diff --git "a/10/10176.json" "b/10/10176.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/10/10176.json" @@ -0,0 +1,2898 @@ +{ + "letter_id": "10176", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/10176", + "dominant_topic": 0, + "topic_dist": [ + 0.062509, + 0.058023, + 0.051664, + 0.046668, + 0.057192, + 0.045956, + 0.052192, + 0.050195, + 0.046044, + 0.04506, + 0.049065, + 0.051145, + 0.042933, + 0.05491, + 0.049593, + 0.049346, + 0.052011, + 0.045272, + 0.048049, + 0.042172 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf047", + "work_id": "067_Gregorius-Nyssenus_-Dionysius-Exiguus_De-creatione-hominis", + "max_score": 0.696559, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_28_30", + "bdc_text": "zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas . Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras . Nunc orbis tante indolis fetura fruitur .", + "psc_chunk_id": "067_Gregorius-Nyssenus_-Dionysius-Exiguus_De-creatione-hominis_window_168", + "psc_text": "mihi haec et horum similia Dominus non ipsarum rerum gratia ante dixisse, (quid enim lucri auditoribus afferret eorum quae erant eventura cognitio, quae etsi ante nescirent experientia ipsa cognoscerent?) sed ut per haec nunc de rebus maximis fides consequenter haberetur. Nam testificatio quae in istis operibus constat, in illis quoque veritatis esse probatur ostensio. Quemadmodum si quis agricola vim seminum inexperto referens, ab eo minime credatur, sufficit ei ad probationem veritatis in uno seminis grano eorum demonstrare potentiam, ut de reliquis ejus firma probetur assertio; qui enim viderit unum granum, ut puta tritici, aut hordei, aut alicujus caeterorum quae in medicinae mensura esse contigerit, posteaquam depositum fuerit terrae visceribus, in spicam surgere, ex hoc uno jam de caeteris dubitare non poterit, ita mihi de mysterio resurrectionis testimonium videtur idoneum ipsa veritas praedicta et completa factorum, seu potius ipsius jam resurrectionis experientia, quam non tam verbis quam rebus instructi percepimus. Nam", + "candidate_score": 0.696559, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_27_29", + "bdc_text": "Inprimis CrisostomoVgl. HBD 6 , 1f ; zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas . Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras .", + "psc_chunk_id": "067_Gregorius-Nyssenus_-Dionysius-Exiguus_De-creatione-hominis_window_168", + "psc_text": "mihi haec et horum similia Dominus non ipsarum rerum gratia ante dixisse, (quid enim lucri auditoribus afferret eorum quae erant eventura cognitio, quae etsi ante nescirent experientia ipsa cognoscerent?) sed ut per haec nunc de rebus maximis fides consequenter haberetur. Nam testificatio quae in istis operibus constat, in illis quoque veritatis esse probatur ostensio. Quemadmodum si quis agricola vim seminum inexperto referens, ab eo minime credatur, sufficit ei ad probationem veritatis in uno seminis grano eorum demonstrare potentiam, ut de reliquis ejus firma probetur assertio; qui enim viderit unum granum, ut puta tritici, aut hordei, aut alicujus caeterorum quae in medicinae mensura esse contigerit, posteaquam depositum fuerit terrae visceribus, in spicam surgere, ex hoc uno jam de caeteris dubitare non poterit, ita mihi de mysterio resurrectionis testimonium videtur idoneum ipsa veritas praedicta et completa factorum, seu potius ipsius jam resurrectionis experientia, quam non tam verbis quam rebus instructi percepimus. Nam", + "candidate_score": 0.689027, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis", + "max_score": 0.695122, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_28_30", + "bdc_text": "zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas . Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras . Nunc orbis tante indolis fetura fruitur .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_304", + "psc_text": "queritur, dicens: Dedi eis frumentum, vinum et oleum, et argentum multiplicavi eis et aurum, quae fecerunt Baal (Oseae II, 8). Frumentum quippe a Domino accipimus, quando in dictis obscurioribus subducto tegmine litterae per medullam spiritus legis interna sentimus. Vinum suum Dominus nobis praestat, cum Scripturae suae alta praedicatione nos debriat. Oleum quoque suum nobis tribuit, cum praeceptis apertioribus vitam nostram blanda lenitate disponit. Argentum multiplicat cum nobis luce veritatis plena eloquia subministrat. Auro quoque nos ditat, quando cor nostrum intellectu summi fulgoris irradiat. Quae cuncta haeretici Baal offerunt, quia apud auditorum suorum corda corrupte omnia intelligendo pervertunt. Et de frumento Dei, vino atque oleo, argento pariter et auro, Satanae sacrificium immolant, quia ad errorem discordiae verba pacis inclinant. Unde admonendi sunt ut perpendant, quia dum perversa mente de praeceptis pacis discordiam faciunt, justo Dei examine ipsi de verbis vitae moriuntur. At contra admonendi sunt qui recte quidem verba legis intelligunt,", + "candidate_score": 0.695122, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_27_29", + "bdc_text": "Inprimis CrisostomoVgl. HBD 6 , 1f ; zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas . Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_304", + "psc_text": "queritur, dicens: Dedi eis frumentum, vinum et oleum, et argentum multiplicavi eis et aurum, quae fecerunt Baal (Oseae II, 8). Frumentum quippe a Domino accipimus, quando in dictis obscurioribus subducto tegmine litterae per medullam spiritus legis interna sentimus. Vinum suum Dominus nobis praestat, cum Scripturae suae alta praedicatione nos debriat. Oleum quoque suum nobis tribuit, cum praeceptis apertioribus vitam nostram blanda lenitate disponit. Argentum multiplicat cum nobis luce veritatis plena eloquia subministrat. Auro quoque nos ditat, quando cor nostrum intellectu summi fulgoris irradiat. Quae cuncta haeretici Baal offerunt, quia apud auditorum suorum corda corrupte omnia intelligendo pervertunt. Et de frumento Dei, vino atque oleo, argento pariter et auro, Satanae sacrificium immolant, quia ad errorem discordiae verba pacis inclinant. Unde admonendi sunt ut perpendant, quia dum perversa mente de praeceptis pacis discordiam faciunt, justo Dei examine ipsi de verbis vitae moriuntur. At contra admonendi sunt qui recte quidem verba legis intelligunt,", + "candidate_score": 0.689241, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_28", + "bdc_text": "zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_304", + "psc_text": "queritur, dicens: Dedi eis frumentum, vinum et oleum, et argentum multiplicavi eis et aurum, quae fecerunt Baal (Oseae II, 8). Frumentum quippe a Domino accipimus, quando in dictis obscurioribus subducto tegmine litterae per medullam spiritus legis interna sentimus. Vinum suum Dominus nobis praestat, cum Scripturae suae alta praedicatione nos debriat. Oleum quoque suum nobis tribuit, cum praeceptis apertioribus vitam nostram blanda lenitate disponit. Argentum multiplicat cum nobis luce veritatis plena eloquia subministrat. Auro quoque nos ditat, quando cor nostrum intellectu summi fulgoris irradiat. Quae cuncta haeretici Baal offerunt, quia apud auditorum suorum corda corrupte omnia intelligendo pervertunt. Et de frumento Dei, vino atque oleo, argento pariter et auro, Satanae sacrificium immolant, quia ad errorem discordiae verba pacis inclinant. Unde admonendi sunt ut perpendant, quia dum perversa mente de praeceptis pacis discordiam faciunt, justo Dei examine ipsi de verbis vitae moriuntur. At contra admonendi sunt qui recte quidem verba legis intelligunt,", + "candidate_score": 0.677905, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_24", + "bdc_text": "Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_290", + "psc_text": "(Psal. CXXXVIII, 21, 22) . Inimicos etenim Dei perfecto odio odisse, est et quod facti sunt diligere, 70 et quod faciunt increpare; mores parvorum premere, vitae prodesse. Pensandum ergo est, quando ab increpatione quiescitur, quanta culpa cum pessimis pax tenetur, si propheta tantus hoc velut in hostiam Deo obtulit, quod contra se pro Domino pravorum inimicitias excitavit. Hinc est quod tribus Levi assumptis gladiis per castrorum media transiens, quia feriendis noluit peccatoribus parcere, Deo manus dicta est consecrasse (Exod., XXXII, 27, seq.). Hinc Phinees peccantium civium gratiam spernens, coeuntes cum Madianitis perculit, et iram Domini iratus placavit (Num. XXV, 9). Hinc per semetipsam Veritas dicit: Nolite arbitrari, quia venerim pacem mittere in terram. Non veni pacem mittere, sed gladium (Matth. X, 34) . Malorum namque cum incaute amicitiis jungimur, culpis ligamur. Unde Josaphat, qui tot de anteacta vita praeconiis attollitur, de Achab regis amicitiis pene periturus increpatur. Cui a Domino", + "candidate_score": 0.580479, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_24", + "bdc_text": "Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_291", + "psc_text": "Hinc per semetipsam Veritas dicit: Nolite arbitrari, quia venerim pacem mittere in terram. Non veni pacem mittere, sed gladium (Matth. X, 34) . Malorum namque cum incaute amicitiis jungimur, culpis ligamur. Unde Josaphat, qui tot de anteacta vita praeconiis attollitur, de Achab regis amicitiis pene periturus increpatur. Cui a Domino per prophetam dicitur: Impio praebes auxilium, et his qui oderunt Dominum, amicitia jungeris; et idcirco iram quidem Domini merebaris, sed bona opera inventa sunt in te, eo quod abstuleris lucos de terra Juda (II Par. XIX, 24). Ab illo enim qui summe rectus est, eo ipso jam discrepat, quo perversorum amicitiis vita nostra concordat. Admonendi sunt pacati, ne si ad correptionis verba prosiliant, temporalem pacem sibi perturbare formident. Rursumque admonendi sunt, ut eamdem pacem dilectione integra intrinsecus teneant, quam per invectionem vocis sibi extrinsecus turbant. Quod utrumque provide se David servasse perhibet, cum dicit: Cum his qui oderunt pacem, eram", + "candidate_score": 0.572076, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf012", + "work_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum", + "max_score": 0.69238, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_27_29", + "bdc_text": "Inprimis CrisostomoVgl. HBD 6 , 1f ; zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas . Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras .", + "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum_window_292", + "psc_text": "praesentibus rebus ratio interior. 13. Destinatus enim ad praedicationem Petrus, et piscator hominum factus, doctrinae hamum misit in saeculo, quo appositi sibi dulcedine vagos ex eo fluctuantesque protraheret. Huic adhaesit beatus ille primus martyr hamo, qui ore suo quadrigeminum denarium continebat: id est, evangelici numeri unitate, Dei gloriam Dominumque Christum in passione contuens praedicabat. Stephanus igitur primus ascendit, Stephanus staterem ore continuit: in quo etiam didrachma novae praedicationis, tamquam duo denarii habebantur. Hoc lex praefigurabat, hujus veritatis umbram, tamquam corporis imaginem circumferebat, haec redemptio animae et corporis designabatur: ideoque ait: Da pro me et te: quia jam talis non didrachma, sed stater, et pro Christo erat et pro Christi praedicatione solvendus. CAPUT XVIII. De infantibus inhibitis, et de humilitate eorum assumenda, de manu et pede et oculo eruendo, de ove perdita, de corripiendis fratribus secreto primum, tum duobus testibus, postremo Ecclesia praesente. Semper ignoscendum. Qui conservum, remisso sibi a domino", + "candidate_score": 0.69238, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_28", + "bdc_text": "zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas .", + "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum_window_292", + "psc_text": "praesentibus rebus ratio interior. 13. Destinatus enim ad praedicationem Petrus, et piscator hominum factus, doctrinae hamum misit in saeculo, quo appositi sibi dulcedine vagos ex eo fluctuantesque protraheret. Huic adhaesit beatus ille primus martyr hamo, qui ore suo quadrigeminum denarium continebat: id est, evangelici numeri unitate, Dei gloriam Dominumque Christum in passione contuens praedicabat. Stephanus igitur primus ascendit, Stephanus staterem ore continuit: in quo etiam didrachma novae praedicationis, tamquam duo denarii habebantur. Hoc lex praefigurabat, hujus veritatis umbram, tamquam corporis imaginem circumferebat, haec redemptio animae et corporis designabatur: ideoque ait: Da pro me et te: quia jam talis non didrachma, sed stater, et pro Christo erat et pro Christi praedicatione solvendus. CAPUT XVIII. De infantibus inhibitis, et de humilitate eorum assumenda, de manu et pede et oculo eruendo, de ove perdita, de corripiendis fratribus secreto primum, tum duobus testibus, postremo Ecclesia praesente. Semper ignoscendum. Qui conservum, remisso sibi a domino", + "candidate_score": 0.683317, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_28_30", + "bdc_text": "zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas . Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras . Nunc orbis tante indolis fetura fruitur .", + "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum_window_292", + "psc_text": "praesentibus rebus ratio interior. 13. Destinatus enim ad praedicationem Petrus, et piscator hominum factus, doctrinae hamum misit in saeculo, quo appositi sibi dulcedine vagos ex eo fluctuantesque protraheret. Huic adhaesit beatus ille primus martyr hamo, qui ore suo quadrigeminum denarium continebat: id est, evangelici numeri unitate, Dei gloriam Dominumque Christum in passione contuens praedicabat. Stephanus igitur primus ascendit, Stephanus staterem ore continuit: in quo etiam didrachma novae praedicationis, tamquam duo denarii habebantur. Hoc lex praefigurabat, hujus veritatis umbram, tamquam corporis imaginem circumferebat, haec redemptio animae et corporis designabatur: ideoque ait: Da pro me et te: quia jam talis non didrachma, sed stater, et pro Christo erat et pro Christi praedicatione solvendus. CAPUT XVIII. De infantibus inhibitis, et de humilitate eorum assumenda, de manu et pede et oculo eruendo, de ove perdita, de corripiendis fratribus secreto primum, tum duobus testibus, postremo Ecclesia praesente. Semper ignoscendum. Qui conservum, remisso sibi a domino", + "candidate_score": 0.678102, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_29_31", + "bdc_text": "Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras . Nunc orbis tante indolis fetura fruitur . Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis .", + "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum_window_353", + "psc_text": "Igitur ex conditione arboris propria et competens Synagogae similitudo proposita est. 9. Apostoli primi ex Synagoga fructus. Aliorum infidelitas in Adam et Eva praesignata. --Primos enim populi fructus, quos ab exordio protulerat, grossorum amisit exemplo: 775 quia plebem ejus inutilem, fidelis et pertinax et usque ad consummationem temporum manens populus gentium protrusit. Verumtamen credentes primi ex Israel Apostoli, et inter Legem et Evangelia grossorum modo inhaerentes caeteros resurrectionis gloria et tempore anteibunt. Et quidem jam in exordio Genesis (III, 7), in hujus rei formam, pudorem suum Adam atque Eva hujus arboris foliis texerunt, cum se ipsos ad adventum Domini vocantis occulerent: quia Synagoga infidelis, et legis mandata transgrediens, impudentiae suae foeditates, et turpitudinum confusionem infructuosis esset verborum velamentis tamquam ficus foliis contectura. Atque haec quidem de natura arboris hujus interjecta sunt, ut comparationis proprietas intelligi posset. Reliquus itaque gestorum ordo est contuendus. 10. Pharisoeorum de Joannis baptismo responsum qui verum.", + "candidate_score": 0.636329, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_29_31", + "bdc_text": "Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras . Nunc orbis tante indolis fetura fruitur . Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis .", + "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum_window_352", + "psc_text": "( pomis ), quae maturitatem ut emerserint consequantur. Grossa enim haec et communis usus et prophetica auctoritas nuncupavit. Verum postea internae fecunditatis virtute exuberante, ejusdem speciei atque formae poma prorumpunt, quibus prorumpentibus ista truduntur, et dissolutis quibus continebantur radicibus decidunt, aliaque illa exeuntia usque ad maturitatem fructuum provehuntur. Sed de superioribus illis si quando inciderit, ut in sinu virgularum ex ramulo eodem prodeuntium emerserint; manent semper, et non sicut grossa caetera decidunt, sed haerent sola tantum, pomaque caetera maturitate praeveniunt. Et hos pulcherrimos fructus arbor illa ex se dabit, qui cum grossis caeteris promergentes, de medio utrarumque virgularum claviculo proferentur. Igitur ex conditione arboris propria et competens Synagogae similitudo proposita est. 9. Apostoli primi ex Synagoga fructus. Aliorum infidelitas in Adam et Eva praesignata. --Primos enim populi fructus, quos ab exordio protulerat, grossorum amisit exemplo: 775 quia plebem ejus inutilem, fidelis et pertinax et usque ad consummationem temporum manens populus", + "candidate_score": 0.635915, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1", + "max_score": 0.688542, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_27_29", + "bdc_text": "Inprimis CrisostomoVgl. HBD 6 , 1f ; zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas . Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_806", + "psc_text": "rara uel nulla. receperit Tobias oculos: unus est in exemplo, et tamen angeli fuit illa medicina, non hominis. Helias E mortuum suscitauerit: ille tamen rogauit et fleuit, hic iussit. Helisaeus leprosum mundari fecerit: non tamen illic ualuit praecepti auctoritas, sed figura mysterii. non defecerit ad escam uiduae esurientis propheticis se multiplicans farina praeceptis: unam tamen uiduam farina illa uel potius eandem quoque sacramenti species praefigurata seruauit. sed tamen parua adhuc ista dominicae testificationis exempla sunt: plenitudo fidei crux F domini, obitus, sepultura est. et ideo cum iIlailla superiora 7,23 dixisset, addidit: beatus inquit qui in me non fuerit scandalizatus. § 102 crux enim etiam electis scandalum posset adferre, sed nullum hoc maius diuinae personae est 3 Ps. 145, 6-9 8 Ps. 145, 10 14 Tob. 11, 15 15 Reg. III 17, 20 sqq. 17 Reg. IIII 5, 10 sqq. 18 Reg. III 17, 16 25 Galat. 5, 11 4 adalisos", + "candidate_score": 0.688542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_28_30", + "bdc_text": "zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas . Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras . Nunc orbis tante indolis fetura fruitur .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1013", + "psc_text": "uirum, ut in deum crederent. quid interest quo quisque credat ordine? non in principiis perfecta quaeruntur, sed de principiis ad ea quae D perfecta sunt peruenitur. ergo tali Athenienses informauit praecepto, taliatalis nobis aput gentiles ordo seruandus est. § 106 at uero cum Iudaeos adloquerentur apostoli, ipsum Christum esse dicebant, qui propheticis nobis esset promissus oraculis, quem non prius auctoritate sua dei filium nominabant, bedsed uirum probatum, uirum iustum, uinim a mortuis suscitatum, illum uirum de quo dictum est in prophetis: filius meus E es tu, ego hodie genui te. ita ergo et tu ad ea quae difficile creduntur auctoritatem diuini sermonis adscisce et promissum eius aduentum prophetarum uoce designa, resunrectionemresurrectionem quoque multo ante conpertam scripturarum testimoniis pdoceto, non usitatam cum ceteris atque conmunem, ut in ipsa suscitati corporis adsertione aeternae testimonium diuinitatis adquiras. cum enim ceterorum corpora corruptionem probaueris subisse post mortem, hunc utique de quo dicitur: F non", + "candidate_score": 0.669164, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_21_23", + "bdc_text": "NDB III 90f. brevi eminebat doctrina , ut miraculo dabatur . De te autem subinde certior factus tum fratre Iacobo , viatore ColoniensiDer Kölner Bote ist nicht näher bekannt , s. oben [Nr. 88 ] S. 104 , Anm. 5. , tum relatu doctorum , quum adhuc Capelle Kappel am Albis , wo Bullinger als Klosterlehrer gewirkt hatte . agebas .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_793", + "psc_text": "uenturus es an alium exspectamus? § 93 non simplex intellectus in simplicibus D est uerbis, alioquin praesentibus superiora conpugnant. quomodo enim Iohannes quem in superioribus deo patre demonstrante cognouit hic nescit? quomodo et ibi quem ante nesciuit agnouit et hic quem iam sciebat ignorat? nescibam inquit eum, sed qui misit me baptizare ipse mihi dixit: supra quem uideris spiritum sanctum E descendentem de caelo. et dicto credidit et demonstratum agnouit et baptizatum adorauit et uenientem prophetauit. denique ego inquit uidi et testimonium perhibui quoniam hic 7 Philem. 20 9 Ephes. 5, 30; cf. Gen. 2, 23 23 Ioh. 1, 33 27 loh. 1, 34 1 dili ET 3 unicis] ltagis PL 6 de nisceribusj dl uiscera PL ẹι̣ụṣ (8. m3 eccleeiae) PL 11 et (in rtu. ex ad) G, om. X 12 ip (a. a) 0 17 iohannis (-es m3) P 23 quem ante iam X nescibam P ml nesciebam", + "candidate_score": 0.665743, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_20_22", + "bdc_text": "Heinrich Grimm , in : NDB III 90f. brevi eminebat doctrina , ut miraculo dabatur . De te autem subinde certior factus tum fratre Iacobo , viatore ColoniensiDer Kölner Bote ist nicht näher bekannt , s. oben [Nr. 88 ] S. 104 , Anm. 5. , tum relatu doctorum , quum adhuc Capelle Kappel am Albis , wo Bullinger als Klosterlehrer gewirkt hatte .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_793", + "psc_text": "uenturus es an alium exspectamus? § 93 non simplex intellectus in simplicibus D est uerbis, alioquin praesentibus superiora conpugnant. quomodo enim Iohannes quem in superioribus deo patre demonstrante cognouit hic nescit? quomodo et ibi quem ante nesciuit agnouit et hic quem iam sciebat ignorat? nescibam inquit eum, sed qui misit me baptizare ipse mihi dixit: supra quem uideris spiritum sanctum E descendentem de caelo. et dicto credidit et demonstratum agnouit et baptizatum adorauit et uenientem prophetauit. denique ego inquit uidi et testimonium perhibui quoniam hic 7 Philem. 20 9 Ephes. 5, 30; cf. Gen. 2, 23 23 Ioh. 1, 33 27 loh. 1, 34 1 dili ET 3 unicis] ltagis PL 6 de nisceribusj dl uiscera PL ẹι̣ụṣ (8. m3 eccleeiae) PL 11 et (in rtu. ex ad) G, om. X 12 ip (a. a) 0 17 iohannis (-es m3) P 23 quem ante iam X nescibam P ml nesciebam", + "candidate_score": 0.664555, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_11_13", + "bdc_text": "Tandem sero sapiunt Phriges Adagia , 1 , 1 , 28 ( LB II 37f). . Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo . Is Doctore CesarioJohannes Caesarius , ca. 1468-1550 , war ein Repräsentant der «devotio moderna »", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_698", + "psc_text": "sum fide clauis quibusdam et bonis conpedibus caritatis innexus sum. omne mandatum tuum sicut cauterium inpressum tenebo. etsi urit cauterium mandati, tamen putrefacta carnis exurit, ne ad uiuum serpat contagio. etsi mordet medicamentum, tamen uitium ulceris tollit. aufer igitur, domine Iesu, potenti machaera tua meorum putredines peccatorum. dum habes ligratumligatum caritatis uinculis, seca quodcumque uitiosum est. ueni cito incidens E occultas et latentes uarias passiones, aperito uulnus, ne noxius serpat umor. emunda omne quod faetidum est peregrino lauacro. audite me, terreni homines, qui peccatis uestris cogitationes ebrias geritis. et ego Leuis talibus eram passionibus sauciatus. inueni medicum, qui in caelo habitat et in terris spargit medicamenta. hic solus potest sanare uulnera mea, qui sua nescit, hic auferre cordis dolorem, pallorem animae, qui nouit F occulta. 6,1 Factum est autem in sabbato secundoprimo, cum transiret per seminata, uellebant discipuli eius spicas et manducabant confricantes eas manibus suis. § 28 nec solum", + "candidate_score": 0.658068, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_13", + "bdc_text": "Is Doctore CesarioJohannes Caesarius , ca. 1468-1550 , war ein Repräsentant der «devotio moderna »", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_107", + "psc_text": "quia dum creditur Iohanni, creditur Christo. non enim de se, sed de domino praedicabat praenuntius Christi. § 36 et ideo praeibit in conspectu domini in 1,17 spiritu et uirtute Heliae. bene ista iunguntur; numquam enim sine uirtute spiritus nec sine spiritu uirtus est. et ideo fortasse in spiritu et uirtute Heliae, quia sanctus B Helias et uirtutem magnam habuit et gratiam, uirtutem, ut ad fidem animos populorum a perfidia retorqueret, uirtutem abstinentiae atque patientiae et spiritum prophetandi. in deserto Helias, in deserto JohannesIohannes; ille coruis pascebatur, hic dumis et calcata omni uoluptatis inlecebra parsimoniam 2 Luc. 1, 46 3 Reg. IIII 13, 21 4 Reg. I 28, 16 sqq. 13 Matth. 3, 3, Esai. 40, 3 24 Reg. III 17, 3 sqq. 2 albo (v 8. V m3) P alueo X (e eras. π, exp. V) plena (a ex o) LO pleno F 3 spu sco FγΟV heligseus P 8", + "candidate_score": 0.633819, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_19_21", + "bdc_text": "Krafft 32-36 ; Heinrich Grimm , in : NDB III 90f. brevi eminebat doctrina , ut miraculo dabatur .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_782", + "psc_text": "imitandae, qua iuxta humilioribus doceret ac superioribus deferendum. denique alibi regulo dicit: uade; filius tuus uiuit, ut scias et potentiam diuinitatis et humilitatis gratiam. ibi noluit pergere, ne in reguli filio uideretur magis diuitiis detulisse, hic ipse perrexit, ne uideretur in centurionis famulo condicionem despexisse seruilem; omnes enim, seruus et liber, in Christo unum sumus. § 85 sed uide fidem F praerogatiuam esse medicinae. aduerte etiam in ipso populo gentili perspicaciam esse mysterii. dominus pergit: excusat centurio militarique deposito tumore reuerentiam sumit et ad fidem facilis et ad honorificentiam promtus. et bene Lucas etiam in occursum amicos dicit esse a centurione transmissos, ne praesentia sua grauare domini uerecundiam uideretur et officium officio prouocasse. haec moraliter. § 86 Mystice autem quem Judaeorum populus crucifixit inuiolatum ab iniuria manere desiderat populus nationum et quod 1876 A ad fidem pertinet sermoni credidit, hoc est non hominis, sed dei potestate coniciens dari a Christo", + "candidate_score": 0.632425, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_6", + "bdc_text": "Nach Kessler , Sabbata 155 , 6-11 gehörte ein Leo nhard Wirth aus Lichtensteig seit 1525 zum täuferischen Kreis in St.", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1852", + "psc_text": "et tamen quid mirum si occultabatur iustus, quando occultabantur et apostoli iustommiustorum magistri? ueni et tu. uel sero uel nocte, uel quacumque hora ueneris, Iesum inuenies ad suspiciendum paratum nec minorem serius uenientibus mercedem soluentem; nam et qui sexta hora uenit non est mercede D fraudatus et qui undecima plenitudinem mercedis accepit. sed etiam Nicodemus nocte uenit. nox erat, quia adhuc non erat resurrectio. denique resurrexit Christus et iustus ait: nonox x praecessit, dies adpropinquauit. § 139 hunc Joseph iustum 23,50 Lucas dixit, Matthaeus diuitem. et merito diues hoc loco dicitur, ubi corpus suscepit ChnstiChristi; suscipiendo enim diuitem nesciuit fidei paupertatem. diues est ergo qui iustus est. E igitur sindone inuoluit, Israhelita uero et diuersos miscet uirtutum odores et aloes mittit quasi libras centum, hoc est perfectae fidei quantitatem. et ligauerunt corpus Iesu iuxta consuetudinem spiritalium Iudaeorum, non utique nodis perfidiae, sed fidei ligaturis et posuerunt in horto, cui frequenter", + "candidate_score": 0.628564, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_41_43", + "bdc_text": "Vale in domino . Sebastianus ille tuus Locherus . [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_856", + "psc_text": "uitat inmundum, ut maculas humani corporis possit abluere. domus autem leprosi erat in 1387 A Bethania; (Bethania> per interpretationem domus oboeditionis dicitur. omnis igitur locus Bethania, portio autem totius loci domus Simonis. nonne tibi uidetur Bethania mundus hic esse, in quo seruitii oboedientiaoboedientis debemus obsequium, domus autem Simonis leprosi terra esse, quae mundi portio est? princeps autem saeculi huius quidam leprosus est Simon. ergo dominus Iesus Christus ex illis superioribus locis uenit in hunc mundum et descendit in terram. non erat in hoc mundo, sed B oboediente pietate missus est in hunc mundum. ipse dicit: sicut me misit in hunc mundum. audiuit ergo mulier ista 5 Matth. 26, 6 sq. 26 Ioh. 6, 57 1 et serere PL quaestionis A 3 in dictorum (dictorom in y) diuersitate EJr L T in diuersitate (diuersitate s. v. m2, am. dictorum) G 7 ungenti P 8 istic aBC stic A isti (c 8.", + "candidate_score": 0.628099, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_14", + "bdc_text": "und wirkte als Lehrer am Niederrhein und in Westfalen . Außer Bullinger zählten zu seinen Schülern u. a .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1112", + "psc_text": "eius sublatum est - humilis inquam domini praeceptum discipuli eius humilitatis officiis exsequuntur; eos enim misit ad seminandam fidem, qui non cogerent, sed docerent nec D uim potestatis exsererent, sed doctrinam humilitatis adtollerent quo loco humilitati putauit etiam patientiam copulandam, quia ipse quoque iuxta testimonium Petri, cum malediceretur, non remaledixit, cum percuteretur, non repercussit. hoc est ergo dicere: imitatores mei estote, ultionis studia deponite, insolentias uerberantum non iniunaeiniuriae relatione, sed magnanimitate patientiae uerberate. nemo ipse debet quod in alio reprehendit imitari; crauioragrauiora contumacibus mansuetudo E uulnera. refert. hoc pugno repercussit dominus uerberantem dicendo: qui te percutit in maxilla, praebe ei et alteram. fit enim ut iudicio suo ipse se damnet et quodam 5 Matth. 10, 10 8 Esai. 53, 8 14 1 Petr. 2, 23 16 Philipp. 3,17 21 Matth. 5, 39 3 supra pt'.] super χ 5 tollere iubentur P (re s. M.) L sic et mattheus scribsit (matheus", + "candidate_score": 0.61705, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_41_43", + "bdc_text": "Vale in domino . Sebastianus ille tuus Locherus . [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_855", + "psc_text": "an uero aliquam in diuersitate dictorum diuersitatem signare uoluisse mysterii. § 12 habes enim in euangelio secundum Matthaeum quia Iesus cum uenisset in Bethaniam in F domum Simonis leprosi, accessit ad eum mulier habens alabastrum unguenti pretiosi et recumbente illo fudit super caput eius. deinde istic 7,39 Pharisaeus intra se dicit quod, si esset propheta, sciret peccatricem et unguentum eius uitare deberet, illic unguento effuso discipuli conqueruntur. utrumque igitur explicandum est, sed ante quod scriptorum ordine prius est priorem quoque ordinem interpretationis accipiat. § 13 uenit ergo dominus Iesus in domum Simonis leprosi. apparet oeconomia, quod leprosum non refugit, non uitat inmundum, ut maculas humani corporis possit abluere. domus autem leprosi erat in 1387 A Bethania; (Bethania> per interpretationem domus oboeditionis dicitur. omnis igitur locus Bethania, portio autem totius loci domus Simonis. nonne tibi uidetur Bethania mundus hic esse, in quo seruitii oboedientiaoboedientis debemus obsequium, domus autem Simonis leprosi terra", + "candidate_score": 0.616806, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_17_19", + "bdc_text": "Krafft 123-137 ) . - Lit. : Krafft 32-36 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_358", + "psc_text": "13 Enseb. Quaest. euang. 224, 27 16 Nam. 1, 4 18 Num. 36, 6—8 20 Luc. 2, 4 sq. 1 ordinem (m eras.) P 4 arad A elcana A helchana (h alt. s. u. m3) P elchana ax helcana cet. ieremiael A iheremel P hieremel L iheremiel u ieremihel EGT ierimiel BCj hierimiel cet. 5 heli (in ras.) F eli A ozi (». m3 al. zoi) A zoi P 6 patrea] patris A origines A discriptionem X (descr. m3 0, m2 u) describtionis (em 8. is m2) P uetere A ml P ueteri A m2 cet. 8 lucas a ioseph 8. «. m3 A 9 usque om. ad AB ad deum a percucurrit P (cu pr. 8. u.) y (cu pr. del. m2) praecucurrit BL percurrit X 10 discripta X (descr. m3 0) 12 discribi FttV in APEyT, om. cet. 13 ioseph (h 8. u.) P originem X (m expo", + "candidate_score": 0.6138, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_17_19", + "bdc_text": "Krafft 123-137 ) . - Lit. : Krafft 32-36 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_250", + "psc_text": "33, 16 1 sapientiam P (v s. a alt. m3) L sapientia B et (ia in ras. m2) F, sapientem FOR sapientum 7 2 dne (s. m3 dns) P fallere A et et P fugare P (c 8. g m3) L fustare C 4 putas BK uilia uerba ed. Rom. uerba uilia libri pastorum cod. Begius Maurinorum et ed. Rom., t pastorum 8. prophetarum m2 0, prophetarum V (del. et s. scr. m2 pastorum) cet. pastoribus (a ex 0) P 8 haec uerba APB uerba haec cet. 10 potestatem X (s. humilitatem m2 V) 12 sacerdotibus. (ce a. u.) P 13 cupit (s 8. t m3) P 17 circumcidatur B itaque] etiam x 18 natus] datus A datus] natus FO 19 sub (su s. u.) A essent 8. u. a, sunt A 20 post lucrifaceret add. sistitur autem iu hierusalcm x sisti m2 ex sistit P 21 esaiam X (m", + "candidate_score": 0.611338, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_44", + "bdc_text": "] Perspectae eruditionis viro , Magistro Heinricho Bullingero , amico suo veteri .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1130", + "psc_text": "in caelis est. § 69 adhaeret his lectio, qua eiponuatnr hi qui sibi legis periti 1427 A 10,25 sqq. uidentur, qui uerba legis tenent, mm legis ignorant. et ex ipso primo legis capitulo docet esse legis ignaros probans quod in principio statim lex et patrem et filium praedicauerit, incarnatioaisincarnationis quoque dominicae adnuntianeritadnuntiauerit sacramentum dicens: 10,27 diliges dominum deum tuum et: diliges proximum tuum sicut te ipsum. § 70 unde dominus ait ad legis peritum: 10,28 hoc fac et uiues. at ille qui nesciret proximum suum, quia B 10,29 non credebat in Christum, respondit: quis est meus proximus? itaque qui Christum nescit, nescit et legem. quomodo enim potest scire legem, cum ueritatem ignoret, cum lex adnuntiet ueritatem? § 71 Homo quidam ex Hierusalem descendebat in 10. 30 Hiericho. ut eum locum qui propositus est nobis planius c possimus absoluere, ueterem ciuitatis Hiericho repetamuarepetamus historiam. meminimus itaque quod Hiericho, sicut legimus m", + "candidate_score": 0.610765, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_31", + "bdc_text": "Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_446", + "psc_text": "est ex genere eius in Ephratha Christum esse generandum, cum dicitur: det tibi dominus facere uirtutem in Ephratha, F et sit nomen in Bethleem. quae est enim uirtus nisi quae per Christum gentium populoBpopulos congregauit? quod autem nomen nisi illud quod Bethleem patria domini secundum carnem nascentis est facta? unde per prophetiam dictum est: et tu, Bethleem Iuda, non es minima inter principes Iuda; ex te enim exiet princeps qui regat populum meumIsraheI. 132i A uidemus igitur mulierum' conmemorationi historiam mores mysterium conuenire. § 36 neque tamen abnuo, cum Thamar et Ruth defendo, peccatores quoque inter maiores dominici generis conputatos, quorum conmemorationem sanctus Lucas declinare 2 Exod. 3, 5 5 Luc. 3. 16 9 sqq. Euseb. Quaest. euang. 242, 21 sqq. 10 Ruth 4, 11 14 Matth. 2, 6; cf. Mich. 5, 2 2 accepit P (i s. e m3) X (i s. e 0) y 4 iohannis A 6", + "candidate_score": 0.606167, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_24", + "bdc_text": "Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_698", + "psc_text": "sum fide clauis quibusdam et bonis conpedibus caritatis innexus sum. omne mandatum tuum sicut cauterium inpressum tenebo. etsi urit cauterium mandati, tamen putrefacta carnis exurit, ne ad uiuum serpat contagio. etsi mordet medicamentum, tamen uitium ulceris tollit. aufer igitur, domine Iesu, potenti machaera tua meorum putredines peccatorum. dum habes ligratumligatum caritatis uinculis, seca quodcumque uitiosum est. ueni cito incidens E occultas et latentes uarias passiones, aperito uulnus, ne noxius serpat umor. emunda omne quod faetidum est peregrino lauacro. audite me, terreni homines, qui peccatis uestris cogitationes ebrias geritis. et ego Leuis talibus eram passionibus sauciatus. inueni medicum, qui in caelo habitat et in terris spargit medicamenta. hic solus potest sanare uulnera mea, qui sua nescit, hic auferre cordis dolorem, pallorem animae, qui nouit F occulta. 6,1 Factum est autem in sabbato secundoprimo, cum transiret per seminata, uellebant discipuli eius spicas et manducabant confricantes eas manibus suis. § 28 nec solum", + "candidate_score": 0.566111, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2", + "max_score": 0.688372, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_26_28", + "bdc_text": "vgl . dazu noch Blanke 50f. frequentabamus tibique in tantum frequens erat lectio , ut oculis tuis multum detrimentum attuleras , ut mihi tanquam intimo sepe conquestus . Inprimis CrisostomoVgl. HBD 6 , 1f ; zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1928", + "psc_text": "δέ ἐστὶ καὶ πνευματικῶς τρέφεσθαι μεταλαμβάνοντα τῶν τῆς ἀληθείας δογμάτων· ἐντρεφόμενος γάρ, φησίν, τοῖς λόγοις τῆς ἀληθείας τὸ συνεσθίειν, τὸ συμφαγεῖν λόγων μυστικῶν ἐστι μεταδοῦναι· ἀλλ’ οὐ πᾶσι μεταδιδόναι δεῖ σῶν σεμνῶν καὶ θείων μαθημάτων, ἀλλ’ ἢ μόνοις τοῖς ἀγαθοῖς συνεσθίειν δεῖ, ἀλλ’ οὐ βασκάνῳ, τουτέστι φαύλῳ καὶ φθονερῷ ἀνδρί· οὐ δὲ γὰρ τῶν αὐτοῦ καὶ πρὸς αὐτοῦ διδομένων τροφὼν μεταλαμβάνειν προσήκει βλαβερῶν οὐσῶν· οὖδ´ αὐτῶν ἡμετέρων μεταδοτέον αὐτῷ, ὅπως μὴ τὸ ἅγιον τοῖς κυσὶ δῶμεν. Ἐπεὶ οὖν δέδεικται, μὴ ὅσιον εἶναι τὸ πᾶσι κοινωνεῖν τῶν πνευματικῶν τροφῶν, εἰκότως ὁ ἅγιος τοῖς ὑπερήφανον ὀφθαλμὸν ἔχουσι δι’ αὐθάδειαν καὶ ἀλαζονείαν καὶ ἄπληστον καρδίαν διὰ τὸ ἀπληρώτῳ ἐπιθυμίᾳ ἀγαπᾶν ἀργύριον, ἐφ’ ᾧ συμβαίνει πλεονεκτεῖν καὶ ἀποστερεῖν, οὐ συνεσθίει. Ἐπειδὴ δὲ ὀφθαλμὸν ἐνταῦθα ὑπερήφανον εἶπεν, οὐχ οἱόντε δὲ κατὰ τὸ ῥητὸν ὀφθαλμῷ συνεσθίειν· ἀνθρώποις γὰρ συνεστιώμεθα. Μήποτε ἀλλιγορικώτερος ὀφθαλμὸς ὑπερήφανός ἐστι νοῦς ἠσκημένος διορατικῶς τὰ τῆς πεπλανημένης καὶ ψευδωνύμου γνώμης. Eὑρεῖν γοῦν ἐστι", + "candidate_score": 0.688372, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_13_15", + "bdc_text": "Is Doctore CesarioJohannes Caesarius , ca. 1468-1550 , war ein Repräsentant der «devotio moderna » und wirkte als Lehrer am Niederrhein und in Westfalen . Außer Bullinger zählten zu seinen Schülern u. a . Glarean , Petrus Mosellanus , Agrippa von Nettesheim .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_717", + "psc_text": "καὶ αὐτὸς τοῦτο διδάσκει λέγων· ὕστερον δὲ πάντων ὥσπερ τῷ ἐκτρώματι ὤφθη καμοί. Ἀντὶ δὲ τοῦ· ἐν ἐκστάσει, ὁ μὲν Ἀκύλας· ἐπικρατῶν αὐτῶν, ὁ δὲ Θεοδοτίων· παιδευτὴς αὐτῶν, ἡ δὲ πέμπτη ἔκδοσις· παιδεύοντα ἢ διδάσκοντα ἡρμήνευσαν. Οὐ δεῖ δὲ ἡμῖν πλειόνων λόγων εἰς ἀπόδειξιν τοῦ κρατεῖν τῶν ἐκκλησιῶν καὶ παιδευτὴν αὐτῶν εἶναι τὸν ἱερὸν ἀπόστολον Βενιαμὶν ὠνομασμένον. οὐ μόνος δὲ ἄρα ὁ Βενιαμὶν ἦν ἐκεῖ, δηλαδὴ ἐν ταῖς ἐκκλησίαις τοῦ θεοῦ, ἀλλὰ καὶ οἱ ἄρχοντες Ἰούδα ἡγεμόνες αὐτῶν οἵ τε ἄρχοντες Ζαβουλὼν καὶ οἱ ἄρχοντες Νεφθαλείμ. Σημαίνει δὲ ὁ λόγος διὰ τούτων τοὺς λοιποὺς ἀποστόλους, ὧν οἱ μὲν ἦσαν ἐκ φυλῆς Ἰούδα, οἱ δὲ ἐκ φυλῆς Ζαβουλὼν καὶ Νεφθαλείμ. διὸ τῆς τούτων μέμνηται χώρας τὸ ἅγιον πνεῦμα διὰ Ἡσαΐου τοῦ προφήτου λέγον· γῆ Ζαβουλὼν καὶ γῆ Νεφθαλείμ, ὁδὸν θαλάσσης, πέραν τοῦ Ἰορδάνου, Γαλιλαία τῶν ἐθνῶν. καὶ αὐτὸς δὲ ὁ σωτὴρ παραγαγὼν παρὰ τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας τοὺς ἑαυτοῦ μαθητὰς ἐνθένδε", + "candidate_score": 0.637038, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_11", + "bdc_text": "Tandem sero sapiunt Phriges Adagia , 1 , 1 , 28 ( LB II 37f). .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1928", + "psc_text": "δέ ἐστὶ καὶ πνευματικῶς τρέφεσθαι μεταλαμβάνοντα τῶν τῆς ἀληθείας δογμάτων· ἐντρεφόμενος γάρ, φησίν, τοῖς λόγοις τῆς ἀληθείας τὸ συνεσθίειν, τὸ συμφαγεῖν λόγων μυστικῶν ἐστι μεταδοῦναι· ἀλλ’ οὐ πᾶσι μεταδιδόναι δεῖ σῶν σεμνῶν καὶ θείων μαθημάτων, ἀλλ’ ἢ μόνοις τοῖς ἀγαθοῖς συνεσθίειν δεῖ, ἀλλ’ οὐ βασκάνῳ, τουτέστι φαύλῳ καὶ φθονερῷ ἀνδρί· οὐ δὲ γὰρ τῶν αὐτοῦ καὶ πρὸς αὐτοῦ διδομένων τροφὼν μεταλαμβάνειν προσήκει βλαβερῶν οὐσῶν· οὖδ´ αὐτῶν ἡμετέρων μεταδοτέον αὐτῷ, ὅπως μὴ τὸ ἅγιον τοῖς κυσὶ δῶμεν. Ἐπεὶ οὖν δέδεικται, μὴ ὅσιον εἶναι τὸ πᾶσι κοινωνεῖν τῶν πνευματικῶν τροφῶν, εἰκότως ὁ ἅγιος τοῖς ὑπερήφανον ὀφθαλμὸν ἔχουσι δι’ αὐθάδειαν καὶ ἀλαζονείαν καὶ ἄπληστον καρδίαν διὰ τὸ ἀπληρώτῳ ἐπιθυμίᾳ ἀγαπᾶν ἀργύριον, ἐφ’ ᾧ συμβαίνει πλεονεκτεῖν καὶ ἀποστερεῖν, οὐ συνεσθίει. Ἐπειδὴ δὲ ὀφθαλμὸν ἐνταῦθα ὑπερήφανον εἶπεν, οὐχ οἱόντε δὲ κατὰ τὸ ῥητὸν ὀφθαλμῷ συνεσθίειν· ἀνθρώποις γὰρ συνεστιώμεθα. Μήποτε ἀλλιγορικώτερος ὀφθαλμὸς ὑπερήφανός ἐστι νοῦς ἠσκημένος διορατικῶς τὰ τῆς πεπλανημένης καὶ ψευδωνύμου γνώμης. Eὑρεῖν γοῦν ἐστι", + "candidate_score": 0.626864, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_4", + "bdc_text": "Gallen ) studierte 1518 in Basel ( Basel , Matrikel I 338 , Nr. 30 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1928", + "psc_text": "δέ ἐστὶ καὶ πνευματικῶς τρέφεσθαι μεταλαμβάνοντα τῶν τῆς ἀληθείας δογμάτων· ἐντρεφόμενος γάρ, φησίν, τοῖς λόγοις τῆς ἀληθείας τὸ συνεσθίειν, τὸ συμφαγεῖν λόγων μυστικῶν ἐστι μεταδοῦναι· ἀλλ’ οὐ πᾶσι μεταδιδόναι δεῖ σῶν σεμνῶν καὶ θείων μαθημάτων, ἀλλ’ ἢ μόνοις τοῖς ἀγαθοῖς συνεσθίειν δεῖ, ἀλλ’ οὐ βασκάνῳ, τουτέστι φαύλῳ καὶ φθονερῷ ἀνδρί· οὐ δὲ γὰρ τῶν αὐτοῦ καὶ πρὸς αὐτοῦ διδομένων τροφὼν μεταλαμβάνειν προσήκει βλαβερῶν οὐσῶν· οὖδ´ αὐτῶν ἡμετέρων μεταδοτέον αὐτῷ, ὅπως μὴ τὸ ἅγιον τοῖς κυσὶ δῶμεν. Ἐπεὶ οὖν δέδεικται, μὴ ὅσιον εἶναι τὸ πᾶσι κοινωνεῖν τῶν πνευματικῶν τροφῶν, εἰκότως ὁ ἅγιος τοῖς ὑπερήφανον ὀφθαλμὸν ἔχουσι δι’ αὐθάδειαν καὶ ἀλαζονείαν καὶ ἄπληστον καρδίαν διὰ τὸ ἀπληρώτῳ ἐπιθυμίᾳ ἀγαπᾶν ἀργύριον, ἐφ’ ᾧ συμβαίνει πλεονεκτεῖν καὶ ἀποστερεῖν, οὐ συνεσθίει. Ἐπειδὴ δὲ ὀφθαλμὸν ἐνταῦθα ὑπερήφανον εἶπεν, οὐχ οἱόντε δὲ κατὰ τὸ ῥητὸν ὀφθαλμῷ συνεσθίειν· ἀνθρώποις γὰρ συνεστιώμεθα. Μήποτε ἀλλιγορικώτερος ὀφθαλμὸς ὑπερήφανός ἐστι νοῦς ἠσκημένος διορατικῶς τὰ τῆς πεπλανημένης καὶ ψευδωνύμου γνώμης. Eὑρεῖν γοῦν ἐστι", + "candidate_score": 0.613144, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_7", + "bdc_text": "Gallen . Mit dem später in Basel ansäßigen Leonhard Wirt ( Hospinian ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_955", + "psc_text": "οἷς ἑξῆς ἐπιλέγεται· «ὅτ´ ἂν ἔλθῃ ὁ βασιλεὺς Βαβυλῶνος καὶ εἰσέλθῃ εἰς Ἱερουσαλὴμ, καὶ λήψεται τοὺς ἄρχοντας.» σαφῶς γὰρ διὰ τούτων ἡ προφητεία τὸν μὲν ἀετὸν τὸν μέγαν τὸν μεγαλοπτέρυγον τὸν βασιλέα τῶν Βαβυλωνίων ἡρμήνευσε, τὸν δὲ Λίβανον τὴν Ἱερουσαλήμ. Ἐφαρμόσεις δὲ καὶ τὰ παρὰ τοῖς λοιποῖς προφήταις ὥσπερ Λιβάνου λελεγμένα τῇ Ἱερουσαλήμ. ἀλλ’ οὐδὲ τῶν ἐκ περιτομῆς τις ἀμφιβάλλοι ἂν μὴ οὐχὶ περὶ τῆς Ἱερουσαλὴμ αἰνίττεσθαι ὁμολογεῖν τὰ περὶ Λιβάνου λελεγμένα. «ὑπεραρθήσεται» τοίνυν, τὸ παρὸν λόγιόν φησιν, «ὑπὲρ τὸν Λίβανον ὁ καρπὸς αὐτοῦ,» δηλαδὴ τοῦ προφητευομένου σωτῆρος. καρπὸς δὲ αὐτοῦ τίς ἂν γένοιτο ἢ ἡ ἐκκλησία αὐτοῦ ἡ καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης ἐστηριγμένη, περὶ ἧς ἐλέγετο· «ἔσται στήριγμα ἐν τῇ γῇ ἐπ’ ἄκρον τῶν ὀρέων;» αὕτη τοίνυν ὑπεραρθήσεσθαι ὑπὲρ τὸν Λίβανον προφητεύεται· εἰ γὰρ καὶ ἔδοξέ ποτε ὁ δηλωθεὶς Λίβανος, λέγω δὲ ἡ Ἱερουσαλὴμ, δοξάζεσθαι καὶ ἀνθεῖν, ἀλλ’ ὑπερήρθη καὶ πολὺ κάλλιον ἐκείνης ἀσυγκρίτῳ ὑπεροχῇ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ὁ", + "candidate_score": 0.612975, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_15_17", + "bdc_text": "Glarean , Petrus Mosellanus , Agrippa von Nettesheim . Bullinger unterhielt mit seinem Lehrer eine dauernde Brieffreundschaft ( s. Krafft 123-137 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_37", + "psc_text": "Zusätze. Z.B. app. crit. zu 258,19–20 (Kommentar zu Ps 68); siehe auch unten, S. XXII. (Ca) Paris, Bibliothèque nationale de France, gr. 139 (10. Jhdt.) Für eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift mit weiteren Literaturangaben siehe Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and an Assessment of its Position in the Exegetical Tradition (Diss. Leuven 2020) 40–43. Der als „Pariser Psalter“ vor allem wegen seiner prachtvollen Illustrationen bekannte Pergamentcodex umfasst 449 Folia und enthält Kommentierungen zu Ps 1–150 und den Oden in einer Randkatene, die den Psalmentext rahmt. Die Autorennamen erscheinen in roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x.", + "candidate_score": 0.612157, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf044", + "work_id": "tlg1271.tlg001.1st1K-grc1", + "max_score": 0.686799, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_26_28", + "bdc_text": "vgl . dazu noch Blanke 50f. frequentabamus tibique in tantum frequens erat lectio , ut oculis tuis multum detrimentum attuleras , ut mihi tanquam intimo sepe conquestus . Inprimis CrisostomoVgl. HBD 6 , 1f ; zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas .", + "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg001.1st1K-grc1_window_61", + "psc_text": "καὶ κατὰ τοῦ υἱοῦ τῆς μητρός σου ἐτίθεις σκάνδαλον. ταῦτα ἐποίησας, καὶ ἐσίγησα: ὑπέλαβες, ἄνομε, ὅτι ἔσομαί σοι ὅμοιος. ἐλέγξω σε καὶ παραστήσω σε κατὰ προσωπόν σου. σύνετε δὴ ταῦτα, οἱ ἐπιλανθανόμενοι τοῦ θεοῦ. μήποτε ἁρπάσῃ ὡς λέων, καὶ μὴ ᾖ ὁ ῥυόμενος. θυσία αἰνέσεως δοξάσει με, καὶ ἐκεῖ ὁδός, ᾗ h(=| L (in #3ua) h)/n ACS sith later LXX MSS. δείξω αὐτῷ τὸ σωτήριον τοῦ θεοῦ. Αὕτη ἡ ὁδός, ἀγαπητοί, ἐν ᾖ εὕρομεν τὸ Heb. 2, 16: 9, 1 σωτήριον ἡμῶν, Ἰησοῦν Χριστόν, τὸν ἀρχιερέα τῶν προσφορῶν ἡμῶν, τὸν προστάτην καὶ βοηθὸν τῆς ἀσθενείας ἡμῶν. διὰ τούτου ἀτενίζομεν a)teni/twmen A \"lat us fir our gaze.\" εἰς τὰ ὕψη τῶν οὐρανῶν, διὰ τούτου ἐνοπτριζόμεθα τὴν ἄμωμον καὶ ὑπερτάτην ὄψιν αὐτοῦ, διὰ τούτου ἠνεῴχθησαν ἡμῶν οἱ ὀφθαλμοὶ τῆς καρδίας, διὰ τούτου ἡ ἀσύνετος καὶ ἐσκοτωμένη διάνοια ἡμῶν ἀναθάλλει εἰς τὸ φῶς, διὰ τούτου ἠθέλησεν ὁ δεσπότης τῆς ἀθανάτου γνώσεως ἡμᾶς γεύσασθαι,", + "candidate_score": 0.686799, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Aggaeum", + "max_score": 0.686704, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_27_29", + "bdc_text": "Inprimis CrisostomoVgl. HBD 6 , 1f ; zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas . Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Aggaeum_window_66", + "psc_text": "Hoc enim modo, non solum argentum et aurum Dei est quasi Creatoris; sed et caetera metalla, aes, stannum, plumbum, et quod domat 758 omnia ferrum. Sed ego argentum, quo domus Dei ornatur, existimo eloquia Scripturarum, de quibus dicitur: Eloquia Domini eloquia casta; argentum igne examinatum, probatum terrae purgatum septuplum (Psal. XI, 7) ; et aurum quod in occulto sanctorum sensu, et in cordis versatur arcano, et splendet vero lumine Dei, quod et Apostolum de sanctis, qui super fundamentum Christi aedificant, sensisse perspicuum est, aurum, argentum, lapides pretiosos (I Cor. III); ut in auro sensus occultus sit, in argento sermo decens, in lapide pretioso, opera Deo placentia. His metallis illustrior fit Ecclesia Salvatoris, quam quondam synagoga fuerat; his lapidibus vivis aedificatur domus Christi, et pax ei praebetur aeterna. Porro quod sequitur in Septuaginta: Et pacem animae in acquisitionem omni qui creatur, ut suscitet templum istud, quasi superfluum et vix cohaerens, quippe", + "candidate_score": 0.686704, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_28_30", + "bdc_text": "zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas . Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras . Nunc orbis tante indolis fetura fruitur .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Aggaeum_window_66", + "psc_text": "Hoc enim modo, non solum argentum et aurum Dei est quasi Creatoris; sed et caetera metalla, aes, stannum, plumbum, et quod domat 758 omnia ferrum. Sed ego argentum, quo domus Dei ornatur, existimo eloquia Scripturarum, de quibus dicitur: Eloquia Domini eloquia casta; argentum igne examinatum, probatum terrae purgatum septuplum (Psal. XI, 7) ; et aurum quod in occulto sanctorum sensu, et in cordis versatur arcano, et splendet vero lumine Dei, quod et Apostolum de sanctis, qui super fundamentum Christi aedificant, sensisse perspicuum est, aurum, argentum, lapides pretiosos (I Cor. III); ut in auro sensus occultus sit, in argento sermo decens, in lapide pretioso, opera Deo placentia. His metallis illustrior fit Ecclesia Salvatoris, quam quondam synagoga fuerat; his lapidibus vivis aedificatur domus Christi, et pax ei praebetur aeterna. Porro quod sequitur in Septuaginta: Et pacem animae in acquisitionem omni qui creatur, ut suscitet templum istud, quasi superfluum et vix cohaerens, quippe", + "candidate_score": 0.67737, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_28", + "bdc_text": "zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Aggaeum_window_66", + "psc_text": "Hoc enim modo, non solum argentum et aurum Dei est quasi Creatoris; sed et caetera metalla, aes, stannum, plumbum, et quod domat 758 omnia ferrum. Sed ego argentum, quo domus Dei ornatur, existimo eloquia Scripturarum, de quibus dicitur: Eloquia Domini eloquia casta; argentum igne examinatum, probatum terrae purgatum septuplum (Psal. XI, 7) ; et aurum quod in occulto sanctorum sensu, et in cordis versatur arcano, et splendet vero lumine Dei, quod et Apostolum de sanctis, qui super fundamentum Christi aedificant, sensisse perspicuum est, aurum, argentum, lapides pretiosos (I Cor. III); ut in auro sensus occultus sit, in argento sermo decens, in lapide pretioso, opera Deo placentia. His metallis illustrior fit Ecclesia Salvatoris, quam quondam synagoga fuerat; his lapidibus vivis aedificatur domus Christi, et pax ei praebetur aeterna. Porro quod sequitur in Septuaginta: Et pacem animae in acquisitionem omni qui creatur, ut suscitet templum istud, quasi superfluum et vix cohaerens, quippe", + "candidate_score": 0.660687, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf041", + "work_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita", + "max_score": 0.681931, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_28_30", + "bdc_text": "zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas . Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras . Nunc orbis tante indolis fetura fruitur .", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_914", + "psc_text": "ad cum lumina veritatis Flavianus, atque Diodornos, pariter et Aphraates, Acacium, virtute florentem, qui postea Bersae fuit episcopus: rogantes ut multis hominum millibus subveniret, et adversariorum fallaciam redargueret, veritatisque dogmata confirmaret. Is ergo vir sanctissimus, et veniens, et revertens, et in ipsa maxima civitate, quanta miracula fecerit, in historia Deo [ al. Philotheo] amabili a nobis conscripta retulimus. Quia vero totus populus civitatis ad collegia nostra convenit, nullum saeculum dubitare confido. Res enim inopinabiles ad se probantur universos attrahere. Sed quia maxima miracula ille vir operatus est, etiam veritatis hostes nequeunt denegare. Hoc enim et in Alexandria temporibus Constantii fecit magnus Antonius. Deserens enim solitudinem, totas circumibat urbes, satisfaciens universis, quoniam Athanasius doctrinae apostolicae praedicator exstaret, et hostes essent veritatis participes Arii. Sic igitur sciebant illi sacratissimi viri quid tempori unicuique congrueret, et quando opus erat frui quiete, quando necessarium solitudini praeponere civitates. THEODORETUS, lib. IV, cap. 25. Edit. Christ.", + "candidate_score": 0.681931, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_28_30", + "bdc_text": "zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas . Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras . Nunc orbis tante indolis fetura fruitur .", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_915", + "psc_text": "magnus Antonius. Deserens enim solitudinem, totas circumibat urbes, satisfaciens universis, quoniam Athanasius doctrinae apostolicae praedicator exstaret, et hostes essent veritatis participes Arii. Sic igitur sciebant illi sacratissimi viri quid tempori unicuique congrueret, et quando opus erat frui quiete, quando necessarium solitudini praeponere civitates. THEODORETUS, lib. IV, cap. 25. Edit. Christ. Vales. cap. 27, p. 190 CAPUT VI. De Acepsema et aliis. Fuit igitur illo tempore in Cyrestensium eremo famosissimus Acepsemas in cella reclusus, et sexaginta annis neque visus neque locutus est. Zeugmatius quoque mirabilis, qui licet oculorum acie privaretur, omnia circumibat, confortans oves lupisque resistens. Propter quam causam monachicam ejus cellulam concremaverunt; sed Trajanus magister militum fidelissimus aliam ei fabricavit, multoque eum fovit auxilio. Hoc itaque tempore fuit Ephraem in Edessa, in Alexandria vero Didymus. Et Ephraem Syra usus lingua, spiritalis gratiae radios emittebat. Qui licet nesciret doctrinam Graecam, multos Graecorum cruditosque redarguit, et totius haereticae pravitatis infirmitatem nudavit. Et", + "candidate_score": 0.676562, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_12_14", + "bdc_text": "Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo . Is Doctore CesarioJohannes Caesarius , ca. 1468-1550 , war ein Repräsentant der «devotio moderna » und wirkte als Lehrer am Niederrhein und in Westfalen . Außer Bullinger zählten zu seinen Schülern u. a .", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_1255", + "psc_text": "enim Philippus a Joanne episcopo diaconus ordinatus, multa quoque conscripsit contra Julianum imperatorem: cujus tamen historia mihi multam videtur habere confusionem, et non satis prodesse legentibus. Sisinnio itaque ordinato, contigit episcopum obire Cyzicenum. Tunc Sisinnius Proclum in Cyzico consecravit, qui antequam proficisceretur ad Cyzicum, cives praecedentes Dalmatium monachum episcopum sibimet ordinaverunt, parvipendentes regulam qua jubetur praeter Constantinopolitanum episcopum ordinationem ibi fieri non debere. Quod ideo Cyziceni neglexerunt, quia Attico soli haec lex personaliter praestita videbatur. Mansit ergo Proclus non habens ecclesiam propriam; qui tamen in doctrina ecclesiarum Constantinopoleos valde florebat. Igitur Sisinnius, cum duos in episcopatu complevisset annos, defunctus est consulatu Hierii et Ardaburii ( An. Dom. 427), vicesima quarta die Decembris mensis, vir famosissimus castitate et rectitudine vitae suae, mansuetus moribus sine ullo figmento, remotus a causis. Quamobrem curiosis viris tristis et inefficax videbatur. SOCRATES, lib. VII, cap. 25 et 26, p. 367. CAPUT IV. De ordinatione Nestorii, et", + "candidate_score": 0.657671, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_12_14", + "bdc_text": "Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo . Is Doctore CesarioJohannes Caesarius , ca. 1468-1550 , war ein Repräsentant der «devotio moderna » und wirkte als Lehrer am Niederrhein und in Westfalen . Außer Bullinger zählten zu seinen Schülern u. a .", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_1112", + "psc_text": "Joannem degentem cum Basilio, tunc a Meletio factum diaconum, et postea Caesareae Cappadociae praesulem constitutum, Zeno episcopus ab Hierosolymis revertens, lectorem in ecclesia Antiochena constituit. In quo adhuc officio positus librum edidit contra Judaeos. Post paucum vero tempus etiam diaconatum a Meletio promerens, de Sacerdotio alium fecit librum, aliosque plurimos explanavit. Postea vero, Meletio in Constantinopolitana urbe defuncto, recedens Joannes a Meletianis, et neque Paulino communicans, tribus annis continue sub quiete degebat. Postea vero, Paulino moriente, ab Evagrio ejus successore presbyter ordinatur. Ante episcopatum itaque hoc modo conversatus est. Fuit enim vir, ut aiunt, propter zelum castitatis severior, et amplius quam habebat a juventute sua, furori magis quam reverentiae se praebebat, et propter vitae rectitudinem incautus prospicere de futuris; propter simplicitatem vero, oris libertate profusus, apud colloquentes non mediocriter utebatur; docendo praecipuus erat, utilis ad corrigendos audientium mores; in confabulatione vero arrogans a nescientibus putabatur. Cum ergo talis moribus esset,", + "candidate_score": 0.652114, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_5_7", + "bdc_text": "und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) . Nach Kessler , Sabbata 155 , 6-11 gehörte ein Leo nhard Wirth aus Lichtensteig seit 1525 zum täuferischen Kreis in St. Gallen . Mit dem später in Basel ansäßigen Leonhard Wirt ( Hospinian ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_1194", + "psc_text": "tanquam transeuntia contemnere persuadet. Sed haec quidem etiam in alio opere crebrius enarravimus. THEODORETUS, lib. V, cap. 38. Edit. Christ. Vales. cap. 39, p. 247. 365 CAPUT XXXIV. De Theodoro Antiocheno episcopo, et Theodoro Mopsuesteno pontifice. Illo quoque tempore quo sacratissimus Theodotus Antiochenam regebat Ecclesiam, Theodorus Mopsuestiae quidem episcopus, sed totius doctor Ecclesiae, dum contra universam cohortem haereticorum fortiter dimicasset, terminum vitae sortitus est. Is enim Diodori quidem magni doctrina potitus est. Joannis vero sacratissimi fuit socius atque cooperator. Communiter enim Diodori pocula spiritalia sunt adepti; qui sex et triginta annis mansit in praesulatu, et contra Arii Eunomiique acies fortissime praeliatus est, insidiasque latronis Apollinaris exstinxit, optimaque pascua divinis ovibus praeparavit. Cujus frater Polychronius Apamienam rexit Ecclesiam, et gratia sermonis et claritate conversationis ornatus. THEODORETUS, lib. V cap. 39. Edit. Christ. Vales. cap. 40, p. 248. CAPUT XXXV. De fine imperatoris Arcadii. Non multo post tempore quam Joannes defunctus est,", + "candidate_score": 0.642906, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_14_16", + "bdc_text": "und wirkte als Lehrer am Niederrhein und in Westfalen . Außer Bullinger zählten zu seinen Schülern u. a . Glarean , Petrus Mosellanus , Agrippa von Nettesheim . Bullinger unterhielt mit seinem Lehrer eine dauernde Brieffreundschaft ( s.", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_922", + "psc_text": "exponere, venit illic, expositiones magniloqui illius auditurus. A quo veram philosophiam eruditus, evocantibus parentibus remeavit ad patriam. Ubi primo quidem, dum esset adhuc laicus, plurima signa fecit, languores curando, daemones per epistolas expellendo, paganosque sermonibus et operibus sibimet subjugando. Hujus meminit et Pamphilus martyr, et Eusebius in libris quos de Origene conscripsit. Fuit ergo Gregorius antiquus iste, discipulus Origenis, et alter Nazianzenus, fraterque Basilii. Fuitque alius Gregorius Alexandrinus, Arianus. SOCRATES, lib. IV, cap. 22. Edit. Christ. Vales. cap. 27, p. 244. CAPUT IX. Quod Novatiani festivitatem Paschae mutaverint, et de schismate inter Cornelium Romanum episcopum et Novatum facto pro recipiendis errantibus. Ea tempestate Novatiani, habitantes in Phrygia, festivitatem Paschae mutaverunt. Quomodo autem gestum sit dicam: primo tamen referens, cujus rei gratia circa Phrygum Paphlagoniorumque gentes severius ecclesiastica regula conservetur. Novatus presbyter se ab Ecclesiae Romanae communione suspendit, quoniam Cornelius episcopus fideles qui sacrificaverant tempore factae persecutionis a Decio, in communione", + "candidate_score": 0.63359, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_15_17", + "bdc_text": "Glarean , Petrus Mosellanus , Agrippa von Nettesheim . Bullinger unterhielt mit seinem Lehrer eine dauernde Brieffreundschaft ( s. Krafft 123-137 ) .", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_815", + "psc_text": "ineptae suspicionis abjicientes, non solum sermone eam, sed etiam scriptura currente professi sunt. Cujus exemplar his litteris subdere necessarium judicavimus; ne ullam occasionem haereticis ad exercendas insidias denuo relinquamus: quibus iterum flammas propriae malitiae commoventes, incendia discordiarum consuete resuscitent. Haec insuper sunt professi charissimi fratres nostri Eustathius, Sylvanus, atque Theophilus vestram charitatem semper hanc fidem habuisse, et hanc usque ad terminum custodire, id est in Nicaena urbe a trecentis decem et octo episcopis orthodoxis approbatam, quae perfectam continet veritatem et os totius haereticae multitudinis [ Ms. Lyr., pravitatis] obstruit atque dissolvit. Non enim spontaneo motu, sed nutu divino tantorum episcoporum numerus aggregatus est contra vesaniam Arii, quanto numero beatus Abraham 313 tanta millia fide destruxit. Quae fides, dum in substantia et nomine consubstantialitatis continetur, velut quoddam munitissimum et inexpugnabile castrum, omnia jacula et molitiones Arianae incredulitatis decenter evitat. Cum igitur omnes Occidentales episcopi Arimino congregati, quando eos Arianorum collegit vesania,", + "candidate_score": 0.615413, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_24", + "bdc_text": "Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas .", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_760", + "psc_text": "expositam in Nicaena urbe servandam. Scripsit autem et ipse, socium adhibens in suis litteris fratrem, quatenus in his quae placuerant duraretur. Nunc ergo etiam legem ipsam ponere necessarium est quae aperte et ejus pietatem praedicat, et Valentis tunc sinceritatem sine dubitatione demonstrat. THEODORETUS, lib. IV, cap. 6. Edit. Christ. Vales. cap. 7. p. 157. CAPUT IX. Edictum Valentiniani et Valentis de consubstantiali Trinitate. Impp. maximi, pii, victores, Augusti, Valentinianus, Valens et Gratianus, episcopis dioeceseos Asiae, Phrygiae, Carophrygiae, et Pacatianae, in Domino salutem. Tanto concilio in Illyrico celebrato, et subtiliter habita quaestione de salutari Verbo, ostenderunt ter beati pontifices Trinitatem consubstantialem Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Quam nequaquam declinantes, juxta ministeria religionis magni Regis exercent. Hanc ergo praedicari decrevit nostra quoque potentia: ita tamen ut non dicant aliqui: Sequimur religionem imperatoris, hanc patriam gubernantis, et non illi potius obedientes qui nobis salutis mandata contradidit. Evangelium namque Christi nostri sic habet:", + "candidate_score": 0.565252, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "pta0003.pta017.pta-grc1", + "max_score": 0.681659, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_26_28", + "bdc_text": "vgl . dazu noch Blanke 50f. frequentabamus tibique in tantum frequens erat lectio , ut oculis tuis multum detrimentum attuleras , ut mihi tanquam intimo sepe conquestus . Inprimis CrisostomoVgl. HBD 6 , 1f ; zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta017.pta-grc1_window_1048", + "psc_text": "ὁδῷ, ᾗ οὐκ ἔγνωσαν· τίνες δὲ ἦσαν οὗτοι ἐδίδαξε διὰ τῶν ἔμπροσθεν εἰπὼν εἰς πρόσωπον τοῦ Χριστοῦ· ἔδωκά σε εἰς διαθήκην γένους μου, εἰς φῶς ἐθνῶν, ἀνοῖξαι ὀφθαλμοὺς τυφλῶν; τούτους δὴ οὖν αὐτοὺς τοὺς πάλαι τυφλοὺς ἐν τοῖς ἔθνεσιν, ἣν μὴ ἐγίνωσκον ὁδὸν βαδίσαι ποιήσειν ἐπαγγέλλεται. πόθεν γὰρ ἡμῖν γινώσκειν παρῆν τὴν κατὰ θεὸν ὁδὸν ἢ διὰ τῆς θείας αὐτοῦ χάριτος; ἐπεὶ δὲ ἑνικῶς εἴρηται κατὰ πάντας τοὺς ἑρμηνευτὰς τό· καὶ ἄξω τυφλοὺς ἐν ὁδῷ, ᾗ οὐκ ᾔδεισαν, παρίστησι δὲ ὁ σωτὴρ ταῦτα λέγων· ἐγώ εἰμι ἡ ὁδός. θέα ὅπως ὃν μὴ πρότερον ἠπιστάμεθα Χριστὸν καὶ τὸν λόγον αὐτοῦ τὸν σωτήριον ἡμῖν τοῖς τυφλοῖς ἐπαγγέλλεται, ἀλλὰ καὶ τρίβους, ἃς οὐκ ᾔδειμεν, τὰς προφητικὰς δηλαδὴ γραφὰς καὶ τοὺς βίους τοὺς ὑπὸ τῆς θείας διδασκαλίας ὑποβαλλομένους συνήσεσθαι ἡμᾶς φησι καὶ τὸ σκότος δὲ ποιήσειν ἡμῖν εἰς φῶς καὶ τὰ σκολιὰ εἰς εὐθεῖαν· τὴν γὰρ ἄγνοιαν τοῦ θεοῦ τὴν πάλαι ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν", + "candidate_score": 0.681659, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_26_28", + "bdc_text": "vgl . dazu noch Blanke 50f. frequentabamus tibique in tantum frequens erat lectio , ut oculis tuis multum detrimentum attuleras , ut mihi tanquam intimo sepe conquestus . Inprimis CrisostomoVgl. HBD 6 , 1f ; zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta017.pta-grc1_window_1", + "psc_text": "ὑφασμένων, ὁποῖα καὶ ἐν ταῖς τοῦ σωτῆρος εὑρίσκεται διδασκαλίαις, δι’ ὧν ἀναγέγραπται εἰπεῖν· οὐχ ὑμεῖς λέγετε ὅτι τετράμηνός ἐστι καὶ ὁ θερισμὸς ἔρχεται; ἐπάρατε τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν καὶ ἴδετε τὰς χώρας, ὅτι λευκαί εἰσι πρὸς θερισμὸν ἤδη· τούτων γὰρ τὸ μὲν ῥητόν ἐστι, τὸ δὲ διανοίᾳ καὶ ἄλλα ἂν εὕροις μυρία ὥσπερ οὖν καὶ τῷ μετὰ χεῖρας προφήτῃ παρ’ ᾧ ῥήματα μὲν αὐτολεξεὶ νοούμενα εὕροις ἂν τοιαῦτα· τί μοι πλῆθος τῶν θυσιῶν ὑμῶν; λέγει κύριος· πλήρης εἰμὶ ὁλοκαυτωμάτων καὶ τὰ ἑξῆς, πρὸς δὲ μόνην διάνοιαν ταῦτα· ἀμπελὼν ἐγενήθη τῷ ἠγαπημένῳ ἐν κέρατι ἐν τόπῳ πίονι καὶ τὰ ἑξῆς. Ὅρασιν δὲ οὐ κοινὴν λέγει οὐδὲ σωματικοῖς ὀφθαλμοῖς ὑποπίπτουσαν, ἀλλὰ προφητικὴν τῶν μακροῖς ὕστερον χρόνοις συμβησομένων ἐποπτικήν· ὥσπερ γὰρ εἴ τις ἐν μεγάλῳ πίνακι θεῷτο πολεμίων ἔφοδον καὶ δῃώσεις χώρας πολιορκίας τε καὶ ἀνδραποδισμοὺς χρώματος ἄνθεσιν ἐξεικονισμένας, τὸν αὐτὸν δοκεῖ τρόπον ὕπαρ ἀλλ’ οὐ καθ’ ὕπνους τὴν ὅρασιν τεθεᾶσθαι τοῦ θείου πνεύματος", + "candidate_score": 0.672118, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_13_15", + "bdc_text": "Is Doctore CesarioJohannes Caesarius , ca. 1468-1550 , war ein Repräsentant der «devotio moderna » und wirkte als Lehrer am Niederrhein und in Westfalen . Außer Bullinger zählten zu seinen Schülern u. a . Glarean , Petrus Mosellanus , Agrippa von Nettesheim .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta017.pta-grc1_window_226", + "psc_text": "ἐν ᾗ λέλεκται ταῦτα· ἀκούσας δὲ Ἰησοῦς ὅτι Ἰωάννης παρεδόθη ἀνεχώρησεν εἰς τὴν Γαλιλαίαν. καὶ καταλιπὼν τὴν Ναζαρὲτ ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς Καφερναοὺμ τὴν παραθαλασσίαν ἐν ὁρίοις Ζαβουλὼν καὶ Νεφθαλείμ· ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ Ἠσαΐου τοῦ προφήτου λέγοντος· γῆ Ζαβουλὼν καὶ γῆ Νεφθαλείμ, ὁδὸν θαλάσσης, πέραν τοῦ Ἰορδάνου, Γαλιλαία τῶν ἐθνῶν, ὁ λαὸς ὁ καθήμενος ἐν σκότει φῶς εἶδεν μέγα, καὶ τοῖς καθημένοις ἐν χώρᾳ καὶ σκιᾷ θανάτου, φῶς ἀνέτειλεν αὐτοῖς. ἀπὸ τότε ὁ Ἰησοῦς ἤρξατο κηρύσσειν καὶ λέγειν· ὅτι ἤγγικεν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. τὸ μὲν οὖν ἱερὸν εὐαγγέλιον τὰς ἀποβάσεις τῶν πρ ἱστορεῖ, ἡ δὲ προφητεία τὰ μέλλοντα γενήσεσθαι θεσπίζει· πρῶτον γοῦν τοῖς ἐπὶ τῆς Γαλιλαίας εὐαγγελίζεται· ἔδει γὰρ μηδὲ τὴν χώραν ἀποσιωπῆσαι, καθ’ ἣν τὰς διατριβὰς ποιεῖσθαι ἤμελλεν ἀνθρώποις φανεὶς ὁ Ἐμμανουήλ. ἡ δὲ χώρα ἦν Γαλιλαία, ᾗ ποτὸν σωτήριον εὐαγγελίζεται τὸ λόγιον φάσκον· Τοῦτο πρῶτον πίε, ταχὺ ποίει, χώρα Ζαβουλὼν καὶ γῆ Νεφθαλείμ. δύο δέ εἰσιν", + "candidate_score": 0.63314, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_29", + "bdc_text": "Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta017.pta-grc1_window_1461", + "psc_text": "ἐλάχιστος ἔσται τότε εἰς ἔθνος μέγα· οἷος ὡς ἐπὶ παραδείγματος Παῦλος εἰπών· ἐμοὶ δὲ τῷ ἐλαχιστοτέρῳ πάντων ἁγίων ἐδόθη ἡ χάρις αὕτη. ἄρχων ἔσται τότε οὐρανίου τινὸς ἔθνους μεγάλου παρὰ θεῷ λελογισμένου. ταῦτα δέ φησιν ἅπαντα ἔσται, ἐπειδὰν ἐγὼ κύριος κατὰ τὸν ὡρισμένον ὑπ’ ἐμοῦ καιρὸν συνάξω αὐτούς. εἰ γὰρ καὶ τὰ μάλιστα οὐδέπω τὰ τῆς ἐπαγγελίας ἐνέστηκεν, ἀλλ’ ἔσται καιρὸς ὁ ἅπαξ ὡρισμένος, ἐν ᾧ ταῦτα πάντα γενήσεται διὰ τῆς ἐμῆς συναγωγῆς· τότε γὰρ ἀποστελεῖ τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ καὶ ἐπισυνάξουσι πρὸς αὐτὸν πάντας τοὺς ἁγίους ἀπ’ ἄκρων οὐρανῶν ἕως ἄκρων αὐτῶν. Ὁ διὰ τῆς ἔμπροσθεν περικοπῆς μετὰ τὰς εὐαγγελικὰς ἐπαγγελίας πρὸς τῷ τέλει τοῦ λόγου φήσας· ἐγὼ κύριος κατὰ καιρὸν συνάξω αὐτούς, σφόδρα ἀκολούθως διὰ τῶν προκειμένων ἀναβοᾷ λέγει· Πνεῦμα κυρίου ἐπ’ ἐμέ, οὗ εἵνεκεν ἔχρισέ με. εἶθ’ ὅπως τὴν ἐπισυναγωγὴν ποιεῖται, διὰ τῶν ἐπιφερομένων διδάσκει, πῶς δὲ ὁ λέγων· κύριος κατὰ καιρὸν συνάξω αὐτούς, ὡσπερεὶ ἕτερος ὢν τοῦ", + "candidate_score": 0.62868, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_7", + "bdc_text": "Gallen . Mit dem später in Basel ansäßigen Leonhard Wirt ( Hospinian ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta017.pta-grc1_window_815", + "psc_text": "μέρη τυγχάνει, ὁ Κάρμηλος λέγω καὶ ἡ καλουμένη Βασὰν καὶ ἡ Γαλιλαία καὶ ὁ Σαρὼν καὶ ὁ Λίβανος δὲ ἐν τοῖς προκειμένοις μεταξὺ τοῦ Σαρὼν καὶ τοῦ Βασὰν καὶ τοῦ Καρμήλου καὶ τῆς Γαλιλαίας παρεμβεβλημένος ἰδίως ἐπὶ τοῦ παρόντος νοεῖται ἐπὶ τῆς Ἰερουσαλὴμ διὰ τὴν θυσίαν τὴν ἐν αὐτῇ ἀναπεμπομένην, ἐν ᾗ καὶ λίβανος προσεφέρετο κατὰ τὸν Μωϋσέως νόμον. καὶ δὴ κατῃσχύνθαι φησὶ τὸν Λίβανον ὡσεὶ σαφέστερον ἔλεγε τὴν θυσίαν καὶ τὸ θυσιαστήριον διὰ τὴν καθαίρεσιν τῆς κατὰ τὸν Μωϋσέως νόμον λατρείας. καὶ ἐν ἑτέροις δὲ ἡ Ἰερουσαλὴμ Λίβανος ὠνομάσθη, ὡς ἐν τῷ Ζαχαρίᾳ εἴρηται· διάνοιξον, ὁ Λίβανος, τὰς θύρας σου, καὶ καταφαγέτω πῦρ τὰς κέδρους σου. καὶ ὁ Ἰεζεκιὴλ δέ φησιν· ὁ ἀετὸς ὁ μέγας ὁ μεγαλοπτέρυγος, ὃς ἔχει τὸ ἥγημα εἰσελθεῖν εἰς τὸν Λίβανον καὶ ἀπέκνισε τὰ ἁπαλὰ τῆς κέδρου. εἶτα ἑρμηνεύων τὴν τοῦ λόγου διάνοιαν ἐπιλέγει, ὅταν ἔλθῃ ὁ Ναβουχοδονόσορ εἰς Ἰερουσαλὴμ δηλαυγῶς τὸν μὲν ἀετὸν διασαφῶν", + "candidate_score": 0.618638, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_7", + "bdc_text": "Gallen . Mit dem später in Basel ansäßigen Leonhard Wirt ( Hospinian ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta017.pta-grc1_window_797", + "psc_text": "πνευμάτων, πλὴν οὐδὲν ὑμᾶς ἀνακτήσασθαι δύναται καὶ ἀναπαῦσαι τοῦ θρήνου καὶ τοῦ κοπετοῦ ἢ τὸ ἐξ ὕψους καταπεμπόμενον πνεῦμα εἴγε ἐπέλθοι ἐφ’ ὑμᾶς. τοῦτο δὲ ἦν περὶ οὗ ἔφασκεν ὁ σωτήρ· ἰδοὺ ἐγὼ ἀπέρχομαι καὶ ἀποστέλλω ὑμῖν τὸν παράκλητον, τὸ πνεῦμα τῆς ἀληθείας, καὶ πάλιν· ἕως ἂν λάβητε ἐξ ὕψους δύναμιν. ἐπεὶ τοίνυν· μακάριοι οἱ πενθοῦντες, ὅτι αὐτοὶ παρακληθήσονται, καί· μακάριοι οἱ κλαίοντες, ὅτι γελάσονται, εἰκότως ταῖς προλεχθείσαις, εἰ διὰ θρήνου καὶ κλαυθμοῦ καὶ κοπετοῦ τὴν μετάνοιαν ἐνεδείξαντο, ἐπαγγελίαν δίδωσιν ἀγαθὴν τὴν διὰ τοῦ ἁγίου πνεύματος. εἶτα πάλιν τὰ ἀνωτέρω λελεγμένα διαφόρως ἑρμηνεύει λέγων· καὶ ἔσται ἔρημος ὁ Χερμέλ, καὶ ὁ Χερμὲλ εἰς δρυμὸν λογισθήσεται, κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον· καὶ ἔσται φησὶν ἔρημος ὁ Κάρμηλος, ὁ δὲ Κάρμηλος εἰς δρυμὸν λογισθήσεται. ἐλέγετο δὲ καὶ διὰ τῶν ἔμπροσθεν· οὐκέτι μικρὸν καὶ μετατεθήσεται ὁ Λίβανος ὡς τὸ ὄρος τὸ Χερμέλ, καὶ τὸ Χερμὲλ εἰς δρυμὸν λογισθήσεται. καὶ ἀκούσονται ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ", + "candidate_score": 0.615408, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1", + "max_score": 0.681041, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_27_29", + "bdc_text": "Inprimis CrisostomoVgl. HBD 6 , 1f ; zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas . Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3699", + "psc_text": "sapientiam sicut aurum probatum (Prov. VIII, 10, 11) . Et orabunt de ipso semper. Quod habet graecus, περὶ αὐτοῦ, aliqui interpretati sunt, de ipso; aliqui, pro ipso, vel pro eo. Quid est autem, de ipso, nisi forte quod oramus dicentes: Adveniat regnum tuum (Matth. VI, 10) ? Christi namque adventus praesentabit fidelibus regnum Dei. Pro eo vero quomodo intelligatur, angustum est; nisi quia cum oratur pro Ecclesia, pro ipso oratur, quia corpus est ejus. De Christo quippe et Ecclesia praemissum est sacramentum magnum: Erunt duo in carne una (Ephes. V, 32, 31) . Jam vero quod sequitur, Tota die, id est toto tempore, benedicent ei, satis apertum est. 18. [vers. 16.] Et erit firmamentum in terra, in summis montium. Omnes enim promissiones Dei in illo Etiam (II Cor. I, 20) , id est, in illo firmatae sunt; quia in illo impletum est quidquid pro salute nostra prophetatum est. Nam summa", + "candidate_score": 0.681041, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_27_29", + "bdc_text": "Inprimis CrisostomoVgl. HBD 6 , 1f ; zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas . Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3363", + "psc_text": "19) ; hoc etiam hic sequitur, Ut excludantur ii qui probati sunt argento, id est, qui probati sunt eloquiis Domini. Eloquia quippe Domini, eloquia casta, argentum igne probatum terrae (Psal. XI, 7) . Nam excludantur dictum est, appareant, emineant; quod ait ille, manifesti fiant. Unde et in arte argentaria exclusores vocantur, qui de confusione massae noverunt formam vasis exprimere. Multi enim sensus Scripturarum sanctarum latent, et paucis intelligentioribus noti sunt; nec asseruntur commodius et acceptabilius, nisi cum respondendi haereticis cura compellit. Tunc enim etiam qui negligunt studia doctrinae, sopore discusso, ad audiendi excitantur diligentiam, ut adversarii refellantur. Denique quam multi Scripturarum sanctarum sensus de Christo Deo asserti sunt contra Photinum! quam multi de homine Christo contra Manichaeum! quam multi de Trinitate contra Sabellium! quam multi de unitate Trinitatis contra Arianos, Eunomianos, Macedonianos! quam multi de catholica Ecclesia toto orbe diffusa, et de malorum commixtione usque in finem saeculi, quod bonis", + "candidate_score": 0.677468, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_28_30", + "bdc_text": "zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas . Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras . Nunc orbis tante indolis fetura fruitur .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3699", + "psc_text": "sapientiam sicut aurum probatum (Prov. VIII, 10, 11) . Et orabunt de ipso semper. Quod habet graecus, περὶ αὐτοῦ, aliqui interpretati sunt, de ipso; aliqui, pro ipso, vel pro eo. Quid est autem, de ipso, nisi forte quod oramus dicentes: Adveniat regnum tuum (Matth. VI, 10) ? Christi namque adventus praesentabit fidelibus regnum Dei. Pro eo vero quomodo intelligatur, angustum est; nisi quia cum oratur pro Ecclesia, pro ipso oratur, quia corpus est ejus. De Christo quippe et Ecclesia praemissum est sacramentum magnum: Erunt duo in carne una (Ephes. V, 32, 31) . Jam vero quod sequitur, Tota die, id est toto tempore, benedicent ei, satis apertum est. 18. [vers. 16.] Et erit firmamentum in terra, in summis montium. Omnes enim promissiones Dei in illo Etiam (II Cor. I, 20) , id est, in illo firmatae sunt; quia in illo impletum est quidquid pro salute nostra prophetatum est. Nam summa", + "candidate_score": 0.676067, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_28_30", + "bdc_text": "zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas . Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras . Nunc orbis tante indolis fetura fruitur .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3363", + "psc_text": "19) ; hoc etiam hic sequitur, Ut excludantur ii qui probati sunt argento, id est, qui probati sunt eloquiis Domini. Eloquia quippe Domini, eloquia casta, argentum igne probatum terrae (Psal. XI, 7) . Nam excludantur dictum est, appareant, emineant; quod ait ille, manifesti fiant. Unde et in arte argentaria exclusores vocantur, qui de confusione massae noverunt formam vasis exprimere. Multi enim sensus Scripturarum sanctarum latent, et paucis intelligentioribus noti sunt; nec asseruntur commodius et acceptabilius, nisi cum respondendi haereticis cura compellit. Tunc enim etiam qui negligunt studia doctrinae, sopore discusso, ad audiendi excitantur diligentiam, ut adversarii refellantur. Denique quam multi Scripturarum sanctarum sensus de Christo Deo asserti sunt contra Photinum! quam multi de homine Christo contra Manichaeum! quam multi de Trinitate contra Sabellium! quam multi de unitate Trinitatis contra Arianos, Eunomianos, Macedonianos! quam multi de catholica Ecclesia toto orbe diffusa, et de malorum commixtione usque in finem saeculi, quod bonis", + "candidate_score": 0.675877, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_28", + "bdc_text": "zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3363", + "psc_text": "19) ; hoc etiam hic sequitur, Ut excludantur ii qui probati sunt argento, id est, qui probati sunt eloquiis Domini. Eloquia quippe Domini, eloquia casta, argentum igne probatum terrae (Psal. XI, 7) . Nam excludantur dictum est, appareant, emineant; quod ait ille, manifesti fiant. Unde et in arte argentaria exclusores vocantur, qui de confusione massae noverunt formam vasis exprimere. Multi enim sensus Scripturarum sanctarum latent, et paucis intelligentioribus noti sunt; nec asseruntur commodius et acceptabilius, nisi cum respondendi haereticis cura compellit. Tunc enim etiam qui negligunt studia doctrinae, sopore discusso, ad audiendi excitantur diligentiam, ut adversarii refellantur. Denique quam multi Scripturarum sanctarum sensus de Christo Deo asserti sunt contra Photinum! quam multi de homine Christo contra Manichaeum! quam multi de Trinitate contra Sabellium! quam multi de unitate Trinitatis contra Arianos, Eunomianos, Macedonianos! quam multi de catholica Ecclesia toto orbe diffusa, et de malorum commixtione usque in finem saeculi, quod bonis", + "candidate_score": 0.668546, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_26", + "bdc_text": "vgl . dazu noch Blanke 50f. frequentabamus tibique in tantum frequens erat lectio , ut oculis tuis multum detrimentum attuleras , ut mihi tanquam intimo sepe conquestus .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1675", + "psc_text": "Non tradat eum in manus inimici ejus. 5. [vers. 4.] Dominus opem ferat illi. Sed ubi? Forte in coelo, forte in vita aeterna, ut restet colendum diabolum propter inopiam terrenam, propter necessitates hujus vitae? Absit. Promissionem habes vitae praesentis et futurae (I Tim. IV, 8). Ille ad te venit in terram, per quem factum est coelum et terra. Denique attende quid dicat: Dominus opem ferat illi super lectum doloris ejus. Lectus doloris infirmitas est carnis. Ne dicas, Non possum tenere et portare et frenare carnem meam: adjuvaris ut possis. Dominus opem ferat tibi super lectum doloris tui. Portabat te lectus, non tu portabas lectum; sed paralyticus intus eras: adest qui dicat tibi, Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam (Marci II, 11). Dominus opem ferat illi super lectum doloris ejus. Et ad ipsum Dominum convertit se, tanquam quaereretur, Quare ergo cum opem ferat nobis Deus, tanta mala patimur in", + "candidate_score": 0.650592, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_11", + "bdc_text": "Tandem sero sapiunt Phriges Adagia , 1 , 1 , 28 ( LB II 37f). .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2453", + "psc_text": "Ille in terra geminat convicia, tu in coelo lucra. Sed saeviat amplius, possit et aliquid amplius: quid te securius, cui dictum est, Nolite timere eos qui corpus occidunt. animam autem non possunt occidere (Id. X, 28) ? Quid est ergo timendum quando pateris inimicum? Ne conturbetur tibi dilectio qua diligis inimicum. Etenim inimicus ille homo, caro et sanguis, quod videt in te appetit. Alius autem inimicus occultus, rector harum tenebrarum quas tu pateris in carne et sanguine, alterum occultum tuum petit, thesauros tuos interiores depraedari et vastare molitur. Duos ergo inimicos constitue tibi ante oculos; unum apertum, et alterum occultum: apertum, hominem; occultum, diabolum. Homo ille hoc est quod tu secundum naturam humanam, secundum fidem autem et dilectionem nondum quod tu, sed poterit esse quod tu. Cum ergo sint duo, unum vide, alterum intellige; unum dilige, alterum cave. Namque et inimicus ille quem vides, hoc in te vult humiliare unde", + "candidate_score": 0.620704, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_3", + "bdc_text": "Quum ergo tu prior me literis tuis mellitissimis , tum munere haud penitendo salutaveris et veterem amicitiam ex animo restauratam utrinque exoptes , certe inhumanum non solum , verum inniquum tam iusta postulanti denegare arbitratus , ipse ego mihi subducar , priusquam te veteranum amicum simul et Leonhardum Wirt Leonhard Wirth aus Lichtensteig ( Kt. St .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1559", + "psc_text": "Quid ergo restat ut petam, quia hinc sine dubio migraturus sum? Remitte mihi ut refrigerer priusquam eam. Vide, vide Idithun, quos nodos habeas remittendos tibi, quibus remissis refrigerari vis priusquam eas. Habes enim aliquos aestus, a quibus vis refrigerari, et dicis, Refrigerer; et dicis, Remitte mihi. Quid remittet tibi, nisi forte illum scrupulum ubi dicis, et unde dicis: Dimitte nobis debita nostra (Matth. VI, 12) ? Remitte mihi priusquam eam, et amplius jam non ero. Immunem me fac a peccatis priusquam eam, ne cum peccatis eam. Remitte mihi, ut requiescam in conscientia mea, ut exonerata sit aestu sollicitudinis: qua sollicitudine curam gero pro peccato meo. Remitte mihi ut refrigerer, ante omnia, priusquam eam, et amplius jam non ero. Si enim mihi non remiseris ut refrigerer, ibo et non ero. Priusquam eam: quo si iero, jam non ero. Remitte mihi ut refrigerer. Est quaestio oborta, quomodo jam non erit. Ecce jam", + "candidate_score": 0.618567, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_44", + "bdc_text": "] Perspectae eruditionis viro , Magistro Heinricho Bullingero , amico suo veteri .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1071", + "psc_text": "Dominus noster Jesus Christus dicit: Venite, filii, audite me. Audiamus illum simul, audite illum per nos: docere enim vult ille humilis, ille tympanizans, ille affectans, docere nos vult. Et quid dicit? Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos. Doceat ergo, praebeamus aurem, praebeamus cor. Non aperiamus aures carnis, et cordis claudamus; sed sicut ipse dixit in Evangelio, Qui habet aures audiendi, audiat (Id. XI, 15) . Quis nolit audire docentem Christum per Prophetam? 17. [vers. 13.] Quis est homo qui vult vitam, et diligit dies videre bonos? Interrogat. Nonne omnis in vobis respondet, Ego? An quisquam est in vobis qui non diligit vitam, id est, qui non vult vitam, et non diligit dies videre bonos? Nonne quotidie hoc murmuratis, et hoc dicitis: Quamdiu ista patimur? Quotidie pejora et pejora: apud parentes nostros fuerunt dies laetiores, fuerunt dies meliores. O si interrogares ipsos parentes tuos, similiter tibi de diebus suis", + "candidate_score": 0.61209, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II", + "max_score": 0.680159, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_25_27", + "bdc_text": "Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ; vgl . dazu noch Blanke 50f. frequentabamus tibique in tantum frequens erat lectio , ut oculis tuis multum detrimentum attuleras , ut mihi tanquam intimo sepe conquestus . Inprimis CrisostomoVgl. HBD 6 , 1f ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_984", + "psc_text": "in gloria, laetabuntur in cubilibus suis (Psal. CXLIX, 5) . Dicatur ergo, quod semel nobis loquitur Deus per somnium in visione nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo, quia nimirum tunc secreta divinitatis agnoscimus, cum ab hujus mundi tumultuosa concupiscentia intra mentis nostrae cubilia segregamur. Quia vero, ut saepe jam diximus, aurem cordis tumultus saecularium negotiorum claudit, et quies secretae considerationis aperit, apte subjungit: VERS. 16.---Tunc aperit aures virorum, et erudiens eos instruit disciplina. 40. Qui ab exterioribus operibus cessant, ad compunctionem erudiuntur.---Cum enim ab exterioribus actionibus sopiuntur, aperta aure interni examinis causas audiunt. Qui dum subtiliter vel flagella publica, vel judicia occulta considerant, semetipsos afficere flendo non cessant. [Rec. XIII.] Unde bene dictum est. Et erudiens eos instruit disciplina, quia consideranti menti, et sese per poenitentiam laceranti, quasi quaedam plagae percussionis sunt lamenta compunctionis. Unde etiam Salomon recte vim percussionis utriusque conjungens ait: Livor vulneris abstergit", + "candidate_score": 0.680159, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_27_29", + "bdc_text": "Inprimis CrisostomoVgl. HBD 6 , 1f ; zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas . Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_151", + "psc_text": "Unde et horum argentum, id est haereticorum eloquium, terrae est comparatum, quia de Scriptura sacra ut aliquid sciant ex appetitu terrenae laudis elaborant. Qui etiam sicut lutum praeparant vestimenta, quia fluxe et inquinabiliter ea quibus se tueri volunt Scripturae sacrae contexunt testimonia. Praeparabit quidem, sed justus vestietur illis, quia vir recta fide plenus, quae sanctis solet ad justitiam deputari, ea ipsa Scripturae sacrae quae haereticus affert testimonia colligit, et erroris ejus pertinaciam inde convincit. Contra nos namque dum sacrae legis testimonia apportant, secum nobis afferunt unde vincantur. Unde et David typum Domini, Golias vero haereticorum superbiam signans, hoc rebus locuti sunt quod nos verbis aperimus. Golias quippe cum gladio, David vero cum pera pastorali venit ad praelium. Sed eumdem Goliam David superans suo gladio occidit, quod nos quoque agimus, qui promissi David 567 membra ex ejus fieri dignatione meruimus. Nam cum superbientes haereticos et sacrae Scripturae sententias deferentes, eisdem verbis", + "candidate_score": 0.677006, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_28_30", + "bdc_text": "zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas . Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras . Nunc orbis tante indolis fetura fruitur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_151", + "psc_text": "Unde et horum argentum, id est haereticorum eloquium, terrae est comparatum, quia de Scriptura sacra ut aliquid sciant ex appetitu terrenae laudis elaborant. Qui etiam sicut lutum praeparant vestimenta, quia fluxe et inquinabiliter ea quibus se tueri volunt Scripturae sacrae contexunt testimonia. Praeparabit quidem, sed justus vestietur illis, quia vir recta fide plenus, quae sanctis solet ad justitiam deputari, ea ipsa Scripturae sacrae quae haereticus affert testimonia colligit, et erroris ejus pertinaciam inde convincit. Contra nos namque dum sacrae legis testimonia apportant, secum nobis afferunt unde vincantur. Unde et David typum Domini, Golias vero haereticorum superbiam signans, hoc rebus locuti sunt quod nos verbis aperimus. Golias quippe cum gladio, David vero cum pera pastorali venit ad praelium. Sed eumdem Goliam David superans suo gladio occidit, quod nos quoque agimus, qui promissi David 567 membra ex ejus fieri dignatione meruimus. Nam cum superbientes haereticos et sacrae Scripturae sententias deferentes, eisdem verbis", + "candidate_score": 0.674926, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_27_29", + "bdc_text": "Inprimis CrisostomoVgl. HBD 6 , 1f ; zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas . Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_268", + "psc_text": "insania.---Quia enim argento saepe eloquia divina designantur possunt argenti vocabulo etiam ejusdem eloquii scriptores intelligi, quorum vita inter turbas hominum resplenduit luce virtutum. Sed quia lex peccata indicare potuit, non auferre, non quisquam veterum patrum, non legislator Moyses humani generis redemptor exstitit. Argentum ergo in commutatione hujus sapientiae non appenditur, quia quilibet sancti esse potuerunt, in comparatione unigeniti Filii Dei nullius meriti fuisse pensantur, qui nisi hujus sapientiae servos se esse cognoscerent, sancti nullatenus fuissent. Ad hoc quippe illi missi sunt, ut in cordibus hominum viam huic sapientiae praedicando praepararent, neque ut pro ea, sed per eam subjectos populos regerent. Quia enim certum erat quod per accessum temporum deficientis saeculi languores excrescerent, actum est ut aeterna Dei sapientia in fine saeculorum per semetipsam veniret ad grandem hunc et nimiae infirmitatis aegrotum, id est per totum mundum jacens languidum genus humanum, ut transmissis prius praedicatoribus, quasi quibusdam visitatoribus, tanto postmodum major", + "candidate_score": 0.669785, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_27_29", + "bdc_text": "Inprimis CrisostomoVgl. HBD 6 , 1f ; zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas . Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_150", + "psc_text": "Sequitur: CAPUT XVI [Vet. VIII, Rec. XI]. VERS. 16, 17.---Si comportaverit sicut terra margentum, et sicut lutum praeparaverit vestimenta, praeparabit quidem, sed justus vestietur illis, et argentum innocens dividet. 24. Catholici haereticos eisdem Scrip. sacrae testimoniis quae proferunt, debellant.---Argentum intelligi sacri eloquii claritas solet, sicut alias dicitur: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum (Psal. XI, 7) . Et quia nonnulli eloquium Dei non interius per exhibitionem, sed exterius per ostensionem habere concupiscunt; idcirco per prophetam dicitur: Disperierunt omnes involuti argento (Saphon. I, 11) . Hi nimirum qui eloquio Dei non interiori refectione se replent, sed exteriori ostensione se vestiunt. Unde et horum argentum, id est haereticorum eloquium, terrae est comparatum, quia de Scriptura sacra ut aliquid sciant ex appetitu terrenae laudis elaborant. Qui etiam sicut lutum praeparant vestimenta, quia fluxe et inquinabiliter ea quibus se tueri volunt Scripturae sacrae contexunt testimonia. Praeparabit quidem, sed justus vestietur illis, quia vir", + "candidate_score": 0.668882, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_24_26", + "bdc_text": "Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ; vgl . dazu noch Blanke 50f. frequentabamus tibique in tantum frequens erat lectio , ut oculis tuis multum detrimentum attuleras , ut mihi tanquam intimo sepe conquestus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_984", + "psc_text": "in gloria, laetabuntur in cubilibus suis (Psal. CXLIX, 5) . Dicatur ergo, quod semel nobis loquitur Deus per somnium in visione nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo, quia nimirum tunc secreta divinitatis agnoscimus, cum ab hujus mundi tumultuosa concupiscentia intra mentis nostrae cubilia segregamur. Quia vero, ut saepe jam diximus, aurem cordis tumultus saecularium negotiorum claudit, et quies secretae considerationis aperit, apte subjungit: VERS. 16.---Tunc aperit aures virorum, et erudiens eos instruit disciplina. 40. Qui ab exterioribus operibus cessant, ad compunctionem erudiuntur.---Cum enim ab exterioribus actionibus sopiuntur, aperta aure interni examinis causas audiunt. Qui dum subtiliter vel flagella publica, vel judicia occulta considerant, semetipsos afficere flendo non cessant. [Rec. XIII.] Unde bene dictum est. Et erudiens eos instruit disciplina, quia consideranti menti, et sese per poenitentiam laceranti, quasi quaedam plagae percussionis sunt lamenta compunctionis. Unde etiam Salomon recte vim percussionis utriusque conjungens ait: Livor vulneris abstergit", + "candidate_score": 0.6671, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_28", + "bdc_text": "zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1902", + "psc_text": "Zacharias ait: Super lapidem unum septem oculi sunt (Zach. III, 9) . Atque iterum: Et in candelabro aureo lucernae septem (Ibid., IV, 2) . Nullus vero hominum operationes sancti Spiritus simul omnes habuit, nisi solus Mediator Dei et hominum, cujus est idem Spiritus, qui de Patre ante saecula procedit. Bene ergo dicitur: Super lapidem unum septem oculi sunt. Huic enim lapidi septem oculos habere est simul omnem virtutem Spiritus septiformis gratiae in operatione retinere. Alius namque prophetiam, alius scientiam, alius virtutes, alius genera linguarum, alius interpretationes sermonum juxta distributionem sancti Spiritus accipit (I Cor. XII, 8) ; ad habenda vero cuncta ejusdem Spiritus munera nemo pertingit. At vero conditor noster infirma nostra suscipiens, quia per divinitatis suae potentiam simul se habere omnes sancti Spiritus virtutes edocuit, micantes procul dubio Pleiades junxit. Dum vero Pleiades jungit, Arcturi gyrum dissipat, quia dum semetipsum factum hominem habere cunctas sancti Spiritus operationes innotuit, in", + "candidate_score": 0.652722, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_12_14", + "bdc_text": "Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo . Is Doctore CesarioJohannes Caesarius , ca. 1468-1550 , war ein Repräsentant der «devotio moderna » und wirkte als Lehrer am Niederrhein und in Westfalen . Außer Bullinger zählten zu seinen Schülern u. a .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_881", + "psc_text": "dubio ut is qui praeest serviat ad verbum. Cum is qui subest jussis obtemperat, oportet ut is qui praeest curam sollicitudinis ac pietatis impendat. Sicque fit ut dum studiose nunc servire nobis invicem per charitatem nitimur, quandoque cum vero Domino communi exsultatione dominemur. [Vet. XXIV.] Sed sunt nonnulli qui in eo quod officium praedicationis exhibent, aliis invident bonum quod habent, atque ideo jam veraciter non habent. Quibus recte per Jacobum dicitur: Quod si zelum amarum habetis inter vos, et contentiones sunt in cordibus vestris, non est ista sapientia desursum descendens, sed terrena, animalis, diabolica (Jac. III, 14) . Unde hic quoque cum dictum est: Si fructus ejus comedi absque pecunia, recte subjungitur: CAPUT XXIII. IBID.---Et animam agricolarum ejus afflixi. 54. Ecclesiarum rector sibi in praedicatione cooperantibus non invideat.---Agricolae quippe hujus terrae sunt hi qui, minori loco positi, quo valent zelo, quanto possunt opere, ad eruditionem sanctae Ecclesiae in praedicationis gratia", + "candidate_score": 0.651095, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_26", + "bdc_text": "vgl . dazu noch Blanke 50f. frequentabamus tibique in tantum frequens erat lectio , ut oculis tuis multum detrimentum attuleras , ut mihi tanquam intimo sepe conquestus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_984", + "psc_text": "in gloria, laetabuntur in cubilibus suis (Psal. CXLIX, 5) . Dicatur ergo, quod semel nobis loquitur Deus per somnium in visione nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo, quia nimirum tunc secreta divinitatis agnoscimus, cum ab hujus mundi tumultuosa concupiscentia intra mentis nostrae cubilia segregamur. Quia vero, ut saepe jam diximus, aurem cordis tumultus saecularium negotiorum claudit, et quies secretae considerationis aperit, apte subjungit: VERS. 16.---Tunc aperit aures virorum, et erudiens eos instruit disciplina. 40. Qui ab exterioribus operibus cessant, ad compunctionem erudiuntur.---Cum enim ab exterioribus actionibus sopiuntur, aperta aure interni examinis causas audiunt. Qui dum subtiliter vel flagella publica, vel judicia occulta considerant, semetipsos afficere flendo non cessant. [Rec. XIII.] Unde bene dictum est. Et erudiens eos instruit disciplina, quia consideranti menti, et sese per poenitentiam laceranti, quasi quaedam plagae percussionis sunt lamenta compunctionis. Unde etiam Salomon recte vim percussionis utriusque conjungens ait: Livor vulneris abstergit", + "candidate_score": 0.643584, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_26", + "bdc_text": "vgl . dazu noch Blanke 50f. frequentabamus tibique in tantum frequens erat lectio , ut oculis tuis multum detrimentum attuleras , ut mihi tanquam intimo sepe conquestus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_693", + "psc_text": "delectationis dedignantur. Unde et adhuc subditur: CAPUT VIII [Rec VI]. IBID.---Si secutus est ocutus meus cor meum. 13. Cordi illicita concupiscenti oculus famulari deneget. Tentatio aliquando per oculos trahitur, aliquando intrinsecus concipitur. Qui exteriori negligenter utitur, interiori oculo juste caecatur.---Ecce iterum per interioris vigoris custodiam ad exteriorum membrorum disciplinam redit, ut si quid fortasse cor illicitum concupisceret, pressus disciplinae magisterio oculus videre recusaret. Sicut enim saepe tentatio per oculos trahitur, sic nonnunquam concepta intrinsecus compellit sibi extrinsecus oculos deservire. Nam plerumque res quaelibet innocenti mente respicitur, sed ipso conspectu animus concupiscentiae gladio confoditur. Non enim, ut exempli causa jam diximus, 685 David Uriae conjugem ideo studiose respexit, quia concupierat, sed potius ideo concupivit quia incaute respexit. Fit vero rectae retributionis examine ut qui exteriori negligenter utitur, interiori oculo non injuste caecetur. Saepe autem intrinsecus concupiscentia dominatur, et illecebratus animus ad usus suos sensus corporeos famulari more tyrannidis exigit, suisque voluptatibus", + "candidate_score": 0.641537, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV", + "max_score": 0.680009, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_21_23", + "bdc_text": "NDB III 90f. brevi eminebat doctrina , ut miraculo dabatur . De te autem subinde certior factus tum fratre Iacobo , viatore ColoniensiDer Kölner Bote ist nicht näher bekannt , s. oben [Nr. 88 ] S. 104 , Anm. 5. , tum relatu doctorum , quum adhuc Capelle Kappel am Albis , wo Bullinger als Klosterlehrer gewirkt hatte . agebas .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_203", + "psc_text": "20. Non respuo Joannem, sed potius credo Joanni. Quid credo Joanni? Quod didicit per columbam. Quid didicit per columbam? Hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Jam ergo, fratres, tenete hoc, et cordibus vestris infigite. Si enim hodie voluero plenius dicere quare per columbam, tempus non sufficit. Quia enim res discenda insinuata est Joanni per columbam, quam non noverat in Christo Joannes, quamvis jam nosset Christum, exposui quantum arbitror Sanctitati vestrae: sed quare hanc ipsam rem per columbam oportuit demonstrari, si breviter dici posset, dicerem: sed quia diu dicendum est, et onerare vos nolo, quomodo adjutus sum orationibus vestris, ut illud quod promisi, implerem; adjuvante etiam atque etiam pia intentione et votis bonis, et illud apparebit vobis, quare Joannes quod didicit in Domino, quia ipse est qui baptizat in Spiritu sancto, et nulli servo suo translegavit potestatem baptizandi, non debuit discere nisi per columbam. TRACTATUS VI. In eumdem Evangelii locum.", + "candidate_score": 0.680009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_20_22", + "bdc_text": "Heinrich Grimm , in : NDB III 90f. brevi eminebat doctrina , ut miraculo dabatur . De te autem subinde certior factus tum fratre Iacobo , viatore ColoniensiDer Kölner Bote ist nicht näher bekannt , s. oben [Nr. 88 ] S. 104 , Anm. 5. , tum relatu doctorum , quum adhuc Capelle Kappel am Albis , wo Bullinger als Klosterlehrer gewirkt hatte .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_203", + "psc_text": "20. Non respuo Joannem, sed potius credo Joanni. Quid credo Joanni? Quod didicit per columbam. Quid didicit per columbam? Hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Jam ergo, fratres, tenete hoc, et cordibus vestris infigite. Si enim hodie voluero plenius dicere quare per columbam, tempus non sufficit. Quia enim res discenda insinuata est Joanni per columbam, quam non noverat in Christo Joannes, quamvis jam nosset Christum, exposui quantum arbitror Sanctitati vestrae: sed quare hanc ipsam rem per columbam oportuit demonstrari, si breviter dici posset, dicerem: sed quia diu dicendum est, et onerare vos nolo, quomodo adjutus sum orationibus vestris, ut illud quod promisi, implerem; adjuvante etiam atque etiam pia intentione et votis bonis, et illud apparebit vobis, quare Joannes quod didicit in Domino, quia ipse est qui baptizat in Spiritu sancto, et nulli servo suo translegavit potestatem baptizandi, non debuit discere nisi per columbam. TRACTATUS VI. In eumdem Evangelii locum.", + "candidate_score": 0.67767, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_28_30", + "bdc_text": "zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas . Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras . Nunc orbis tante indolis fetura fruitur .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_434", + "psc_text": "ter me negabis (Matth. XXVI, 33, 34, et Luc. XXII, 33, 34) . Homo ergo nesciebat quid esset in se; sed Creator hominis noverat quid esset in homine. Crediderunt tamen in nomine ejus multi, et ipse Jesus non se credebat eis. Quid dicimus, fratres? Forte consequentia indicabunt nobis quid sibi vult mysterium verborum istorum. Quia crediderant in eum homines, manifestum est, verum est: nemo dubitat, Evangelium loquitur, verax Evangelista testatur. Item quia ipse Jesus non credebat semetipsum illis, et hoc manifestum est, et nullus christianus dubitat; quia et hoc Evangelium loquitur, et idem verax Evangelista testatur. Quare ergo crediderunt illi in nomine ejus, et Jesus non credebat semetipsum illis? Sequentia videamus. 3. Erat autem homo ex Pharisaeis, Nicodemus nomine, princeps Judaeorum: hic venit ad eum nocte, et dixit ei, Rabbi. Jam hoc nostis, quia Rabbi magister dicitur. Scimus quia a Deo venisti magister: nemo enim potest haec signa facere quae", + "candidate_score": 0.667999, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_21_23", + "bdc_text": "NDB III 90f. brevi eminebat doctrina , ut miraculo dabatur . De te autem subinde certior factus tum fratre Iacobo , viatore ColoniensiDer Kölner Bote ist nicht näher bekannt , s. oben [Nr. 88 ] S. 104 , Anm. 5. , tum relatu doctorum , quum adhuc Capelle Kappel am Albis , wo Bullinger als Klosterlehrer gewirkt hatte . agebas .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_176", + "psc_text": "oportet ut sanem eos, ut non dedignentur venire ad baptisma Domini, quia ego veni ad baptisma servi. 9. Jam ergo hoc noverat Joannes, et noverat Dominum. Quid ergo docuit columba? quid voluit per columbam, id est, per Spiritum sanctum sic venientem docere, qui miserat eum, cui ait, Super quem videris Spiritum descendentem, tanquam columbam, et manentem super eum, ipse est? Quis ipse est? Dominus. Novi. Sed numquid hoc jam noveras, quia Dominus iste baptizandi habens potestatem, eam potestatem nulli servo daturus est, sed sibi eam retenturus est, ut omnis qui baptizatur per servi ministerium, non imputet servo, sed Domino? numquid hoc jam noveras? Non hoc noveram: adeo quid mihi dixit? Super quem videris Spiritum descendentem tanquam columbam, et manentem super eum, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto. Non ait, Ipse est Dominus; non ait, ipse est Christus; non ait, ipse est Deus; non ait, ipse est Jesus; non ait,", + "candidate_score": 0.661014, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_20_22", + "bdc_text": "Heinrich Grimm , in : NDB III 90f. brevi eminebat doctrina , ut miraculo dabatur . De te autem subinde certior factus tum fratre Iacobo , viatore ColoniensiDer Kölner Bote ist nicht näher bekannt , s. oben [Nr. 88 ] S. 104 , Anm. 5. , tum relatu doctorum , quum adhuc Capelle Kappel am Albis , wo Bullinger als Klosterlehrer gewirkt hatte .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_176", + "psc_text": "oportet ut sanem eos, ut non dedignentur venire ad baptisma Domini, quia ego veni ad baptisma servi. 9. Jam ergo hoc noverat Joannes, et noverat Dominum. Quid ergo docuit columba? quid voluit per columbam, id est, per Spiritum sanctum sic venientem docere, qui miserat eum, cui ait, Super quem videris Spiritum descendentem, tanquam columbam, et manentem super eum, ipse est? Quis ipse est? Dominus. Novi. Sed numquid hoc jam noveras, quia Dominus iste baptizandi habens potestatem, eam potestatem nulli servo daturus est, sed sibi eam retenturus est, ut omnis qui baptizatur per servi ministerium, non imputet servo, sed Domino? numquid hoc jam noveras? Non hoc noveram: adeo quid mihi dixit? Super quem videris Spiritum descendentem tanquam columbam, et manentem super eum, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto. Non ait, Ipse est Dominus; non ait, ipse est Christus; non ait, ipse est Deus; non ait, ipse est Jesus; non ait,", + "candidate_score": 0.659365, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_20_22", + "bdc_text": "Heinrich Grimm , in : NDB III 90f. brevi eminebat doctrina , ut miraculo dabatur . De te autem subinde certior factus tum fratre Iacobo , viatore ColoniensiDer Kölner Bote ist nicht näher bekannt , s. oben [Nr. 88 ] S. 104 , Anm. 5. , tum relatu doctorum , quum adhuc Capelle Kappel am Albis , wo Bullinger als Klosterlehrer gewirkt hatte .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_173", + "psc_text": "retenturus erat baptismatis sui potestatem, et non eam transmissurus et translaturus in aliquem servum: sed sive baptizaret in ministerio servus bonus, sive baptizaret in ministerio servus malus, non sciret se ille qui baptizaretur baptizari, nisi ab illo qui sibi tenuit baptizandi potestatem. Et ut noveritis, fratres, quia hoc in illo non noverat Joannes, et hoc didicit per columbam: Dominum enim noverat, sed eum baptizandi sibi potestatem retenturum, et nulli servo eam daturum, nondum noverat; secundum hoc dixit, Et ego nesciebam eum. Et ut noveritis quia ibi hoc didicit, attendite sequentia: Sed qui misit me baptizare in aqua, ipse mihi dixit, Super quem videris Spiritum descendentem, quasi columbam, et manentem super eum, ipse est. Quid ipse est? Dominus. Sed jam noverat Dominum. Ergo putate huc usque dixisse Joannem, Ego non noveram eum; sed qui me misit baptizare in aqua, ipse mihi dixit. Quaerimus quid dixerit? Sequitur, Super quem videris Spiritum descendentem,", + "candidate_score": 0.65931, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_21_23", + "bdc_text": "NDB III 90f. brevi eminebat doctrina , ut miraculo dabatur . De te autem subinde certior factus tum fratre Iacobo , viatore ColoniensiDer Kölner Bote ist nicht näher bekannt , s. oben [Nr. 88 ] S. 104 , Anm. 5. , tum relatu doctorum , quum adhuc Capelle Kappel am Albis , wo Bullinger als Klosterlehrer gewirkt hatte . agebas .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_173", + "psc_text": "retenturus erat baptismatis sui potestatem, et non eam transmissurus et translaturus in aliquem servum: sed sive baptizaret in ministerio servus bonus, sive baptizaret in ministerio servus malus, non sciret se ille qui baptizaretur baptizari, nisi ab illo qui sibi tenuit baptizandi potestatem. Et ut noveritis, fratres, quia hoc in illo non noverat Joannes, et hoc didicit per columbam: Dominum enim noverat, sed eum baptizandi sibi potestatem retenturum, et nulli servo eam daturum, nondum noverat; secundum hoc dixit, Et ego nesciebam eum. Et ut noveritis quia ibi hoc didicit, attendite sequentia: Sed qui misit me baptizare in aqua, ipse mihi dixit, Super quem videris Spiritum descendentem, quasi columbam, et manentem super eum, ipse est. Quid ipse est? Dominus. Sed jam noverat Dominum. Ergo putate huc usque dixisse Joannem, Ego non noveram eum; sed qui me misit baptizare in aqua, ipse mihi dixit. Quaerimus quid dixerit? Sequitur, Super quem videris Spiritum descendentem,", + "candidate_score": 0.658813, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_11_13", + "bdc_text": "Tandem sero sapiunt Phriges Adagia , 1 , 1 , 28 ( LB II 37f). . Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo . Is Doctore CesarioJohannes Caesarius , ca. 1468-1550 , war ein Repräsentant der «devotio moderna »", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1959", + "psc_text": "tota anima, et ex tota mente: tanquam enim hoc praetermisso videtur dictum, ut diligatis invicem, velut hoc ad illud alterum non pertineat, quo dictum est, Diliges proximum tuum tanquam teipsum. In his enim duobus praeceptis, inquit, tota Lex pendet, et Prophetae (Matth. XXII, 37-40) . Sed bene intelligentibus utrumque invenitur in singulis. Nam et qui diligit Deum, non eum potest contemnere praecipientem ut diligat proximum; et qui sancte ac spiritualiter diligit proximum, quid in eo diligit nisi Deum? Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione discreta, quam distinguendo addidit Dominus, sicut dilexi vos. Quid enim nisi Deum dilexit in nobis? Non quod habebamus, sed ut haberemus: ut perducat nos, sicut paulo ante dixi, ubi sit Deus omnia in omnibus. Sic etiam medicus recte dicitur aegros diligere: et quid in eis nisi salutem diligit, quam cupit utique revocare, non morbum, quem venit expellere? Sic ergo et nos invicem diligamus, ut quantum", + "candidate_score": 0.658759, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_21_23", + "bdc_text": "NDB III 90f. brevi eminebat doctrina , ut miraculo dabatur . De te autem subinde certior factus tum fratre Iacobo , viatore ColoniensiDer Kölner Bote ist nicht näher bekannt , s. oben [Nr. 88 ] S. 104 , Anm. 5. , tum relatu doctorum , quum adhuc Capelle Kappel am Albis , wo Bullinger als Klosterlehrer gewirkt hatte . agebas .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_177", + "psc_text": "hoc jam noveras? Non hoc noveram: adeo quid mihi dixit? Super quem videris Spiritum descendentem tanquam columbam, et manentem super eum, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto. Non ait, Ipse est Dominus; non ait, ipse est Christus; non ait, ipse est Deus; non ait, ipse est Jesus; non ait, ipse est qui natus est de virgine Maria, posterior te, prior te: non ait hoc; jam enim hoc noverat Joannes. Sed quid non noverat? Tantam potestatem Baptismi ipsum Dominum habiturum et sibi retenturum, sive praesentem in terra, sive absentem corpore in coelo et praesentem majestate, sibi retenturum Baptismi potestatem: ne Paulus diceret, Baptismus meus; ne Petrus diceret, Baptismus meus. Ideo videte, intendite voces Apostolorum. Nemo Apostolorum dixit, Baptismus meus. Quamvis unum omnium esset Evangelium, tamen invenis dixisse, Evangelium meum: non invenis dixisse, Baptisma meum. 10. Hoc ergo didicit Joannes, fratres mei. Quod didicit Joannes per columbam, discamus et nos. Non", + "candidate_score": 0.656217, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_20_22", + "bdc_text": "Heinrich Grimm , in : NDB III 90f. brevi eminebat doctrina , ut miraculo dabatur . De te autem subinde certior factus tum fratre Iacobo , viatore ColoniensiDer Kölner Bote ist nicht näher bekannt , s. oben [Nr. 88 ] S. 104 , Anm. 5. , tum relatu doctorum , quum adhuc Capelle Kappel am Albis , wo Bullinger als Klosterlehrer gewirkt hatte .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_178", + "psc_text": "Paulus diceret, Baptismus meus; ne Petrus diceret, Baptismus meus. Ideo videte, intendite voces Apostolorum. Nemo Apostolorum dixit, Baptismus meus. Quamvis unum omnium esset Evangelium, tamen invenis dixisse, Evangelium meum: non invenis dixisse, Baptisma meum. 10. Hoc ergo didicit Joannes, fratres mei. Quod didicit Joannes per columbam, discamus et nos. Non enim columba Joannem docuit, et Ecclesiam non docuit, cui Ecclesiae dictum est, Una est columba mea (Cant. VI, 8) . Columba doceat columbam; noverit columba quod Joannes didicit per columbam. Spiritus sanctus in specie columbae descendit. Hoc autem quod discebat Joannes in columba, quare in columba didicit? Oportebat enim ut disceret: nec hoc forte oportebat, nisi ut per columbam disceret. Quid dicam de columba, fratres mei? aut quando mihi sufficit facultas vel cordis vel linguae, dicere quomodo volo? Et forte non digne volo quomodo dicendum est; nec si tamen possum dicere quomodo volo: quanto minus quomodo dicendum est? Ego a", + "candidate_score": 0.65484, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_21_23", + "bdc_text": "NDB III 90f. brevi eminebat doctrina , ut miraculo dabatur . De te autem subinde certior factus tum fratre Iacobo , viatore ColoniensiDer Kölner Bote ist nicht näher bekannt , s. oben [Nr. 88 ] S. 104 , Anm. 5. , tum relatu doctorum , quum adhuc Capelle Kappel am Albis , wo Bullinger als Klosterlehrer gewirkt hatte . agebas .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_162", + "psc_text": "est cum hoc dicit? Et quomodo rursus verax est cum dicit, Ego non noveram eum; sed qui misit me baptizare in aqua, ipse mihi dixit, Super quem videris Spiritum descendentem sicut columbam, et manentem super eum, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto? Innotuit per columbam Dominus, non ei qui se non noverat, sed ei qui in eo aliquid noverat, aliquid non noverat. Nostrum est ergo quaerere quid in eo Joannes nondum noverat, et per columbam didicit. 3. Quare missus est Joannes baptizans? Jam memini me quantum potui dixisse Charitati vestrae. Si enim baptismus Joannis necessarius erat saluti nostrae; et modo debuit exerceri. Non enim modo non salvantur homines, aut non modo plures salvantur, aut alia tunc salus erat, et alia modo. Si mutatus est Christus, mutata est et salus: si salus in Christo est, et idem ipse Christus est, eadem nobis salus est. Sed quare missus est Joannes baptizans?", + "candidate_score": 0.653354, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_21_23", + "bdc_text": "NDB III 90f. brevi eminebat doctrina , ut miraculo dabatur . De te autem subinde certior factus tum fratre Iacobo , viatore ColoniensiDer Kölner Bote ist nicht näher bekannt , s. oben [Nr. 88 ] S. 104 , Anm. 5. , tum relatu doctorum , quum adhuc Capelle Kappel am Albis , wo Bullinger als Klosterlehrer gewirkt hatte . agebas .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_155", + "psc_text": "Spiritum descendentem (Matth. III, 16, Marc. I, 10, et Luc. III, 21 et 22). Si jam baptizatum cognovit, venienti ad baptisma quomodo dicit, Ego a te debeo baptizari? Hanc vobiscum interim ruminate, hanc vobiscum conferte, hanc vobiscum tractate. Praestet Dominus Deus noster ut antequam a me audiatis, alicui vestrum priori eam revelet. Tamen, fratres, hoc sciatis, quia per istius quaestionis solutionem, vocem pars Donati de Baptismi gratia, ubi nebulas obtendunt imperitis, et retia tendunt avibus volantibus, si frontem habeant, omnino non habebunt: omnino eorum ora claudentur. TRACTATUS V. Rursum in illud, Et ego nesciebam eum, etc. Quid novi Joannes didicerit de Domino per columbam. Cap. I, V\\ 33. 1. Sicut Dominus voluit, ad diem promissionis nostrae pervenimus: praestabit etiam hoc, ut ad ipsius promissionis redditionem pervenire possimus. Tunc enim ea quae dicimus, et nobis et vobis si utilia sunt, ab ipso sunt: quae autem ab homine sunt, mendacia sunt; sicut", + "candidate_score": 0.652935, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_12_14", + "bdc_text": "Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo . Is Doctore CesarioJohannes Caesarius , ca. 1468-1550 , war ein Repräsentant der «devotio moderna » und wirkte als Lehrer am Niederrhein und in Westfalen . Außer Bullinger zählten zu seinen Schülern u. a .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2548", + "psc_text": "Alternos quippe intelligendi sunt agere solere annos ambo pontifices, id est principes sacerdotum, qui erant illo tempore Annas et Caiphas, quos Lucas evangelista commemorat, narrans quo tempore coeperit Domini praecursor Joannes praedicare regnum coelorum, et congregare discipulos. Sic enim dicit: Sub principibus sacerdotum Anna et Caipha, factum est verbum Domini super Joannem Zachariae filium in deserto (Luc. III, 2) , et caetera. Proinde isti ambo pontifices vicissim suos annos agebant: et erat annus Caiphae quando passus est Christus. Ideo secundum Matthaeum cum comprehensus esset, ad eum ductus est: sed prius ad Annam secundum Joannem venerunt cum illo; non quia collega, sed quia socer ejus erat. Et credendum est secundum voluntatem Caiphae id esse factum, vel etiam domos eorum ita fuisse positas, ut non deberet Annas a transeuntibus praeteriri. 6. Sed cum dixisset Evangelista quod eum ligatum miserit Annas ad Caipham, reversus est ad locum narrationis, ubi reliquerat Petrum, ut explicaret", + "candidate_score": 0.650376, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_11_13", + "bdc_text": "Tandem sero sapiunt Phriges Adagia , 1 , 1 , 28 ( LB II 37f). . Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo . Is Doctore CesarioJohannes Caesarius , ca. 1468-1550 , war ein Repräsentant der «devotio moderna »", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1960", + "psc_text": "Non quod habebamus, sed ut haberemus: ut perducat nos, sicut paulo ante dixi, ubi sit Deus omnia in omnibus. Sic etiam medicus recte dicitur aegros diligere: et quid in eis nisi salutem diligit, quam cupit utique revocare, non morbum, quem venit expellere? Sic ergo et nos invicem diligamus, ut quantum possumus, invicem ad habendum in nobis Deum cura dilectionis attrahamus. Hanc dilectionem nobis donat ipse qui ait, Sicut dilexi vos, ut et vos diligatis invicem. Ad hoc ergo nos dilexit, ut et nos diligamus invicem; hoc nobis conferens diligendo nos, ut mutua dilectione constringamur inter nos, et tam dulci vinculo connexis membris corpus tanti capitis simus. 3. In hoc cognoscent, inquit, omnes quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis in invicem: tanquam diceret, Alia munera mea habent vobiscum etiam non mei, non solum naturam, vitam, sensum, rationem, et eam salutem quae hominibus pecoribusque communis est; verum etiam linguas, Sacramenta, prophetiam,", + "candidate_score": 0.650319, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_11_13", + "bdc_text": "Tandem sero sapiunt Phriges Adagia , 1 , 1 , 28 ( LB II 37f). . Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo . Is Doctore CesarioJohannes Caesarius , ca. 1468-1550 , war ein Repräsentant der «devotio moderna »", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1207", + "psc_text": "cogitamus; et cogitationum uniuscujusque hominis ipsius spiritus testis est. Sic et quae Dei sunt, nemo scit, nisi Spiritus Dei. Nos cum spiritu nostro, Deus cum suo: ita tamen ut Deus cum suo Spiritu sciat etiam quid agatur in nobis; nos autem sine ejus Spiritu scire non possumus quid agatur in Deo. Deus autem scit in nobis et quod ipsi nescimus in nobis. Nam infirmitatem suam Petrus nesciebat, quando a Domino quod ter esset negaturus audiebat (Matth. XXVI, 33-35), et aeger se ignorabat; medicus aegrum sciebat. Sunt ergo quaedam quae Deus novit in nobis, nescientibus nobis. Tamen quantum ad homines pertinet, nemo sic se novit quomodo ipse homo: alius nescit quid in illo agatur, sed spiritus ejus novit. Accepto autem Spiritu Dei, discimus et quid agatur in Deo: non totum, quia non accepimus totum. De pignore multa novimus: pignus enim accepimus, et hujus pignoris plenitudo postea dabitur. Interim in hac peregrinatione", + "candidate_score": 0.650297, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_8_10", + "bdc_text": "s. oben [Nr. 59 ] S. 38 , Anm. 21 ) scheinen keine Verbindungen zu bestehen. , cuius in tua epistola meministi , in memoria habere destitero , quorum familiaritate multum usum [ !] fueram . Certe , si monito obtemperassemobtemperassem übergeschrieben . utrorumque , litteris melioribus auspiciis navassem .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2634", + "psc_text": "Advertenda hic et commendanda est recapitulatio, quomodo reditum est ad id quod fuerat praetermissum; et tamen quasi hoc sequeretur adjunctum est. Cum enim jam dixisset, venerunt ad monumentum, regressus est ut narraret quomodo venerunt; atque ait, currebant autem duo simul, etc. Ubi ostendit quod praecurrens ad monumentum prior venerit alius ille discipulus, quem seipsum significat, sed tanquam de alio cuncta narrat. 8. « Et cum se inclinasset, inquit, vidit posita linteamina, non tamen introivit. Venit ergo Simon Petrus sequens eum, et introivit in monumentum; et vidit linteamina posita, et sudarium quod fuerat super caput ejus, non cum linteaminibus positum, sed separatim involutum in unum locum. » Putamusne nihil ista significant? Nequaquam hoc putaverim. Sed ad alia festinamus, in quibus immorari quaestionis vel obscuritatis alicujus necessitate compellimur. Nam ista quae per seipsa manifesta sunt, quid singula etiam significent, quaerere sanctae quidem deliciae sunt, sed otiosorum, quod non sumus nos. 9. Tunc", + "candidate_score": 0.643219, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_29_31", + "bdc_text": "Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras . Nunc orbis tante indolis fetura fruitur . Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2420", + "psc_text": "qua Filius clarificat Patrem, cum ejus nomen notum facit omnibus gentibus, et tam multis generationibus hominum. Et tale est hoc quod ait, Manifestavi novem tuum hominibus, quos dedisti mihi de mundo, quale illud quod paulo ante dixerat, Ego te clarificavi super terram (Joan. XVII, 4) ; pro tempore futuro et illic et hic praeteritum ponens, sicut qui sciret praedestinatum esse ut id fieret, et ideo fecisse dicens se quod erat sine ulla dubitatione facturus. 2. Sed de his qui jam erant discipuli ejus, non de omnibus qui in illum fuerant credituri eum dixisse quod dixit, Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi de mundo, ea quae sequuntur, credibilius esse demonstrant. Cum enim hoc dixisset, adjunxit: Tui erant, et mihi eos dedisti, et sermonem tuum servaverunt: nunc cognoverunt quia omnia quae dedisti mihi, abs te sunt; quia verba quae dedisti mihi, dedi eis: et ipsi acceperunt, et cognoverunt vere quia a", + "candidate_score": 0.64033, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_29_31", + "bdc_text": "Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras . Nunc orbis tante indolis fetura fruitur . Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2428", + "psc_text": "nomen ejus prius occultum omnibus, nunc manifestavit eis quos dedit ei Pater ipse de mundo. Sed quomodo manifestavit, si nondum venit hora de qua superius dixerat, quod veniret hora cum jam non in proverbiis, inquit, loquar vobis, sed palam de Patre meo annuntiabo vobis (Joan. XVI, 25) ? An vero annuntiatio manifesta putabitur in proverbiis? Cur ergo dictum est, Palam annuntiabo vobis, nisi quia in proverbiis non est palam? quod autem non in proverbiis occultatur, sed verbis manifestatur, procul dubio palam dicitur. Quomodo ergo manifestavit quod nondum palam dixit? Proinde sic intelligendum est, pro tempore futuro praeteritum positum, quemadmodum illud, Omnia quae audivi a Patre meo, nota feci vobis (Id. XV, 15) : quod nondum fecerat, sed loquebatur quasi fecisset, quod immobiliter esse praefixum sciebat ut faceret. 5. Quid est autem, Quos dedisti mihi de mundo? Dictum est enim de illis quod non esset de mundo. Sed hoc illis regeneratio", + "candidate_score": 0.63779, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_19_21", + "bdc_text": "Krafft 32-36 ; Heinrich Grimm , in : NDB III 90f. brevi eminebat doctrina , ut miraculo dabatur .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_155", + "psc_text": "Spiritum descendentem (Matth. III, 16, Marc. I, 10, et Luc. III, 21 et 22). Si jam baptizatum cognovit, venienti ad baptisma quomodo dicit, Ego a te debeo baptizari? Hanc vobiscum interim ruminate, hanc vobiscum conferte, hanc vobiscum tractate. Praestet Dominus Deus noster ut antequam a me audiatis, alicui vestrum priori eam revelet. Tamen, fratres, hoc sciatis, quia per istius quaestionis solutionem, vocem pars Donati de Baptismi gratia, ubi nebulas obtendunt imperitis, et retia tendunt avibus volantibus, si frontem habeant, omnino non habebunt: omnino eorum ora claudentur. TRACTATUS V. Rursum in illud, Et ego nesciebam eum, etc. Quid novi Joannes didicerit de Domino per columbam. Cap. I, V\\ 33. 1. Sicut Dominus voluit, ad diem promissionis nostrae pervenimus: praestabit etiam hoc, ut ad ipsius promissionis redditionem pervenire possimus. Tunc enim ea quae dicimus, et nobis et vobis si utilia sunt, ab ipso sunt: quae autem ab homine sunt, mendacia sunt; sicut", + "candidate_score": 0.63766, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_19_21", + "bdc_text": "Krafft 32-36 ; Heinrich Grimm , in : NDB III 90f. brevi eminebat doctrina , ut miraculo dabatur .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_203", + "psc_text": "20. Non respuo Joannem, sed potius credo Joanni. Quid credo Joanni? Quod didicit per columbam. Quid didicit per columbam? Hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Jam ergo, fratres, tenete hoc, et cordibus vestris infigite. Si enim hodie voluero plenius dicere quare per columbam, tempus non sufficit. Quia enim res discenda insinuata est Joanni per columbam, quam non noverat in Christo Joannes, quamvis jam nosset Christum, exposui quantum arbitror Sanctitati vestrae: sed quare hanc ipsam rem per columbam oportuit demonstrari, si breviter dici posset, dicerem: sed quia diu dicendum est, et onerare vos nolo, quomodo adjutus sum orationibus vestris, ut illud quod promisi, implerem; adjuvante etiam atque etiam pia intentione et votis bonis, et illud apparebit vobis, quare Joannes quod didicit in Domino, quia ipse est qui baptizat in Spiritu sancto, et nulli servo suo translegavit potestatem baptizandi, non debuit discere nisi per columbam. TRACTATUS VI. In eumdem Evangelii locum.", + "candidate_score": 0.63722, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_19_21", + "bdc_text": "Krafft 32-36 ; Heinrich Grimm , in : NDB III 90f. brevi eminebat doctrina , ut miraculo dabatur .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_216", + "psc_text": "Et ecce aperti sunt ei coeli, et vidit Spiritum descendentem velut columbam, et mansit super eum: et statim vox consecuta est, Tu es Filius meus dilectus, in quo mihi complacui (Matth. III, 16 et 17) . Apparet manifestissima Trinitas, Pater in voce, Filius in homine, Spiritus in columba. In ista Trinitate quo missi sunt Apostoli, videamus quod videmus, et quod mirum est quia illi non vident: non enim vere non vident, sed ad id quod facies eorum ferit, oculos claudunt. Quo missi sunt discipuli, in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, ab illo de quo dictum est, Hic est qui baptizat. Dictum est enim ministris ab eo qui sibi tenuit hanc potestatem. 6. Hoc enim in illo vidit Joannes, et cognovit quod non noverat: non quia eum non noverat Filium Dei, aut cum non noverat Dominum, aut non noverat Christum, aut vero et hoc non noverat quia ipse baptizaturus", + "candidate_score": 0.634448, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_19_21", + "bdc_text": "Krafft 32-36 ; Heinrich Grimm , in : NDB III 90f. brevi eminebat doctrina , ut miraculo dabatur .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2074", + "psc_text": "a Patre et didicit, venit ad me (Joan. VI; 45) . Filium vero dicentem modo audisti; de se quippe ait, Quaecumque dixero vobis: quem si et docentem vis nosse, magistrum recole, Unus est, inquit, Magister vester Christus (Matth. XXIII, 10) . Spiritum porro sanctum, quem modo audisti docentem ubi dictum est, Ipse vos docebit omnia, audi etiam dicentem, ubi legis in Actibus Apostolorum, beato Petro dixisse Spiritum sanctum, Vade cum illis, quia ego misi eos (Act. X, 20) . Omnis igitur et dicit et docet Trinitas: sed nisi etiam singillatim commendaretur, eam nullo modo humana capere utique posset infirmitas. Cum ergo omnino sit inseparabilis, nunquam Trinitas esse sciretur, si semper inseparabiliter diceretur: nam et cum dicimus Patrem et Filium et Spiritum sanctum, non eos utique dicimus simul, cum ipsi non possint esse non simul. Quod vero addidit, commemorabit vos, intelligere debemus etiam, quod jubemur non oblivisci saluberrimos monitus ad gratiam", + "candidate_score": 0.63408, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_5", + "bdc_text": "und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1268", + "psc_text": "Ego quidem baptizo vos in aqua; qui autem venit, fortior me est, cujus non sum dignus calceamentum solvere (Joan. I, 26, 27) . Videte quemadmodum se lucerna diei submittat. Lucernam vero ipsum Joannem fuisse Dominus ipse testatur: Ille erat, inquit, lucerna ardens et lucens; et vos voluistis ad horam exsultare in lumine ejus (Id. V, 35) . Quando autem dixerunt Judaei Domino, Dic nobis, in qua potestate ista facis? sciens Dominus quia Joannem Baptistam pro magno haberent, et quod ipse quem pro magno habebant, eis de Domino testimonium perhibuisset, respondit eis: Interrogabo et ego vos unum sermonem: dicite mihi, Baptismus Joannis unde est? de coelo, an ex hominibus? Turbati illi intra semetipsos cogitabant, quia si dicerent, Ab hominibus, lapidari possent a turba, quae Joannem prophetam esse credebat: si dicerent, De coelo, responderet eis, Ille quem confitemini de coelo habuisse prophetiam, mihi testimonium perhibuit, et ab illo audistis in qua ego", + "candidate_score": 0.609762, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_5", + "bdc_text": "und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2071", + "psc_text": "a quo habet hoc ipsum quod illi est indifferenter aequalis. TRACTATUS LXXVII. De eo quod sequitur, Haec locutus sum vobis apud vos manens; usque ad id, Pacem meam do vobis; non quomodo mundus dat, ego do vobis. Cap. XIV, V\\. 25-27. 1. In praecedenti lectione sancti Evangelii, quam sequitur ista quae modo recitata est, Dominus Jesus dixerat se et Patrem ad dilectores suos esse venturos, et apud eos mansionem esse facturos. Jamvero et superius dixerat de Spiritu sancto, Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit (Joan. XIV, 17) : unde intelleximus in sanctis tanquam in templo suo simul manere Trinitatem Deum. Nunc autem dicit: Haec locutus sum vobis apud vos manens. Illa itaque mansio alia est, quam promisit futuram; haec vero alia, quam praesentem esse testatur. Illa spiritualis est, atque intrinsecus mentibus redditur: haec corporalis forinsecus oculis atque auribus exhibetur. Illa in aeternum beatificat liberatos;", + "candidate_score": 0.608753, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf014", + "work_id": "tlg2040.tlg004.perseus-grc1", + "max_score": 0.678943, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_10_12", + "bdc_text": "utrorumque , litteris melioribus auspiciis navassem . Tandem sero sapiunt Phriges Adagia , 1 , 1 , 28 ( LB II 37f). . Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo .", + "psc_chunk_id": "tlg2040.tlg004.perseus-grc1_window_718", + "psc_text": "εὐαγγελικοῦ ἔχεται βίου. τὸ ἐν ἐγκρατείᾳ εὔτονον, τὸ ἐν προσευχαῖς φιλόπονον, τὸ ἐν φιλαδ��λφίᾳ συμπαθές, τὸ πρὸς τοὺς δεομένους κοινωνικόν,τὸ πρὸς τοὺς δεομένους κοινωνικόν om. E τὸ τοῦ φρονήματος καταβεβλημένον, ὁ συντριμμὸς τῆς καρδίας,τὸ πρὸς τοὺς δεομένους κοινωνικόν add. E. τὸ τῆς πίστεως ὑγιές, τὸ ἐν σκυθρωπότητι ὁμαλόν, μηδέποτε τῆς ἐννοίας ἡμῶν λειπούσης τοῦ φοβεροῦ καὶ ἀπαραιτήτου δικαστηρίου τὴν μνήμην πρὸς ὃ ἐπειγόμεθα μὲν ἅπαντες, μέμνηνται δὲ αὐτοῦ καὶ τὴν ἀπʼ αὐτοῦ ἔκβασιν ἀγωνιῶσιν ἐλάχιστοι. Πρὸς ἐλευθέραν Ἐγώ, καὶ πάνυ βουλόμενος συνεχῶς ἐπιστέλλειν τῇ εὐγενείᾳ ὑμῶν, ἐπέσχονἀπέσχον editi antiqi. ἐμαυτὸν ἀεί, μήπως δόξω τινὰς ὑμῖν πειρασμοὺς ἐπεγείρειν διὰ τοὺς φιλέχθρωςφιλεχθῶς editi antiqi. πρὸς ἡμᾶς διακειμένους καί, ὡς ἀκούω, μέχρι καὶ τούτων τὴν ἔχθραν ἐλαύνοντας, ὥστε πολυπραγμονεῖνφιλοπραγμονεῖν E, Harl. εἴ πού τις καὶ γράμμα ἡμέτερον δέχοιτο. ἐπειδὴ δὲ αὐτή, καλῶς ποιοῦσα, κατῆρξας τοῦ γράμματος καὶ ἐπέστειλας ἡμῖν ἃὡς E. ἐχρῆν περὶ τῶν κατὰ τὴντήν om. E ψυχήν σου πραγμάτων ἀνακοινουμένη, προετράπην", + "candidate_score": 0.678943, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_10_12", + "bdc_text": "utrorumque , litteris melioribus auspiciis navassem . Tandem sero sapiunt Phriges Adagia , 1 , 1 , 28 ( LB II 37f). . Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo .", + "psc_chunk_id": "tlg2040.tlg004.perseus-grc1_window_612", + "psc_text": "ἀναγκαίως ἐπὶ τὴν διὰ τοῦ γράμματος ἐπίσκεψιν ἦλθον, παρακαλῶν προηγουμένως μὲν ἐκτενεῖς τὰς ὑπὲρ ἐμοῦ ποιεῖσθαι ὑμᾶς δεήσεις, ἵνα καταξιωθῶ τὰς γοῦν λειπομένας ἡμέρας ἢ ὥρας δουλεῦσαι τῷ Κυρίῳ κατὰ τὸ εὐαγγέλιον τῆς βασιλείας, ἔπειτα καὶ συγγνώμην ἔχειν μου τῇ ἀπολείψει καὶ τῇ βραδυτῆτι ταύτῃ τῶν γραμμάτων. μόλις γὰρ ηὐπορήσαμεν ἀνθρώπου τοῦ δυναμένου ἐξυπηρετήσασθαι ἡμῶν τῇ ἐπιθυμίᾳ· λέγομεν δὲ τὸν υἱὸν ἡμῶν Εὐγένιον τὸν μονάζοντα, δι’ οὗ παρακαλῶ εὔξασθαι ὑπὲρ ἡμῶν καὶ τῆς Ἐκκλησίας πάσης, καὶ ἀντιγράψαι ἡμῖν τὰ περὶ ὑμῶν, ἵνα γνόντες εὐθυμότερον διατεθῶμεν. Τῇ Ἀντιοχέων Ἐκκλησίᾳτῇ ἐκκλησίᾳ Ἀντιοχείας παραμυθητική E. Τίς δώσει μοι πτέρυγας, ὡσεὶ περιστερᾶς; καὶ πετασθήσομαιπετανθήσομαι Regius. πρὸς ὑμᾶς καὶ καταπαύσω τὸν πόθον ὃν ἔχω ἐπὶ τῇ συντυχίᾳ τῆς ὑμετέρας ἀγάπης. νυνὶ δὲ οὐχὶ πτερύγων ἐνδεῶς ἔχω μόνον, ἀλλὰ καὶ αὐτοῦ τοῦ σώματος, πάλαι μέν μοι ὑπὸ μακρᾶς τῆςτῆς om. E ἀρρωστίας πεπονηκότος, νῦν δὲ ὑπὸ τῶν συνεχῶν θλίψεων παντελῶς συντετριμμένου. τίς γὰρ οὕτως ἀδαμάντινος τὴν", + "candidate_score": 0.674733, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_10_12", + "bdc_text": "utrorumque , litteris melioribus auspiciis navassem . Tandem sero sapiunt Phriges Adagia , 1 , 1 , 28 ( LB II 37f). . Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo .", + "psc_chunk_id": "tlg2040.tlg004.perseus-grc1_window_326", + "psc_text": "προσευχαῖς, ἕως ἐσμὲν ἐπὶ γῆς, καὶ τῆς κατʼ ὀφθαλμοὺς συντυχίας, καὶ παρʼ αὐτῆς τῆς ζώσης φωνῆς λαβεῖν ὠφέλιμα διδάγματα, ἢ ἐφόδια πρός τε τὸν ἐνεστῶτα αἰῶνα καὶ τὸν μέλλοντα, τοῦτο ἂν μέγιστον τῶν ἀγαθῶν ἐκρίναμεν, καὶ προοίμιον τῆς παρὰ Θεοῦ εὐμενείας ἑαυτοῖς ἐτιθέμεθα. καὶ ἤδη γε τῆς ὁρμῆς εἰχόμεθα ταύτης, εἰ μὴ οἱοἱom. C, D. γνησιώτατοι καὶ τὰ πάντα φιλάδελφοι ἀδελφοὶἀδελφοὶ add. Capps. ἐπέσχον ἡμᾶς, ὧν ἵνα μὴ γράμμασιγράμματι A, B, C, D. δημοσιεύσω τὴν προαίρεσιν, διηγησάμην τῷ ἀδελφῷ Θεοφράστῳ τῇ σῇ τελειότητιτιμιότητι B. τὰ καθʼ ἕκαστον ἀπαγγεῖλαι. Γρηγορίῳ ἀδελφῷ.Γρηγορίῳ ἐπισκοπῷ καὶ ἀδελφῷ E, F, Cod. Med. Πῶς ἄν σοι διὰ γραμμάτωνγράμματος C, D. μαχεσθείην; πῶς δʼ ἂν ἀξίως σου καθαψαίμην τῆς περὶ πάντα χρηστότητος; τρίτον τίς, εἰπέ μοι, τοῖς αὐτοῖς περιπίπτει δικτύοις; τρίτον τίς τῇ αὐτῇ περιπίπτει πάγῃ; οὐδʼ ἂν τῶν ἀλόγων τι τοῦτοτοιοῦτον E, τοιοῦτο F. ῥᾳδίως πάθοι. μίαν μοι συμπλάσαςσυμπλέξας C, D, E. ἐπιστολὴν ἐκόμισας, ὡς παρὰ", + "candidate_score": 0.674141, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_26_28", + "bdc_text": "vgl . dazu noch Blanke 50f. frequentabamus tibique in tantum frequens erat lectio , ut oculis tuis multum detrimentum attuleras , ut mihi tanquam intimo sepe conquestus . Inprimis CrisostomoVgl. HBD 6 , 1f ; zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas .", + "psc_chunk_id": "tlg2040.tlg004.perseus-grc1_window_629", + "psc_text": "παιδαγωγοῦντα τῷ λόγῳ, καὶ διηνεκῶς τὴν περὶ Θεοῦ ἔννοιαν, οἷον ἐν ναῷ τινὶ ἁγιωτάτῳ, τῇ σαυτοῦ ψυχῇ ἐνιδρυμένην ἔχοντα· ἐπὶ πάσης δὲ πράξεως καὶ παντὸς λόγου πρὸ ὀφθαλμῶν λαμβάνειν τὸ τοῦ ΧριστοῦΚυρίου editi antiqi. δικαστήριον, ὥστε σοι τὰς κατὰ μέρος ἐνεργείας συναχθείσας ἐπὶ τῆς ἀκριβοῦς ἐκείνης καὶ φοβερᾶς ἐξετάσεως δόξαν ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς ἀνταποδόσεως ἐνεγκεῖν, ἐπὶ πάσης τῆς κτίσεως τῶν ἐπαίνων ἀξιουμένῳ. εἰ δὲ καταδέχοιτο τὴν μέχρις ἡμῶν ὁδὸν ὁ μέγας, οὐ μικρὸν κέρδος ἰδεῖν σε μετʼ αὐτοῦ ἐπὶ τῆς ἡμετέρας. Ἀβουργίῳ Μῦθον ἐνόμιζον τέως τὰ τοῦ Ὁμήρου, ὅτε ἐπῄειν αὐτοῦ τὸ ἕτερον μέρος τῆς ποιήσεως, ἐν ᾧ τὰ τοῦ Ὀδυσσέως πάθη μεταδιδάσκει. ἀλλʼ ἐκεῖνα τὰ μυθικὰ τέως καὶ ἄπιστα πάνυ ἡμᾶς πιθανὰ νομίζειν ἐδίδαξεν ἡ περὶ τὸν πάντα ἄριστον Μάξιμον περιπέτεια. καὶ γὰρ καὶκαί om. E οὗτος ἄρχων ἐγένετο ἔθνους οὐ φαυλοτάτου, ὥσπερ ἐκεῖνος ὁ στρατηγὸς τῶν Κεφαλλήνων. καὶ πολλὰ χρήματα ἄγων ἐκεῖνος γυμνὸς ἐπανῆλθε, καὶ τοῦτον οὕτως", + "candidate_score": 0.673906, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_10_12", + "bdc_text": "utrorumque , litteris melioribus auspiciis navassem . Tandem sero sapiunt Phriges Adagia , 1 , 1 , 28 ( LB II 37f). . Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo .", + "psc_chunk_id": "tlg2040.tlg004.perseus-grc1_window_175", + "psc_text": "προαιρῇ. τί οὖν ἐστὶν ὃ παρακαλῶ; φυλαχθῆναι αὐτῷ τὴν παλαιὰν ἀπογραφήν. καὶ γὰρ καὶ κάμνει οὐ μετρίως ἡμῖν ὑπηρετῶν πρὸς τὸν βίον διὰ τὸ ἡμᾶς, ὡς αὐτὸς ἐπίστασαι, μηδὲν κεκτῆσθαι ἴδιον, ἀλλὰ τοῖς τῶν φίλων καὶ συγγενῶν ἀρκεῖσθαι.κεῖσθαι E. ὡς οὖν ἐμὸν οἶκον, μᾶλλον δὲ ὡς ἑαυτοῦ, οὕτω θέασαι τὸν τοῦ ἀδελφοῦ τοῦδε· καὶ ἀντὶ τῆς εἰς αὐτὸν εὐποιίας παρέξει Θεὸς καὶ σοί, καὶ οἴκῳ, καὶ γένει παντί σου τὴν συνήθησυνήθηom. C, D. βοήθειαν.συνήθη βοήθειαν συνήθειαν E. γίνωσκε δέ μοι πάνυ ἐπιμελὲς εἶναι μηδὲν ἐκ τῆς ἐξισώσεως ἐπηρεασθῆναι τὸν ἄνθρωπον. Ἀνεπίγραφος, ὑπὲρ συντρόφου Ὑφορῶμαι λοιπὸν τῶν ἐπιστολῶν τὸ πλῆθος. βιαίως μέν, καὶ μὴ φέρων τὴν ἐπάχθειαν τῶν ἀπαιτούντων ἡμᾶς, ἐκφωνεῖν ἀναγκάζομαι· γράφω δʼ οὖν ὅμως, ἄλλον ἀπαλλαγῆς τρόπον ἐπινοεῖν οὐκ ἔχων, ἢ διδοὺς αὐτοῖς τὰς ἐπιστολὰς αἰτοῦσιν ἑκάστοτε παρʼ ἡμῶν. φοβοῦμαι τοίνυν μή, ἐπειδὴ πολλοὶ προσκομίζουσι γράμματα, εἶς τῶν πολλῶν νομισθῇ καὶ ὁ ἀδελφὸς ὁ δεῖνα. ἐγὼ γὰρ πολλοὺς φίλους", + "candidate_score": 0.669858, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_10_12", + "bdc_text": "utrorumque , litteris melioribus auspiciis navassem . Tandem sero sapiunt Phriges Adagia , 1 , 1 , 28 ( LB II 37f). . Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo .", + "psc_chunk_id": "tlg2040.tlg004.perseus-grc1_window_176", + "psc_text": "μέν, καὶ μὴ φέρων τὴν ἐπάχθειαν τῶν ἀπαιτούντων ἡμᾶς, ἐκφωνεῖν ἀναγκάζομαι· γράφω δʼ οὖν ὅμως, ἄλλον ἀπαλλαγῆς τρόπον ἐπινοεῖν οὐκ ἔχων, ἢ διδοὺς αὐτοῖς τὰς ἐπιστολὰς αἰτοῦσιν ἑκάστοτε παρʼ ἡμῶν. φοβοῦμαι τοίνυν μή, ἐπειδὴ πολλοὶ προσκομίζουσι γράμματα, εἶς τῶν πολλῶν νομισθῇ καὶ ὁ ἀδελφὸς ὁ δεῖνα. ἐγὼ γὰρ πολλοὺς φίλους καὶ συγγενεῖς ἔχειν ἐπὶ τῆς πατρίδος ὁμολογῶ, καὶ αὐτὸς εἰς τὴν πατρικὴν τάξιν τετάχθαι, διὰ τὸ σχῆμα τοῦτο εἰς ὃ ἔταξεν ἡμᾶς ὁ Κύριος. σύντροφον δὲ τῆς θρεψαμένης με υἱὸν τοῦτον ἔχω ἕνα, καὶ εὔχομαι τὸν οἶκον ἐν ᾧ ἀνετράφην ἐπὶ τῆς ὁμοίας καταστάσεως διαμεῖναι, ἵνα μή τιτιom. C. ἡ πάντας εὐεργετοῦσα ἐπιδημία τῆς σῆς κοσμιότητος ἀφορμὴ πρὸς λύπην τῷ ἀνδρὶ γένηται. ἀλλʼ ἐπειδὴ ἔτι καὶ νῦν ἐκ τοῦ αὐτοῦ διατρέφομαι οἴκου, οὐδὲν ἔχων τῶν ἐμαυτοῦ, ἀρκούμενος δὲ τοῖς τῶν ἀγαπητῶν, παρακαλῶ οὕτω φείσασθαι τῆς οἰκίας ᾗ ἐνετράφην, ὡς ἐμοὶ τῆς τροφῆς τὴν χορηγίαν διασώζοντα.διασώζουσαν E. καί σε ὁ Θεὸς", + "candidate_score": 0.667199, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_10_12", + "bdc_text": "utrorumque , litteris melioribus auspiciis navassem . Tandem sero sapiunt Phriges Adagia , 1 , 1 , 28 ( LB II 37f). . Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo .", + "psc_chunk_id": "tlg2040.tlg004.perseus-grc1_window_652", + "psc_text": "ὥστε ἐκεῖθεν ἀρχὴν τῆς συνηθείας γενέσθαι, οἱ δὲ πνευματικῶς ἀγαπᾷν εἰδότες οὐ τῇ σαρκὶ προξένῳ κέχρηνται τῆς φιλίας, ἀλλὰ τῇ τῆς πίστεως κοινωνίᾳ πρὸς τὴν πνευματικὴν συνάφειαν ἄγονται. χάρις οὖν τῷ Κυρίῳ τῷ παρακαλέσαντι ἡμῶν τὰς καρδίας ἐν τῷ δεῖξαιἐκ τοῦ δεῖξαι editi antiqi. ὅτι οὐκ ἐν πᾶσι κατέψυκται ἡ ἀγάπη, ἀλλʼ εἰσί που τῆς οἰκουμένης οἱ τῆς Χριστοῦ μαθητείας τὸν χαρακτῆρα δεικνύντες. καὶ τοίνυν ἔδοξέ μοι τὸ καθʼ ὑμᾶς ἐοικέναι πρᾶγμα ἄστροις ἐν νυκτερινῇ συναφείᾳ·συννεφείᾳ E. ἄλλοις κατʼ ἄλλα μέρη τοῦ οὐρανοῦ διαλάμπουσιν, ὧν χαρίεσσα μὲν ἡ λαμπρότης, χαριέστερον δὲ δήπου τὸ ἀπροσδόκητον. τοιοῦτοι δὲ καὶ ὑμεῖς οἱ τῶν ἐκκλησιῶν φωστῆρες, ὀλίγοι παντελῶς καὶ εὐαρίθμητοι ἐν τῇ σκυθρωπῇ ταύτῃ καταστάσει, οἷον ἐν σκοτομήνῃ διαφαινόμενοι, πρὸς τῷ ἐκ τῆς ἀρετῆς χαρίεντι, ἔτι καὶ τῷ σπανίῳ τῆς εὑρέσεως τὸ περιπόθητον ἔχοντες. Ἐγνώρισε δέ σου τὴν διάθεσιν ἡμῖν τὸ γράμμα αὐτάρκως. εἰ γὰρ καὶ μικρὸν ἦν τῷ πλήθει τῶν συλλαβῶν, ἀλλὰ τῇ", + "candidate_score": 0.666979, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_10_12", + "bdc_text": "utrorumque , litteris melioribus auspiciis navassem . Tandem sero sapiunt Phriges Adagia , 1 , 1 , 28 ( LB II 37f). . Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo .", + "psc_chunk_id": "tlg2040.tlg004.perseus-grc1_window_1337", + "psc_text": "οὖν ἔχων ἧκε τὴν ἐπιστολὴν παρʼ ἡμῶν, ἀπέλθοι ἔχων ἃ βούλεται παρὰ σοῦ. Ἀνεπίγραφος, ἐπὶ ἐναρέτοις ἀνδράσιν Ἤδη γνώριμος ὑμῖν ἐστιν ὁ δεῖνα, ὡς αὐτὰ δηλοῖ τὰ διηγήματα τοῦ ἀνδρός. ἐπὶ πάσης γὰρ ὑμᾶς προφάσεως ἔχει ἡ γλῶσσα αὐτοῦ· ἐν ὀρθοδόξωνὀρθοδόξῳ E. μνήμῃ, ἐν ἀσκητῶν φιλοξενίᾳ, ἐν πάσῃ ἀρετῇ πρώτους ὑμᾶς ὁ ἀνὴρ ἄγει. κἂν διδασκάλων τις μνησθῇ, οὐκ ἀνέχεται προθεῖναι ὑμῶν ἑτέρους· ἐὰν ἀγωνιστὰς τῆς εὐσεβείας, καὶ ἱκανοὺς τὸ πιθανὸν τῆς αἱρέσεως διελέγξαι, οὐκ ἂν ἕλοιτο ἕτερον πρὸ ὑμῶν ἀριθμῆσαι, πρὸς πάνταπάντας editi antiqui. ἄμαχον ὑμῖν καὶ ἀνανταγώνιστον τὴν ἀρετὴν μαρτυρῶν. καὶ οὐ πολὺς αὐτῷ πόνος πεῖσαι, ταῦτα λέγοντι. διηγεῖται γὰρ ἀκοαῖς μείζονα ἐπισταμένων ἀνθρώπων, ἢ ὧν ἄν τις νομισθείη μεθʼ ὑπερβολῆς ἀπαγγέλλειν. Οὗτος τοίνυν ἐπανιὼν πρὸς ὑμᾶς γράμματα ᾔτησεν, οὐχ ἵνα ἑαυτὸν ὑμῖν οἰκειώσῃ δι’ ἡμῶν, ἀλλʼ ἵνα ἐμὲ εὐεργετήσῃ, τοῦ προσφθέγξασθαι τοῖς ἀγαπητοῖς μουμοι Regius sec. et Coisl. sec. ἀφορμὴν παρασχόμενος· ὃν ἀμείψαιτοἀμείγεται E. Vat., et Clarom.", + "candidate_score": 0.666027, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_10_12", + "bdc_text": "utrorumque , litteris melioribus auspiciis navassem . Tandem sero sapiunt Phriges Adagia , 1 , 1 , 28 ( LB II 37f). . Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo .", + "psc_chunk_id": "tlg2040.tlg004.perseus-grc1_window_417", + "psc_text": "μὴ φιλίας γε ἕνεκεν καθαρῶς, ἀλλὰ χρείαν τινὰ θεραπεύων ἑκάστοτε, γράφειν. ἀλλά με ἐκεῖνο εἰσῆλθεν (ὃ καὶ σὲ βούλομαι διανοηθέντα, μήτοι νομίζειν ἡμᾶς ἐμπορικῶς μᾶλλον ἢ φιλικῶς ποιεῖσθαι τὰς διαλέξεις), ὅτι χρή τι διάφορον ἔχειν τὰς τῶν ἀρχόντων προσρήσεις παρὰ τοὺς ἰδιώτας. οὐ γὰρ ὁμοίως ἐντευκτέον ἡμῖν ἰατρῷ τε ἀνδρὶ καὶ τῷ τυχόντι, οὔτε ἄρχοντι δηλονότι καὶ ἰδιώτῃ· ἀλλὰ πειρατέον τοῦ μὲν ἐκ τῆς τέχνης, τοῦ δὲ ἀπὸ τῆς ἐξουσίας ἀπολαύειν εἰς τὰ ἡμέτερα. ὥσπερ οὖν τοῖς ἐν ἡλίῳ βαδίζουσιν ἕπεται πάντως ἡ σκιά, κἂν αὐτοὶ μὴ προέλωνται, οὕτω καὶ ταῖς πρὸς τοὺς ἄρχοντας ὁμιλίαις ἀκολουθεῖ τι καὶ παρεμπόρευμα, ἡ τῶν καμνόντων βοήθεια. Τὴν μὲν οὖν πρώτην αἰτίαν τῆς ἐπιστολῆς πληρούτω αὐτὸ τὸ προσειπε��ν σου τὴν μεγαλόνοιαν. ὅ, κἂν μηδεμία πρόφασις τῷτοῦ Harl., Med. γράφειν προσῇ, ἀγαθὸν κεφάλαιον αὐτὸ χρὴ νομίζεσθαι. προσείρησοπροσείποιο editi antiqi. τοίνυν ἡμῖν, ὦ ἄριστε, καὶ φυλάττοιο τῷ βίῳ παντί, ἀρχὰς ἐξ ἀρχῶν ἀμειβων καὶ ἄλλοτε ἄλλους", + "candidate_score": 0.665838, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_10_12", + "bdc_text": "utrorumque , litteris melioribus auspiciis navassem . Tandem sero sapiunt Phriges Adagia , 1 , 1 , 28 ( LB II 37f). . Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo .", + "psc_chunk_id": "tlg2040.tlg004.perseus-grc1_window_401", + "psc_text": "καὶ φθεγγώμεθαφθεγγόμεθα E. πρὸς ἀλλήλους τὰ ἀναγκαῖα, καὶ μάλιστα νῦν, ὅτε ὁ χειμὼν τὴν ὀλιγοχρόνιον ταύτην ἐκεχειρίαν ἐσπείσατο. Ἐλπίζομεν δὲ μὴ ἀπολείψεσθαί σε τοῦ θαυμασιωτάτου ἀνδρὸς Θηρασίου, πρέπον εἶναι κρίναντα κοινωνεῖν τῷ ἀνδρὶ τοιούτων φροντίδων, ἤ γ’ οὐ μὲν οὖνἤ γʼ οὐ μὲν οὖν Capps, οὐ μὲν οὖν ed. Ben., ἡγούμενον omnes MSS. et editi. καὶ μάτην πρόφασιν ἀσμενίζοντα παρέχουσάν σοισε E, Reg. secundus, Clarom. ἰδεῖν τε τοὺς φίλους, καὶ παρʼ αὐτῶν θεαθῆναι. πολλὰ δὲ ἔχων εἰπεῖν καὶ περὶ πολλῶν, εἰς τὴν συντυχίαν ὑπερεθέμην, οὐκ ἀσφαλὲς εἶναι ἡγούμενος ἐπιστολαῖς τὰ τοιαῦτα καταπιστεύειν. Ἀνεπίγραφος ὑπὲρ Ἐλπιδίου Οὐκ ἔλαθεν ἡμᾶς ἡ ἀγαθή σου σπουδὴ περὶ τὸν αἰδεσιμώτατον ἑταῖρον ἡμῶν Ἐλπίδιον, ὅπως τῇ συνήθει σεαυτοῦ συνέσει ἔδωκας καιρὸν φιλανθρωπίας τῷ ἄρχοντι. ταύτην οὖν τὴν χάριν νῦν σε τελειῶσαι παρακαλοῦμενπαρακαλῶ μέν editi antiqi. διὰ τοῦ γράμματος, καὶ ὑπομνῆσαι τὸν ἄρχοντα οἰκείῳ προστάγματι ἐπὶ τῆς πατρίδος ἡμῶν καταστῆναι τὸν ἄνδρα πᾶσαν σχεδὸν τὴν φροντίδα τῶν", + "candidate_score": 0.665027, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_10_12", + "bdc_text": "utrorumque , litteris melioribus auspiciis navassem . Tandem sero sapiunt Phriges Adagia , 1 , 1 , 28 ( LB II 37f). . Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo .", + "psc_chunk_id": "tlg2040.tlg004.perseus-grc1_window_402", + "psc_text": "σου σπουδὴ περὶ τὸν αἰδεσιμώτατον ἑταῖρον ἡμῶν Ἐλπίδιον, ὅπως τῇ συνήθει σεαυτοῦ συνέσει ἔδωκας καιρὸν φιλανθρωπίας τῷ ἄρχοντι. ταύτην οὖν τὴν χάριν νῦν σε τελειῶσαι παρακαλοῦμενπαρακαλῶ μέν editi antiqi. διὰ τοῦ γράμματος, καὶ ὑπομνῆσαι τὸν ἄρχοντα οἰκείῳ προστάγματι ἐπὶ τῆς πατρίδος ἡμῶν καταστῆναι τὸν ἄνδρα πᾶσαν σχεδὸν τὴν φροντίδα τῶν δημοσίων ἐξηρτημένον. ὥστε πολλὰς ἕξεις καὶ εὐπροσώπους ὑποβάλλειν προφάσεις τῷ ἄρχοντι, ἐξ ὧν ἀναγκαίως ἐπιμένειν αὐτὸν τῇ πατρίδι ἡμῶν προστάξει. οἷα δὲ τὰ ἐνταῦθα, καὶ ὅσου ἄξιος τοῖς πράγμασιν ὁ ἀνήρ, πάντως οὐδὲν δεήσῃ παρʼ ἡμῶν διδαχθῆναι, αὐτὸς τῇ ἑαυτοῦ συνέσει ἀκριβῶς ἐπιστάμενος. Εὐσταθίῳ,Ἐὐσταθίῳ tantum habent E et Harl. ἐπισκόπῳ Σεβαστείας Καὶ πρὸ τοῦ δέχεσθαι τὰ γράμματα, ᾔδειν τὸν πόνον ὃν ἔχεις ὑπὲρ πάσης ψυχῆς, ἐξαιρέτως δὲ ὑπὲρ τῆς ἡμετέρας ταπεινώσεως, διὰ τὸ προβεβλῆσθαι ἐν τῷ ἀγῶνι τούτῳ· καὶ δεξάμενοςδέ add. E. editi antiqi. παρὰ τοῦ αἰδεσιμωτάτου Ἐλευσινίου τὰ γράμματα, καὶ αὐτὴν αὐτοῦ τὴν παρουσίαν θεασάμενος, ἐδόξασα τὸ θεῖοντὸ θεῖον", + "candidate_score": 0.664797, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_10_12", + "bdc_text": "utrorumque , litteris melioribus auspiciis navassem . Tandem sero sapiunt Phriges Adagia , 1 , 1 , 28 ( LB II 37f). . Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo .", + "psc_chunk_id": "tlg2040.tlg004.perseus-grc1_window_589", + "psc_text": "Ἀλλʼ ἐπειδὴ ἤρξω γράφειν, μὴ διαλίπῃςδιαλίποις multi MSS. non vetustissimi. τοῦτο ποιῶν. εὐφρανεῖς γὰρ πλέον ἢ οἱ τὰ πολλὰ χρήματα τοῖς φιλοπλούτοις διαπεμπόμενοι· τῶν δὲ γραφέων οὐδείς μοι παρῆν, οὔτε τῶν καλλιγραφούντων οὔτε τῶν ταχυγράφων. οὓς γὰρκαί add. E. ἔτυχον ἐξασκήσας, οἱ μὲν ἀνέδραμον ἐπὶ τὴν πρώτην τοῦ βίου συνήθειαν, οἱ δὲ ἀπειρήκασι πρὸς τοὺς πόνους, χρονίαις ἀρρωστίαις κεκακωμένοι. Διοδώρῳ,Θεοδώρῳ E, Med. πρεσβυτέρῳ Ἀντιοχείας Ἐνέτυχον τοῖς ἀποσταλεῖσι βιβλίοις παρὰ τῆς τιμιότητός σου. καὶ τῷ μὲν δευτέρῳ ὑπερήσθην, οὐ διὰ τὴν βραχύτητα μόνον, ὡς εἰκὸς ἦν τὸν ἀργῶς πρὸς πάντα καὶ ἀσθενῶς λοιπὸν διακείμενον, ἀλλʼ ὅτι πυκνόν τε ἅμα ἐστὶ ταῖς ἐννοίαις, καὶ εὐκρινῶς ἐν αὐτῷ ἔχουσιν αἵ τε ἀντιθέσεις τῶν ὑπεναντίων καὶ αἱ πρὸς αὐτὰς ἀπαντήσεις· καὶ τὸ τῆς λέξεως ἁπλοῦν τε καὶ ἀκατάσκευον πρέπον ἔδοξέ μοι εἶναι προθέσει Χριστιανοῦ, οὐ πρὸς ἐπίδειξιν μᾶλλον ἢ κοινὴν ὠφέλειαν συγγράφοντος.γράφοντος editi antiqi. τὸ δὲ πρότερον, τὴν μὲν δύναμιν ἔχον τὴν αὐτὴν ἐν", + "candidate_score": 0.663755, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_10_12", + "bdc_text": "utrorumque , litteris melioribus auspiciis navassem . Tandem sero sapiunt Phriges Adagia , 1 , 1 , 28 ( LB II 37f). . Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo .", + "psc_chunk_id": "tlg2040.tlg004.perseus-grc1_window_651", + "psc_text": "μεμνημένος ἡμῶν καὶ ὑπʼ οὐδεμιᾶς διαβολῆς τὴν ἀγάπην ἐλαττῶν, ἣν ἅπαξ κρίσει τῇ ὀρθοτάτῃ ἢ συνηθείᾳ χρηστῇ ἀναλαβεῖν κατεδέξω. εὐχόμεθα οὖν τῷ ἁγίῳ Θεῷ καὶ σὲ διαμεῖναι ἐν τῇ ὁμοίᾳ πρὸς ἡμᾶς διαθέσει, καὶ ἡμᾶς ἀξίους εἶναι τῆς παρὰ σοῦ τιμῆς, ἣν τιμᾷς ἡμᾶς διὰ τοῦ γράμματος. Ἀσχολίῳ, ἐπισκόπῳ ΘεσσαλονίκηςἈσχολίῳ μονάζοντι καὶ πρεσβυτέρῳ Coisl. secundus, Reg. secundus, Vat. et Paris. Ἀσχολίῳ μονάζοντι Reg. primus, Bigot. Καλῶς ἐποίησας, καὶ κατὰ τὸν τῆς πνευματικῆς ἀγάπης νόμον, κατάρξας τῶν πρὸς ἡμᾶς γραμμάτων καὶ τῷ ἀγαθῷ ὑποδείγματι πρὸς τὸν ὅμοιον ζῆλον ἡμᾶς ἐκκαλεσάμενος. καὶ γὰρ ἡ μὲν τοῦ κόσμου φιλία ὀφθαλμῶν δεῖται καὶ συντυχίας, ὥστε ἐκεῖθεν ἀρχὴν τῆς συνηθείας γενέσθαι, οἱ δὲ πνευματικῶς ἀγαπᾷν εἰδότες οὐ τῇ σαρκὶ προξένῳ κέχρηνται τῆς φιλίας, ἀλλὰ τῇ τῆς πίστεως κοινωνίᾳ πρὸς τὴν πνευματικὴν συνάφειαν ἄγονται. χάρις οὖν τῷ Κυρίῳ τῷ παρακαλέσαντι ἡμῶν τὰς καρδίας ἐν τῷ δεῖξαιἐκ τοῦ δεῖξαι editi antiqi. ὅτι οὐκ ἐν πᾶσι κατέψυκται ἡ", + "candidate_score": 0.663622, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_10_12", + "bdc_text": "utrorumque , litteris melioribus auspiciis navassem . Tandem sero sapiunt Phriges Adagia , 1 , 1 , 28 ( LB II 37f). . Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo .", + "psc_chunk_id": "tlg2040.tlg004.perseus-grc1_window_574", + "psc_text": "οὐδὲ τοῦτό σε λήσεται. Ὁ μέντοι ἀδελφὸς Σαγκτίσσιμος πάντως ἐστὶ παρʼ ὑμῖν πάλαι, καὶ ἃ ἐπιζητεῖ δῆλα γέγονε τῇ τελειότητί σου. εἰ οὖν φαίνεται ἀναγκαῖόν τι ἔχειν ἡ πρὸς τοὺς δυτικοὺς ἐπιστολή, καταξίωσον τυπώσας αὐτὴν διαπέμψασθαικαταξίωσον διαπέμψασθαι καταξίαν . . . διαπέμψαι editi antiqi. ἡμῖν, ὥστε ποιῆσαι ὑπογραφῆναι παρὰ τῶν ὁμοψύχων καὶ ἑτοίμην ἔχειν τὴν ὑπογραφήν, ἐν χάρτῃ κεχωρισμένῳ ἐντετυπωμένην,ἐντετυπωμένην om. E ὃν δυνάμεθα συνάψαι τῷ παρὰ τοῦ ἀδελφοῦ ἡμῶν τοῦ συμπρεσβυτέρου περικομιζομένῳ.κομιζομένου E. ἐγὼ μὲν γὰρ οὐδὲν εὑρὼνοὐδὲν εὑρὼν οὐδὲν εὗρον Harl.; οὐχ εὑρών editi antiqi. συνεκτικὸν ἐν τῷ ὑπομνηστικῷ, οὐκ ἔσχον ὑπὲρ οὗ ἐπιστείλω τοῖς ἐν τῇ δύσει. τὰ μὲν γὰρ ἀναγκαῖα προείληπται· τὰ δὲ περιττὰ γράφειν παντελῶς μάταιον. περὶ δὲ τῶν αὐτῶν ἐνοχλεῖν μὴ καὶ γελοῖον εἴη; Ἐκείνη δέ μοι ἔδοξεν ὥσπερ ἀγύμναστος εἶναι ἡ ὑπόθεσις καὶ χώραν παρέχειν γράμμασι,γράμματι editi antiqi. τὸ παρακαλέσαι αὐτοὺς μὴ ἀκρίτως δέχεσθαι τὰς κοινωνίας τῶν ἐκ τῆς ἀνατολῆς ἀφικνουμένων, ἀλλʼ ἅπαξ", + "candidate_score": 0.662806, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_10_12", + "bdc_text": "utrorumque , litteris melioribus auspiciis navassem . Tandem sero sapiunt Phriges Adagia , 1 , 1 , 28 ( LB II 37f). . Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo .", + "psc_chunk_id": "tlg2040.tlg004.perseus-grc1_window_1371", + "psc_text": "οἷς σιωπᾷς ἔγνων. γράφε δὲ κἂν τοῦ λοιποῦ, καλάμῳ καὶ μέλανι καὶ βραχεῖ χάρτῃ φιλοῦνταςφιλοῦντα Harl. φιλῶν. Ἀνεπίγραφος Μάταιόν ἐστι δὶς περὶ τῶν αὐτῶν ἐπιστέλλειν. ἢ γὰρ φύσιν οὐκ ἔχει διορθώσεως τὸ πρᾶγμα, καὶ μάτην ἡμῖνὑμῖν E. ἐνοχλοῦσινδιοχλοῦσιν E. οἱ προσιόντες, ἢ οἱ δεχόμενοι τὰς ἐπιστολὰς παρορῶσινὑπερορῶσιν Coisl. sec., Regius sec. ἡμῶν, καὶ οὕτω ματαιοφρονοῦμεν τοῖς καταφρονηταῖςκαταφρονητοῖς editi antiqui. ἐπιστέλλοντες. ἐπεὶ οὖν ἤδη περὶ τοῦ αὐτοῦ ἐδέξω γράμματα, ἠναγκάσθημεν δὲ καὶ δεύτερον ἐπιστεῖλαι, ἢ διόρθωσαι, εἴ σοι δύναμις, ἢ γνώρισον ἡμῖν τὴν αἰτίαν δι’ ἣν πάλαι οὐ γέγονε τὰ προστεταγμένα. Ἄλλη ἀνεπίγραφος Ἓν γνώρισμα τοῦ ζῇν ὁ λόγος. πῶς δὲ σὺ ὑπὲρ γῆνγῆς editi antiqui. εἶναι νομισθείης, μηδέποτε φθεγγόμενος;φθεγξάμενος editi antiqui. ἀλλʼ ἄπωσαι τὴν σιωπήν σου, γράψας ἡμῖν καὶ ἐμφανίσας σεαυτὸν ὅτιπερὅτι E. ζῇς. Νοταρίῳ Οἱ λόγοι τὴν φύσιν ὑπόπτερον ἔχουσι. διὰ τοῦτο σημείων χρῄζουσιν, ἵνα ἱπταμένων αὐτῶν λάβῃλάβοι Med. et Regius sec. τὸ τάχος ὁ γράφων. σὺ οὖν, ὦ", + "candidate_score": 0.662464, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_10_12", + "bdc_text": "utrorumque , litteris melioribus auspiciis navassem . Tandem sero sapiunt Phriges Adagia , 1 , 1 , 28 ( LB II 37f). . Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo .", + "psc_chunk_id": "tlg2040.tlg004.perseus-grc1_window_661", + "psc_text": "ἡμῖν μόνοις ἐλθεῖν ἐπὶ τὴν ἐπανόρθωσιν, ὄντος τοῦ ἐπισκόπου τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι, ᾧ ἡ φροντὶς ἀνῆκεἀνήκει editi antiqi. προηγουμένως τῆς ἐκκλησίας· ὃν οὔτε αὐτὸν ἐλθεῖν πρὸς ἡμᾶς οἷόν τε, καὶ ἡμῖν ἀποδημήσεινἀποδημεῖν editi antiqi. τέως ὑπὸ τοῦ χειμῶνος οὐ ῥᾴδιον, μᾶλλον δὲ παντελῶς ἀδύνατον, οὐ μόνον καθότι τὸ σῶμά μοιμου E. Med. ὑπὸ μακρᾶς ἀρρωστίας ἀπείρηκεν, ἀλλʼ ὅτι καὶ αἱ τῶν Ἀρμενιακῶν ὀρῶν αἱαἱ om. E ὑπερβάσεις μικρὸν ὕστερον ἄβατοιἀδύνατοι E. γίνονται καὶ τοῖς πάνυ καθʼ ἡλικίαν σφριγῶσι. γράμματι δὲ αὐτῷ σημᾶναισημῆναι tres MSS. ταῦτα οὐ παραιτήσομαι. οὐ μέντοι προσδοκῶ τι ἐκ τῶν γραμμάτων ἀξιόλογον ἀποβήσεσθαι, τῆς τε τοῦ ἀνδρὸς ἀκριβείας στοχαζόμενος καὶ αὐτῆς τῆς φύσεως τῶν γραμμάτων· ὅτι οὐ πέφυκεν ἐναργῶς δύνασθαι δυσωπεῖν ὁ διαπεμπόμενος λόγος. πολλὰ γὰρ δεῖ εἰπεῖν, πολλὰ καὶ ἀντακοῦσαι, καὶ λῦσαι τὰ ὑποπίπτοντα, καὶ ἀνθυπενεγκεῖνἀντεπενεγκεῖν E. τὰ ὑφορμοῦντα, ὧν οὐδὲν δύναται ὁ ἐν τοῖς γράμμασι λόγος, ἀργὸς καὶ ἄψυχος ἐν τῷ χάρτῃ διερριμμένος. Πλὴν", + "candidate_score": 0.662062, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_10_12", + "bdc_text": "utrorumque , litteris melioribus auspiciis navassem . Tandem sero sapiunt Phriges Adagia , 1 , 1 , 28 ( LB II 37f). . Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo .", + "psc_chunk_id": "tlg2040.tlg004.perseus-grc1_window_174", + "psc_text": "εὐπορίαν. τοῦτο οὖν ποιῆσαί σεσοι E. καὶ ἐν τῇ προειρημένῃ μοι οἰκίᾳ τοῦ ἀνδρὸς παρακαλοῦμεν. μισθὸς δέ σοι ὑπὲρ πάντων ὁ συνήθης παρʼ ἐμοῦ, εὐχὴ πρὸς τὸν ἅγιον Θεὸν ὑπὲρ ὧν κάμνεις, καλός τε καὶ ἀγαθὸς ὢν καὶ προλαμβάνων τὰς αἰτήσεις τῶν δεομένων. Ἀνεπίγραφος, ἐπὶ ἐπικουρίᾳ Ὁ πρεσβύτερος τοῦ χωρίου τοῦδε, οἶμαι, ὅτι πάλαι ἔγνωσται τῇ εὐγενείᾳ σου, ὅτι ἐστὶν ἐμοὶ σύντροφος. τί οὖν ἄλλο δεῖ με εἰπεῖν πρὸς τὸ δυσωπῆσαί σου τὴν χρηστότητα, οἰκείως αὐτὸν ἰδεῖν καὶ βοηθῆσαι αὐτῷ εἰς τὰ πράγματα; εἰ μὲν γὰρ ἐμὲ ἀγαπᾷς, ὥσπερ οὖν ἀγαπᾷς, δηλονότι καὶ οὓς ἀντʼ ἐμαυτοῦ ἔχω ἀναπαῦσαι πάσῃ δυνάμει προαιρῇ. τί οὖν ἐστὶν ὃ παρακαλῶ; φυλαχθῆναι αὐτῷ τὴν παλαιὰν ἀπογραφήν. καὶ γὰρ καὶ κάμνει οὐ μετρίως ἡμῖν ὑπηρετῶν πρὸς τὸν βίον διὰ τὸ ἡμᾶς, ὡς αὐτὸς ἐπίστασαι, μηδὲν κεκτῆσθαι ἴδιον, ἀλλὰ τοῖς τῶν φίλων καὶ συγγενῶν ἀρκεῖσθαι.κεῖσθαι E. ὡς οὖν ἐμὸν οἶκον, μᾶλλον δὲ ὡς ἑαυτοῦ, οὕτω θέασαι τὸν", + "candidate_score": 0.662026, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_29", + "bdc_text": "Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras .", + "psc_chunk_id": "tlg2040.tlg004.perseus-grc1_window_1196", + "psc_text": "σταυρῷ, καὶ βλέπουσα τὰ γινόμενα, καὶ ἀκούουσα τῶν φωνῶν, μετὰ τὴν τοῦ Γαβριὴλ μαρτυρίαν, μετὰ τὴν ἀπόρρητον γνῶσιν τῆς θείας συλλήψεως, μετὰ τὴν μεγάλην τῶν θαυμάτων ἐπίδειξιν, γενήσεται, φησί, τις καὶ περὶ τὴν σὴν ψυχὴν σάλος. ἔδει γὰρ τὸν Κύριον ὑπὲρ παντὸςπάντων editi antiqui. γεύσασθαι θανάτου, καὶ ἱλαστήρι��ν γενόμενον τοῦ κόσμου, πάντας δικαιῶσαι ἐν τῷ αὐτοῦ αἵματι. καὶ σοῦ οὖν αὐτῆς, τῆς ἄνωθεν δεδιδαγμένης τὰ περὶ τοῦ Κυρίου, ἅψεταί τις διάκρισις. τουτέστιν ἡ ῥομφαία. ὅπως ἂνom. E. ἀποκαλυφθῶσιν ἀπὸ πολλῶν καρδιῶν διαλογισμοὶ αἰνίττεται, ὅτι, μετὰ τὸν σκανδαλισμὸν τὸν ἐπὶ τῷ σταυρῷ τοῦ Χριστοῦ γενόμενον τοῖς τε μαθηταῖς καὶ αὐτῇ τῇ Μαρίᾳ, ταχεῖά τις ἴασις ἐπακολουθήσει παρὰ τοῦ Κυρίου, βεβαιοῦσα αὐτῶν τὴν καρδίαν εἰς τὴν ἐπʼ αὐτῷ πίστιν. οὕτω γὰρ εἴδομεν καὶ Πέτρον μετὰ τὸ σκανδαλισθῆναι βεβαιότερον τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως ἀντισχόμενον. τὸ ἀνθρώπινον οὖν σαθρὸν διηλέγχθη, ἵνα τὸ ἰσχυρὸν τοῦ Κυρίου διαδειχθῇ. Τοῖς ἐν Σωζοπόλει Ἐνέτυχον τοῖς γράμμασιν ὑμῶν, ἀδελφοὶ", + "candidate_score": 0.634531, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "tlg2018.tlg009.1st1K-grc1", + "max_score": 0.678063, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_26_28", + "bdc_text": "vgl . dazu noch Blanke 50f. frequentabamus tibique in tantum frequens erat lectio , ut oculis tuis multum detrimentum attuleras , ut mihi tanquam intimo sepe conquestus . Inprimis CrisostomoVgl. HBD 6 , 1f ; zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg009.1st1K-grc1_window_364", + "psc_text": "αὐτόν; ὅτι δογματίζειν μὲν ἡμεῖς περὶ ὧν μὴ ἀκριβῶς παρὰ τῶν θείων μεμαθήκαμεν γραφῶν οὐκ ἀσφαλὲς εἶναι νομίζομεν. πῶς γὰρ τοῦτο πράττειν δυνατὸν τοῖς καὶ τὰ ἑτέρων ἀνατρέπουσιν δόγματα; ἀλλ’ ἐροῦμεν πρὸς τοὺς τὸν ἀκριβῆ περὶ τούτου μαθεῖν παρ’ ἡμῶν βουλομένους λόγον, ὅτι πειθόμενοι τῷ ἱερῷ ἀποστόλῳ ἴσμεν ὅτι οὕτως ἡμᾶς ὁρᾶν τὰ ἀποκεκρυμμένα μυστήρια προσήκει, ὡς αὐτὸς ἔφη· βλέπομεν γὰρ ἄρτι« φησὶν δι’ ἐσόπτρου 〈ἐν〉 αἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον« καὶ | τὰ ἑξῆς. ὥστε μή μου πυνθάνου περὶ ὧν σαφῶς παρὰ τῆς θείας γραφῆς μὴ μεμάθηκα· διὰ τοῦτο τοίνυν οὐδὲ περὶ τῆς θείας [γραφῆς] ἐκείνης τῆς τῷ λόγῳ κοινωνησάσης σαρκὸς σαφῶς εἰπεῖν δυνήσομαι. εἶθ’ ὁ μηδὲν λέγειν δύνασθαι ὁμολογῶν μηδὲ μεμαθηκέναι τι ἀπὸ τῆς γραφῆς. τοιαῦτα περὶ τῆς σαρκὸς ἀπεφήνατο, οὔτ’ ἀπὸ τῆς γραφῆς λαβὼν οὔτε ἀφ’ ἑτέρων παραλαβὼν οὔτε ἀπὸ τῆς ἐκκλησίας μαθών ἑαυτῷ δὲ ἀναπλάσας καὶ τῆς οἰκείας ἐνθυμήσεως ἐπινοήσας ξένον καὶ τῆς ἀληθείας ἀλλότριον", + "candidate_score": 0.678063, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_35_37", + "bdc_text": "Letzteres ( HBBibl I 28 ) erschien nur kurze Zeit vor Francks Chroni k ebenfalls 1531 , s. Fast 30 und S. L. Verheus , Zeugnis und Gericht . Kirchengeschichtliche Betrachtungen bei Sebastian Franck und Matthias Flacius , Nieuw koop 1971 , S. 37. . Proinde , quo arctior nostra amicicia utrinque permaneat , tibi rescribere non gravatus - non enim polliciem Offenbar neu gebildetes Substantiv zu politus .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg009.1st1K-grc1_window_62", + "psc_text": "τὴν ἀνθρωπίνην ἀναλαβεῖν σάρκα τὸ κατελθὸν »ἐπ’ ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν«, ὡς καὶ αὐτὸς ἔγραφεν, καὶ [τὸ] γεννηθὲν ἐκ τῆς ἁγίας παρθένου; οὐδὲν ἕτερον ἢ λόγος. καὶ πάλιν ἐπιφέρει (Nr. 43 = 81) πρότερον γάρ, ὥσπερ πολλάκις ἔφην, οὐδὲν ἕτερον ��ν ἢ λόγος. καὶ προστίθησιν αὖθις φάσκων (Nr. 36) ὁ μὲν γὰρ λόγος »ἐν ἀρχῇ ἦν«, μηδὲν ἕτερον ὢν ἢ λόγος· ὁ δὲ τῷ λόγῳ ἑνωθεὶς ἄνθρωπος, οὐκ ὢν πρότερον, γέγονεν ἄνθρωπος. ὡς διδάσκει ἡμᾶς Ἰωάννης· »καὶ ὁ λόγος σὰρξ ἐγένετο« . διὰ τοῦτο τοίνυν τοῦ λόγου μνημονεύων φαίνεται μόνου. εἴτε γὰρ Ἰησοῦ εἴτε Χριστοῦ ὀνόματος μνημονεύοι ἡ θεία γραφή, τὸν μετὰ [τὸν] τῆς ἀνθρωπίνης ὄντα σαρκὸς τοῦ θεοῦ λόγον ὀνο|μάζειν φαίνεται. εἰ δέ τις καὶ πρὸ τῆς νέας διαθήκης 〈τὸ〉 τοῦ Χριστοῦ ἢ Ἰησοῦ ὄνομα 〈ἐπὶ〉 τοῦ λόγου μόνου δεικνύναι δύνασθαι ἐπαγγέλλοιτο, εὑρήσει τοῦτο προφητικῶς εἰρημένον. καὶ μεθ’ ἕτερα ἐπάγει λέγων (Nr. 44) εἰκότως οὖν πρὸ τῆς καθόδου τοῦτο ἦν.", + "candidate_score": 0.650373, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_29", + "bdc_text": "Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg009.1st1K-grc1_window_55", + "psc_text": "εἶναι πλὴν θεοῦ, καὶ πάλιν αὐτοῖς ῥήμασιν ἔλεγεν ὅτι (Nr. 93) μήπω τοῦ κόσμου γεγονότος οὐδὲν ἕτερον ἦν πλὴν θεοῦ μόνου· ποτὲ δὲ τῷ ἡμετέρῳ σημαντικῷ λόγῳ τὸν τοῦ θεοῦ παρέβαλλεν, ἐν οἷς ὧδε ἔγραφεν (Nr. 55) ὥσπερ τὰ γεγονότα πάντα ὑπὸ τοῦ πατρὸς διὰ τοῦ λόγου γέγονεν, οὕτω καὶ τὰ λεγόμενα ὑπὸ τοῦ πατρὸς διὰ τοῦ λόγου σημαίνεται. καὶ δὴ λόγον σημαντικὸν ἐν τούτοις αὐτὸν ἀνειπών, προϊὼν ἑξῆς ἀχώριστον αὐτὸν τῇ ὑποστάσει ἓν καὶ ταὐτὸν εἶναι τῷ πατρὶ παρίστησιν, ὡδέ πη λέγων (Nr. 55) τοῦτο δὲ ῥᾴδιον, οἶμαι, τοῖς εὖ φρονοῦσιν καὶ ἀπὸ μικροῦ τινος καὶ ταπεινοῦ καθ’ ἡμᾶς παραδείγματος γνῶναι. οὐδὲ γὰρ τὸν τοῦ ἀνθρώπου λόγον δυνάμει καὶ ὑποστάσει χωρίσαι τινὶ δυνατόν. ἓν γάρ ἐστιν καὶ ταὐτὸν τῷ ἀνθρώπῳ ὁ λόγος, καὶ οὐδενὶ χωριζόμενος ἑτέρῳ ἢ μόνῃ τῇ τῆς πράξεως ἐνεργείᾳ. καὶ αὖθις τῇ αὐτῇ κέχρηται εἰκόνι ἐν οἷς φησιν (Nr. 56) πάντα γὰρ ὅσα ἂν ὁ πατὴρ", + "candidate_score": 0.628068, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_4", + "bdc_text": "Gallen ) studierte 1518 in Basel ( Basel , Matrikel I 338 , Nr. 30 )", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg009.1st1K-grc1_window_7", + "psc_text": "πλάνης πρῶτοι παρειλήφασιν Ἰουδαίων παῖδες. τὸ δὲ καὶ πατέρα τὸν αὐτὸν υἱοῦ μονογενοῦς γνωρίζειν ἐξαίρετον γέρας ἡ χάρις ἡ σωτήριος τῆ ἔκκλησίᾳ δεδώρηται. υἱὸν δε Ἰησοῦν Χριστὸν μόνον οἶδεν καὶ οὐδένα ἕτερον, οὐ κατὰ τὴν τῆς σαρκὸς ἣν ἀνείληφεν γένεσιν (ταύτην γὰρ δούλου μορφὴν καὶ υἱὸν ἀνθρώπου καλεῖν δεδίδακται), κατὰ δὲ τὴν ἐξ αὐτοῦ τοῦ θεοῦ καὶ πατρὸς πρὸ πάντων αἰώνων ἄγνωστον τοῖς πᾶσιν· καθ’ ἣν τὸ πλήρωμα τῆς πατρικῆς θεότητος καὶ αὐτὸν υἱὸν θεὸν ὑπεστήσατο, οὐκ ἰδιόκτητον καὶ τοῦ πατρὸς ἀφωρισμένην | οὐδ’ ἄναρχόν τινα καὶ ἀγέννητον οὐδὲ ἄλλοθέν ποθεν ξένην καὶ τοῦ πατρὸς ἀλλοτρίαν ἐφελκόμενον θεότητα, ἐξ αὐτῆς δὲ τῆς πατρικῆς μετουσίας ὥσπερ ἀπὸ πηγῆς ἐπ’ αὐτὸν προχεομένης πληρούμενον. μόνῳ γὰρ »ἐν αὐτῷ πᾶν τὸ πλήρωμα« τῆς πατρικῆς ἐνοικεῖν »θεότητος« ὁ μέγας ἐπαίδευσεν ἀπόστολος. διὸ δὴ εἷς θεὸς τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ θεοῦ κηρύττεται, »καὶ οὐκ ἔστιν ἕτερος πλὴν αὐτοὺ«· εἷς δὲ καὶ μονογενὴς τοῦ θεοῦ υἱός, εἰκὼν τῆς", + "candidate_score": 0.614323, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 15, + "cf_id": "cf034", + "work_id": "tlg0555.tlg002.1st1K-grc1", + "max_score": 0.677636, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_26_28", + "bdc_text": "vgl . dazu noch Blanke 50f. frequentabamus tibique in tantum frequens erat lectio , ut oculis tuis multum detrimentum attuleras , ut mihi tanquam intimo sepe conquestus . Inprimis CrisostomoVgl. HBD 6 , 1f ; zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas .", + "psc_chunk_id": "tlg0555.tlg002.1st1K-grc1_window_259", + "psc_text": "κατέκλινεν τοὺς μαθητὰς ἐπὶ τῆς πόας χαμαὶ καὶ τοὺς πόδας ἔνιπτεν αὐτῶν σαβάνῳ περιζωσάμενος, ὁ ἄτυφος θεὸς καὶ κύριος τῶν ὅλων, οὐκ ἀργυροῦν δὴ ποδονιπτῆρα περιφέρων ἀπ᾿ οὐρανοῦ. καὶ τὴν Σαμαρῖτιν ᾔτει πιεῖν σκεύει κεραμεῷ τοῦ φρέατος ἀνιμῶσαν, οὐκ ἐπιζητῶν τὸ βασιλικὸν χρυσίον, σβεννύναι δὲ τὸ δίψος εὐκόλως διδάσκων· σκοπὸν γὰρ τὴν χρείαν ἐτίθετο, οὐ τὴν ἀπειραγαθίαν. ἤσθιεν δὲ καὶ ἔπινεν παρὰ τὰς εὐωχίας, οὐ γῆς ἐξορύττων μέταλλα, οὐδὲ ἀργύρου καὶ χρυσοῦ, τοῦτ᾿ ἔστιν ἰοῦ, προσόζουσιν σκευαρίοις χρώμενος, οἷον ἀναπνεῖ τῆς τετυφωμένης ὕλης [ὁ ἰός]. καθόλου γὰρ καὶ τὰς τροφὰς καὶ τὰς ἐσθῆτας καὶ τὰ σκεύη καὶ τἄλλα πάντα τὰ κατὰ τὸν οἶκον συλλήβδην λέγω ἀκόλουθα εἶναι ταῖς ἐνστάσεσιν τοῦ Χριστιανοῦ δεῖ, κατὰ τὸ πρόσφορον οἰκειούμενα τῷ προσώπῳ, τῇ ἡλικίᾳ, τῇ ἐπιτηδεύσει, τῷ καιρῷ. ἑνὸς γὰρ ὄντας θεράποντας θεοῦ χρὴ καὶ τὰ κτήματα καὶ τὰ ἐπ᾿ αὐτοῖς ἔπιπλα ἑνὸς ἐπιδείκνυσθαι σύμβολα βίου καλοῦ, καὶ τὸν καθ᾿ ἕνα τῶν ἀνθρώπων ἀδιακρίτῳ", + "candidate_score": 0.677636, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_4", + "bdc_text": "Gallen ) studierte 1518 in Basel ( Basel , Matrikel I 338 , Nr. 30 )", + "psc_chunk_id": "tlg0555.tlg002.1st1K-grc1_window_407", + "psc_text": "αὐτῶν οὐ μὴ δύνηται ἐξελέσθαι αὐτοὺς ἐν ἡμέρᾳ ὀργῆς κυρίου.