 36. 13 Eccles. XXVIII, 28 aq.", + "candidate_score": 0.666449, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_34_36", + "bdc_text": "in unns , so söllind wir doch einmuͤtig sin , einerley verstandts unnd meynung , damit wir nüt thuͤgind uß uppigerüberm äßiger . eer oder uss ghäder unnd verbunstStreitsucht und Mißgunst. - Phil 2 , 1-4. . Item das sich niemants über das erhebe , das er aber istRandbemerkung :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_667", + "psc_text": "et ai qua P 20 ui de ~ tur P 21 meminerimus memineruimus m. J I\" eam 1' 88 enim liquitatibus r. enim gloriabitur eastumcastum se habere cor coram deo nec si unius diei fuerit infans? manente in nobis etiam secundum apostolum et origine et lege peccati. non ergo conscientiae humanae uox ista conueniet. § 5 Sed uideamus, ne forte eius querellis hic abnegatae de se iniquitatis conpetat sermo, qui peccatum non fecit et in quo innentusinuentus dolus non est, qui et dixerit: ecce ueniet princeps mundi et non inueniet in me quicquam: peccati scilicet in se calumniam non reperiendam, per quod de peccato peccatum condemnaturus esset in carne. ergo hic intellegendus est conqueri captatam animam suam et inruisse in se fortes. qui et habuit hanc querellae securitatem, ut in se neque iniquitatem neque peccatum esse profiteretur, et qui sine iniquitate cucurrisse se dixerit secundum illud: exultauit ut gigans ad", + "candidate_score": 0.665904, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_121_123", + "bdc_text": "noch schedige , sunder mit zucht unnd eer yederman by dem anderen in fryden ruͦwe . Hiemit sind gott befolhen unnd gebetten , das ir trüwe vätter üwers volcks syend unnd deß grossen gottes yngedenck syend , der üwer schäfflinen bluͦt von üweren henden erforderen wirdt , wachend ir nitt wolVgl. Ez 34 , 10. . Darumb lassend üch üwer ampt angelegen sin.", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_777", + "psc_text": "plebis et effundite coram illo corda uestra, quia deus adiator noster est. nihil occultum, nihil clausum, nihil obligatum sub dei confessione in corde retinendum est. effundendas coram eo omnis adiectusadfectus est, ut nihil de nobismetipsis fiduciae sit, sed ut per eum, ante quem nos tamquam pro peccato effimdimuseffundimus, adiuuemor. effundenda autem coram eo corda nostra lacrimis et fletibus sunt secundum illud : fuerunt mihi lacrimselacrimae meae panis die ac nocte, dum dicitur mihi cotidie: ubi est deus tuus? hsechaec recordatus sum et effudi in me animam meam; effusionem animae in lacrimarum profusione esse demonstrans, quia per eas rogandus est, qui est solus fidelis adiutor. § 7 Sed officio suo functus propheta admonitionem suam parui apud impios scit esse momenti; nam continuo diapsalma intercedente subiecit: uerumtamen uani filii hominum, mendaces filii hominum in stateriestateris; ut decipiant ipsi de uanitatein idipsum. uani homines, quia aut ipsi uana sperentaut in eos sperare sit", + "candidate_score": 0.665889, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_40_42", + "bdc_text": "Welches nun alles uns billich ein getrüwe warnung sin sol , das wir uss unserer fleyschlichen anfächtung uns nützid fürnemmen söllennd , sunder underthon dem geyst der warheyt . Dann ye so ist der verstandim Sinne von : Intellekt ( 1Kor 14 , 32 :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1978", + "psc_text": "R ad conspeotum VCpE 28 ut eum coepisset esse maxima V. introiret; iam eloquio dei intellecto eripi se secundum idipsum eloquium dei precatur. non enim primum, ubi est intellectus, ibi salus est, sed intellegentia adepta salus est obtinenda. § 2 Et quia hsec eadem per spiritum prophetieeprophetiae uel sub foturarumfuturarum rerum umbra uel sub quadam ueri tamquam de speculo imagine antelata uel sub diuinorum uerborum occulta profundaque ratione, spiritu prophetiae magis quam intellegentiseintellegentiae humanae sensu proferebantur, adiecit: eructauerunt labia mea hymnum. cum docueris me iustificationes tuas, pronuntiabit lingua mea eloquia tua; quia omnia mandata tua gequitasaequitas. omne prophetiseprophetiae eloquium sab eructandi significatione meminimus ostendi, cum dicitur: eructauit cor meum uerbum bonum, uel illud: eructabo abscondita a constitutione mundi, uel illud: dies diei eructat uerbum. omnis nutemautem sermo hominum ex sensu cogitationis initur ac motu, ubi ad aliquid enuntiandum mota mens nostra id, quod in adfectum sibi inciderit, per uerba declarat.", + "candidate_score": 0.665577, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_35_37", + "bdc_text": "eer oder uss ghäder unnd verbunstStreitsucht und Mißgunst. - Phil 2 , 1-4. . Item das sich niemants über das erhebe , das er aber istRandbemerkung : Roma. 12. , unnd sich mee understannde ze können , dann er aber kan unnd der glouben leertRöm 12 , 3. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1633", + "psc_text": "odia, omnes persecutionum infestationes ex iudicio in se dei adesse, ut per haec probabilis, ut per haec emendatus et tamquam per ignem examinatus atque purgatus sit. § 12 Plus est autem nescio quid in cognitione quam in fide operis: et idcirco hic non credidit. sed cognouit, quia fides habet oboedientigeoboedientia meritum, non habet autem cognitae ueritatis fidueiaffifiduciam. distinxit apostolus plurimum inter cognitionem fidemque differre. posteriore.eam loco inter gratiarum dona connumerans. primum enim sapientiam, sequenti cognitionem, tertio fidem prsedicauit, quia qui credit, potest ignorare, cum credit; qui autem iam cognouit, non potest id, quod cognouit, adepta cognitione non credere. § 13 Ergo ambiguitatem hic non admittit propheta, quin sciat iusta dei esse iudicia, id est humiliationis suse et tribulationis et contemptus et iniuriae et doloris. ita enim ait: cognoui, domine, quia sequitas iudicia tua, et uere humiliasti me. non sine causa se scilicet esse tribulationibus subditum, non sine causa passionibus permissum,", + "candidate_score": 0.665521, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_37", + "bdc_text": "Roma. 12. , unnd sich mee understannde ze können , dann er aber kan unnd der glouben leertRöm 12 , 3. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2213", + "psc_text": "P proinde a perinde a 14 sensum RE sensu P 16 adesset RPE ad eis et G 17 consummatu (?) G a profetis GR 18 sed intellecta om. P et probata om. R exrpbrata P 23 obsoura aetatibus GR obscuritatib: P regis G 24 errauerint GP errauerunt R 25 delerumenta G deleramenta P 26 intellegentia G intellegentiam PR. non mendax est, qui dixit: petite, et dabitur uobis; quaerite, et inuenietis; pulsate, et aperietur uobis; et scriptum est, quia qui dixit: quoniam oportebat impleri omnia, quae scripta sunt in lege Moysi et in prophetis et in psalmis de me, tunc aperuit sensum eorum. ut intellegerent scripturas, et dixit illis: quoniam sic scriptum est, OhristumChristum pati et resurgere ex mortuis tertiadieetprsedicariinnomine eius psenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes. non ergo ex nobis est, quod intellegimus, sed ex eo, qui, quae ignorabilia erant, fecit intellegi. itaque ab eo speranda intellegentia est, qui", + "candidate_score": 0.664929, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_37", + "bdc_text": "Roma. 12. , unnd sich mee understannde ze können , dann er aber kan unnd der glouben leertRöm 12 , 3. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1857", + "psc_text": "significationibus amphibola. testis est dominus haec eadem per Esaiam ita dicta esse ludaeisIudaeis infidelibus exprobrans, dicens: audita audietis et non intellegetis. signata enim omnia 12 Exod. III, 14 cf. Levit. XI, 1. 17 Esai. I, 2 sq. 26 Matth. XIII, 14 cf. Esai. VI, 9. 2 paruolis V 4 cum ex sum corr. m. 2 V 5 nocte ex noctae m. 2 Fnocte C 6 appellat V expellat p declaratione R 7 dl potius V inluminare — post om. V intellegentiae VRp 9 intellegentia V 10 locuti add. m. 2 V 11 hebreo V haebraeo R 18 dS VC (quod h. I. textu sacr. gr. et lat. confirmatur) dominus Rp iatrahel V 14 ut add. m. 2 V 16 et ipso V 18 auribus percipe R 19 querelis pE quaerellis R et post — dixit in marg. add. p 28 uelamina V 24 allegorumina Cp alligorumina V allygorumina R 26", + "candidate_score": 0.664921, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_18_20", + "bdc_text": "werden , in sonders aber von denen , die dem volck gottes mitt dem wort deß herren , zucht und unschuld vorgondvorangehen. . DannRandbemerkung : Eigenrichtige [ d. h. Rechthaberei ] und selbs wolgfallen .