diff --git "a/10/10210.json" "b/10/10210.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/10/10210.json" @@ -0,0 +1,3906 @@ +{ + "letter_id": "10210", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/10210", + "dominant_topic": 1, + "topic_dist": [ + 0.056916, + 0.057106, + 0.053033, + 0.049458, + 0.057016, + 0.046507, + 0.051126, + 0.050655, + 0.047469, + 0.046412, + 0.04875, + 0.05055, + 0.044342, + 0.055845, + 0.056469, + 0.049447, + 0.048756, + 0.044873, + 0.043521, + 0.04175 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf033", + "work_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis", + "max_score": 0.68913, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_7_9", + "bdc_text": "de Quervain 67f. . Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1743", + "psc_text": "quasi ad vitam officia monachis essent commissa, cum potius singulis annis renovata fuisse constans sit traditio, quam colligere licet ex sancto Hieronymo de Tabennensibus referente (Praef. in Reg. sancti Pach., n. 8), quod singulis annis mense cui vocabulum est mesore, id est Augusto, « disponuntur monasteriorum capita, dispensatores, praepositi, ministri, prout necessitas postulaverit; » ex Leone Ostiensi docente morem fuisse apud Cassinenses (Chron. Cass. l. I, c. 31) ut pridie calendas Septembris omnium in circuitu monachorum conventus fieret, in quo « sequenti die ordinabantur et describebantur, atque destinabantur in obedientias per singulas prout opportunum erat provincias; » ex Vita sancti Joannis Gorziensis (Num. 73, saec. V Bened.), quem Einoldus abbas diversis exercere mutationibus non destitit; cujus etiam diversa officia describit Joannes abbas Mettensis his verbis: « Jussus praepositus, paret (continuo.) Praepositura deposita, decanus esto; jugum quietus admittit. Eo abiens cellarium cura, manum illico profert. Alio ibi succedente, vestes fratrum serva;", + "candidate_score": 0.68913, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8_10", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1743", + "psc_text": "quasi ad vitam officia monachis essent commissa, cum potius singulis annis renovata fuisse constans sit traditio, quam colligere licet ex sancto Hieronymo de Tabennensibus referente (Praef. in Reg. sancti Pach., n. 8), quod singulis annis mense cui vocabulum est mesore, id est Augusto, « disponuntur monasteriorum capita, dispensatores, praepositi, ministri, prout necessitas postulaverit; » ex Leone Ostiensi docente morem fuisse apud Cassinenses (Chron. Cass. l. I, c. 31) ut pridie calendas Septembris omnium in circuitu monachorum conventus fieret, in quo « sequenti die ordinabantur et describebantur, atque destinabantur in obedientias per singulas prout opportunum erat provincias; » ex Vita sancti Joannis Gorziensis (Num. 73, saec. V Bened.), quem Einoldus abbas diversis exercere mutationibus non destitit; cujus etiam diversa officia describit Joannes abbas Mettensis his verbis: « Jussus praepositus, paret (continuo.) Praepositura deposita, decanus esto; jugum quietus admittit. Eo abiens cellarium cura, manum illico profert. Alio ibi succedente, vestes fratrum serva;", + "candidate_score": 0.686533, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_16_18", + "bdc_text": "Nam et ego te amo. Unum superest , quod te facere vellem , ut vel semel Megandro scripturus me illi commendatum reddas . Non est enim , quod aeque cupiam , quam aliqua saltem parte doctorum familiaritati esse coniunctum . Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1584", + "psc_text": "ut sapiens medicus. ] Eamdem comparationem instituit S. Basilius in Regulis brev., interrog. 23. Sapiens vero medicus, inquit Boherius, ille reputatur, « si morbos noverit praevidere, et qui propter multiplicata recidiva in desperationem patientem hujusmodi non inducit; et qui secundum diversitatem personarum et temporum diversam medicinam novit propinare, quia novis morbis nova convenit antidota proparari. » Immittere quasi occultos consolatores sympectas. ] Sympecta vox obscura et explicatu difficilis, qua in in exponenda variant commentatores. Nonnulli enim vulgatam lectionem retinentes, senipetas intelligunt senium petentes, sicuti Romam proficiscentes Romipetas vocat Callixtus papa q. 24, c. 3; et daemones noctipetae dicuntur in Vita S. Posthumii. Quam expositionem confirmare videtur S. Pater cum subjicit: Id est seniores sapientes fratres. Verum cum huic lectioni refragentur omnes codices mss. antiqui, qui non senipetas, sed senpectas, sempectas, simpectas legunt, et celebriores Regulae commentatores, Smaragdus, Bernardus Cassin., Boherius in utroque comment., qui vocem hanc non Latinam, sed Graecam", + "candidate_score": 0.683349, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_17_19", + "bdc_text": "Non est enim , quod aeque cupiam , quam aliqua saltem parte doctorum familiaritati esse coniunctum . Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1584", + "psc_text": "ut sapiens medicus. ] Eamdem comparationem instituit S. Basilius in Regulis brev., interrog. 23. Sapiens vero medicus, inquit Boherius, ille reputatur, « si morbos noverit praevidere, et qui propter multiplicata recidiva in desperationem patientem hujusmodi non inducit; et qui secundum diversitatem personarum et temporum diversam medicinam novit propinare, quia novis morbis nova convenit antidota proparari. » Immittere quasi occultos consolatores sympectas. ] Sympecta vox obscura et explicatu difficilis, qua in in exponenda variant commentatores. Nonnulli enim vulgatam lectionem retinentes, senipetas intelligunt senium petentes, sicuti Romam proficiscentes Romipetas vocat Callixtus papa q. 24, c. 3; et daemones noctipetae dicuntur in Vita S. Posthumii. Quam expositionem confirmare videtur S. Pater cum subjicit: Id est seniores sapientes fratres. Verum cum huic lectioni refragentur omnes codices mss. antiqui, qui non senipetas, sed senpectas, sempectas, simpectas legunt, et celebriores Regulae commentatores, Smaragdus, Bernardus Cassin., Boherius in utroque comment., qui vocem hanc non Latinam, sed Graecam", + "candidate_score": 0.679885, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8_10", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3562", + "psc_text": "12): « Deinde decre imus, sicut sancta Regula dicit, ut monasterium, ubi fieri potest, per decanos ordinetur, quia illi praepositi saepe in elationem incidunt. » Ut dum pluribus committitur, unus non superbiat. ] Huc forte respexerat Albricus episcopus et abbas, Trajectensis monasterii, de quo Alfricus in Vita S. Liudgeri episcopi, lib. I, n. 15 (Saec. IV, Ben, part. I): « Divisit idem Albricus annum in distributiones quatuor, ita ut in Trajecto monasterio prae caeteris praepositis ipse in tempore vernali, in doctrinae studio et sanctae conversationis praeesset fratribus menses tres. Deinde post eum in aestate Adalger presbyter in vice sua menses tres. Post hunc Liudgerus presbyter menses tres. Deinde in hieme Thiadbraht presbyter menses tres. » Quod si aut locus expetit, etc.] Ubi Bernardus Cassinensis, et post eum Boherius: « In ordinatione, inquiunt, praepositi quatuor concurrere debent: utilitas monasterii, congregationis petitio humilis, causa rationalis, et judicium seu voluntas abbatis. » Simili", + "candidate_score": 0.673627, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_7_9", + "bdc_text": "de Quervain 67f. . Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3544", + "psc_text": "Fidolum monasterii sui praepositum constituit (Saec. I Ben.), « ut tanto securius orationi et divinae contemplationi posset insistere, quanto sciret eum nihil extra communis regulae ordinem agere vel jubere, » ut habent Acta S. Fidoli, num. 8. Tertia ratio est ut, si contingat abbatem esse negligentem, praepositi sollicitudine salva et integra maneat ordinis disciplina. Hanc rationem adducit S. Gregorius Victori episcopo Panormitano scribens, ut Gregorium abbatem atque presbyterum monasterii S. Theodori poenitentia afflictum in locum suum constituat, « ita tamen, inquit (Lib. IV, epist. 4), ut Urbicus monasterii mei praepositus dare aliquem de servis Dei debeat, qui ejus praepositus fiat, ut quod istius incuria negligitur, illius sollicitudine servetur. » Jam vero quaerat aliquis quibus potissimum in rebus praepositus adjuvare debeat abbatem, quaeve sint ejus officii munia; de his enim mentem suam non satis explicat S. Benedictus, contentus dicere ut illa praepositus agat cum reverentia quae ab abbate suo ei injuncta", + "candidate_score": 0.673559, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_7_9", + "bdc_text": "de Quervain 67f. . Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3607", + "psc_text": "Anianensis, et omnibus nostris mss. Sed quidquid sit, certe utrumque a nostris usitatum fuit; nam et granum molebant sive tundebant, et farinam ipsi miscebant; ut patet ex supradictis ad caput 48, et insuper ex mss. Germaniae Consuetudinibus, in quibus lego: « Fratres interdum generaliter intrant pistrinum, pastamque propriis manibus praeparant, et temperant ad faciendos panes. » Quinimo pistoris officium hebdomadatim exercebant, ut vidimus supra, cap. 46, patetque ex Vita S. Stephani abbatis Obazinensis, lib. II, num. 54; communiter tamen id munus uni alicui committebatur, quod in Gellonensi monasterio summa cum humilitate exercuit S. Guillelmus, ejusdem loci fundator et monachus. Vel artes diversae intra monasterium exerceantur. ] Tale erat Fuldense coenobium sub Sturmio abbate, teste Eigile abbate in ejus Vita, num. 20; tale Flaviacense sub S. Geremaro, ex ejus Vita, num. 25; tale Solemniacense ex Vita S. Audoeno in Vita sancti Eligii; tale Lesciense ex Vita S. Hiltrudis, num. 3; tale", + "candidate_score": 0.673541, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8_10", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3544", + "psc_text": "Fidolum monasterii sui praepositum constituit (Saec. I Ben.), « ut tanto securius orationi et divinae contemplationi posset insistere, quanto sciret eum nihil extra communis regulae ordinem agere vel jubere, » ut habent Acta S. Fidoli, num. 8. Tertia ratio est ut, si contingat abbatem esse negligentem, praepositi sollicitudine salva et integra maneat ordinis disciplina. Hanc rationem adducit S. Gregorius Victori episcopo Panormitano scribens, ut Gregorium abbatem atque presbyterum monasterii S. Theodori poenitentia afflictum in locum suum constituat, « ita tamen, inquit (Lib. IV, epist. 4), ut Urbicus monasterii mei praepositus dare aliquem de servis Dei debeat, qui ejus praepositus fiat, ut quod istius incuria negligitur, illius sollicitudine servetur. » Jam vero quaerat aliquis quibus potissimum in rebus praepositus adjuvare debeat abbatem, quaeve sint ejus officii munia; de his enim mentem suam non satis explicat S. Benedictus, contentus dicere ut illa praepositus agat cum reverentia quae ab abbate suo ei injuncta", + "candidate_score": 0.672893, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_7_9", + "bdc_text": "de Quervain 67f. . Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3562", + "psc_text": "12): « Deinde decre imus, sicut sancta Regula dicit, ut monasterium, ubi fieri potest, per decanos ordinetur, quia illi praepositi saepe in elationem incidunt. » Ut dum pluribus committitur, unus non superbiat. ] Huc forte respexerat Albricus episcopus et abbas, Trajectensis monasterii, de quo Alfricus in Vita S. Liudgeri episcopi, lib. I, n. 15 (Saec. IV, Ben, part. I): « Divisit idem Albricus annum in distributiones quatuor, ita ut in Trajecto monasterio prae caeteris praepositis ipse in tempore vernali, in doctrinae studio et sanctae conversationis praeesset fratribus menses tres. Deinde post eum in aestate Adalger presbyter in vice sua menses tres. Post hunc Liudgerus presbyter menses tres. Deinde in hieme Thiadbraht presbyter menses tres. » Quod si aut locus expetit, etc.] Ubi Bernardus Cassinensis, et post eum Boherius: « In ordinatione, inquiunt, praepositi quatuor concurrere debent: utilitas monasterii, congregationis petitio humilis, causa rationalis, et judicium seu voluntas abbatis. » Simili", + "candidate_score": 0.671989, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_7_9", + "bdc_text": "de Quervain 67f. . Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2690", + "psc_text": "hoc sufficiunt facultates ordinis seu religionis hujusmodi, deinceps habeatur magister qui monachos eorum doceat in hujusmodi scientiis primitivis: videlicet grammatica, logica et philosophia, proviso attentius ut saeculares instruendi cum ipsis monachis docendis nullatenus admittantur . . . Praecipimus insuper in virtute obedientiae cunctis vis tatoribus in provincialibus capitulis deputandis, quod omnia et singula de magistris instructoribus, et personis instruendis, et aliis, circa ea superius ordinata faciant auctoritate apostolica, per censuram ecclesiasticam, et alia opportuna remedia (appellatione remota) firmiter observari. Et nihilominus ea quae super praedictis fecerint et invenerint, praesidentibus capitulo provinciali referant; qui etiam auctoritate apostolica praefata, si videatur eisdem, vel ipsorum majori parti, contra negligentes vel rebelles in praemissis fortius procedere non postponant, etc. (Spicil. tom. V). » Hoc Benedicti papae salutare statutum renovavit postea 643 Tristandus archiepiscopus in concilio Senonensi anno 1485, art. 3, cap. 1. Et novissime concilium Tridentinum definit (Sess. 5, in dec. de Reformat., cap.", + "candidate_score": 0.671175, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_17_19", + "bdc_text": "Non est enim , quod aeque cupiam , quam aliqua saltem parte doctorum familiaritati esse coniunctum . Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_692", + "psc_text": "tempus est ut in Belgium pertranseamus. Ibi insign ora haud dubium monasteria censeri debent Elnonense S. Amandi, Sithivense S. Bertini, et Laubiense, in quibus omnibus olim ecclesiae feminis haudquaquam patebant Spicil. tom. IV. De Elnonensi luculentum habemus testimonium in Supplemento Milonis de vita S. Amandi cap. 6, ubi S. praesulis corpus translatum dicitur ex S. Petri basilica Saec. II Bened., p. 726 ; « quae quoniam pro sui parvitate tanti praesulis tumulo visa fuit incongrua, atque etiam secundo sexui propter monachorum habitacula inaccessa, frequenti religiosorum virorum conventu visum est aliam magnitudine praestantem debere aedificari, quae ex utroque sexu a confluenti illo sufficeret multitudini populari, nimirum extra monasterii ambitum. » De Sithivensi nihilominus constat ex lib. II Miracul. S. Bertini, cap. 12, a tempore 162 S. Abbatis usque ad annum 938 Saec. III Bened., part. I, quo Adala, Flandriae comitissa, « cum saepissime magnis infirmitatibus esset aggravata, desiderare coepit ut in", + "candidate_score": 0.670608, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_7_9", + "bdc_text": "de Quervain 67f. . Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1210", + "psc_text": "videre est in lib. I de Ecclesiastica Cura Caroli Magni, in cujus cap. 7 haec leguntur: « Finem vero lectionis sono gutturis designavit (Carolus imperator), ad quem universi ita intente suspensi erant, ut sive finita sententia, sive in media distinctione, sive subdistinctione significaret, nullus sequens superius aut inferius inciperet quantumcunque incongruum initium vel finis videretur. » In plurimis tamen monasteriis usus obtinuerat ut pridie lectiones terminarentur ab uno aliquo cui haec cura demandata erat, qui singulis indicabat lectoribus quid quantumque quis legere deberet. Hic erat ut plurimum cantor sive armarius: « Lectiones ab armario pridie ante sint terminatae et correctae, » inquiunt mss. Consuet. Germaniae. Et lib. Usuum Cisterc. (Cap. 11): « Prima dominica Septuagesimae . . . incipiatur lectio Genesis, vel aliorum librorum, ut diximus, ibi ubi cantor lectiones vigiliarum usque ad quadragesimam debere finire praeviderit. » Et infra (Cap. 16): « Librum Jeremiae prophetae his diebus tam in", + "candidate_score": 0.670154, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33_35", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt . Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3728", + "psc_text": "in primis Opuscula B. Cypriani martyris et Carthaginiensis episcopi, item Opuscula B. Athanasii Alexandrini episcopi, item Opuscula B. Basilii Cappadoceni episcopi, item Opuscula B. Gregorii Nazianzeni episcopi, item Opuscula B. Joannis Constantinopolitani episcopi, item Opuscula B. Hilarii Pictaviensis episcopi, item Opuscula B. Ambrosii Mediolanensis episcopi, item Opuscula B. Theophili episcopi Alexandrini, item Opuscula B. Hieronymi presbyteri, item Opuscula B. Prosperi religiosi viri, item Opuscula B. Leonis papae ad Flavianum episcopum destinata; item Opuscula atque Tractatus omnium Patrum orthodoxorum, qui in nullo a S. Romana Ecclesia deviaverunt; item Decretales epistolae quas beatissimi papae diversis temporibus in urbe Romana pro diversorum Patrum consolatione dederunt, venerabiliter suscipiendae sunt. » Boherius autem inter catholicos Patres, Ecclesiae doctores; atque hos inter S. Hieronymum praefert, maxime quoad actus coenobiticos, ut pote qui coenobiticam in Urbe, eremiticam in vasta Aegypti eremo, abbatialem in Bethleem vitam peregerit, et praeclare de monastica scripserit, praesertim in epistolis ad Heliodorum, Nepotianum,", + "candidate_score": 0.67001, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_17_19", + "bdc_text": "Non est enim , quod aeque cupiam , quam aliqua saltem parte doctorum familiaritati esse coniunctum . Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3053", + "psc_text": "quot inter fratres in abbatem murmurationes, quot detractiones, quot maledicta, ne quid pejus dicam! O singularis charitas! Praeclarum sane est quod aiunt nonnulli (Apud Haeft., lib. XI, tract. 3, disq. 4), S. Benedictum praevidentem quod futurum erat, scilicet divisionem mensae abbatis a mensa monachorum, hoc caput edidisse, non quidem per modum praecipientis, sed per modum praenuntiantis quod futurum videbat. Quasi vero S. Pater praevidens quod futurum erat, tanto morbo non occurrisset, et adversus illud suos non praemunisset. Nec majoris sunt momenti quae dicit Haeftenus (Ibid., disq. 1), « non defuisse illi justas rationes separatae mensae: 1º ne fratres turbarentur; 2º ut prae illis liberalius exciperentur (hospites); 3º ne moribus imperfectiorum fratrum forte offenderentur; 4º ne daretur occasio hospites sine venia alloquendi. » Nam easdem rationes ipse refellit postea. Et certe non moverunt rationes istae Patres Aquisgranenses, quominus statuerent (Can. 27), « ut abbas vel quispiam fratrum ad portam monasterii cum", + "candidate_score": 0.66883, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_17_19", + "bdc_text": "Non est enim , quod aeque cupiam , quam aliqua saltem parte doctorum familiaritati esse coniunctum . Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1599", + "psc_text": "De verberibus, sive, ut nunc loquuntur, de disciplina diximus in lib. II de Antiq. monach. Ritib., c. 11. Quod si nec ita se correxerit, etc., tunc abbas faciat quod sapiens medicus. ] Hic observat Hildemarus sapientis prudentisque esse medici non statim mutare aut multiplicare temere remedia; sed iisdem semper uti donec inutilia reddantur, atque ad alia transeundi cogat necessitas. Ex quo infert abbati tanquam sapienti animarum medico non ita propere transeundum ab uno gradu ad alium, nec verbi gratia statim ut aliquem privatim monuit, hunc publice objurgare debere; aut ut publice objurgavit, statim excommunicare; sed aliquandiu exspectare, si forte sua patientia delinquentem ad poenitentiam adducat. Si exhibuit fomenta, si unguenta exhortationum, etc.] Quosdam hic veluti gradus describit per quos ad ferri praecisionem, hoc est ad ejectionem e monasterio medicus spiritalis tandem ascendere debeat. Sex praecipue numerant Hildemarus, Bern. Cass. et Boherius (Vide Cons. Bened. tom. IV Anal.), scilicet 1º binam", + "candidate_score": 0.668787, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_7_9", + "bdc_text": "de Quervain 67f. . Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1744", + "psc_text": "Joannis Gorziensis (Num. 73, saec. V Bened.), quem Einoldus abbas diversis exercere mutationibus non destitit; cujus etiam diversa officia describit Joannes abbas Mettensis his verbis: « Jussus praepositus, paret (continuo.) Praepositura deposita, decanus esto; jugum quietus admittit. Eo abiens cellarium cura, manum illico profert. Alio ibi succedente, vestes fratrum serva; nihilo plus reluctatur. Sic hospitibus, sic, si ita contigit, infirmis, sic quibusque aliis imperatis summa cum alacritate morae nescius ministravit; » ex Vita sancti Guidonis abbatis Pomposiani (Boll. 31 Mart.), quem Guillelmus abbas « per omnia officia monasterii, per series temporum constituit, » uti scribit anonymus in secunda illius Vita n. 5 (Spicil. tom. VI); ex Fulcuino de gestis abbatum Laubiensium cap. 19, ubi obedientiarum commutationem annuam aliquid regulare esse asserit; ex Ekkehardo in lib. de Casibus sancti Galli cap. 15, ubi haec scribit: « Quot annis more Romano officia apud nos mutari solent. » Denique ex Hildemaro, qui fratres", + "candidate_score": 0.668456, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_17_19", + "bdc_text": "Non est enim , quod aeque cupiam , quam aliqua saltem parte doctorum familiaritati esse coniunctum . Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2705", + "psc_text": "Absit ergo, absit ut scientiis coenobiorum inordinationes imputemus; absit ut propensionem ad sacras litteras, quas summi pontifices et concilia monachis commendant, relictam in monasteriis esse a daemone dicamus ad regularis observantiae subversionem. Longe aliter sentiebat videratque Adalbero, Augustensis Ecclesiae episcopus, qui rediens e monasterio S. Galli, ubi omnes tunc scientiae vigebant, et quod devotionis gratia visitarat, « interrogatus inter caetera aliquando a suis, inquit Ekkehardus Sanctigallensis monachus (In Vit. Notkeri Balbul., apud Boll. 6 April.), essetne nobiscum, ut fama vulgavit, religio cum doctrina, severitas cum disciplina? Caeteri, inquit, quid sentiant nescio, quod mihi animo est pronuntio: Unum ego sanctum, et hunc defunctum quaesivi; vivos autem, ut vere fratres fatear, sanctissimos inveni. Doctrinam vero illorum et disciplinam in virtutum eorum operibus videre est. Delectat me talium memorari, quos quidem ut iterum videam vix exspecto, etc. » Igitur si qui aliquando monachi scientiis dediti prolapsi sunt, id non scientiis, quibus a crimine", + "candidate_score": 0.666738, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_17_19", + "bdc_text": "Non est enim , quod aeque cupiam , quam aliqua saltem parte doctorum familiaritati esse coniunctum . Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3612", + "psc_text": "aliisque magnatibus: qui proinde ab hujusmodi aula remotus sit. Hujus rei eximium habemus exemplum in Vita S. Frodoberti abbatis Cellensis (Saec. II Ben.), qui « quanquam plurimi nobilium regionis sanctitati ejus familiarissime cohaererent, ineptum tamen duxit a quoquam illorum partem agri vel praedii postulare; non sibi solum, sed etiam posteris consulens, ne religiosa fraternitas, quam ipse in sacro habitu aggregare capiebat, a quolibet saecularium pro loco suae habitationis quid inquietudinis vel molestiae pateretur. » Secundum, ut monasterium sit ab iis locis remotum, « Ubi feminae, aut clerici, vel laici causa officii faciendi veniunt, » hoc est iis in locis in quibus causa devotionis aut peregrinationis fit concursus populorum; quia exinde non parum turbatur quies monachorum: unde etiam aliquando exosa majoribus nostris si sic loqui fas sit, sanctorum miracula legimus, eo quod ad suas ecclesias populorum turbas invitaret, ut de Sarlatensibus monachis scribit Gaufredus in Chronici lib. I, quod scilicet S.", + "candidate_score": 0.664963, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8_10", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1744", + "psc_text": "Joannis Gorziensis (Num. 73, saec. V Bened.), quem Einoldus abbas diversis exercere mutationibus non destitit; cujus etiam diversa officia describit Joannes abbas Mettensis his verbis: « Jussus praepositus, paret (continuo.) Praepositura deposita, decanus esto; jugum quietus admittit. Eo abiens cellarium cura, manum illico profert. Alio ibi succedente, vestes fratrum serva; nihilo plus reluctatur. Sic hospitibus, sic, si ita contigit, infirmis, sic quibusque aliis imperatis summa cum alacritate morae nescius ministravit; » ex Vita sancti Guidonis abbatis Pomposiani (Boll. 31 Mart.), quem Guillelmus abbas « per omnia officia monasterii, per series temporum constituit, » uti scribit anonymus in secunda illius Vita n. 5 (Spicil. tom. VI); ex Fulcuino de gestis abbatum Laubiensium cap. 19, ubi obedientiarum commutationem annuam aliquid regulare esse asserit; ex Ekkehardo in lib. de Casibus sancti Galli cap. 15, ubi haec scribit: « Quot annis more Romano officia apud nos mutari solent. » Denique ex Hildemaro, qui fratres", + "candidate_score": 0.664955, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18_20", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt . Zusammen mit den Pfarrern an St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2676", + "psc_text": "Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi cultum adduxisset, proximas adhibuit curas ut publicas scholas constitueret, « in quibus, ut loquitur Mabillonius noster (Praef. ad saec. III Bened., n. 38), inculta et efferata gens paulatim duros mores deponeret, et mansuetioribus sanctioribusque exculta disciplinis, humanius saperet. Non ignorabat S. Bonifacius quantum id novitiae fidei interesset: eo curas suas direxit, et in Fritislariensi primum asceterio, postea in Fuldensi, tum Trajecti ad Rhenum, aliisque in locis publicas aperuit scholas. Atque ne id genus exercitii eo mortuo insuper haberetur, scripsit epistolam ad Fulradum, magnae tunc in regno Francorum auctoritatis, in haec verba: Deprecor celsitudinem regis nostri pro nomine Christi Filii Dei,", + "candidate_score": 0.664938, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_16_18", + "bdc_text": "Nam et ego te amo. Unum superest , quod te facere vellem , ut vel semel Megandro scripturus me illi commendatum reddas . Non est enim , quod aeque cupiam , quam aliqua saltem parte doctorum familiaritati esse coniunctum . Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_124", + "psc_text": "appellare; nam et S. Hieronymus, referente Boherio, in epist. ad Evagrium librum Exodi vocat scholam medici, ubi leges datae a Deo populo Israel sunt descriptae; et interrogatus apud Cassianum Joannes abbas, cur, relicta anachoresi, coenobitarem instituta esset amplexus, respondit, « velut imparem se anachoreticae disciplinae, et sublimitate tantae perfectionis indignum ad juniorum scholas revertisse, si tamen vel ipsorum instituta secundum professionis meritum posset implere. » Porro haec schola dicitur dominici schola servitii, quia tota est in ediscendo supremae majestati debito obsequio, unde et discipulos alloquens ait: Sub uno Domino aequalem servitutis militiam bajulamus. In qua institutione nihil asperum, nihilque grave nos constituturos speramus. ] Hic aliquem audire mihi videor S. P. Benedictum ita adorientem: Siccine, sancte Pater, nihil asperum, nihilque grave vocas, corpus castigate, delicias non amplecti, jejunium amare, voluntatem propriam odire, usque ad impossibilia obedire? Ubi est quod capite 58 de disciplina suscipiendorum fratrum dictutus es: Probetur in omni", + "candidate_score": 0.663431, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_16_18", + "bdc_text": "Nam et ego te amo. Unum superest , quod te facere vellem , ut vel semel Megandro scripturus me illi commendatum reddas . Non est enim , quod aeque cupiam , quam aliqua saltem parte doctorum familiaritati esse coniunctum . Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1599", + "psc_text": "De verberibus, sive, ut nunc loquuntur, de disciplina diximus in lib. II de Antiq. monach. Ritib., c. 11. Quod si nec ita se correxerit, etc., tunc abbas faciat quod sapiens medicus. ] Hic observat Hildemarus sapientis prudentisque esse medici non statim mutare aut multiplicare temere remedia; sed iisdem semper uti donec inutilia reddantur, atque ad alia transeundi cogat necessitas. Ex quo infert abbati tanquam sapienti animarum medico non ita propere transeundum ab uno gradu ad alium, nec verbi gratia statim ut aliquem privatim monuit, hunc publice objurgare debere; aut ut publice objurgavit, statim excommunicare; sed aliquandiu exspectare, si forte sua patientia delinquentem ad poenitentiam adducat. Si exhibuit fomenta, si unguenta exhortationum, etc.] Quosdam hic veluti gradus describit per quos ad ferri praecisionem, hoc est ad ejectionem e monasterio medicus spiritalis tandem ascendere debeat. Sex praecipue numerant Hildemarus, Bern. Cass. et Boherius (Vide Cons. Bened. tom. IV Anal.), scilicet 1º binam", + "candidate_score": 0.663105, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18_20", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt . Zusammen mit den Pfarrern an St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_692", + "psc_text": "tempus est ut in Belgium pertranseamus. Ibi insign ora haud dubium monasteria censeri debent Elnonense S. Amandi, Sithivense S. Bertini, et Laubiense, in quibus omnibus olim ecclesiae feminis haudquaquam patebant Spicil. tom. IV. De Elnonensi luculentum habemus testimonium in Supplemento Milonis de vita S. Amandi cap. 6, ubi S. praesulis corpus translatum dicitur ex S. Petri basilica Saec. II Bened., p. 726 ; « quae quoniam pro sui parvitate tanti praesulis tumulo visa fuit incongrua, atque etiam secundo sexui propter monachorum habitacula inaccessa, frequenti religiosorum virorum conventu visum est aliam magnitudine praestantem debere aedificari, quae ex utroque sexu a confluenti illo sufficeret multitudini populari, nimirum extra monasterii ambitum. » De Sithivensi nihilominus constat ex lib. II Miracul. S. Bertini, cap. 12, a tempore 162 S. Abbatis usque ad annum 938 Saec. III Bened., part. I, quo Adala, Flandriae comitissa, « cum saepissime magnis infirmitatibus esset aggravata, desiderare coepit ut in", + "candidate_score": 0.662831, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8_10", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2690", + "psc_text": "hoc sufficiunt facultates ordinis seu religionis hujusmodi, deinceps habeatur magister qui monachos eorum doceat in hujusmodi scientiis primitivis: videlicet grammatica, logica et philosophia, proviso attentius ut saeculares instruendi cum ipsis monachis docendis nullatenus admittantur . . . Praecipimus insuper in virtute obedientiae cunctis vis tatoribus in provincialibus capitulis deputandis, quod omnia et singula de magistris instructoribus, et personis instruendis, et aliis, circa ea superius ordinata faciant auctoritate apostolica, per censuram ecclesiasticam, et alia opportuna remedia (appellatione remota) firmiter observari. Et nihilominus ea quae super praedictis fecerint et invenerint, praesidentibus capitulo provinciali referant; qui etiam auctoritate apostolica praefata, si videatur eisdem, vel ipsorum majori parti, contra negligentes vel rebelles in praemissis fortius procedere non postponant, etc. (Spicil. tom. V). » Hoc Benedicti papae salutare statutum renovavit postea 643 Tristandus archiepiscopus in concilio Senonensi anno 1485, art. 3, cap. 1. Et novissime concilium Tridentinum definit (Sess. 5, in dec. de Reformat., cap.", + "candidate_score": 0.662738, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_17_19", + "bdc_text": "Non est enim , quod aeque cupiam , quam aliqua saltem parte doctorum familiaritati esse coniunctum . Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2676", + "psc_text": "Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi cultum adduxisset, proximas adhibuit curas ut publicas scholas constitueret, « in quibus, ut loquitur Mabillonius noster (Praef. ad saec. III Bened., n. 38), inculta et efferata gens paulatim duros mores deponeret, et mansuetioribus sanctioribusque exculta disciplinis, humanius saperet. Non ignorabat S. Bonifacius quantum id novitiae fidei interesset: eo curas suas direxit, et in Fritislariensi primum asceterio, postea in Fuldensi, tum Trajecti ad Rhenum, aliisque in locis publicas aperuit scholas. Atque ne id genus exercitii eo mortuo insuper haberetur, scripsit epistolam ad Fulradum, magnae tunc in regno Francorum auctoritatis, in haec verba: Deprecor celsitudinem regis nostri pro nomine Christi Filii Dei,", + "candidate_score": 0.662414, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8_10", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3607", + "psc_text": "Anianensis, et omnibus nostris mss. Sed quidquid sit, certe utrumque a nostris usitatum fuit; nam et granum molebant sive tundebant, et farinam ipsi miscebant; ut patet ex supradictis ad caput 48, et insuper ex mss. Germaniae Consuetudinibus, in quibus lego: « Fratres interdum generaliter intrant pistrinum, pastamque propriis manibus praeparant, et temperant ad faciendos panes. » Quinimo pistoris officium hebdomadatim exercebant, ut vidimus supra, cap. 46, patetque ex Vita S. Stephani abbatis Obazinensis, lib. II, num. 54; communiter tamen id munus uni alicui committebatur, quod in Gellonensi monasterio summa cum humilitate exercuit S. Guillelmus, ejusdem loci fundator et monachus. Vel artes diversae intra monasterium exerceantur. ] Tale erat Fuldense coenobium sub Sturmio abbate, teste Eigile abbate in ejus Vita, num. 20; tale Flaviacense sub S. Geremaro, ex ejus Vita, num. 25; tale Solemniacense ex Vita S. Audoeno in Vita sancti Eligii; tale Lesciense ex Vita S. Hiltrudis, num. 3; tale", + "candidate_score": 0.662046, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_17_19", + "bdc_text": "Non est enim , quod aeque cupiam , quam aliqua saltem parte doctorum familiaritati esse coniunctum . Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2422", + "psc_text": "curam episcopalem committens; idcirco a tuis vocatus nuntiis, Omnipotentis servitium intermittere inconveniens judicavi. At mox divino peracto obsequio, paratior ad regis imperium veni. Quod responsum ejus imperator optimus veneratus: Gratias, ait, habeto, episcope, quia talem te modo reperio qualem antea aestimabam. Fuerunt aliqui qui facta bonitatis tuae malevole apud me interpretati sunt; sed hos deinceps minus gratos habebo. » Eadem erat mens Bernardi abbatis Tironensis piissimi, cui, ut scribit Gaufredus in ejus Vita, num. 105 (Boll., April. 14), « Canonicas horas tam diei quam noctis quaelibet saecularis causa, alicujusve potentissima persona, licet hac frequentissime, quoad vixit, inquietaretur, non abstulit; sed nec aliqua corporis molestia tardiorem reddidit: hanc solam excipe, qua felix felicem cursum complevit. » Hic non ea repeto quae scripsi in lib. V de Antiquis monachorum Ritibus de fratribus in viam directis, qui etiam equo ascenso, si audito ad opus Dei signo, pedem e monasterio nondum extulissent, protinus desilientes,", + "candidate_score": 0.661385, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_17_19", + "bdc_text": "Non est enim , quod aeque cupiam , quam aliqua saltem parte doctorum familiaritati esse coniunctum . Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2809", + "psc_text": "Et S. Ephrem (Tom. II in Doct. varia.): « Non decet monachum ullam habere cum femina societatem: ad eam vero quae virginitatem profitetur, prorsus ne accesseris, siquidem ullus in te carnalis sensus viget; nam monachum inter epulas cum feminis versari, idem est ac se in ignem projicere: qui autem earum fugit consuetudinem, fugiat tanquam dama ex retibus, et velut avis ex laqueo. » Huc spectat quod Godehardus abbas Tegernsensis ad quamdam abbatissam scribit (Tom. IV Analect.): « Ista soror nostra venit ad nos ante Natale Domini multiplicis necessitatis suae miseriam nobis conquesta; quam libentissime nobiscum commorari permitteremus, et in quantum sufficeremus ministrare illi necessaria juberemus, si qualitas sexus aliquot permitteret monasterio fratrum feminas cohabitare: quia, ut a sanctis viris comprobatur, stipulae, paleae, ignisque nunquam sibi pacificantur, nisi alter alterius damno citius consummentur. » Cisterciensium hac in re religionem experta est quaedam mulier devotionis causa ad sepulcrum S. Roberti profecta (Bolland.,", + "candidate_score": 0.661055, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_31_33", + "bdc_text": "HBLS VII 291 . et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2622", + "psc_text": "plane, sic verbi Domini poteris fieri taciturnus praedicator, et lingua silente in multorum populorum auribus manus tua clamosis vocibus personabit. » Eumdem laborem singulari opusculo laudavit Joannes Trithemius, etiam post typographiae inventionem fratres suos ad illum invitans. Vide Benedicti ejusdem lib. I de Viris illustribus ordinis S. cap. 6. Denique, aliud laboris genus a nostris frequentatum notat Mabillonius (Praefat. ad saec. I Bened., pag. 60): nimirum qui prae corporis infirmitate operosos labores manibus exercere non poterant, iis pro Regulae indulgentia prolixioribus studiis aliorum operas compensare licebat. Quod probat exemplo Lanfranci, qui, ut loquitur Guillelmus Malmesburiensis (Lib. I de Gestis Pont. Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi", + "candidate_score": 0.660949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8_10", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1210", + "psc_text": "videre est in lib. I de Ecclesiastica Cura Caroli Magni, in cujus cap. 7 haec leguntur: « Finem vero lectionis sono gutturis designavit (Carolus imperator), ad quem universi ita intente suspensi erant, ut sive finita sententia, sive in media distinctione, sive subdistinctione significaret, nullus sequens superius aut inferius inciperet quantumcunque incongruum initium vel finis videretur. » In plurimis tamen monasteriis usus obtinuerat ut pridie lectiones terminarentur ab uno aliquo cui haec cura demandata erat, qui singulis indicabat lectoribus quid quantumque quis legere deberet. Hic erat ut plurimum cantor sive armarius: « Lectiones ab armario pridie ante sint terminatae et correctae, » inquiunt mss. Consuet. Germaniae. Et lib. Usuum Cisterc. (Cap. 11): « Prima dominica Septuagesimae . . . incipiatur lectio Genesis, vel aliorum librorum, ut diximus, ibi ubi cantor lectiones vigiliarum usque ad quadragesimam debere finire praeviderit. » Et infra (Cap. 16): « Librum Jeremiae prophetae his diebus tam in", + "candidate_score": 0.660941, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_17_19", + "bdc_text": "Non est enim , quod aeque cupiam , quam aliqua saltem parte doctorum familiaritati esse coniunctum . Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3121", + "psc_text": "tuum? et similia: vel forte injungens ei aliquod opus vilissimum, quod pro injuria videtur haberi, ut purgare aliquem locum sordidum, et caetera talia. » Vide Drogonis monachi Floriacensis probationem apud Aimoinum in lib. I de Mir. S. Bened. num. 13, et concil. Cloveshoviense, cap. 24, apud Spelmannum tom. I. Et sit in cella hospitum paucis diebus. ] Quid autem in ea facturus, quandiuve immoraturus arbitrarium censent Richardus de S. Angelo et Boherius. Sed rem tum ex antiquis Regularum conditoribus, tum ex Benedictinae commentatoribus discere licet: « Cum igitur, inquit Cassianus (Lib. IV, c. 7), quis susceptus, et hac perseverantia, quam diximus, comprobatus, ac depositis propriis vestimentis, habitu monasteriali fuerit accinctus, non statim congregationi fratrum commisceri permittitur, sed deputatur seniori, qui seorsum haud longe a vestibulo monasterii commanens habet curam peregrinorum et advenientium deputatam; eisque omnem diligentiam susceptionis et humanitatis impendit; cumque ibidem integro anno deserviens absque ulla querela suum circa", + "candidate_score": 0.660451, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_17_19", + "bdc_text": "Non est enim , quod aeque cupiam , quam aliqua saltem parte doctorum familiaritati esse coniunctum . Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_358", + "psc_text": "immoderate excrescant, etc. » Immoderatas hujusmodi curas abjecerat S. Gertrudis abbatissa Nivialensis Saec. II Bened., p. 465, quae, ut scribit Anonymus in ejus Vita, cap. 3, « bonis ac fidelibus dispensatoribus foris de 86 fratribus, infra vero septa monasterii spiritualibus sororibus curam familiarem commendavit, quatenus diebus ac noctibus in agone sancto, vigiliis ac orationibus, sanctis lectionibus et jejuniis contra spiritales nequitias potuisset dimicare. » Porro cum abbas non omnem rei temporalis curam adjicere teneatur, sed tantum superfluam, ut diximus, quaeritur an possit et debeat usque ad lites ad conservationem bonorum monasterii suscipiendas eam extendere? Sane sicut in rebus majoris momenti raptoribus bonorum monasterii cedendum non censeo, sic pro minutiis servos Dei judicio contendere non probo. Lites in omnibus omnino damnare videtur S. Augustinus pluribus in locis. Easdem in monachis maxime improbat S. Bernardus Homil. 4, sup. Missus est, n. 10 : « Video alios, inquit, quod non sine dolore videri", + "candidate_score": 0.660437, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2670", + "psc_text": "gratia monachi destinarentur, sicuti discimus ex Vita S. Frodoberti abbatis Cellensis n. 6. Hoc saeculo vigebant in praecipuis, si non in omnibus Galliae monasteriis scientiae: in Longoretico Francardus, ejusdem loci postea abbas, « erat nutritor et doctor filiorum nobilium, » ex visione Baronti n. 11. In Pictaviensi S. Hilarii Aicadrus, postea abbas Gemmeticensis (Ibid.), Ansfrido monacho, sapientia famosissimo, puer ad erudiendum traditus, ex ejus Vita cap. 1 (Ibid.). In Solemniacensi, « susceptum B. Tillonem Elegius sancto Remaclo Solemniacensis monasterii sui abbati tradidit nutriendum atque litteris imbuendum . . . . qui sic tam saecularibus quam divinis institutionibus instruendum . . . . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres", + "candidate_score": 0.659935, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_17_19", + "bdc_text": "Non est enim , quod aeque cupiam , quam aliqua saltem parte doctorum familiaritati esse coniunctum . Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1590", + "psc_text": "sic: Frater, ego multum compatior tibi, et multum desiderarem salutem animae tuae, et diligo te in Christo Jesu; et ideo compatiendo tibi ego obtinui a domno abbate quod liceat me loqui tibi. Haec autem quae dicturus sum dico ex me, et rogo te quod si tu aliquando loquaris abbati reconciliatus, sibi non dicas quod tibi dixerim verba ista; et tunc incipiat suas consolationes et alia verba ad animam lucrandam apta. » Hanc autem sollicitudinem cellerario, si prudens sit, committi posse asserit Hildemarus, in cujus monasterio illius erat excommunicatis cibum ministrare. Et consolentur eum, ne forte abundantiori tristitia absorbeatur. ] Ne sic desperans in aeternum pereat. Sed, sicut ait Apostolus, confirmetur in eo charitas. ] Quod Bernardus Cassinensis exponit eum charitate firmare. Similiter Haeftenus (Lib. VIII, tract. 4, disq. 5): « Ita, inquit, in charitate confirmetur, ut non vacillet circa statum suum immutandum, aut a bono proposito deficiat, et praefracte rebellis", + "candidate_score": 0.65973, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_17_19", + "bdc_text": "Non est enim , quod aeque cupiam , quam aliqua saltem parte doctorum familiaritati esse coniunctum . Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2670", + "psc_text": "gratia monachi destinarentur, sicuti discimus ex Vita S. Frodoberti abbatis Cellensis n. 6. Hoc saeculo vigebant in praecipuis, si non in omnibus Galliae monasteriis scientiae: in Longoretico Francardus, ejusdem loci postea abbas, « erat nutritor et doctor filiorum nobilium, » ex visione Baronti n. 11. In Pictaviensi S. Hilarii Aicadrus, postea abbas Gemmeticensis (Ibid.), Ansfrido monacho, sapientia famosissimo, puer ad erudiendum traditus, ex ejus Vita cap. 1 (Ibid.). In Solemniacensi, « susceptum B. Tillonem Elegius sancto Remaclo Solemniacensis monasterii sui abbati tradidit nutriendum atque litteris imbuendum . . . . qui sic tam saecularibus quam divinis institutionibus instruendum . . . . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres", + "candidate_score": 0.659633, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_17_19", + "bdc_text": "Non est enim , quod aeque cupiam , quam aliqua saltem parte doctorum familiaritati esse coniunctum . Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3638", + "psc_text": "» Idem dicendum est de peregrinationibus quas devotionis aut poenitentiae causa nonnulli suscipiunt. Unde et S. Bernardus monachum quemdam a peregrinationis proposito, quam de licentia sui abbatis inceperat, dehortatum ad suum remisit monasterium (Epist. 319): « Rectius judicantes, inquit, ad ejus abbatem scribens, quantumlibet reum in suo monasterio monachum poenitentiam agere, quam foris vagando provincias circumire; neque enim terrenam, sed coelestem requirere Jerosolymam monachorum propositum est, et hoc non pedibus proficiscendo, sed affectibus proficiendo. Et Gauffridus abbas Vindocinensis (Lib. IV, epist. 21): « Fides utique monasticae professionis eundo Jerusalem observari minime potest, sed violari. Jerusalem etenim ire sicut indultum est laicis, sic interdictum est monachis ab apostolica sede: quod novi ego ipse sicut ille cujus aures erant ad os domini Urbani papae, cum et eundo Jerusalem peregrinari praeciperet laicis, et ipsam peregrinationem monachis prohiberet, etc. » Exstat ea de re decretum concilii Eboracensis anno 1195 (Can. 13, apud Spelm.). «", + "candidate_score": 0.659465, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18_20", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt . Zusammen mit den Pfarrern an St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3408", + "psc_text": "Angilberto abbate, qui anno 814 vivere desiit, ex trecentis monachis triginta duo, ut minimum, erant presbyteri, sicuti constat ex ejusdem scripto ab Hariulfo in Chronico Centulensi relato (Spicil. tom. IV), quo mandat « ut nulla dies praetereat absque sacrarum missarum decantatione: videlicet ut, si non plus, vel triginta a fratribus diversorum chororum per diversa altaria missae quotidie agantur, exceptis illis duabus de conventu, quae mane et meridie solemnissime celebrantur. » Non multo post sub Salomone abbate S. Galli: « Fuerunt simul in nostro monasterio presbyteri 42, diaconi 24, subdiaconi 15, pueri 20, » inquit Ekkehardus Junior in libro de Casibus S. Galli, cap. 1 (Spicil. tom. IV). In litteris monachorum S. Remigii Rhemensis, quibus circa annum 838 societatem ineunt cum Dionysianis, exstat fratrum monasterii S. Dionysii in Francia catalogus in quo ex monachis centum viginti tribus recensetur unus episcopus, presbyteri triginta tres, diaconi septemdecim, subdiaconi viginti quatuor, acolyti septem. Ex", + "candidate_score": 0.658622, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18_20", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt . Zusammen mit den Pfarrern an St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2687", + "psc_text": "ingressa, et ad probationem cum aliis novitiis admissa cum fuisset, domnus abbas Gothefridus, inquit Vitae scriptor et connovitius, « qui tunc praeerat monasterio Schonaugiensi 642, audiens Joseph inter fratres legentem et psallentem, intellexit quod in studio discendi non modicum neglectus fuerit. Ideoque nescio quo pacto, quo merito, cum ego nuper venissem de saeculo adolescens erudiendus et instituendus, ipsum mihi commendavit, ut infra domum probationis quoad possem erudirem, regerem, instruerem. Feci quod potui, etc. » Et certe si non studuissent, unde tot viros eruditissimos ad episcopales cathedras, et ad haereticos profligandos, maxime Albigenses, Ecclesiae subministrare potuissent? De subsequentibus saeculis supervacaneum est dicere; sufficient conciliorum summorumque pontificum decreta ad eos revincendos qui nullas asserunt exstare sanctiones ecclesiasticas quibus permittantur aut praecipiantur monachis studia. Concilii Aquisgranensis supra citata non revocamus statuta. Celebris est edita in concilio Viennensi Clementis V decretalis, in qua inter alia ad propositum nostrum legitur: « Ut ipsis monachis proficiendi", + "candidate_score": 0.658369, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8_10", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_506", + "psc_text": "» An vero ad hos, aut universum ad omnes monachos respexerit S. Isidorus, cum agens de monachis dixit Lib. II de Divin. Officiis, c. 15: « Quidquid necessario victui superest ex operibus manuum et epularum restrictione, tanta cura egentibus distribuitur, ut nihil remaneat quod abundaverit. » Quanta autem sollicitudine pauperum curam haberi voluerit S. Benedictus, patet non solum ex hoc capite et multis aliis sanctae Regulae locis, ut cum cap. 31 Cellerarium jubet omni sollicitudine pauperum curam gerere; cap. 53, pauperum et peregrinorum susceptioni sollicitam curam adhiberi; cap. 55, vetera vestimenta reponi in vestiario propter pauperes; cap. 58, professionem emissurum res quas habet 121 distribuere pauperibus vel monachis; sed etiam ex ejus Vita c. 28. S. Patris in pauperes misericordiam pie aemulati sunt posteri ejus filii, ut passim testantur eorum hac de re statuta, ex quibus celebre est inter alia istud concilii Aquisgranensis Can. 49: « Ut de omnibus in", + "candidate_score": 0.657847, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9_11", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ; Fluri , aaO , S. 173f. 189 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3562", + "psc_text": "12): « Deinde decre imus, sicut sancta Regula dicit, ut monasterium, ubi fieri potest, per decanos ordinetur, quia illi praepositi saepe in elationem incidunt. » Ut dum pluribus committitur, unus non superbiat. ] Huc forte respexerat Albricus episcopus et abbas, Trajectensis monasterii, de quo Alfricus in Vita S. Liudgeri episcopi, lib. I, n. 15 (Saec. IV, Ben, part. I): « Divisit idem Albricus annum in distributiones quatuor, ita ut in Trajecto monasterio prae caeteris praepositis ipse in tempore vernali, in doctrinae studio et sanctae conversationis praeesset fratribus menses tres. Deinde post eum in aestate Adalger presbyter in vice sua menses tres. Post hunc Liudgerus presbyter menses tres. Deinde in hieme Thiadbraht presbyter menses tres. » Quod si aut locus expetit, etc.] Ubi Bernardus Cassinensis, et post eum Boherius: « In ordinatione, inquiunt, praepositi quatuor concurrere debent: utilitas monasterii, congregationis petitio humilis, causa rationalis, et judicium seu voluntas abbatis. » Simili", + "candidate_score": 0.657769, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_17_19", + "bdc_text": "Non est enim , quod aeque cupiam , quam aliqua saltem parte doctorum familiaritati esse coniunctum . Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_233", + "psc_text": "et magistri. Et quidem quod sarabaitas gyrovagosque attinet, nemo non videt iis longe praeferendos esse coenobitas. De anachoretis major apparet difficultas: enim vero cum ex coenobitica ad eremiticam translationem non modo permittat, sed et suadeat S. Benedictus, ut ex S. Petro Damiani superius vidimus, consequenter inferendum videtur, etiam anachoresim vitae coenobiticae praecellere: qui enim ex perfecta ad minus perfectam vitam transitum persuasisset? Respondet Bernardus Cassinensis S. Benedictum non persuasisse, sed tantum permisisse e coenobio ad eremum transmigrationem. Deinde licet ex naturae suae conditione perfectior videatur anachoresis, ut pote quae in jugi Dei contemplatione tota versatur, communiter tamen loquendo tanquam magis periculosa, minus secura, minusque utilis, vitae communi, quae in monasterio exercetur, postponenda est. Atque ita docere solent omnes SS. doctores, multis quidem fulti rationibus, quas hic in gratiam coenobitarum deducere non erit fortassis otiosum. Primo. Quia dominicum illud de nihil cogitando de crastino praeceptum in coenobio facillime, in solitudine vero", + "candidate_score": 0.657144, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_17_19", + "bdc_text": "Non est enim , quod aeque cupiam , quam aliqua saltem parte doctorum familiaritati esse coniunctum . Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2687", + "psc_text": "ingressa, et ad probationem cum aliis novitiis admissa cum fuisset, domnus abbas Gothefridus, inquit Vitae scriptor et connovitius, « qui tunc praeerat monasterio Schonaugiensi 642, audiens Joseph inter fratres legentem et psallentem, intellexit quod in studio discendi non modicum neglectus fuerit. Ideoque nescio quo pacto, quo merito, cum ego nuper venissem de saeculo adolescens erudiendus et instituendus, ipsum mihi commendavit, ut infra domum probationis quoad possem erudirem, regerem, instruerem. Feci quod potui, etc. » Et certe si non studuissent, unde tot viros eruditissimos ad episcopales cathedras, et ad haereticos profligandos, maxime Albigenses, Ecclesiae subministrare potuissent? De subsequentibus saeculis supervacaneum est dicere; sufficient conciliorum summorumque pontificum decreta ad eos revincendos qui nullas asserunt exstare sanctiones ecclesiasticas quibus permittantur aut praecipiantur monachis studia. Concilii Aquisgranensis supra citata non revocamus statuta. Celebris est edita in concilio Viennensi Clementis V decretalis, in qua inter alia ad propositum nostrum legitur: « Ut ipsis monachis proficiendi", + "candidate_score": 0.656531, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_16_18", + "bdc_text": "Nam et ego te amo. Unum superest , quod te facere vellem , ut vel semel Megandro scripturus me illi commendatum reddas . Non est enim , quod aeque cupiam , quam aliqua saltem parte doctorum familiaritati esse coniunctum . Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_517", + "psc_text": "multo minus singularium abbatum erga pauperes eleemosynas recensere; at certe nonnulla quorumdam facta praetermittere non possum, quorum exemplum posteris ad aedificationem inservire potest, et utinam ad imitationem! Hos inter excellit imprimis S. Ansbertus abbas Fontanellensis, qui, ut scribit Aigradus in ejus Vita, n. 21 Sec. II Bened., pag. 1054, « in praefato venerabili Fontanellensi monasterio, inter felicia bonitatis suae gesta, etiam xenodochium imbecillium ac decrepitorum pauperum, ad instar duodeni apostolici numeri constituit, deputatis eisdem rebus quae sufficienter praeberent alimoniam: alias quoque duas constituit in eodem monasterio pauperum Christi debilium mansiones, quos in octogenario ex multis sacrato numero singillatim octonos habitare fecit, quibus sine indigentia quotidianum largiri victum perenniter censuit. Horum vacatio nulla erat alia nisi horis constitutis diurnis nocturnisve in domo Dei residere, orationi ac vacationi divinae devote insistere, et tempore S. sacrificii pro salute et salvatione populi Christiani Ecclesiaque catholica ubique diffusa victimam salutarem offerre. » Huic accensendus videtur", + "candidate_score": 0.656468, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18_20", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt . Zusammen mit den Pfarrern an St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2675", + "psc_text": "in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a religiosissimo praefecto litteras didici. » Circa idem tempus Joannes Moschus presbyter et monachus in monasterio S. Theodosii abbatis et archimandritae, omnium quae Jerosolymis erant coenobiorum, varia peragravit loca, lustravitque monasteria; quo in itinere viros etiam doctissimos et philosophos disciplinae et studiorum gratia visitavit, uti ipse testatur in eo quod adornavit, Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi", + "candidate_score": 0.656197, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18_20", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt . Zusammen mit den Pfarrern an St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3357", + "psc_text": "spiritualium congregationum praeceptores, mutuam inter se benevolentiam colentes, et curam sui vicissim gerentes, non alios aliorum conatus ac studia demoliri, neque temere et sine judicio deficientes alterius congregationis fratres suscipere; hoc enim ad omnimodam spiritalis aedificii confusionem, dissolutionem, imo et destructionem vergit. » Neque vero hoc sine causa a SS. Patribus tam pie et salubriter institutum est. Una ex praecipuis fuit, ut pax et concordia in monasteriis salva et integra permaneret; unde S. Benedictus ait: Quia scriptum est, Quod tibi fieri non vis, alteri non feceris. Hanc rationem affert Regula SS. Serapionis, Macarii, Paphnutii et alterius Macarii, in qua sic lego (Cap. 13): « Nec tacendum est qualiter inter se monasteria pacem firmam obtineant. Non licebit de alio monasterio, sine voluntate ejus qui praeest Patris, fratres recipere; sed nec videre oportet, dicente Apostolo, Quia qui primam fidem irritam fecit, est infideli 805 deterior. Quod si precatus fuerit ab eo qui", + "candidate_score": 0.655815, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18_20", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt . Zusammen mit den Pfarrern an St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3053", + "psc_text": "quot inter fratres in abbatem murmurationes, quot detractiones, quot maledicta, ne quid pejus dicam! O singularis charitas! Praeclarum sane est quod aiunt nonnulli (Apud Haeft., lib. XI, tract. 