« ταῖς δὲ ὑπὸ Χριστοῦ παιδαγωγουμέναις οὐ χρυσίῳ κοσμεῖσθαι προσήκει, ἀλλὰ τῷ λόγῳ, δι᾿ οὗ μόνου καταφαίνεται τὸ χρυσίον. μακάριοι μεντἂν ἦσαν οἱ παλαιοὶ τῶν Ἑβραίων, εἰ περιελόμενοι τὸν κόσμον τῶν γυναικῶν ἔρριψαν ἢ ἐχώνευσαν μόνον, νυνὶ δὲ εἰς βοῦν χρυσοχοήσαντες καὶ τούτῳ εἰδωλολατρήσαντες αὐτοὶ μὲν οὐκ ὤναντο οὔτε τῆς τέχνης οὔτε τῆς ἐπιβολῆς, ἐδίδαξαν δὲ ἡμῶν τὰς γυναῖκας τυπικώτατα κοσμίων ἀποσχέσθαι. τὸ γοῦν ἐκπορνεῦσαν τῆς ἐπιθυμίας εἰς χρυσίον εἴδωλον γίνεται βασανιζόμενον πυρί, ᾧ μόνῳ τηρεῖται τρυφὴ καθάπερ εἴδωλον, οὐκ ἀλήθεια. ἐντεῦθεν ὀνειδίζων ὁ λόγος διὰ τοῦ προφήτου τοὺς Ἑβραίους· »ἀργυρᾶ καὶ χρυσᾶ«, φησίν, »ἐποίησαν τῇ Βάαλ«, κόσμια δηλονότι· καὶ ἐναργέστατα ἐπαπειλῶν »καὶ ἐκδικήσω« λέγει »ἐπ᾿ αὐτὴν τὰς ἡμέρας τῶν Βααλείμ, ἐν αἷς ἐπέθυσεν αὐτῇ, καὶ περιετίθετο τὰ ἐνώτια ἑαυτῆς καὶ τὰ καθόρμια αὐτ��ς«, καὶ τὴν αἰτίαν τοῦ κοσμήματος ἐπήγαγεν εἰπών· »καὶ ἐπορεύετο ὀπίσω τῶν ἐραστῶν αὐτῆς, ἐμοῦ δὲ ἐπελάθετο, λέγει", + "candidate_score": 0.622111, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_14", + "bdc_text": "und wirkte als Lehrer am Niederrhein und in Westfalen . Außer Bullinger zählten zu seinen Schülern u. a .", + "psc_chunk_id": "tlg0555.tlg002.1st1K-grc1_window_566", + "psc_text": "ἐκδιδάξεται τὰ λόγια. διδασκαλεῖον δὲ ἡ ἐκκλησία ἥδε καὶ ὁ νυμφίος ὁ μόνος διδάσκαλος, ἀγαθοῦ πατρὸς ἀγαθὸν βούλημα, σοφία γνήσιος, ἁγίασμα γνώσεως· »καὶ αὐτὸς ἱλασμός ἐστι περὶ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν,« ὥς φησιν ὁ Ἰωάννης, ὁ ἰώμενος ἡμῶν καὶ σῶμα καὶ ψυχήν, τὸν ἀίδιον ἄνθρωπον, Ἰησοῦς, »οὐ περὶ τῶν ἡμετέρων δὲ μόνον ἁμαρτιῶν, ἀλλὰ καὶ περὶ ὅλου τοῦ κόσμου. καὶ ἐν τούτῳ γιγνώσκομεν ὅτι ἐγνώκαμεν αὐτόν, ἐὰν τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ τηρῶμεν. ὁ λέγων ὅτι ἔγνωκα αὐτόν, καὶ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ μὴ τηρῶν, ψεύστης ἐστί, καὶ ἐν τούτῳ ἡ ἀλήθεια οὐκ ἔστιν· ὃς δ᾿ ἂν τηρῇ αὐτοῦ τὸν λόγον, ἀληθῶς ἐν τούτῳ ἡ ἀγάπη τοῦ θεοῦ τετελείωται. ἐν τούτῳ γινώσκομεν ὅτι ἐν αὐτῷ ἐσμεν· ὁ λέγων ἐν αὐτῷ μένειν ὀφείλει καθὼς κἀκεῖνος περιεπάτησεν καὶ αὐτός περιπατεῖν.« Ὢ τῆς μακαρίου θρέμματα παιδαγωγίας· τὸ καλὸν τῆς ἐκκλησίας πληρώσωμεν πρόσωπον καὶ πρὸς τὴν ἀγαθὴν προσδράμωμεν οἱ νήπιοι μητέρα, κἂν ἀκροαταὶ τοῦ λόγου γενώμεθα, τὴν μακαρίαν", + "candidate_score": 0.615219, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_4", + "bdc_text": "Gallen ) studierte 1518 in Basel ( Basel , Matrikel I 338 , Nr. 30 )", + "psc_chunk_id": "tlg0555.tlg002.1st1K-grc1_window_441", + "psc_text": "δὲ οὐχ οὕτως«, φησίν, »ἐμάθετε τὸν Χριστόν, εἴ γε αὐτὸν ἠκούσατε καὶ ἐν αὐτῷ ἐδιδάχθητε, καθώς ἐστιν ἀλήθεια ἐν τῷ Ἰησοῦ, ἀποθέσθαι ὑμᾶς κατὰ τὴν προτέραν ἀναστροφὴν τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον«, οὐ τὸν πολιόν, ἀλλὰ »τὸν φθειρόμενον κατὰ τὰς ἐπιθυμίας τῆς ἀπάτης· ἀνανεοῦσθαι δέ«, μὴ βαφαῖς καὶ καλλωπίσμασιν, ἀλλὰ »τῷ πνεύματι τοῦ νοὸς ὑμῶν καὶ ἐνδύσασθαι τὸν καινὸν ἄνθρωπον τὸν κατὰ θεὸν κτισθέντα ἐν δικαιοσύνῃ καὶ ὁσιότητι τῆς ἀληθείας.« ἄνδρα δὲ ὄντα κτενίζεσθαι καὶ ἀποκείρεσθαι ξυρῷ πρὸς εὐπρέπειαν καὶ πρὸς τὸ ἔσοπτρον διατιθέμενον τὰς τρίχας ξύρεσθαί τε καὶ ἀποτίλλεσθαι καὶ λεαίνεσθαι τὰς γένυς πῶς οὐ γυναικεῖον; καὶ εἰ μή τις αὐτοὺς γυμνοὺς ἴδοι, κἂν γυναῖκας ὑπολάβοι. εἰ γὰρ μὴ χρυσοφορεῖν καὶ αὐτοῖς ἐφεῖται, ἀλλ᾿ οὖν γε διὰ τὴν θηλυδριώδη ἐπιθυμίαν ἱμάντας καὶ λώματα χρυσίου περιπτύξαντες πετάλοις ἤ· τινα σφαιρικὰ τῆς αὐτῆς ὕλης ποιησάμενοι σχήματα σφυρῶν ἀπαρτῶνται καὶ τραχήλων ἀπαιωροῦσι. σόφισμα τοῦτο κατεαγότων ἀνθρώπων εἰς τὴν γυναικωνῖτιν κατασυρομένων, ἀμφιβίων καὶ λάγνων θηρίων·", + "candidate_score": 0.612989, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 16, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam", + "max_score": 0.677579, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_27_29", + "bdc_text": "Inprimis CrisostomoVgl. HBD 6 , 1f ; zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas . Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_783", + "psc_text": "scire magnam fidem requiri? Lege in Apostolo: Et si habeam omnem fidem, ita ut montes transferam (I Cor. XIII, 2) . 177. Ergo si regnum coelorum sicut granum sinapis, et fides sicut granum sinapis: fides utique regnum coelorum est, et regnum coelorum est fides. Itaque qui fidem habet, habet regnum coelorum. Et regnum Dei intra nos, et fides intra nos est; legimus enim: Regnum Dei intra vos est (Luc. XVII, 21) . Et alibi: Habete fidem in vobis ipsis (Matth. XVI, 19) . Denique sanctus Petrus qui omnem habuit fidem, regni coelorum claves ut et aliis reseraret, accepit. 178. Nunc ex natura sinapis, quae virtus comparationis sit aestimemus. Granum ejus certe res est vilis et simplex: si teri coeperit, vim suam fundit. Etiam fides primo simplex videtur: sed si teratur adversis, gratiam suae virtutis effundit; ut alios quoque qui vel audiunt, vel legunt, odore sui compleat. Granum sinapis martyres nostri", + "candidate_score": 0.677579, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_27_29", + "bdc_text": "Inprimis CrisostomoVgl. HBD 6 , 1f ; zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas . Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_475", + "psc_text": "angeli fuit illa medicina, non hominis. Elias mortuum suscitaverit: ille tamen rogavit et flevit (III Reg. XVII, 20): hic jussit. Elisaeus leprosum mundari fecerit (IV Reg. V, 14); non tamen illic valuit praecepti auctoritas, sed figura mysterii. Non defecerit ad escam viduae esurientis, propheticis se multiplicans farina praeceptis (III Reg. XVII, 16); unam tamen viduam farina illa, vel potius eamdem quoque sacramenti species praefigurata servavit. Sed tamen parva adhuc ista Dominicae testificationis exempla sunt: plenitudo fidei, crux Domini, obitus, sepultura est. Et ideo cum illa superiora dixisset, addidit: (Vers. 23.) Beatus, inquit, qui in me non fuerit scandalizatus. . 102. Crux enim etiam electis scandalum posset afferre: sed nullum hoc majus divinae personae est testimonium: nihil est quod magis esse ultra humana videatur, quam toto unum se obtulisse pro mundo; hoc vel solo plene Dominus declaratur. Denique sic designatus est a Joanne: Ecce agnus Dei: ecce qui tollit peccata mundi", + "candidate_score": 0.675587, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_11_13", + "bdc_text": "Tandem sero sapiunt Phriges Adagia , 1 , 1 , 28 ( LB II 37f). . Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo . Is Doctore CesarioJohannes Caesarius , ca. 1468-1550 , war ein Repräsentant der «devotio moderna »", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_406", + "psc_text": "sum. Omne mandatum tuum sicut cauterium impressum tenebo. Et si urit cauterium mandati; tamen putrefacta carnis exurit, ne ad vivum serpat contagio: et si mordet medicamentum, tamen vitium ulceris tollit. Aufer igitur, Domine Jesu, potenti machaera tua meorum putredines peccatorum: dum me habes ligatum charitatis vinculis, seca quodcumque vitiosum est. Veni cito incidens occultas et latentes, variasque passiones: aperito vulnus, ne noxius serpat humor. Emunda omne quod fetidum est peregrino lavacro. Audite me, terreni homines, qui peccatis vestris cogitationes ebrias geritis. Et ego Levis talibus eram passionibus sauciatus. Inveni medicum qui in coelo habitat, et in terris spargit medicamenta. Hic solus potest sanare vulnera mea, qui sua nescit: hic auferre cordis dolorem, palloremque animae, qui novit occulta. Cap. VI (Cap. VI. -- Vers. 1.) Factum est autem in sabbato secundo primo; cum transiret per seminata, vellebant discipuli ejus spicas, et manducabant, confricantes eas manibus suis. . 28. Nec solum comprehensione", + "candidate_score": 0.659374, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_11", + "bdc_text": "Tandem sero sapiunt Phriges Adagia , 1 , 1 , 28 ( LB II 37f). .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_900", + "psc_text": "infirmior fuit, quoniam ad posteriora respexit, nec mariti adjuta suffragio, ad montem pervenire potuit, sed remansit. . (Vers. 34.) In illa nocte erunt duo in lecto uno: unus adsumetur, et alter relinquetur. 46. Bene noctem dixit, quia Antichristus hora tenebrarum est; eo quod pectoribus hominum tenebras offundat, cum dicat se esse Christum, exsurgentibus pseudoprophetis qui asserant nunc in desertis Jesum degere, ut vagae errore opinionis illudant; nunc in penetralibus, ut qui audierint, praecelsae nomine potestatis arctentur. Christus autem sicut fulgur coruscans per universum mundum luminis sui globos spargit (Matth. XXIV, 27). Et ideo nec in desertis vagatur, nec aliquibus locis clauditur, quia Coelum et terram ego impleo, dicit Dominus (Jerem. XXIII, 24): sed luce fulgoris sui fulget, ut in illa nocte resurrectionis gloriam videre possimus. Quid igitur sibi vult quod ait: (Vers. 35.) Duo in lecto uno. . . . duae molentes in pistrino. . . duo in agro: unus", + "candidate_score": 0.623647, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_41_43", + "bdc_text": "Vale in domino . Sebastianus ille tuus Locherus . [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_505", + "psc_text": "quod leprosum non refugit, non vitat immundum, ut maculas humani corporis possit abolere. Domus autem 1387 leprosi erat in Bethania, quae per interpretationem domus obeditionis dicitur. Omnis igitur locus Bethania, portio autem totius loci domus Simonis. Nonne tibi videtur Bethania mundus hic esse, in quo servitii obedientis debemus obsequium, domus autem Simonis leprosi terra esse, quae mundi portio est? Princeps autem saeculi hujus quidam leprosus est Simon. Ergo Dominus Jesus Christus ex illis superioribus locis venit in hunc mundum, et descendit in terram. Non erat in hoc mundo, sed obediente pietate, missus est in hunc mundum. Ipse dicit: Sicut misisti me in hunc mundum (Joan. VI, 57). Audivit ergo mulier ista venisse Christum, intravit in domum Simonis; neque enim sanari potuisset haec mulier, nisi Christus venisset in terram. Et fortasse ideo etiam ipsa ingreditur domum Simonis, quod speciem cujusdam habeat superioris animae scilicet, vel Ecclesiae, quae descendit in terram, ut", + "candidate_score": 0.609984, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_41_43", + "bdc_text": "Vale in domino . Sebastianus ille tuus Locherus . [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_504", + "psc_text": "fide; an vero aliquam in dictorum diversitate diversitatem signare voluisse mysterii? Habes enim in Evangelio secundum Matthaeum quia Jesus cum venisset in Bethaniam, in domum Simonis leprosi, accessit ad eum mulier habens alabastrum unguenti pretiosi, et recumbente illo, fudit super caput ejus (Matth. XXVI, 6 et 7) . Deinde istic: Pharisaeus intra se dicit, quod si esset propheta, sciret peccatricem, et unguentum ejus vitare deberet (Ibid., 8) . Illic unguento effuso discipuli conqueruntur. Utrumque igitur explicandum est, sed ante quod scriptorum ordine prius est, priorem quoque ordinem interpretationis accipiat. 13. Venit ergo Dominus Jesus in domum Simonis leprosi. Apparet oeconomia, quod leprosum non refugit, non vitat immundum, ut maculas humani corporis possit abolere. Domus autem 1387 leprosi erat in Bethania, quae per interpretationem domus obeditionis dicitur. Omnis igitur locus Bethania, portio autem totius loci domus Simonis. Nonne tibi videtur Bethania mundus hic esse, in quo servitii obedientis debemus obsequium, domus", + "candidate_score": 0.608918, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_31", + "bdc_text": "Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_262", + "psc_text": "virtus, nisi quae per Christum gentium populos congregavit? Quod autem nomen, nisi illud quod Bethlehem patria Domini secundum carnem nascentis est facta? Unde per prophetam dictum est: Et tu Bethlehem Judaeae, non es minima inter principes Juda; ex te enim exiet princeps qui 1327 regat populum meum Israel (Mich. V, 2) . Videmus igitur mulierum commemorationi historiam, mores, mysterium convenire. . 36. Neque tamen abnuo cum Thamar et Ruth defendo, peccatores quoque inter majores Dominici generis computatos: quorum commemorationem sanctus Lucas declinare desiderans, alium quemdam successionum ordinem tenuit: neque Achab, neque Jechoniam, neque postremo Uriae uxorem nominandos putavit; ut immaculatam sacerdotalis generis seriem declararet. Sed ut illi consilii sui ratio subsistit: ita etiam sancti Matthaei consilium a rationis justitia non abhorret. Nam cum evangelizaret Dominum secundum carnem esse generatum, qui omnium peccata susciperet, subjectum injuriis, subditum passioni; ne hujus quidem putavit exsortem asserendum esse pietatis, ut maculatae quoque originis non", + "candidate_score": 0.600143, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 17, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-fide", + "max_score": 0.677416, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_27_29", + "bdc_text": "Inprimis CrisostomoVgl. HBD 6 , 1f ; zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas . Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-fide_window_107", + "psc_text": "et seq.): unam operis, alteram mentis, fidei intexens factorumque velamina. Itaque alibi, sicut legimus, aurum praetexit, et postea hyacinthum 473 ac purpuram cum cocco subjungit et bysso. Rursus alibi ex hyacintho et caeteris prius flosculos format, aurumque subnectit, et unus est habitus sacerdotis; ut iisdem coloribus micans, gratiae decorisque diversitas ordinis diversitate resplendeat. 12. Itaque ut etiam rationis typicae series digeratur, auro et argento probabili non est dubium eloquia Domini designari, quibus fides constat. Scriptum est enim: Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum, probatum terrae, purgatum septuplum (Psal. XI, 7) . Hyacinthus autem aeris habet similitudinem, quem spiramus, et cujus carpimus flatum: purpura quoque speciem aquarum exprimit: per coccum ignis intelligitur: terra per byssum; haec enim ex terra gignitur. Ex his autem quatuor elementis corpus subsistit humanum. 13. Sive ergo mentis fidei praecedenti concinentia corporis facta subnectas: sive facta praecedant, et fides astipuletur comes religiosa factorum, hic religiosi ornatus", + "candidate_score": 0.677416, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_28_30", + "bdc_text": "zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas . Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras . Nunc orbis tante indolis fetura fruitur .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-fide_window_107", + "psc_text": "et seq.): unam operis, alteram mentis, fidei intexens factorumque velamina. Itaque alibi, sicut legimus, aurum praetexit, et postea hyacinthum 473 ac purpuram cum cocco subjungit et bysso. Rursus alibi ex hyacintho et caeteris prius flosculos format, aurumque subnectit, et unus est habitus sacerdotis; ut iisdem coloribus micans, gratiae decorisque diversitas ordinis diversitate resplendeat. 12. Itaque ut etiam rationis typicae series digeratur, auro et argento probabili non est dubium eloquia Domini designari, quibus fides constat. Scriptum est enim: Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum, probatum terrae, purgatum septuplum (Psal. XI, 7) . Hyacinthus autem aeris habet similitudinem, quem spiramus, et cujus carpimus flatum: purpura quoque speciem aquarum exprimit: per coccum ignis intelligitur: terra per byssum; haec enim ex terra gignitur. Ex his autem quatuor elementis corpus subsistit humanum. 13. Sive ergo mentis fidei praecedenti concinentia corporis facta subnectas: sive facta praecedant, et fides astipuletur comes religiosa factorum, hic religiosi ornatus", + "candidate_score": 0.671398, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_39_41", + "bdc_text": "Ceterum de statu condicioneque mea per tabellionem Unbekannt . patefiunt [ ! ] . Vale in domino .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-fide_window_167", + "psc_text": "est, pro omni homine, pro me maledictum factus est, pro me atque in me subditus atque subjectus, pro me agnus, pro me vitis, pro me lapis, pro me servus, pro me filius ancillae, pro me diem judicii ignorans, pro nobis nesciens diem aut horam. 94. Nam quomodo posset diem nescire, qui dies fecit et tempora? Quomodo posset diem ignorare judicii, qui et horam futuri judicii expressit et causam? Factus ergo maledictum non secundum divinitatem, sed secundum carnem; scriptum est enim: Maledictus omnis qui pendet in ligno (Deut. XXI, 23) . Secundum carnem utique pependit; et ideo maledictum, qui nostra maledicta suscepit. Ille flevit, ne tu homo diu fleres: ille injurias passus est, ne tu injuriam tuam doleres. 95. Grande remedium, solatium habere de Christo. Ille enim pro nobis haec patientius tulit, et sumus qui patienter haec pro illius nomine ferre nequeamus! Quis appetitus non discat ignoscere, quando et pro persecutoribus", + "candidate_score": 0.617827, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 18, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2", + "max_score": 0.677197, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_28_30", + "bdc_text": "zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas . Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras . Nunc orbis tante indolis fetura fruitur .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1491", + "psc_text": "Apostolus: «Unicuique autem datur Spiritus ad manifestationem» (I Cor. XII, 7) . Gratia quaedam quae est hominum ad homines perspicua, ad conciliandum sanctum amorem, oleum dicitur, in nitore divino; et quoniam excellentissima in Christo apparuit, totus orbis eum diligit: qui cum contemptus hic esset, adoratur modo ab omni gente: «Quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium» (Psal. XXI, 29) . Tanta est enim ejus gratia, ut multi qui in eum non credunt, laudent eum, et propterea dicant nolle se in eum credere, quia nemo potest implere quod jubet. Laudando impediuntur, qui in illum vituperando saeviebant. Amatur tamen ab omnibus, praedicatur ab omnibus; quia excellenter unctus, ideo Christus. Christus enim unctus, a chrismate dictus Christus. Messias hebraice, graece Christus, latine Unctus: sed corpus suum totum perunguit. Omnes ergo venientes accipiunt gratiam, ut exhilaretur facies in oleo. 14. «Et panis cor hominis confirmat.» Quid est hoc, fratres? Quasi coegit intelligi de", + "candidate_score": 0.677197, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_27_29", + "bdc_text": "Inprimis CrisostomoVgl. HBD 6 , 1f ; zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas . Facile omnium testimonio iam tum specimen magni viri praebueras .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1491", + "psc_text": "Apostolus: «Unicuique autem datur Spiritus ad manifestationem» (I Cor. XII, 7) . Gratia quaedam quae est hominum ad homines perspicua, ad conciliandum sanctum amorem, oleum dicitur, in nitore divino; et quoniam excellentissima in Christo apparuit, totus orbis eum diligit: qui cum contemptus hic esset, adoratur modo ab omni gente: «Quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium» (Psal. XXI, 29) . Tanta est enim ejus gratia, ut multi qui in eum non credunt, laudent eum, et propterea dicant nolle se in eum credere, quia nemo potest implere quod jubet. Laudando impediuntur, qui in illum vituperando saeviebant. Amatur tamen ab omnibus, praedicatur ab omnibus; quia excellenter unctus, ideo Christus. Christus enim unctus, a chrismate dictus Christus. Messias hebraice, graece Christus, latine Unctus: sed corpus suum totum perunguit. Omnes ergo venientes accipiunt gratiam, ut exhilaretur facies in oleo. 14. «Et panis cor hominis confirmat.» Quid est hoc, fratres? Quasi coegit intelligi de", + "candidate_score": 0.674802, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_21", + "bdc_text": "NDB III 90f. brevi eminebat doctrina , ut miraculo dabatur .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3717", + "psc_text": "ejus in ore meo» (Psal. XXXIII, 2) . Breve magisterium est, scilicet ut noveris eum misericorditer dare cum dat, misericorditer auferre cum tollit; nec te credas a misericordia ejus derelinqui, qui tibi aut blanditur dando, ne deficias; aut corripit exsultantem, ne pereas. Sive ergo in ejus donis, sive in ejus flagellis, lauda tu. Laus flagellantis, medicina est vulneris. «Per singulos,» inquit, «dies benedicam te.» Prorsus per singulos dies, fratres, benedicite; omnino quidquid acciderit, benedicite Deum. Etenim ne accidat aliquid quod ferre non potestis, ipse facit. Ideo cum timore debes esse, quando tibi bene est; neque te ad hoc parare, quasi ut nunquam tenteris. Si enim nunquam tentaris, nunquam probaris. Nonne melius est tentari et probari, quam non tentatum reprobari? «Et laudabo nomen tuum in saeculum, et in saeculum saeculi.» 5. [«vers. 3.] Magnus Dominus et laudabilis valde.» Quantum dicturus erat? quae verba quaesiturus? Quantam conceptionem conclusit in uno «valde?» Cogita", + "candidate_score": 0.630987, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_36", + "bdc_text": "Kirchengeschichtliche Betrachtungen bei Sebastian Franck und Matthias Flacius , Nieuw koop 1971 , S. 37. .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3650", + "psc_text": "facientem nos intentos ad quaerendum, vigiles ad investigandum, devotos ad audiendum, fideles ad credendum, impigros ad faciendum. In David Christus: sed sicut soletis intelligere eruditi in schola ejus, Christus caput et corpus. Non ergo sic audiatis aliquid ex persona Christi, quasi ad vos non pertineat, qui estis membra Christi. Hoc tanquam fundamento posito, videte quae sequantur. 2. Nostis multis sacramentis visibilibus et corporalibus oneratum esse populum primum; circumcisione, negotioso illo quodam sacerdotio, et templo figuris pleno, multiplicibus holocaustorum sacrificiorumque generibus. Haec David noster tanquam arma prementia, non adjuvantia, posuit. «Si enim data esset lex quae posset vivificare, vere ex Lege esset justitia.» Utquid ergo Lex? Sequitur: «Sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus» (Galat. III, 21, 22) . Denique iste David, scilicet Christus caput et corpus, tempore revelationis Novi Testamenti, tempore insinuandae et commendandae gratiae Dei, quid fecit? Arma posuit, quinque lapides tulit:", + "candidate_score": 0.629834, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_21", + "bdc_text": "NDB III 90f. brevi eminebat doctrina , ut miraculo dabatur .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2284", + "psc_text": "discere: unde et iste paulo post dicit, «Da mihi intellectum, ut discam mandata tua.» Potest itaque homo, cum docere aliquem cupit, dicere illa quae dixit Dominus discipulis suis, posteaquam resurrexit a mortuis; sed facere quod ille fecit, non potest. Ait enim Evangelium: «Tunc aperuit eis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit illis» (Luc. XXIV, 45, 46) . Quid autem illis dixerit, ibi legitur: sed ideo ceperunt quod dixit, quia unde caperetur aperuit. Docet ergo Deus suavitatem inspirando delectationem, docet disciplinam temperando tribulationem, docet scientiam insinuando cognitionem. Cum itaque alia sint quae ideo discimus ut tantummodo sciamus, alia vero ut etiam faciamus; quando Deus ea docet, sic docet ut scienda sciamus, aperiendo veritatem, sic docet ut facienda faciamus, inspirando suavitatem. Neque enim frustra ei dicitur, «Doce me ut faciam voluntatem tuam» (Psal. CXLII, 10) . Sic, inquit, «doce ut faciam,» non tantummodo tu sciam. Ipsa quippe recte facta, fructus est noster", + "candidate_score": 0.626514, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_16_18", + "bdc_text": "Bullinger unterhielt mit seinem Lehrer eine dauernde Brieffreundschaft ( s. Krafft 123-137 ) . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2349", + "psc_text": "Ita vero nullum erit, sed in tabulis visibilibus librisque conscriptum: in tabulis vero cordis, dilectio Dei et proximi manebit in aeternum; in quo mandato geminato tota Lex pendet et Prophetae (Matth. XXII, 37-40) : eritque praemium custoditi mandati hujus ipse mandator, et praemium dilectionis ipse dilectus, quando erit Deus omnia in omnibus (I Cor. XV, 28) . 3. [«vers.» 99.] Sed quid est hoc quod sequitur, «Super omnes docentes me intellexi?» Quis est iste qui super omnes docentes se intellexit? quis est, inquam, qui super omnes Prophetas, qui non solum loquendo eos qui secum vixerunt, verum etiam scribendo posteros tam excellenti auctoritate docuerunt, audet se intelligendo praeponere? Salomoni quidem tanta est donata sapienta, ut etiam his omnibus qui fuerunt ante illum, videatur esse praelatus (III Reg. III, 12) : sed non est credendum ipsum hic a patre suo David potuisse prophetari; maxime quia dici non posset ex persona Salomonis quod", + "candidate_score": 0.613855, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_24", + "bdc_text": "Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3116", + "psc_text": "benedictionem, ibi benedicunt Dominum qui habitant concorditer. Nam in discordia non benedicis Dominum. Sine causa dicis quia lingua tua sonat benedictionem Domini, si corde non sones: ore benedicis, et corde maledicis. «Ore suo benedicebant, et corde suo maledicebant» (Psal. LXI, 5) . Numquid verba nostra sunt? Significati sunt quidam. Benedicis Dominum, cum oras; et sequeris in prece tua, et maledicis inimico tuo. Hoc est quod audisti ab ipso Domino, «Diligite inimicos vestros?» Si autem facias, et diligas inimicum tuum, et ores pro eo, «ibi mandavit Dominus benedictionem suam;» ibi habebis «vitam in saeculum,» id est in aeternum. Multi enim amantes vitam istam, maledicunt inimicis suis: pro qua re, nisi pro ista vita, nisi pro commodis saecularibus? Ubi te angustavit inimicus tuus, ut cogaris maledicere? In terra angustatus es; migra, habita in coelo. Quomodo, inquies, habito in coelo, homo carne indutus, carni deditus? Corde praecede, quo sequaris corpore. Noli surdus audire,", + "candidate_score": 0.567872, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 19, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "pta0003.pta007.pta-grc1", + "max_score": 0.676977, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_26_28", + "bdc_text": "vgl . dazu noch Blanke 50f. frequentabamus tibique in tantum frequens erat lectio , ut oculis tuis multum detrimentum attuleras , ut mihi tanquam intimo sepe conquestus . Inprimis CrisostomoVgl. HBD 6 , 1f ; zu Bullingers Kenntnis des Chrysostomos s. Staedtke 17. 19 und Hausammann , Reg. , aureo illi ori et huius farine maximeque orthodoxe fidei doctissimo quo non alius magis insudabas .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_241", + "psc_text": "τρόπον τινὰ ἐξομολογούμενος ὅτι μηδὲν ἠπίστατο ὧν ἔλεγεν· διὸ ἐπάγει λέγων εἰ δέ τις περὶ τῆς σαρκὸς ταύτης τῆς ἐν τῷ λόγῳ ἀθανάτου γεγονυίας πυνθάνοιτο, τί φαμεν πρὸς αὐτόν; ὅτι δογματίζειν μὲν ἡμεῖς περὶ ὧν μὴ ἀκριβῶς παρὰ τῶν θείων μεμαθήκαμεν γραφῶν οὐκ ἀσφαλὲς εἶναι νομίζομεν. πῶς γὰρ τοῦτο πράττειν δυνατὸν τοῖς καὶ τὰ ἑτέρων ἀνατρέπουσιν δόγματα; ἀλλ’ ἐροῦμεν πρὸς τοὺς τὸν ἀκριβῆ περὶ τούτου μαθεῖν παρ’ ἡμῶν βουλομένους λόγον, ὅτι πειθόμενοι τῷ ἱερῷ ἀποστόλῳ ἴσμεν ὅτι οὕτως ἡμᾶς ὁρᾶν τὰ ἀποκεκρυμμένα μυστήρια προσήκει, ὡς αὐτὸς ἔφη »βλέπομεν γὰρ ἄρτι« φησὶν » δι’ ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον· ἄρτι γινώσκομεν ἐκ μέρους, τότε δὲ ἐπιγνωσόμεθα καθὼς καὶ ἐπεγνώσθημεν« . ὥστε μή μου πυνθάνου περὶ ὧν σαφῶς παρὰ τῆς θείας γραφῆς μὴ μεμάθηκα. διὰ τοῦτο τοίνυν οὐδὲ περὶ τῆς θείας ἐκείνης τῆς τῷ θείῳ λόγῳ κοινωνησάσης σαρκὸς σαφῶς εἰπεῖν δυνήσομαι. νυνὶ δὲ πιστεύω ταῖς θείαις γραφαῖς, ὅτι εἷς", + "candidate_score": 0.676977, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_35_37", + "bdc_text": "Letzteres ( HBBibl I 28 ) erschien nur kurze Zeit vor Francks Chroni k ebenfalls 1531 , s. Fast 30 und S. L. Verheus , Zeugnis und Gericht . Kirchengeschichtliche Betrachtungen bei Sebastian Franck und Matthias Flacius , Nieuw koop 1971 , S. 37. . Proinde , quo arctior nostra amicicia utrinque permaneat , tibi rescribere non gravatus - non enim polliciem Offenbar neu gebildetes Substantiv zu politus .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_5", + "psc_text": "1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ Ἀγκύρας ἐπισκόπου (S. 1, 1 — 3)Die sonst noch von Conybeare ZNTW 1903 S. 330 angeführten Unter- und Überschriften steh η nicht in V.. Kein Zweifel, daß sie auch die drei folgenden Bücher de ecclesiastica theologia demselben zuschreibt. Und damit stimmt das Zeugnis des SocratesConybeare ZNTW 1903 S. 330 möchte die Überschrift des Venetus auf Socrates’ Einfluß zurückführen, um nur einem eugnis gegenüber zu stehn. Socrates selbst aber habe den Autor nicht überliefert erhalten, sondern erst selbst aus der Inschrift des Briefes an Flacillus fälschlich auf Eusebius von Caesarea geschlossen (ZNTW 1905 S. 264 f). Es ist jedoch nicht gerade", + "candidate_score": 0.668115, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_35_37", + "bdc_text": "Letzteres ( HBBibl I 28 ) erschien nur kurze Zeit vor Francks Chroni k ebenfalls 1531 , s. Fast 30 und S. L. Verheus , Zeugnis und Gericht . Kirchengeschichtliche Betrachtungen bei Sebastian Franck und Matthias Flacius , Nieuw koop 1971 , S. 37. . Proinde , quo arctior nostra amicicia utrinque permaneat , tibi rescribere non gravatus - non enim polliciem Offenbar neu gebildetes Substantiv zu politus .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_4", + "psc_text": "καὶ οἰκεῖον εὕρεμα, τῆς δ’ ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τὴν ἀδιάφθορον διδασκαλίαν προϊοχόμενος, ἣν παρὰ τῶν αὐτοπτῶν καὶ αὐτηκόων τοῦ λόγου ἄνωθεν ἐξ ἀρχῆς παραλαβοῦσα φυλάττει. S. 165, 12 — 14: ἤδη δὲ διὰ τῆς πρὸ τούτου γραφῆς τὰ περὶ τούτων τοῦ Μαρκέλλου φωνὰς παραθέμενος, λόγου συμμετρίας φειδόμενος, τῇ αὐτῶν ἐκείνων ἀρκεσθήσομαι μαρτυρίᾳ (bezieht sich auf c. Marc. II, 3). Ist demnach der Verfasser von de ecclesiastica theologia notwendig identisch mit dem von contra Marcellum, so ist für beide der Eusebius als Autor anzusehn, der sich in der Zuschrift des Briefes an Flacillus von Antiochien als solcher bekennt, vgl. S. 60, 1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ", + "candidate_score": 0.664426, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_10_12", + "bdc_text": "utrorumque , litteris melioribus auspiciis navassem . Tandem sero sapiunt Phriges Adagia , 1 , 1 , 28 ( LB II 37f). . Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_241", + "psc_text": "τρόπον τινὰ ἐξομολογούμενος ὅτι μηδὲν ἠπίστατο ὧν ἔλεγεν· διὸ ἐπάγει λέγων εἰ δέ τις περὶ τῆς σαρκὸς ταύτης τῆς ἐν τῷ λόγῳ ἀθανάτου γεγονυίας πυνθάνοιτο, τί φαμεν πρὸς αὐτόν; ὅτι δογματίζειν μὲν ἡμεῖς περὶ ὧν μὴ ἀκριβῶς παρὰ τῶν θείων μεμαθήκαμεν γραφῶν οὐκ ἀσφαλὲς εἶναι νομίζομεν. πῶς γὰρ τοῦτο πράττειν δυνατὸν τοῖς καὶ τὰ ἑτέρων ἀνατρέπουσιν δόγματα; ἀλλ’ ἐροῦμεν πρὸς τοὺς τὸν ἀκριβῆ περὶ τούτου μαθεῖν παρ’ ἡμῶν βουλομένους λόγον, ὅτι πειθόμενοι τῷ ἱερῷ ἀποστόλῳ ἴσμεν ὅτι οὕτως ἡμᾶς ὁρᾶν τὰ ἀποκεκρυμμένα μυστήρια προσήκει, ὡς αὐτὸς ἔφη »βλέπομεν γὰρ ἄρτι« φησὶν » δι’ ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον· ἄρτι γινώσκομεν ἐκ μέρους, τότε δὲ ἐπιγνωσόμεθα καθὼς καὶ ἐπεγνώσθημεν« . ὥστε μή μου πυνθάνου περὶ ὧν σαφῶς παρὰ τῆς θείας γραφῆς μὴ μεμάθηκα. διὰ τοῦτο τοίνυν οὐδὲ περὶ τῆς θείας ἐκείνης τῆς τῷ θείῳ λόγῳ κοινωνησάσης σαρκὸς σαφῶς εἰπεῖν δυνήσομαι. νυνὶ δὲ πιστεύω ταῖς θείαις γραφαῖς, ὅτι εἷς", + "candidate_score": 0.663658, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_33_35", + "bdc_text": ") und vor allem gegen die Wiedertäufer ( f. 405r. -406v. ) . Letzteres ( HBBibl I 28 ) erschien nur kurze Zeit vor Francks Chroni k ebenfalls 1531 , s. Fast 30 und S. L. Verheus , Zeugnis und Gericht .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_9", + "psc_text": "seiner Theologie benutzt, ohne Unzuträglichkeiten zu Erst Conybeare hat sie ganz neuerdings mit energischer Einseitigkeit bestrittenA. a. Ο.. Conybeares Gründe sind erstens chronologische. Er hält nämlich für sicher, baß in den Büchern contra Marcellum des Marcell an Julius vom Herbst 340 (vgl. Marcellfr. Nr. 129), auf dessen Eindruck auf die römische Synode vom Ende 340, ja sogar das Schreiben des Julius an die Synode von Antiochien (vom Dezember 340) Rücksicht genommen werde. Danach können die Marcellmn frühestens aus dem Anfang des Jahres 341 stammenDazu passe, daß von dem im Januar 341 gestorbenen Eusebius von gesprochen werde, als sei er nicht mehr am Leben gewesen.. etwas spätere Schrift de ecclesiastica theologia müsse aber, weil Herbst 343 nicht mehr lebenden Flacillus gewidmet, spätestens auf gesetzt werden. Für beide komme also der 338/39 gestorbene von Caesarea als Verfasser nicht in Betracht; und so werde, da ein Eusebius nötig sei, und wegen der Widmung", + "candidate_score": 0.663596, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_34_36", + "bdc_text": "und vor allem gegen die Wiedertäufer ( f. 405r. -406v. ) . Letzteres ( HBBibl I 28 ) erschien nur kurze Zeit vor Francks Chroni k ebenfalls 1531 , s. Fast 30 und S. L. Verheus , Zeugnis und Gericht . Kirchengeschichtliche Betrachtungen bei Sebastian Franck und Matthias Flacius , Nieuw koop 1971 , S. 37. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_22", + "psc_text": "S. 261—264). Aber man wird doch HarnackLG II, 2, 545. darin beipflichten müssen, daß »Eusebius hier mehrere Bischöfe, die Marcell angegriffen digt, und es daher nahe lag, daß er in diesem Zusammenhang von sich der dritten Person sprach«. Sodann ist es zweifellos auffällig, Autor von contra Marcellum entgegen der Gewohnheit des Eusebius von Caesarea den textus receptus von Matth. 28, 19 benutzt (S. 3, 7. 8, 21, vgl. ZNTW 1903 S. 333, 1905 S. 266 f. 252 ff). Aber diese Tatsache verliert bedeutend an Gewicht dadurch, daß doch noch eine bestbezeugte Schrift des Eusebius dieselbe Eigentümlichkeit nämlich sein nach dem Concil von isicaea 325 an die Gemeinde Caesarea geschriebener Brief, dessen Hauptstelle lautet (Hahn a. a. O. S. 257 f): πιστεύομεν εἰς ἕνα θεόν, πατέρα παντοκράτορα τὸν τῶν ὁρατῶν τε καὶ ἀοράτων ποιητήν. καὶ εἰς ἕνα κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, τὸν τοῦ θεοῦ λόγον, θεὸν ἐκ θεοῦ, φῶς ἐκ φωτός, ζωὴν", + "candidate_score": 0.659583, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_33_35", + "bdc_text": ") und vor allem gegen die Wiedertäufer ( f. 405r. -406v. ) . Letzteres ( HBBibl I 28 ) erschien nur kurze Zeit vor Francks Chroni k ebenfalls 1531 , s. Fast 30 und S. L. Verheus , Zeugnis und Gericht .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_22", + "psc_text": "S. 261—264). Aber man wird doch HarnackLG II, 2, 545. darin beipflichten müssen, daß »Eusebius hier mehrere Bischöfe, die Marcell angegriffen digt, und es daher nahe lag, daß er in diesem Zusammenhang von sich der dritten Person sprach«. Sodann ist es zweifellos auffällig, Autor von contra Marcellum entgegen der Gewohnheit des Eusebius von Caesarea den textus receptus von Matth. 28, 19 benutzt (S. 3, 7. 8, 21, vgl. ZNTW 1903 S. 333, 1905 S. 266 f. 252 ff). Aber diese Tatsache verliert bedeutend an Gewicht dadurch, daß doch noch eine bestbezeugte Schrift des Eusebius dieselbe Eigentümlichkeit nämlich sein nach dem Concil von isicaea 325 an die Gemeinde Caesarea geschriebener Brief, dessen Hauptstelle lautet (Hahn a. a. O. S. 257 f): πιστεύομεν εἰς ἕνα θεόν, πατέρα παντοκράτορα τὸν τῶν ὁρατῶν τε καὶ ἀοράτων ποιητήν. καὶ εἰς ἕνα κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, τὸν τοῦ θεοῦ λόγον, θεὸν ἐκ θεοῦ, φῶς ἐκ φωτός, ζωὴν", + "candidate_score": 0.659155, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_33_35", + "bdc_text": ") und vor allem gegen die Wiedertäufer ( f. 405r. -406v. ) . Letzteres ( HBBibl I 28 ) erschien nur kurze Zeit vor Francks Chroni k ebenfalls 1531 , s. Fast 30 und S. L. Verheus , Zeugnis und Gericht .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_11", + "psc_text": "S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι τοίνυν ἀπὸ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ γραφείσης ἐπιστολῆς πρὸς ἕκαστον τῶν μὴ ὀρθῶς γραφέντων ἀντιλέγειν sind gar nicht Worte des Verfassers von contra Marcellum über einen Brief Marcells, sondern hier spricht Marcell selbst über einen Brief des AsteriusVgl. Harnack a. a. Ο. und meine Ausgabe zu S. 18, 14ff. Conybeare denn auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ", + "candidate_score": 0.65788, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_33_35", + "bdc_text": ") und vor allem gegen die Wiedertäufer ( f. 405r. -406v. ) . Letzteres ( HBBibl I 28 ) erschien nur kurze Zeit vor Francks Chroni k ebenfalls 1531 , s. Fast 30 und S. L. Verheus , Zeugnis und Gericht .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_7", + "psc_text": "τὴν κακοδοξίαν αὐτοῦ und 2, 21, wo nach dem Zusammenhang nur von Eusebius Pamphili die Rede sein kann: ἐπάκουσον οἱα Εὐσέβιος περὶ τούτου ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ τῷ (1. τῶν?) πρὸς Μάρκελλον κατὰ λέξιν φησίν .... τοιαῦτα μὲν καὶ ἕτερα πλείονα ὁ Παμφίλου (om. FM) Εὐσέβιος ἐν τῷ πρώτω, λόγῳ τῶ (l. τῶν?) πρὸς Μἀρκελλόν φηοιν. καὶ ἐν τρίτῳ δὲ ὁ αὐτὸς . . . . . τοιαῦτα μὲν ὁ Εὐσεβίος ἐν τοῖς πρὸς Μάρκελλον διέξεισιν (vgl. S. 67, 2 ff. 68, 8 ff. 140, 5 5ff.). Einen dritten Beweis hat Montacutius in seiner Ausgabe beizubringen gesucht (Note zu p. 1). Von der Synode zu Sardica heisse es (Athan. apol. 47): ἀνεγνώσθη δὲ καὶ τὸ σύγγραμμα τοῦ συλλειτουργοῦ Μαρκέλλου, καὶ εὑρέθη τῶν περὶ Εὐσέβιον ἡ κακοτεχνία. ἃ γὰρ ὡς ζητῶν ὁ Μάρκελλος εἴρηκε, ταῦτα ὡς ὁμολογούμενα διαβεβλήκασιν. Und »obierat tunc Eusebius uterque, Nicomediensis et Caesariensis, κακοτεχνία in scriptis fuit. Ille", + "candidate_score": 0.656958, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_34_36", + "bdc_text": "und vor allem gegen die Wiedertäufer ( f. 405r. -406v. ) . Letzteres ( HBBibl I 28 ) erschien nur kurze Zeit vor Francks Chroni k ebenfalls 1531 , s. Fast 30 und S. L. Verheus , Zeugnis und Gericht . Kirchengeschichtliche Betrachtungen bei Sebastian Franck und Matthias Flacius , Nieuw koop 1971 , S. 37. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_9", + "psc_text": "seiner Theologie benutzt, ohne Unzuträglichkeiten zu Erst Conybeare hat sie ganz neuerdings mit energischer Einseitigkeit bestrittenA. a. Ο.. Conybeares Gründe sind erstens chronologische. Er hält nämlich für sicher, baß in den Büchern contra Marcellum des Marcell an Julius vom Herbst 340 (vgl. Marcellfr. Nr. 129), auf dessen Eindruck auf die römische Synode vom Ende 340, ja sogar das Schreiben des Julius an die Synode von Antiochien (vom Dezember 340) Rücksicht genommen werde. Danach können die Marcellmn frühestens aus dem Anfang des Jahres 341 stammenDazu passe, daß von dem im Januar 341 gestorbenen Eusebius von gesprochen werde, als sei er nicht mehr am Leben gewesen.. etwas spätere Schrift de ecclesiastica theologia müsse aber, weil Herbst 343 nicht mehr lebenden Flacillus gewidmet, spätestens auf gesetzt werden. Für beide komme also der 338/39 gestorbene von Caesarea als Verfasser nicht in Betracht; und so werde, da ein Eusebius nötig sei, und wegen der Widmung", + "candidate_score": 0.656595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_34_36", + "bdc_text": "und vor allem gegen die Wiedertäufer ( f. 405r. -406v. ) . Letzteres ( HBBibl I 28 ) erschien nur kurze Zeit vor Francks Chroni k ebenfalls 1531 , s. Fast 30 und S. L. Verheus , Zeugnis und Gericht . Kirchengeschichtliche Betrachtungen bei Sebastian Franck und Matthias Flacius , Nieuw koop 1971 , S. 37. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_4", + "psc_text": "καὶ οἰκεῖον εὕρεμα, τῆς δ’ ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τὴν ἀδιάφθορον διδασκαλίαν προϊοχόμενος, ἣν παρὰ τῶν αὐτοπτῶν καὶ αὐτηκόων τοῦ λόγου ἄνωθεν ἐξ ἀρχῆς παραλαβοῦσα φυλάττει. S. 165, 12 — 14: ἤδη δὲ διὰ τῆς πρὸ τούτου γραφῆς τὰ περὶ τούτων τοῦ Μαρκέλλου φωνὰς παραθέμενος, λόγου συμμετρίας φειδόμενος, τῇ αὐτῶν ἐκείνων ἀρκεσθήσομαι μαρτυρίᾳ (bezieht sich auf c. Marc. II, 3). Ist demnach der Verfasser von de ecclesiastica theologia notwendig identisch mit dem von contra Marcellum, so ist für beide der Eusebius als Autor anzusehn, der sich in der Zuschrift des Briefes an Flacillus von Antiochien als solcher bekennt, vgl. S. 60, 1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ", + "candidate_score": 0.655944, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_35_37", + "bdc_text": "Letzteres ( HBBibl I 28 ) erschien nur kurze Zeit vor Francks Chroni k ebenfalls 1531 , s. Fast 30 und S. L. Verheus , Zeugnis und Gericht . Kirchengeschichtliche Betrachtungen bei Sebastian Franck und Matthias Flacius , Nieuw koop 1971 , S. 37. . Proinde , quo arctior nostra amicicia utrinque permaneat , tibi rescribere non gravatus - non enim polliciem Offenbar neu gebildetes Substantiv zu politus .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_0", + "psc_text": "Einleitung εἰ μὲν οὖν αὐταρκῶς ἔχει τὰ γραφέντα, κρίνειας ἂν αὐτὸς ἐντυγχάνων· εἰ δέ τινα λείποι, καὶ ταῦτα ἂν ἀναπληρώσειας, δηλαδὴ ἀδελφὸς ἀδελφοῦ τὰ ὑστερήματα, εἴπου καὶ θεραπείας δέοιτο, δι’ ἐπανορθώσεως ἐξιώμενος. Euseb. ep. ad Flacillum. Verfasser und Zeit der beiden Schriften Zweifellos rühren die zwei Schriften κατὰ Μαρκέλλου (S. 1, 2) ἐκκλησιαστικὴ θεολογία (S. 98, 13f vgl. 60, 16f 62, 10. 18)Die Bucheinteilung der Schriften stammt sicher von ihrem Verfasser (vgl. S. 60,6.9), von der Einteilung in Capitel und deren Inhaltsangaben ist das nicht gewiß. von einem und demselben Verfasser her. Nicht nur bringen beide z. Τ. identische Excerpte aus Marcell, sondern die Verwandtschaft erstreckt sich auch auf den Wortlaut der eigenen SätzeVgl. S. 42, 24. 32 mit S. 107, 23. 31.. Daß aber hier nicht etwa ein jüngerer Autor einen älteren benutzt, beweisen aufs deutlichste die Stellen: S. 60, 3—10: εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν", + "candidate_score": 0.655181, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_33_35", + "bdc_text": ") und vor allem gegen die Wiedertäufer ( f. 405r. -406v. ) . Letzteres ( HBBibl I 28 ) erschien nur kurze Zeit vor Francks Chroni k ebenfalls 1531 , s. Fast 30 und S. L. Verheus , Zeugnis und Gericht .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_4", + "psc_text": "καὶ οἰκεῖον εὕρεμα, τῆς δ’ ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τὴν ἀδιάφθορον διδασκαλίαν προϊοχόμενος, ἣν παρὰ τῶν αὐτοπτῶν καὶ αὐτηκόων τοῦ λόγου ἄνωθεν ἐξ ἀρχῆς παραλαβοῦσα φυλάττει. S. 165, 12 — 14: ἤδη δὲ διὰ τῆς πρὸ τούτου γραφῆς τὰ περὶ τούτων τοῦ Μαρκέλλου φωνὰς παραθέμενος, λόγου συμμετρίας φειδόμενος, τῇ αὐτῶν ἐκείνων ἀρκεσθήσομαι μαρτυρίᾳ (bezieht sich auf c. Marc. II, 3). Ist demnach der Verfasser von de ecclesiastica theologia notwendig identisch mit dem von contra Marcellum, so ist für beide der Eusebius als Autor anzusehn, der sich in der Zuschrift des Briefes an Flacillus von Antiochien als solcher bekennt, vgl. S. 60, 1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ", + "candidate_score": 0.654342, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_33_35", + "bdc_text": ") und vor allem gegen die Wiedertäufer ( f. 405r. -406v. ) . Letzteres ( HBBibl I 28 ) erschien nur kurze Zeit vor Francks Chroni k ebenfalls 1531 , s. Fast 30 und S. L. Verheus , Zeugnis und Gericht .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12", + "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte", + "candidate_score": 0.653613, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_35_37", + "bdc_text": "Letzteres ( HBBibl I 28 ) erschien nur kurze Zeit vor Francks Chroni k ebenfalls 1531 , s. Fast 30 und S. L. Verheus , Zeugnis und Gericht . Kirchengeschichtliche Betrachtungen bei Sebastian Franck und Matthias Flacius , Nieuw koop 1971 , S. 37. . Proinde , quo arctior nostra amicicia utrinque permaneat , tibi rescribere non gravatus - non enim polliciem Offenbar neu gebildetes Substantiv zu politus .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_2", + "psc_text": "πρὸς ἐκείνῃ τῇ φῶρα καὶ τὴν ἀνατροπὴν τῶν αὐτῶν διὰ τριῶν τῶν μετὰ χεῖρας προσήγαγον. S. 62, 5—21: ἐγὼ μὲν ᾤμην ἐξαρκεῖν τὰς τῶν αὐτοῦ Μαρκέλλου φωνῶν παραθέσεις, ἃς διὰ τῶν ἔμπροσθεν ἀνελεξάμην, πρὸς τὸν καθ’ ἑαυτῶν ἔλεγχον. οὕτω γὰρ προφανῆ καὶ ἀδιάτρεπτον τὴν ἄρνησιν τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ περιεῖχον, ὡς καὶ δίχα πάσης ἀντιρρήσεως τοῖς τῆς ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τροφίμοις φευκτὸν εἶναι τὸν ἐν αὐτοῖς λόγον. ἐπεὶ δὲ διεσκεψάμην, μήποτ’ ἄρα τινὲς τῆς ἐκκλησιαστικῆς θεολογίας ὑποσυρεῖεν τῇ πολλῇ παραθέσει, ᾖ κέχρηται ὁ ἀνὴρ εἰς πίστωσιν ὧν ᾤετο αὐτῷ συμβαλεῖοθαι, καὶ τούτων ἔκρινα δεῖν ἐπὶ τοῦ παρόντος τὸν ἔλεγχον ἐκφῆναι, ὡς ἂν μάθοι πᾶς ὅτι μηδὲ εἷς αὐτῷ λόγος τῆς ἐνθέου γραφῆς ἀρνουμένῳ τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ συνῳδὸν παρείχετο μαρτυρίαν..... συνάψω δὲ κατὰ τὸ αὐτὸ τῇ τούτων φῶρα τὴν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν θεολογίαν, νεώτερον μὲν λέγειν ἔχων οὐδένWenn Zahn (Marcellus von Antiochien, 1867, S. 48) schreibt: »Das Versprechen aber, in", + "candidate_score": 0.652945, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_34_36", + "bdc_text": "und vor allem gegen die Wiedertäufer ( f. 405r. -406v. ) . Letzteres ( HBBibl I 28 ) erschien nur kurze Zeit vor Francks Chroni k ebenfalls 1531 , s. Fast 30 und S. L. Verheus , Zeugnis und Gericht . Kirchengeschichtliche Betrachtungen bei Sebastian Franck und Matthias Flacius , Nieuw koop 1971 , S. 37. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_10", + "psc_text": "mehr am Leben gewesen.. etwas spätere Schrift de ecclesiastica theologia müsse aber, weil Herbst 343 nicht mehr lebenden Flacillus gewidmet, spätestens auf gesetzt werden. Für beide komme also der 338/39 gestorbene von Caesarea als Verfasser nicht in Betracht; und so werde, da ein Eusebius nötig sei, und wegen der Widmung an Flacillus, von Emesa als Autor anzusehn seinAlso ähnlich, wie bei den beiden Eusebius von Caesarea zugeschriebenen Homilien gegen Marcell, vgl. Harnack LG, I, 2, 584 f. (ZNTW 1903 S. 330–333 S. 250–259. 265). Aber selbst wenn man die Datierungen Conybeares zunächst annimmtDagegen hält z. B. Harnack LG, II, 2 S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι", + "candidate_score": 0.651155, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_34_36", + "bdc_text": "und vor allem gegen die Wiedertäufer ( f. 405r. -406v. ) . Letzteres ( HBBibl I 28 ) erschien nur kurze Zeit vor Francks Chroni k ebenfalls 1531 , s. Fast 30 und S. L. Verheus , Zeugnis und Gericht . Kirchengeschichtliche Betrachtungen bei Sebastian Franck und Matthias Flacius , Nieuw koop 1971 , S. 37. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_7", + "psc_text": "τὴν κακοδοξίαν αὐτοῦ und 2, 21, wo nach dem Zusammenhang nur von Eusebius Pamphili die Rede sein kann: ἐπάκουσον οἱα Εὐσέβιος περὶ τούτου ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ τῷ (1. τῶν?) πρὸς Μάρκελλον κατὰ λέξιν φησίν .... τοιαῦτα μὲν καὶ ἕτερα πλείονα ὁ Παμφίλου (om. FM) Εὐσέβιος ἐν τῷ πρώτω, λόγῳ τῶ (l. τῶν?) πρὸς Μἀρκελλόν φηοιν. καὶ ἐν τρίτῳ δὲ ὁ αὐτὸς . . . . . τοιαῦτα μὲν ὁ Εὐσεβίος ἐν τοῖς πρὸς Μάρκελλον διέξεισιν (vgl. S. 67, 2 ff. 68, 8 ff. 140, 5 5ff.). Einen dritten Beweis hat Montacutius in seiner Ausgabe beizubringen gesucht (Note zu p. 1). Von der Synode zu Sardica heisse es (Athan. apol. 47): ἀνεγνώσθη δὲ καὶ τὸ σύγγραμμα τοῦ συλλειτουργοῦ Μαρκέλλου, καὶ εὑρέθη τῶν περὶ Εὐσέβιον ἡ κακοτεχνία. ἃ γὰρ ὡς ζητῶν ὁ Μάρκελλος εἴρηκε, ταῦτα ὡς ὁμολογούμενα διαβεβλήκασιν. Und »obierat tunc Eusebius uterque, Nicomediensis et Caesariensis, κακοτεχνία in scriptis fuit. Ille", + "candidate_score": 0.650927, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_35", + "bdc_text": "Letzteres ( HBBibl I 28 ) erschien nur kurze Zeit vor Francks Chroni k ebenfalls 1531 , s. Fast 30 und S. L. Verheus , Zeugnis und Gericht .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_7", + "psc_text": "τὴν κακοδοξίαν αὐτοῦ und 2, 21, wo nach dem Zusammenhang nur von Eusebius Pamphili die Rede sein kann: ἐπάκουσον οἱα Εὐσέβιος περὶ τούτου ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ τῷ (1. τῶν?) πρὸς Μάρκελλον κατὰ λέξιν φησίν .... τοιαῦτα μὲν καὶ ἕτερα πλείονα ὁ Παμφίλου (om. FM) Εὐσέβιος ἐν τῷ πρώτω, λόγῳ τῶ (l. τῶν?) πρὸς Μἀρκελλόν φηοιν. καὶ ἐν τρίτῳ δὲ ὁ αὐτὸς . . . . . τοιαῦτα μὲν ὁ Εὐσεβίος ἐν τοῖς πρὸς Μάρκελλον διέξεισιν (vgl. S. 67, 2 ff. 68, 8 ff. 140, 5 5ff.). Einen dritten Beweis hat Montacutius in seiner Ausgabe beizubringen gesucht (Note zu p. 1). Von der Synode zu Sardica heisse es (Athan. apol. 47): ἀνεγνώσθη δὲ καὶ τὸ σύγγραμμα τοῦ συλλειτουργοῦ Μαρκέλλου, καὶ εὑρέθη τῶν περὶ Εὐσέβιον ἡ κακοτεχνία. ἃ γὰρ ὡς ζητῶν ὁ Μάρκελλος εἴρηκε, ταῦτα ὡς ὁμολογούμενα διαβεβλήκασιν. Und »obierat tunc Eusebius uterque, Nicomediensis et Caesariensis, κακοτεχνία in scriptis fuit. Ille", + "candidate_score": 0.649199, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_35", + "bdc_text": "Letzteres ( HBBibl I 28 ) erschien nur kurze Zeit vor Francks Chroni k ebenfalls 1531 , s. Fast 30 und S. L. Verheus , Zeugnis und Gericht .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_4", + "psc_text": "καὶ οἰκεῖον εὕρεμα, τῆς δ’ ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τὴν ἀδιάφθορον διδασκαλίαν προϊοχόμενος, ἣν παρὰ τῶν αὐτοπτῶν καὶ αὐτηκόων τοῦ λόγου ἄνωθεν ἐξ ἀρχῆς παραλαβοῦσα φυλάττει. S. 165, 12 — 14: ἤδη δὲ διὰ τῆς πρὸ τούτου γραφῆς τὰ περὶ τούτων τοῦ Μαρκέλλου φωνὰς παραθέμενος, λόγου συμμετρίας φειδόμενος, τῇ αὐτῶν ἐκείνων ἀρκεσθήσομαι μαρτυρίᾳ (bezieht sich auf c. Marc. II, 3). Ist demnach der Verfasser von de ecclesiastica theologia notwendig identisch mit dem von contra Marcellum, so ist für beide der Eusebius als Autor anzusehn, der sich in der Zuschrift des Briefes an Flacillus von Antiochien als solcher bekennt, vgl. S. 60, 1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ", + "candidate_score": 0.644421, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_35", + "bdc_text": "Letzteres ( HBBibl I 28 ) erschien nur kurze Zeit vor Francks Chroni k ebenfalls 1531 , s. Fast 30 und S. L. Verheus , Zeugnis und Gericht .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_2", + "psc_text": "πρὸς ἐκείνῃ τῇ φῶρα καὶ τὴν ἀνατροπὴν τῶν αὐτῶν διὰ τριῶν τῶν μετὰ χεῖρας προσήγαγον. S. 62, 5—21: ἐγὼ μὲν ᾤμην ἐξαρκεῖν τὰς τῶν αὐτοῦ Μαρκέλλου φωνῶν παραθέσεις, ἃς διὰ τῶν ἔμπροσθεν ἀνελεξάμην, πρὸς τὸν καθ’ ἑαυτῶν ἔλεγχον. οὕτω γὰρ προφανῆ καὶ ἀδιάτρεπτον τὴν ἄρνησιν τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ περιεῖχον, ὡς καὶ δίχα πάσης ἀντιρρήσεως τοῖς τῆς ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τροφίμοις φευκτὸν εἶναι τὸν ἐν αὐτοῖς λόγον. ἐπεὶ δὲ διεσκεψάμην, μήποτ’ ἄρα τινὲς τῆς ἐκκλησιαστικῆς θεολογίας ὑποσυρεῖεν τῇ πολλῇ παραθέσει, ᾖ κέχρηται ὁ ἀνὴρ εἰς πίστωσιν ὧν ᾤετο αὐτῷ συμβαλεῖοθαι, καὶ τούτων ἔκρινα δεῖν ἐπὶ τοῦ παρόντος τὸν ἔλεγχον ἐκφῆναι, ὡς ἂν μάθοι πᾶς ὅτι μηδὲ εἷς αὐτῷ λόγος τῆς ἐνθέου γραφῆς ἀρνουμένῳ τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ συνῳδὸν παρείχετο μαρτυρίαν..... συνάψω δὲ κατὰ τὸ αὐτὸ τῇ τούτων φῶρα τὴν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν θεολογίαν, νεώτερον μὲν λέγειν ἔχων οὐδένWenn Zahn (Marcellus von Antiochien, 1867, S. 48) schreibt: »Das Versprechen aber, in", + "candidate_score": 0.641524, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_35", + "bdc_text": "Letzteres ( HBBibl I 28 ) erschien nur kurze Zeit vor Francks Chroni k ebenfalls 1531 , s. Fast 30 und S. L. Verheus , Zeugnis und Gericht .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_70", + "psc_text": "der Ausgabe war fertig im Herbst 1904, der Druck dauerte von da bis zum Winter 1905. Zu ganz besonderem Danke bin ich P. Wendland verpflichtet, der meine Ausgabe im Manuscript durchgearbeitet, weiter Ad. Harnack, F. Loofs und Th. Zahn, die die Druckbogen durchgesehn, und K. Gelshorn, der in manchen Fällen den Codex einmal für mich aufgeschlagen hat. Ferner für einzelne Mitteilungen F. C. Conybeare, K. Holl, H. Lietzmann. G. Mercati, H. Omont. W. Sanday, C. Schmidt und H. B. Swete. Endlich für Nachvergleichen der Bibelstellen G. Schlichting und für ihre Hilfe beim Anfertigen der Register meiner Frau. Kiel, Dezember 1905. Erich Klostermann. ΕΥΣΕΒΙΟΥ ΤΟΥ ΠΑΜΦΙΛΟΥ ΤΩΝ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΕΛΛΟΥ ΤΟΥ ΑΓΚΥΡΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ Λόγος Α′ αʹ πόθεν ὁρμώμενος ὁ Μάρκελλος τουτὶ τὸ σύγγραμμα ἔγραψεν. βʹ ὅτι οὐδὲ τὰς θείας ἐξηκρίβου γραφάς. γʹ Μαρκέλλου περὶ τῶν παρ’ Ἕλλησιν παροιμιῶν. δʹ ὅτι τήν τε ἐκκλησιαστικὴν διδασκαλίαν καὶ τοὺς προεστῶτας αὐτῆς διέβαλλεν. πόθεν ὁρμώμενος ὁ", + "candidate_score": 0.64145, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_8_10", + "bdc_text": "s. oben [Nr. 59 ] S. 38 , Anm. 21 ) scheinen keine Verbindungen zu bestehen. , cuius in tua epistola meministi , in memoria habere destitero , quorum familiaritate multum usum [ !] fueram . Certe , si monito obtemperassemobtemperassem übergeschrieben . utrorumque , litteris melioribus auspiciis navassem .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_52", + "psc_text": "etc., V hat aber ὅλον i. Τ.; p. 4 b 1 »διδασκόμενος] in margine codicis erat διαστελλόμενος«, so V i. Τ.; p. 43 c 2 »εἰς αὐτὸν ἀσεβῶντα] satis liquet legend, εἰς αὐτὸν ἀσεβῶν τὸν«, so V i. Τ.; 53 ab »διὸ ἐπανάγει] hiatus erat in exemplari, forte sie supplendus: εἰ δέ τι γένοιτο, περὶ τῆς«, in V ist aber nach ἐπάγει noch erhalten, wenn auch fast unleserlich: λέγων (?) εἰ δέ τις περὶ usw. Montagu kann also nur eine der jüngeren Abschriften im Auge haben, wenn er Lesarten seines »exemplar« anführt (vgl. Note zu p. 52 b 8, 53 ab, 148b 10 usw.). Er hat aber gar nicht eine einzige Handschrift gehabt, sondern neben der eigentlich seinen, die sich besonders daraus müßte feststelleu lassen, daß in ihr auch das ganze Stück meiner Ausgabe S. 104, 33 (καὶ) — 105 21 (μείζων μού ἐστιν) fehlte (vgl. zu p. 110 a", + "candidate_score": 0.637872, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_15_17", + "bdc_text": "Glarean , Petrus Mosellanus , Agrippa von Nettesheim . Bullinger unterhielt mit seinem Lehrer eine dauernde Brieffreundschaft ( s. Krafft 123-137 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_0", + "psc_text": "Einleitung εἰ μὲν οὖν αὐταρκῶς ἔχει τὰ γραφέντα, κρίνειας ἂν αὐτὸς ἐντυγχάνων· εἰ δέ τινα λείποι, καὶ ταῦτα ἂν ἀναπληρώσειας, δηλαδὴ ἀδελφὸς ἀδελφοῦ τὰ ὑστερήματα, εἴπου καὶ θεραπείας δέοιτο, δι’ ἐπανορθώσεως ἐξιώμενος. Euseb. ep. ad Flacillum. Verfasser und Zeit der beiden Schriften Zweifellos rühren die zwei Schriften κατὰ Μαρκέλλου (S. 1, 2) ἐκκλησιαστικὴ θεολογία (S. 98, 13f vgl. 60, 16f 62, 10. 18)Die Bucheinteilung der Schriften stammt sicher von ihrem Verfasser (vgl. S. 60,6.9), von der Einteilung in Capitel und deren Inhaltsangaben ist das nicht gewiß. von einem und demselben Verfasser her. Nicht nur bringen beide z. Τ. identische Excerpte aus Marcell, sondern die Verwandtschaft erstreckt sich auch auf den Wortlaut der eigenen SätzeVgl. S. 42, 24. 