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2233", + "psc_text": "adhuc in isdem se esse cognoscat. scriptum est enim: iustus in principio sermonis sui ipse sibi accusator est et rursum: confitere primum peccata tua, ut iustificeris, et: beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur. scit quidem propheta se liberum; sed tamquam captus deo subditus est sinesiue per propriae confessionis disciplinam, quia, ubi peccati confessio est, ibi et iustificatio a deo est, quod in publicano et ' pharisaeo dominus testatus est, cum pharisseuspharisaeus iustum se gloriatus 18 Prov. XVIII, 17. 19 Esai. XLIII, 26. 20 Matth. Y, 5. 3 in his oris V exultatione linguae G VRPT linguae exultatione E 5 laetabimur G ao ex hac R 6 ablutoa GR absolutos V nunc ablutos PTE 9 scribturae G V 10 praecem G V 12 consulatus T 13 oaptiuitas G om. VRPT 15 id praeterito G nuntiantis RP*T(G ?) nuntiantes Pl nuntians V de auertendie VRT neo auertendia (?) G = — auertendis P", + "candidate_score": 0.664828, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_40_42", + "bdc_text": "Welches nun alles uns billich ein getrüwe warnung sin sol , das wir uss unserer fleyschlichen anfächtung uns nützid fürnemmen söllennd , sunder underthon dem geyst der warheyt . Dann ye so ist der verstandim Sinne von : Intellekt ( 1Kor 14 , 32 :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1472", + "psc_text": "perfectam custodisecustodiae diligentiam in toto esse cordis officio consummauit omnem sermonis sui ordinem dicens: da mihi intellectum et scrutabo legem tuam et seruabo eam in toto corde meo. . 1 Prov. XVII, 28 (LXX). 6 Phil. III, 5. 1 solomonia V inintellegenti sapientiam scripsi ἀνοήτῳ ἐπεϱωτήϭαπι ØOIpls. LXX) inintellegentia pientiam V inintellegendo sapientiam Rb inintellegendum sapientiam C intelligendo sapientiam p ignorando ... int sapientiam e 2 roganti C sapient roganti p(A) sapienter interrogantibus e sapientia deputatur ex sapientiam corr. m. 2 V 8 quod ex quid V 4 sapere credatur in marg. infer. add. C profecit r 6 octaua die E octaui diei VC circumciso C circumcisio V 7 gratii V gratia R 8 et sacramejito Cpe 9 lhs xps V christus R 11 sorutabor RCpE 12 inter ergo et seruat 4-5 litt. eras. R 14 in qua eruditus est V profetat VR 15 ut quisque V non add. m.", + "candidate_score": 0.664311, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_45_47", + "bdc_text": "Und ist ouch gott nit ein gott deß zwytrachts und der uneynigkeit , sunder er ist ein gott deß fridens in allen gemeynden unnd kilchen1Kor 14 , 32f. . Also hab ich yetzt das buͦch geschriben , niemants vor ze urteylen , niemants zuͦ verachten noch ze lychterenver kleinern. , nützid eygenrichtigs ynzefuͤren oder neyswasirgend etwas . mit sömlichem wolgefallen zeschirmen , das ich nitt welle dem geyst der propheten ( so inen bessers eroffnet ) underthon sin , sunder was ich schryb , schryb ich zuͦ guͦtem der warheyt , zuͦ fridenn der kilchen unnd bewarung der einfalten .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1730", + "psc_text": "obtusae aures sunt et hebes sensus est. sed propheta a praeceptis dei intellegit, praecepta scilicet agens intellegentiam consecutus: intellegens uero omnem uiam iniquitatis odit. § 13 Humanae enim naturae omnes diuersarum adfectionum adiacent motus, ut sunt odii et amoris. sed amor inpendendus est in dilectionem bonorum. odium autem adsumendum est ex offensa malorum. nostrum ergo est, modo utilis organi corpora nostra in coaptatos et concinentes modos temperare, ut non uitia diligamus, ut non uirtutes bonas oderimus, ut unicuique nos generi decenter atque utiliter coaptemus. propheta mandata dei diligit: et qui mandata dei diligit, iniquitatis uias odit. ut enim perfectae fidei obsequellse est, obcedientiamoboedientiam diligere et id, quod quia agit, adfectu caritatis explere et necessitatem agendi amantis uoluntate prsecurrerepraecurrere, ita et magnae innocentiseinnocentiae est, iniquitates non modo non agere, sed odisse, quia interdum nos ab his metus et terror auertat. odium autem nobis earum S Esai. XLVm, 7 sq.' 1 hoc", + "candidate_score": 0.663846, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_111_113", + "bdc_text": "Darum söllend ir sicher und getröst ston , uff fryden und eynigkeyt tringen und mit stanthaffte das ungewytter alles erdulten unnd lassen hinüber gon . Und so üch wölte die arbeyt ze schwär sin oder beduncken , lieber so ermässend , was Moses , der trüw diener gottes , erlitten hab mitt uffruͦren , abfaal , unordnung etc. , was ouch Samuel unnd Hieremias , ja ouch Christus und Paulus besonders von glychßneren unnd sömlichen glyßguͦgenHeuchlern. erlitten habind . Und sind unerschrocken und stanthafft ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2723", + "psc_text": "in eo acerba plebis opprobria et magorum aduersus eum aemulas potestates recenseat: intelleget eos patientia et constantia spei probatos non inmerito id esse praemii consecutos, ut in Abrahae semine gentes benedicerentur, ex Iacob Israhel esset, Moyses Pharao in deum fieret. longum est passiones ceterorum patriarcharum, prophetarum, apostolorum et beata atque inuicta illa Pauli in mari, in fluminibus, in terra, in solitudinibus, in urbibus, in propriis, in exteris, in plagis, in uinculis. in carceribus, in theatris fidei documenta memorare. certe hos omnes patientia 9 Rom. V, 3 sq. I suscepit GPle sed cf. lin. 2 et om. P 2 defecisse G R deu fuisse P suscipit G auscepit RPe 4 qia G 5 quod GP supr. scr. m. 1 R 6 decessisse GR decidisse P 9 perficit = - R perfecit G operatur P 11 confunditur G confundit RPE quorumcumque G quorumque RPb quoque e 12 uita G 14 celibatus G", + "candidate_score": 0.663709, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_35_37", + "bdc_text": "eer oder uss ghäder unnd verbunstStreitsucht und Mißgunst. - Phil 2 , 1-4. . Item das sich niemants über das erhebe , das er aber istRandbemerkung : Roma. 12. , unnd sich mee understannde ze können , dann er aber kan unnd der glouben leertRöm 12 , 3. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1814", + "psc_text": "intelligi ualet p profetam V 21 quidpr. I. add. m. 2 V 23 emundari ex demundari m. 2 V effidari p(Ar) 24 qui eras. R et uniuersis doctor om. VR et prospector — et iudex om. p(A) et uniuersis doctor — et iudex om. C 25 emandator (sie) ex remandator m. 2 V et certe Cpb. decentissimum est, ut, qui spiritu dei loquitur, ea, quae humanae et salutis et seternitatis sunt, eloquatur. § 2 Ait enim ita: feci iudicium et iustitiam: non tradas me nocentibus me. facit placentia deo opera et, quia facit, ne nocentibus se tradatur, orat. opus merendi antefertur, et dehinc meriti praemium postulatur. fit enim primum, quod placeat; et tum dignatio eius, cui per opus placetur, oratur. at nos nec operamur nec placemus, quin etiam impiis et inreligiosis rebus offendimus; et quia tales non placemosplacemus, irascimur. sed dignum est contueri, qualia sint, quae propheta faciens, ne nocentibus", + "candidate_score": 0.663232, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_54_56", + "bdc_text": "Also wil ich yetzt das buͦch von üch uffgenommen werden , das ir alle ding gegen der warheit halltind , das ist , mitt dem wort gottes bewärind , unnd so verr es mit dem selben lutet und uß dem selben befestnet unnd ggründt ist , im glouben gäbind . Dann wär sind wir arme sündigen menschen sustsonst. , das man uns gloube , wenn wir deß herren wort nit redend und anzeygend ? Demnach wil ich üch trüwlichen ermanet und gebätten habenn , das ir dise min arbeyt nit also mißbruchind , das ir dester träger oder sumsäligerin der Vorlage sumsäliliger .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_820", + "psc_text": "iurans in eum iurabit in deum uerum. obstructum enim est osloquentiuminiqua, quia praedicetorpraedicetur ex lege et ex prophetis atque ab apostolo in eo nos ante constitutionem mundi et elegisse pater et benediiisse doceatur et ipse nos coexcitauerit et conlocauerit a dextris dei in eselestibuscaelestibus, cum uidebunt eum in maiestate sua iudicare de uinis et mortuis. per haec itaque obstruetur os loquentium iniqua. ipse enim est rex in seternumaeternum et in nomine domini Iesu omne genu flectet cae elestium et terrestrium et inferorum, et omnis lingua confitebitur, quia dominus Ie su sin gloria deipatris, qui est benedietusbenedictus in saecula saeculorum. amen. PSALMUS LXIII. In finem psalmus Dauid. Exaudideus, orationem meam, dum deprecor ad te: a timore inimici eripe animam meam et reliqua. § 1 Psalmi superscriptio historiam non continet. simplex est et prophetali spiritu editus: tantum per id, quod in finem 3 Esai. LXV, 16. 