3, disq. 4), S. Benedictum praevidentem quod futurum erat, scilicet divisionem mensae abbatis a mensa monachorum, hoc caput edidisse, non quidem per modum praecipientis, sed per modum praenuntiantis quod futurum videbat. Quasi vero S. Pater praevidens quod futurum erat, tanto morbo non occurrisset, et adversus illud suos non praemunisset. Nec majoris sunt momenti quae dicit Haeftenus (Ibid., disq. 1), « non defuisse illi justas rationes separatae mensae: 1º ne fratres turbarentur; 2º ut prae illis liberalius exciperentur (hospites); 3º ne moribus imperfectiorum fratrum forte offenderentur; 4º ne daretur occasio hospites sine venia alloquendi. » Nam easdem rationes ipse refellit postea. Et certe non moverunt rationes istae Patres Aquisgranenses, quominus statuerent (Can. 27), « ut abbas vel quispiam fratrum ad portam monasterii cum", + "candidate_score": 0.655309, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18_20", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt . Zusammen mit den Pfarrern an St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3403", + "psc_text": "(Saec. II Ben.), quem « cum cerneret B. Waldebertus virum esse industrium, eum presbyterum fieri jussit; omnisque chorus fratrum in ejus veneratione clamaverunt, dicentes Germanum dignum esse presbyterio. » Item ex Vita S. Sivardi, abbatis Anisolensis (Saec. III Ben.), qui « factus est non solum monachus, sed et per electionem fratrum sacerdos. » Et ex Vita V. Benedicti abbatis Clusani, auctore Guillelmo ejus discipulo (Saec. VI Ben.), qui « fratribus annuentibus et abbate jubente ad sacerdotium » promotus est: unde et Boherius in primo commentario: « Quanquam abbas scire praesumatur conscientias monachorum, et ei competat jussio in hujusmodi ordinum receptione, consulo tamen quod seniorum utatur consilio; multa enim oculos latent praelati. » Et in secundo: « Hanc autem electionem puto debere fieri ad testimonia fratrum: nam et antiquitus presbyter monasterii Pater monasterii dicebatur, ut haec electio inter praecipua numeretur. » Vide Vitam S. Hugonis Aeduensis monachi, num. 6, saec. V,", + "candidate_score": 0.655085, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9_11", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ; Fluri , aaO , S. 173f. 189 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1743", + "psc_text": "quasi ad vitam officia monachis essent commissa, cum potius singulis annis renovata fuisse constans sit traditio, quam colligere licet ex sancto Hieronymo de Tabennensibus referente (Praef. in Reg. sancti Pach., n. 8), quod singulis annis mense cui vocabulum est mesore, id est Augusto, « disponuntur monasteriorum capita, dispensatores, praepositi, ministri, prout necessitas postulaverit; » ex Leone Ostiensi docente morem fuisse apud Cassinenses (Chron. Cass. l. I, c. 31) ut pridie calendas Septembris omnium in circuitu monachorum conventus fieret, in quo « sequenti die ordinabantur et describebantur, atque destinabantur in obedientias per singulas prout opportunum erat provincias; » ex Vita sancti Joannis Gorziensis (Num. 73, saec. V Bened.), quem Einoldus abbas diversis exercere mutationibus non destitit; cujus etiam diversa officia describit Joannes abbas Mettensis his verbis: « Jussus praepositus, paret (continuo.) Praepositura deposita, decanus esto; jugum quietus admittit. Eo abiens cellarium cura, manum illico profert. Alio ibi succedente, vestes fratrum serva;", + "candidate_score": 0.655019, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18_20", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt . Zusammen mit den Pfarrern an St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1422", + "psc_text": "Statutis Lanfranci, aut Cluniacensis monasterii Consuetudinibus, quae agunt tantum de abbate, priore majore, decanis villarum provisoribus, priore claustrali, circatoribus, et puerorum magistris. In ordine etiam Cisterciensi decani nomen inauditum fuit, inquit Joannes Craesbeeck; officium tamen quod in priore conventuali residere videtur non inusitatum. Apud Cassinenses olim unus duntaxat post abbatem erat decanus: et post hunc vicedecanus, ut scribit Nicolaus de Fractura; sed cum Coelestinus papa V suos in Cassinensi monasterio introduxisset, « mutavit nomen decani, qui post ipsorum adventum vocatus est prior, » inquit Richardus a Paulo Augustino a Janua citatus ad Regulae c. 55. Et certe in Fossatensi S. Mauri monasterio priores etiam appellabantur decani, ut patet ex lib. Mirac. S. Baboleni abbatis c. 5 (Saec. II Bened., p. 595), ubi Robertus ejusdem monasterii modo prior, modo decanus appellatur. Sed hi proprie non erant decani prout a S. P. Benedicto ordinati sunt, quos tandem restituerunt Cassinenses edito hoc 339", + "candidate_score": 0.654184, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18_20", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt . Zusammen mit den Pfarrern an St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2670", + "psc_text": "gratia monachi destinarentur, sicuti discimus ex Vita S. Frodoberti abbatis Cellensis n. 6. Hoc saeculo vigebant in praecipuis, si non in omnibus Galliae monasteriis scientiae: in Longoretico Francardus, ejusdem loci postea abbas, « erat nutritor et doctor filiorum nobilium, » ex visione Baronti n. 11. In Pictaviensi S. Hilarii Aicadrus, postea abbas Gemmeticensis (Ibid.), Ansfrido monacho, sapientia famosissimo, puer ad erudiendum traditus, ex ejus Vita cap. 1 (Ibid.). In Solemniacensi, « susceptum B. Tillonem Elegius sancto Remaclo Solemniacensis monasterii sui abbati tradidit nutriendum atque litteris imbuendum . . . . qui sic tam saecularibus quam divinis institutionibus instruendum . . . . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres", + "candidate_score": 0.654171, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18_20", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt . Zusammen mit den Pfarrern an St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3121", + "psc_text": "tuum? et similia: vel forte injungens ei aliquod opus vilissimum, quod pro injuria videtur haberi, ut purgare aliquem locum sordidum, et caetera talia. » Vide Drogonis monachi Floriacensis probationem apud Aimoinum in lib. I de Mir. S. Bened. num. 13, et concil. Cloveshoviense, cap. 24, apud Spelmannum tom. I. Et sit in cella hospitum paucis diebus. ] Quid autem in ea facturus, quandiuve immoraturus arbitrarium censent Richardus de S. Angelo et Boherius. Sed rem tum ex antiquis Regularum conditoribus, tum ex Benedictinae commentatoribus discere licet: « Cum igitur, inquit Cassianus (Lib. IV, c. 7), quis susceptus, et hac perseverantia, quam diximus, comprobatus, ac depositis propriis vestimentis, habitu monasteriali fuerit accinctus, non statim congregationi fratrum commisceri permittitur, sed deputatur seniori, qui seorsum haud longe a vestibulo monasterii commanens habet curam peregrinorum et advenientium deputatam; eisque omnem diligentiam susceptionis et humanitatis impendit; cumque ibidem integro anno deserviens absque ulla querela suum circa", + "candidate_score": 0.654168, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18_20", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt . Zusammen mit den Pfarrern an St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3564", + "psc_text": "apud Udalricum modo citandum, et in mss. Consuetudinibus S. Benigni Divionensis, cap. 2. Ex Regula tamen Orientali (Cap. 3) praepositus eligendus est consilio et voluntate omnium fratrum; sed et in Portuensi virginum monasterio S. Austreberta, « eligentibus cunctis, consentiente matre licet invita, praeposita » constituta legitur in ejus Vita, num. 9 (Saec. III Ben.); in Cluniacensi S. Hugonem, « ex consensu fratrum B. Odilo priorem constituit, » teste Hildeberto in Vita S. Hugonis, num. 3 (Bolland., 29 Aprilis); in Cellensi, Deus, in cujus manu corda sunt hominum, « fratribus inspiravit ut virum Dei Robertum sibi eligerent in priorem, » ut legimus in Vita S. Roberti abbatis Molismensis, num. 3 (Ibidem); denique in Crispiniensi S. Aybertus (Bolland., 7 Aprilis): « Praepositus, et communi 855 fratrum electione cellerarius » factus dicitur in ejus Vita, num. 9. Nisi forte quis dicat hic electionem et consensum late sumi pro consilio, sicut S. Aventinus Fidolum", + "candidate_score": 0.65405, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_31_33", + "bdc_text": "HBLS VII 291 . et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2940", + "psc_text": "Vita, cap. 23; sed S. Fulgentius Ruspensis episcopus « pelliceo cingulo tanquam monachus utebatur, » uti legimus 703 in ejus Vita. De zonae usu et significatione videsis Haeftenum, lib. V, tract. 4, disq. 1, et tract. 10, disq. 7. Nihil quoque de camisiis sive interulis S. Benedictus, quas S. Robertus abbas Molismensis repudiasse legitur apud Ordericum Vitalem in Hist. lib. V, et consequenter Cistercienses, quorum in Institutis, cap. 4, decernitur « vestitus simplex et vilis, absque pelliciis, camisiis, stamineis, qualem denique Regula describit. » Harum loco S. Patrem Benedictum, primosque ejus discipulos cilicium carne tenus gestasse contendit Haeftenus (Lib. V, tract. 3, disq. 7): exemplo esse potest S. Tillo monachus Sollemniacensis (Saec. II Ben.), cujus « indumentum valde erat vilissimum, sola tunica videlicet atque cuculla, et intrinsecus ad carnem cilicium, quod tandiu donec prae nimia vetustate consumptum nulli usui aptum esset portabat, » ut habent ejus acta. Carthusianis etiam duo", + "candidate_score": 0.653464, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2676", + "psc_text": "Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi cultum adduxisset, proximas adhibuit curas ut publicas scholas constitueret, « in quibus, ut loquitur Mabillonius noster (Praef. ad saec. III Bened., n. 38), inculta et efferata gens paulatim duros mores deponeret, et mansuetioribus sanctioribusque exculta disciplinis, humanius saperet. Non ignorabat S. Bonifacius quantum id novitiae fidei interesset: eo curas suas direxit, et in Fritislariensi primum asceterio, postea in Fuldensi, tum Trajecti ad Rhenum, aliisque in locis publicas aperuit scholas. Atque ne id genus exercitii eo mortuo insuper haberetur, scripsit epistolam ad Fulradum, magnae tunc in regno Francorum auctoritatis, in haec verba: Deprecor celsitudinem regis nostri pro nomine Christi Filii Dei,", + "candidate_score": 0.653241, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2844", + "psc_text": "Tertio, haec olim lectio fiebat in auditorio, ut patet ex Vita sancti Guillelmi ducis et monachi Gellonensis (Saec. IV Ben.), ubi narratur quomodo suo susceptus fuerit in monasterio. Ac primo quidem num. 21, longe occurritur ei a fratribus, ducitur ad orationem, ecclesiaeque dona confert. Et postea, num. 22: « Completa oratione, factaque cunctis altaribus 680 sua cuique digna veneratione . . . . itur in auditorium, et osculatis fratribus, lectaque ex more lectione, factoque pro tempore brevi sermone de animae aedificatione, mox vir Dei subinfert, et indicat manifeste cur ipse venerit. » Idem videre est apud Ekkehardum in lib. de Casibus S. Galli cap. 11, ubi referens qua ratione episcopi et abbates ad visitandum S. Galli asceterium missi ab Ottone imperatore recepti fuerint: « Adveniunt omnes, inquit, festive receptis Cives apostolorum responsorium canitur. Abbas in auditorio debilis residens, introductis quidem eis assurgit. Legitur considentibus lectio de charitate et de pedisequa", + "candidate_score": 0.6531, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18_20", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt . Zusammen mit den Pfarrern an St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3049", + "psc_text": "Haeftenus (Haeft. lib. III, tract. 6, disq. 2) alibi fatetur prioris vocem in Regula pro abbate saepius usurpari, ut cap. 6, 7, 13, 40, 53: quidni etiam in isto de quo agitur loco? Certe antiquiores monachi ideo maxime nolebant abbatem a communi fratrum mensa abesse, ut posset eis post cibum aedificationis verba proferre, et spiritali sermone eos imbuere, ut habet supra citata Regula SS. Patrum; refectione enim transacta, spiritalis apud eos collatio agitabatur, ut probat idem Haeftenus lib. X, tract. 5, disq. 4, quod S. Benedictum neglexisse non est prorsus qui credat, multo minus qui existimet eum voluisse aut permisisse ut abbas vices suas in exhortationibus faciendis alteri committeret, cum nusquam plus valeant exhortationes quam in ore abbatis et superioris. Adde quod Regula Magistri (Cap. 24), quae hoc statutum a S. Benedicto mutuavit, clare 728 et distincte praescribit, ut de singulis mensis quos voluerit fratres quid lectum est ABBAS interroget;", + "candidate_score": 0.652918, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18_20", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt . Zusammen mit den Pfarrern an St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3580", + "psc_text": "presbyter janitor, teste Palladio (Laus., c. 71); sive, ut loquitur Rufinus (Lib. II de Vitis Patr., cap. 17) senior vir gravis, et de primis electus. S. Willibaldus, ex decem annis, quibus in Cassinensi monasterio vixit monachus, primo anno ecclesiae cubicularius 859, secundo decanus, reliquis octo portarius constitutus dicitur, in ejus Vita, n. 25 (Saec. III, part. II). S. Veremundus abbas Hyrachensis prius monasterii sui janitor exstiterat, uti legimus in ejus Vita, n. 8 (Bolland., 8 Mart.). In monasterio S. Theoderici prope Remos Eilbertus, qui postea abbas Marriliacensis exstitit, ostiarii officio fungebatur, testante Everhelmo in Vita S. Popponis, n. 13 (Bolland., 25 Januar.). In Tegernsensi S. Quirini Fromundus janitor unus ex praecipuis coenobii sui monachis fuisse colligitur ex epistola quam scripsit ad Theodulum episcopum (Anal. tom. IV), qua se excusat quod ratione sui officii ad synodum proficisci haud potuerit. Idem dicendum de Ingelbaudo Vindocinensi portario (Miscel. Bal. tom. II), qui cum", + "candidate_score": 0.652906, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18_20", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt . Zusammen mit den Pfarrern an St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2422", + "psc_text": "curam episcopalem committens; idcirco a tuis vocatus nuntiis, Omnipotentis servitium intermittere inconveniens judicavi. At mox divino peracto obsequio, paratior ad regis imperium veni. Quod responsum ejus imperator optimus veneratus: Gratias, ait, habeto, episcope, quia talem te modo reperio qualem antea aestimabam. Fuerunt aliqui qui facta bonitatis tuae malevole apud me interpretati sunt; sed hos deinceps minus gratos habebo. » Eadem erat mens Bernardi abbatis Tironensis piissimi, cui, ut scribit Gaufredus in ejus Vita, num. 105 (Boll., April. 14), « Canonicas horas tam diei quam noctis quaelibet saecularis causa, alicujusve potentissima persona, licet hac frequentissime, quoad vixit, inquietaretur, non abstulit; sed nec aliqua corporis molestia tardiorem reddidit: hanc solam excipe, qua felix felicem cursum complevit. » Hic non ea repeto quae scripsi in lib. V de Antiquis monachorum Ritibus de fratribus in viam directis, qui etiam equo ascenso, si audito ad opus Dei signo, pedem e monasterio nondum extulissent, protinus desilientes,", + "candidate_score": 0.652804, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18_20", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt . Zusammen mit den Pfarrern an St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2538", + "psc_text": "a S. P. Benedicto institui ad horas operis Dei significandas. Attamen ut dignitati operis divini personae ad illud invitantis dignitas responderet, eum ad id muneris eligi decebat, qui primas in monasterio teneret. Adde quod, cum non essent illis temporibus horologia, nec ita facile omnes horae dignosci possent; ut vitaretur inter fratres omnis murmurandi locus, si forte tardius aut 607 citius advocarentur, provide omnino ac prudenter huic officio deputatur abbas, a cujus nutu et voluntate omnes pendere debent. Nec me latet Petrum Boherium aliter hunc Regulae textum intellexisse, ita ut nolit constitutum a S. P. Benedicto abbatem pulsatorem campanarum, sed tantum « quod hujusmodi nuntiatio sit sub ejus cura, sicut est de jure sub cura archidiaconi, licet custos ad pulsandum teneatur » Sed praeterquam quod omnia monasterii officia hac ratione sub cura sunt abbatis. Regulae textus adeo clarus est, nullam ut relinquat ambagem: praescribit enim ut ipse nuntiet, id quod abbates", + "candidate_score": 0.652803, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18_20", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt . Zusammen mit den Pfarrern an St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3563", + "psc_text": "tres. Post hunc Liudgerus presbyter menses tres. Deinde in hieme Thiadbraht presbyter menses tres. » Quod si aut locus expetit, etc.] Ubi Bernardus Cassinensis, et post eum Boherius: « In ordinatione, inquiunt, praepositi quatuor concurrere debent: utilitas monasterii, congregationis petitio humilis, causa rationalis, et judicium seu voluntas abbatis. » Simili fere modo Richardus de S. Angelo: « Tria debent concurrere in ordinatione istius praepositi: scilicet ut locus expetat, congregatio petat, et abbas judicet. » Quod vero S. Benedictus addit, cum consilio fratrum timentium Deum, Hildemarus intelligit seniorum, ita tamen ut postmodum interroget omnes in capitulo. Cujus rei praxim videre est apud Udalricum modo citandum, et in mss. Consuetudinibus S. Benigni Divionensis, cap. 2. Ex Regula tamen Orientali (Cap. 3) praepositus eligendus est consilio et voluntate omnium fratrum; sed et in Portuensi virginum monasterio S. Austreberta, « eligentibus cunctis, consentiente matre licet invita, praeposita » constituta legitur in ejus Vita, num.", + "candidate_score": 0.65258, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18_20", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt . Zusammen mit den Pfarrern an St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3539", + "psc_text": "regularis. Quod si neque sic correxerit, tunc dejiciatur de ordine praepositurae, et alius qui dignus est in loco ejus subrogetur. Quod si et postea in congregatione quietus et obediens non fuerit, etiam de monasterio expellatur. Cogitet tamen abbas se de omnibus judiciis suis Deo reddere rationem, ne forte invidiae aut zeli flamma urat animam. COMMENTARIUS. 