32 mit S. 107, 23. 31.. Daß aber hier nicht etwa ein jüngerer Autor einen älteren benutzt, beweisen aufs deutlichste die Stellen: S. 60, 3—10: εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν", + "candidate_score": 0.632763, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_15_17", + "bdc_text": "Glarean , Petrus Mosellanus , Agrippa von Nettesheim . Bullinger unterhielt mit seinem Lehrer eine dauernde Brieffreundschaft ( s. Krafft 123-137 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_5", + "psc_text": "1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ Ἀγκύρας ἐπισκόπου (S. 1, 1 — 3)Die sonst noch von Conybeare ZNTW 1903 S. 330 angeführten Unter- und Überschriften steh η nicht in V.. Kein Zweifel, daß sie auch die drei folgenden Bücher de ecclesiastica theologia demselben zuschreibt. Und damit stimmt das Zeugnis des SocratesConybeare ZNTW 1903 S. 330 möchte die Überschrift des Venetus auf Socrates’ Einfluß zurückführen, um nur einem eugnis gegenüber zu stehn. Socrates selbst aber habe den Autor nicht überliefert erhalten, sondern erst selbst aus der Inschrift des Briefes an Flacillus fälschlich auf Eusebius von Caesarea geschlossen (ZNTW 1905 S. 264 f). Es ist jedoch nicht gerade", + "candidate_score": 0.625493, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_4", + "bdc_text": "Gallen ) studierte 1518 in Basel ( Basel , Matrikel I 338 , Nr. 30 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_31", + "psc_text": "— so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu Paris, cod. Paris, gr. 949 (nicht 969, früher Reg. 2985, 2) chart, 1581 Pantaleon Mamukas von Chios geschriebenVgl. Omont, Inventaire sommaire etc. Ι, 182, auch Catal. Par. Reg. II, 185. Zu dem Schreiber Gardthausen, Griechische Palaeographie S. 335.. Eine sechste Handschrift »adscriptis etiam ex alio codice emendationibus [Excerpta ex iis in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der", + "candidate_score": 0.624918, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_16_18", + "bdc_text": "Bullinger unterhielt mit seinem Lehrer eine dauernde Brieffreundschaft ( s. Krafft 123-137 ) . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_0", + "psc_text": "Einleitung εἰ μὲν οὖν αὐταρκῶς ἔχει τὰ γραφέντα, κρίνειας ἂν αὐτὸς ἐντυγχάνων· εἰ δέ τινα λείποι, καὶ ταῦτα ἂν ἀναπληρώσειας, δηλαδὴ ἀδελφὸς ἀδελφοῦ τὰ ὑστερήματα, εἴπου καὶ θεραπείας δέοιτο, δι’ ἐπανορθώσεως ἐξιώμενος. Euseb. ep. ad Flacillum. Verfasser und Zeit der beiden Schriften Zweifellos rühren die zwei Schriften κατὰ Μαρκέλλου (S. 1, 2) ἐκκλησιαστικὴ θεολογία (S. 98, 13f vgl. 60, 16f 62, 10. 18)Die Bucheinteilung der Schriften stammt sicher von ihrem Verfasser (vgl. S. 60,6.9), von der Einteilung in Capitel und deren Inhaltsangaben ist das nicht gewiß. von einem und demselben Verfasser her. Nicht nur bringen beide z. Τ. identische Excerpte aus Marcell, sondern die Verwandtschaft erstreckt sich auch auf den Wortlaut der eigenen SätzeVgl. S. 42, 24. 32 mit S. 107, 23. 31.. Daß aber hier nicht etwa ein jüngerer Autor einen älteren benutzt, beweisen aufs deutlichste die Stellen: S. 60, 3—10: εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν", + "candidate_score": 0.621742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_15_17", + "bdc_text": "Glarean , Petrus Mosellanus , Agrippa von Nettesheim . Bullinger unterhielt mit seinem Lehrer eine dauernde Brieffreundschaft ( s. Krafft 123-137 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_11", + "psc_text": "S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι τοίνυν ἀπὸ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ γραφείσης ἐπιστολῆς πρὸς ἕκαστον τῶν μὴ ὀρθῶς γραφέντων ἀντιλέγειν sind gar nicht Worte des Verfassers von contra Marcellum über einen Brief Marcells, sondern hier spricht Marcell selbst über einen Brief des AsteriusVgl. Harnack a. a. Ο. und meine Ausgabe zu S. 18, 14ff. Conybeare denn auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ", + "candidate_score": 0.62046, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_15_17", + "bdc_text": "Glarean , Petrus Mosellanus , Agrippa von Nettesheim . Bullinger unterhielt mit seinem Lehrer eine dauernde Brieffreundschaft ( s. Krafft 123-137 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_35", + "psc_text": "Beschreibung folgendes dienen mag. Die 185 Blätter umfassende Handschrift kam aus dem Besitze des Cardinais Bessarion nach dessen Tode im Jahre 1472 in die Marcusbibliothek. Sie enthältVgl. V. Otto a. a. Ο. S. XV ff, und Graeca D. Marci Bibliotheca 1740. I, 260. 1) fol. 1a τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν γρηγορίου ἐπισκόπου νύσης πρὸς τὰ ἀπολιναρίου ἀντιρρητικός. 2) fol. 29b εὐσεβίου τοῦ παμφίλου τῶν κατὰ μαρκέλλου τοῦ ἀγκύρας ἐπισκόπου λόγος αݲ. 3) fol. 48a τῶ τιμιωτάτω καὶ ἀγαπητῶ συλλειτουργῶ φλακίλλω εὐσεβίος ἐν κυρίω χαίρειν (folgen die 3 Bücher de ecclesiastica theologia). 4) fol. 92a διάλεκτος ἀδαμαντίου τοῦ καὶ ὠριγένους περὶ τῆς εἰς θεὸν ὀρθῆς πίστεως κτλ. 5) fol. 125b ζαχαρίου σχολαστικοῦ χριστιανοῦ τοῦ γενομένου μετὰ ταῦτα ἐπισκόπου μιτθλήνης ὁ διάλογος ἀμμώνιος ὅτι οὐ συναΐδιος τῶ θεῶ ὁ κόσμος κτλ. 6) fol. 143a αἰνείου σοφιστοῦ διάλογος θεόφραστος ὅτι οὐκ ἔστιν ἀνθρώπων προβιοτὴ καὶ ὅτι ἀθάνατος ἡ ψυχή. 7) fol. 160b", + "candidate_score": 0.617051, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_16_18", + "bdc_text": "Bullinger unterhielt mit seinem Lehrer eine dauernde Brieffreundschaft ( s. Krafft 123-137 ) . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_5", + "psc_text": "1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ Ἀγκύρας ἐπισκόπου (S. 1, 1 — 3)Die sonst noch von Conybeare ZNTW 1903 S. 330 angeführten Unter- und Überschriften steh η nicht in V.. Kein Zweifel, daß sie auch die drei folgenden Bücher de ecclesiastica theologia demselben zuschreibt. Und damit stimmt das Zeugnis des SocratesConybeare ZNTW 1903 S. 330 möchte die Überschrift des Venetus auf Socrates’ Einfluß zurückführen, um nur einem eugnis gegenüber zu stehn. Socrates selbst aber habe den Autor nicht überliefert erhalten, sondern erst selbst aus der Inschrift des Briefes an Flacillus fälschlich auf Eusebius von Caesarea geschlossen (ZNTW 1905 S. 264 f). Es ist jedoch nicht gerade", + "candidate_score": 0.614339, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_16_18", + "bdc_text": "Bullinger unterhielt mit seinem Lehrer eine dauernde Brieffreundschaft ( s. Krafft 123-137 ) . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_11", + "psc_text": "S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι τοίνυν ἀπὸ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ γραφείσης ἐπιστολῆς πρὸς ἕκαστον τῶν μὴ ὀρθῶς γραφέντων ἀντιλέγειν sind gar nicht Worte des Verfassers von contra Marcellum über einen Brief Marcells, sondern hier spricht Marcell selbst über einen Brief des AsteriusVgl. Harnack a. a. Ο. und meine Ausgabe zu S. 18, 14ff. Conybeare denn auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ", + "candidate_score": 0.614178, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_4", + "bdc_text": "Gallen ) studierte 1518 in Basel ( Basel , Matrikel I 338 , Nr. 30 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_53", + "psc_text": "ab, 148b 10 usw.). Er hat aber gar nicht eine einzige Handschrift gehabt, sondern neben der eigentlich seinen, die sich besonders daraus müßte feststelleu lassen, daß in ihr auch das ganze Stück meiner Ausgabe S. 104, 33 (καὶ) — 105 21 (μείζων μού ἐστιν) fehlte (vgl. zu p. 110 a 10)Der Cantabrigiensis ist zu jung, um als Vorlage für den Druck gedient zu haben, vgl. oben S. XVII, und die Bodleiani enthalten beide S. 104, 33—105, 21., noch eine zweite (vgl. zu p. 94 c 7,118 b 10); und zwar war diese ein cod. Bodleianus (vgl. zu p. 149 a 3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären.", + "candidate_score": 0.613602, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_16_18", + "bdc_text": "Bullinger unterhielt mit seinem Lehrer eine dauernde Brieffreundschaft ( s. Krafft 123-137 ) . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12", + "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte", + "candidate_score": 0.613018, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 20, + "cf_id": "cf033", + "work_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis", + "max_score": 0.676943, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_25_27", + "bdc_text": "Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ; vgl . dazu noch Blanke 50f. frequentabamus tibique in tantum frequens erat lectio , ut oculis tuis multum detrimentum attuleras , ut mihi tanquam intimo sepe conquestus . Inprimis CrisostomoVgl. HBD 6 , 1f ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2895", + "psc_text": "53. Hujus instituti causa praecipua fuit, ne divinis contemplationibus mens devota a Deo avocetur; vix enim lingua effari aut intellectus capere potest quantis animum perturbationibus nimia et inordinata litterarum scriptio exagitet. « Quantus tumultus est in mente dictantium, verba sunt S. Bernardi (Epist. 89), ubi multitudo obstrepit dictionum, ubi orationum varietas et diversitas sensuum concurrit, ubi saepe respuitur quod occurrit, et requiritur quod excidit, ubi quid pulchrius secundum litteram, quid consequentius juxta sententiam, quid planius propter intelligentiam, quid utilius ad conscientiam, quid denique 692 cui, vel post, vel ante, ponatur, intentissime attenditur, multaque alia, quae a doctis in hujusmodi curiosius observantur! » Quantis animum pulsat motibus praeteritorum recordatio, charorum, propinquorum, et relictae patriae suavis memoria! Haec cum serio perpenderet quidam monachus (Casian. lib. V, cap. 32), et « ei post annos quindecim patris et matris, amicorumque multorum de provincia Ponti complures epistolae delatae fuissent, accipiens grandem fasciculum litterarum, diuque apud", + "candidate_score": 0.676943, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_24_26", + "bdc_text": "Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ; vgl . dazu noch Blanke 50f. frequentabamus tibique in tantum frequens erat lectio , ut oculis tuis multum detrimentum attuleras , ut mihi tanquam intimo sepe conquestus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_791", + "psc_text": "His in colloquiis, ut id obiter observem, aliquando sermo agebatur de litteris: Si de litteris sermo exoritur, inquit S. Bernardus, vetera proferuntur et nova; volant sententiae, verba resonant ampullosa; aliquando de religione: Quod si de religione agitur, statim visiones et somnia proferuntur, deinde laudat jejunia, etc.; aliquando de rebus jocosis: Si ad ludicra sermo convertitur, in his quanto assuetior, tanto loquacior invenitur. Ex hinc colliges hujusmodi colloquia non fuisse communia, hoc est omnibus simul in unum coeuntibus, sed inter se ad proprium libitum divisis, aut ad nutum abbatis; alioquin S. Bernardus, qui fuisset praesens, si communia exstitissent, ludicra nequaquam passus fuisset. Quam frequenter autem illa hora occurreret nos latet: sanctimoniales Strictioris Observantiae ordinis Cisterciensis in Hispania In Constit. c. 2 et 11, apud Henriq. in Liliis Cist., p. 26 semel in hebdomada extra Adventum aut Quadragesimam junctae recreationem habent ante vel post vesperas ad nutum abbatissae; dummodo dies ille non", + "candidate_score": 0.674919, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_25_27", + "bdc_text": "Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ; vgl . dazu noch Blanke 50f. frequentabamus tibique in tantum frequens erat lectio , ut oculis tuis multum detrimentum attuleras , ut mihi tanquam intimo sepe conquestus . Inprimis CrisostomoVgl. HBD 6 , 1f ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679", + "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset", + "candidate_score": 0.674523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_24_26", + "bdc_text": "Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ; vgl . dazu noch Blanke 50f. frequentabamus tibique in tantum frequens erat lectio , ut oculis tuis multum detrimentum attuleras , ut mihi tanquam intimo sepe conquestus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1065", + "psc_text": "propter silentii nocturni religionem, quam ea ratione non violare impossibile fuisset, nisi cum Bernardo Cassinensi intelligamus de psalmorum silenti sibimet decantatione: licet eam fuisse communem et pene generalem ordinis nostri per X, XI et XII saeculum consuetudinem pro comperto habeatur. Quarto, dico S. Benedictum hoc loco duo attigisse, lectiones et psalmos: multum autem in eam propendeo sententiam, quae tenet S. Patrem praescripsisse ut rudiores cantandas sive recitandas publice lectiones privatim praeviderent, et Psalterium ipsum memoriter discerent 251, maxime cum nondum inventa arte typographica, mss. codices multis referti mendis in infinitos errores inter legendum juniores et imperitos inducerent, morisque fuerit apud veteres monachos Psalterium memoriter discere: nam meditari apud antiquos saepe sumitur pro simplici lectione, ut in secunda Regula SS. Patrum cap. 5, sive pro studio; unde antiqua versio Gallica ms. Conchensis monasterii hunc Regulae textum ita vertit: Le temps qui reste après vigile soit occupé à dire Psautier ou à", + "candidate_score": 0.672708, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_24_26", + "bdc_text": "Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ; vgl . dazu noch Blanke 50f. frequentabamus tibique in tantum frequens erat lectio , ut oculis tuis multum detrimentum attuleras , ut mihi tanquam intimo sepe conquestus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679", + "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset", + "candidate_score": 0.671593, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_4_6", + "bdc_text": "Gallen ) studierte 1518 in Basel ( Basel , Matrikel I 338 , Nr. 30 ) und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) . Nach Kessler , Sabbata 155 , 6-11 gehörte ein Leo nhard Wirth aus Lichtensteig seit 1525 zum täuferischen Kreis in St.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2673", + "psc_text": "Benedicti Biscopi n. 18. His adjungendus est Beda Venerabilis, qui, ut scribit Cuthbertus ejus discipulus in ejus Vita n. 2 (Saec. III Ben.), in Girwensi monasterio « infantulus bonae spei et divina et saeculari litteratura diligenter imbuitur . . . . . Et cum in Latina erudiretur lingua, Graecae quoque peritiam non mediocriter percepit. » Neque vero in sola Latinae et Graecae linguae scientia profecit, sed in omni etiam artium liberalium disciplina; id quod testantur varia quae post se reliquit et hactenus perseverant omnigenae doctrinae monumenta. Porro quam infantulus acceperat doctrinam, eamdem factus in eodem monasterio magister fratribus suis postea reddidit. Viguisse etiam in coenobiis monachorum Britanniae minoris (Armoricam vocant) litterarum scientias, colligimus ex Vita S. Judoci (Saec. II Ben.) n. 3. 639 Quod si inde gradum faciamus in Hispaniam, idem et ibi reperiemus obtinuisse institutum. Nam cum S. Hildephonsus Toletanus episcopus (In ejus Vita num. 2, ibid.) « sub", + "candidate_score": 0.671177, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_25_27", + "bdc_text": "Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ; vgl . dazu noch Blanke 50f. frequentabamus tibique in tantum frequens erat lectio , ut oculis tuis multum detrimentum attuleras , ut mihi tanquam intimo sepe conquestus . Inprimis CrisostomoVgl. HBD 6 , 1f ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_417", + "psc_text": "Boll. 4 Mart.: « Ante altare eum ducens, regulari disciplinae subdidit, atque tam acriter verberare coepit, ut inter dolores exclamaret. » Certe disciplinam in Regula S. Benedicti pro corporali aliqua vindicta sumi patet ex ejusdem Regulae cap. 65, ubi vitiosum praepositum verbis admoneri praecipit usque quater, et si non emendaverit, addit, adhibeatur ei correptio disciplinae regularis. Ipse tamen abbas cum timore Dei et observatione regulae omnia faciat. ] Primo cum timore Dei, quia, ut dicit citatus a Boherio Cassiodorus, « semper bene geritur, si coelestis metus humanis moribus apponatur. » Deinde cum observatione regulae, ut ostenderet non minus abbatem quam monachos regulae subdi. Sciens se procul dubio de omnibus judiciis suis aequissimo judici Deo rationem redditurum. ] Quod frequenter abbati S. Pater ingerit, praesertim cum aliquid ei potestatis concedit, ut de accepto et concesso honore haud extollatur, ac semper cogitans quale suscepit onus, in Dei timore permaneat. Si qua vero", + "candidate_score": 0.670802, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_23_25", + "bdc_text": "agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3645", + "psc_text": "Bernardus Cassinensis. Et certe antiquiores monachorum Patres suam in conventu fratrum Regulam frequenter legi decernunt. Regula S. Augustini, ex cap. 24, et Tarnatensis singulis hebdomadis in conventu legebantur. Regula S. Aureliani et S. Ferreoli semel in mense, scilicet in calendis. Magister suam quotidie in refectorio legi jubet. Similiter et Regula Cujusdam ad virgines (Cap. 9): « Ante mensam vero semper capitulum Regulae unum aut amplius, si abbatissae placuerit, legatur. » S. Benedictus autem nullum determinate tempus assignavit ad lectionem Regulae, contentus dicere ut saepius in congregatione legatur. Sed antiquus ordinis nostri usus obtinuit ut aliquid ex ea quotidie, saltem semel in capitulo 874 pronuntietur, ut videre est in concilio Aquisgranensi, canone 69, in libello Supplici monachorum Fuldensium, num. 1, in Vita S. Benedicti Animensis, in Vita S. Odonis, in mss. Germaniae Consuetudinibus, in Historia Relationis S. Walarici, et apud Bernardum Cassinensem, in hunc locum sic scribentem: « Hoc in consuetudinem", + "candidate_score": 0.670499, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_24_26", + "bdc_text": "Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ; vgl . dazu noch Blanke 50f. frequentabamus tibique in tantum frequens erat lectio , ut oculis tuis multum detrimentum attuleras , ut mihi tanquam intimo sepe conquestus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_610", + "psc_text": "« legerat juvenis libros antiquorum philosophorum, Virgiliique mendacia, quae nolebat jam nec audire, nec discipulos suos legere, Sufficiunt, inquiens, divini poetae vobis, nec egetis luxuriosa sermonis Virgilii vos pollui facundia; » quae totidem verbis de S. Maiolo scribit Syrus in ejus Vita lib. I, c. 14. Vide Vitam S. Odonis, saec. V Bened., et S. Hugonis abbatis Cluniac., auctore Hildeberto Coenoman., n. 18, apud Bollandum 29 April.; et Regul. S. Isid. cap. 9. Orationi frequenter incumbere. ] Exemplo S. Martini, de quo Severus Sulpitius scribit In ejus Vitae lib. I , quod « nunquam hora ulla vel momentum praeteriit, quo non aut orationibus incumberet, aut insisteret lectioni; quanquam etiam inter legendum, aut si quid aliud forte agebat, nunquam animum ab oratione laxabat; nimirum, ut fabriferrariis mos est, qui inter operandum pro quodam laboris levamine incudem suam feriunt, ita Martinus etiam, dum aliud agere videretur, semper 144 orabat. » Et certe,", + "candidate_score": 0.66981, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_22_24", + "bdc_text": "De te autem subinde certior factus tum fratre Iacobo , viatore ColoniensiDer Kölner Bote ist nicht näher bekannt , s. oben [Nr. 88 ] S. 104 , Anm. 5. , tum relatu doctorum , quum adhuc Capelle Kappel am Albis , wo Bullinger als Klosterlehrer gewirkt hatte . agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3353", + "psc_text": "Ita Petrum Abaelardum in Cluniacensi stabilitate firmata, ad altiorem gradum Petrus Venerabilis extulit, ut ipse docet ad Eloysam scribens. Ex hoc tamen loco Haeftenus recte infert (Lib. IV, tract. 2, disq. 5) communi jure peregrinum hunc monachum ultimo collocandum loco. Et certe in Regula SS. Serapionis, Macarii, Paphnutii, et alterius Macarii, haec lego (Cap. 13): « Ille vero monachus quantos fratres in alio monasterio invenerit, tantos se noverit habere priores; nec attendendum est qui fuit antea, sed probandum est qualis esse coeperit. » Caveat autem abbas ne aliquando de alio noto monasterio monachum ad habitandum suscipiat 804 sine consensu abbatis ejus, etc.] Haec fuit antiqua et constans priscorum monachorum praxis, conciliorum, summorum pontificum, monasticarumque regularum decretis confirmata. Concilium Agathense, cui praefuit S. Caesarius Arelatensis episcopus, ita habet (Can. 27): « Monachum nisi abbatis sui aut permissu, aut voluntate, ad alterum monasterium commigrantem, nullus abbas aut suscipere aut retinere praesumat. »", + "candidate_score": 0.669474, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_21_23", + "bdc_text": "NDB III 90f. brevi eminebat doctrina , ut miraculo dabatur . De te autem subinde certior factus tum fratre Iacobo , viatore ColoniensiDer Kölner Bote ist nicht näher bekannt , s. oben [Nr. 88 ] S. 104 , Anm. 5. , tum relatu doctorum , quum adhuc Capelle Kappel am Albis , wo Bullinger als Klosterlehrer gewirkt hatte . agebas .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3459", + "psc_text": "Vita Caroli abbatis Villariensis (Bolland., 29 Januar.), cujus haec verba: « Cum videritis nonnum Conradum novitium Villariensem. » Et item: « Una cum nonno Walterio simplici monacho. » Perseveravit et apud Cassinenses usque ad tempora Bernardi Cassinensis, ut constat ex caeremonia pronuntiandi officiales ab eo instituta, quae est hoc modo: « Vicarius ordo postulat ut in hac futura hebdomada canat nonnus Amicus missam; coquinae servitium nonnus Remigius faciat; ad servitium ecclesiae nonnus Jacobus, etc. » Sed de hac voce videsis Menardum, Haeftenum, et Cangii Glossarium. Abbas autem quia vices Christi agere creditur, domnus et abbas vocetur. ] Ubi Bernardus Cassinensis: « Littera ultramontana non habet dominus, sicut littera Cassinensis, sed habet domnus; et sine dubio domnus videtur plus habere reverendae maturitatis, et dominus plus metuendae potestatis. » Bernardum sequitur Nicolaus de Fractura: dominus etiam legit Richardus de S. Angelo. Item Concordia Regularum, codices Victorini, editio Guidonis Juvenalis, Lovaniensis, et Joannes", + "candidate_score": 0.669203, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_24_26", + "bdc_text": "Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ; vgl . dazu noch Blanke 50f. frequentabamus tibique in tantum frequens erat lectio , ut oculis tuis multum detrimentum attuleras , ut mihi tanquam intimo sepe conquestus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3645", + "psc_text": "Bernardus Cassinensis. Et certe antiquiores monachorum Patres suam in conventu fratrum Regulam frequenter legi decernunt. Regula S. Augustini, ex cap. 24, et Tarnatensis singulis hebdomadis in conventu legebantur. Regula S. Aureliani et S. Ferreoli semel in mense, scilicet in calendis. Magister suam quotidie in refectorio legi jubet. Similiter et Regula Cujusdam ad virgines (Cap. 9): « Ante mensam vero semper capitulum Regulae unum aut amplius, si abbatissae placuerit, legatur. » S. Benedictus autem nullum determinate tempus assignavit ad lectionem Regulae, contentus dicere ut saepius in congregatione legatur. Sed antiquus ordinis nostri usus obtinuit ut aliquid ex ea quotidie, saltem semel in capitulo 874 pronuntietur, ut videre est in concilio Aquisgranensi, canone 69, in libello Supplici monachorum Fuldensium, num. 1, in Vita S. Benedicti Animensis, in Vita S. Odonis, in mss. Germaniae Consuetudinibus, in Historia Relationis S. Walarici, et apud Bernardum Cassinensem, in hunc locum sic scribentem: « Hoc in consuetudinem", + "candidate_score": 0.669127, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_24_26", + "bdc_text": "Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ; vgl . dazu noch Blanke 50f. frequentabamus tibique in tantum frequens erat lectio , ut oculis tuis multum detrimentum attuleras , ut mihi tanquam intimo sepe conquestus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2895", + "psc_text": "53. Hujus instituti causa praecipua fuit, ne divinis contemplationibus mens devota a Deo avocetur; vix enim lingua effari aut intellectus capere potest quantis animum perturbationibus nimia et inordinata litterarum scriptio exagitet. « Quantus tumultus est in mente dictantium, verba sunt S. Bernardi (Epist. 89), ubi multitudo obstrepit dictionum, ubi orationum varietas et diversitas sensuum concurrit, ubi saepe respuitur quod occurrit, et requiritur quod excidit, ubi quid pulchrius secundum litteram, quid consequentius juxta sententiam, quid planius propter intelligentiam, quid utilius ad conscientiam, quid denique 692 cui, vel post, vel ante, ponatur, intentissime attenditur, multaque alia, quae a doctis in hujusmodi curiosius observantur! » Quantis animum pulsat motibus praeteritorum recordatio, charorum, propinquorum, et relictae patriae suavis memoria! Haec cum serio perpenderet quidam monachus (Casian. lib. V, cap. 32), et « ei post annos quindecim patris et matris, amicorumque multorum de provincia Ponti complures epistolae delatae fuissent, accipiens grandem fasciculum litterarum, diuque apud", + "candidate_score": 0.668985, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_25", + "bdc_text": "Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3645", + "psc_text": "Bernardus Cassinensis. Et certe antiquiores monachorum Patres suam in conventu fratrum Regulam frequenter legi decernunt. Regula S. Augustini, ex cap. 24, et Tarnatensis singulis hebdomadis in conventu legebantur. Regula S. Aureliani et S. Ferreoli semel in mense, scilicet in calendis. Magister suam quotidie in refectorio legi jubet. Similiter et Regula Cujusdam ad virgines (Cap. 9): « Ante mensam vero semper capitulum Regulae unum aut amplius, si abbatissae placuerit, legatur. » S. Benedictus autem nullum determinate tempus assignavit ad lectionem Regulae, contentus dicere ut saepius in congregatione legatur. Sed antiquus ordinis nostri usus obtinuit ut aliquid ex ea quotidie, saltem semel in capitulo 874 pronuntietur, ut videre est in concilio Aquisgranensi, canone 69, in libello Supplici monachorum Fuldensium, num. 1, in Vita S. Benedicti Animensis, in Vita S. Odonis, in mss. Germaniae Consuetudinibus, in Historia Relationis S. Walarici, et apud Bernardum Cassinensem, in hunc locum sic scribentem: « Hoc in consuetudinem", + "candidate_score": 0.668328, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_4_6", + "bdc_text": "Gallen ) studierte 1518 in Basel ( Basel , Matrikel I 338 , Nr. 30 ) und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) . Nach Kessler , Sabbata 155 , 6-11 gehörte ein Leo nhard Wirth aus Lichtensteig seit 1525 zum täuferischen Kreis in St.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2671", + "psc_text": ". . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres transmittere, » ex Vita S. Filiberti n. 20 (Ibid.). Denique SS. Botulfus et Adulfus in Gallia monachi « non solum doceri, sed ex gratia Dei inter perfectiores potestatem adepti sunt docendi, » ex Vita S. Botulli n. 2 (Saec. III Ben.). Quod hic de Galliae monasteriis asserimus, idem de Anglicanis multis potest exemplis confirmari, nimirum saeculo VII Theodorus ex monacho Cantuariensis episcopus, et Adrianus abbas (Saec. II Ben.) « quia litteris sacris simul et saecularibus abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant, ita ut metricae artis, astronomicae, et arithmeticae, ecclesiasticae disciplinam inter", + "candidate_score": 0.668232, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_23_25", + "bdc_text": "agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2848", + "psc_text": "humanitas illi exhibenda est, cur non et lectio ei legenda est, quod melius est? Unde ista potest esse discretio? si enim frequenter venerit ipse hospes ad monasterium, ita ut post quindecim aut viginti dies venerit, quoties venerit, toties ei lectio legenda sit, et omnis humanitas praebenda. » Denique singulare haudquaquam exstitit S. Benedicto lectionem adhibere hospitibus; nam in Regula abbatis Isaiae haec lego (Cap. 33): « Hilariter occurre extero, et saluta illum, ne discessus vester ab invicem sit cum detrimento; et cave ne cum advenerit ad te interroges illum inutilia 681 tibi; sed postula ab illo ut oret, et cum sederit, dic illi: Quomodo vales, frater mi? et exhibe illi librum aliquem ad legendum. » Et post haec omnis ei exhibeatur humanitas. ] Omnis humanitas Smaragdo « dicitur omnis miserantis affectus, et obsequium plenum et perfectum amoris, quod hospitibus exhiberi oportet in cibi, et potus, et omnium illis competentium administrationem.", + "candidate_score": 0.668038, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_23_25", + "bdc_text": "agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_791", + "psc_text": "His in colloquiis, ut id obiter observem, aliquando sermo agebatur de litteris: Si de litteris sermo exoritur, inquit S. Bernardus, vetera proferuntur et nova; volant sententiae, verba resonant ampullosa; aliquando de religione: Quod si de religione agitur, statim visiones et somnia proferuntur, deinde laudat jejunia, etc.; aliquando de rebus jocosis: Si ad ludicra sermo convertitur, in his quanto assuetior, tanto loquacior invenitur. Ex hinc colliges hujusmodi colloquia non fuisse communia, hoc est omnibus simul in unum coeuntibus, sed inter se ad proprium libitum divisis, aut ad nutum abbatis; alioquin S. Bernardus, qui fuisset praesens, si communia exstitissent, ludicra nequaquam passus fuisset. Quam frequenter autem illa hora occurreret nos latet: sanctimoniales Strictioris Observantiae ordinis Cisterciensis in Hispania In Constit. c. 2 et 11, apud Henriq. in Liliis Cist., p. 26 semel in hebdomada extra Adventum aut Quadragesimam junctae recreationem habent ante vel post vesperas ad nutum abbatissae; dummodo dies ille non", + "candidate_score": 0.666429, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32_34", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r. ) und vor allem gegen die Wiedertäufer ( f. 405r. -406v. ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1095", + "psc_text": "crepusculo, Paschalis sacrosanctae festivitatis officium celebrantibus. » Normanni adesse dicuntur; apud Hildegarium in Vita S. Faronis, cap. 113 (Saec. II): « Nocte quadam cum jam nova aurora claro suo crepusculo dilucidaret, ac concinentes monachi resonarent ecclesiam quodam versu, Deus misereatur nostri et benedicat nobis, » etc., qui versus dicitur ad matutinos: hic tamen locus non prorsus evincit pro die dominica: clarior est ille, qui desumitur ex lib. I de Gestis SS. Rotonensium, cap. 6 (Saec. IV, part. II): « Cum aurora diei claresceret, et monachi matutinas psallerent, et Dominum una voce laudarent, ventum est ad illum psalmum qui appellatur Deus, Deus meus, ad te de luce vigilo, » etc., qui psalmus ad solas dominici diei laudes, aut in festis 12 lectionum dicitur. At nihil luculentius hanc in rem proferri potest, quam locus ex Vita S. Adonis ex abbate episcopi Viennensis, quam ex antiquo breviario Viennensi edidit noster Mabillonius, cujus in", + "candidate_score": 0.666188, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_4_6", + "bdc_text": "Gallen ) studierte 1518 in Basel ( Basel , Matrikel I 338 , Nr. 30 ) und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) . Nach Kessler , Sabbata 155 , 6-11 gehörte ein Leo nhard Wirth aus Lichtensteig seit 1525 zum täuferischen Kreis in St.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2680", + "psc_text": "liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset instituta, tanta meditationis instantia spiritualis scientiae perfectionem conabatur assequi, ut consentiente cum ingenio lectione, duplicato naturae et industriae bono, eruditissima redderetur. Atque ut melius scias quibus potissimum studiis animum informaret, audi Rodulfum ipsius Vitae scriptorem hoc modo prosequentem: Sed et dicta SS. Patrum, et decreta canonum, totiusque ecclesiastici ordinis jura plenitudini perfectionis adjecit. Eo in Parthenone non parvus ancillarum Dei numerus collectus est, quae ad exemplum beatae magistrae, coelestis disciplinae studiis instituebantur, et in tantum doctrina ejus proficiebant, ut plures ex illis postmodum magistrae fierent aliarum, ita ut nulla, aut etiam rara in illis regionibus essent monasteria feminarum quae non", + "candidate_score": 0.665757, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_24_26", + "bdc_text": "Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ; vgl . dazu noch Blanke 50f. frequentabamus tibique in tantum frequens erat lectio , ut oculis tuis multum detrimentum attuleras , ut mihi tanquam intimo sepe conquestus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2028", + "psc_text": "Hanc porro lectionem ad mensam adeo necessariam existimavit S. P. Benedictus, ut ad omnes omnino mensas eam frequentari voluerit; ut indicat absoluta et indeterminata ejus locutio mensis edentium fratrum lectio deesse non debet. Hinc synodus Aquisgranensis (Can. 28): « Servitores non ad unam mensam, sed in propriis locis post refectionem fratrum reficiantur, quibus eadem lectio quae fratribus recitata est, recitetur. » Cujus statuti praxim videre est apud Cluniacenses, quibus « tempore refectionis nunquam deerat lectio utrisque mensis, » ut loquitur Joannes Monachus in Vita S. Odonis, lib. I, num. 30: unde et Udalricus agens de lectore hebdomadario (Lib. II, cap. 34), « librum, inquit, in quo legendum est, in refectorium portat et reportat qui legit ad servitores. » Idem habent Divionenses S. Benigni Consuetudines mss., cap. 37. Idem etiam ex recentioribus Congregationibus institutum amplexi sunt Cassinenses, ubi major est congregatio, Coelestini, Olivetani, et Fulienses, ut in eorum Declarationibus sive Constitutionibus", + "candidate_score": 0.665701, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_25", + "bdc_text": "Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_610", + "psc_text": "« legerat juvenis libros antiquorum philosophorum, Virgiliique mendacia, quae nolebat jam nec audire, nec discipulos suos legere, Sufficiunt, inquiens, divini poetae vobis, nec egetis luxuriosa sermonis Virgilii vos pollui facundia; » quae totidem verbis de S. Maiolo scribit Syrus in ejus Vita lib. I, c. 14. Vide Vitam S. Odonis, saec. V Bened., et S. Hugonis abbatis Cluniac., auctore Hildeberto Coenoman., n. 18, apud Bollandum 29 April.; et Regul. S. Isid. cap. 9. Orationi frequenter incumbere. ] Exemplo S. Martini, de quo Severus Sulpitius scribit In ejus Vitae lib. I , quod « nunquam hora ulla vel momentum praeteriit, quo non aut orationibus incumberet, aut insisteret lectioni; quanquam etiam inter legendum, aut si quid aliud forte agebat, nunquam animum ab oratione laxabat; nimirum, ut fabriferrariis mos est, qui inter operandum pro quodam laboris levamine incudem suam feriunt, ita Martinus etiam, dum aliud agere videretur, semper 144 orabat. » Et certe,", + "candidate_score": 0.665438, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_24_26", + "bdc_text": "Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ; vgl . dazu noch Blanke 50f. frequentabamus tibique in tantum frequens erat lectio , ut oculis tuis multum detrimentum attuleras , ut mihi tanquam intimo sepe conquestus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1448", + "psc_text": "licentia pateat. Intervallum singulorum lectorum singulis cubitis intercedat, ne dum ad invicem proximant corpora, nutriant libidinis incentiva; » Magister (Cap. 11): « Singulos praecipimus non binos per lectum dormire. » Quibus accedit conc. Turonense (Can. 14): « Ut sinistrae existimationis aditus amputetur, nullus sacerdotum aut monachorum colligere alium in suo lecto praesumat. » Ex quo mirari subit qua ratione Regula Cujusdam ad Virgines praescribat (Cap. 14), « Ut binae et binae praeter infirmas et seniores in lectulis dormiant, » quanquam hujus statuti periculis providisse videatur adjiciens: « Sic tamen ut ad invicem non loquantur, neque ad invicem, id est facie ad faciem respiciant, sed una post aliam quiescens dormiat . . . ut una ex illis semper senior sit, de cujus religione non dubitetur. Juvenculas vero nullatenus simul quiescere censemus. » Notat porro hic Bernardus Cassinensis istis S. Benedicti verbis: Singuli per singula lecta dormiant, supplendum esse vel quiescant, quia", + "candidate_score": 0.664343, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_25", + "bdc_text": "Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_791", + "psc_text": "His in colloquiis, ut id obiter observem, aliquando sermo agebatur de litteris: Si de litteris sermo exoritur, inquit S. Bernardus, vetera proferuntur et nova; volant sententiae, verba resonant ampullosa; aliquando de religione: Quod si de religione agitur, statim visiones et somnia proferuntur, deinde laudat jejunia, etc.; aliquando de rebus jocosis: Si ad ludicra sermo convertitur, in his quanto assuetior, tanto loquacior invenitur. Ex hinc colliges hujusmodi colloquia non fuisse communia, hoc est omnibus simul in unum coeuntibus, sed inter se ad proprium libitum divisis, aut ad nutum abbatis; alioquin S. Bernardus, qui fuisset praesens, si communia exstitissent, ludicra nequaquam passus fuisset. Quam frequenter autem illa hora occurreret nos latet: sanctimoniales Strictioris Observantiae ordinis Cisterciensis in Hispania In Constit. c. 2 et 11, apud Henriq. in Liliis Cist., p. 26 semel in hebdomada extra Adventum aut Quadragesimam junctae recreationem habent ante vel post vesperas ad nutum abbatissae; dummodo dies ille non", + "candidate_score": 0.664295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_4_6", + "bdc_text": "Gallen ) studierte 1518 in Basel ( Basel , Matrikel I 338 , Nr. 30 ) und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) . Nach Kessler , Sabbata 155 , 6-11 gehörte ein Leo nhard Wirth aus Lichtensteig seit 1525 zum täuferischen Kreis in St.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679", + "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset", + "candidate_score": 0.664136, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_11_13", + "bdc_text": "Tandem sero sapiunt Phriges Adagia , 1 , 1 , 28 ( LB II 37f). . Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo . Is Doctore CesarioJohannes Caesarius , ca. 1468-1550 , war ein Repräsentant der «devotio moderna »", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_452", + "psc_text": "proximum dilectio docet idem S. Augustinus his verbis De Mor. Eccl. cathol. c. 28 : « Qui ergo diligit proximum, agit quantum potest ut sanus corpore sanusque animo sit; sed cura corporis ad sanitatem animi referenda est. » Et alibi De Doctr. Christ., c. 22; « Quisquis ergo recte proximum diligit, hoc cum eo agere debet, ut et ipse toto corde, tota anima, tota mente diligat Deum. » Verum cum tanta sit humanae infirmitatis necessitas, ut qui omnes homines diligere tenemur, omnibus tamen subvenire non possimus, quid in tanta necessitate positi potissimum agere debeamus, ita describit S. doctor Ibid., c. 28: « Omnes homines aeque diligendi sunt; sed cum omnibus prodesse non possis, his potissimum consulendum est qui pro locorum et temporum, vel quarumlibet rerum opportunitatibus constrictius tibi quasi quadam sorte junguntur. Sicut enim si tibi abundaret aliquid quod dari oporteret ei qui non habet, nec duobus dari potuisset, si", + "candidate_score": 0.66358, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_24_26", + "bdc_text": "Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ; vgl . dazu noch Blanke 50f. frequentabamus tibique in tantum frequens erat lectio , ut oculis tuis multum detrimentum attuleras , ut mihi tanquam intimo sepe conquestus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1361", + "psc_text": "fit in monasterio, ita hic per ordinem tota nihilominus adimpletur. » Sed 324 quod de S. Dominico Loricato refert idem Petrus Damiani omnem pene superat fidem: « Est inter nos qui nonnunquam uno die continuato cum nocte novem Psalteria meditando decurrat; et interim pene semper utraque manu scopis armata nudum corpus afficiat . . . Hic mihi aliquando fraterna familiaritate conquestus est, quia cum novem sic Psalteria saepe modulando perficeret, ad decimum nunquam potuerit pervenire. » Denique generalis olim in toto ordine Benedictino usus obtinebat integrum in die Parasceves Psalterium recitandi, uti ostendimus in lib. III de Antiq. monach. Rit., c. 14. Quod nos tepidi utinam septimana integra persolvamus. ] Quibus postremis verbis, paternaque increpatione S. Benedictus stimulos addit discipulis, ut aliquid ad solitum suae devotionis servitium addant: unde satis mirari non possum quosdam monachos, eo quod parvum B. Mariae officium aliquando recitare cogantur, conqueri, quasi nimis prolixa graventur psalmodia,", + "candidate_score": 0.661969, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32_34", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r. ) und vor allem gegen die Wiedertäufer ( f. 405r. -406v. ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1096", + "psc_text": "Deus meus, ad te de luce vigilo, » etc., qui psalmus ad solas dominici diei laudes, aut in festis 12 lectionum dicitur. At nihil luculentius hanc in rem proferri potest, quam locus ex Vita S. Adonis ex abbate episcopi Viennensis, quam ex antiquo breviario Viennensi edidit noster Mabillonius, cujus in n. 8 haec leguntur (Saec. IV Bened., part. II): « Temporius fratres ad vigilias nocturnas surgere compellebat, ubi et ipse solito praesens lectiones et responsoria protrahendo decantari faciebat, quousque diei luce appropinquante matutinae laudes agerentur. » Eodem modo Venerabilis Benedictus abbas Clusensis monasterii, ut scribit Vuillelmus, ejus discipulus, in ejus Vita, cap. 5, « observabat lectiones terminando, processionesque protrahendo, ut ad diem usque divinum opus procederet, ne quid post matutinas ad lectum revertentibus invida hostis fraus subriperet, quod castitatis flosculos suaveolentes adureret, et ita solemne gaudium foedando a sacra communione absterreret. » His omnibus accedit 258 Joannis monachi egregium testimonium", + "candidate_score": 0.661391, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_23_25", + "bdc_text": "agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_610", + "psc_text": "« legerat juvenis libros antiquorum philosophorum, Virgiliique mendacia, quae nolebat jam nec audire, nec discipulos suos legere, Sufficiunt, inquiens, divini poetae vobis, nec egetis luxuriosa sermonis Virgilii vos pollui facundia; » quae totidem verbis de S. Maiolo scribit Syrus in ejus Vita lib. I, c. 14. Vide Vitam S. Odonis, saec. V Bened., et S. Hugonis abbatis Cluniac., auctore Hildeberto Coenoman., n. 18, apud Bollandum 29 April.; et Regul. S. Isid. cap. 9. Orationi frequenter incumbere. ] Exemplo S. Martini, de quo Severus Sulpitius scribit In ejus Vitae lib. I , quod « nunquam hora ulla vel momentum praeteriit, quo non aut orationibus incumberet, aut insisteret lectioni; quanquam etiam inter legendum, aut si quid aliud forte agebat, nunquam animum ab oratione laxabat; nimirum, ut fabriferrariis mos est, qui inter operandum pro quodam laboris levamine incudem suam feriunt, ita Martinus etiam, dum aliud agere videretur, semper 144 orabat. » Et certe,", + "candidate_score": 0.66131, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1096", + "psc_text": "Deus meus, ad te de luce vigilo, » etc., qui psalmus ad solas dominici diei laudes, aut in festis 12 lectionum dicitur. At nihil luculentius hanc in rem proferri potest, quam locus ex Vita S. Adonis ex abbate episcopi Viennensis, quam ex antiquo breviario Viennensi edidit noster Mabillonius, cujus in n. 8 haec leguntur (Saec. IV Bened., part. II): « Temporius fratres ad vigilias nocturnas surgere compellebat, ubi et ipse solito praesens lectiones et responsoria protrahendo decantari faciebat, quousque diei luce appropinquante matutinae laudes agerentur. » Eodem modo Venerabilis Benedictus abbas Clusensis monasterii, ut scribit Vuillelmus, ejus discipulus, in ejus Vita, cap. 5, « observabat lectiones terminando, processionesque protrahendo, ut ad diem usque divinum opus procederet, ne quid post matutinas ad lectum revertentibus invida hostis fraus subriperet, quod castitatis flosculos suaveolentes adureret, et ita solemne gaudium foedando a sacra communione absterreret. » His omnibus accedit 258 Joannis monachi egregium testimonium", + "candidate_score": 0.66126, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_21_23", + "bdc_text": "NDB III 90f. brevi eminebat doctrina , ut miraculo dabatur . De te autem subinde certior factus tum fratre Iacobo , viatore ColoniensiDer Kölner Bote ist nicht näher bekannt , s. oben [Nr. 88 ] S. 104 , Anm. 5. , tum relatu doctorum , quum adhuc Capelle Kappel am Albis , wo Bullinger als Klosterlehrer gewirkt hatte . agebas .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1081", + "psc_text": "in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium in stratu suo collocare se consueverat. ut habent ejus acta n. 14. Idem viguisse in Longoretico monasterio discimus ex Visione Baronti, n. 7, saeculo II Bened.; in Pauliacensi sanctimonialium ex Vita S. Austrobertae, n. 15, saec. III, part. I; in Lindisfarnensis ex Carmine Ethilvulfi monachi cap. 10, 21, 22; in monasterio S. Corbiniani ex ejus Vita auctore Aribone n. 3, denique in Suessionensi B. M. Parthenone aliis in ecclesia vigiliis et orationibus insistentibus, aliae post nocturnum officium dormire permittebantur ex Vita S. Drausii episc., n. 17, apud Bolland., 5 Martii. Sed haec merae indulgentiae, et praeter Regulam S. Benedicti, quae", + "candidate_score": 0.661144, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_25", + "bdc_text": "Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2028", + "psc_text": "Hanc porro lectionem ad mensam adeo necessariam existimavit S. P. Benedictus, ut ad omnes omnino mensas eam frequentari voluerit; ut indicat absoluta et indeterminata ejus locutio mensis edentium fratrum lectio deesse non debet. Hinc synodus Aquisgranensis (Can. 28): « Servitores non ad unam mensam, sed in propriis locis post refectionem fratrum reficiantur, quibus eadem lectio quae fratribus recitata est, recitetur. » Cujus statuti praxim videre est apud Cluniacenses, quibus « tempore refectionis nunquam deerat lectio utrisque mensis, » ut loquitur Joannes Monachus in Vita S. Odonis, lib. I, num. 30: unde et Udalricus agens de lectore hebdomadario (Lib. II, cap. 34), « librum, inquit, in quo legendum est, in refectorium portat et reportat qui legit ad servitores. » Idem habent Divionenses S. Benigni Consuetudines mss., cap. 37. Idem etiam ex recentioribus Congregationibus institutum amplexi sunt Cassinenses, ubi major est congregatio, Coelestini, Olivetani, et Fulienses, ut in eorum Declarationibus sive Constitutionibus", + "candidate_score": 0.660997, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1095", + "psc_text": "crepusculo, Paschalis sacrosanctae festivitatis officium celebrantibus. » Normanni adesse dicuntur; apud Hildegarium in Vita S. Faronis, cap. 113 (Saec. II): « Nocte quadam cum jam nova aurora claro suo crepusculo dilucidaret, ac concinentes monachi resonarent ecclesiam quodam versu, Deus misereatur nostri et benedicat nobis, » etc., qui versus dicitur ad matutinos: hic tamen locus non prorsus evincit pro die dominica: clarior est ille, qui desumitur ex lib. I de Gestis SS. Rotonensium, cap. 6 (Saec. IV, part. II): « Cum aurora diei claresceret, et monachi matutinas psallerent, et Dominum una voce laudarent, ventum est ad illum psalmum qui appellatur Deus, Deus meus, ad te de luce vigilo, » etc., qui psalmus ad solas dominici diei laudes, aut in festis 12 lectionum dicitur. At nihil luculentius hanc in rem proferri potest, quam locus ex Vita S. Adonis ex abbate episcopi Viennensis, quam ex antiquo breviario Viennensi edidit noster Mabillonius, cujus in", + "candidate_score": 0.660782, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_24_26", + "bdc_text": "Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ; vgl . dazu noch Blanke 50f. frequentabamus tibique in tantum frequens erat lectio , ut oculis tuis multum detrimentum attuleras , ut mihi tanquam intimo sepe conquestus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2696", + "psc_text": "piosque animi motus excitari: at vero exercitationem corporalem ad modicum valere, sed pietatem ad omnia utilem esse. Nota est omnibus celebris illa abbatis Guillelmi sententia (Ad frat. de Monte Dei, cap. 22): Subdivalia exercitia et opera sicut sensus distrahunt, sic saepe etiam spiritum exhauriunt. Cujus rei periculum fecerat Rupertus abbas Tuitiensis, uti ipse testatur his verbis (Lib. III in Regul. S. B., cap. 12): « In coenobiis bene ordinatis vix sufficiunt ad cursum ordinis complendum dies aestivi, maxime si congregatio major vel numerosior fuerit; et si aliquando moliuntur aliquid de opere manuum, communiter exeuntes ad operandum, quod propter brevitatem impensae horae non tam opus dixerim quam operis simulacrum; totum fere quotidianum spiritualis operis exercitium redditur insipidum, impeditum, et nonnulla suimet particula mutilatum, etc. » Hinc vulgata illa abbatis Irenaei narratio de quodam sene commorante in Scete (Joan. Mosch. in Prat. spir., cap. 55), quod scilicet « diabolum viderit noctu sarculos,", + "candidate_score": 0.659721, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_31_33", + "bdc_text": "Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis . Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1096", + "psc_text": "Deus meus, ad te de luce vigilo, » etc., qui psalmus ad solas dominici diei laudes, aut in festis 12 lectionum dicitur. At nihil luculentius hanc in rem proferri potest, quam locus ex Vita S. Adonis ex abbate episcopi Viennensis, quam ex antiquo breviario Viennensi edidit noster Mabillonius, cujus in n. 8 haec leguntur (Saec. IV Bened., part. II): « Temporius fratres ad vigilias nocturnas surgere compellebat, ubi et ipse solito praesens lectiones et responsoria protrahendo decantari faciebat, quousque diei luce appropinquante matutinae laudes agerentur. » Eodem modo Venerabilis Benedictus abbas Clusensis monasterii, ut scribit Vuillelmus, ejus discipulus, in ejus Vita, cap. 5, « observabat lectiones terminando, processionesque protrahendo, ut ad diem usque divinum opus procederet, ne quid post matutinas ad lectum revertentibus invida hostis fraus subriperet, quod castitatis flosculos suaveolentes adureret, et ita solemne gaudium foedando a sacra communione absterreret. » His omnibus accedit 258 Joannis monachi egregium testimonium", + "candidate_score": 0.658949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_23_25", + "bdc_text": "agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1065", + "psc_text": "propter silentii nocturni religionem, quam ea ratione non violare impossibile fuisset, nisi cum Bernardo Cassinensi intelligamus de psalmorum silenti sibimet decantatione: licet eam fuisse communem et pene generalem ordinis nostri per X, XI et XII saeculum consuetudinem pro comperto habeatur. Quarto, dico S. Benedictum hoc loco duo attigisse, lectiones et psalmos: multum autem in eam propendeo sententiam, quae tenet S. Patrem praescripsisse ut rudiores cantandas sive recitandas publice lectiones privatim praeviderent, et Psalterium ipsum memoriter discerent 251, maxime cum nondum inventa arte typographica, mss. codices multis referti mendis in infinitos errores inter legendum juniores et imperitos inducerent, morisque fuerit apud veteres monachos Psalterium memoriter discere: nam meditari apud antiquos saepe sumitur pro simplici lectione, ut in secunda Regula SS. Patrum cap. 5, sive pro studio; unde antiqua versio Gallica ms. Conchensis monasterii hunc Regulae textum ita vertit: Le temps qui reste après vigile soit occupé à dire Psautier ou à", + "candidate_score": 0.658887, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_25", + "bdc_text": "Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1065", + "psc_text": "propter silentii nocturni religionem, quam ea ratione non violare impossibile fuisset, nisi cum Bernardo Cassinensi intelligamus de psalmorum silenti sibimet decantatione: licet eam fuisse communem et pene generalem ordinis nostri per X, XI et XII saeculum consuetudinem pro comperto habeatur. Quarto, dico S. Benedictum hoc loco duo attigisse, lectiones et psalmos: multum autem in eam propendeo sententiam, quae tenet S. Patrem praescripsisse ut rudiores cantandas sive recitandas publice lectiones privatim praeviderent, et Psalterium ipsum memoriter discerent 251, maxime cum nondum inventa arte typographica, mss. codices multis referti mendis in infinitos errores inter legendum juniores et imperitos inducerent, morisque fuerit apud veteres monachos Psalterium memoriter discere: nam meditari apud antiquos saepe sumitur pro simplici lectione, ut in secunda Regula SS. Patrum cap. 5, sive pro studio; unde antiqua versio Gallica ms. Conchensis monasterii hunc Regulae textum ita vertit: Le temps qui reste après vigile soit occupé à dire Psautier ou à", + "candidate_score": 0.658798, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_23_25", + "bdc_text": "agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2678", + "psc_text": "ordinati sunt; et aliqui seniores, qui longo tempore mecum viventes laboraverunt, et me adjuvabant. De his omnibus sollicitus sum, ut post obitum meum non disperdantur. Hinc mortuo Wigberto Fritislariensis monasterii abbate, praecipit ut Wigbertus presbyter et Megingodus diaconus Regulam insinuent, et magistri sint infantium, et praedicent verbum Dei fratribus. Floruere deinde studia litterarum in coenobiis, 640 quantum aeruginosa illa ferebant tempora, ut non magis essent asceteria virtutis quam scientiarum. » Hactenus Mabillonius. Idem postea commendavit Carolus Magnus in Capitulari Aquisgranensi statuens (Cap. 72), ut scholae legentium puerorum fiant ubi psalmos, notas, cantus, compotum, grammaticam per singula monasteria et episcopia discant. Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros", + "candidate_score": 0.658709, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_23_25", + "bdc_text": "agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2028", + "psc_text": "Hanc porro lectionem ad mensam adeo necessariam existimavit S. P. Benedictus, ut ad omnes omnino mensas eam frequentari voluerit; ut indicat absoluta et indeterminata ejus locutio mensis edentium fratrum lectio deesse non debet. Hinc synodus Aquisgranensis (Can. 28): « Servitores non ad unam mensam, sed in propriis locis post refectionem fratrum reficiantur, quibus eadem lectio quae fratribus recitata est, recitetur. » Cujus statuti praxim videre est apud Cluniacenses, quibus « tempore refectionis nunquam deerat lectio utrisque mensis, » ut loquitur Joannes Monachus in Vita S. Odonis, lib. I, num. 30: unde et Udalricus agens de lectore hebdomadario (Lib. II, cap. 34), « librum, inquit, in quo legendum est, in refectorium portat et reportat qui legit ad servitores. » Idem habent Divionenses S. Benigni Consuetudines mss., cap. 37. Idem etiam ex recentioribus Congregationibus institutum amplexi sunt Cassinenses, ubi major est congregatio, Coelestini, Olivetani, et Fulienses, ut in eorum Declarationibus sive Constitutionibus", + "candidate_score": 0.658694, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_3_5", + "bdc_text": "Quum ergo tu prior me literis tuis mellitissimis , tum munere haud penitendo salutaveris et veterem amicitiam ex animo restauratam utrinque exoptes , certe inhumanum non solum , verum inniquum tam iusta postulanti denegare arbitratus , ipse ego mihi subducar , priusquam te veteranum amicum simul et Leonhardum Wirt Leonhard Wirth aus Lichtensteig ( Kt. St . Gallen ) studierte 1518 in Basel ( Basel , Matrikel I 338 , Nr. 30 ) und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3732", + "psc_text": "Vit. Pat. cap. ult.) Vitas Patrum, et Institutiones monachorum Leobardo monacho, ad Majus monasterium recluso direxit, ut eum adversus tentationes praemuniret. Sed et Regula S. Patris nostri Basilii. ] Caesariensis nimirum in Cappadocia episcopi, cujus habemus regulas breviores, et fusius disputatas, et alteram ex utrisque conflatam, quam ex Graeco in Latinum Rufinus Aquileiensis presbyter convertit, cum monasticis Constitutionibus, quas omnes hoc in commentario non semel citavimus: unde miramur Boherium Basilii Regulam, de qua hic S. P. Benedictus, Basilio cuidam monacho a Caesariensi episcopo distincto ascripsisse: nam Regula illa Basilii monachi, quam observant, ut ait, Orientales coenobitae, quamque ipse multoties citat, haudquaquam est alia ab illis quas scripsit Caesariensis episcopus. Quod vero S. Benedictus eum vocat Patrem et suum, non inde sequitur eum militasse sub S. Basilii institutis; sed eum Patrem appellat, vel honoris gratia tanquam antiquiorem, juxta illud S. Augustini: « Honorificentiae causa Patres appellamus eos qui nos vel tempore", + "candidate_score": 0.658394, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2662", + "psc_text": "Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud quoque, infit, commonendum esse credidimus, quoniam tam in sacris litteris quam in expositoribus doctissimis multa per schemati, multa per definitiones, multa per artem grammaticam, multa per artem rhetoricam, multa, per dialecticam, multa per disciplinam arithmeticam, multa per musicam, multa per disciplinam geometricam, multa per astronomicam intelligere possumus. » Postea consolatus quorumdam simplicitatem fratrum, qui ad arduum adeo studium haud possunt assurgere, subdit (Cap. 28): « Verumtamen nec illud Patres sanctissimi decreverunt, ut saecularium litterarum studia respuantur, quia exinde non minimum ad sacras Scripturas intelligendas sensus noster instruitur: si tamen divina gratia suffragante, notitia ipsarum rerum sobrie ac rationabiliter inquiratur, non", + "candidate_score": 0.657823, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_23_25", + "bdc_text": "agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2705", + "psc_text": "Absit ergo, absit ut scientiis coenobiorum inordinationes imputemus; absit ut propensionem ad sacras litteras, quas summi pontifices et concilia monachis commendant, relictam in monasteriis esse a daemone dicamus ad regularis observantiae subversionem. Longe aliter sentiebat videratque Adalbero, Augustensis Ecclesiae episcopus, qui rediens e monasterio S. Galli, ubi omnes tunc scientiae vigebant, et quod devotionis gratia visitarat, « interrogatus inter caetera aliquando a suis, inquit Ekkehardus Sanctigallensis monachus (In Vit. Notkeri Balbul., apud Boll. 6 April.), essetne nobiscum, ut fama vulgavit, religio cum doctrina, severitas cum disciplina? Caeteri, inquit, quid sentiant nescio, quod mihi animo est pronuntio: Unum ego sanctum, et hunc defunctum quaesivi; vivos autem, ut vere fratres fatear, sanctissimos inveni. Doctrinam vero illorum et disciplinam in virtutum eorum operibus videre est. Delectat me talium memorari, quos quidem ut iterum videam vix exspecto, etc. » Igitur si qui aliquando monachi scientiis dediti prolapsi sunt, id non scientiis, quibus a crimine", + "candidate_score": 0.657788, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_5_7", + "bdc_text": "und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) . Nach Kessler , Sabbata 155 , 6-11 gehörte ein Leo nhard Wirth aus Lichtensteig seit 1525 zum täuferischen Kreis in St. Gallen . Mit dem später in Basel ansäßigen Leonhard Wirt ( Hospinian ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2940", + "psc_text": "Vita, cap. 23; sed S. Fulgentius Ruspensis episcopus « pelliceo cingulo tanquam monachus utebatur, » uti legimus 703 in ejus Vita. De zonae usu et significatione videsis Haeftenum, lib. V, tract. 4, disq. 1, et tract. 10, disq. 7. Nihil quoque de camisiis sive interulis S. Benedictus, quas S. Robertus abbas Molismensis repudiasse legitur apud Ordericum Vitalem in Hist. lib. V, et consequenter Cistercienses, quorum in Institutis, cap. 4, decernitur « vestitus simplex et vilis, absque pelliciis, camisiis, stamineis, qualem denique Regula describit. » Harum loco S. Patrem Benedictum, primosque ejus discipulos cilicium carne tenus gestasse contendit Haeftenus (Lib. V, tract. 3, disq. 7): exemplo esse potest S. Tillo monachus Sollemniacensis (Saec. II Ben.), cujus « indumentum valde erat vilissimum, sola tunica videlicet atque cuculla, et intrinsecus ad carnem cilicium, quod tandiu donec prae nimia vetustate consumptum nulli usui aptum esset portabat, » ut habent ejus acta. Carthusianis etiam duo", + "candidate_score": 0.657575, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_21_23", + "bdc_text": "NDB III 90f. brevi eminebat doctrina , ut miraculo dabatur . De te autem subinde certior factus tum fratre Iacobo , viatore ColoniensiDer Kölner Bote ist nicht näher bekannt , s. oben [Nr. 88 ] S. 104 , Anm. 5. , tum relatu doctorum , quum adhuc Capelle Kappel am Albis , wo Bullinger als Klosterlehrer gewirkt hatte . agebas .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3353", + "psc_text": "Ita Petrum Abaelardum in Cluniacensi stabilitate firmata, ad altiorem gradum Petrus Venerabilis extulit, ut ipse docet ad Eloysam scribens. Ex hoc tamen loco Haeftenus recte infert (Lib. IV, tract. 2, disq. 5) communi jure peregrinum hunc monachum ultimo collocandum loco. Et certe in Regula SS. Serapionis, Macarii, Paphnutii, et alterius Macarii, haec lego (Cap. 13): « Ille vero monachus quantos fratres in alio monasterio invenerit, tantos se noverit habere priores; nec attendendum est qui fuit antea, sed probandum est qualis esse coeperit. » Caveat autem abbas ne aliquando de alio noto monasterio monachum ad habitandum suscipiat 804 sine consensu abbatis ejus, etc.] Haec fuit antiqua et constans priscorum monachorum praxis, conciliorum, summorum pontificum, monasticarumque regularum decretis confirmata. Concilium Agathense, cui praefuit S. Caesarius Arelatensis episcopus, ita habet (Can. 27): « Monachum nisi abbatis sui aut permissu, aut voluntate, ad alterum monasterium commigrantem, nullus abbas aut suscipere aut retinere praesumat. »", + "candidate_score": 0.657529, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_21_23", + "bdc_text": "NDB III 90f. brevi eminebat doctrina , ut miraculo dabatur . De te autem subinde certior factus tum fratre Iacobo , viatore ColoniensiDer Kölner Bote ist nicht näher bekannt , s. oben [Nr. 88 ] S. 104 , Anm. 5. , tum relatu doctorum , quum adhuc Capelle Kappel am Albis , wo Bullinger als Klosterlehrer gewirkt hatte . agebas .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3352", + "psc_text": "remordente, ut assolet, conscientia, incipiat denuo de rupta stabilitate causari, inquit S. Bernardus (De Praec. et disp., c. 16), generalem super hujuscemodi scrupulo consolatoriam profert sententiam, dicens: Ubique enim uni Deo servitur, et uni Regi militatur. » Quem etiam si talem esse perspexerit abbas, liceat eum in superiore aliquantulum constituere loco. ] Atque ita Guillelmum Luciacensem monachum in Cluniacensi monasterio S. Majolus (Bolland., 1 Januar.) « promovit honorifice cum consilio fratrum, » teste Glabro Rodulfo in Vita S. Guillelmi. Ita in Virdunensi S. Vitoni monasterio S. Popponem (Bolland., 25 Januar.) « in sublimiori quam fuerat loco » promovit Richardus abbas. Ita Petrum Abaelardum in Cluniacensi stabilitate firmata, ad altiorem gradum Petrus Venerabilis extulit, ut ipse docet ad Eloysam scribens. Ex hoc tamen loco Haeftenus recte infert (Lib. IV, tract. 2, disq. 5) communi jure peregrinum hunc monachum ultimo collocandum loco. Et certe in Regula SS. Serapionis, Macarii, Paphnutii, et alterius", + "candidate_score": 0.657483, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_25", + "bdc_text": "Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679", + "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset", + "candidate_score": 0.65728, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_31_33", + "bdc_text": "Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis . Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2662", + "psc_text": "Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud quoque, infit, commonendum esse credidimus, quoniam tam in sacris litteris quam in expositoribus doctissimis multa per schemati, multa per definitiones, multa per artem grammaticam, multa per artem rhetoricam, multa, per dialecticam, multa per disciplinam arithmeticam, multa per musicam, multa per disciplinam geometricam, multa per astronomicam intelligere possumus. » Postea consolatus quorumdam simplicitatem fratrum, qui ad arduum adeo studium haud possunt assurgere, subdit (Cap. 28): « Verumtamen nec illud Patres sanctissimi decreverunt, ut saecularium litterarum studia respuantur, quia exinde non minimum ad sacras Scripturas intelligendas sensus noster instruitur: si tamen divina gratia suffragante, notitia ipsarum rerum sobrie ac rationabiliter inquiratur, non", + "candidate_score": 0.657116, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_25", + "bdc_text": "Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1361", + "psc_text": "fit in monasterio, ita hic per ordinem tota nihilominus adimpletur. » Sed 324 quod de S. Dominico Loricato refert idem Petrus Damiani omnem pene superat fidem: « Est inter nos qui nonnunquam uno die continuato cum nocte novem Psalteria meditando decurrat; et interim pene semper utraque manu scopis armata nudum corpus afficiat . . . Hic mihi aliquando fraterna familiaritate conquestus est, quia cum novem sic Psalteria saepe modulando perficeret, ad decimum nunquam potuerit pervenire. » Denique generalis olim in toto ordine Benedictino usus obtinebat integrum in die Parasceves Psalterium recitandi, uti ostendimus in lib. III de Antiq. monach. Rit., c. 14. Quod nos tepidi utinam septimana integra persolvamus. ] Quibus postremis verbis, paternaque increpatione S. Benedictus stimulos addit discipulis, ut aliquid ad solitum suae devotionis servitium addant: unde satis mirari non possum quosdam monachos, eo quod parvum B. Mariae officium aliquando recitare cogantur, conqueri, quasi nimis prolixa graventur psalmodia,", + "candidate_score": 0.656578, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_23_25", + "bdc_text": "agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679", + "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset", + "candidate_score": 0.656135, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_23_25", + "bdc_text": "agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1448", + "psc_text": "licentia pateat. Intervallum singulorum lectorum singulis cubitis intercedat, ne dum ad invicem proximant corpora, nutriant libidinis incentiva; » Magister (Cap. 11): « Singulos praecipimus non binos per lectum dormire. » Quibus accedit conc. Turonense (Can. 14): « Ut sinistrae existimationis aditus amputetur, nullus sacerdotum aut monachorum colligere alium in suo lecto praesumat. » Ex quo mirari subit qua ratione Regula Cujusdam ad Virgines praescribat (Cap. 14), « Ut binae et binae praeter infirmas et seniores in lectulis dormiant, » quanquam hujus statuti periculis providisse videatur adjiciens: « Sic tamen ut ad invicem non loquantur, neque ad invicem, id est facie ad faciem respiciant, sed una post aliam quiescens dormiat . . . ut una ex illis semper senior sit, de cujus religione non dubitetur. Juvenculas vero nullatenus simul quiescere censemus. » Notat porro hic Bernardus Cassinensis istis S. Benedicti verbis: Singuli per singula lecta dormiant, supplendum esse vel quiescant, quia", + "candidate_score": 0.655012, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_31_33", + "bdc_text": "Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis . Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1095", + "psc_text": "crepusculo, Paschalis sacrosanctae festivitatis officium celebrantibus. » Normanni adesse dicuntur; apud Hildegarium in Vita S. Faronis, cap. 113 (Saec. II): « Nocte quadam cum jam nova aurora claro suo crepusculo dilucidaret, ac concinentes monachi resonarent ecclesiam quodam versu, Deus misereatur nostri et benedicat nobis, » etc., qui versus dicitur ad matutinos: hic tamen locus non prorsus evincit pro die dominica: clarior est ille, qui desumitur ex lib. I de Gestis SS. Rotonensium, cap. 6 (Saec. IV, part. II): « Cum aurora diei claresceret, et monachi matutinas psallerent, et Dominum una voce laudarent, ventum est ad illum psalmum qui appellatur Deus, Deus meus, ad te de luce vigilo, » etc., qui psalmus ad solas dominici diei laudes, aut in festis 12 lectionum dicitur. At nihil luculentius hanc in rem proferri potest, quam locus ex Vita S. Adonis ex abbate episcopi Viennensis, quam ex antiquo breviario Viennensi edidit noster Mabillonius, cujus in", + "candidate_score": 0.654628, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_3_5", + "bdc_text": "Quum ergo tu prior me literis tuis mellitissimis , tum munere haud penitendo salutaveris et veterem amicitiam ex animo restauratam utrinque exoptes , certe inhumanum non solum , verum inniquum tam iusta postulanti denegare arbitratus , ipse ego mihi subducar , priusquam te veteranum amicum simul et Leonhardum Wirt Leonhard Wirth aus Lichtensteig ( Kt. St . Gallen ) studierte 1518 in Basel ( Basel , Matrikel I 338 , Nr. 30 ) und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2202", + "psc_text": "Eccles. Graec., pag. 428), ad quem aliquando in prandio S. Epiphanius avem apposuit; quam ille recusavit dicens: Ignosce mihi, pater, quia ex qua accepi istum habitum, non manducavi quidquam necisum: non dixit quia hoc monachis vetitum est. Et certe S. Epiphanium non latebant monachorum vivendi leges, ut eas a viro sanctissimo violari vellet. Jam vero post S. Benedictum innumera proferunt monasteriorum bene ordinatorum exempla, in quibus volatilium esus erat in usu: unde si praxis optima sit legum interpres, concludunt permissas a S. Benedicto volatilium carnes. Hujuscemodi exempla habemus in Vita S. Bertulfi abbatis Bobiensis auctore Jona monacho ejus discipulo, num. 21 (Saec. II Ben.), in quo praepositus monasterii triginta fratribus vineae custodibus anatem divisisse legitur; in Vita S. Judoci (Saec. II Ben.), qui, ut scribit anonymus in ejus Vita num. 10, gallinas SIBI nutrire consueverat; in Vita S. Cuthberti (Saec. II Ben.) auctore Beda cap. 36, qui aliquando hospitibus monachis", + "candidate_score": 0.654552, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_4_6", + "bdc_text": "Gallen ) studierte 1518 in Basel ( Basel , Matrikel I 338 , Nr. 30 ) und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) . Nach Kessler , Sabbata 155 , 6-11 gehörte ein Leo nhard Wirth aus Lichtensteig seit 1525 zum täuferischen Kreis in St.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3732", + "psc_text": "Vit. Pat. cap. ult.) Vitas Patrum, et Institutiones monachorum Leobardo monacho, ad Majus monasterium recluso direxit, ut eum adversus tentationes praemuniret. Sed et Regula S. Patris nostri Basilii. ] Caesariensis nimirum in Cappadocia episcopi, cujus habemus regulas breviores, et fusius disputatas, et alteram ex utrisque conflatam, quam ex Graeco in Latinum Rufinus Aquileiensis presbyter convertit, cum monasticis Constitutionibus, quas omnes hoc in commentario non semel citavimus: unde miramur Boherium Basilii Regulam, de qua hic S. P. Benedictus, Basilio cuidam monacho a Caesariensi episcopo distincto ascripsisse: nam Regula illa Basilii monachi, quam observant, ut ait, Orientales coenobitae, quamque ipse multoties citat, haudquaquam est alia ab illis quas scripsit Caesariensis episcopus. Quod vero S. Benedictus eum vocat Patrem et suum, non inde sequitur eum militasse sub S. Basilii institutis; sed eum Patrem appellat, vel honoris gratia tanquam antiquiorem, juxta illud S. Augustini: « Honorificentiae causa Patres appellamus eos qui nos vel tempore", + "candidate_score": 0.654264, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_12_14", + "bdc_text": "Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo . Is Doctore CesarioJohannes Caesarius , ca. 1468-1550 , war ein Repräsentant der «devotio moderna » und wirkte als Lehrer am Niederrhein und in Westfalen . Außer Bullinger zählten zu seinen Schülern u. a .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1743", + "psc_text": "quasi ad vitam officia monachis essent commissa, cum potius singulis annis renovata fuisse constans sit traditio, quam colligere licet ex sancto Hieronymo de Tabennensibus referente (Praef. in Reg. sancti Pach., n. 8), quod singulis annis mense cui vocabulum est mesore, id est Augusto, « disponuntur monasteriorum capita, dispensatores, praepositi, ministri, prout necessitas postulaverit; » ex Leone Ostiensi docente morem fuisse apud Cassinenses (Chron. Cass. l. I, c. 31) ut pridie calendas Septembris omnium in circuitu monachorum conventus fieret, in quo « sequenti die ordinabantur et describebantur, atque destinabantur in obedientias per singulas prout opportunum erat provincias; » ex Vita sancti Joannis Gorziensis (Num. 73, saec. V Bened.), quem Einoldus abbas diversis exercere mutationibus non destitit; cujus etiam diversa officia describit Joannes abbas Mettensis his verbis: « Jussus praepositus, paret (continuo.) Praepositura deposita, decanus esto; jugum quietus admittit. Eo abiens cellarium cura, manum illico profert. Alio ibi succedente, vestes fratrum serva;", + "candidate_score": 0.654264, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_23_25", + "bdc_text": "agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1358", + "psc_text": "horis, quotidie bis Psalterium ex ordine decantare curavit, » ut scribit Beda in Vita S. Benedicti Biscopi, lib. II, n. 21. Ita S. Sequanus abbas, ex ejus vita, n. 2; S. Austrudis abbatissa Laudunensis, ex ejus item Vita, n. 18, nihil cibi aut potus praegustare solebant quin integrum Psalterium recitassent, qua de re etiam laudatur Gervinus abbas Centulensis in Chron. Cent. l. IV, c. 26 (Specil. t. IV). Ita denique S. Maurus, teste Fausto in ejus Vita, S. Albericus, abbas Cisterciensis, teste Henriquez in ejus Vita, n. 3 (Boll. 26 Jan.), etiam ante vigilias nocturnas saepe Psalterium percurrebant. Quid integras congregationes commemorem, quibus solemne fuit singulis diebus Psalterium decantasse? id quod de Hoemburgensibus S. Odiliae sanctimonialibus legimus in ejus Vita, n. 21: « Evenit et ut quadam die, sicut consuetudo in eodem monasterio erat, scilicet ut quotidie secundum ordinem virium jejunarent, et Psalterium decantarent. » Qualem etiam disciplinam apud omnes", + "candidate_score": 0.654187, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_12_14", + "bdc_text": "Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo . Is Doctore CesarioJohannes Caesarius , ca. 1468-1550 , war ein Repräsentant der «devotio moderna » und wirkte als Lehrer am Niederrhein und in Westfalen . Außer Bullinger zählten zu seinen Schülern u. a .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2744", + "psc_text": "est, ad praescriptam etiam in Quadragesima a regula mensuram; qui sensus connaturalior videtur: nam quae quadragesimali tempore facienda regula praescribit, omnes aequaliter servare tenentur: quae autem hic addenda suadet, non ita, sed pro cujusque voluntate, et abbatis benedictione: quae vero illa sint docent subsequentia. Orationes peculiares. ] Orationes peculiares Hildemaro et Bernardo Cassinensi sunt orationes privatae, « ad differentiam communium et regularium, quae in conventu se habent ab omnibus statutis temporibus, » inquit Bernardus Cassinensis. Additque: « Et possunt etiam dici peculiares quae adduntur et fiunt ultra illas quae praeter Quadragesimam fecit vel facere neglexit. » Istud porro sanctae Regulae statutum quo liberius adimpleret alter Bernardus, abbas Clarevallensis, etiam a scribendis libris abstinebat; unde provocanti amico Guillelmo abbati, ut Petro Abaelardo sese opponens, illius refutaret errores, hunc in modum rescripsit (Epist. 392): « Operae pretium puto, praesertim considerata 656 opportunitate, me atque eos pariter alicubi convenire et conferre de omnibus;", + "candidate_score": 0.654083, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_23_25", + "bdc_text": "agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1361", + "psc_text": "fit in monasterio, ita hic per ordinem tota nihilominus adimpletur. » Sed 324 quod de S. Dominico Loricato refert idem Petrus Damiani omnem pene superat fidem: « Est inter nos qui nonnunquam uno die continuato cum nocte novem Psalteria meditando decurrat; et interim pene semper utraque manu scopis armata nudum corpus afficiat . . . Hic mihi aliquando fraterna familiaritate conquestus est, quia cum novem sic Psalteria saepe modulando perficeret, ad decimum nunquam potuerit pervenire. » Denique generalis olim in toto ordine Benedictino usus obtinebat integrum in die Parasceves Psalterium recitandi, uti ostendimus in lib. III de Antiq. monach. Rit., c. 14. Quod nos tepidi utinam septimana integra persolvamus. ] Quibus postremis verbis, paternaque increpatione S. Benedictus stimulos addit discipulis, ut aliquid ad solitum suae devotionis servitium addant: unde satis mirari non possum quosdam monachos, eo quod parvum B. Mariae officium aliquando recitare cogantur, conqueri, quasi nimis prolixa graventur psalmodia,", + "candidate_score": 0.653405, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_3_5", + "bdc_text": "Quum ergo tu prior me literis tuis mellitissimis , tum munere haud penitendo salutaveris et veterem amicitiam ex animo restauratam utrinque exoptes , certe inhumanum non solum , verum inniquum tam iusta postulanti denegare arbitratus , ipse ego mihi subducar , priusquam te veteranum amicum simul et Leonhardum Wirt Leonhard Wirth aus Lichtensteig ( Kt. St . Gallen ) studierte 1518 in Basel ( Basel , Matrikel I 338 , Nr. 30 ) und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2227", + "psc_text": "Odo incunctanter apostatas appellat (Lib. III Collat. num. 17): « An non est apostasia, inquit, de habitu et victu traditiones Patrum contemnere, cum Deus terminos Patrum transgredi interdixerit, despectaque victus qualitate vel quantitate per B. Benedictum praefixa, sanguineas dapes cum filiis Israel desiderare? » Et certe abstinentia a carnibus inter praecipua vitae monasticae instituta semper considerata est; unde etiam sanctus Vitalis abbas ordinis sancti Basilii (In ejus Vita, n. 18 apud Bolland.) successorem suum instituens, inter alia jubet ut « in monasterio carnes comedi non permittat: » quam legem etiam ad fabros aliosque saeculares operarios intra monasterii terminos laborantes extendebat sanctus Theodorus Siceota (In ejus Vita n. 63, Boll. 22 April.), quos ea de causa ad oppidum remittebat. Imo inter objecta Graecorum tempore Michaelis Cerularii Latinis improperarunt (Humberti lib. contr. Graec. calumanias) , quod sanctus Benedictus infirmis carnis esum concedit; et inter querelas quas Innocentii III tempore adversus Latinos renovarunt,", + "candidate_score": 0.653312, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_25", + "bdc_text": "Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1448", + "psc_text": "licentia pateat. Intervallum singulorum lectorum singulis cubitis intercedat, ne dum ad invicem proximant corpora, nutriant libidinis incentiva; » Magister (Cap. 11): « Singulos praecipimus non binos per lectum dormire. » Quibus accedit conc. Turonense (Can. 14): « Ut sinistrae existimationis aditus amputetur, nullus sacerdotum aut monachorum colligere alium in suo lecto praesumat. » Ex quo mirari subit qua ratione Regula Cujusdam ad Virgines praescribat (Cap. 14), « Ut binae et binae praeter infirmas et seniores in lectulis dormiant, » quanquam hujus statuti periculis providisse videatur adjiciens: « Sic tamen ut ad invicem non loquantur, neque ad invicem, id est facie ad faciem respiciant, sed una post aliam quiescens dormiat . . . ut una ex illis semper senior sit, de cujus religione non dubitetur. Juvenculas vero nullatenus simul quiescere censemus. » Notat porro hic Bernardus Cassinensis istis S. Benedicti verbis: Singuli per singula lecta dormiant, supplendum esse vel quiescant, quia", + "candidate_score": 0.652605, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_23_25", + "bdc_text": "agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1066", + "psc_text": "veteres monachos Psalterium memoriter discere: nam meditari apud antiquos saepe sumitur pro simplici lectione, ut in secunda Regula SS. Patrum cap. 5, sive pro studio; unde antiqua versio Gallica ms. Conchensis monasterii hunc Regulae textum ita vertit: Le temps qui reste après vigile soit occupé à dire Psautier ou à étudier. Quinto, non solum Psalterium, sel alios insuper Scripturae libros ex mente S. Benedicti memoriae commendandos esse existimo, maxime cum nonnullas lectiones ad opus Dei memoriter recitari voluerit, communisque apud veteres monachos usus obtinuerit, Scripturam memoriae mandandi. Addo praeterea occultos illius variosque sensus esse rimandos: nam Scripturae sacrae studium apud eos praecipuum fuisse constat; unde etiam Hildemarus nolenti vigilare fratri, et nihil se adjuvante Domino indigere dicenti, « Abbas, inquit, talem propositionem debet proponere, quam ille frater non possit solvere, ut humilietur, » aliquem scilicet Scripturae locum perdifficilem cujus sensum frater ille negligens et superbus ignoret. Sexto, denique non sic", + "candidate_score": 0.652487, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_11_13", + "bdc_text": "Tandem sero sapiunt Phriges Adagia , 1 , 1 , 28 ( LB II 37f). . Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo . Is Doctore CesarioJohannes Caesarius , ca. 1468-1550 , war ein Repräsentant der «devotio moderna »", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_453", + "psc_text": "28: « Omnes homines aeque diligendi sunt; sed cum omnibus prodesse non possis, his potissimum consulendum est qui pro locorum et temporum, vel quarumlibet rerum opportunitatibus constrictius tibi quasi quadam sorte junguntur. Sicut enim si tibi abundaret aliquid quod dari oporteret ei qui non habet, nec duobus dari potuisset, si tibi occurrerent duo, quorum neuter alium vel indigentia, vel erga te aliqua necessitate superaret, nihil justius faceres quam ut sorte eligeres cui dandum esset quod dari utrique non posset: sic in hominibus quibus omnibus consulere nequeas, pro sorte habendum est, prout quosque tibi colligatius temporaliter adhaerere potuerit. » Necessitas hujus instrumenti repetitur ex necessitate amoris Dei, ejusque legis servandae: neque enim Deum diligere, ejusque legem custodire poterimus aliquando, nisi invicem dilexerimus. Hinc S. Bernardus Serm. 33, de Divers.: « Haec est professio fidei Christianae, ut qui vivit, jam non sibi vivat, sed ei qui pro omnibus mortuus est; nec mihi", + "candidate_score": 0.652482, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_4_6", + "bdc_text": "Gallen ) studierte 1518 in Basel ( Basel , Matrikel I 338 , Nr. 30 ) und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) . Nach Kessler , Sabbata 155 , 6-11 gehörte ein Leo nhard Wirth aus Lichtensteig seit 1525 zum täuferischen Kreis in St.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3608", + "psc_text": "artes diversae intra monasterium exerceantur. ] Tale erat Fuldense coenobium sub Sturmio abbate, teste Eigile abbate in ejus Vita, num. 20; tale Flaviacense sub S. Geremaro, ex ejus Vita, num. 25; tale Solemniacense ex Vita S. Audoeno in Vita sancti Eligii; tale Lesciense ex Vita S. Hiltrudis, num. 3; tale Centulense ex Hariulfi Chronico, lib. II, cap. 7; tale Talipiacum ex gestis S. Aldrici, num. 28; tale Sanctigallense ex antiqua ejus delineatione; tale denique Divionense S. Benigni ex ejusdem Chronico. Talia etiam construi volebat monasteria Moguntinum sub Carolo Magno concilium, S. Benedicti praeceptum renovans his verbis (Can. 20): « Dignum et necessarium est, ut missi per quaeque loca directi simul cum episcopo uniuscujusque dioecesis perspiciant loca monasteriorum canonicorum pariter et monachorum, similiterque puellarum, si in apto et congruo loco sint posita, ubi necessarium commodum possit acquiri, quod ad utilitatem pertinet monasterii, sicut in S. Regula dicitur: Monasterium autem ita debet", + "candidate_score": 0.65218, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_12_14", + "bdc_text": "Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo . Is Doctore CesarioJohannes Caesarius , ca. 1468-1550 , war ein Repräsentant der «devotio moderna » und wirkte als Lehrer am Niederrhein und in Westfalen . Außer Bullinger zählten zu seinen Schülern u. a .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2690", + "psc_text": "hoc sufficiunt facultates ordinis seu religionis hujusmodi, deinceps habeatur magister qui monachos eorum doceat in hujusmodi scientiis primitivis: videlicet grammatica, logica et philosophia, proviso attentius ut saeculares instruendi cum ipsis monachis docendis nullatenus admittantur . . . Praecipimus insuper in virtute obedientiae cunctis vis tatoribus in provincialibus capitulis deputandis, quod omnia et singula de magistris instructoribus, et personis instruendis, et aliis, circa ea superius ordinata faciant auctoritate apostolica, per censuram ecclesiasticam, et alia opportuna remedia (appellatione remota) firmiter observari. Et nihilominus ea quae super praedictis fecerint et invenerint, praesidentibus capitulo provinciali referant; qui etiam auctoritate apostolica praefata, si videatur eisdem, vel ipsorum majori parti, contra negligentes vel rebelles in praemissis fortius procedere non postponant, etc. (Spicil. tom. V). » Hoc Benedicti papae salutare statutum renovavit postea 643 Tristandus archiepiscopus in concilio Senonensi anno 1485, art. 3, cap. 1. Et novissime concilium Tridentinum definit (Sess. 5, in dec. de Reformat., cap.", + "candidate_score": 0.652169, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_25", + "bdc_text": "Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1411", + "psc_text": "S. Pachomius, in Regul. art. 126: « Per domos singulas vespere sex orationes psalmosque complete. » 2º Quod idem ritus aliis etiam monachis communis exstiterit, utpote quem praescribunt S. Isidorus in Regulae c. 7, S. Fructuosus in Regulae c. 3, Magister in Regulae c. 33, quae quidem 336 Regulae magna ex parte ex Benedictina conflatae fuerunt. His adjiciendum est S. Columbani Poenitentiale, in quo inter alia haec praescribuntur: « In communi autem omnes fratres omnibus noctibus in tempore orationum in fine omnium psalmorum, genua in oratione, si non infirmitas obfuerit, flectere aequo animo debent, sub silentio dicentes, Deus, in adjutorium meum intende, Domine, ad adjuvandum me festina; quem versiculum postquam ter in oratione decantaverint, aequaliter a flexione orationis surgant. » 3º Addere posset quod in antiquis Psalteriis mss. in fine singulorum psalmorum habentur etiam orationes descriptae. Exstat hujusmodi Psalterium in nostro Parisiensi S. Germani monasterio: tale etiam erat quod Molismo", + "candidate_score": 0.652009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_23_25", + "bdc_text": "agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_790", + "psc_text": "« Silentium, inquit Lib. II Histor. Occid. cap. 14, per totam fere diem observantes, mutuis collocutionibus et collationibus unam sibi horam reservant, invicem consolantes, et invicem instruentes. » Quod ita explicat Julianus Varnier De Ant. Praxi Regul. S. B., cap. 16, non quasi singulis diebus unam horam ad mutuam collocutionem reservarent; sed quod, cum abbas fratribus loquendi licentiam indulgeret, integram in id exercitii horam impenderent. Et de hac hora intelligendus S. Bernardus, ubi superbum monachum describens, haec habet In Tract. de Grad. humil., c. 14: « Cum autem pulsato signo necesse est interrumpi colloquium, horam longam breve queritur intervallum. » His in colloquiis, ut id obiter observem, aliquando sermo agebatur de litteris: Si de litteris sermo exoritur, inquit S. Bernardus, vetera proferuntur et nova; volant sententiae, verba resonant ampullosa; aliquando de religione: Quod si de religione agitur, statim visiones et somnia proferuntur, deinde laudat jejunia, etc.; aliquando de rebus jocosis:", + "candidate_score": 0.651763, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32_34", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r. ) und vor allem gegen die Wiedertäufer ( f. 405r. -406v. ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2662", + "psc_text": "Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud quoque, infit, commonendum esse credidimus, quoniam tam in sacris litteris quam in expositoribus doctissimis multa per schemati, multa per definitiones, multa per artem grammaticam, multa per artem rhetoricam, multa, per dialecticam, multa per disciplinam arithmeticam, multa per musicam, multa per disciplinam geometricam, multa per astronomicam intelligere possumus. » Postea consolatus quorumdam simplicitatem fratrum, qui ad arduum adeo studium haud possunt assurgere, subdit (Cap. 28): « Verumtamen nec illud Patres sanctissimi decreverunt, ut saecularium litterarum studia respuantur, quia exinde non minimum ad sacras Scripturas intelligendas sensus noster instruitur: si tamen divina gratia suffragante, notitia ipsarum rerum sobrie ac rationabiliter inquiratur, non", + "candidate_score": 0.651682, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_23_25", + "bdc_text": "agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2035", + "psc_text": "etiam arridet; quamvis sollicitos maxime in praevidendis lectionibus velim lectores, certumque ad id muneris olim tempus illis assignatum legamus (Cap. 37): « Ad matutinalem, et ad majorem missam, inquiunt Divionenses S. Benigni Consuet mss., accipiens librum in quo legendum est, et 487 secedens in minorem chorum, praevidet lectionem. Quod si juvenis est adhuc in custodia positus, tunc non secedit; sed quantum praevidet, praevidet in majori choro. » Aliquid hujusmodi habet Udalricus lib. II, cap. 34. Et ms. Rituale Affligeniensis monasterii (Apud Haef. lib. X, tract. 2, disq. 2): « De hebdomadario lectore hoc sciendum, et quod infra ambas missas matutinalem scilicet et majorem, lectionem suam praevideat, et affirmat sedens in posteriori loco ubi videri valeat a conventu: et siquidem junior est, aut minus in legendo exercitatus, advocetur aliquis seniorum qui lectionem ejus auscultet, et accentuare doceat secundum usum monasterii observatum. » Id olim in Corbeiensi monasterio praestabat in sacristia, ut", + "candidate_score": 0.651653, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_25", + "bdc_text": "Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1970", + "psc_text": "consilio in omnibus agendis maxime debent uti. » Etsi infirmis legere fas non esset, pias tamen lectiones audire haud erat illicitum; nam aegrotante Agathone abbate cum altero sene (Monument. Eccl. Graec. tom. I, pag. 378), « recumbentibus illis e cella quidam frater legens recitabat e libro Geneseos. » Ex nostris vero qui lecto exsurgere valebant, saltem Regulae lectionem in capitulo, et collationis ante completorium auscultabant; ita nihilominus ut congregatis fratribus se non adjungerent. « Quamvis in capitulum non pergat, inquiunt Divionenses S. Benigni Consuetudines (Cap. 46), tamen intra ecclesiam B. Benedicti, prope ostium manens, quod in capitulo legitur auscultat, scilicet sententiam Regulae, vel de Evangelio, et expositionem, et rursus ad collationem; sed cum ad hoc ventum fuerit ut de negligentiis fratrum agatur, ad hoc audiendum non debet esse curiosus. » Ne tamen interim manerent otiosi in infirmitorio: « Possunt peccata sua viro spirituali confiteri ante et quando fratres sunt in", + "candidate_score": 0.651644, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_4_6", + "bdc_text": "Gallen ) studierte 1518 in Basel ( Basel , Matrikel I 338 , Nr. 30 ) und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) . Nach Kessler , Sabbata 155 , 6-11 gehörte ein Leo nhard Wirth aus Lichtensteig seit 1525 zum täuferischen Kreis in St.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1386", + "psc_text": "refugiat monachus risus et fabulas; sed hoc meditetur corde quod psallitur ore. » Regula Magistri (Cap. 47): « Quod sonat in voce, ipsum sit in mente 330 psallentis. » S. Bernardus: « Nihil aliud dum psallitis, quam quod psallitis cogitetis. » Talis erat S. Adalardus, abbas Corbeiensis, qui, referente Paschasio Ratberto in ejus Vita, n. 27 (Saec. IV, part. I): « Si ad Dei intrasset officium, ut idem jucundo animo solitus erat dicere, mox omnes cogitationes, et causas rerum temporalium ante ostium reponebat, et secum totus ingrediebatur, ut totus Deo ac sibi adesset. » Tales erant nostri Meldenses S. Faronis, quorum probata ad Deum attentio Otgerii militis conversionem perfectam operata est, uti habetur in ejus Vita, n. 19 ( Ibidem ). Tales Sancti-Gallenses, quorum devotionem ad opus Dei experimento didicisse leguntur imperatores Ottho et Conradus, apud Ekkehardum, in lib. de casibus S. Galli. Talis denique in Cluniacensi Benedictus monachus (Petr.", + "candidate_score": 0.651609, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32_34", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r. ) und vor allem gegen die Wiedertäufer ( f. 405r. -406v. ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1094", + "psc_text": "quam in dominicis et festis diebus matutini incipiente luce agendi sunt. » Idem docet ad cap. 11 idem cum eo etiam Bernardus Cassinensis, et Nicolaus de Fractura ad cap. item 11; quorum sententiam confirmat praxis, quam videre est apud anonymum Sangermanensem qui, principatu Caroli Magni translationem S. Germani Parisiensis episcopi describebat, in qua, n. 7, refert (Saec. III Bened., part. II) contractum quemdam « mane facto . . . . clericis (id est monachis), juxta morem diei dominici matutinorum officia consummantibus » curatum fuisse; apud Aimonium in lib. II Mirac. S. Germani, cap. 10, ubi fratribus « matutinale, orto jam crepusculo, Paschalis sacrosanctae festivitatis officium celebrantibus. » Normanni adesse dicuntur; apud Hildegarium in Vita S. Faronis, cap. 113 (Saec. II): « Nocte quadam cum jam nova aurora claro suo crepusculo dilucidaret, ac concinentes monachi resonarent ecclesiam quodam versu, Deus misereatur nostri et benedicat nobis, » etc., qui versus dicitur ad", + "candidate_score": 0.651558, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_4_6", + "bdc_text": "Gallen ) studierte 1518 in Basel ( Basel , Matrikel I 338 , Nr. 30 ) und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) . Nach Kessler , Sabbata 155 , 6-11 gehörte ein Leo nhard Wirth aus Lichtensteig seit 1525 zum täuferischen Kreis in St.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2672", + "psc_text": "multis potest exemplis confirmari, nimirum saeculo VII Theodorus ex monacho Cantuariensis episcopus, et Adrianus abbas (Saec. II Ben.) « quia litteris sacris simul et saecularibus abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant, ita ut metricae artis, astronomicae, et arithmeticae, ecclesiasticae disciplinam inter sacrorum apicum volumina suis auditoribus contraderent, » ex Vita sancti Theodori num. 5. Huetbertus etiam abbas (Ibid.) in Wiremuthensi coenobio « a primis pueritiae temporibus non solum regularis observantia disciplinae institutus; sed et scribendi, cantandi, legendi, ac docendi fuerat non parva exercitatus industria, » ex libro II de Vita S. Benedicti Biscopi n. 18. His adjungendus est Beda Venerabilis, qui, ut scribit Cuthbertus ejus discipulus in ejus Vita n. 2 (Saec. III Ben.), in Girwensi monasterio « infantulus bonae spei et divina et saeculari litteratura diligenter imbuitur . . . . . Et cum in Latina erudiretur lingua, Graecae quoque", + "candidate_score": 0.651216, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_23_25", + "bdc_text": "agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2671", + "psc_text": ". . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres transmittere, » ex Vita S. Filiberti n. 20 (Ibid.). Denique SS. Botulfus et Adulfus in Gallia monachi « non solum doceri, sed ex gratia Dei inter perfectiores potestatem adepti sunt docendi, » ex Vita S. Botulli n. 2 (Saec. III Ben.). Quod hic de Galliae monasteriis asserimus, idem de Anglicanis multis potest exemplis confirmari, nimirum saeculo VII Theodorus ex monacho Cantuariensis episcopus, et Adrianus abbas (Saec. II Ben.) « quia litteris sacris simul et saecularibus abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant, ita ut metricae artis, astronomicae, et arithmeticae, ecclesiasticae disciplinam inter", + "candidate_score": 0.651183, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1094", + "psc_text": "quam in dominicis et festis diebus matutini incipiente luce agendi sunt. » Idem docet ad cap. 11 idem cum eo etiam Bernardus Cassinensis, et Nicolaus de Fractura ad cap. item 11; quorum sententiam confirmat praxis, quam videre est apud anonymum Sangermanensem qui, principatu Caroli Magni translationem S. Germani Parisiensis episcopi describebat, in qua, n. 7, refert (Saec. III Bened., part. II) contractum quemdam « mane facto . . . . clericis (id est monachis), juxta morem diei dominici matutinorum officia consummantibus » curatum fuisse; apud Aimonium in lib. II Mirac. S. Germani, cap. 10, ubi fratribus « matutinale, orto jam crepusculo, Paschalis sacrosanctae festivitatis officium celebrantibus. » Normanni adesse dicuntur; apud Hildegarium in Vita S. Faronis, cap. 113 (Saec. II): « Nocte quadam cum jam nova aurora claro suo crepusculo dilucidaret, ac concinentes monachi resonarent ecclesiam quodam versu, Deus misereatur nostri et benedicat nobis, » etc., qui versus dicitur ad", + "candidate_score": 0.651029, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_23_25", + "bdc_text": "agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2667", + "psc_text": "viguisse litterarum studia modo probaverimus ex Vitis SS. Gildae, Samsonis et Maglorii, qui ab Eltuto abbate liberales artes didicerunt; et ex Vita S. Maclovii, qui in Brendani abbatis monasterio iisdem in studiis profecit. Idem demonstrari amplius posset tam ex Vita S. Constantini, num. 1, qui ex rege monachus factus, saeculo VI in claustro litteras edoctus, sacerdos ordinatur (Bolland, 11 Martii); tum ex Vita S. Columbani num. 9, qui Silenis abbatis disciplinae se subjiciens (Saec. II Ben.), « omnium divinarum Scripturarum studiis eum imbuit; » tum ex Vita S. Galli abbatis cap. 1, qui in Bencorensi monasterio (Saec. II Ben.), « superna gratia se praeveniente, tanto studio divinas epotavit Scripturas, ut de thesauro suo nova proferre posset et vetera; grammaticae etiam regulas, metrorumque subtilitates capaci consequeretur ingenio, » ut scribit Walfridus. Quam vero in Hiberniae monasteriis S. Columbanus deprehenderat disciplinam, eamdem secum in Gallias transtulit, maxime autem in Luxoviense coenobium (Saec.", + "candidate_score": 0.650989, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_5_7", + "bdc_text": "und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) . Nach Kessler , Sabbata 155 , 6-11 gehörte ein Leo nhard Wirth aus Lichtensteig seit 1525 zum täuferischen Kreis in St. Gallen . Mit dem später in Basel ansäßigen Leonhard Wirt ( Hospinian ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1849", + "psc_text": "de Vulturno habetur in Vita S. Thomae abbatis Farfensis (Saec. III Ben.); quod scilicet congruis temporibus ad Farfense monasterium veniebant, « et hebdomadas suas in coquinae officio sicut et alii fratres in ipso faciebant monasterio. » Porro nullum hoc capite discrimen ponere videtur S. Benedictus inter coquinae hebdomadarios et mensae ministros: utrosque tamen distinguit cap. 38, ubi, agens de hebdomadario lectore, ait: Postea autem cum coquinae hebdomadariis, et servitoribus reficiat. Quem in locum Boherius in primo comment.: « An enim isti servitores per septimanas serviant, an per dies non curo, quia nec in Regula hoc reperio, sibi tamen vicissim hujus servitutis officium impendent. » Ubi manifeste servitores ab hebdomadariis coquinae, qui per totam septimanam serviebant, distinguit. Apud Cluniacenses tamen, Divionenses S. Benigni, et Cistercienses, hebdomadarii coquinae utrumque munus obibant. De Cluniacensibus audiendus est Udalricus (Lib. II, c. 35): « Finita hora post quam fratres sunt refecturi, celeriter exeunt, ut fabas", + "candidate_score": 0.65093, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_25", + "bdc_text": "Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2656", + "psc_text": "regulari integritate ornatos fuisse. Idem alibi haud obscure innuit S. doctor cum dixit (De Opere monachor., cap. 29): « Multo mallem per singulos dies certis horis, quantum in bene moderatis monasteriis constitutum est, aliquid manibus operari, et caeteras horas habere ad legendum et orandum, aut aliquid de divinis litteris agendum liberas, quam tumultuosissimas perplexitates causarum alienarum pati, etc. » Quo ex loco clare et manifeste deducitur in monasteriis bene moderatis, praeter communem lectionem liberas fuisse horas ad disputandum aut aliquid de divinis litteris agendum; quod plane fieri nequit absque peculiari studio. Eamdem consuetudinem etiam in Galliis obtinuisse, probat Claudiani Mamerti abbatis Viennensis exemplum (Lib. IV, epist. 11. Vid. epist. 3), in cujus epitaphio ita canit Sidonius Apollinaris: Germani decus et dolor Mamerti, Mirantum unica pompa episcoporum, Hoc dat cespite membra Claudianus. Triplex bibliotheca quo magistro Romana, Attica, Christiana fulsit: 635 Quam totam monachus virente in aevo Secreta bibit institutione. Orator,", + "candidate_score": 0.650883, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32_34", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r. ) und vor allem gegen die Wiedertäufer ( f. 405r. -406v. ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2661", + "psc_text": "dubium parebant institutis. His imprimis commendat sacrae Scripturae studium, historiae ecclesiasticae lectionem, SS. Patrum, maxime Hilarii, Cypriani, Ambrosii. Hieronymi et Augustini scripta; tum hortatur eos ad Dionysii Exigui monachi canones ecclesiasticos assidue legendos. « ne videamini, inquit, tam salutares ecclesiasticas 636 regulas culpabiliter ignorare. » Et paulo post addit (Divin. Inst., cap. 23): « Et ut vobis in regulis fidei nulla possit nocere subreptio, legite quas habetis in promptu synodum Ephesinam et Chalcedonensem, nec non et Encyclia, id est epistolas confirmationis supradicti concilii. » Deinde postquam docuit quo studio Scriptura sacra cum expositoribus illius legenda sit, subjungit (Cap. 25): « Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud", + "candidate_score": 0.65081, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_25", + "bdc_text": "Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1365", + "psc_text": "est in servandi ordinis continua jugitate prolixitas; tanta praesertim in ecclesiasticis officiis protelabatur instantia, ut in ipso Cancri sive Leonis aestu, cum longiores sunt dies, vix per totum diem unius saltem vacaret horae dimidium quo fratribus in claustro licuisset miscere colloquium. Hoc autem tam continui laboris exercitium ad hoc est, ut reor, solerti satis ac provida magisterii arte provisum, ut levium atque 325 infirmorum fratrum fragilitatem reprimat, et delinquendi propemodum occasionem tollat, quatenus, etiamsi velint, praeter cogitationem peccare vix possint. Fragilium igitur imbecillitati consulitur, dum in persolvendo continui ordinis penso totum non modo diurni, sed et nocturni temporis spatium profligatur. » Antequam caput istud absolvam, observabo cum Boherio in secundo comm., hujus capitis initio, quosdam olim existimasse S. Patrem Benedictum Gallicano usum esse Psalterio; quod ex iis locis colligebant, quae S. Pater citat ex Psalterio in Regula, in quibus variae reperiuntur lectiones quae non exstant in Romano, bene autem in", + "candidate_score": 0.650725, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_22_24", + "bdc_text": "De te autem subinde certior factus tum fratre Iacobo , viatore ColoniensiDer Kölner Bote ist nicht näher bekannt , s. oben [Nr. 88 ] S. 104 , Anm. 5. , tum relatu doctorum , quum adhuc Capelle Kappel am Albis , wo Bullinger als Klosterlehrer gewirkt hatte . agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3667", + "psc_text": "concedenda autem ista licentia abbas non nimis facilem exhibere se debet; sed ad solam monasterii necessitatem aut piam aliquam utilitatem attendere. Et tunc tam egredientes quam revertentes abbatis benedictionem excipiant juxta veterum monachorum morem, quem videre est in sexta synodo, can. 46; in Poenis incerti auctoris, apud S. Basilium, n. 1; in Regula S. Fructuosi, cap. 8; in lib. II Dialogorum S. Gregorii papae, cap. 7 et 12, et apud S. Joannem Climacum, grad. 4. Hanc autem benedictionem edito super egredientes crucis signo dabant, ut patet tum Poenitentiali S. Columbani, tum ex Ardone in Vita S. Benedicti Anianensis, n. 23. Quod vero S. Benedictus addit vel quocunque ire, Menardus id intelligit « de his qui in via diriguntur, ut tantum ad locum ad quem missi sunt, nec declinando ad dextram vel ad sinistram recta se conferant. » Sed omnes Cassinenses commentatores id interpretantur de discursu intra claustra monasterii, ut nec", + "candidate_score": 0.650668, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_22_24", + "bdc_text": "De te autem subinde certior factus tum fratre Iacobo , viatore ColoniensiDer Kölner Bote ist nicht näher bekannt , s. oben [Nr. 88 ] S. 104 , Anm. 5. , tum relatu doctorum , quum adhuc Capelle Kappel am Albis , wo Bullinger als Klosterlehrer gewirkt hatte . agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1081", + "psc_text": "in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium in stratu suo collocare se consueverat. ut habent ejus acta n. 14. Idem viguisse in Longoretico monasterio discimus ex Visione Baronti, n. 7, saeculo II Bened.; in Pauliacensi sanctimonialium ex Vita S. Austrobertae, n. 15, saec. III, part. I; in Lindisfarnensis ex Carmine Ethilvulfi monachi cap. 10, 21, 22; in monasterio S. Corbiniani ex ejus Vita auctore Aribone n. 3, denique in Suessionensi B. M. Parthenone aliis in ecclesia vigiliis et orationibus insistentibus, aliae post nocturnum officium dormire permittebantur ex Vita S. Drausii episc., n. 17, apud Bolland., 5 Martii. Sed haec merae indulgentiae, et praeter Regulam S. Benedicti, quae", + "candidate_score": 0.650517, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_12_14", + "bdc_text": "Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo . Is Doctore CesarioJohannes Caesarius , ca. 1468-1550 , war ein Repräsentant der «devotio moderna » und wirkte als Lehrer am Niederrhein und in Westfalen . Außer Bullinger zählten zu seinen Schülern u. a .