10 Phil. II, 10 sq. 1", + "candidate_score": 0.663223, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_48_50", + "bdc_text": "Darinn ich mich ouch nit schämen , denen ze volgen , die ouch inn disen händlen gearbeytet habend , das ich ouch an etlichen stuckenn dises buͦchs uff sy gewisenn habBullinger argumentiert in seinem Buch vor allem biblisch und ver weist nur ganz vereinzelt auf altkirchliche Autoren ( vgl . etwa aaO , f. 53r . - v. ). . Dann Paulus spricht Randbemerkung : 1 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3", + "psc_text": "eius scripsi (cf. Paucker suppl. lex. lat. p. 240 et Arch. II., 604) episcopon eius R episcopatum eius DE.* conpetentios r accipiet R aocipiat rDE alius (post alius spatium 3-4 litt. in fine lin.) R aliter r alter DE. I* neque secundum quosdam HebrseosHebraeos quinque libri, neque secundum aliorum simplicitatem psalmi Dauid dicendi sunt, sed secundum apostolicam auctoritatem liber psalmorum esse noscendus est. § 2 Sunt autem plures eorundem psalmorum scriptores. nam aliquibus Dauid auctor praescribitur, in aliquibus Salomon, in aliquibus Asaph, in aliquibus Idith um, in aliquibus filiorum Chore, in aliquo Moyses. et quidem absurdum est psalmos Daoid nominare, cum ibi auctores eorum ipsis inscriptionum titulis commendentur. et liber psalmorum rectius esse dicatur, dinersisdiuersis in unum uolumen prophetiis diuersorum et auctorum et temporum congregatis. visum autem aliquibus est Hieremise et Aggsei et ZachariseZachariae quorundam psalmorum superscriptionibus nomina praenotare, cum horum nihil in authenticis septuaginta translatorum libris ita editum reperiatur,", + "candidate_score": 0.662624, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_78_80", + "bdc_text": "unnd flyßlich der waarheyt gottes mitt liebe unnd glouben nachgründen . Also söllennd ir nun die hilff , subsidia , tröstUnterstützungen . und annotationen disers mines unnd alle andere menschliche buͤcher läsen , den grund uff die warheyt setzen und den verstannd uss der geschrifft bringen unnd nitt dryn tragen .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_11", + "psc_text": "domini nostri IesuChristi et corporationis et passionis et regni, et resurrectionis nostrae gloriam uirtutemque referatur. sunt autem omnes prophetise'ad mundialem sensum et prudentiam saeculi clausae atque obsignataobsignatae?, secundum illud Esaiae: et erunt uobis uerba omnia haec tanquam eloquia libri huius signati. quod si qui dederint homini scienti litteras dicentes: lege ista, et dicet: non possum legere, signatum est enim. et si dabitur liber hic in manus hominis nescientis litteras, et dicetur ei: lege hunc. et respondebit: nescio litteras. imperitia legendi et intellegendi librum prophetise sub persona utriusque hominis monstrata est, cum intellegentia docti ad legendum, signaculum clausi mysterii non adeuntis, illius indocti ignorationi per communem utrique intellegendi inopiam comparatur. sunt enim uniuersa allegoricis et typicis contexta uirtutibus: per qusequas omnia unigeniti dei filii in corpore et gignendi et patiendi et moriendi et resurgendi et in aeternum cum conglorificatis sibi, qui in eum crediderint, regnandi et ceteros iudicandi sacramenta panduntur. et", + "candidate_score": 0.662016, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_48_50", + "bdc_text": "Darinn ich mich ouch nit schämen , denen ze volgen , die ouch inn disen händlen gearbeytet habend , das ich ouch an etlichen stuckenn dises buͦchs uff sy gewisenn habBullinger argumentiert in seinem Buch vor allem biblisch und ver weist nur ganz vereinzelt auf altkirchliche Autoren ( vgl . etwa aaO , f. 53r . - v. ). . Dann Paulus spricht Randbemerkung : 1 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_0", + "psc_text": "TRACTATUS SANCTI HILARII EPISCOPI PICTAUIENSIS SUPER PSALMOS. – INSTRUCTIO PSALMORUM. 1- 3 sic B7 Y h. l. deest- XXII. Hillar. Piet. pars. I. 1 § 1 Diuersas esse plurimorum in psalmorum libro opiniones, ex libris ipsis, quos scriptos reliquerunt, compertum habemus. nam aliqui eos Hebraeorum in quinque libros diuisos uolunt esse, ut sit usque in quadragesimum psalmum liber primus et a quadragesimo usque in septuagesimum primum liber secundus et ex eo usque in oetogesimum octauum liber tertius etusque in centesimum quintum liber quartus — ob quod hi omnes psalmi in consummatione sua habeant, fiat, fiat —, concludatur deinde in centesimo quinquagesimo psalmo liber quintus. alii uero ita inscribendos psalmos eiistimauerunt: psalmi Dauid, quo titulo intellegi uolunt, eos omnes a Dauid fuisse conscriptos. sed nos secundum apostolicam auctoritatem librum psalmorum et nuncupamus et scribimus. ita enim in Actis apostolorum dictum meminimus: scriptum est enim in libro psalmorum: fiat domus eius deserta,", + "candidate_score": 0.659173, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_54_56", + "bdc_text": "Also wil ich yetzt das buͦch von üch uffgenommen werden , das ir alle ding gegen der warheit halltind , das ist , mitt dem wort gottes bewärind , unnd so verr es mit dem selben lutet und uß dem selben befestnet unnd ggründt ist , im glouben gäbind . Dann wär sind wir arme sündigen menschen sustsonst. , das man uns gloube , wenn wir deß herren wort nit redend und anzeygend ? Demnach wil ich üch trüwlichen ermanet und gebätten habenn , das ir dise min arbeyt nit also mißbruchind , das ir dester träger oder sumsäligerin der Vorlage sumsäliliger .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2371", + "psc_text": "V1. prophetarum et euangeliorum et apostolorum arcano caelesti libros consecratos plenae cognitionis scientia consequetur? § 2 In his igitur omnibus hserenshaerens ac detentus propheta ex interno cordis sui secreto secundum apostoli uocem et ipse proclamat dicens: de profundis clamaui ad te, domine. pone illum secundum apostolum in profundo diuitiarum dei inperscrutabilium et inuestigabilium demorantem, statue illum de profundo humanarum calamitatum aestu precantem secundum eam domini, quse in anteriore psalmo est, uocem: ueni in profundum maris, et tempestas demersit me, existima illum non labiis, sed secreto, ut iussum est, cordis orare: apta aut ignorationi aut passioni aut orationi uox ista dicentis est: de profundis clamaui ad te, domine, dum aut neseitnescit aut patitur aut precatur. et quia de profundis clamat, confidenter ait: domine exaudi uocem meam, fiant aures tuae intendentes in uocem orationis mesemeae. § 3 Sed quaerendum est, an idipsum sit exaudi uocem meam et fiant aures tuse intendentes in", + "candidate_score": 0.659023, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_119_121", + "bdc_text": "Tringend daruff , das das volck gott in Christo trüwlichen erkenne , in inn vertruwe , inn anbette , anruͤffe unnd mit frommkeyt vereere . Das yeder sin nächsten liebe , niemandts den anderen verforteyle über vorteile . noch schedige , sunder mit zucht unnd eer yederman by dem anderen in fryden ruͦwe .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2541", + "psc_text": "necessarium est haec singula personis, temporibus, uirtutibus discernere, ut ea, quae incuriosse aures tamquam non necessaria forte perdiderint, ipsa illa ad humanae infidelitatis medellam sanationemque referantur. et hoc ipsis rebus in psalmo docebimur, qui ita caeptus est: § 2 Laudate nomen domini, laudate serui dominum: qui statis in domo domini, in atriis domini dei nostri. laudate dominum, quia benignus est dominus: psallite nomini eius, quoniam suaue estwest et contuendum in exordio psalmi est, quod ad laudem nos dei aduocat, cum in superiore psalmo ad solam benedictionem hortatus sit. praestare autem laudi benedictionem non ambiguum est. primus enim honor in benedictione positus est, sed 1 elfgendum G eligenddm P quando ex eo GT quando = ex eo P ..u medella G cf. Lachmann Lucr. p. 204 medela PTE et sic infr. 4 utatr G 5 incredibile enim mo*** (?) G (fort. incredibili enim modo) 7 illa supr. scr. P illa ex", + "candidate_score": 0.658635, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_48_50", + "bdc_text": "Darinn ich mich ouch nit schämen , denen ze volgen , die ouch inn disen händlen gearbeytet habend , das ich ouch an etlichen stuckenn dises buͦchs uff sy gewisenn habBullinger argumentiert in seinem Buch vor allem biblisch und ver weist nur ganz vereinzelt auf altkirchliche Autoren ( vgl . etwa aaO , f. 53r . - v. ). . Dann Paulus spricht Randbemerkung : 1 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_4", + "psc_text": "cum ibi auctores eorum ipsis inscriptionum titulis commendentur. et liber psalmorum rectius esse dicatur, dinersisdiuersis in unum uolumen prophetiis diuersorum et auctorum et temporum congregatis. visum autem aliquibus est Hieremise et Aggsei et ZachariseZachariae quorundam psalmorum superscriptionibus nomina praenotare, cum horum nihil in authenticis septuaginta translatorum libris ita editum reperiatur, adeo ut etiam in plurimis latinis et graecis codicibus sine horum nominibus simplices tantum psalmorum tituli praeferantur. § 3 De his autem, qui sine diuersorum auctorum nominibus sub diuersis superscriptionibus habentur, antiquorum uirorum ista traditio est, quod ex eo psalmo, cuius auctor in superscriptione ponitur, qui deinceps sine auctorum superscriptione succedunt, illius esse existimandi sunt, qui anterioris psalmi auctor inscribitur, usque in eum psalmum, in quo nomen auctoris 1 secundum aliorum R secundum pluriii r secundum plurimorum DE 2 Dauit R 5 nam aliquibus Rdte nam in aliquibus rd1 tamquam rii Dauid r 6 idithun r idichun R 7 filio", + "candidate_score": 0.658457, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_79_81", + "bdc_text": "Also söllennd ir nun die hilff , subsidia , tröstUnterstützungen . und annotationen disers mines unnd alle andere menschliche buͤcher läsen , den grund uff die warheyt setzen und den verstannd uss der geschrifft bringen unnd nitt dryn tragen . Damit werdend üch der glöubigen gschrifften vil nützen unnd gar nit von der geschrifft abfuͤren .