849 De praeposito monasterii duo potissimum hic tractat S. Benedictus, qualiter ordinandus sit, et quomodo corrigendus, si repertus fuerit vitiosus. Quid autem sit praepositus, quae institutionis ejus causae, quae munia, quae virtutes, aut omnino tacuit, aut ita leviter tetigit, pene ut praeteriisse videatur. Quapropter antequam S. Regulae textum expendamus, isthaec aliunde repetere duximus operae pretium. Praepositus itaque, si vim nominis attendamus, idem significat quod praelatus; eoque nomine apud Romanos appellabatur regii satellitii praefectus, ut patet ex Theophilacto Simocatta (Lib. IV, c. 15): « Satellitii regii principem, quem praepositum appellare Romani solent, Martyropolim misit. » Apud", + "candidate_score": 0.652536, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_692", + "psc_text": "tempus est ut in Belgium pertranseamus. Ibi insign ora haud dubium monasteria censeri debent Elnonense S. Amandi, Sithivense S. Bertini, et Laubiense, in quibus omnibus olim ecclesiae feminis haudquaquam patebant Spicil. tom. IV. De Elnonensi luculentum habemus testimonium in Supplemento Milonis de vita S. Amandi cap. 6, ubi S. praesulis corpus translatum dicitur ex S. Petri basilica Saec. II Bened., p. 726 ; « quae quoniam pro sui parvitate tanti praesulis tumulo visa fuit incongrua, atque etiam secundo sexui propter monachorum habitacula inaccessa, frequenti religiosorum virorum conventu visum est aliam magnitudine praestantem debere aedificari, quae ex utroque sexu a confluenti illo sufficeret multitudini populari, nimirum extra monasterii ambitum. » De Sithivensi nihilominus constat ex lib. II Miracul. S. Bertini, cap. 12, a tempore 162 S. Abbatis usque ad annum 938 Saec. III Bened., part. I, quo Adala, Flandriae comitissa, « cum saepissime magnis infirmitatibus esset aggravata, desiderare coepit ut in", + "candidate_score": 0.652101, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1743", + "psc_text": "quasi ad vitam officia monachis essent commissa, cum potius singulis annis renovata fuisse constans sit traditio, quam colligere licet ex sancto Hieronymo de Tabennensibus referente (Praef. in Reg. sancti Pach., n. 8), quod singulis annis mense cui vocabulum est mesore, id est Augusto, « disponuntur monasteriorum capita, dispensatores, praepositi, ministri, prout necessitas postulaverit; » ex Leone Ostiensi docente morem fuisse apud Cassinenses (Chron. Cass. l. I, c. 31) ut pridie calendas Septembris omnium in circuitu monachorum conventus fieret, in quo « sequenti die ordinabantur et describebantur, atque destinabantur in obedientias per singulas prout opportunum erat provincias; » ex Vita sancti Joannis Gorziensis (Num. 73, saec. V Bened.), quem Einoldus abbas diversis exercere mutationibus non destitit; cujus etiam diversa officia describit Joannes abbas Mettensis his verbis: « Jussus praepositus, paret (continuo.) Praepositura deposita, decanus esto; jugum quietus admittit. Eo abiens cellarium cura, manum illico profert. Alio ibi succedente, vestes fratrum serva;", + "candidate_score": 0.651819, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_31_33", + "bdc_text": "HBLS VII 291 . et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3313", + "psc_text": "presbyteris textum hunc intelligendum esse docet ac probat antiqua monasteriorum nostrorum praxis; nam, ut scribit Petrus Venerabilis (Lib. II, epist. 11), « solebant clerici diversorum ordinum, canonici diversarum professionum, et ipsa Ecclesiae cacumina, episcopi dico, pontificalem dignitatem pro abjecta monachorum vilitate commutare, et de summis ecclesiasticorum honorum gradibus, ad humilem se hujus propositi ordinem inclinare. » Cui exemplo esse possunt S. Arnulfus Metensis, S. Claudius Bisuntinus, SS. Wulframnus et Amatus Senonenses, S. Hidulfus Trevirensis, Leydradus Lugdunensis, Adalbertus Bohemorum apostolus, Leo Ravennensis, Petrus Damiani Ostiensis, Brunus Signiensis, et alii quamplurimi, qui dimissis pontificalibus insignibus, humilem in claustro monachorum habitum gestare non dubitarunt. In monasterio se suscipi rogaverit. ] Acute observat Haeftenus S. P. Benedictum non, ut superius, dixisse converti voluerit, sed se suspici rogaverit; quia censentur clerici jam a saeculo conversi, cum clericalem statum arripiunt: quod probat ex concilio Cabillonensi, c. 5, quo prohibetur, « ne saeculares, qui nondum sunt ad", + "candidate_score": 0.651673, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_31_33", + "bdc_text": "HBLS VII 291 . et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1148", + "psc_text": "ejus Vita Boll. 13 Mart.): « Filia, si vis hic permanere, litteras habes discere et Psalterium. » S. Apollinaris (In ejus Vit. apud Boll., 5 Janu.), quae saeculo V obiit, in monacham consecrari desiderans, parentes rogavit, « unam adducerent monacham, ut eam doceret Psalterium, et legere; » qui « paucis post diebus adduxerunt ad eam monachas, 270 quae eam docuerunt Psalterium, et legere Scripturas. » S. Sabas in monasterio Flavianae admissus (In ejus Vit. n. 4, tom. III Mon. Eccl. Graec.), « brevi tempore Psalterium, reliquasque didicit coenobiacae regulae constitutiones. » Anastasius Persa monachus (In ejus Vit. n. 12, Boll. 22 Januar.) ad conversionem veniens, cuidam fratri traditus legitur, « qui docuit eum litteras, simul et placitam Dei doctrinam, simul cum psalterio. » De nostris patet ex dictis cap. superiori, et in lib. I de Antiquis monach. Ritibus c. 6. Sed quid quod ab ipsis presbyteris et episcopis exigeretur ut", + "candidate_score": 0.651371, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1078", + "psc_text": "in claustro sese recipiebant, ex cap. 84; unde S. Bernardus singularem monachum describens (De Grad. humil.), aliis in claustro quiescentibus, inquit, solus remanet in oratorio: ubi quod dicit quiescentibus non de corporea, sed de spiritali quiete intelligendum est, ut patet ex Aelredo abbate hom. de duobus discipulis euntibus in Emmaus, et ex Gilberto de Hoillandia Serm. 23, in Cant. Denique apud primos B. Stephani abbatis Obazinensis discipulos (Tom. IV Misc. Baluz.), « illud quod post vigilias intervallum restabat, non quieti aut somno deputabatur sed peculiaribus orationibus aut operibus manuum inserviebat, » ut legitur in ejus Vita, n. 7. Istud autem institutum antiquis monachis, ut vidimus hactenus, inviolabile 254 duplici ex causa commendat Joannes Cassianus: 1º ne purificationem nostram nocturnis orationibus acquisitam invidus hostis illusione somni contaminet; 2º ne somnus ille inertiam in monacho parturiat, ac per totum diem vigorem ejus obtundat, cordis pinguedinem exhauriat, et debilem reddat eum adversus insidias", + "candidate_score": 0.650278, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_49", + "bdc_text": "] Domino Henrico Bullingero , Tigurino ecclesiastae , viro docto iuxta atque pio fautorique suo facile dilectissimo .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2846", + "psc_text": "» Est autem auditorium locus capitulo proximus: locutorium appellare solent. Auditorii tamen nomine hic capitulum intelligit noster Mabillonius. Quarto, exponebatur hospiti recitata lectio, ut docet Hildemarus: « Si autem talis fuerit hospes, debet etiam exponi lectio; » patetque ex supra citato libro Usuum Cisterciensium, cap. 87, et ex Adalgiso monacho in lib. Mir. S. Theoderici cap. 15, ubi refert Rodulfum abbatem suo in monasterio excepisse Robertum Flandrensem comitem, et reginam, eisque ad mensam adhibuisse lectionem ex Vita S. Theoderici: « Beatissimi Theoderici Vitam virtutibus illustrem coram eis a fratribus lectam et expositam, quasi saluberrimum animae ferculum illis apposuit, quod prae caeteris sumptibus et impensis uterque magni fecit. » Quinto, ubi ignotus advenisset monachus, lectioni tota simul congregatio aderat, ut manifestum est ex Capitulis monachorum ad Augiam directorum (Cap. 12): « Omnes hospites supervenientes cum lectione divina suscipiunt; incognitis tamen monachis ad lectionem omnis pariter concurrit congregatio, ut Christus in eis", + "candidate_score": 0.649577, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2675", + "psc_text": "in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a religiosissimo praefecto litteras didici. » Circa idem tempus Joannes Moschus presbyter et monachus in monasterio S. Theodosii abbatis et archimandritae, omnium quae Jerosolymis erant coenobiorum, varia peragravit loca, lustravitque monasteria; quo in itinere viros etiam doctissimos et philosophos disciplinae et studiorum gratia visitavit, uti ipse testatur in eo quod adornavit, Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi", + "candidate_score": 0.649531, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_31_33", + "bdc_text": "HBLS VII 291 . et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2844", + "psc_text": "Tertio, haec olim lectio fiebat in auditorio, ut patet ex Vita sancti Guillelmi ducis et monachi Gellonensis (Saec. IV Ben.), ubi narratur quomodo suo susceptus fuerit in monasterio. Ac primo quidem num. 21, longe occurritur ei a fratribus, ducitur ad orationem, ecclesiaeque dona confert. Et postea, num. 22: « Completa oratione, factaque cunctis altaribus 680 sua cuique digna veneratione . . . . itur in auditorium, et osculatis fratribus, lectaque ex more lectione, factoque pro tempore brevi sermone de animae aedificatione, mox vir Dei subinfert, et indicat manifeste cur ipse venerit. » Idem videre est apud Ekkehardum in lib. de Casibus S. Galli cap. 11, ubi referens qua ratione episcopi et abbates ad visitandum S. Galli asceterium missi ab Ottone imperatore recepti fuerint: « Adveniunt omnes, inquit, festive receptis Cives apostolorum responsorium canitur. Abbas in auditorio debilis residens, introductis quidem eis assurgit. Legitur considentibus lectio de charitate et de pedisequa", + "candidate_score": 0.649137, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650", + "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in", + "candidate_score": 0.648737, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3121", + "psc_text": "tuum? et similia: vel forte injungens ei aliquod opus vilissimum, quod pro injuria videtur haberi, ut purgare aliquem locum sordidum, et caetera talia. » Vide Drogonis monachi Floriacensis probationem apud Aimoinum in lib. I de Mir. S. Bened. num. 13, et concil. Cloveshoviense, cap. 24, apud Spelmannum tom. I. Et sit in cella hospitum paucis diebus. ] Quid autem in ea facturus, quandiuve immoraturus arbitrarium censent Richardus de S. Angelo et Boherius. Sed rem tum ex antiquis Regularum conditoribus, tum ex Benedictinae commentatoribus discere licet: « Cum igitur, inquit Cassianus (Lib. IV, c. 7), quis susceptus, et hac perseverantia, quam diximus, comprobatus, ac depositis propriis vestimentis, habitu monasteriali fuerit accinctus, non statim congregationi fratrum commisceri permittitur, sed deputatur seniori, qui seorsum haud longe a vestibulo monasterii commanens habet curam peregrinorum et advenientium deputatam; eisque omnem diligentiam susceptionis et humanitatis impendit; cumque ibidem integro anno deserviens absque ulla querela suum circa", + "candidate_score": 0.648126, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3580", + "psc_text": "presbyter janitor, teste Palladio (Laus., c. 71); sive, ut loquitur Rufinus (Lib. II de Vitis Patr., cap. 17) senior vir gravis, et de primis electus. S. Willibaldus, ex decem annis, quibus in Cassinensi monasterio vixit monachus, primo anno ecclesiae cubicularius 859, secundo decanus, reliquis octo portarius constitutus dicitur, in ejus Vita, n. 25 (Saec. III, part. II). S. Veremundus abbas Hyrachensis prius monasterii sui janitor exstiterat, uti legimus in ejus Vita, n. 8 (Bolland., 8 Mart.). In monasterio S. Theoderici prope Remos Eilbertus, qui postea abbas Marriliacensis exstitit, ostiarii officio fungebatur, testante Everhelmo in Vita S. Popponis, n. 13 (Bolland., 25 Januar.). In Tegernsensi S. Quirini Fromundus janitor unus ex praecipuis coenobii sui monachis fuisse colligitur ex epistola quam scripsit ad Theodulum episcopum (Anal. tom. IV), qua se excusat quod ratione sui officii ad synodum proficisci haud potuerit. Idem dicendum de Ingelbaudo Vindocinensi portario (Miscel. Bal. tom. II), qui cum", + "candidate_score": 0.64776, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9_11", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ; Fluri , aaO , S. 173f. 189 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2690", + "psc_text": "hoc sufficiunt facultates ordinis seu religionis hujusmodi, deinceps habeatur magister qui monachos eorum doceat in hujusmodi scientiis primitivis: videlicet grammatica, logica et philosophia, proviso attentius ut saeculares instruendi cum ipsis monachis docendis nullatenus admittantur . . . Praecipimus insuper in virtute obedientiae cunctis vis tatoribus in provincialibus capitulis deputandis, quod omnia et singula de magistris instructoribus, et personis instruendis, et aliis, circa ea superius ordinata faciant auctoritate apostolica, per censuram ecclesiasticam, et alia opportuna remedia (appellatione remota) firmiter observari. Et nihilominus ea quae super praedictis fecerint et invenerint, praesidentibus capitulo provinciali referant; qui etiam auctoritate apostolica praefata, si videatur eisdem, vel ipsorum majori parti, contra negligentes vel rebelles in praemissis fortius procedere non postponant, etc. (Spicil. tom. V). » Hoc Benedicti papae salutare statutum renovavit postea 643 Tristandus archiepiscopus in concilio Senonensi anno 1485, art. 3, cap. 1. Et novissime concilium Tridentinum definit (Sess. 5, in dec. de Reformat., cap.", + "candidate_score": 0.647644, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_31_33", + "bdc_text": "HBLS VII 291 . et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3580", + "psc_text": "presbyter janitor, teste Palladio (Laus., c. 71); sive, ut loquitur Rufinus (Lib. II de Vitis Patr., cap. 17) senior vir gravis, et de primis electus. S. Willibaldus, ex decem annis, quibus in Cassinensi monasterio vixit monachus, primo anno ecclesiae cubicularius 859, secundo decanus, reliquis octo portarius constitutus dicitur, in ejus Vita, n. 25 (Saec. III, part. II). S. Veremundus abbas Hyrachensis prius monasterii sui janitor exstiterat, uti legimus in ejus Vita, n. 8 (Bolland., 8 Mart.). In monasterio S. Theoderici prope Remos Eilbertus, qui postea abbas Marriliacensis exstitit, ostiarii officio fungebatur, testante Everhelmo in Vita S. Popponis, n. 13 (Bolland., 25 Januar.). In Tegernsensi S. Quirini Fromundus janitor unus ex praecipuis coenobii sui monachis fuisse colligitur ex epistola quam scripsit ad Theodulum episcopum (Anal. tom. IV), qua se excusat quod ratione sui officii ad synodum proficisci haud potuerit. Idem dicendum de Ingelbaudo Vindocinensi portario (Miscel. Bal. tom. II), qui cum", + "candidate_score": 0.647589, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2675", + "psc_text": "in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a religiosissimo praefecto litteras didici. » Circa idem tempus Joannes Moschus presbyter et monachus in monasterio S. Theodosii abbatis et archimandritae, omnium quae Jerosolymis erant coenobiorum, varia peragravit loca, lustravitque monasteria; quo in itinere viros etiam doctissimos et philosophos disciplinae et studiorum gratia visitavit, uti ipse testatur in eo quod adornavit, Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi", + "candidate_score": 0.647263, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_31_33", + "bdc_text": "HBLS VII 291 . et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1191", + "psc_text": "Quo perdicto, legat abbas lectionem de evangelio. ] 281 Idque cum planeta, orario, duobus candelabris, et thuribulo, ex Hildemaro, et Ruperto l. II in Regulam S. Benedicti, cap. 7, quem ritum retulimus in l. II de Antiquis monach. Rit., c. 1. Lectionem etiam S. Evangelii abbati, aut eo absente praepositis per vices committit Magister in Regulae cap. 46, qua de observatione laudatur Gervinus, abbas Centulensis, ab Hariulfo in Chron. l. IV, c. 26. Multis tamen jam abhinc saeculis usus invaluerat, ut non abbas, sed sacerdos hebdomadarius Evangelium legeret: cujus consuetudinis rationem reddit Smaragdus his verbis: « Dicit enim: Incipiat abbas hymnum, lectionemque Evangelii legat. Tamen non haec omnes debent valentque facere abbates: sunt enim qui aut impediente culpa non debent, aut impossibilitate nocente non valent. Igitur sunt abbates qui nec sacerdotis nec levitae funguntur ministerio, et ideo nec sacrosanctum legere possunt Evangelium; cantoris non gestant officium, et ideo non possunt", + "candidate_score": 0.647086, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_31_33", + "bdc_text": "HBLS VII 291 . et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2838", + "psc_text": "S. Benedictus Anianensis, teste Ardone in ejus Vita, num. 52 (Saec. IV Ben.). Volebat ut nocte « ecclesiae ostiis patefactis hospitibus pateret ingressus: » hinc et in antiqua monasterii S. Galli delineatione contra basilicam describitur susceptio supervenientium fratrum, cum eorum dormitorio. Ita denique Ingelramnus abbas Centulensis (Saec. II Ben.), in Corbeiensi monasterio hospes, interfuisse matutinis legitur in lib. I Mir. S. Adalardi, cap. 2, et Urbanus papa II ad Cavense coenobium accedens (Ms. Chron. Cavens. monast., apud Bolland., 4 Martii): « Aedes ingressus pontifex sacratissimae eucharistiae primum reddito cultu, ad specum se contulit . . . . et nocte ipsa cum eisdem fratribus matutinam laudem solemniter persolventibus devotus interfuit. » Haec obiter dicta sint, non quasi absolute velim hunc esse S. Benedicti sensum, sed ad demonstrandum antiquam consuetudinem, qua ipsi etiam hospites nocte divinis intererant officiis. Et postea sedeat cum eis prior, aut cui jusserit ipse. ] Quia prior, id", + "candidate_score": 0.64668, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_31_33", + "bdc_text": "HBLS VII 291 . et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2667", + "psc_text": "viguisse litterarum studia modo probaverimus ex Vitis SS. Gildae, Samsonis et Maglorii, qui ab Eltuto abbate liberales artes didicerunt; et ex Vita S. Maclovii, qui in Brendani abbatis monasterio iisdem in studiis profecit. Idem demonstrari amplius posset tam ex Vita S. Constantini, num. 1, qui ex rege monachus factus, saeculo VI in claustro litteras edoctus, sacerdos ordinatur (Bolland, 11 Martii); tum ex Vita S. Columbani num. 9, qui Silenis abbatis disciplinae se subjiciens (Saec. II Ben.), « omnium divinarum Scripturarum studiis eum imbuit; » tum ex Vita S. Galli abbatis cap. 1, qui in Bencorensi monasterio (Saec. II Ben.), « superna gratia se praeveniente, tanto studio divinas epotavit Scripturas, ut de thesauro suo nova proferre posset et vetera; grammaticae etiam regulas, metrorumque subtilitates capaci consequeretur ingenio, » ut scribit Walfridus. Quam vero in Hiberniae monasteriis S. Columbanus deprehenderat disciplinam, eamdem secum in Gallias transtulit, maxime autem in Luxoviense coenobium (Saec.", + "candidate_score": 0.646514, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3528", + "psc_text": "vitabat V. Eigil abbas Fuldensis (Saec. IV Ben. part, I), qui, ut scribit Candidus in ejus Vita, n. 8 « accusatorum nugas et frivola vaniloquia audire non consensit, sciens se inde magis turbari quam jucundari. Suspicionem prorsus menti suae quietis amator non permisit dominari, neque angulosis vir simplex delectabatur insidiis. » In ipsis autem imperiis sit providus et consideratus. ] Et quantum ad personas quibus committuntur et quantum ad res ipsas quae fieri imperantur, ut loquitur Bernardus. Sive secundum Deum, sive secundum saeculum sint. ] « Id est sive in temporalibus, sive in spiritalibus, » inquit Richardus de Sancto Angelo. Hildemarus haec verba non ad imperia, sed ad opera quae injunguntur refert: nimirum virgulam post consideratus ponens, reliqua consequenter ita legit: Et sive secundum Deum, sive secundum saeculum sit opera quam injungit, discernat atque temperet. Quod ideo fecit, inquit Bernardus Cassinensis, « propter hoc quod in aliquibus regulis est bis", + "candidate_score": 0.646342, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2216", + "psc_text": "a B. Mauro acceperat, eique tribus duntaxat annis supervixisse creditur. Hic, ut scribit Ulfinus Boetius (Saec. I Ben.): « Propter usus monachorum, et maxime pauperum, coepit enutrire animalia, quibus possit humana fragilitas sublevari; nam et pullorum nutrimenta plurima congregavit, quorum carnibus infirmorum inopiam sustentaret, et ova sumpsibus egentium deservirent. » Aliud exemplum profert Vita S. Agnelli abbatis (Saec. I Ben.), qui in constructo a se xenodochio gallinas infirmis ministrasse 529 dicitur num. 2. De S. Benedicto Anianensi abbate quoque scribit Ardo (Saec. 4 Ben.), quod « carnem quadrupedum a die conversionis suae usque ad extremum vitae edere noluit; jus e pullo compositum sumebat, si aliqua accessisset debilitas. » Denique S. Ansegisus abbas Fontanellensis in sua de victu monachorum Constitutione, ad ipsam infirmorum domum concedit mutones, berbices, pullos, et ova. Ex his tribus opinionibus de mente S. Benedicti liberum unicuique cedimus quam voluerit sequi, probantes interim eos qui volatilia sanis omnino", + "candidate_score": 0.646059, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_49", + "bdc_text": "] Domino Henrico Bullingero , Tigurino ecclesiastae , viro docto iuxta atque pio fautorique suo facile dilectissimo .