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1673", + "psc_text": "Isthaec autem electio singulis olim annis apud nostros celebrabatur, ut docet nos Mabillonius his verbis (Praef. ad saec. IV Ben., part. I, n. 126): « Officium istud ( obedientiam vocabant veteres) in annum committi antiquus mos est in ordine nostro usitatus. » Cujus sententiam confirmat anonymus in Vita S. Salabergae (Saec. II Ben.): « Famulaque Christi, cui obedientiae causa eodem anno juxta tenorem Regulae ad cellarium custodiendum sororibusque ministrandum ordo evenerat. » Idem colligitur ex Vita S. Joannis Gorziensis n. 73. Auctor est tamen Hildemarus, decanos et cellerarios plures in annos continuari debere: « Cellerarius, inquit (In cap. 32), et decanus non dicit ut per vicem sibi succedant, sed usque dum non potest meliorem invenire, semper ille debet esse in decania sua, aut ille in cellario suo, etiamsi per decem annos meliorem non potest invenire, ille solus agat illud ministerium. » Bernardus etiam Cassinensis et Boherius docent cellerarios, decanos praepositosque", + "candidate_score": 0.650477, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_23_25", + "bdc_text": "agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2895", + "psc_text": "53. Hujus instituti causa praecipua fuit, ne divinis contemplationibus mens devota a Deo avocetur; vix enim lingua effari aut intellectus capere potest quantis animum perturbationibus nimia et inordinata litterarum scriptio exagitet. « Quantus tumultus est in mente dictantium, verba sunt S. Bernardi (Epist. 89), ubi multitudo obstrepit dictionum, ubi orationum varietas et diversitas sensuum concurrit, ubi saepe respuitur quod occurrit, et requiritur quod excidit, ubi quid pulchrius secundum litteram, quid consequentius juxta sententiam, quid planius propter intelligentiam, quid utilius ad conscientiam, quid denique 692 cui, vel post, vel ante, ponatur, intentissime attenditur, multaque alia, quae a doctis in hujusmodi curiosius observantur! » Quantis animum pulsat motibus praeteritorum recordatio, charorum, propinquorum, et relictae patriae suavis memoria! Haec cum serio perpenderet quidam monachus (Casian. lib. V, cap. 32), et « ei post annos quindecim patris et matris, amicorumque multorum de provincia Ponti complures epistolae delatae fuissent, accipiens grandem fasciculum litterarum, diuque apud", + "candidate_score": 0.6504, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_25", + "bdc_text": "Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1358", + "psc_text": "horis, quotidie bis Psalterium ex ordine decantare curavit, » ut scribit Beda in Vita S. Benedicti Biscopi, lib. II, n. 21. Ita S. Sequanus abbas, ex ejus vita, n. 2; S. Austrudis abbatissa Laudunensis, ex ejus item Vita, n. 18, nihil cibi aut potus praegustare solebant quin integrum Psalterium recitassent, qua de re etiam laudatur Gervinus abbas Centulensis in Chron. Cent. l. IV, c. 26 (Specil. t. IV). Ita denique S. Maurus, teste Fausto in ejus Vita, S. Albericus, abbas Cisterciensis, teste Henriquez in ejus Vita, n. 3 (Boll. 26 Jan.), etiam ante vigilias nocturnas saepe Psalterium percurrebant. Quid integras congregationes commemorem, quibus solemne fuit singulis diebus Psalterium decantasse? id quod de Hoemburgensibus S. Odiliae sanctimonialibus legimus in ejus Vita, n. 21: « Evenit et ut quadam die, sicut consuetudo in eodem monasterio erat, scilicet ut quotidie secundum ordinem virium jejunarent, et Psalterium decantarent. » Qualem etiam disciplinam apud omnes", + "candidate_score": 0.65031, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_4_6", + "bdc_text": "Gallen ) studierte 1518 in Basel ( Basel , Matrikel I 338 , Nr. 30 ) und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) . Nach Kessler , Sabbata 155 , 6-11 gehörte ein Leo nhard Wirth aus Lichtensteig seit 1525 zum täuferischen Kreis in St.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650", + "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in", + "candidate_score": 0.650304, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_23_25", + "bdc_text": "agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas . Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1365", + "psc_text": "est in servandi ordinis continua jugitate prolixitas; tanta praesertim in ecclesiasticis officiis protelabatur instantia, ut in ipso Cancri sive Leonis aestu, cum longiores sunt dies, vix per totum diem unius saltem vacaret horae dimidium quo fratribus in claustro licuisset miscere colloquium. Hoc autem tam continui laboris exercitium ad hoc est, ut reor, solerti satis ac provida magisterii arte provisum, ut levium atque 325 infirmorum fratrum fragilitatem reprimat, et delinquendi propemodum occasionem tollat, quatenus, etiamsi velint, praeter cogitationem peccare vix possint. Fragilium igitur imbecillitati consulitur, dum in persolvendo continui ordinis penso totum non modo diurni, sed et nocturni temporis spatium profligatur. » Antequam caput istud absolvam, observabo cum Boherio in secundo comm., hujus capitis initio, quosdam olim existimasse S. Patrem Benedictum Gallicano usum esse Psalterio; quod ex iis locis colligebant, quae S. Pater citat ex Psalterio in Regula, in quibus variae reperiuntur lectiones quae non exstant in Romano, bene autem in", + "candidate_score": 0.650136, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_22_24", + "bdc_text": "De te autem subinde certior factus tum fratre Iacobo , viatore ColoniensiDer Kölner Bote ist nicht näher bekannt , s. oben [Nr. 88 ] S. 104 , Anm. 5. , tum relatu doctorum , quum adhuc Capelle Kappel am Albis , wo Bullinger als Klosterlehrer gewirkt hatte . agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3352", + "psc_text": "remordente, ut assolet, conscientia, incipiat denuo de rupta stabilitate causari, inquit S. Bernardus (De Praec. et disp., c. 16), generalem super hujuscemodi scrupulo consolatoriam profert sententiam, dicens: Ubique enim uni Deo servitur, et uni Regi militatur. » Quem etiam si talem esse perspexerit abbas, liceat eum in superiore aliquantulum constituere loco. ] Atque ita Guillelmum Luciacensem monachum in Cluniacensi monasterio S. Majolus (Bolland., 1 Januar.) « promovit honorifice cum consilio fratrum, » teste Glabro Rodulfo in Vita S. Guillelmi. Ita in Virdunensi S. Vitoni monasterio S. Popponem (Bolland., 25 Januar.) « in sublimiori quam fuerat loco » promovit Richardus abbas. Ita Petrum Abaelardum in Cluniacensi stabilitate firmata, ad altiorem gradum Petrus Venerabilis extulit, ut ipse docet ad Eloysam scribens. Ex hoc tamen loco Haeftenus recte infert (Lib. IV, tract. 2, disq. 5) communi jure peregrinum hunc monachum ultimo collocandum loco. Et certe in Regula SS. Serapionis, Macarii, Paphnutii, et alterius", + "candidate_score": 0.650134, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32_34", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r. ) und vor allem gegen die Wiedertäufer ( f. 405r. -406v. ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1093", + "psc_text": "nocturnis vigiliis sine ullo intervallo jungit matutinos, non sic capiendum est, quasi laudes accelerare voluisset, et consuetam illarum horam mutare: sed potius nocturnos ad auroram usque produxisse dicendus: nam matutini, quos laudes appellamus, semper ad auroram, sive ut loquitur S. P. Benedictus incipiente luce dicendi sunt: unde et matutini dicti sunt a voce matuta, id est aurora, eo quod ad auroram celebrari debeant: quare Hildemarus illum S. Regulae textum, qui incipiente luce agendi sunt, commentans, haec scribit: « In hoc loco manifestat B. Benedictus cum dicit, matutini qui incipiente luce agendi sunt, quia omni tempore, id est tam quotidianis diebus quam in dominicis et festis diebus matutini incipiente luce agendi sunt. » Idem docet ad cap. 11 idem cum eo etiam Bernardus Cassinensis, et Nicolaus de Fractura ad cap. item 11; quorum sententiam confirmat praxis, quam videre est apud anonymum Sangermanensem qui, principatu Caroli Magni translationem S. Germani Parisiensis episcopi", + "candidate_score": 0.650019, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_30_32", + "bdc_text": "Nunc orbis tante indolis fetura fruitur . Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis . Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1096", + "psc_text": "Deus meus, ad te de luce vigilo, » etc., qui psalmus ad solas dominici diei laudes, aut in festis 12 lectionum dicitur. At nihil luculentius hanc in rem proferri potest, quam locus ex Vita S. Adonis ex abbate episcopi Viennensis, quam ex antiquo breviario Viennensi edidit noster Mabillonius, cujus in n. 8 haec leguntur (Saec. IV Bened., part. II): « Temporius fratres ad vigilias nocturnas surgere compellebat, ubi et ipse solito praesens lectiones et responsoria protrahendo decantari faciebat, quousque diei luce appropinquante matutinae laudes agerentur. » Eodem modo Venerabilis Benedictus abbas Clusensis monasterii, ut scribit Vuillelmus, ejus discipulus, in ejus Vita, cap. 5, « observabat lectiones terminando, processionesque protrahendo, ut ad diem usque divinum opus procederet, ne quid post matutinas ad lectum revertentibus invida hostis fraus subriperet, quod castitatis flosculos suaveolentes adureret, et ita solemne gaudium foedando a sacra communione absterreret. » His omnibus accedit 258 Joannis monachi egregium testimonium", + "candidate_score": 0.649988, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_25", + "bdc_text": "Pudore certo suffundor inscitiam meam prodere , presertim quum ab ineunte etate omnibus numeris non modo literis , sed morum integritate absolutissimum te iam olim perspectum habeam , preterquam quod in confinio unauna am Rande nachgetragen. agitabamus , scilicet studium comune erat , apud predicatores subinde librariam Bullinger berichtet in seinem Diarium über seine Besuche in der Bibliothek der Dominikaner ( HBD 5 , 22-26 ) ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_417", + "psc_text": "Boll. 4 Mart.: « Ante altare eum ducens, regulari disciplinae subdidit, atque tam acriter verberare coepit, ut inter dolores exclamaret. » Certe disciplinam in Regula S. Benedicti pro corporali aliqua vindicta sumi patet ex ejusdem Regulae cap. 65, ubi vitiosum praepositum verbis admoneri praecipit usque quater, et si non emendaverit, addit, adhibeatur ei correptio disciplinae regularis. Ipse tamen abbas cum timore Dei et observatione regulae omnia faciat. ] Primo cum timore Dei, quia, ut dicit citatus a Boherio Cassiodorus, « semper bene geritur, si coelestis metus humanis moribus apponatur. » Deinde cum observatione regulae, ut ostenderet non minus abbatem quam monachos regulae subdi. Sciens se procul dubio de omnibus judiciis suis aequissimo judici Deo rationem redditurum. ] Quod frequenter abbati S. Pater ingerit, praesertim cum aliquid ei potestatis concedit, ut de accepto et concesso honore haud extollatur, ac semper cogitans quale suscepit onus, in Dei timore permaneat. Si qua vero", + "candidate_score": 0.649936, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_4_6", + "bdc_text": "Gallen ) studierte 1518 in Basel ( Basel , Matrikel I 338 , Nr. 30 ) und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) . Nach Kessler , Sabbata 155 , 6-11 gehörte ein Leo nhard Wirth aus Lichtensteig seit 1525 zum täuferischen Kreis in St.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2940", + "psc_text": "Vita, cap. 23; sed S. Fulgentius Ruspensis episcopus « pelliceo cingulo tanquam monachus utebatur, » uti legimus 703 in ejus Vita. De zonae usu et significatione videsis Haeftenum, lib. V, tract. 4, disq. 1, et tract. 10, disq. 7. Nihil quoque de camisiis sive interulis S. Benedictus, quas S. Robertus abbas Molismensis repudiasse legitur apud Ordericum Vitalem in Hist. lib. V, et consequenter Cistercienses, quorum in Institutis, cap. 4, decernitur « vestitus simplex et vilis, absque pelliciis, camisiis, stamineis, qualem denique Regula describit. » Harum loco S. Patrem Benedictum, primosque ejus discipulos cilicium carne tenus gestasse contendit Haeftenus (Lib. V, tract. 3, disq. 7): exemplo esse potest S. Tillo monachus Sollemniacensis (Saec. II Ben.), cujus « indumentum valde erat vilissimum, sola tunica videlicet atque cuculla, et intrinsecus ad carnem cilicium, quod tandiu donec prae nimia vetustate consumptum nulli usui aptum esset portabat, » ut habent ejus acta. Carthusianis etiam duo", + "candidate_score": 0.649697, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_4_6", + "bdc_text": "Gallen ) studierte 1518 in Basel ( Basel , Matrikel I 338 , Nr. 30 ) und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) . Nach Kessler , Sabbata 155 , 6-11 gehörte ein Leo nhard Wirth aus Lichtensteig seit 1525 zum täuferischen Kreis in St.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1848", + "psc_text": "ipsum communis ordinis nostri usus obtinebat. Et certe probandi laudandique in primis abbates qui, cum sibi per otium licet, in hisce humilitatis exercitiis suis fratribus exemplo praeeunt; nec suam inde putent minui auctoritatem, aut dedecere dignitatem, unde totam suam gloriam quaesierunt viri sanctissimi, in saeculo olim clarissimi, et in populis principes, ut de SS. Guillelmo, ex potentissimo duce, Gellonensi monacho; Carolomanno, ex Austriae rege monacho Cassinensi; de SS. reginis Franciae Radegunde et Baltilde, ut alios plurimos interim sileam, legimus. Vide Vitam I S. Galteri, abbatis Pontisarensis, num. 11, apud Boll., 8 April. Neque praetereundum est quod de monachis, S. Vincentii de Vulturno habetur in Vita S. Thomae abbatis Farfensis (Saec. III Ben.); quod scilicet congruis temporibus ad Farfense monasterium veniebant, « et hebdomadas suas in coquinae officio sicut et alii fratres in ipso faciebant monasterio. » Porro nullum hoc capite discrimen ponere videtur S. Benedictus inter coquinae hebdomadarios et mensae", + "candidate_score": 0.649662, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32_34", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r. ) und vor allem gegen die Wiedertäufer ( f. 405r. -406v. ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1188", + "psc_text": "Chronico, lib. I, cap. 10. Verum cum illud Chronicon stylo Dacii tempora non redoleat, et alioquin falsa plurima contineat, illius foetus non esse apud eruditos quosque pro certo habetur, ac proinde quae de composito ab Ambrosio et Augustino hymno Te Deum laudamus narrantur, dubiae omnino, ne dicam nullius, sunt fidei. Quis autem illius sit auctor hactenus incompertum est. Solus a Smaragdo et aliis quibusdam creditur Ambrosius. Sed in Abbonis abbatis Floriacensis epistola nondum edita tribuitur S. Hilario, ut docuit me, qui ex nostris novae operum hujus sancti editioni adornandae laborat. Hujus hymni praeter S. Benedictum meminere S. Caesarius in Regula ad monachos, c. 21, et S. Aurelianus in Ordine psalm., qui illum ad matutinas laudes decantari decernunt. Hunc vulgatus Alcuinus in lib. de Offic. per ferias vocat hymnum dominicalem; forte quia a S. Benedicto et antiquis monachis omnibus omnino dominicis, ne quidem Adventus et Quadragesimae exceptis, praeter communem Ecclesiae consuetudinem", + "candidate_score": 0.648971, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_22_24", + "bdc_text": "De te autem subinde certior factus tum fratre Iacobo , viatore ColoniensiDer Kölner Bote ist nicht näher bekannt , s. oben [Nr. 88 ] S. 104 , Anm. 5. , tum relatu doctorum , quum adhuc Capelle Kappel am Albis , wo Bullinger als Klosterlehrer gewirkt hatte . agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650", + "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in", + "candidate_score": 0.648927, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_3_5", + "bdc_text": "Quum ergo tu prior me literis tuis mellitissimis , tum munere haud penitendo salutaveris et veterem amicitiam ex animo restauratam utrinque exoptes , certe inhumanum non solum , verum inniquum tam iusta postulanti denegare arbitratus , ipse ego mihi subducar , priusquam te veteranum amicum simul et Leonhardum Wirt Leonhard Wirth aus Lichtensteig ( Kt. St . Gallen ) studierte 1518 in Basel ( Basel , Matrikel I 338 , Nr. 30 ) und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2210", + "psc_text": "Deinde « minime credendum est, inquit Menardus, a S. Benedicto tales institui monachos, qui pedum numero delicias escarum dijudicent, cum ipse capite 36 Regulae carnis esu exceptis aegrotis monachos arceat. Nec vero inferri potest quadrupedum interdictione volatilium esum esse permissum; nam cum unum prohibetur, non statim alterum permitti concludendum est, ut Levit. XIX, cum dicitur, Non maledices surdo, nec coram caeco pones offendiculum: male quidem inferret aliquis ex ejusmodi legibus permitti non surdis maledicere, et videntibus ponere offendiculum; quia potest accedere peculiaris ratio, ut ejusmodi prohibitio fiat, etiamsi alterum expresse non prohibeatur. » Sed ad id quod ex cap. 36, ubi carnes absolute interdicuntur, infertur, respondent alii veteres aves sub carnis nomine non comprehendisse, imo utrumque distinxisse, ut videre est in Regula S. Caesarii (Cap. 24): « Pullos et carnes nunquam sani accipiant; » et in Vita S. Pardulfi (In ejus Vit. Saec. 3) qui « nunquam carnium, neque volatilium", + "candidate_score": 0.648889, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_22_24", + "bdc_text": "De te autem subinde certior factus tum fratre Iacobo , viatore ColoniensiDer Kölner Bote ist nicht näher bekannt , s. oben [Nr. 88 ] S. 104 , Anm. 5. , tum relatu doctorum , quum adhuc Capelle Kappel am Albis , wo Bullinger als Klosterlehrer gewirkt hatte . agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1078", + "psc_text": "in claustro sese recipiebant, ex cap. 84; unde S. Bernardus singularem monachum describens (De Grad. humil.), aliis in claustro quiescentibus, inquit, solus remanet in oratorio: ubi quod dicit quiescentibus non de corporea, sed de spiritali quiete intelligendum est, ut patet ex Aelredo abbate hom. de duobus discipulis euntibus in Emmaus, et ex Gilberto de Hoillandia Serm. 23, in Cant. Denique apud primos B. Stephani abbatis Obazinensis discipulos (Tom. IV Misc. Baluz.), « illud quod post vigilias intervallum restabat, non quieti aut somno deputabatur sed peculiaribus orationibus aut operibus manuum inserviebat, » ut legitur in ejus Vita, n. 7. Istud autem institutum antiquis monachis, ut vidimus hactenus, inviolabile 254 duplici ex causa commendat Joannes Cassianus: 1º ne purificationem nostram nocturnis orationibus acquisitam invidus hostis illusione somni contaminet; 2º ne somnus ille inertiam in monacho parturiat, ac per totum diem vigorem ejus obtundat, cordis pinguedinem exhauriat, et debilem reddat eum adversus insidias", + "candidate_score": 0.648413, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_5_7", + "bdc_text": "und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) . Nach Kessler , Sabbata 155 , 6-11 gehörte ein Leo nhard Wirth aus Lichtensteig seit 1525 zum täuferischen Kreis in St. Gallen . Mit dem später in Basel ansäßigen Leonhard Wirt ( Hospinian ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2671", + "psc_text": ". . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres transmittere, » ex Vita S. Filiberti n. 20 (Ibid.). Denique SS. Botulfus et Adulfus in Gallia monachi « non solum doceri, sed ex gratia Dei inter perfectiores potestatem adepti sunt docendi, » ex Vita S. Botulli n. 2 (Saec. III Ben.). Quod hic de Galliae monasteriis asserimus, idem de Anglicanis multis potest exemplis confirmari, nimirum saeculo VII Theodorus ex monacho Cantuariensis episcopus, et Adrianus abbas (Saec. II Ben.) « quia litteris sacris simul et saecularibus abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant, ita ut metricae artis, astronomicae, et arithmeticae, ecclesiasticae disciplinam inter", + "candidate_score": 0.648409, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_3_5", + "bdc_text": "Quum ergo tu prior me literis tuis mellitissimis , tum munere haud penitendo salutaveris et veterem amicitiam ex animo restauratam utrinque exoptes , certe inhumanum non solum , verum inniquum tam iusta postulanti denegare arbitratus , ipse ego mihi subducar , priusquam te veteranum amicum simul et Leonhardum Wirt Leonhard Wirth aus Lichtensteig ( Kt. St . Gallen ) studierte 1518 in Basel ( Basel , Matrikel I 338 , Nr. 30 ) und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1988", + "psc_text": "aquis, et lacrymis. » Atque ad has consuetudines referre oportet quod de balneatoriis reperitur apud Cassiodorum in lib. Divin. Lect. c. 29, in Ingulfi Histor. Croylandensi, in antiqua monasterii S. Galli Delineatione, in antiquis Farfensis monasterii Consuet., et alibi passim. Vide Haeft. lib. II, tract. 5, disq. 7. Sed et carnium esus infirmis omninoque debilibus pro reparatione concedatur. ] Idem praescribunt S. Athanasius in Syntagmate doctrinae ad monachos, etc.; S. Caesarius in utraque Regula ad monachos, cap. 24, et ad virgines in recapitulatione, cap. 17; S. Aurelianus in utraque item ad monachos cap. 51, et ad virgines, cap. 35; S. Fructuosus in Regula, cap. 5, et alii nonnulli. Ubi etiam quaedam observanda sunt circa carnium esum. Primo, auctor est Hildemarus hanc fuisse in Francia consuetudinem, ut ante infirmis carnes non praeberentur, quam ipsi ab aegritudine surgerent; tantumque illis postea ministratas usque dum pristinas vires recuperassent: quas ubi restaurassent, revertentibus ad", + "candidate_score": 0.648118, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_3_5", + "bdc_text": "Quum ergo tu prior me literis tuis mellitissimis , tum munere haud penitendo salutaveris et veterem amicitiam ex animo restauratam utrinque exoptes , certe inhumanum non solum , verum inniquum tam iusta postulanti denegare arbitratus , ipse ego mihi subducar , priusquam te veteranum amicum simul et Leonhardum Wirt Leonhard Wirth aus Lichtensteig ( Kt. St . Gallen ) studierte 1518 in Basel ( Basel , Matrikel I 338 , Nr. 30 ) und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1995", + "psc_text": "jaceat, nec consueta jejunia solvat, nec cibos refectorii mutet. » Neque etiam quod S. Pater ait pro reparatione ita stricte sumendum, quasi infirmis, de quorum reparatione, instante morte, desperatur, denegandus esset carnium esus: nam licet vires non reparet, eas tamen utcunque sustentat, vitamque aliquantisper producit. Sexto, istud S. P. Benedicti statutum permissivum esse, non praeceptivum: 477 quapropter « infirmi si a carne penitus abstinerent, non propter hoc regulam violarent; carnibus namque vesci in regula non est praeceptum monachis, sed permissum, » inquit Goffridus Vindocinensis. Nec defuere plurimi ex priscis monachis qui etiam aegroti carnibus abstinerent. De Condatiscensibus audiendus est in primis anonymus, in Vita sancti Lupicini abbatis, num. 2 (Boll., 21 Mart.): « Cum nullus in Condatiscenci praesertim coenobio hodie usque, in Christi nomine, de animali quidquam, exceptis lactibus, aut de alitibus, praeter ova, infirmans duntaxat audeat degustare, iste tamen saepissime, ne stillam quidem olei, aut, lactis pulticulae saltem suae", + "candidate_score": 0.648073, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_3_5", + "bdc_text": "Quum ergo tu prior me literis tuis mellitissimis , tum munere haud penitendo salutaveris et veterem amicitiam ex animo restauratam utrinque exoptes , certe inhumanum non solum , verum inniquum tam iusta postulanti denegare arbitratus , ipse ego mihi subducar , priusquam te veteranum amicum simul et Leonhardum Wirt Leonhard Wirth aus Lichtensteig ( Kt. St . Gallen ) studierte 1518 in Basel ( Basel , Matrikel I 338 , Nr. 30 ) und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2909", + "psc_text": "Catellus monachus, et eum postea Urbicus abbas praepositum monasterii Lucusiani sub Bono abbate fieri petiisset, negavit S. pontifex, quia, inquit (Lib. IX, epist. 42), « quod monachus non sit agnovimus: ex parva enim eulogia quam Bonus monachus accepit, partem petendo contentionem facere in itinere minime timuit, quod ex quanta amaritudine cordis descenderit, poterit tua dilectio scire, si Regulam monachorum nosse voluisset. » Antiquiores etiam monachi (Cassian. lib. IV, cap. 16) scribentes aut recipientes absque permissione litteras, congregatis in synaxi fratribus, prostratos in terram veniam postulare jubebant, quandiu culpam abbas indulsisset. Poenae incerti auctoris, apud S. Basilium, num. 49, eos excommunicant; S. Columbanus in Poenitentiali superpositione damnat; S. Isidori Regula, cap. 16, triduana excommunicatione etiam emendandos decernit. Denique in ms. codice 47 bibliothecae Cassinensis inter casus priori reservatos ab annis fere trecentis tertium exstat: « Quod nullus mittat litteram vel ambasciatam extra monasterium, nec ab aliquo ea recipiat sine licentia. »", + "candidate_score": 0.646944, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32_34", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r. ) und vor allem gegen die Wiedertäufer ( f. 405r. -406v. ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2110", + "psc_text": "semper meminisse debemus quod ait Regula Cujusdam ad monachos (Cap. 11), ferias monacho non esse super terram; et Regula ms. incerti alterius auctoris (Cap. 7): Ne dicas hodie festivitas est, et bibam vinum; et cras Pentecostes, et manducabo carnes; quia non est festivitas apud monachos super terram. Quae verba desumpta sunt ex Evagrii monachi sententiis ad eos qui in coenobiis et xenodochiis habitant fratres. Tam sextae, quam nonae. ] De vespertina autem quae fit tempore Quadragesimae quid? De ea forte hic tacuit, quia postea dicturus est, hoc potissimum tempore aliquid de cibo et potu subtrahendum esse, ut notat Boherius: mensuramque ciborum istis temporibus aut in abbatis providentia reliquit, aut suos sola panis libra quam in die concedit, contentos esse voluit; nam et S. Richmiro abbati (In ejus Vit. n. 15, saec. III Benedict.) 505 cum sanctae Quadragesimae dies advenirent, erat ei aridus cibus panis tantum hordeaceus, quem etiam manu molebat.", + "candidate_score": 0.646606, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32_34", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r. ) und vor allem gegen die Wiedertäufer ( f. 405r. -406v. ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1189", + "psc_text": "ad monachos, c. 21, et S. Aurelianus in Ordine psalm., qui illum ad matutinas laudes decantari decernunt. Hunc vulgatus Alcuinus in lib. de Offic. per ferias vocat hymnum dominicalem; forte quia a S. Benedicto et antiquis monachis omnibus omnino dominicis, ne quidem Adventus et Quadragesimae exceptis, praeter communem Ecclesiae consuetudinem decantaretur: quod cum episcopi in Galliae et Italiae conciliis congregati minime probarent, interpellarentque abbates monachosque nonnullos cur in dominicis Adventus et Quadragesimae Te Deum laudamus ad vigilias psallerent, « responderunt se pro nulla re illud agere, nisi ex B. Benedicti nominatissimi atque excellentissimi Patris praeceptione, cujus etiam actus simulque dicta a summo Romanorum pontifice, videlicet Gregorio, haberentur descripta ac laudabiliter roborata. His denique comperti episcopi usus monachorum authentico ex more viguit, » quemadmodum scribit Rodulfus Glaber (Lib. III Hist., cap. 3). Neque tamen id solis S. Benedicti monachis singulare exstitit, cum talem consuetudinem a quibusdam canonicorum ecclesiis observatam fuisse doceat", + "candidate_score": 0.646499, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1188", + "psc_text": "Chronico, lib. I, cap. 10. Verum cum illud Chronicon stylo Dacii tempora non redoleat, et alioquin falsa plurima contineat, illius foetus non esse apud eruditos quosque pro certo habetur, ac proinde quae de composito ab Ambrosio et Augustino hymno Te Deum laudamus narrantur, dubiae omnino, ne dicam nullius, sunt fidei. Quis autem illius sit auctor hactenus incompertum est. Solus a Smaragdo et aliis quibusdam creditur Ambrosius. Sed in Abbonis abbatis Floriacensis epistola nondum edita tribuitur S. Hilario, ut docuit me, qui ex nostris novae operum hujus sancti editioni adornandae laborat. Hujus hymni praeter S. Benedictum meminere S. Caesarius in Regula ad monachos, c. 21, et S. Aurelianus in Ordine psalm., qui illum ad matutinas laudes decantari decernunt. Hunc vulgatus Alcuinus in lib. de Offic. per ferias vocat hymnum dominicalem; forte quia a S. Benedicto et antiquis monachis omnibus omnino dominicis, ne quidem Adventus et Quadragesimae exceptis, praeter communem Ecclesiae consuetudinem", + "candidate_score": 0.646437, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_3_5", + "bdc_text": "Quum ergo tu prior me literis tuis mellitissimis , tum munere haud penitendo salutaveris et veterem amicitiam ex animo restauratam utrinque exoptes , certe inhumanum non solum , verum inniquum tam iusta postulanti denegare arbitratus , ipse ego mihi subducar , priusquam te veteranum amicum simul et Leonhardum Wirt Leonhard Wirth aus Lichtensteig ( Kt. St . Gallen ) studierte 1518 in Basel ( Basel , Matrikel I 338 , Nr. 30 ) und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1983", + "psc_text": "Sanis autem, et maxime juvenibus, tardius concedatur. ] Haec fuit constans et sana sanctorum Patrum doctrina. S. Athanasius ( Syntag. doctrin. ad Mon., etc.): « Si morbus exigat, inquit, una aut altera vice lavationem adhibe; sospes autem balneo non indiges. » S. Hieronymus (Epist. 4): « Balnearum fomenta non quaerat, qui calorem corporis jejuniorum cupit frigore exstinguere. » S. Isidorus agens de monachis (Lib. II, de Offic. eccles., cap. 15): « Lavacris utantur nunquam delectatione corporis, sed raro propter necessitatem languoris; » et in Regula (Cap. 20): « Lavacra nulli monacho adeunda studio lavandi corporis, nisi tantummodo pro necessitate languoris. » S. Caesarius in Regula ad sanctimoniales (Cap. 29): « Lavacra cujus infirmitas exposcit minime denegentur . . . . si autem nulla infirmitate compellitur, cupididati suae non praebeatur assensus. » S. Leander (De Instit. virg., c. 10): « Balneo non pro studio vel nitore utaris corporis, sed tantum pro", + "candidate_score": 0.646241, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32_34", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r. ) und vor allem gegen die Wiedertäufer ( f. 405r. -406v. ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2373", + "psc_text": "vitam monasticam) die dominico jejunaverit, anathema sit. » Et Tertullianus (Lib. de Corona milit., cap. 3): « Diebus dominicis jejunare nefas ducimus; » sanctus Ambrosius (Epist. 83): Dominica jejunare non possumus; quia monachos etiam ob istius diei jejunia jure damnamus. » Et sanctus Athanasius (Syntag. doctr. ad mon.): « Sabbato et dominica ne jejunes, praeterquam magno Sabbato S. Paschatis . . . Provide ne quisquam te inducat ad jejunandum omnino Dominica die 566 vel genuflectendum, neque in Pentecoste; nam Ecclesiae mandatum non est. Praecaveto ne Marcionistae te decipiant, vel haeresis alia, sabbato aeque ac dominica ut jejunes. » Vide Cassian. lib. III, cap. 11, et collat. 21, cap. 20. Eamdem ob rationem in praecipuis etiam sanctorum festis a jejunio abstinendum esse censuerunt nonnulli vitae monasticae Patres. Exstat integrum hac de re capitulum (Cap. II) in Regula sancti Isidori his verbis expressum: « Hae sunt feriae monachorum, in quibus jejunia conquiescunt.", + "candidate_score": 0.646071, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_22_24", + "bdc_text": "De te autem subinde certior factus tum fratre Iacobo , viatore ColoniensiDer Kölner Bote ist nicht näher bekannt , s. oben [Nr. 88 ] S. 104 , Anm. 5. , tum relatu doctorum , quum adhuc Capelle Kappel am Albis , wo Bullinger als Klosterlehrer gewirkt hatte . agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3649", + "psc_text": "Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus. » Similiter S. Dunstanus (In Concord. cap. 1): « Residentibus legatur Regula, vel si dies festus fuerit, evangelium ipsius diei, de qua lectione a priore, prout Dominus dederit, dicatur. » Et Udalricus de capitulo feriae 5 in Coena Domini (Lib. I, c. 12): « Exposita Regulae sententia, jubente domno abbate, consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit", + "candidate_score": 0.645965, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_22_24", + "bdc_text": "De te autem subinde certior factus tum fratre Iacobo , viatore ColoniensiDer Kölner Bote ist nicht näher bekannt , s. oben [Nr. 88 ] S. 104 , Anm. 5. , tum relatu doctorum , quum adhuc Capelle Kappel am Albis , wo Bullinger als Klosterlehrer gewirkt hatte . agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2841", + "psc_text": "sermones in Cassinensi bibliotheca vidit noster Mabillonius. Rodulfus abbas monasterii S. Theodorici prope Rhemos, coram Roberto Flandrensium comite, et Danorum regina Vitam S. Theoderici (Saec. I Ben) jussit legi, ut scribit Adalgisus in lib. Mirac. ejus, cap. 15. Denique Patres congregationis Anglicanae statuunt (In cap. 53), ut « ducatur ad cellam hospitum, ubi a fratre cui mandatur cura hospitum legatur lectio ex I Joan., cap. IV, Charissimi, diligamus, etc., usque ad finem; et dicatur, Tu autem, Domine, et statim prosternat se coram hospite, deosculans terram, quo Christus in eo adoretur juxta regulam. » Secundo, statim post factam in ecclesia orationem, et exhibitum pacis osculum, antequam hospes duceretur in hospitium, fiebat hujusmodi lectio, ut videre est in libro Usuum Cisterciensium (Cap. 87): « Osculentur eos, et postmodum resideant, et lecta sententia, si expositione indiget hospes, exponatur ei; deinde ducatur ad hospitium, vel praesentetur hospitali; fratres autem redeant in claustrum; » et", + "candidate_score": 0.644752, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_3_5", + "bdc_text": "Quum ergo tu prior me literis tuis mellitissimis , tum munere haud penitendo salutaveris et veterem amicitiam ex animo restauratam utrinque exoptes , certe inhumanum non solum , verum inniquum tam iusta postulanti denegare arbitratus , ipse ego mihi subducar , priusquam te veteranum amicum simul et Leonhardum Wirt Leonhard Wirth aus Lichtensteig ( Kt. St . Gallen ) studierte 1518 in Basel ( Basel , Matrikel I 338 , Nr. 30 ) und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3411", + "psc_text": "monachi Fuldenses in libello supplici ad Carolum Magnum, postulantes (Num. 2) ut « illi ad sacrum ordinem eligantur qui eruditi sunt verbo et sancta conversatione probati, et nec fures, nec scelerati, et qui sacerdotii juris penitus sunt ignari. » Ad aetatem vero quod spectat, exstat Petri Venerabilis statutum (Statut. 43), « ut nullus nostrorum ad sacerdotium promoveatur, usque ad triginta vel saltem viginti quinque annos. » Optobit fortean aliquis antiquum rescire ordinem quo majores nostri suos ad sacerdotii gradum promoverent. Rem ex antiquissimo Regulae commentatore discere est operae pretium. Ut ergo abbas aliquis unum ex suis sacerdotali honore volebat insignire, eum cui frater ille peccata confiteri soleret conveniens, suam ei de promovendo illo monacho ad sacerdotium voluntatem aperiebat, consiliumque ejus rogabat: poterat enim latens aliquod in illo existere impedimentum abbati ipsi ignotum. Cumque ab eo abbas responsum accepisset, aliquam praetendebat occasionem qua solus ordinandus in capitulum non veniret: « Et", + "candidate_score": 0.644742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_22_24", + "bdc_text": "De te autem subinde certior factus tum fratre Iacobo , viatore ColoniensiDer Kölner Bote ist nicht näher bekannt , s. oben [Nr. 88 ] S. 104 , Anm. 5. , tum relatu doctorum , quum adhuc Capelle Kappel am Albis , wo Bullinger als Klosterlehrer gewirkt hatte . agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2543", + "psc_text": "» 608 Quaeret aliquis quibus veteres monachi signis uterentur ad convocandos fratres ad opus Dei. Respondeo quatuor potissimum modis id praestitisse. Primo, tuba, et quidem ut credibilius est, cornea potius quam aerea, ut pote qui omnis omnino metalli essent expertes: ut videre est in Regula S. Pachomii art. 2, et apud S. Joannem Climacum gradu 19. Secundo, tabula lignea, ut patet ex Vita S. Theodosii coenobiarchae n. 73 et 77, apud Boll. 11 Januarii, ex Prato spirituali cap. 11, ex secunda synodo Nicaena act. 4, et ex Vita S. Nicolai Studitae, qui saeculo IX florebat, n. 50 apud Boll., 4 Februarii. Tertio, voce altius decantata, verbi gratia alleluia; unde S. Hieronymus de monasterio S. Paulae loquens (Epist. 27), « Post alleluia decantatum, inquit, quo signo vocabantur ad collectam, nulli residere licitum erat. » Quarto, campana, ut colligere licet ex Cumeneo albo in Vita S. Columbae n. 22 (Saec. I Ben.):", + "candidate_score": 0.644499, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_22_24", + "bdc_text": "De te autem subinde certior factus tum fratre Iacobo , viatore ColoniensiDer Kölner Bote ist nicht näher bekannt , s. oben [Nr. 88 ] S. 104 , Anm. 5. , tum relatu doctorum , quum adhuc Capelle Kappel am Albis , wo Bullinger als Klosterlehrer gewirkt hatte . agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3646", + "psc_text": "in capitulo 874 pronuntietur, ut videre est in concilio Aquisgranensi, canone 69, in libello Supplici monachorum Fuldensium, num. 1, in Vita S. Benedicti Animensis, in Vita S. Odonis, in mss. Germaniae Consuetudinibus, in Historia Relationis S. Walarici, et apud Bernardum Cassinensem, in hunc locum sic scribentem: « Hoc in consuetudinem est conversum apud nos, quod quolibet die unum Regulae capitulum legatur. Imo debet diligenter exponi ad ignorantiam crassam tollendam omnino. Novitii vero totiens debent ruminare legendo, ut totam ex integro sicut psalterium mente perfecte sciant. » Sed et Boherius: « Apud nos, inquit, in capitulo consuevit legi quotidie, et qualibet die infra capitulum istius Regulae, exceptis diebus XII lectionum, et vigiliis festivitatum, quibus pronuntiatur evangelium homiliae, ut in vigilia Paschae, Pentecostes, et similibus. Dividuntur tamen ad instar psalmorum prolixiorum, prooemium hujus Regulae, cap. 2, 43, 48, 63, 64, 65. Constitutiones vero papales bis in anno legi debent, et semel in", + "candidate_score": 0.644435, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2661", + "psc_text": "dubium parebant institutis. His imprimis commendat sacrae Scripturae studium, historiae ecclesiasticae lectionem, SS. Patrum, maxime Hilarii, Cypriani, Ambrosii. Hieronymi et Augustini scripta; tum hortatur eos ad Dionysii Exigui monachi canones ecclesiasticos assidue legendos. « ne videamini, inquit, tam salutares ecclesiasticas 636 regulas culpabiliter ignorare. » Et paulo post addit (Divin. Inst., cap. 23): « Et ut vobis in regulis fidei nulla possit nocere subreptio, legite quas habetis in promptu synodum Ephesinam et Chalcedonensem, nec non et Encyclia, id est epistolas confirmationis supradicti concilii. » Deinde postquam docuit quo studio Scriptura sacra cum expositoribus illius legenda sit, subjungit (Cap. 25): « Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud", + "candidate_score": 0.643852, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_22_24", + "bdc_text": "De te autem subinde certior factus tum fratre Iacobo , viatore ColoniensiDer Kölner Bote ist nicht näher bekannt , s. oben [Nr. 88 ] S. 104 , Anm. 5. , tum relatu doctorum , quum adhuc Capelle Kappel am Albis , wo Bullinger als Klosterlehrer gewirkt hatte . agebas . Ut autem illesa maneat amicicia , vicissim te meis salutem literis imperas .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3645", + "psc_text": "Bernardus Cassinensis. Et certe antiquiores monachorum Patres suam in conventu fratrum Regulam frequenter legi decernunt. Regula S. Augustini, ex cap. 24, et Tarnatensis singulis hebdomadis in conventu legebantur. Regula S. Aureliani et S. Ferreoli semel in mense, scilicet in calendis. Magister suam quotidie in refectorio legi jubet. Similiter et Regula Cujusdam ad virgines (Cap. 9): « Ante mensam vero semper capitulum Regulae unum aut amplius, si abbatissae placuerit, legatur. » S. Benedictus autem nullum determinate tempus assignavit ad lectionem Regulae, contentus dicere ut saepius in congregatione legatur. Sed antiquus ordinis nostri usus obtinuit ut aliquid ex ea quotidie, saltem semel in capitulo 874 pronuntietur, ut videre est in concilio Aquisgranensi, canone 69, in libello Supplici monachorum Fuldensium, num. 1, in Vita S. Benedicti Animensis, in Vita S. Odonis, in mss. Germaniae Consuetudinibus, in Historia Relationis S. Walarici, et apud Bernardum Cassinensem, in hunc locum sic scribentem: « Hoc in consuetudinem", + "candidate_score": 0.64356, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_30_32", + "bdc_text": "Nunc orbis tante indolis fetura fruitur . Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis . Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1095", + "psc_text": "crepusculo, Paschalis sacrosanctae festivitatis officium celebrantibus. » Normanni adesse dicuntur; apud Hildegarium in Vita S. Faronis, cap. 113 (Saec. II): « Nocte quadam cum jam nova aurora claro suo crepusculo dilucidaret, ac concinentes monachi resonarent ecclesiam quodam versu, Deus misereatur nostri et benedicat nobis, » etc., qui versus dicitur ad matutinos: hic tamen locus non prorsus evincit pro die dominica: clarior est ille, qui desumitur ex lib. I de Gestis SS. Rotonensium, cap. 6 (Saec. IV, part. II): « Cum aurora diei claresceret, et monachi matutinas psallerent, et Dominum una voce laudarent, ventum est ad illum psalmum qui appellatur Deus, Deus meus, ad te de luce vigilo, » etc., qui psalmus ad solas dominici diei laudes, aut in festis 12 lectionum dicitur. At nihil luculentius hanc in rem proferri potest, quam locus ex Vita S. Adonis ex abbate episcopi Viennensis, quam ex antiquo breviario Viennensi edidit noster Mabillonius, cujus in", + "candidate_score": 0.643241, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_5_7", + "bdc_text": "und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) . Nach Kessler , Sabbata 155 , 6-11 gehörte ein Leo nhard Wirth aus Lichtensteig seit 1525 zum täuferischen Kreis in St. Gallen . Mit dem später in Basel ansäßigen Leonhard Wirt ( Hospinian ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2841", + "psc_text": "sermones in Cassinensi bibliotheca vidit noster Mabillonius. Rodulfus abbas monasterii S. Theodorici prope Rhemos, coram Roberto Flandrensium comite, et Danorum regina Vitam S. Theoderici (Saec. I Ben) jussit legi, ut scribit Adalgisus in lib. Mirac. ejus, cap. 15. Denique Patres congregationis Anglicanae statuunt (In cap. 53), ut « ducatur ad cellam hospitum, ubi a fratre cui mandatur cura hospitum legatur lectio ex I Joan., cap. IV, Charissimi, diligamus, etc., usque ad finem; et dicatur, Tu autem, Domine, et statim prosternat se coram hospite, deosculans terram, quo Christus in eo adoretur juxta regulam. » Secundo, statim post factam in ecclesia orationem, et exhibitum pacis osculum, antequam hospes duceretur in hospitium, fiebat hujusmodi lectio, ut videre est in libro Usuum Cisterciensium (Cap. 87): « Osculentur eos, et postmodum resideant, et lecta sententia, si expositione indiget hospes, exponatur ei; deinde ducatur ad hospitium, vel praesentetur hospitali; fratres autem redeant in claustrum; » et", + "candidate_score": 0.642969, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_30_32", + "bdc_text": "Nunc orbis tante indolis fetura fruitur . Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis . Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2662", + "psc_text": "Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud quoque, infit, commonendum esse credidimus, quoniam tam in sacris litteris quam in expositoribus doctissimis multa per schemati, multa per definitiones, multa per artem grammaticam, multa per artem rhetoricam, multa, per dialecticam, multa per disciplinam arithmeticam, multa per musicam, multa per disciplinam geometricam, multa per astronomicam intelligere possumus. » Postea consolatus quorumdam simplicitatem fratrum, qui ad arduum adeo studium haud possunt assurgere, subdit (Cap. 28): « Verumtamen nec illud Patres sanctissimi decreverunt, ut saecularium litterarum studia respuantur, quia exinde non minimum ad sacras Scripturas intelligendas sensus noster instruitur: si tamen divina gratia suffragante, notitia ipsarum rerum sobrie ac rationabiliter inquiratur, non", + "candidate_score": 0.642751, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_31_33", + "bdc_text": "Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis . Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1093", + "psc_text": "nocturnis vigiliis sine ullo intervallo jungit matutinos, non sic capiendum est, quasi laudes accelerare voluisset, et consuetam illarum horam mutare: sed potius nocturnos ad auroram usque produxisse dicendus: nam matutini, quos laudes appellamus, semper ad auroram, sive ut loquitur S. P. Benedictus incipiente luce dicendi sunt: unde et matutini dicti sunt a voce matuta, id est aurora, eo quod ad auroram celebrari debeant: quare Hildemarus illum S. Regulae textum, qui incipiente luce agendi sunt, commentans, haec scribit: « In hoc loco manifestat B. Benedictus cum dicit, matutini qui incipiente luce agendi sunt, quia omni tempore, id est tam quotidianis diebus quam in dominicis et festis diebus matutini incipiente luce agendi sunt. » Idem docet ad cap. 11 idem cum eo etiam Bernardus Cassinensis, et Nicolaus de Fractura ad cap. item 11; quorum sententiam confirmat praxis, quam videre est apud anonymum Sangermanensem qui, principatu Caroli Magni translationem S. Germani Parisiensis episcopi", + "candidate_score": 0.641894, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1093", + "psc_text": "nocturnis vigiliis sine ullo intervallo jungit matutinos, non sic capiendum est, quasi laudes accelerare voluisset, et consuetam illarum horam mutare: sed potius nocturnos ad auroram usque produxisse dicendus: nam matutini, quos laudes appellamus, semper ad auroram, sive ut loquitur S. P. Benedictus incipiente luce dicendi sunt: unde et matutini dicti sunt a voce matuta, id est aurora, eo quod ad auroram celebrari debeant: quare Hildemarus illum S. Regulae textum, qui incipiente luce agendi sunt, commentans, haec scribit: « In hoc loco manifestat B. Benedictus cum dicit, matutini qui incipiente luce agendi sunt, quia omni tempore, id est tam quotidianis diebus quam in dominicis et festis diebus matutini incipiente luce agendi sunt. » Idem docet ad cap. 11 idem cum eo etiam Bernardus Cassinensis, et Nicolaus de Fractura ad cap. item 11; quorum sententiam confirmat praxis, quam videre est apud anonymum Sangermanensem qui, principatu Caroli Magni translationem S. Germani Parisiensis episcopi", + "candidate_score": 0.641764, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_5_7", + "bdc_text": "und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) . Nach Kessler , Sabbata 155 , 6-11 gehörte ein Leo nhard Wirth aus Lichtensteig seit 1525 zum täuferischen Kreis in St. Gallen . Mit dem später in Basel ansäßigen Leonhard Wirt ( Hospinian ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2923", + "psc_text": "Haeftenus censet melotem S. Benedicti tempore alio nomine vocatam fuisse cucullam; id quod probari posset ex capitulari Theodori Cantuariensis episcopi, in quo praescribitur ut in monachorum ordinationibus abbas caput monachi velet cuculla per dies septem; nam Hildemarus in Regulae cap. 58 ritus hujus mentionem faciens, melote exprimit quod Theodorus cucullam vocat. Verum idem Hildemarus hunc in locum scribens melotem ad scapularis, quod tamen nonnulli etiam cucullam vocarunt, similitudinem accessisse asserit; cucullamque, quam idem cum cappa esse docet, a melote distinguit; « nam aliud est cuculla, inquit, aliud melota, eo quod S. Benedictus cucullam dicit de ea quam nos cappam vocamus. » Cappam aliter describunt Bursfeldenses in Caeremoniali his verbis: « Itinerantes pro floccis, si velint, poterunt uti cappa rotunda, quae flocco sit brevior, ut ex utraque parte foramen habeat ad exserenda brachia, et desuper caputium assutum, ad instar caputii regularis: subtus vero cappam scapulare deferant, et capellum de filtro nigrum", + "candidate_score": 0.641559, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_31_33", + "bdc_text": "Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis . Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1092", + "psc_text": "mente S. P. Benedicti asserendum est. Hinc canon 5 concilii Aquisgranensis, « ut nullo unquam tempore post vigilias causa dormiendi, nisi contigerit eos ante horam constitutam surgere, ad lectos redeant suos: » narratque Browerus (Lib. II Antiq. Fuld., cap. 16) Ludovicum Pium imperatorem apud Gregorium papam obtinuisse monachis in civitatibus, et matricularibus ecclesiarum locis consistentibus, qui cum magno labore et studio divinum servitium toto anni tempore peragunt, post vigilias aestivalium 257 noctium atque in festis 12 lectionum somno reficere corpus. Porro si id ex Regula licuisset, a summo pontifice dispensationem requirere haudquaquam necesse fuisset. Quapropter quod S. Benedictus dominicis diebus nocturnis vigiliis sine ullo intervallo jungit matutinos, non sic capiendum est, quasi laudes accelerare voluisset, et consuetam illarum horam mutare: sed potius nocturnos ad auroram usque produxisse dicendus: nam matutini, quos laudes appellamus, semper ad auroram, sive ut loquitur S. P. Benedictus incipiente luce dicendi sunt: unde et matutini dicti", + "candidate_score": 0.641097, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32_34", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r. ) und vor allem gegen die Wiedertäufer ( f. 405r. -406v. ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1104", + "psc_text": "vidimus in ecclesia Turonensi, non sine fundamento interpretari posset aliquis. Quae cum ita se habeant, nemo jam non videt qua ratione etiam in nocte prolixiori vigilias ad auroram usque producere possent; alioquin si matutinas laudes una cum nocturnis mediis adhuc in tenebris persolvissent, non septies exemplo prophetae, sed sexies laudem Deo dixissent, ut notat iterum Hildemarus ad cap. 11. Unde nec S. Hildegardis absolute dicit diebus dominicis indultum fuisse a S. P. Benedictino post matutinas somnum; sed tantum si tempus permiserit, ita ut maturius surrexerint; quo casu, ut dicit Hildemarus, « tunc si dies non fuerit, debet prior signum tangere, ut dormiant; » tuncque, ut existimo, laudes a nocturnis separabant: quia non nisi incipiente luce ex Regula dicendae sunt. Atque ex dictis hactenus patet quod diebus dominicis vigiliae prolixiores, et nocturna synaxis in lucem usque producta matutinum soporem non admittunt, ut scribebat Stephanus Tornacensis ad novitium Pontiniacensem, qui Cisterciense institutum", + "candidate_score": 0.641011, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_5_7", + "bdc_text": "und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) . Nach Kessler , Sabbata 155 , 6-11 gehörte ein Leo nhard Wirth aus Lichtensteig seit 1525 zum täuferischen Kreis in St. Gallen . Mit dem später in Basel ansäßigen Leonhard Wirt ( Hospinian ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679", + "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset", + "candidate_score": 0.640594, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_5_7", + "bdc_text": "und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) . Nach Kessler , Sabbata 155 , 6-11 gehörte ein Leo nhard Wirth aus Lichtensteig seit 1525 zum täuferischen Kreis in St. Gallen . Mit dem später in Basel ansäßigen Leonhard Wirt ( Hospinian ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2202", + "psc_text": "Eccles. Graec., pag. 428), ad quem aliquando in prandio S. Epiphanius avem apposuit; quam ille recusavit dicens: Ignosce mihi, pater, quia ex qua accepi istum habitum, non manducavi quidquam necisum: non dixit quia hoc monachis vetitum est. Et certe S. Epiphanium non latebant monachorum vivendi leges, ut eas a viro sanctissimo violari vellet. Jam vero post S. Benedictum innumera proferunt monasteriorum bene ordinatorum exempla, in quibus volatilium esus erat in usu: unde si praxis optima sit legum interpres, concludunt permissas a S. Benedicto volatilium carnes. Hujuscemodi exempla habemus in Vita S. Bertulfi abbatis Bobiensis auctore Jona monacho ejus discipulo, num. 21 (Saec. II Ben.), in quo praepositus monasterii triginta fratribus vineae custodibus anatem divisisse legitur; in Vita S. Judoci (Saec. II Ben.), qui, ut scribit anonymus in ejus Vita num. 10, gallinas SIBI nutrire consueverat; in Vita S. Cuthberti (Saec. II Ben.) auctore Beda cap. 36, qui aliquando hospitibus monachis", + "candidate_score": 0.639994, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_5_7", + "bdc_text": "und zusammen mit Bullinger in Köln ( HBD 7 , 7f). Von 1523-25 war Wirth Kaplan in Lichtensteig ( Staerkle 275 ) . Nach Kessler , Sabbata 155 , 6-11 gehörte ein Leo nhard Wirth aus Lichtensteig seit 1525 zum täuferischen Kreis in St. Gallen . Mit dem später in Basel ansäßigen Leonhard Wirt ( Hospinian ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1422", + "psc_text": "Statutis Lanfranci, aut Cluniacensis monasterii Consuetudinibus, quae agunt tantum de abbate, priore majore, decanis villarum provisoribus, priore claustrali, circatoribus, et puerorum magistris. In ordine etiam Cisterciensi decani nomen inauditum fuit, inquit Joannes Craesbeeck; officium tamen quod in priore conventuali residere videtur non inusitatum. Apud Cassinenses olim unus duntaxat post abbatem erat decanus: et post hunc vicedecanus, ut scribit Nicolaus de Fractura; sed cum Coelestinus papa V suos in Cassinensi monasterio introduxisset, « mutavit nomen decani, qui post ipsorum adventum vocatus est prior, » inquit Richardus a Paulo Augustino a Janua citatus ad Regulae c. 55. Et certe in Fossatensi S. Mauri monasterio priores etiam appellabantur decani, ut patet ex lib. Mirac. S. Baboleni abbatis c. 5 (Saec. II Bened., p. 595), ubi Robertus ejusdem monasterii modo prior, modo decanus appellatur. Sed hi proprie non erant decani prout a S. P. Benedicto ordinati sunt, quos tandem restituerunt Cassinenses edito hoc 339", + "candidate_score": 0.639021, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32_34", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r. ) und vor allem gegen die Wiedertäufer ( f. 405r. -406v. ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1105", + "psc_text": "ut dormiant; » tuncque, ut existimo, laudes a nocturnis separabant: quia non nisi incipiente luce ex Regula dicendae sunt. Atque ex dictis hactenus patet quod diebus dominicis vigiliae prolixiores, et nocturna synaxis in lucem usque producta matutinum soporem non admittunt, ut scribebat Stephanus Tornacensis ad novitium Pontiniacensem, qui Cisterciense institutum deserere cogitabat. Caeterum nemini durum aliquid aut austerum nimis his in vigiliis videri debet, consideranti antiquum veterum monachorum fervorem, qui, ut docet Cassianus, sabbati et dominicae noctes fere insomnes agebant, si forte duas postremas horas excipias, in quibus qualicunque requie corpus reficiebant; quas nec monacho indulgendas esse censebat S. Arsenius (Tom. I Monum. Eccles. Graecae), dicens ei sufficere unam horam dormire, modo is pugilis nomen mereatur. Cujus rei vestigium aliquod in Cluniacensi monasterio 260 olim advertimus, ubi in die natali SS. Petri et Pauli vigiliae nocturnae pridie clara adhuc die incipiebantur, nec nisi postridie orto jam sole absolvebantur (Udalr. l.", + "candidate_score": 0.638803, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_31_33", + "bdc_text": "Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis . Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2661", + "psc_text": "dubium parebant institutis. His imprimis commendat sacrae Scripturae studium, historiae ecclesiasticae lectionem, SS. Patrum, maxime Hilarii, Cypriani, Ambrosii. Hieronymi et Augustini scripta; tum hortatur eos ad Dionysii Exigui monachi canones ecclesiasticos assidue legendos. « ne videamini, inquit, tam salutares ecclesiasticas 636 regulas culpabiliter ignorare. » Et paulo post addit (Divin. Inst., cap. 23): « Et ut vobis in regulis fidei nulla possit nocere subreptio, legite quas habetis in promptu synodum Ephesinam et Chalcedonensem, nec non et Encyclia, id est epistolas confirmationis supradicti concilii. » Deinde postquam docuit quo studio Scriptura sacra cum expositoribus illius legenda sit, subjungit (Cap. 25): « Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud", + "candidate_score": 0.638704, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32_34", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r. ) und vor allem gegen die Wiedertäufer ( f. 405r. -406v. ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1535", + "psc_text": "Cluniacensis monasterii apud Udalricum l. II, c. 18, et ms. S. Benigni Divionensis c. 32, solum habent: « Non offert, non osculatur textum evangelii, non accedit ad pacem. » Sed ab hac poenitentia abstinebant in festis duodecim lectionum, ex praedictis Lanfranci statutis, Cons. Cluniac. et S. Benigni, donec privati dies redirent; in quibus privatis diebus etiam privatim missas celebrare poterant, ut habet Caerem. Bursfeldensium, et docet Petrus Boherius in primo commentario. Usque ad satisfactionem. ] Id est donec ab excommunicatione solvatur; quomodo autem solveretur dicemus postea ad cap. 44. Refectionem autem cibi post fratrum refectionem solus accipiat. ] Id est, sine servitore sibi ministrante, sine consortio fratris secum comedentis, in aliquo diversorio a communi fratrum refectorio separato, vel in communi refectorio post fratrum refectionem, uti exponit Bernardus Cassinensis. Ex antiquis etiam definitionibus Cisterc. (Dist. 7, c. 5): « Extra refectorium ubi abbati visum fuerit secundum regulam comedant. Nec post refectionem", + "candidate_score": 0.638497, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2110", + "psc_text": "semper meminisse debemus quod ait Regula Cujusdam ad monachos (Cap. 11), ferias monacho non esse super terram; et Regula ms. incerti alterius auctoris (Cap. 7): Ne dicas hodie festivitas est, et bibam vinum; et cras Pentecostes, et manducabo carnes; quia non est festivitas apud monachos super terram. Quae verba desumpta sunt ex Evagrii monachi sententiis ad eos qui in coenobiis et xenodochiis habitant fratres. Tam sextae, quam nonae. ] De vespertina autem quae fit tempore Quadragesimae quid? De ea forte hic tacuit, quia postea dicturus est, hoc potissimum tempore aliquid de cibo et potu subtrahendum esse, ut notat Boherius: mensuramque ciborum istis temporibus aut in abbatis providentia reliquit, aut suos sola panis libra quam in die concedit, contentos esse voluit; nam et S. Richmiro abbati (In ejus Vit. n. 15, saec. III Benedict.) 505 cum sanctae Quadragesimae dies advenirent, erat ei aridus cibus panis tantum hordeaceus, quem etiam manu molebat.", + "candidate_score": 0.638494, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32_34", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r. ) und vor allem gegen die Wiedertäufer ( f. 405r. -406v. ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2733", + "psc_text": "his diebus monachorum fervor, e re nostra credimus breviter disserere quot ante S. Benedictum diebus Quadragesima duraret. Etsi Quadragesimae vocabulum quadraginta dierum numerum indigitare videatur, communis tamen tam Orientalis quam Occidentalis usus Ecclesiae fuit, ut non nisi dies triginta sex jejunarent fideles, cum hoc nihilominus discrimine quod Orientales septem hebdomadis, Occidentales sex tantum Quadragesimam celebrarent: illi enim dominica et sabbato, uno duntaxat Sancto excepto; isti dominica tantum jejunium solvebant. Res constat ex Cassiani collat. 21, cap. 24 et 27. Postea vero ad perficiendum quadragesimum numerum, quatuor additi fuerunt dies. Quonam tempore, exploratum non habetur; certe non ante Gregorii Magni pontificatum, ut pote qui in homilia 16 in Evangelium, quam ad id probandum adducit Amalarius l. I de Offic., c. 7, triginta sex solum dies in Quadragesima numeret. An vero sub vitae finem constituerit, ut quadragesimale jejunium feria quarta post Quinquagesimam aperiretur, suspicabitur non nemo, cum in ejus libro Sacramentorum ea", + "candidate_score": 0.637863, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1189", + "psc_text": "ad monachos, c. 21, et S. Aurelianus in Ordine psalm., qui illum ad matutinas laudes decantari decernunt. Hunc vulgatus Alcuinus in lib. de Offic. per ferias vocat hymnum dominicalem; forte quia a S. Benedicto et antiquis monachis omnibus omnino dominicis, ne quidem Adventus et Quadragesimae exceptis, praeter communem Ecclesiae consuetudinem decantaretur: quod cum episcopi in Galliae et Italiae conciliis congregati minime probarent, interpellarentque abbates monachosque nonnullos cur in dominicis Adventus et Quadragesimae Te Deum laudamus ad vigilias psallerent, « responderunt se pro nulla re illud agere, nisi ex B. Benedicti nominatissimi atque excellentissimi Patris praeceptione, cujus etiam actus simulque dicta a summo Romanorum pontifice, videlicet Gregorio, haberentur descripta ac laudabiliter roborata. His denique comperti episcopi usus monachorum authentico ex more viguit, » quemadmodum scribit Rodulfus Glaber (Lib. III Hist., cap. 3). Neque tamen id solis S. Benedicti monachis singulare exstitit, cum talem consuetudinem a quibusdam canonicorum ecclesiis observatam fuisse doceat", + "candidate_score": 0.637438, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_31_33", + "bdc_text": "Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis . Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1094", + "psc_text": "quam in dominicis et festis diebus matutini incipiente luce agendi sunt. » Idem docet ad cap. 11 idem cum eo etiam Bernardus Cassinensis, et Nicolaus de Fractura ad cap. item 11; quorum sententiam confirmat praxis, quam videre est apud anonymum Sangermanensem qui, principatu Caroli Magni translationem S. Germani Parisiensis episcopi describebat, in qua, n. 7, refert (Saec. III Bened., part. II) contractum quemdam « mane facto . . . . clericis (id est monachis), juxta morem diei dominici matutinorum officia consummantibus » curatum fuisse; apud Aimonium in lib. II Mirac. S. Germani, cap. 10, ubi fratribus « matutinale, orto jam crepusculo, Paschalis sacrosanctae festivitatis officium celebrantibus. » Normanni adesse dicuntur; apud Hildegarium in Vita S. Faronis, cap. 113 (Saec. II): « Nocte quadam cum jam nova aurora claro suo crepusculo dilucidaret, ac concinentes monachi resonarent ecclesiam quodam versu, Deus misereatur nostri et benedicat nobis, » etc., qui versus dicitur ad", + "candidate_score": 0.637316, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1852", + "psc_text": "2, 4, 6, illud quod duobus in una scutella ministrabatur ex eodem Udalrico. De Cisterciensibus ita liber Usuum, cap. 108: « Ubi quatuor hebdomadarii coquinae fuerint, duo una die, et duo alia vicissim serviant. » His tamen adjungebatur cellerarius ex cap. 76, in quo sic legitur: « Cellerarius, et coci praevideant, ut ambo pulmentaria priusquam campana pulsetur (si sic tamen viderit expedire) per mensas disponant. » Quem morem forte respicit locus ex Vita S. Stephani, abbatis Obazinensis, lib. II, num. 19, quo cellerarius ex ejus praecepto refectorium praeparasse, et mensas mantilibus ornasse dicitur (Miscell. Baluz., tom. IV). Praeterea tam apud Cluniacenses quam apud Cistercienses a coquinae hebdomadariis distinctus erat refectorarius, qui, adjutus ab aliis fratribus, si necesse esset, quotidie refectorium parabat, mantilibus, cochlearibus, cultellis, pane et vino mensas sternebat, cujus officium fusius descriptum habes apud Udalricum, lib. III, cap. 21, in Consuetud. S. Benigni, cap. 42, et in lib. Usuum", + "candidate_score": 0.637036, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3650", + "psc_text": "consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit animum colligere, et de sanctorum promptuariis mendicare, ut loquens habeam ad manum quod placeat audientibus. » His adde summorum pontificum constitutiones. Gregorius IX: « Quia, inquit, in multis monasteriis a paucis intelligitur Regula cum legitur, praecipimus ut lectio Regulae, quae legitur in capitulo, propter minores statim in vulgari exponatur ab ipso qui capitulum tenet, vel ab illo cui duxerit injungendum. » Idem habent Clemens V in sua decretali, et Benedictus XII in sua constitutione. Hinc Cistercienses Congregationis Reformatae in Hispania, in capitulo generali anni 1557, Ludovico de Estrada injunxerunt ut commentarios super Regulam S. Benedicti scriberet, « quibus abbates in", + "candidate_score": 0.636674, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_31_33", + "bdc_text": "Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis . Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1161", + "psc_text": "hoc titulo: Opus praeclarum omnium homeliarum et postillarum venerabilium ac egregiorum doctorum Gregorii, Augustini, Hieronymi, Ambrosii, Bedae, Herici, Leonis, Maximi, Joannis episcopi, atque Origenis integraliter de Tempore et de Sanctis per totius anni circulum, cum quibusdam eorum sparsim interpositis sermonibus hinc inde suis locis collectis, et coaptis temporibus in partem hiemalem ac aestivalem divisum. Quod quidem opus ab Alcuino adornatum Paulus Diaconus jussu Caroli Magni elimavit. Exstat (Tom. I Anal.) ea de re epistola Caroli omnibus religiosis lectoribus suae ditionis, quam publici juris fecit noster Mabillonius, in qua asserit « ad nocturnale officium compilatus quorumdam casso labore, licet recto intuitu, minus tamen 273 idonee lectiones. » Antequam vero praedictum lectionarium Paulus concinnaret, auctorum eorum quorum homiliae recitabantur in divinis officiis, nomina haud praecinebantur, uti Carolus in praefata epistola est auctor. De passionibus SS. martyrum ne quidem mentionem facit S. Benedictus. Usus tamen in nonnullis Ecclesiis jam invaluerat ante ejus tempora", + "candidate_score": 0.636273, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_31_33", + "bdc_text": "Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis . Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1188", + "psc_text": "Chronico, lib. I, cap. 10. Verum cum illud Chronicon stylo Dacii tempora non redoleat, et alioquin falsa plurima contineat, illius foetus non esse apud eruditos quosque pro certo habetur, ac proinde quae de composito ab Ambrosio et Augustino hymno Te Deum laudamus narrantur, dubiae omnino, ne dicam nullius, sunt fidei. Quis autem illius sit auctor hactenus incompertum est. Solus a Smaragdo et aliis quibusdam creditur Ambrosius. Sed in Abbonis abbatis Floriacensis epistola nondum edita tribuitur S. Hilario, ut docuit me, qui ex nostris novae operum hujus sancti editioni adornandae laborat. Hujus hymni praeter S. Benedictum meminere S. Caesarius in Regula ad monachos, c. 21, et S. Aurelianus in Ordine psalm., qui illum ad matutinas laudes decantari decernunt. Hunc vulgatus Alcuinus in lib. de Offic. per ferias vocat hymnum dominicalem; forte quia a S. Benedicto et antiquis monachis omnibus omnino dominicis, ne quidem Adventus et Quadragesimae exceptis, praeter communem Ecclesiae consuetudinem", + "candidate_score": 0.63601, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_31_33", + "bdc_text": "Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis . Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1076", + "psc_text": "hymnis laudum cantetur: Aurora lucis rutilat: Aurora jam spargit polum, et similia; existimat jam olim Cluniacenses intervallum illud non servasse. Non enim queritur Petrus Venerabilis quod nullum servaretur intervallum; sed quod auroram usque non extenderetur. Ait autem Udalricus fuisse aliquando cum intentius oraret, aliquando psalmos ruminaret, aliquando somno oppressus, vellet nollet, dormitaret; additque non multos Cluniaci fuisse dissimiles. Haec in memoriam revocant qua arte S. Joannes Gorziensis somnum hoc in intervallo fugaret (In ejus Vita, n. 80, saec. V Bened.), scilicet « in morem apis psalmos tacito murmure continue revolvendo, nunc circa altaria, nunc paululum residendo, mox exsurgere et aliquandiu stare; itemque egressus cella tempus noctis inspicere; deinde lucernis aut emungendis, aut reficiendis assistere; tum etiam scholas canentiam revisere; interdum retibus texendis quod noctis superesset expendere. » Cistercienses etiam constat post nocturnas vigilias lectos non repetiisse ex libro Usuum Cist. c. 74, quo statuitur, ut « post vigilias vel post", + "candidate_score": 0.635334, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_30_32", + "bdc_text": "Nunc orbis tante indolis fetura fruitur . Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis . Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1093", + "psc_text": "nocturnis vigiliis sine ullo intervallo jungit matutinos, non sic capiendum est, quasi laudes accelerare voluisset, et consuetam illarum horam mutare: sed potius nocturnos ad auroram usque produxisse dicendus: nam matutini, quos laudes appellamus, semper ad auroram, sive ut loquitur S. P. Benedictus incipiente luce dicendi sunt: unde et matutini dicti sunt a voce matuta, id est aurora, eo quod ad auroram celebrari debeant: quare Hildemarus illum S. Regulae textum, qui incipiente luce agendi sunt, commentans, haec scribit: « In hoc loco manifestat B. Benedictus cum dicit, matutini qui incipiente luce agendi sunt, quia omni tempore, id est tam quotidianis diebus quam in dominicis et festis diebus matutini incipiente luce agendi sunt. » Idem docet ad cap. 11 idem cum eo etiam Bernardus Cassinensis, et Nicolaus de Fractura ad cap. item 11; quorum sententiam confirmat praxis, quam videre est apud anonymum Sangermanensem qui, principatu Caroli Magni translationem S. Germani Parisiensis episcopi", + "candidate_score": 0.635028, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_31_33", + "bdc_text": "Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis . Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1193", + "psc_text": "privatis diebus unam de Novo Testamento, dominicis et sabbato duas lectiones haberent, nec ita frequentes apud eos essent sacerdotes aut levitae. An etiam absolute necessaria sit ad legendum in vigiliis Evangelium ordinatio, quaestio esse posset; quam solvit Boherius dicens: « Haec lectio, quae fit in vigiliis, potest competere non solum non ordinato, imo et mulieri; » et citat. art. ext. de poenit. et remiss. cap. Nova et 20, q. 1, Sanctimoniales. Vide 16 c., q. 1. Quare autem ad vigilias S. Evangelium legi jusserit S. Pater, declarat S. Hildegardis his verbis: « Dominicis autem diebus, et in aliis solemnitatibus post nocturnos Evangelium legi praecipiens, intelligi vult quod omni tempore, videlicet tam in nocte quam die nuntium Dei audiri, et compleri, et per illud Deo serviri debet; et ut etiam audito Evangelio monachi illius Evangelii recordarentur: Ecce nos reliquimus omnia, et secuti sumus te; et etiam hoc intendit, ut si quis", + "candidate_score": 0.634849, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_36", + "bdc_text": "Kirchengeschichtliche Betrachtungen bei Sebastian Franck und Matthias Flacius , Nieuw koop 1971 , S. 37. .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1158", + "psc_text": "cum septuaginta episcopis, quod probant ex Gratiani decreto dist. 15, cap. Sancta Romana Ecclesia. Ea tamen quae hac de re habentur in dicto Gratiani decreto, in ejus mss. haud reperiuntur; scribitque Theodemarus ante Gregorium papam in Ecclesia Romana Scripturas non esse lectas. Sed et expositiones earum quae a nominatissimis doctoribus orthodoxis et catholicis Patribus factae sunt. ] « Non dixit a nominatis, inquit Hildemarus, sed a nominatissimis; quia fuerunt multi nominati, et tamen in eorum libris inventus est error; et ideo dixit a nominatissimis, ac si diceret, illorum doctorum legant expositiones quorum in libris non invenitur error, sicut est Augustinus, et Gregorius, sive Ambrosius, et caeteri alii Patres catholici. » Nicolao de Fractura doctores nominatissimi sunt Gregorius, Augustinus, Hieronymus, Ambrosius. Addit tamen: « Alii enim doctores, ut est Hilarius, Basilius, Joannes Chrysost., Gregorius Nazianzenus, Beda presbyter, nominatissimi similiter possunt dici, ex eo quod eorum dicta sunt ab Ecclesia approbata, etc.", + "candidate_score": 0.634516, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_31_33", + "bdc_text": "Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis . Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1189", + "psc_text": "ad monachos, c. 21, et S. Aurelianus in Ordine psalm., qui illum ad matutinas laudes decantari decernunt. Hunc vulgatus Alcuinus in lib. de Offic. per ferias vocat hymnum dominicalem; forte quia a S. Benedicto et antiquis monachis omnibus omnino dominicis, ne quidem Adventus et Quadragesimae exceptis, praeter communem Ecclesiae consuetudinem decantaretur: quod cum episcopi in Galliae et Italiae conciliis congregati minime probarent, interpellarentque abbates monachosque nonnullos cur in dominicis Adventus et Quadragesimae Te Deum laudamus ad vigilias psallerent, « responderunt se pro nulla re illud agere, nisi ex B. Benedicti nominatissimi atque excellentissimi Patris praeceptione, cujus etiam actus simulque dicta a summo Romanorum pontifice, videlicet Gregorio, haberentur descripta ac laudabiliter roborata. His denique comperti episcopi usus monachorum authentico ex more viguit, » quemadmodum scribit Rodulfus Glaber (Lib. III Hist., cap. 3). Neque tamen id solis S. Benedicti monachis singulare exstitit, cum talem consuetudinem a quibusdam canonicorum ecclesiis observatam fuisse doceat", + "candidate_score": 0.634207, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_14_16", + "bdc_text": "und wirkte als Lehrer am Niederrhein und in Westfalen . Außer Bullinger zählten zu seinen Schülern u. a . Glarean , Petrus Mosellanus , Agrippa von Nettesheim . Bullinger unterhielt mit seinem Lehrer eine dauernde Brieffreundschaft ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2675", + "psc_text": "in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a religiosissimo praefecto litteras didici. » Circa idem tempus Joannes Moschus presbyter et monachus in monasterio S. Theodosii abbatis et archimandritae, omnium quae Jerosolymis erant coenobiorum, varia peragravit loca, lustravitque monasteria; quo in itinere viros etiam doctissimos et philosophos disciplinae et studiorum gratia visitavit, uti ipse testatur in eo quod adornavit, Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi", + "candidate_score": 0.633705, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1910", + "psc_text": "11 S. Benedictus appellat orationem seu collectam, quae nocturnas vigilias terminat: ita hic benedictionem vocat preces et orationes quae super hebdomadarios recitantur, quaeque ex Boherio proferri debent ab abbate, priore, vel hebdomadario: ex Udalrico. lib. II, cap. 35, Consuet. S. Germani a Pratis, Nicolao de Fractura, et Caerem. Bursfeldensium, a sacerdote hebdomadario. Qualis autem esset illa benedictio non liquet. Hildemarus hanc profert: Concede, quaesumus, omnipotens Deus, ut huic famulo tuo pro hujus hebdomadae expleto officio merces tribuatur aeterna. Per Christum. Aliam ex ms. codice S. Victoris affert Menardus, his verbis contentam: V\\ Mirifica misericordias tuas. R\\ Qui salvos facis sperantes in te a resistentibus dexterae tuae. V\\ Mitte ei, Domine, auxilium de Sancto. R\\ Et de Sion tuere eum. V\\ Salvum fac servum tuum, R\\ Deus meus, sperantem in te. Sequitur oratio: Deus, qui dixisti, Venite omnes qui laboratis et onerati estis; hunc famulum tuum ministrationum suarum praemio refice sempiterno.", + "candidate_score": 0.633262, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_30_32", + "bdc_text": "Nunc orbis tante indolis fetura fruitur . Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis . Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1188", + "psc_text": "Chronico, lib. I, cap. 10. Verum cum illud Chronicon stylo Dacii tempora non redoleat, et alioquin falsa plurima contineat, illius foetus non esse apud eruditos quosque pro certo habetur, ac proinde quae de composito ab Ambrosio et Augustino hymno Te Deum laudamus narrantur, dubiae omnino, ne dicam nullius, sunt fidei. Quis autem illius sit auctor hactenus incompertum est. Solus a Smaragdo et aliis quibusdam creditur Ambrosius. Sed in Abbonis abbatis Floriacensis epistola nondum edita tribuitur S. Hilario, ut docuit me, qui ex nostris novae operum hujus sancti editioni adornandae laborat. Hujus hymni praeter S. Benedictum meminere S. Caesarius in Regula ad monachos, c. 21, et S. Aurelianus in Ordine psalm., qui illum ad matutinas laudes decantari decernunt. Hunc vulgatus Alcuinus in lib. de Offic. per ferias vocat hymnum dominicalem; forte quia a S. Benedicto et antiquis monachis omnibus omnino dominicis, ne quidem Adventus et Quadragesimae exceptis, praeter communem Ecclesiae consuetudinem", + "candidate_score": 0.631946, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_36", + "bdc_text": "Kirchengeschichtliche Betrachtungen bei Sebastian Franck und Matthias Flacius , Nieuw koop 1971 , S. 37. .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1159", + "psc_text": "et Gregorius, sive Ambrosius, et caeteri alii Patres catholici. » Nicolao de Fractura doctores nominatissimi sunt Gregorius, Augustinus, Hieronymus, Ambrosius. Addit tamen: « Alii enim doctores, ut est Hilarius, Basilius, Joannes Chrysost., Gregorius Nazianzenus, Beda presbyter, nominatissimi similiter possunt dici, ex eo quod eorum dicta sunt ab Ecclesia approbata, etc. » Hujusmodi expositiones in Ecclesia legi, dummodo sincerus et optimus fiat earum delectus, tanquam pium et utile satis approbat S. Gregorius, Joanni Ravennensis Ecclesiae subdiacono sic scribens (Lib. X, ep. 22): « Illud quod ad me quorumdam relatione perlatum est, quia reverendissimus frater et coepiscopus meus Marianus legi commenta B. Job publice ad vigilias faciat, non grate suscepi; quia non est illud opus populare, et rudibus auditoribus impedimentum magis quam provectum generat. Sed dic ei ut commenta Psalmorum legi ad vigilias faciat, quae mentes saecularium ad bonos mores praecipue informant. » Ex quibus verbis observare licet nondum in Ecclesia ordinata", + "candidate_score": 0.631518, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_30_32", + "bdc_text": "Nunc orbis tante indolis fetura fruitur . Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis . Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1092", + "psc_text": "mente S. P. Benedicti asserendum est. Hinc canon 5 concilii Aquisgranensis, « ut nullo unquam tempore post vigilias causa dormiendi, nisi contigerit eos ante horam constitutam surgere, ad lectos redeant suos: » narratque Browerus (Lib. II Antiq. Fuld., cap. 16) Ludovicum Pium imperatorem apud Gregorium papam obtinuisse monachis in civitatibus, et matricularibus ecclesiarum locis consistentibus, qui cum magno labore et studio divinum servitium toto anni tempore peragunt, post vigilias aestivalium 257 noctium atque in festis 12 lectionum somno reficere corpus. Porro si id ex Regula licuisset, a summo pontifice dispensationem requirere haudquaquam necesse fuisset. Quapropter quod S. Benedictus dominicis diebus nocturnis vigiliis sine ullo intervallo jungit matutinos, non sic capiendum est, quasi laudes accelerare voluisset, et consuetam illarum horam mutare: sed potius nocturnos ad auroram usque produxisse dicendus: nam matutini, quos laudes appellamus, semper ad auroram, sive ut loquitur S. P. Benedictus incipiente luce dicendi sunt: unde et matutini dicti", + "candidate_score": 0.631152, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3136", + "psc_text": "festinatione occurrat, an de nocte festinet alios praevenire ad opus Dei, num frequenter tarde occurrat, et qua ex causa, an officium praevideat, et sedulus sit in addiscendis iis quae illud concernunt, » ut loquitur Haeftenus (Lib. IV, tract. 3, disq. 5). Sed Smaragdus paulo latius hic opus Dei intelligit et extendit, nimirum « ad ea quae proprie ad Deum pertinent, videlicet ad orationem, ad lectionem divinam, ad vigilias nocturnas, cursusque diurnos, ad jejunium, et ad omne divinum 749 officium. » Similiter Nicolaus de Fractura « ad ea per quae itur ad Deum, ut sunt horae canonicae, oratio Dominica, lectio, psalmodia, et his similia. » Ad obedientiam. ] Ut pote quae proprius sit vitae coenobiticae scopus, in qua exercendus ante omnia novitius, a qua si vel minimum abhorruerit, a congregatione procul pellendus; nam, ut recte dicebat Guillelmus abbas S. Theoderici ( De vit. solit, ad fratres de Monte Dei ); «", + "candidate_score": 0.63088, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_32", + "bdc_text": "Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1092", + "psc_text": "mente S. P. Benedicti asserendum est. Hinc canon 5 concilii Aquisgranensis, « ut nullo unquam tempore post vigilias causa dormiendi, nisi contigerit eos ante horam constitutam surgere, ad lectos redeant suos: » narratque Browerus (Lib. II Antiq. Fuld., cap. 16) Ludovicum Pium imperatorem apud Gregorium papam obtinuisse monachis in civitatibus, et matricularibus ecclesiarum locis consistentibus, qui cum magno labore et studio divinum servitium toto anni tempore peragunt, post vigilias aestivalium 257 noctium atque in festis 12 lectionum somno reficere corpus. Porro si id ex Regula licuisset, a summo pontifice dispensationem requirere haudquaquam necesse fuisset. Quapropter quod S. Benedictus dominicis diebus nocturnis vigiliis sine ullo intervallo jungit matutinos, non sic capiendum est, quasi laudes accelerare voluisset, et consuetam illarum horam mutare: sed potius nocturnos ad auroram usque produxisse dicendus: nam matutini, quos laudes appellamus, semper ad auroram, sive ut loquitur S. P. Benedictus incipiente luce dicendi sunt: unde et matutini dicti", + "candidate_score": 0.630433, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_44", + "bdc_text": "] Perspectae eruditionis viro , Magistro Heinricho Bullingero , amico suo veteri .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650", + "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in", + "candidate_score": 0.630264, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_14_16", + "bdc_text": "und wirkte als Lehrer am Niederrhein und in Westfalen . Außer Bullinger zählten zu seinen Schülern u. a . Glarean , Petrus Mosellanus , Agrippa von Nettesheim . Bullinger unterhielt mit seinem Lehrer eine dauernde Brieffreundschaft ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679", + "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset", + "candidate_score": 0.629528, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_30_32", + "bdc_text": "Nunc orbis tante indolis fetura fruitur . Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis . Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2110", + "psc_text": "semper meminisse debemus quod ait Regula Cujusdam ad monachos (Cap. 11), ferias monacho non esse super terram; et Regula ms. incerti alterius auctoris (Cap. 7): Ne dicas hodie festivitas est, et bibam vinum; et cras Pentecostes, et manducabo carnes; quia non est festivitas apud monachos super terram. Quae verba desumpta sunt ex Evagrii monachi sententiis ad eos qui in coenobiis et xenodochiis habitant fratres. Tam sextae, quam nonae. ] De vespertina autem quae fit tempore Quadragesimae quid? De ea forte hic tacuit, quia postea dicturus est, hoc potissimum tempore aliquid de cibo et potu subtrahendum esse, ut notat Boherius: mensuramque ciborum istis temporibus aut in abbatis providentia reliquit, aut suos sola panis libra quam in die concedit, contentos esse voluit; nam et S. Richmiro abbati (In ejus Vit. n. 15, saec. III Benedict.) 505 cum sanctae Quadragesimae dies advenirent, erat ei aridus cibus panis tantum hordeaceus, quem etiam manu molebat.", + "candidate_score": 0.629501, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_30_32", + "bdc_text": "Nunc orbis tante indolis fetura fruitur . Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis . Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1105", + "psc_text": "ut dormiant; » tuncque, ut existimo, laudes a nocturnis separabant: quia non nisi incipiente luce ex Regula dicendae sunt. Atque ex dictis hactenus patet quod diebus dominicis vigiliae prolixiores, et nocturna synaxis in lucem usque producta matutinum soporem non admittunt, ut scribebat Stephanus Tornacensis ad novitium Pontiniacensem, qui Cisterciense institutum deserere cogitabat. Caeterum nemini durum aliquid aut austerum nimis his in vigiliis videri debet, consideranti antiquum veterum monachorum fervorem, qui, ut docet Cassianus, sabbati et dominicae noctes fere insomnes agebant, si forte duas postremas horas excipias, in quibus qualicunque requie corpus reficiebant; quas nec monacho indulgendas esse censebat S. Arsenius (Tom. I Monum. Eccles. Graecae), dicens ei sufficere unam horam dormire, modo is pugilis nomen mereatur. Cujus rei vestigium aliquod in Cluniacensi monasterio 260 olim advertimus, ubi in die natali SS. Petri et Pauli vigiliae nocturnae pridie clara adhuc die incipiebantur, nec nisi postridie orto jam sole absolvebantur (Udalr. l.", + "candidate_score": 0.629211, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_42_44", + "bdc_text": "Sebastianus ille tuus Locherus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Perspectae eruditionis viro , Magistro Heinricho Bullingero , amico suo veteri .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650", + "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in", + "candidate_score": 0.628261, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_30_32", + "bdc_text": "Nunc orbis tante indolis fetura fruitur . Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis . Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2661", + "psc_text": "dubium parebant institutis. His imprimis commendat sacrae Scripturae studium, historiae ecclesiasticae lectionem, SS. Patrum, maxime Hilarii, Cypriani, Ambrosii. Hieronymi et Augustini scripta; tum hortatur eos ad Dionysii Exigui monachi canones ecclesiasticos assidue legendos. « ne videamini, inquit, tam salutares ecclesiasticas 636 regulas culpabiliter ignorare. » Et paulo post addit (Divin. Inst., cap. 23): « Et ut vobis in regulis fidei nulla possit nocere subreptio, legite quas habetis in promptu synodum Ephesinam et Chalcedonensem, nec non et Encyclia, id est epistolas confirmationis supradicti concilii. » Deinde postquam docuit quo studio Scriptura sacra cum expositoribus illius legenda sit, subjungit (Cap. 25): « Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud", + "candidate_score": 0.628186, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_30_32", + "bdc_text": "Nunc orbis tante indolis fetura fruitur . Non solum patriam illustres [ ! ] tuam , imo citra controversiam piorum celebre nomen posteritati relinquis . Lucubrationes diurne tibi patrocinantur , ne dicam , quod Francus ille Werdensis te orbi comendavit Sebastian Franck zitiert in seiner 1531 in Straßburg erschienenen «Chronica , zeytbuch und geschychtbibel» Bullingers Werke gegen Bilder und Messe ( f. 405r.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1076", + "psc_text": "hymnis laudum cantetur: Aurora lucis rutilat: Aurora jam spargit polum, et similia; existimat jam olim Cluniacenses intervallum illud non servasse. Non enim queritur Petrus Venerabilis quod nullum servaretur intervallum; sed quod auroram usque non extenderetur. Ait autem Udalricus fuisse aliquando cum intentius oraret, aliquando psalmos ruminaret, aliquando somno oppressus, vellet nollet, dormitaret; additque non multos Cluniaci fuisse dissimiles. Haec in memoriam revocant qua arte S. Joannes Gorziensis somnum hoc in intervallo fugaret (In ejus Vita, n. 80, saec. V Bened.), scilicet « in morem apis psalmos tacito murmure continue revolvendo, nunc circa altaria, nunc paululum residendo, mox exsurgere et aliquandiu stare; itemque egressus cella tempus noctis inspicere; deinde lucernis aut emungendis, aut reficiendis assistere; tum etiam scholas canentiam revisere; interdum retibus texendis quod noctis superesset expendere. » Cistercienses etiam constat post nocturnas vigilias lectos non repetiisse ex libro Usuum Cist. c. 74, quo statuitur, ut « post vigilias vel post", + "candidate_score": 0.627535, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_42_44", + "bdc_text": "Sebastianus ille tuus Locherus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Perspectae eruditionis viro , Magistro Heinricho Bullingero , amico suo veteri .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3583", + "psc_text": "Scripturis senex idem significet ac sapiens, ut ex SS. Ambrosio et Gregorio hic notat Hildemarus, « tamen S. Benedictus, addit idem auctor, in hoc loco duo vult ut habeat, et senectutem per aetatem, et sapientiam per vitam. Nam quare vult duo, manifestat inferius cum dicit: Ut sciat accipere responsum et reddere, cujus maturitas eum non sinat vagari. In eo quod dicit: sciat accipere responsum et dare, attinet ad sapientem; in eo quod dicit: cujus maturitas, attinet ad aetatem. » Hildemaro subscribit Bernardus Cassinensis his verbis: « In hoc textu tria dicit (S. Benedictus), quod sit senex, sapiens, maturus. Senex morigeratus, sapiens, affabilis et discretus, maturus, stabilis et firmus . . . . . Senex iste annosus si sequentes duas haberet conditiones, janitor esse deberet; sed si non potest annosus talis haberi, habeatur ad minus sapiens et maturus; nam ad sapientiam pertinet quod dicit in littera; qui sciat accipere responsum et", + "candidate_score": 0.627117, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_14_16", + "bdc_text": "und wirkte als Lehrer am Niederrhein und in Westfalen . Außer Bullinger zählten zu seinen Schülern u. a . Glarean , Petrus Mosellanus , Agrippa von Nettesheim . Bullinger unterhielt mit seinem Lehrer eine dauernde Brieffreundschaft ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2654", + "psc_text": "quid sustinuerim difficultatis, quoties desperaverim, quoties cessaverim, et contentione discendi rursus incoeperim; testis est conscientia tam mea qui passus sum, quam eorum qui mecum duxerunt vitam; et gratias ago Domino, quod de amaro semine litterarum dulces fructus carpo. » Longum hic foret per omnes insignes illos doctissimosque monachos excurrere, quorum consuetudine usus est ipse S. Hieronymus; aliosve percelebres viros, quorum doctrina saeculo quarto, in omni scientiarum genere floruit solitudo, uberesque fructus in commune Ecclesiae catholicae bonum protulit. In sequenti saeculo V excultas etiam fuisse in laura S. Euthymii litteras (Vita S. Euthym., Anal. Graec. tom. I), patet non solum ex magno discipulorum ejus numero qui ad episcopales infulas assumpti sunt, sed maxime ex celeberrimo Gabrielio, qui ab adolescentia ejus magisterio traditus, « litteris adeo deditus erat, ut etiam Latina, Graeca et Syra lingua recte loqui et scribere didicerit, » ut tradit Cyrillus Scythopolitanus auctor coaevus. Eodem quoque saeculo V viguisse", + "candidate_score": 0.624352, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_8", + "bdc_text": "s. oben [Nr. 59 ] S. 38 , Anm. 21 ) scheinen keine Verbindungen zu bestehen. , cuius in tua epistola meministi , in memoria habere destitero , quorum familiaritate multum usum [ !] fueram .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2895", + "psc_text": "53. Hujus instituti causa praecipua fuit, ne divinis contemplationibus mens devota a Deo avocetur; vix enim lingua effari aut intellectus capere potest quantis animum perturbationibus nimia et inordinata litterarum scriptio exagitet. « Quantus tumultus est in mente dictantium, verba sunt S. Bernardi (Epist. 89), ubi multitudo obstrepit dictionum, ubi orationum varietas et diversitas sensuum concurrit, ubi saepe respuitur quod occurrit, et requiritur quod excidit, ubi quid pulchrius secundum litteram, quid consequentius juxta sententiam, quid planius propter intelligentiam, quid utilius ad conscientiam, quid denique 692 cui, vel post, vel ante, ponatur, intentissime attenditur, multaque alia, quae a doctis in hujusmodi curiosius observantur! » Quantis animum pulsat motibus praeteritorum recordatio, charorum, propinquorum, et relictae patriae suavis memoria! Haec cum serio perpenderet quidam monachus (Casian. lib. V, cap. 32), et « ei post annos quindecim patris et matris, amicorumque multorum de provincia Ponti complures epistolae delatae fuissent, accipiens grandem fasciculum litterarum, diuque apud", + "candidate_score": 0.623974, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_12", + "bdc_text": "Is , inquam , comunis noster amicus mihi necessitudine adeo astrictus , ut ipsum in praesidium habuerim , anne in vivis agit , certum non habeo .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_261", + "psc_text": "necessitate constringitur sub cujus aestimatione populus grex vocatur. Sit ergo necesse est cogitatione mundus, actione praecipuus, discretus in silentio, utilis in verbo, singulis compassione proximus, prae cunctis contemplatione suspensus, bene agentibus per humilitatem socius, etc.: » quae fusius sequentibus capitibus prosequitur, quaeque ultima verba pene iisdem terminis repetit in libro I Registri, cap. 24. Christi enim agere vices in monasterio creditur. ] Id est Christi personam exhibere, seu ejus potestatem in subditos habere, et auctoritatem exercere; « quia, inquit Richardus de S. Angelo, quando in abbates eliguntur, vocantur a Deo tanquam Aaron, et postquam sunt vocati, recipiunt potestatem et vicem Christi a papa, qui gerit vicem veri Dei. » Quando ipsius vocantur praenomine. ] Id est eodem quo Christus vocatur nomine, nempe abbatis et patris. Non dixit simpliciter nomine; sed praenomine, quod onus nominis, seu dignitatem significat, ut exponit Bernardus Cassinensis. 64 Dicente Apostolo. ] Paulo scilicet, qui semper intelligendus", + "candidate_score": 0.623019, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_2", + "bdc_text": "praeter spem mihi tue advolarunt litereNicht erhalten. , doctissime Heinriche , easque perinde ac germano fratre conscriptas exosculatus ibi , inquam , veteris amici memoriam nondum obliteratam cernere licuit .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2897", + "psc_text": "status, si semel animus litterarum permotus affectu, eorumque recensendo sermones ac vultus quos tanto tempore dereliquit, iterum eos revisere, ipsisque cohabitare, et animo ac mente coeperit interesse? quos profecto corporaliter deseruisse nihil proderit, si corde eos incipiat intueri, ac memoriam quam saeculo huic renuntians quisque velut mortuus abdicavit, reviviscens eamdem rursus admiserit. Haec volvens in corde suo non solum nullam resolvere epistolam definivit, sed ne ipsum quidem fasciculum resignare, ne scilicet eorum qui scripserant, vel nomina recensendo, vel vultus recordando, a spiritus sui intentione cessaret. Itaque, ut eum constrictum susceperat, igni tradidit concremandum: Ite, inquiens, cogitationes patriae, pariter concremamini, nec me ulterius ad illa quae fugi revocare tentetis. » Egregium plane facinus, ac vero monacho dignum! Eadem prorsus mente Gerardus pius Belga monachus (Bucelinus in addit. ad Comment. Gerardi, cap. 54) « litteras sibi missas, nisi argentissimae causae essent, et respondere illico cogeretur, nunquam nisi pomeridiano tempore legebat, ne quid", + "candidate_score": 0.62113, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_8", + "bdc_text": "s. oben [Nr. 59 ] S. 38 , Anm. 21 ) scheinen keine Verbindungen zu bestehen. , cuius in tua epistola meministi , in memoria habere destitero , quorum familiaritate multum usum [ !] fueram .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2896", + "psc_text": "observantur! » Quantis animum pulsat motibus praeteritorum recordatio, charorum, propinquorum, et relictae patriae suavis memoria! Haec cum serio perpenderet quidam monachus (Casian. lib. V, cap. 32), et « ei post annos quindecim patris et matris, amicorumque multorum de provincia Ponti complures epistolae delatae fuissent, accipiens grandem fasciculum litterarum, diuque apud semetipsum volvens: Quantarum, inquit, cogitationum causa erit mihi haec lectio, quae me vel ad inane gaudium, vel ad tristitias infructuosas impellent! Quot diebus horum recordatione, qui scripserunt, intentionem pectoris mei a proposita contemplatione revocabunt! Post quantum temporis digerenda est haec mentis concepta confusio, quantoque labore rursus iste tranquillitatis reparandus est status, si semel animus litterarum permotus affectu, eorumque recensendo sermones ac vultus quos tanto tempore dereliquit, iterum eos revisere, ipsisque cohabitare, et animo ac mente coeperit interesse? quos profecto corporaliter deseruisse nihil proderit, si corde eos incipiat intueri, ac memoriam quam saeculo huic renuntians quisque velut mortuus abdicavit, reviviscens eamdem", + "candidate_score": 0.620714, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_14", + "bdc_text": "und wirkte als Lehrer am Niederrhein und in Westfalen . Außer Bullinger zählten zu seinen Schülern u. a .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2671", + "psc_text": ". . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres transmittere, » ex Vita S. Filiberti n. 20 (Ibid.). Denique SS. Botulfus et Adulfus in Gallia monachi « non solum doceri, sed ex gratia Dei inter perfectiores potestatem adepti sunt docendi, » ex Vita S. Botulli n. 2 (Saec. III Ben.). Quod hic de Galliae monasteriis asserimus, idem de Anglicanis multis potest exemplis confirmari, nimirum saeculo VII Theodorus ex monacho Cantuariensis episcopus, et Adrianus abbas (Saec. II Ben.) « quia litteris sacris simul et saecularibus abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant, ita ut metricae artis, astronomicae, et arithmeticae, ecclesiasticae disciplinam inter", + "candidate_score": 0.615737, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_42_44", + "bdc_text": "Sebastianus ille tuus Locherus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Perspectae eruditionis viro , Magistro Heinricho Bullingero , amico suo veteri .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1066", + "psc_text": "veteres monachos Psalterium memoriter discere: nam meditari apud antiquos saepe sumitur pro simplici lectione, ut in secunda Regula SS. Patrum cap. 5, sive pro studio; unde antiqua versio Gallica ms. Conchensis monasterii hunc Regulae textum ita vertit: Le temps qui reste après vigile soit occupé à dire Psautier ou à étudier. Quinto, non solum Psalterium, sel alios insuper Scripturae libros ex mente S. Benedicti memoriae commendandos esse existimo, maxime cum nonnullas lectiones ad opus Dei memoriter recitari voluerit, communisque apud veteres monachos usus obtinuerit, Scripturam memoriae mandandi. Addo praeterea occultos illius variosque sensus esse rimandos: nam Scripturae sacrae studium apud eos praecipuum fuisse constat; unde etiam Hildemarus nolenti vigilare fratri, et nihil se adjuvante Domino indigere dicenti, « Abbas, inquit, talem propositionem debet proponere, quam ille frater non possit solvere, ut humilietur, » aliquem scilicet Scripturae locum perdifficilem cujus sensum frater ille negligens et superbus ignoret. Sexto, denique non sic", + "candidate_score": 0.615689, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_42_44", + "bdc_text": "Sebastianus ille tuus Locherus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Perspectae eruditionis viro , Magistro Heinricho Bullingero , amico suo veteri .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3584", + "psc_text": "sapiens, affabilis et discretus, maturus, stabilis et firmus . . . . . Senex iste annosus si sequentes duas haberet conditiones, janitor esse deberet; sed si non potest annosus talis haberi, habeatur ad minus sapiens et maturus; nam ad sapientiam pertinet quod dicit in littera; qui sciat accipere responsum et reddere; ad maturitatem: cujus maturitas non sinat eum vagari foras. » Bernardum exscribit in primo commentario Boherius. Eadem est sententia Nicolai de Fractura, Joannis de Turrecremata, Matthiae Lamberti, Hugonis Menardi, Benedicti Haefteni et Nicolai Bravi: cui omnem dubitationis locum adimit id quod postea subdit S. Benedictus: qui portarius si indiget solatio, juniorem fratrem accipiat: qui 860 haud dubium, licet sit aetate junior, senior tamen debet esse moribus; alioquin ad portam non esset ponendus. Confirmat hanc sententiam veterum monachorum praxis, qui non solum moribus, sed etiam aetate senes ad portam constituebant, ut patet ex Rufino supra citato, et ex Regula Magistri", + "candidate_score": 0.613704, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_42_44", + "bdc_text": "Sebastianus ille tuus Locherus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Perspectae eruditionis viro , Magistro Heinricho Bullingero , amico suo veteri .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3578", + "psc_text": "hic notant commentatores, observat tamen Hildemarus zelum ad praeteritum malum, invidiam ad futurum pertinere; quasi diceret S. Benedictus: « ne quia videt illum bonum esse, aut futurum esse, ideo ejiciat de monasterio. » CAPUT LXVI. De ostiariis monasterii. Ad portam monasterii ponatur senex sapiens, qui sciat accipere responsum et reddere, cujus maturitas eum non sinat vagari. Qui portarius cellam debet habere juxta portam, ut venientes semper praesentem inveniant atquo responsum accipiant. Et mox ut aliquis pulsaverit aut pauper clamaverit, Deo gratias respondeat, aut benedicat, et cum omni mansuetudine timoris Dei, reddat responsum festinanter, cum fervore charitatis. Qui portarius si indiget solatio, juniorem fratrem accipiat. Monasterium autem, si potest fieri, ita debet constitui, ut omnia necessaria, id est, aqua, molendinum, hortus, pistrinum, vel artes diversae, intra monasterium exerceantur, ut non sit necessitas monachis vagandi foras, quia omnino non expedit animabus eorum. Hanc autem Regulam saepius voluimus in congregatione legi, ne quis", + "candidate_score": 0.612976, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_14", + "bdc_text": "und wirkte als Lehrer am Niederrhein und in Westfalen . Außer Bullinger zählten zu seinen Schülern u. a .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2677", + "psc_text": "direxit, et in Fritislariensi primum asceterio, postea in Fuldensi, tum Trajecti ad Rhenum, aliisque in locis publicas aperuit scholas. Atque ne id genus exercitii eo mortuo insuper haberetur, scripsit epistolam ad Fulradum, magnae tunc in regno Francorum auctoritatis, in haec verba: Deprecor celsitudinem regis nostri pro nomine Christi Filii Dei, ut mihi nunc viventi indicare et mandare dignetur circa discipulos meos, qualem mercedem postea de illis facere voluerit. Sunt enim pene omnes peregrini, quidam presbyteri, per multa loca ad ministerium Ecclesiae et populorum constituti. Quidam sunt monachi per cellulas nostras et infantes ad legentes ( Forte infantibus ad legendas) litteras ordinati sunt; et aliqui seniores, qui longo tempore mecum viventes laboraverunt, et me adjuvabant. De his omnibus sollicitus sum, ut post obitum meum non disperdantur. Hinc mortuo Wigberto Fritislariensis monasterii abbate, praecipit ut Wigbertus presbyter et Megingodus diaconus Regulam insinuent, et magistri sint infantium, et praedicent verbum Dei fratribus. Floruere", + "candidate_score": 0.612617, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_14", + "bdc_text": "und wirkte als Lehrer am Niederrhein und in Westfalen . Außer Bullinger zählten zu seinen Schülern u. a .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679", + "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset", + "candidate_score": 0.611138, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_42_44", + "bdc_text": "Sebastianus ille tuus Locherus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Perspectae eruditionis viro , Magistro Heinricho Bullingero , amico suo veteri .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2658", + "psc_text": "cum Polichronio doctrinae scientiis imbuti fuerunt Severus Trevirensis, Albinus Catalaunensis, Aventinus Trecensis episcopi, et S. Aemilianus: omnes vitae merito et sanctitate insignes. Idem de Britanniae monachis asserendum esse constat, tum ex vita S. Gildae abbatis Ruyensis (Saec. I Bened.), qui sub finem saeculi V abbati « Hilduto traditur imbuendus, qui suscipiens sanctum puerulum, sacris litteris coepit instruere illum; et videns eum formae specie fulgentem, ac liberalibus studiis instantissime intentum, benigno amore dilexit, etc. » Sub eodem magistro profecere etiam Samson et Paulus, quorum primus Dolensis, alter Oximensis fuit episcopus ex ejusdem Vitae n. 3. Et quidem de S. Samsone constat ex ejus Vita n. 7, ab auctore subaequali scripta, ubi de Hilduto sive Eltuto magistro sic disserit: « Ille vero Eltutus de totis Scripturis Veteris ac Novi Testamenti, et omnis philosophiae generis, geometriae scilicet ac rhetoricae grammaticae, et arithmeticae, et omnium artium philosophiae omnium Britannorum peritissimus erat. » Additque: «", + "candidate_score": 0.611087, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_42_44", + "bdc_text": "Sebastianus ille tuus Locherus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Perspectae eruditionis viro , Magistro Heinricho Bullingero , amico suo veteri .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_390", + "psc_text": "] Juxta illud Scripturae: Qui sapiens est audit consilia Prov. XII . Non patiens ab aliis eorum interrumpi sermones, qui coeperint loqui, donec ex integro consilium expresserint: nec ipse indigne ferens aliquos suae contrariam promere sententiam. Tractet apud se. ] Licet aliud nihil ab abbate videatur desiderare S. Benedictus quam ut fratrum exquirat audiatque consilia, liberam ei postea quidquid libuerit exsequendi potestatem tribuens, idque ipsum exigere videatur natura consilii, antiquus tamen in ordine 94 Benedictino mos invaluit, ut auditis abbas fratrum sententiis, eas non ipse solus, sed cum senioribus sive prudentibus quibusdam fratribus expendat, quaeve sit sanior discernat, ac tandem quid sit faciendum dijudicet, ut patet ex antiquis Regulae commentatoribus Smaragdo et Hildemaro. « Quod consilium unusquisque dederit libenter audiat, et postea in secreto cum senioribus tantum fratribus qui utilius quive inutilius consilium dedit, subtiliter et acute discernat, » inquit Smaragdus. Rem paulo fusius exponit Hildemarus. Hic tradit in primis", + "candidate_score": 0.61067, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10176_sent_42_44", + "bdc_text": "Sebastianus ille tuus Locherus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Perspectae eruditionis viro , Magistro Heinricho Bullingero , amico suo veteri .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2675", + "psc_text": "in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a religiosissimo praefecto litteras didici. » Circa idem tempus Joannes Moschus presbyter et monachus in monasterio S. Theodosii abbatis et archimandritae, omnium quae Jerosolymis erant coenobiorum, varia peragravit loca, lustravitque monasteria; quo in itinere viros etiam doctissimos et philosophos disciplinae et studiorum gratia visitavit, uti ipse testatur in eo quod adornavit, Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi", + "candidate_score": 0.609331, + "ce_score": null + } + ] + } + ], + "biblical_hits": [] +} \ No newline at end of file