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2053", + "psc_text": "14 danihaelum R danihelum T danielem P 15 praeceptis P 17 oculos cordis VR coulos PT releuans P 19 et in his GRPT et in his igitur V 22 sciens RPT insciens V unde VRPT unde ei E auxilium ei V auxilium & R auxilium — dicens om. PT. XXII. Hilar. Plct. pan J. 86 auxiIium mihi. statimque sibi beata confessione respondit: auxiliuraauxilium meum adomino, qui fecitcaelum etterram. ad montes quidem oculi eleuantur, quia per eos est doctrinae ministerium, profectus, ascensus. sed cumcura confitendum sit, unde ueniat auxilium: auxilium a domino est, qui fecit cselumcaelum et terram. hsechaec felix fides est, hsechaec uera confessio. haec spes aeterna et caelestis benedictionis digna muneribus. § 6 Denique quia prophetia omnis in spiritu est, statim beatam hanc eius confessionem per personam prophetae sancti spiritus consecuta benedictio est: non det in commotionem pedem tuum, neque dormitet, qui custodit te. sensus ipse significat conuersionem factam", + "candidate_score": 0.656905, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_121_123", + "bdc_text": "noch schedige , sunder mit zucht unnd eer yederman by dem anderen in fryden ruͦwe . Hiemit sind gott befolhen unnd gebetten , das ir trüwe vätter üwers volcks syend unnd deß grossen gottes yngedenck syend , der üwer schäfflinen bluͦt von üweren henden erforderen wirdt , wachend ir nitt wolVgl. Ez 34 , 10. . Darumb lassend üch üwer ampt angelegen sin.", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_175", + "psc_text": "propheticse doctrinae grauissimum et maximum adferemus . exemplum, Esaia dicente : audite uerbum domini, principes Sodomum; adtendite uerbum dei, populus Gomorrhse. quo mihi multitudinem hostiarum uestrarum? dicit dominus; plenus sum. holocausta arietum et adipem agnorum et sanguinem taurorum et hircorum nolo; nec si ueniatis apparere in conspectu meo- quis enim exquisiuit hsechaec de manibusuestris? — calcare aulam meam non adponetis. si adferatis similaginem, uanum est; thymiama abominatio mihi est. neomenias et sabbata et diem magnum non sustineo, ieiunium et ferias et neomenias uestras et festiuitates odit anima mea. facti estis mihi in abundantiam, iam non sustineo peccata uestra. cum extendatis manus uestras, auertam oculos meos a uobis; et si multiplicetis precem, non exaudiam uos: manus enim uestrge sanguine plenae sunt. et haec quidem atrocia et plena irseirae, principes Sodomum generosam Abrahae familiam nuncupari, populum Gomorrhse electum in hereditatem Israhel dici, inprobabiles esse hostias, abominabiles 8 Eeai. I, 10 sqq. 1", + "candidate_score": 0.656842, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_79_81", + "bdc_text": "Also söllennd ir nun die hilff , subsidia , tröstUnterstützungen . und annotationen disers mines unnd alle andere menschliche buͤcher läsen , den grund uff die warheyt setzen und den verstannd uss der geschrifft bringen unnd nitt dryn tragen . Damit werdend üch der glöubigen gschrifften vil nützen unnd gar nit von der geschrifft abfuͤren .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_11", + "psc_text": "domini nostri IesuChristi et corporationis et passionis et regni, et resurrectionis nostrae gloriam uirtutemque referatur. sunt autem omnes prophetise'ad mundialem sensum et prudentiam saeculi clausae atque obsignataobsignatae?, secundum illud Esaiae: et erunt uobis uerba omnia haec tanquam eloquia libri huius signati. quod si qui dederint homini scienti litteras dicentes: lege ista, et dicet: non possum legere, signatum est enim. et si dabitur liber hic in manus hominis nescientis litteras, et dicetur ei: lege hunc. et respondebit: nescio litteras. imperitia legendi et intellegendi librum prophetise sub persona utriusque hominis monstrata est, cum intellegentia docti ad legendum, signaculum clausi mysterii non adeuntis, illius indocti ignorationi per communem utrique intellegendi inopiam comparatur. sunt enim uniuersa allegoricis et typicis contexta uirtutibus: per qusequas omnia unigeniti dei filii in corpore et gignendi et patiendi et moriendi et resurgendi et in aeternum cum conglorificatis sibi, qui in eum crediderint, regnandi et ceteros iudicandi sacramenta panduntur. et", + "candidate_score": 0.656759, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_122", + "bdc_text": "Hiemit sind gott befolhen unnd gebetten , das ir trüwe vätter üwers volcks syend unnd deß grossen gottes yngedenck syend , der üwer schäfflinen bluͦt von üweren henden erforderen wirdt , wachend ir nitt wolVgl. Ez 34 , 10. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_175", + "psc_text": "propheticse doctrinae grauissimum et maximum adferemus . exemplum, Esaia dicente : audite uerbum domini, principes Sodomum; adtendite uerbum dei, populus Gomorrhse. quo mihi multitudinem hostiarum uestrarum? dicit dominus; plenus sum. holocausta arietum et adipem agnorum et sanguinem taurorum et hircorum nolo; nec si ueniatis apparere in conspectu meo- quis enim exquisiuit hsechaec de manibusuestris? — calcare aulam meam non adponetis. si adferatis similaginem, uanum est; thymiama abominatio mihi est. neomenias et sabbata et diem magnum non sustineo, ieiunium et ferias et neomenias uestras et festiuitates odit anima mea. facti estis mihi in abundantiam, iam non sustineo peccata uestra. cum extendatis manus uestras, auertam oculos meos a uobis; et si multiplicetis precem, non exaudiam uos: manus enim uestrge sanguine plenae sunt. et haec quidem atrocia et plena irseirae, principes Sodomum generosam Abrahae familiam nuncupari, populum Gomorrhse electum in hereditatem Israhel dici, inprobabiles esse hostias, abominabiles 8 Eeai. I, 10 sqq. 1", + "candidate_score": 0.655225, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_119_121", + "bdc_text": "Tringend daruff , das das volck gott in Christo trüwlichen erkenne , in inn vertruwe , inn anbette , anruͤffe unnd mit frommkeyt vereere . Das yeder sin nächsten liebe , niemandts den anderen verforteyle über vorteile . noch schedige , sunder mit zucht unnd eer yederman by dem anderen in fryden ruͦwe .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_421", + "psc_text": "- scilicet Ilidereuidere, id est saluatorem suum nosse, angelo dicente: et cognominabis nomen eius Iesum; ipse enim saluum faciet populum suum a peccatis eorum. Christum conspieereconspicere, ut per professionem generosae . familiae sit christianus, exspectat. bonum autem hoc nomen est, quod archangeli atque angeli adorant, quod daemones tremunt et ferre non possunt, quod ad salutem homines adsumunt; quia scriptum est: et omnis qui inuocauerit nomen eius, hicsaluuserit exspectat autem non occulte, non trepidus, non solus, sed in conspectu sanctorum eius, fide scilicet Iiberalibera testimonium exspectationis susesuae uel sub sanctorum cselestmmcaelestium conscientia non recusans, uel prophetiseprophetiae exemplo sanctis omnibus, qui in terra sunt, in se ipso praebens exspectationis exemplum. 8 I Cor. 8, 6. 12 Matth. I, 91 18 Rom. X, 18. 1 qui V 3 dm̃ VPT 8 nulli alium R confitendam ex confitendo m. 2 V 4 misericordiam saeoulum saeculi VRPT cf. adn. Bened. 6 in conspectu ex in", + "candidate_score": 0.654602, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_48", + "bdc_text": "Darinn ich mich ouch nit schämen , denen ze volgen , die ouch inn disen händlen gearbeytet habend , das ich ouch an etlichen stuckenn dises buͦchs uff sy gewisenn habBullinger argumentiert in seinem Buch vor allem biblisch und ver weist nur ganz vereinzelt auf altkirchliche Autoren ( vgl . etwa aaO , f. 53r . - v. ). .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3", + "psc_text": "eius scripsi (cf. Paucker suppl. lex. lat. p. 240 et Arch. II., 604) episcopon eius R episcopatum eius DE.