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1700", + "psc_text": "Sed et juxta Regulam Magistri (Cap. 19), « Cellerarius eleemosynam faciat cum jussu abbatis in praesentia ejus. In absentia vero liceat ei petenti pauperi eleemosynam exhibere, propter praeceptum Domini, quod dicit: Omni petenti te tribue; et item: Da, ne cui non dederis, ipse sit Christus. » Utrorumque autem et hospitum et pauperum omni prorsus admiratione dignam sollicitudinem gerebat B. Raingardis (Petr. Vener. lib. II, ep. 17), « Hos honorifice 408 suscipiens, istis sollicite providens; ut nec illis congrua, nec istis deessent necessaria. Cura tamen propensior circa pauperes erat, quorum egestas in corde mulieris sanctae praeponderabat, ut quos major premebat indigentia, major illis adhiberetur prae aliis diligentia. Ea de causa si quid de commissa obedientia superesse poterat, in usus eorum devote expendebat. Erogabantur frequentes eleemosynae, vestes pro posse parabantur, aut emebantur novae, aut veteres sororibus subreptae dabantur, omnibus secundum Evangelium petentibus absque quaestione quidquid cibi vel indumenti undequaque corrodere poterat, tribuebat:", + "candidate_score": 0.646051, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2838", + "psc_text": "S. Benedictus Anianensis, teste Ardone in ejus Vita, num. 52 (Saec. IV Ben.). Volebat ut nocte « ecclesiae ostiis patefactis hospitibus pateret ingressus: » hinc et in antiqua monasterii S. Galli delineatione contra basilicam describitur susceptio supervenientium fratrum, cum eorum dormitorio. Ita denique Ingelramnus abbas Centulensis (Saec. II Ben.), in Corbeiensi monasterio hospes, interfuisse matutinis legitur in lib. I Mir. S. Adalardi, cap. 2, et Urbanus papa II ad Cavense coenobium accedens (Ms. Chron. Cavens. monast., apud Bolland., 4 Martii): « Aedes ingressus pontifex sacratissimae eucharistiae primum reddito cultu, ad specum se contulit . . . . et nocte ipsa cum eisdem fratribus matutinam laudem solemniter persolventibus devotus interfuit. » Haec obiter dicta sint, non quasi absolute velim hunc esse S. Benedicti sensum, sed ad demonstrandum antiquam consuetudinem, qua ipsi etiam hospites nocte divinis intererant officiis. Et postea sedeat cum eis prior, aut cui jusserit ipse. ] Quia prior, id", + "candidate_score": 0.645451, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3562", + "psc_text": "12): « Deinde decre imus, sicut sancta Regula dicit, ut monasterium, ubi fieri potest, per decanos ordinetur, quia illi praepositi saepe in elationem incidunt. » Ut dum pluribus committitur, unus non superbiat. ] Huc forte respexerat Albricus episcopus et abbas, Trajectensis monasterii, de quo Alfricus in Vita S. Liudgeri episcopi, lib. I, n. 15 (Saec. IV, Ben, part. I): « Divisit idem Albricus annum in distributiones quatuor, ita ut in Trajecto monasterio prae caeteris praepositis ipse in tempore vernali, in doctrinae studio et sanctae conversationis praeesset fratribus menses tres. Deinde post eum in aestate Adalger presbyter in vice sua menses tres. Post hunc Liudgerus presbyter menses tres. Deinde in hieme Thiadbraht presbyter menses tres. » Quod si aut locus expetit, etc.] Ubi Bernardus Cassinensis, et post eum Boherius: « In ordinatione, inquiunt, praepositi quatuor concurrere debent: utilitas monasterii, congregationis petitio humilis, causa rationalis, et judicium seu voluntas abbatis. » Simili", + "candidate_score": 0.645435, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9_11", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ; Fluri , aaO , S. 173f. 189 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3653", + "psc_text": "abbatis jussione facere COMMENTARIUS. 876 Dirigendi fratres in via. ] Acute Petrus Boherius in utroque commentario hunc locum exponens, et post eum Haeftenus observant, non sine causa pluralem hic a S. Benedicto usurpatum esse numerum, quo tacite saltem innueret solos extra coenobium monachos sine socio fratre progredi non debere. Et certe eam fuisse veterum monachorum disciplinam, patet ex Regula S. Antonii, n. 12; ex Regula tertia SS. Patrum, cap. 8; S. Macarii, c. 22; S. Pachomii, art. 34; Orientali, c. 22; S. Basilii fus., c. 39; incerti auctoris, c. 3; S. Augustini, c. 12; Tarnatensi, c. 2; S. Isidori, c. 22; ex Vita S. Benedicti, passim; ex Vita S. Samsonis, S. Eparchii, S. Gregorii papae, auctore Joanne Diacono, l. I, c. 1l, et ex Vita S. Cuthberti, c. 11. Hic tamen aliquando cum uno comite puero egressus fuisse dicitur in ejusdem Vitae c. 12. Hanc disciplinam singulari canone renovavit concilium", + "candidate_score": 0.645421, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_47_49", + "bdc_text": "Uldricus Fischerus tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Domino Henrico Bullingero , Tigurino ecclesiastae , viro docto iuxta atque pio fautorique suo facile dilectissimo .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2846", + "psc_text": "» Est autem auditorium locus capitulo proximus: locutorium appellare solent. Auditorii tamen nomine hic capitulum intelligit noster Mabillonius. Quarto, exponebatur hospiti recitata lectio, ut docet Hildemarus: « Si autem talis fuerit hospes, debet etiam exponi lectio; » patetque ex supra citato libro Usuum Cisterciensium, cap. 87, et ex Adalgiso monacho in lib. Mir. S. Theoderici cap. 15, ubi refert Rodulfum abbatem suo in monasterio excepisse Robertum Flandrensem comitem, et reginam, eisque ad mensam adhibuisse lectionem ex Vita S. Theoderici: « Beatissimi Theoderici Vitam virtutibus illustrem coram eis a fratribus lectam et expositam, quasi saluberrimum animae ferculum illis apposuit, quod prae caeteris sumptibus et impensis uterque magni fecit. » Quinto, ubi ignotus advenisset monachus, lectioni tota simul congregatio aderat, ut manifestum est ex Capitulis monachorum ad Augiam directorum (Cap. 12): « Omnes hospites supervenientes cum lectione divina suscipiunt; incognitis tamen monachis ad lectionem omnis pariter concurrit congregatio, ut Christus in eis", + "candidate_score": 0.645022, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_31_33", + "bdc_text": "HBLS VII 291 . et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2676", + "psc_text": "Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi cultum adduxisset, proximas adhibuit curas ut publicas scholas constitueret, « in quibus, ut loquitur Mabillonius noster (Praef. ad saec. III Bened., n. 38), inculta et efferata gens paulatim duros mores deponeret, et mansuetioribus sanctioribusque exculta disciplinis, humanius saperet. Non ignorabat S. Bonifacius quantum id novitiae fidei interesset: eo curas suas direxit, et in Fritislariensi primum asceterio, postea in Fuldensi, tum Trajecti ad Rhenum, aliisque in locis publicas aperuit scholas. Atque ne id genus exercitii eo mortuo insuper haberetur, scripsit epistolam ad Fulradum, magnae tunc in regno Francorum auctoritatis, in haec verba: Deprecor celsitudinem regis nostri pro nomine Christi Filii Dei,", + "candidate_score": 0.644928, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3403", + "psc_text": "(Saec. II Ben.), quem « cum cerneret B. Waldebertus virum esse industrium, eum presbyterum fieri jussit; omnisque chorus fratrum in ejus veneratione clamaverunt, dicentes Germanum dignum esse presbyterio. » Item ex Vita S. Sivardi, abbatis Anisolensis (Saec. III Ben.), qui « factus est non solum monachus, sed et per electionem fratrum sacerdos. » Et ex Vita V. Benedicti abbatis Clusani, auctore Guillelmo ejus discipulo (Saec. VI Ben.), qui « fratribus annuentibus et abbate jubente ad sacerdotium » promotus est: unde et Boherius in primo commentario: « Quanquam abbas scire praesumatur conscientias monachorum, et ei competat jussio in hujusmodi ordinum receptione, consulo tamen quod seniorum utatur consilio; multa enim oculos latent praelati. » Et in secundo: « Hanc autem electionem puto debere fieri ad testimonia fratrum: nam et antiquitus presbyter monasterii Pater monasterii dicebatur, ut haec electio inter praecipua numeretur. » Vide Vitam S. Hugonis Aeduensis monachi, num. 6, saec. V,", + "candidate_score": 0.644656, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_31_33", + "bdc_text": "HBLS VII 291 . et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1953", + "psc_text": "satis stylo exarata reperi. » Simile est illud quod de S. Benedicto Biscopo refert Beda Venerabilis, quod scilicet aegrotans « quia nullatenus ad orandum surgere, non facile ad explendum solitae psalmodiae cursum linguam vocemque poterat levare, didicit vir prudens, affectu religionis dictante, per singulas diurnae sive nocturnae orationis horas aliquos ad se fratrum vocare, quibus psalmos consuetos duobus in choris resonantibus, et ipse cum eis quatenus poterat psallendo, quod per se solum nequiverat, eorum juvamine suppleret. » Eadem disciplina in aliis etiam Angliae monasteriis vigebat; nam in Croylandensi Turketulus abbas, aegrotante Clarembaldo monacho, ab eo « die nocteque non recedebat, sed juxta recubans, regulare servitium in auribus aegroti decantabat, » quemadmodum scribit Ingulfus, abbas ejusdem coenobii (Ingulf. in Hist. Croyl., anno 974). In Gemmeticensi pariter Hugoni praecentori in vigilia S. Valentini aegrotanti fratres suggerebant (Baldericus Dol. episc. in Histor. Transl. S. Val., apud Boll. 14 Febr.): « Non poteris ad", + "candidate_score": 0.644573, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_31_33", + "bdc_text": "HBLS VII 291 . et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3353", + "psc_text": "Ita Petrum Abaelardum in Cluniacensi stabilitate firmata, ad altiorem gradum Petrus Venerabilis extulit, ut ipse docet ad Eloysam scribens. Ex hoc tamen loco Haeftenus recte infert (Lib. IV, tract. 2, disq. 5) communi jure peregrinum hunc monachum ultimo collocandum loco. Et certe in Regula SS. Serapionis, Macarii, Paphnutii, et alterius Macarii, haec lego (Cap. 13): « Ille vero monachus quantos fratres in alio monasterio invenerit, tantos se noverit habere priores; nec attendendum est qui fuit antea, sed probandum est qualis esse coeperit. » Caveat autem abbas ne aliquando de alio noto monasterio monachum ad habitandum suscipiat 804 sine consensu abbatis ejus, etc.] Haec fuit antiqua et constans priscorum monachorum praxis, conciliorum, summorum pontificum, monasticarumque regularum decretis confirmata. Concilium Agathense, cui praefuit S. Caesarius Arelatensis episcopus, ita habet (Can. 27): « Monachum nisi abbatis sui aut permissu, aut voluntate, ad alterum monasterium commigrantem, nullus abbas aut suscipere aut retinere praesumat. »", + "candidate_score": 0.644382, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_31_33", + "bdc_text": "HBLS VII 291 . et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3629", + "psc_text": "ab ipso episcopo prius invitato apponebatur, ut in Historia translationis S. Viti Corbeiam, aut saltem prius ab eodem benedicebatur, uti colligimus ex eadem Vita S. Stephani Obazinensis, lib. I n. 7, cujus cum duo ex discipulis ad Lemovicensem episcopum accessissent, ille « benedicens eis crucem, quam ei detulerant, consecravit; eisque cum aqua a se benedicta tradidit, dans potestatem missam celebrandi, et monasterium construendi: ita duntaxat ut morem a Patribus traditum per omnia sequerentur. » Haec omnia fuse referimus, ut inde appareat quanta religione majores nostri in condendis coenobiis procederent; qui non solum in monasteriorum, sed in cujuslibet aedificii constructione primum non ponebant lapidem, quin prius solemniter divinum implorassent auxilium: quod praesertim videre licet in praefata Vita S. Stephani Obazinensis, lib. II, n. 18, ubi de aedificatione novae basilicae coenobii Obazinensis haec habentur: « Sequente feria 6, quae est ante Palmas, omnes a monasterio usque ad locum aedificationis, cum cruce et", + "candidate_score": 0.644317, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3638", + "psc_text": "» Idem dicendum est de peregrinationibus quas devotionis aut poenitentiae causa nonnulli suscipiunt. Unde et S. Bernardus monachum quemdam a peregrinationis proposito, quam de licentia sui abbatis inceperat, dehortatum ad suum remisit monasterium (Epist. 319): « Rectius judicantes, inquit, ad ejus abbatem scribens, quantumlibet reum in suo monasterio monachum poenitentiam agere, quam foris vagando provincias circumire; neque enim terrenam, sed coelestem requirere Jerosolymam monachorum propositum est, et hoc non pedibus proficiscendo, sed affectibus proficiendo. Et Gauffridus abbas Vindocinensis (Lib. IV, epist. 21): « Fides utique monasticae professionis eundo Jerusalem observari minime potest, sed violari. Jerusalem etenim ire sicut indultum est laicis, sic interdictum est monachis ab apostolica sede: quod novi ego ipse sicut ille cujus aures erant ad os domini Urbani papae, cum et eundo Jerusalem peregrinari praeciperet laicis, et ipsam peregrinationem monachis prohiberet, etc. » Exstat ea de re decretum concilii Eboracensis anno 1195 (Can. 13, apud Spelm.). «", + "candidate_score": 0.644236, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_31_33", + "bdc_text": "HBLS VII 291 . et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2623", + "psc_text": "Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi docendi et praedicandi, uti ipse testatur in quodam sermone his verbis (Serm. 10, in psal. XC): « Quod aliquoties vobis loquimur praeter consuetudinem ordinis nostri, non nostra id agimus praesumptione, sed de voluntate venerabilium fratrum et coabbatum nostrorum, qui id nobis etiam injungunt, quod tamen sibi passim nolunt omnino licere. Nempe aliam mihi rationem et singularem necessitatem esse noverunt; neque enim modo loquerer vobis, si possem laborare vobiscum. Illud forte vobis efficacius verbum fieret, sed et conscientiae meae magis acceptum. Caeterum quando id mihi peccatis meis exigentibus, et onerosi hujus, ut ipsi scitis, tam multiplici infirmitate corporis, et ipsa quoque", + "candidate_score": 0.644112, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_4_6", + "bdc_text": "quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte , Jg. 11 , Berlin 1901 , S. 173 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3270", + "psc_text": "mortuus est, dicere mater; nam alius propinquus non debet. » Sed Suarez (De Religione, tom. III, lib. V, cap. 2) docet potestatem off rendi pueri in utroque parente residere; altero mortuo, remanere penes superstitem. Quod si pater offerat, et mater repugnet, validam esse et licitam hujusmodi oblationem; secus si velit mater, patre repugnante; licitam nihilominus validamque fore factam a matre absque patris consensu, modo 784 pater non resiliat; qui tamen infra annum filium revocare poterit. Deinde idem jus competere tutori, quia tutor parenti, quoad omnia quae ad filii educationem pertinent, succedit, nec jus hunc casum excepit. Imo posse tutorem invita matre, non vero matrem reluctante tutore filium offerre. Econtra vir clarissimus Petrus de Gussanvi la in notis ad epist. 54 Petri Blesensis scribit non licere tutoribus, affinibus et consanguineis addicere in monasterio in perpetuum impuberes patre et matre orbatos nolentes. Citatque ad id concilium Aurelianense V, Toletanum IX et X,", + "candidate_score": 0.643869, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_423", + "psc_text": "digni sunt reverentia. » Similiter et Petrus Blesensis ad abbatem S. Launomari scribens: « Omnia cum consilio fac; castorum enim consiliorum mater Sapientia in libro nominis sui dicit: Ego in consiliis habito, et intersum cogitationibus eruditis. Probatos autem in religione tecum habeas in consilio, in obsequio, in contubernio, tuae custodes honestatis et testes. » Hac in re laudant imprimis S. Fulgentium, qui, ut dicit anonymus ejus discipulus in illius Vita, cap. 29 Apud Boll. 1 Januar., « in omni consilio Bysaceno de rebus majoribus ipse primus consulebatur; in monasterio proprio de rebus etiam minimis abbatem Felicem simpliciter consulebat. » Tum venerabilem Eigilem abbatem Fuldensem, qui, teste Candido in ejus Vita n. 22 Saec. IV Bened. part. I, « audiebat libenter consilium fratrum, et eorum collocutionibus saepissime fruebatur; sciebat enim scriptum: Omnia fac cum consilio; atque ideo non se sublimiorem, nec prudentiorem caeteris aestimabat, neque etiam inani tumore tractabat se consolatione", + "candidate_score": 0.643708, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1743", + "psc_text": "quasi ad vitam officia monachis essent commissa, cum potius singulis annis renovata fuisse constans sit traditio, quam colligere licet ex sancto Hieronymo de Tabennensibus referente (Praef. in Reg. sancti Pach., n. 8), quod singulis annis mense cui vocabulum est mesore, id est Augusto, « disponuntur monasteriorum capita, dispensatores, praepositi, ministri, prout necessitas postulaverit; » ex Leone Ostiensi docente morem fuisse apud Cassinenses (Chron. Cass. l. I, c. 31) ut pridie calendas Septembris omnium in circuitu monachorum conventus fieret, in quo « sequenti die ordinabantur et describebantur, atque destinabantur in obedientias per singulas prout opportunum erat provincias; » ex Vita sancti Joannis Gorziensis (Num. 73, saec. V Bened.), quem Einoldus abbas diversis exercere mutationibus non destitit; cujus etiam diversa officia describit Joannes abbas Mettensis his verbis: « Jussus praepositus, paret (continuo.) Praepositura deposita, decanus esto; jugum quietus admittit. Eo abiens cellarium cura, manum illico profert. Alio ibi succedente, vestes fratrum serva;", + "candidate_score": 0.643578, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_625", + "psc_text": "Quis unquam solum nisi flentem reperit? quis ad eum subito ingrediens siccas ejus 147 reperit genas? et non prorsus aut humi prostratum, aut coelo erectis manibus stantem; aut ne sacri voluminis nimiis humectarentur fletibus paginae, pugnis recipientem lacrymas invenit? » Vide Vitam S. Filiberti n. 6 et 12, S. Ansberti n. 9, S. Cuthberti cap. 16, saec. II Bened., S. Adalardi auctore Paschasio n. 25, et Valae ejus fratris l. I, cap. 10, ubi similia referuntur. Quarto, id fieri quotidie S. Benedictus praecipit, quia « nec reis in carcere gaudium ullum, nec veris monachis in terra laetitia debet esse S. Joan. Climac., grad. 7. » In his tamen aliqua discretione utendum est: unde suos alloquens S. Bernardus dicebat Serm. 11 in Cant. : « Suadeo vobis amicis meis reflectere interdum pedem a molesta et anxia recordatione viarum vestrarum, et evadere in itinera planiora serenioris memoriae beneficiorum Dei, ut qui in", + "candidate_score": 0.643309, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_123", + "psc_text": "15 In not. ad conc. Reg. cap. 15, § 2 : « Nec liceat monachis cellas habere communes, sed schola labore communi construatur, ubi omnes jaceant, aut abbate aut praeposito gubernante; » ex Regula cujusdam cap. 12: « Focos vero in schola poenitentes, si fuerint, bini per hebdomadas faciant: » ex Regula S. Caesarii cap. 3: « De ipso tamen habitu mutando, vel lecto in schola habendo sit in potestate prioris. » Hic vero schola a sancto Benedicto accipitur usurpaturque ad significandam regulam, unde et mox eam institutionem vocat; neque omnino insolitum est apud veteres scripta sacra institutaque sanctorum scholas appellare; nam et S. Hieronymus, referente Boherio, in epist. ad Evagrium librum Exodi vocat scholam medici, ubi leges datae a Deo populo Israel sunt descriptae; et interrogatus apud Cassianum Joannes abbas, cur, relicta anachoresi, coenobitarem instituta esset amplexus, respondit, « velut imparem se anachoreticae disciplinae, et sublimitate tantae perfectionis indignum", + "candidate_score": 0.643065, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9_11", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ; Fluri , aaO , S. 173f. 189 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3544", + "psc_text": "Fidolum monasterii sui praepositum constituit (Saec. I Ben.), « ut tanto securius orationi et divinae contemplationi posset insistere, quanto sciret eum nihil extra communis regulae ordinem agere vel jubere, » ut habent Acta S. Fidoli, num. 8. Tertia ratio est ut, si contingat abbatem esse negligentem, praepositi sollicitudine salva et integra maneat ordinis disciplina. Hanc rationem adducit S. Gregorius Victori episcopo Panormitano scribens, ut Gregorium abbatem atque presbyterum monasterii S. Theodori poenitentia afflictum in locum suum constituat, « ita tamen, inquit (Lib. IV, epist. 4), ut Urbicus monasterii mei praepositus dare aliquem de servis Dei debeat, qui ejus praepositus fiat, ut quod istius incuria negligitur, illius sollicitudine servetur. » Jam vero quaerat aliquis quibus potissimum in rebus praepositus adjuvare debeat abbatem, quaeve sint ejus officii munia; de his enim mentem suam non satis explicat S. Benedictus, contentus dicere ut illa praepositus agat cum reverentia quae ab abbate suo ei injuncta", + "candidate_score": 0.642965, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_195", + "psc_text": "testimonio infert B. Petrus Damiani S. Benedictum non modo permisisse, sed et suasisse suis anachoresim; nam postquam praedicta S. Regulae verba retulit, ita concludit Lib. VI, ep. 12 : « Ex quibus manifeste colligitur quia doctor almificus de monasterio fratrem quemlibet ad eremum conscendere non modo non prohibuit, verum insuper monuit et docuit, insuper etiam quibusdam persuasionibus incitavit: auctoritatem quippe dat, ut diuturna prius frater probatione discat in monasterio qualiter in eremo contra callidi tentatoris argumenta confligat . . . In illis itaque S. Regulae verbis, quae supra posuimus, perspicue declaratur quia S. Benedictus, dum in monasterio hominem ponit, ad eremum dirigit; hic quidem collocat, sed illuc cohortatus invitat, etc. » Quae fuse prosequitur. Et sane Camaldulensis ordo, et ipse sub Regula S. Benedicti militans, suos habet eremitas, quin etiam hodie in monte Serrato multae visuntur anachoretarum cellulae quae a Benedictinis inhabitantur; sed et multos olim in monte Vosago anachoretas", + "candidate_score": 0.642961, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1738", + "psc_text": "praecepta abbatis custodiat: similiter faciat prioris, vel decani, seu illius qui ordinem tenuerit, quando abbas ab eus fuerit: et nulla habeat sub sua cura absconsa tam ille quam secretarii vel cellerarii, quae non sint praecognita priori vel decano. Similiter de omnibus obedientiis, quia si ad judicium venerit, et aliquid inventum fuerit ab aliquibus ex ipsis fratribus, ipsi proprium deputabitur, et in poena mergitur, sicut ex monasterio beati Gregorii papae contigit de Justo monacho, et ex multis aliis coenobiis jam experti sumus. In coquina regulare, sive familiare, omnia utensilia, sive caccavi praeparentur ab ipso, praeter bancos et scutellas, quae dentur a cellerario et praeposito. » Ejusdem etiam officium descriptum habes in mss. Consuetudinibus Sancti Benigni c. 43; in Statutis Lanfranci c. 7, et apud Udalricum l. III, c. 11. Ex quo etiam discimus ad eum quoque pertinuisse monasterii pecunias servare: id quod confirmat Hildemarus, cum explicans illud sancti Benedicti, Ne dissimulans", + "candidate_score": 0.642879, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_31_33", + "bdc_text": "HBLS VII 291 . et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2139", + "psc_text": "ejusdem loci saec. X abbas (Tom. IV Anal.): « In regione, inquit, australi, sicut scitis, habitantes, more monachorum, ut docet, a carnibus abstinentes, captura piscium raro pascimur; quia piscosas aquas minime habemus. » Quid vero de Cisterciensibus? Certe audiendus est hic Guillelmus abbas Sancti Theoderici de Clarevallensibus loquens (Lib. I de Vita sancti Bern., cap. 5): « Pulmentaria, inquit, saepius ex foliis fagi conficiebant. Panis instar prophetici illius ex hordeo, et milio, et vicia erat; ita ut aliquando religiosus vir quidam appositum sibi in hospitio ubertim plorans clam asportaverit, quasi pro miraculo omnibus ostendendum, quod inde viverent homines, et tales homines. » Et Fastredus tertius Clarevallensis abbas; arguens abbatem quemdam qui lautius vivebat (Inter epist. S. Bernardi): « Non est haec vita quam me et te docuit Pater et praedecessor noster Bernardus felicis recordationis; nec modus quem nostri sacri ordinis abbates et monachi sequuntur, qui nos pane ex avena confecto,", + "candidate_score": 0.642713, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2622", + "psc_text": "plane, sic verbi Domini poteris fieri taciturnus praedicator, et lingua silente in multorum populorum auribus manus tua clamosis vocibus personabit. » Eumdem laborem singulari opusculo laudavit Joannes Trithemius, etiam post typographiae inventionem fratres suos ad illum invitans. Vide Benedicti ejusdem lib. I de Viris illustribus ordinis S. cap. 6. Denique, aliud laboris genus a nostris frequentatum notat Mabillonius (Praefat. ad saec. I Bened., pag. 60): nimirum qui prae corporis infirmitate operosos labores manibus exercere non poterant, iis pro Regulae indulgentia prolixioribus studiis aliorum operas compensare licebat. Quod probat exemplo Lanfranci, qui, ut loquitur Guillelmus Malmesburiensis (Lib. I de Gestis Pont. Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi", + "candidate_score": 0.642355, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_31_33", + "bdc_text": "HBLS VII 291 . et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2675", + "psc_text": "in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a religiosissimo praefecto litteras didici. » Circa idem tempus Joannes Moschus presbyter et monachus in monasterio S. Theodosii abbatis et archimandritae, omnium quae Jerosolymis erant coenobiorum, varia peragravit loca, lustravitque monasteria; quo in itinere viros etiam doctissimos et philosophos disciplinae et studiorum gratia visitavit, uti ipse testatur in eo quod adornavit, Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi", + "candidate_score": 0.642204, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_47_49", + "bdc_text": "Uldricus Fischerus tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Domino Henrico Bullingero , Tigurino ecclesiastae , viro docto iuxta atque pio fautorique suo facile dilectissimo .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2940", + "psc_text": "Vita, cap. 23; sed S. Fulgentius Ruspensis episcopus « pelliceo cingulo tanquam monachus utebatur, » uti legimus 703 in ejus Vita. De zonae usu et significatione videsis Haeftenum, lib. V, tract. 4, disq. 1, et tract. 10, disq. 7. Nihil quoque de camisiis sive interulis S. Benedictus, quas S. Robertus abbas Molismensis repudiasse legitur apud Ordericum Vitalem in Hist. lib. V, et consequenter Cistercienses, quorum in Institutis, cap. 4, decernitur « vestitus simplex et vilis, absque pelliciis, camisiis, stamineis, qualem denique Regula describit. » Harum loco S. Patrem Benedictum, primosque ejus discipulos cilicium carne tenus gestasse contendit Haeftenus (Lib. V, tract. 3, disq. 7): exemplo esse potest S. Tillo monachus Sollemniacensis (Saec. II Ben.), cujus « indumentum valde erat vilissimum, sola tunica videlicet atque cuculla, et intrinsecus ad carnem cilicium, quod tandiu donec prae nimia vetustate consumptum nulli usui aptum esset portabat, » ut habent ejus acta. Carthusianis etiam duo", + "candidate_score": 0.642203, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9_11", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ; Fluri , aaO , S. 173f. 189 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2838", + "psc_text": "S. Benedictus Anianensis, teste Ardone in ejus Vita, num. 52 (Saec. IV Ben.). Volebat ut nocte « ecclesiae ostiis patefactis hospitibus pateret ingressus: » hinc et in antiqua monasterii S. Galli delineatione contra basilicam describitur susceptio supervenientium fratrum, cum eorum dormitorio. Ita denique Ingelramnus abbas Centulensis (Saec. II Ben.), in Corbeiensi monasterio hospes, interfuisse matutinis legitur in lib. I Mir. S. Adalardi, cap. 2, et Urbanus papa II ad Cavense coenobium accedens (Ms. Chron. Cavens. monast., apud Bolland., 4 Martii): « Aedes ingressus pontifex sacratissimae eucharistiae primum reddito cultu, ad specum se contulit . . . . et nocte ipsa cum eisdem fratribus matutinam laudem solemniter persolventibus devotus interfuit. » Haec obiter dicta sint, non quasi absolute velim hunc esse S. Benedicti sensum, sed ad demonstrandum antiquam consuetudinem, qua ipsi etiam hospites nocte divinis intererant officiis. Et postea sedeat cum eis prior, aut cui jusserit ipse. ] Quia prior, id", + "candidate_score": 0.641819, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_19", + "bdc_text": "Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3053", + "psc_text": "quot inter fratres in abbatem murmurationes, quot detractiones, quot maledicta, ne quid pejus dicam! O singularis charitas! Praeclarum sane est quod aiunt nonnulli (Apud Haeft., lib. XI, tract. 3, disq. 4), S. Benedictum praevidentem quod futurum erat, scilicet divisionem mensae abbatis a mensa monachorum, hoc caput edidisse, non quidem per modum praecipientis, sed per modum praenuntiantis quod futurum videbat. Quasi vero S. Pater praevidens quod futurum erat, tanto morbo non occurrisset, et adversus illud suos non praemunisset. Nec majoris sunt momenti quae dicit Haeftenus (Ibid., disq. 1), « non defuisse illi justas rationes separatae mensae: 1º ne fratres turbarentur; 2º ut prae illis liberalius exciperentur (hospites); 3º ne moribus imperfectiorum fratrum forte offenderentur; 4º ne daretur occasio hospites sine venia alloquendi. » Nam easdem rationes ipse refellit postea. Et certe non moverunt rationes istae Patres Aquisgranenses, quominus statuerent (Can. 27), « ut abbas vel quispiam fratrum ad portam monasterii cum", + "candidate_score": 0.641671, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_31_33", + "bdc_text": "HBLS VII 291 . et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_961", + "psc_text": "calens, nec laesa se retrahens, extra suam hebdomadam infirmantibus serviens, etc. » Quibus fere similia (Saec. II Bened.) de Eastervino abbate Wiremutensi ex ministro Egfridi regis refert Beda in lib. I de Vita S. Benedicti Biscopi, n. 8. Sed ista non capit superbus, qui « si mediocris ei aliqua obedientia injuncta fuerit, indignatur, aspernatur, arbitrans se non esse minoribus occupandum, qui se ad majora sentit idoneum (S. Bern. de Grad. humil. c. 16). Denique ad locum, ut si jusserit abbas antiquiorem aliquem in ultimo congregationis ordine et loco sedere, libens assentiatur; futurum est enim aliquando ut sint novissimi primi et primi novissimi; quod certe maxime pertimescere debet superbus, qui, ut loquitur S. Bernardus (Ibidem), « primus in conventibus residet, in consiliis primus respondet, non invitatus accedit, non jussus se intromittit. » Jam vero cur non simpliciter vilitate aut extremitate, sed omni vilitate et extremitate contentum esse debere monachum dixerit, ita", + "candidate_score": 0.641649, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9_11", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ; Fluri , aaO , S. 173f. 189 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3543", + "psc_text": "absente illo curam fratrum in se recipiat, ut et praesentibus fratribus ab uno aliquo administretur adhortationis sermo, et non in absentia hegumeni democraticum quemdam statum arripiant fratres ad destructionem regulae et traditi ordinis, sed quae ad gloriam Dei diligenter sunt decreta custodiant, etc. » 850 Secunda ratio est ut etiam praesens abbas aliquem habeat in solatium, cujus auxilio onus impositum faciliori negotio portare possit. Hanc rationem videre est in Regula S. Ferreoli, cap. 17; in Regula monastica communi S. Fructuosi, cap. 11; in Regula Cujusdam ad virgines, cap. 2, et apud S. Gregorium lib. IX, epist. 42. Ita S. Aventinus Fidolum monasterii sui praepositum constituit (Saec. I Ben.), « ut tanto securius orationi et divinae contemplationi posset insistere, quanto sciret eum nihil extra communis regulae ordinem agere vel jubere, » ut habent Acta S. Fidoli, num. 8. Tertia ratio est ut, si contingat abbatem esse negligentem, praepositi sollicitudine salva et", + "candidate_score": 0.641617, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2690", + "psc_text": "hoc sufficiunt facultates ordinis seu religionis hujusmodi, deinceps habeatur magister qui monachos eorum doceat in hujusmodi scientiis primitivis: videlicet grammatica, logica et philosophia, proviso attentius ut saeculares instruendi cum ipsis monachis docendis nullatenus admittantur . . . Praecipimus insuper in virtute obedientiae cunctis vis tatoribus in provincialibus capitulis deputandis, quod omnia et singula de magistris instructoribus, et personis instruendis, et aliis, circa ea superius ordinata faciant auctoritate apostolica, per censuram ecclesiasticam, et alia opportuna remedia (appellatione remota) firmiter observari. Et nihilominus ea quae super praedictis fecerint et invenerint, praesidentibus capitulo provinciali referant; qui etiam auctoritate apostolica praefata, si videatur eisdem, vel ipsorum majori parti, contra negligentes vel rebelles in praemissis fortius procedere non postponant, etc. (Spicil. tom. V). » Hoc Benedicti papae salutare statutum renovavit postea 643 Tristandus archiepiscopus in concilio Senonensi anno 1485, art. 3, cap. 1. Et novissime concilium Tridentinum definit (Sess. 5, in dec. de Reformat., cap.", + "candidate_score": 0.641607, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_31_33", + "bdc_text": "HBLS VII 291 . et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3650", + "psc_text": "consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit animum colligere, et de sanctorum promptuariis mendicare, ut loquens habeam ad manum quod placeat audientibus. » His adde summorum pontificum constitutiones. Gregorius IX: « Quia, inquit, in multis monasteriis a paucis intelligitur Regula cum legitur, praecipimus ut lectio Regulae, quae legitur in capitulo, propter minores statim in vulgari exponatur ab ipso qui capitulum tenet, vel ab illo cui duxerit injungendum. » Idem habent Clemens V in sua decretali, et Benedictus XII in sua constitutione. Hinc Cistercienses Congregationis Reformatae in Hispania, in capitulo generali anni 1557, Ludovico de Estrada injunxerunt ut commentarios super Regulam S. Benedicti scriberet, « quibus abbates in", + "candidate_score": 0.641596, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_31_33", + "bdc_text": "HBLS VII 291 . et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3352", + "psc_text": "remordente, ut assolet, conscientia, incipiat denuo de rupta stabilitate causari, inquit S. Bernardus (De Praec. et disp., c. 16), generalem super hujuscemodi scrupulo consolatoriam profert sententiam, dicens: Ubique enim uni Deo servitur, et uni Regi militatur. » Quem etiam si talem esse perspexerit abbas, liceat eum in superiore aliquantulum constituere loco. ] Atque ita Guillelmum Luciacensem monachum in Cluniacensi monasterio S. Majolus (Bolland., 1 Januar.) « promovit honorifice cum consilio fratrum, » teste Glabro Rodulfo in Vita S. Guillelmi. Ita in Virdunensi S. Vitoni monasterio S. Popponem (Bolland., 25 Januar.) « in sublimiori quam fuerat loco » promovit Richardus abbas. Ita Petrum Abaelardum in Cluniacensi stabilitate firmata, ad altiorem gradum Petrus Venerabilis extulit, ut ipse docet ad Eloysam scribens. Ex hoc tamen loco Haeftenus recte infert (Lib. IV, tract. 