* conpetentios r accipiet R aocipiat rDE alius (post alius spatium 3-4 litt. in fine lin.) R aliter r alter DE. I* neque secundum quosdam HebrseosHebraeos quinque libri, neque secundum aliorum simplicitatem psalmi Dauid dicendi sunt, sed secundum apostolicam auctoritatem liber psalmorum esse noscendus est. § 2 Sunt autem plures eorundem psalmorum scriptores. nam aliquibus Dauid auctor praescribitur, in aliquibus Salomon, in aliquibus Asaph, in aliquibus Idith um, in aliquibus filiorum Chore, in aliquo Moyses. et quidem absurdum est psalmos Daoid nominare, cum ibi auctores eorum ipsis inscriptionum titulis commendentur. et liber psalmorum rectius esse dicatur, dinersisdiuersis in unum uolumen prophetiis diuersorum et auctorum et temporum congregatis. visum autem aliquibus est Hieremise et Aggsei et ZachariseZachariae quorundam psalmorum superscriptionibus nomina praenotare, cum horum nihil in authenticis septuaginta translatorum libris ita editum reperiatur,", + "candidate_score": 0.654189, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_54_56", + "bdc_text": "Also wil ich yetzt das buͦch von üch uffgenommen werden , das ir alle ding gegen der warheit halltind , das ist , mitt dem wort gottes bewärind , unnd so verr es mit dem selben lutet und uß dem selben befestnet unnd ggründt ist , im glouben gäbind . Dann wär sind wir arme sündigen menschen sustsonst. , das man uns gloube , wenn wir deß herren wort nit redend und anzeygend ? Demnach wil ich üch trüwlichen ermanet und gebätten habenn , das ir dise min arbeyt nit also mißbruchind , das ir dester träger oder sumsäligerin der Vorlage sumsäliliger .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1645", + "psc_text": "quod de confusione superborum tractamus, significasse intellegitur. sequitur enim: conuertantur mihi, qui timent te etqui cognoscunt testimonia, tua. uult ergo eos, qui deum timere coeperunt, ad se propheta conuerti, ut per doctrinam suam in uitiis suis et criminibus erubescant, cognitis scilicet testimoniis dei. de quibus multa iam diximus, et confusi in ueteribus delictis ad institutionem prophetae doctrinamque se referant: quorum ex snperbiasuperbia atque peccatis ad pietatem modestiamque conuersio est. § 18 Conclusit autem uerecundiseuerecundiae susesuae more dicens: fiat cor meum inmaculatum in iustificationibus tuis, ut non confundar. exercetur in mandatis, meditatur in lege, iustitiam iudiciorum dei cognouit, timentes dominum conspectu eius lsetanturlaetantur, manibus dei factus atque formatus est, et non audet dicere inmaculatum cor sibi esse. et audemus interdum praeferre innocentiam nostram, iactare uitiorum abstinentiam et puros nos a peccatis atque iniquitatibus gloriari? sed ut fidem ita et humilitatem ac modestiam discere a propheta nos conuenit, orante ut sibi inmaculatum", + "candidate_score": 0.653985, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_78_80", + "bdc_text": "unnd flyßlich der waarheyt gottes mitt liebe unnd glouben nachgründen . Also söllennd ir nun die hilff , subsidia , tröstUnterstützungen . und annotationen disers mines unnd alle andere menschliche buͤcher läsen , den grund uff die warheyt setzen und den verstannd uss der geschrifft bringen unnd nitt dryn tragen .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2371", + "psc_text": "V1. prophetarum et euangeliorum et apostolorum arcano caelesti libros consecratos plenae cognitionis scientia consequetur? § 2 In his igitur omnibus hserenshaerens ac detentus propheta ex interno cordis sui secreto secundum apostoli uocem et ipse proclamat dicens: de profundis clamaui ad te, domine. pone illum secundum apostolum in profundo diuitiarum dei inperscrutabilium et inuestigabilium demorantem, statue illum de profundo humanarum calamitatum aestu precantem secundum eam domini, quse in anteriore psalmo est, uocem: ueni in profundum maris, et tempestas demersit me, existima illum non labiis, sed secreto, ut iussum est, cordis orare: apta aut ignorationi aut passioni aut orationi uox ista dicentis est: de profundis clamaui ad te, domine, dum aut neseitnescit aut patitur aut precatur. et quia de profundis clamat, confidenter ait: domine exaudi uocem meam, fiant aures tuae intendentes in uocem orationis mesemeae. § 3 Sed quaerendum est, an idipsum sit exaudi uocem meam et fiant aures tuse intendentes in", + "candidate_score": 0.653648, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_48", + "bdc_text": "Darinn ich mich ouch nit schämen , denen ze volgen , die ouch inn disen händlen gearbeytet habend , das ich ouch an etlichen stuckenn dises buͦchs uff sy gewisenn habBullinger argumentiert in seinem Buch vor allem biblisch und ver weist nur ganz vereinzelt auf altkirchliche Autoren ( vgl . etwa aaO , f. 53r . - v. ). .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_4", + "psc_text": "cum ibi auctores eorum ipsis inscriptionum titulis commendentur. et liber psalmorum rectius esse dicatur, dinersisdiuersis in unum uolumen prophetiis diuersorum et auctorum et temporum congregatis. visum autem aliquibus est Hieremise et Aggsei et ZachariseZachariae quorundam psalmorum superscriptionibus nomina praenotare, cum horum nihil in authenticis septuaginta translatorum libris ita editum reperiatur, adeo ut etiam in plurimis latinis et graecis codicibus sine horum nominibus simplices tantum psalmorum tituli praeferantur. § 3 De his autem, qui sine diuersorum auctorum nominibus sub diuersis superscriptionibus habentur, antiquorum uirorum ista traditio est, quod ex eo psalmo, cuius auctor in superscriptione ponitur, qui deinceps sine auctorum superscriptione succedunt, illius esse existimandi sunt, qui anterioris psalmi auctor inscribitur, usque in eum psalmum, in quo nomen auctoris 1 secundum aliorum R secundum pluriii r secundum plurimorum DE 2 Dauit R 5 nam aliquibus Rdte nam in aliquibus rd1 tamquam rii Dauid r 6 idithun r idichun R 7 filio", + "candidate_score": 0.653591, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_54_56", + "bdc_text": "Also wil ich yetzt das buͦch von üch uffgenommen werden , das ir alle ding gegen der warheit halltind , das ist , mitt dem wort gottes bewärind , unnd so verr es mit dem selben lutet und uß dem selben befestnet unnd ggründt ist , im glouben gäbind . Dann wär sind wir arme sündigen menschen sustsonst. , das man uns gloube , wenn wir deß herren wort nit redend und anzeygend ? Demnach wil ich üch trüwlichen ermanet und gebätten habenn , das ir dise min arbeyt nit also mißbruchind , das ir dester träger oder sumsäligerin der Vorlage sumsäliliger .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1517", + "psc_text": "nimis. per modestiam scilicet confessionis et, ut non auferatur a se uerbum ueritatis, orat, et per honorem eius, qui unus tantum sine peccato est, ne usquequaque nimis a se auferatur, expostulat, quia se hominem meminerit, qui per naturae infirmitatem sine peccato esse non possit. § 7 Et custodiam legem tuam semper in saeculum et in saeculum seeculisaeculi. nullum propheta uitae susesuae finem pertimescit. non enim concluditur fides sua sreeulissaeculis, sed se in infinitatem temporum officio custodiendae legis extendit. scit et altare a Moyse in exemplum esse superioris altaris exstroetumexstructum. scit et Aaron sacerdotem ad speciem esse ostensi in monte sacerdotis ornatum. Moysi enim deus dixit: uade, fac omnia secundum exemplum, quod osteudiostendi tibi in monte. festinat ergo in leges illas aeternorum saeculorum. nam cum lex futuri umbra sit, necesse est corpus illud uerae legis aeternum sit. distinxit autem praesens officium ab indefessa illa perpetui officii iugitate dicens: et custodiam legem", + "candidate_score": 0.653533, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_45_47", + "bdc_text": "Und ist ouch gott nit ein gott deß zwytrachts und der uneynigkeit , sunder er ist ein gott deß fridens in allen gemeynden unnd kilchen1Kor 14 , 32f. . Also hab ich yetzt das buͦch geschriben , niemants vor ze urteylen , niemants zuͦ verachten noch ze lychterenver kleinern. , nützid eygenrichtigs ynzefuͤren oder neyswasirgend etwas . mit sömlichem wolgefallen zeschirmen , das ich nitt welle dem geyst der propheten ( so inen bessers eroffnet ) underthon sin , sunder was ich schryb , schryb ich zuͦ guͦtem der warheyt , zuͦ fridenn der kilchen unnd bewarung der einfalten .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1827", + "psc_text": "ante deum peccati, quod per eos gesserimus, intendunt; causam namque peccati ad crimen iniciunt et criminis inuidiam per calumniam exacerbant, scriptura in Apocalypsi calumniatorem eum esse testante. § 8 Verum etiam nunc se extendit propheta in celsiorem profectum dicens: oculi mei defecerunt in salutare tuum et in eloquiomeloquium iustitiseiustitiae tuae. oculi deficiunt, cum intentus in aliquam exspectationem uisus laborat. propheta itaque animae susesuae oculos in dei salutare defixit. et de salutari quid intellegi oporteret, saepe tractauimus; eum scilicet esse legum, qui saluum faciet populum suum a peccatis. aliis igitur oculos suos in desideria saecularia occupantibus et in uoluptates rerum praesentium tendentibus propheta in dei salutare defixus 7 Matth. IV, 9. 10 Matth. XXV, 41. 17 Apoo. XII, 10. m 1 sapientia Cp aufera finis V et uirtutem eorum RCpE cf. Sabatier 77, 537 adn. 2 inhabitauileB V1 8 prehendam — auferam glori* om. Cp adpraehendam RE 6 imperiorum R 8", + "candidate_score": 0.653304, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_55_57", + "bdc_text": "Dann wär sind wir arme sündigen menschen sustsonst. , das man uns gloube , wenn wir deß herren wort nit redend und anzeygend ? Demnach wil ich üch trüwlichen ermanet und gebätten habenn , das ir dise min arbeyt nit also mißbruchind , das ir dester träger oder sumsäligerin der Vorlage sumsäliliger . werdind in der heyligen gschrifft und vermeinind , man habe üch das notwendig zuͦ disem handel ußgezogen .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_278", + "psc_text": "metu sanctas scripturas sibi tamquam dei uerba conmendent et cum debita dignitate ea insinuent mentibus audientium, domino dicente: et super quem aspiciam, nisi super humilem et mitem et trementem uerba mea? oportet igitur et prsedicantespraedicantes eiistimareexistimare non hominibus se loqui, et audientes scire non hominum sibi uerba proferri, sed esse dei uoces, dei constituta, dei leges, et reuerentiam maximam utrique officio conuenire. maximi enim periculi res est, de thensauris dei, de sacramentis reconditis, de testamento aeterno aliquid aut superuacuum proferre, aut neglegentem audire. consignanda sunt omnia animis, commendanda sensibus, quia nihil est uerborum dei, quod non sit inplendum; et omne, quod dictum est, habet quandam iam efficiendi necessitatem, quia dei uerba decreta sunt. § 2 Qui lectus est psalmus, in finem inscribitur. si omnes ita inscriberentur, nihil esset difficultatis; excluderet enim omnem generalitas quaestionem. sed cum aliam alius habeat inscriptionem, ex causis diuersis tantum necesse est diuersitates inscriptionum extitisse. duplex", + "candidate_score": 0.652983, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_93_95", + "bdc_text": "Ich weyß wol , wär du bist , frylich der heylig und gesalbet gottes“ [ Lk 1 , 34 ] . Und über Paulum und Silam : „Dise menschen sind deß höchsten gottes diener und predigend üch den rechten wäg zum heyl“ [ Apg 16 , 17] .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_135", + "psc_text": "Beatus ergo apostolus Paulus, secundum professionem suam HebrreusHebraeus ex Hebraeis, etiam secundum hebraicam cognitionem et fidem psalmum hunc primum esse dixit, translatorum distinctione non usus: cui maximum hoc pnedicandipraedicandi ad synagogse principes studium erat, ut dominum nostrum Iesum Christum dei filium, natum, passum, resurgentem regnare in aeternum ex doctrina legis ostenderet. tenuit itaque hunc modum, ut HebnsisHebraeis praedicans HebneorumHebraeorum consuetudine uteretur. sed nobis translatorum utendum auctoritate est, legem non ambiguitate litterae, sed doctrinae scientia transferentum. § 5 Praestat autem nunc absolutissimam intellegentiam personae, temporis, causae apostolica auctoritas. nam quid in libro Actorum suorum de hoc eodem psalmo idem apostoli senserint, uerbis ipsorum loquemur. scriptum namque est: ipsis dicentibus: domine, tu es, qui fecisti cselumcaelum et terram et mare et omnia, quae in illis sunt, qui perospatrisnostriDauid, sancti pueri tui, dixisti: quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt 25 Act. ap. IV, 24. 1 redigerunt 1' 2 et in diapsalmis distincxerunt", + "candidate_score": 0.652781, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_39_41", + "bdc_text": "sinen eygnen rhuͦm und nutz suͦchen welle etc. Welches nun alles uns billich ein getrüwe warnung sin sol , das wir uss unserer fleyschlichen anfächtung uns nützid fürnemmen söllennd , sunder underthon dem geyst der warheyt . Dann ye so ist der verstandim Sinne von :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2738", + "psc_text": "R 18 significatio Re res PTb 19 situs uirtutis suae Scientia ea quae R sit cum usu uirtutis suae et soientia quae PT sit cum uisu uirtutis suae et scientia quae e 20 intellexisti TE intellexit RP 22 repperiemus R repperimus P 24 sup eum spm mea R sed cf: p. 663, 4 25 non clamabit om. PT. huius prophetiseprophetiae tum euangelista meminit, cum his, quos eorabatcurabat, ut de se tacerent iubebat. has ergo cogitationes eius, humilitatis scilicet et patientisepatientiae, longe ante intellexit, quia de his erat prophetarum ore testatus. § 9 Semitam meam et directionem meam inuestigasti. est autem de semita et directione, antequam id ipsum tractatur, non nihilum prseloquendum. id namque, quod nobiscum semita est, alia uirtute atque intellegentia cum Graecis est: 1:QlPo'V enim nuncupant, id est frequenti ingressu discursnquediscursuque contritam, per quam non semel neque aliquando, sed semper incessum sit. quod autem nostri directionem transtuleranttranstulerunt, id illi", + "candidate_score": 0.652503, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_54_56", + "bdc_text": "Also wil ich yetzt das buͦch von üch uffgenommen werden , das ir alle ding gegen der warheit halltind , das ist , mitt dem wort gottes bewärind , unnd so verr es mit dem selben lutet und uß dem selben befestnet unnd ggründt ist , im glouben gäbind . Dann wär sind wir arme sündigen menschen sustsonst. , das man uns gloube , wenn wir deß herren wort nit redend und anzeygend ? Demnach wil ich üch trüwlichen ermanet und gebätten habenn , das ir dise min arbeyt nit also mißbruchind , das ir dester träger oder sumsäligerin der Vorlage sumsäliliger .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1722", + "psc_text": "inpetus in hanc nos uiam cogit. sed qui super seniores et docentes intellegit, per intellegentise doctrinam se prohibuit et exeuntem procurrentemque reuocauit. resistendum ergo est et obnitendum, ut nosmetipsos ab omni uia mala primum arceamus, tum deinde, si qui nos instinctus eo cceperitcoeperit ferre, retrahamus: et prius nostramet ipsi potestate sumus inhibendi, ut deinceps castodiamuscustodiamus dei uerbum. antea autem propria inhibitione opus est, ut possit dei uerbi esse custodia. neque enim quisquam uerbum ante custodiet, et tum prohibere se poterit. prohibitio enim ea demum est, ut id, quod fiebat, fieri arceatur; custodia uero tum firma est, cum se quis a malis inhibens bona obseruet sine intermissione custodisecustodiae. § 9 Qualis autem custodia uerbi dei esse debeat, sequens uersus docet. sequitur enim: a iudiciis tuis non declinaui: quia tu legem posuisti mihi. haec est igitur uera custodia, nullam in partem a dei se iudiciis deflectere neque leui saltim declinare decessu, sed", + "candidate_score": 0.652039, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_55_57", + "bdc_text": "Dann wär sind wir arme sündigen menschen sustsonst. , das man uns gloube , wenn wir deß herren wort nit redend und anzeygend ? Demnach wil ich üch trüwlichen ermanet und gebätten habenn , das ir dise min arbeyt nit also mißbruchind , das ir dester träger oder sumsäligerin der Vorlage sumsäliliger . werdind in der heyligen gschrifft und vermeinind , man habe üch das notwendig zuͦ disem handel ußgezogen .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_504", + "psc_text": "de ueritatis pudore mentimur, aut de contumeliae offensione maledicimus ? et quis usquam uifce ita emendatae et patientis ad omnia fuit, ut his humanae demutationis uitiis non esset obnoiiusobnoxius? solus hoc potuit cum fiducia uelle, qui peccatum non fecit. in cuius ore dolus non fuit, qui flagellis dorsum prabuitpraebuit, maxillas ab alapis non deflexit, sputamentorum contumeliam non exprobrauit et in nullo uoluntatem eius, cuius ad haec uoluntati in omnibus uolens obcediebat, offendit. 8 Rom. VIII, 26. 1 postulatio postulandee orationis RPT 2 hominem V S orare debeat V quid enim oremus qualiter T 6 lioet etiam a V formam ordinis R 8 eat qui solus potest (del. m. 2) patrem scit qui solus potest orare cet. Trest qui solus patrem uidet qui solus patrem scit potest (potellsT) orare eet. PT 9 euuangelia V 11 dum om. V 18 inaudire (d in ras. a. m 2) V 14 mei m ms.", + "candidate_score": 0.651808, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_54_56", + "bdc_text": "Also wil ich yetzt das buͦch von üch uffgenommen werden , das ir alle ding gegen der warheit halltind , das ist , mitt dem wort gottes bewärind , unnd so verr es mit dem selben lutet und uß dem selben befestnet unnd ggründt ist , im glouben gäbind . Dann wär sind wir arme sündigen menschen sustsonst. , das man uns gloube , wenn wir deß herren wort nit redend und anzeygend ? Demnach wil ich üch trüwlichen ermanet und gebätten habenn , das ir dise min arbeyt nit also mißbruchind , das ir dester träger oder sumsäligerin der Vorlage sumsäliliger .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1669", + "psc_text": "suae inbecillitate in praeceptis dei permanet, hoc gloriosius in mandatis dei permanens, quo paBne naturae susesuae infirmitas sit subsctasubacta. § 10 Concludit deinde modestiae et spei suae more dicens: secundum miserationem tuam uiuifica me, et custodiam testimonia oris tui. uiuificari se tamquam nondum uiuens precatur et custoditurum se testimonia oris dei, tamquam nunc non custodiat, pollicetur. sed cum uiuit in corpore, uitam ille non huius saeculi concupiseitconcupiscit; et cum testimonia dei in lege custodiat, tamen testimonia oris dei custoditurum se pollicetur, quaBquae euangelicis innouata praeceptis non adulterio tantum, sed etiam desiderio adulterii abstinentes sola fidei sanctificatione consummant : per dominum nostrum Iesum Christum, qui et os et dextera et uirtus et sapientia dei est, benedictus in saecula saeculorum. amen. LAMED. In saeculum, domine, permanet uerbum tuum in caelo et reliqua. § 1 Sermonem prophetae uonnon in humilibus ac peruulgatis demorari decet. sed semper excelsa et deo digna tractare, atque ita,", + "candidate_score": 0.651327, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_54_56", + "bdc_text": "Also wil ich yetzt das buͦch von üch uffgenommen werden , das ir alle ding gegen der warheit halltind , das ist , mitt dem wort gottes bewärind , unnd so verr es mit dem selben lutet und uß dem selben befestnet unnd ggründt ist , im glouben gäbind . Dann wär sind wir arme sündigen menschen sustsonst. , das man uns gloube , wenn wir deß herren wort nit redend und anzeygend ? Demnach wil ich üch trüwlichen ermanet und gebätten habenn , das ir dise min arbeyt nit also mißbruchind , das ir dester träger oder sumsäligerin der Vorlage sumsäliliger .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1535", + "psc_text": "d3 uerbi sui C in quo deus uerbi sui pb in quo uerbi sui t ipsis doceri, ut, si quando incidant infirmitates, persecutiones, damna, orbitates, contumeliae, has praesentis sseculisaeculi minas ac potestates spe aeternorum promissorum consolemur. § 2 Et ad hsechaec quidem omnia nos docemur; sed iam ipsis omoibusomnibus propheta perfunctus est dicens: hsecmeconsolata est in humilitate mea: quoniam eloquium tuum uiuificauit me. h ae c ad spem refertur, quam sperare eum deus fecit. consolata est eum uero in humilitate, id est. cum contemnitur, cum inridetarinridetur, cum iniuriis uexatur, cum contumeliis inhonestatur sciens hanc sibi temptationum prae!sentium esse militiam. sed se inter haec iniirmitatisinfirmitatis suae bella spes a domino prsestitapraestita consolatur: uiuificatur autem per eloquia dei. scit in his excellentem esse in cseliscaelis humilitatis susesuae gloriam ; scit animam eloquiis dei refectam tamquam pabulum aliquod uitseuitae in se aeternae continere. non mouetur in eloquiis dei uiuens inani superbientium gloria. nouit", + "candidate_score": 0.651236, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_75_77", + "bdc_text": "Dann sömliches ward nye desse meynung , der dir das buͦch zuͦ guͦtem schreyb , sunder er wolt dich anfuͤrenn an die gschrifft , das du all din flyß darinn gebruchtest . Dann wellicher keyn anleytung zuͦ keinenirgendwelchen. händlen hatt , der hatt ouch ein unlust ze hanndlen . Darumb wirdt nun der kilchen ein lychterung inn händlen gethon , nitt das du nun am selbigen söllist gnuͦg haben , sunder fruͦtigfrisch , eifrig .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_16", + "psc_text": "nemo aperiet; quia per hanc, quae in illo expleta est prophetia, aperiet, quod nemo prsecludet, et contra expletae in eo prophetdaBprophetiae fide abnegata claudet, quod nemo possit aperire. nullus enim nisi ille, in quo heBc prophetata sunt et expleta., clauem intellegentiseintellegentiae huius impertiet. denique id ipsum in consequentibus docuit, dicens: et uidi super dexteram sedentis in throno librum scriptum de intus etde foris, signatum signaculis septem; et uidialterum 2 Luc. XI, 52. 13 Apoc. III, 7. 26 Apoc. V, 1 sq. 3 ipsique r 11 intelligentiairũuis α intelligentiarum uis D intelli- Rentia, earum (om. uis) rt 16 et nemo olandet et claudet et nemo r 17 haec septem quaedam scripsi (cf. quae dixi Stud. 1886, 339 et infr. p. 8, 14) per haec septem quaedam rdlb per hoc in quedam d* per haec ui quadam e 20 abeoluit DE absoluet r aperiens om. r et claudens DE et claudet r", + "candidate_score": 0.650948, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_39_41", + "bdc_text": "sinen eygnen rhuͦm und nutz suͦchen welle etc. Welches nun alles uns billich ein getrüwe warnung sin sol , das wir uss unserer fleyschlichen anfächtung uns nützid fürnemmen söllennd , sunder underthon dem geyst der warheyt . Dann ye so ist der verstandim Sinne von :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1493", + "psc_text": "17 et antiqua R 18 sic R, nisi quod post cuiusque add. est, de cuivs oritfine cf. praef., VCpe haec ita habent: proprietatem intellegentiae huius quae est difficilis captantes (captantibus C); interpolationem iam . Btned. senserunt 19 hi (hii) post dixerint supr. scr. m.9 R dixerit VI dixerunt C in inutilitatem Cp et sic infr. 20 dixerant Cp in auaritia V 21 noscitur R1 hominis R1 22 utilitatem supr. scr. R, ex i utilitatem corr. m. 2 V. ergo cum in dei testimonia inclinari cor suum et non in utilitatem propheta orat, inclinatum in dei testimonia cor ab his sine dubio refert, quae humano iudicio existimantur utilia. et quidem intellegentiae nostrae sensum uersus, qui consequitur. confirmat. § 14 Aitenim: auerte oculos meos, ne uideant uanitatem, in uia tua uiuifica me, uanitatem eorum docens, quae ab hominibus existimantur utilia. et quaerendum est. quos oculos et a qua uanitate oret auerti. orat", + "candidate_score": 0.650777, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_83_85", + "bdc_text": "unnd iro buͤberyboshaftes Treiben. , jaa glychßneryHeuchelei. , ye länger ye häller mercken , und das sy nützid anders sind dann gschirr deß bösenWerkzeug des Teufels. , dardurch er understadt das euangelion zuͦ undergraben mit der schuflen der demuͤtigen geystligkeit . Collos. 2[18-23 ] . DannRandbemerkung :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2731", + "psc_text": "in euangeliis GPT in euangelio R 7 donaret Re donasset PTb 9 expleuit ex explebit P peccati RT et peccati P 16 uox de caelo dicens ad eum G uox dicens ad eum R uox de caelo dicens PT 20 probauit ex probabit P 24 dedidit R1 dedit Rł PТ E 26 temptationum ex temptationem corr. m. 1 R temptionum P agnoscentes P 27 tunc R tu PT reliquid RP1 28 ministrabant PTE ministrant R 29 ministrant RTE ministrabant P per prohatione ex per prohationem (sic) R. cognoscitur, per cognitionem dignus est ministerio angelorum. in ceteris autem quotiens probatus est. totiens et cognitus est. Petrus passionem eius detestatus est, crucis in eo scandalum prsBpro amore et confessse iam a se diuinitatis cognitione non sustinens; sed quia eum ob infidelitatem crucis satanam nuncupasset, non multo post, cum in monte gloriae suae habitohabitu constitisset, tali a patre uoce cognoscitur: hic est filinsfilias", + "candidate_score": 0.650616, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_48", + "bdc_text": "Darinn ich mich ouch nit schämen , denen ze volgen , die ouch inn disen händlen gearbeytet habend , das ich ouch an etlichen stuckenn dises buͦchs uff sy gewisenn habBullinger argumentiert in seinem Buch vor allem biblisch und ver weist nur ganz vereinzelt auf altkirchliche Autoren ( vgl . etwa aaO , f. 53r . - v. ). .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_0", + "psc_text": "TRACTATUS SANCTI HILARII EPISCOPI PICTAUIENSIS SUPER PSALMOS. – INSTRUCTIO PSALMORUM. 1- 3 sic B7 Y h. l. deest- XXII. Hillar. Piet. pars. I. 1 § 1 Diuersas esse plurimorum in psalmorum libro opiniones, ex libris ipsis, quos scriptos reliquerunt, compertum habemus. nam aliqui eos Hebraeorum in quinque libros diuisos uolunt esse, ut sit usque in quadragesimum psalmum liber primus et a quadragesimo usque in septuagesimum primum liber secundus et ex eo usque in oetogesimum octauum liber tertius etusque in centesimum quintum liber quartus — ob quod hi omnes psalmi in consummatione sua habeant, fiat, fiat —, concludatur deinde in centesimo quinquagesimo psalmo liber quintus. alii uero ita inscribendos psalmos eiistimauerunt: psalmi Dauid, quo titulo intellegi uolunt, eos omnes a Dauid fuisse conscriptos. sed nos secundum apostolicam auctoritatem librum psalmorum et nuncupamus et scribimus. ita enim in Actis apostolorum dictum meminimus: scriptum est enim in libro psalmorum: fiat domus eius deserta,", + "candidate_score": 0.650531, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_78_80", + "bdc_text": "unnd flyßlich der waarheyt gottes mitt liebe unnd glouben nachgründen . Also söllennd ir nun die hilff , subsidia , tröstUnterstützungen . und annotationen disers mines unnd alle andere menschliche buͤcher läsen , den grund uff die warheyt setzen und den verstannd uss der geschrifft bringen unnd nitt dryn tragen .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1103", + "psc_text": "his, quae in ludsese populo temporibus legis expleta sunt, uniuersarum fere gentium ad speciem futurae misericordise salus est inchoata, ut per id. quod tum gestum est, id quoque, quod postea gerendum esset, doceretur, cum ipsos illos, in quos illa tum gerebantur, et inumbratio nubis et iter maris et mannae spiritalis cibus et spiritalis potus ex petra in spe euangelica fideque concluderet: nunc quoque, ut semper, in his ipsis noui ac ueteris testamenti per prophetam facta conexio est, cum dicit: uisa sunt itinera tua, deus, itinera dei mei, regis, qui est in sancto. prreuenerunt principes coniuncti psallentibus in medio iuuenum tympanistriarum. inecclesiisbenedicitedominum de fontibus Israhel. ibi Beniamin iunior in pauore, principes Iuda duces eorum, principes Zabulon, principes Nepthalim. dei quidem itinera sunt uisa, cum coactis in glaciem aquis prseeunte eo in columna ignis et 1 diuinae memoriae seueritatia V et quidem (et add. m. 2) I\" 4 et incidentium V incedentium", + "candidate_score": 0.650184, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_51_53", + "bdc_text": "Tessal. 5. : „Ir söllend den geyst nitt ußl öschen noch die prophecy verachten . Ir söllend alle ding bewären und , was guͦt unnd grecht ist , behalten“ [ 1 Thess 5 , 19-21 ] .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_161", + "psc_text": "poscit a te, nisi ut timeas dominum deum tuum et ambules in omnibus uiis eius et diligas eum et seruias domino deo tuo ex toto corde tuo et ex tota anima tua et custodias praecepta domini dei tui et iustificationes eius, quae ego praecipio tibi, ut bene sit tibi? nullum a nobis, nisi innocentiae et 21 Deut. X, 12 sq. 1 caret ex carunt m. 2 V 8 totum om. R reliquid R 4 beneuola c i ut om. R 8 indiget ex indicet m. 3 R 10 profectum ex profectam m. 2 V quia ea — profectum om. V 11 nulla ex nullu R 13 gignentur ex tignentur m. 2 V 14 inco hetur corr. m. 2 r 15 prophetia (profetia V) psalmi Vx 17 sed quia corr. m. 2 V sed qui Re condidit ex condit m. 2 V 18 suae aeternitatia. uita sensutque VR uitae. senausque a", + "candidate_score": 0.64994, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_83_85", + "bdc_text": "unnd iro buͤberyboshaftes Treiben. , jaa glychßneryHeuchelei. , ye länger ye häller mercken , und das sy nützid anders sind dann gschirr deß bösenWerkzeug des Teufels. , dardurch er understadt das euangelion zuͦ undergraben mit der schuflen der demuͤtigen geystligkeit . Collos. 2[18-23 ] . DannRandbemerkung :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3072", + "psc_text": "peccatores usque ad terram humiliati inferna1 legis iudicio destinantur., 2 Ioh. V, 28 sq. 7 Luc. XII, 7. 17 Matth. V, 4. 1 dicit in euangelio G dicit enim in euangeliis RE 2 quia G quoniam RE 3 audiant G 4 et prodient G et rPdient R et procedent E u 5 enumerantur Ge & numerantur R numerantur b 8 eis G 12 mirabilia eius praedicauit scripsi cf. Abh. IV, 72 mirabilia eius praedurauit G mirabilia eius atque praeclara ait RE 14 suscipit eni G suscipiens RE t 15 hnmiliat autem GR humilians autem E 17 apu R 18 disparsiones G dispersionea RE cf. Georges Worif. 221 21 humiliat autem G humiliat quoque RE 24 usque RE quoque G. § 7 Ob quse nos, tamquam cunctantes et hsesitanteshaesitantes, propheta cohortatur ad laudem dicens: inchoate domino in confessione, psallite deo nostro in eitharacithara, qui operit caelum nubibus et parat terrseterrae pluuiam,", + "candidate_score": 0.649789, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_109_111", + "bdc_text": "böser buͦben straaffen dann hernach ein gantzen huffen verfuͤrter gar vertylgen. Sust söllend ir nun nitt sinnen noch sorgen , das sy ützid mit irem rotten unnd uffruͦren mögind fürbringenda ß sie dadurch , daß sie sich zusammenrotten und Aufruhr erregen , etwas erreichen könnten. . Dann läse man alle historien , heylige und unheylige , findt man wol , das glyche uffruͤr angehept syend , aber nitt , das sy ye habend ützid mögen fürbringen , sunder allwegen mitt grossem ellend nydergeleyt syend. Darum söllend ir sicher und getröst ston , uff fryden und eynigkeyt tringen und mit stanthaffte das ungewytter alles erdulten unnd lassen hinüber gon .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_884", + "psc_text": "cum fundo maris perturbatur. turbato enim diabolo omnia terroris sui ministeria turbantur: et ipse, in quo gentes pauebant, aduersantium potestatum sonus trepidat. recordemur uatum murmura et inconditos bacchantium fremitus et nonnumquam confuso audientium sensu incertum nescio quid simulacrorum sera sonuisse, omnem denique profano cserimoniorum cantu mundum resultantem; nunc uero domino Christo praedicato silere omnia confutata et trepida, cum hi templorum et gentium dii uirtute fidelium subiciuntur ad poenam, cum credentium uerbis torquentur, laniantur, uruntur et inuisibiles nobis atque inconprehensibiles naturae uerbo continentur, puniuntur, abiguntur, cum uates silent, cum muta sunt templa. per hsechaec itaque iam iudicio praeparantur. et praeparatio ista quid proficit? profecit namque: turbabuntur gentes et timebunt: cernentes scilicet deos suos mutos et tantum ad inpositionem manuum nostrarum poenae suae uocibus ingemescentes. sed post perturbationem gentium alii timebunt; timorem enim -erit inlature turbatio. numquid omnes, qui turbabuntur, et timebunt? nounon utique omnes, qui turbabuntur, et timebunt. § 11 Qui", + "candidate_score": 0.649744, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_39_41", + "bdc_text": "sinen eygnen rhuͦm und nutz suͦchen welle etc. Welches nun alles uns billich ein getrüwe warnung sin sol , das wir uss unserer fleyschlichen anfächtung uns nützid fürnemmen söllennd , sunder underthon dem geyst der warheyt . Dann ye so ist der verstandim Sinne von :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1113", + "psc_text": "quae uos audistis P quae uos auditis T E inter auditis et consummari R add. & non audierunt 21 tanto cooupiscit V praecatur VR 23 es in nobis er e in nobis R est nobis Va es nobis PT. adferent reges munera. distinguit intellegentiaeintellegentia significationem, ne quid confusum ambiguumque subrepat in eo, quod ait: manda deus airtutiuirtuti tuae; quod utique contra humanum sensum et usum naturalis consuetudinis est locutus. mandare enim quisquam uirtuti suae aliquid non uidetur, quia per eam 15 internae potestatis insit effectus; et cum omnia uirtute fiant, non existimatur uirtuti ipsi aliquid mandari solere faciendum. sed enim dei uirtus deique sapientia est dominus Iesus Christus, qui et ponendae animae ac resumendseresumendae mandatum accepit a patre. idcirco non contra intellegentiseintellegentiae communis sensum dictum uidetur, quod tamen prophetica; scientiae proprietate memoratum est, ut uirtuti suae mandaret deus, unigenito scilicet deo, qui et dei uirtus est. dehinc quia rerum subitarum", + "candidate_score": 0.648675, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10064_sent_52_54", + "bdc_text": "„Ir söllend den geyst nitt ußl öschen noch die prophecy verachten . Ir söllend alle ding bewären und , was guͦt unnd grecht ist , behalten“ [ 1 Thess 5 , 19-21 ] . Also wil ich yetzt das buͦch von üch uffgenommen werden , das ir alle ding gegen der warheit halltind , das ist , mitt dem wort gottes bewärind , unnd so verr es mit dem selben lutet und uß dem selben befestnet unnd ggründt ist , im glouben gäbind .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_19", + "psc_text": "absoiuitabsoluit. id ipsum autem dominus post resurrecrionemresurrectionem testatus est, dicens: quoniam omnia oportet inpleri. quae scripta sontsunt in lege Moysi et in prophetis et in psalmis de me. per haec ergo omnis prophetiae liber et signatus et clausus est: quia creditis his, quae inpleta per eam sunt cunnctacuncta illa. quae signata et clau.