2, disq. 5) communi jure peregrinum hunc monachum ultimo collocandum loco. Et certe in Regula SS. Serapionis, Macarii, Paphnutii, et alterius", + "candidate_score": 0.640856, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_4_6", + "bdc_text": "quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte , Jg. 11 , Berlin 1901 , S. 173 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3271", + "psc_text": "matre, non vero matrem reluctante tutore filium offerre. Econtra vir clarissimus Petrus de Gussanvi la in notis ad epist. 54 Petri Blesensis scribit non licere tutoribus, affinibus et consanguineis addicere in monasterio in perpetuum impuberes patre et matre orbatos nolentes. Citatque ad id concilium Aurelianense V, Toletanum IX et X, SS. Benedictum, Lan francum et Bernardum, qui voce parentes utuntur, quae proprie patrem et matrem significat, non affines, non consanguineos, non tutores. Eadem est Mabillonii sententia in Veterum Analectorum tomo III (Pag. 479), et Caroli Cointii in Annalium Ecclesiae Francorum tom. I, ad annum 544. Poterant tamen parentes per alios filios suos offerre, ut patet ex Othlono in Vita S. Bonifacii, cap. 2 (Saec. III Ben., part. II), qui quinquennis ab aegrotante patre per legatos idoneos ad monasterium directus est; et ex formula oblationis apud Clunianenses usitata, qua monachus puerum offert Deo in monasterio vice parentum ejus. Atque ita intelligendus", + "candidate_score": 0.640449, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_49", + "bdc_text": "] Domino Henrico Bullingero , Tigurino ecclesiastae , viro docto iuxta atque pio fautorique suo facile dilectissimo .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_449", + "psc_text": "nam, ut dicit Gilbertus de Hoillandia Serm. 19, in Cant., « Si infra vires tuas amor se cohibet et contrahit, iniquus est; et si juxta vires, exiguus. » Quid ergo? Iterum cum eodem Gilberto dicat unusquisque nostrum Ibid.: « Diligam te, bone Jesu; diligam te, virtus mea, quem non possum gratis diligere, nec possum tamen satis diligere; dirigantur in te ex integro studia mea, nec alieno deducantur et distrahantur affectu. At quam exigua sunt etiam cum integra sunt in te studia nostra? quomodo ergo diminuam, quod cum integrum est, tam exile est? totus in te, Deus bone, desiderio ferar. » Deinde proximum tanquam seipsum. ] Ut hoc instrumentum breviter expediam, tria mihi inquirenda propono: 1º quis noster proximus dicendus sit; 2º quis noster in eum affectus esse debeat; 3º quae instrumenti hujus necessitas vel utilitas. Primum explicat S. Augustinus Serm. 108, in Append. Serm. S. August. seu quivis alius his", + "candidate_score": 0.640311, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_4_6", + "bdc_text": "quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte , Jg. 11 , Berlin 1901 , S. 173 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2489", + "psc_text": "abbas fuerit in monasterio; sed etsi supervenerit, interim poterit eos per se, priusquam ad domnum abbatem cognitio causae superveniat, prior absolvere; quod si non fecerit, et unam coram ipso veniam petierit, postea non poterit eos prior absolvere. Infantem etiam qui steterit ante ipsum, non debet magister vel aliquis, quandiu intus ipse fuerit, mittere in judicium jejunii. Quoscunque pueros magister in judicio miserit, prior potest eos absolvere sine licentia magistri. Nullus debet alius quidquam nec signum, nec ullam rem praecipere; sed tantum ille qui tenet ordinem, si ei visum fuerit ut absolvantur, signum magistro faciat, ut absolvantur. Si domnus abbas mittit fratrem in judicium, si pergit alicubi, obliviscens eum absolvere, prior non valet absolvere eum. Et quando prior miserit in judicio, decanus non potest absolvere eum, nisi per suam licentiam. » Hactenus S. P. Benedictus ejusque discipuli de satisfactione excommunicatorum. Quid vero alii? S. Isidorus (Cap. 18): « Satisfactio, inquit, delinquentium", + "candidate_score": 0.6402, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1081", + "psc_text": "in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium in stratu suo collocare se consueverat. ut habent ejus acta n. 14. Idem viguisse in Longoretico monasterio discimus ex Visione Baronti, n. 7, saeculo II Bened.; in Pauliacensi sanctimonialium ex Vita S. Austrobertae, n. 15, saec. III, part. I; in Lindisfarnensis ex Carmine Ethilvulfi monachi cap. 10, 21, 22; in monasterio S. Corbiniani ex ejus Vita auctore Aribone n. 3, denique in Suessionensi B. M. Parthenone aliis in ecclesia vigiliis et orationibus insistentibus, aliae post nocturnum officium dormire permittebantur ex Vita S. Drausii episc., n. 17, apud Bolland., 5 Martii. Sed haec merae indulgentiae, et praeter Regulam S. Benedicti, quae", + "candidate_score": 0.640137, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_19_21", + "bdc_text": "Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt . Zusammen mit den Pfarrern an St . Johann und am Spital , Heinrich Linggi und Sebastian Grübel , bildete er ein Triumvirat , das die Schaffhauser Kirche leitete .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3053", + "psc_text": "quot inter fratres in abbatem murmurationes, quot detractiones, quot maledicta, ne quid pejus dicam! O singularis charitas! Praeclarum sane est quod aiunt nonnulli (Apud Haeft., lib. XI, tract. 3, disq. 4), S. Benedictum praevidentem quod futurum erat, scilicet divisionem mensae abbatis a mensa monachorum, hoc caput edidisse, non quidem per modum praecipientis, sed per modum praenuntiantis quod futurum videbat. Quasi vero S. Pater praevidens quod futurum erat, tanto morbo non occurrisset, et adversus illud suos non praemunisset. Nec majoris sunt momenti quae dicit Haeftenus (Ibid., disq. 1), « non defuisse illi justas rationes separatae mensae: 1º ne fratres turbarentur; 2º ut prae illis liberalius exciperentur (hospites); 3º ne moribus imperfectiorum fratrum forte offenderentur; 4º ne daretur occasio hospites sine venia alloquendi. » Nam easdem rationes ipse refellit postea. Et certe non moverunt rationes istae Patres Aquisgranenses, quominus statuerent (Can. 27), « ut abbas vel quispiam fratrum ad portam monasterii cum", + "candidate_score": 0.63802, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3170", + "psc_text": "Ex chartulario Bellilocensi. Ego frater Geraldus promitto stabilitatem meam loci istius secundum Regulam S. Benedicti et SS. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia Domini Geraldi abbatis, et caeterorum fratrum: et cedo aliquid de rebus meis ad istud monasterium quod est constructum in honorem S. Petri, ubi vir venerabilis Geraldus abbas praeesse videtur. Ex Smaragdo. Ego ille in hoc monasterio sancti illius promitto stabilitatem meam, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus. Ex Udalrico, lib. II, cap. 27. 757 Ego frater promitto stabilitatem monachi, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus, in hoc monasterio, quod est constructum in honore BB. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia domni N. abbatis. Ex ms. codice S. Dionysii in Francia. Ego frater N. humilis monachus monasterii S. Dionysii in Francia, Parisiensis dioecesis, voveo et promitto Deo, B. Mariae, B.", + "candidate_score": 0.637844, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_4_6", + "bdc_text": "quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte , Jg. 11 , Berlin 1901 , S. 173 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2685", + "psc_text": "Bertini monasterio fuerat educatus, duplicem in ecclesia sua restituit scholam; et uni Remigium Antissiodori apud S. Germanum; alteri Hucbaldum Elnonensem seu S. Amandi in Belgio monachos praefecit. Saeculo XI, in omnibus passim monasteriis florebant litterarum scientiae; quae res adeo perspicua est, ut in ea probanda diutius immorandum non sit. Saeculo XII ineunte antiquum priscorum monachorum fervorem renovarunt Cistercienses, qui in ipsis ordinis sui cunabulis studiis litterarum operam dare coeperunt; vivente certe S. Bernardo, ut patet ex libro Institutorum capituli generalis Cisterciensis, qui liber complectitur varias definitiones ab initio ordinis in capitulis generalibus editas usque ad annum 1134, quo ipsa prodiit in lucem, hoc est annis circiter viginti ante S. Bernardi obitum. In eo siquidem exstat integrum caput de pueris litteras discentibus (Cap. 76) , quo praescribitur ut « nullus puerorum doceatur litteras intra monasterium, vel in locis monasterii, nisi sit monachus, vel receptus in probatione novitius; quibus tempore lectionis discere", + "candidate_score": 0.637765, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3653", + "psc_text": "abbatis jussione facere COMMENTARIUS. 876 Dirigendi fratres in via. ] Acute Petrus Boherius in utroque commentario hunc locum exponens, et post eum Haeftenus observant, non sine causa pluralem hic a S. Benedicto usurpatum esse numerum, quo tacite saltem innueret solos extra coenobium monachos sine socio fratre progredi non debere. Et certe eam fuisse veterum monachorum disciplinam, patet ex Regula S. Antonii, n. 12; ex Regula tertia SS. Patrum, cap. 8; S. Macarii, c. 22; S. Pachomii, art. 34; Orientali, c. 22; S. Basilii fus., c. 39; incerti auctoris, c. 3; S. Augustini, c. 12; Tarnatensi, c. 2; S. Isidori, c. 22; ex Vita S. Benedicti, passim; ex Vita S. Samsonis, S. Eparchii, S. Gregorii papae, auctore Joanne Diacono, l. I, c. 1l, et ex Vita S. Cuthberti, c. 11. Hic tamen aliquando cum uno comite puero egressus fuisse dicitur in ejusdem Vitae c. 12. Hanc disciplinam singulari canone renovavit concilium", + "candidate_score": 0.637743, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_4_6", + "bdc_text": "quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte , Jg. 11 , Berlin 1901 , S. 173 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1781", + "psc_text": "aestimet abbas quod super habenda aliqua proprietate possit cum aliquo monacho dispensare, quia abdicatio proprietatis, sicut et custodia castitatis, adeo est annexa regulae monachali, ut contra eam nec summus pontifex possit licentiam indulgere. » Idem videre est in Conciliis passim, praesertim in Aurelianensi I, can. 21; Autissiodorensi can. 23, Lateranensi sub Alexandro III, et aliis plurimis. Sed de his satis. Ad textum revertor. Nullam omnino rem, neque codicem, neque tabulas, neque graphium, sed nihil omnino. ] Nullam omnino rem, « quasi diceret: dummodo sit res, istam tibi excludo; et omnino, id est omnibus modis, hoc est per nullum modum habeas: » inquit Bernardus Cassinensis. Quippe quibus nec corpora sua, nec voluntates licet habere in propria potestate. ] Reddit his verbis rationem cur monachus possidere proprium haud debeat: nam si nec voluntatis propriae, nec sui corporis potestatem habere liceat, multo minus rerum temporalium: Quod vero nec voluntas, nec corpora, nostra sint", + "candidate_score": 0.63743, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_4_6", + "bdc_text": "quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte , Jg. 11 , Berlin 1901 , S. 173 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1534", + "psc_text": "aliquid hujusmodi nisi cum caeteris agat, ad candelabrum, vel ad thuribulum non se revestiat, ad offerendam, vel ad pacem non accedat. » Et Caeremoniale Bursfeldensium (Dist. 1, c. 8): « Missus in culpam leviorem ita se habere debet quemadmodum ipsa sibi regula praescribit. In quam tamen nullus mittatur, nisi tale quid commiserit, quod pro sui enormitate videatur districtiori animadversione puniendum. Itaque existens in poenitentia hujusmodi, antiphonam aut psalmum non imponat, lectionem non recitet, neque invitatorii officium faciat, non osculetur textum Evangelii, nec communicet, aut celebret, vel ministret publice in conventu, quae tamen in privato facere non prohibetur. » Antiquae Consuetudines Cluniacensis monasterii apud Udalricum l. II, c. 18, et ms. S. Benigni Divionensis c. 32, solum habent: « Non offert, non osculatur textum evangelii, non accedit ad pacem. » Sed ab hac poenitentia abstinebant in festis duodecim lectionum, ex praedictis Lanfranci statutis, Cons. Cluniac. et S. Benigni, donec privati dies", + "candidate_score": 0.63713, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_3_5", + "bdc_text": "Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2685", + "psc_text": "Bertini monasterio fuerat educatus, duplicem in ecclesia sua restituit scholam; et uni Remigium Antissiodori apud S. Germanum; alteri Hucbaldum Elnonensem seu S. Amandi in Belgio monachos praefecit. Saeculo XI, in omnibus passim monasteriis florebant litterarum scientiae; quae res adeo perspicua est, ut in ea probanda diutius immorandum non sit. Saeculo XII ineunte antiquum priscorum monachorum fervorem renovarunt Cistercienses, qui in ipsis ordinis sui cunabulis studiis litterarum operam dare coeperunt; vivente certe S. Bernardo, ut patet ex libro Institutorum capituli generalis Cisterciensis, qui liber complectitur varias definitiones ab initio ordinis in capitulis generalibus editas usque ad annum 1134, quo ipsa prodiit in lucem, hoc est annis circiter viginti ante S. Bernardi obitum. In eo siquidem exstat integrum caput de pueris litteras discentibus (Cap. 76) , quo praescribitur ut « nullus puerorum doceatur litteras intra monasterium, vel in locis monasterii, nisi sit monachus, vel receptus in probatione novitius; quibus tempore lectionis discere", + "candidate_score": 0.636289, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2865", + "psc_text": "pedes lavet; 2º ut singulis hospitibus singuli congregationis monacho suo quique ordine, ipso incipiente abbate pedes abluant. Sic enim cuncta congregatio pedes hospitibus lavare dicitur, sicut omnes fratres coquinae officium implere, eo quod suo quisque ordine illud exerceat. Et primo quidem sensu vix unquam crediderim hoc Regulae caput observatum fuisse, nisi forte erga ignotos monachos, quibus ad lectionem divinae legis, quam S. legislator faciendam praescribit, omnis concurrebat congregatio, ut supra vidimus. Atque ita Paulo postea Virodunensi episcopo pedes manusque lavisse dicitur abbas cum fratribus Theologiensis monasterii (In ejus Vita. n. 3, saec. II Ben.). S. Thomas abbas Farfensis (Saec. III Ben.) cum viros sanctissimos Paldonem, Tasonem et Tatonem « hospitio suscepisset, ut monachorum ac bonorum moris est Christianorum, cum fratribus, ut ei solitum fuit, secundum Domini praeceptum eorum pedes abluere peregit, » ut scribit Autpertus in Vita S. Paldonis, n. 5. Alioquin si omnibus indifferenter hospitibus cuncta simul congregatio pedes", + "candidate_score": 0.636178, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1148", + "psc_text": "ejus Vita Boll. 13 Mart.): « Filia, si vis hic permanere, litteras habes discere et Psalterium. » S. Apollinaris (In ejus Vit. apud Boll., 5 Janu.), quae saeculo V obiit, in monacham consecrari desiderans, parentes rogavit, « unam adducerent monacham, ut eam doceret Psalterium, et legere; » qui « paucis post diebus adduxerunt ad eam monachas, 270 quae eam docuerunt Psalterium, et legere Scripturas. » S. Sabas in monasterio Flavianae admissus (In ejus Vit. n. 4, tom. III Mon. Eccl. Graec.), « brevi tempore Psalterium, reliquasque didicit coenobiacae regulae constitutiones. » Anastasius Persa monachus (In ejus Vit. n. 12, Boll. 22 Januar.) ad conversionem veniens, cuidam fratri traditus legitur, « qui docuit eum litteras, simul et placitam Dei doctrinam, simul cum psalterio. » De nostris patet ex dictis cap. superiori, et in lib. I de Antiquis monach. Ritibus c. 6. Sed quid quod ab ipsis presbyteris et episcopis exigeretur ut", + "candidate_score": 0.635734, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_4_6", + "bdc_text": "quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte , Jg. 11 , Berlin 1901 , S. 173 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3296", + "psc_text": "et decimum annum a patre cuculla indutus fuerat, nec multo post ab episcopo etiam invitus habitum monachicum acceperat, postea reclamans a Nicolao I pontifice absolvitur et dispensatur, non quia minori aetate veste monastica indutus postea reclamavit, sed quia invitum pater cuculla induisset, nec manum ejus palla altaris involvisset, nulla ab abbate benedictione percepta. Sed et S. Bernardus ad Robertum nepotem, qui delectionis suae a Cisterciensibus ad Cluniacenses inter alias rationes hanc afferebat, quod Cluniacensi coenobio a parentibus oblatus fuerat, scribens ita respondet (Epist. 1): « Quanquam dubium non sit promissum illum fuisse, non donatum; nec enim petitio quam Regula praecipit pro eo facta fuit a parentibus, nec manus illius cum ipsa petitione involuta palla altaris, ut sic offerretur coram testibus. » Si ergo ita oblatus fuisset, rata omnino exstitisset ejus oblatio. Et alibi (Epist. 324) docet Thomam in monasterio S. Bertini olim oblatum prohibendum non esse quominus a Bertinianis transiret", + "candidate_score": 0.635496, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2139", + "psc_text": "ejusdem loci saec. X abbas (Tom. IV Anal.): « In regione, inquit, australi, sicut scitis, habitantes, more monachorum, ut docet, a carnibus abstinentes, captura piscium raro pascimur; quia piscosas aquas minime habemus. » Quid vero de Cisterciensibus? Certe audiendus est hic Guillelmus abbas Sancti Theoderici de Clarevallensibus loquens (Lib. I de Vita sancti Bern., cap. 5): « Pulmentaria, inquit, saepius ex foliis fagi conficiebant. Panis instar prophetici illius ex hordeo, et milio, et vicia erat; ita ut aliquando religiosus vir quidam appositum sibi in hospitio ubertim plorans clam asportaverit, quasi pro miraculo omnibus ostendendum, quod inde viverent homines, et tales homines. » Et Fastredus tertius Clarevallensis abbas; arguens abbatem quemdam qui lautius vivebat (Inter epist. S. Bernardi): « Non est haec vita quam me et te docuit Pater et praedecessor noster Bernardus felicis recordationis; nec modus quem nostri sacri ordinis abbates et monachi sequuntur, qui nos pane ex avena confecto,", + "candidate_score": 0.635083, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2941", + "psc_text": "tract. 3, disq. 7): exemplo esse potest S. Tillo monachus Sollemniacensis (Saec. II Ben.), cujus « indumentum valde erat vilissimum, sola tunica videlicet atque cuculla, et intrinsecus ad carnem cilicium, quod tandiu donec prae nimia vetustate consumptum nulli usui aptum esset portabat, » ut habent ejus acta. Carthusianis etiam duo cilicia indulget Guigo in Statutis, cap. 28; de primis etiam S. Emeramni Ratisponensis monachis scribit Arnulfus ejusdem monasterii monachus (Lib. II Dialog.), quod « lineis camisiis utebantur seniores, qui eas habere potuerunt, caeteri laneis utebantur, ob penuriam scilicet cilicinarum vestium. » Postea tamen cilicio suffectae sunt laneae camisiae sive stamineae, ut patet ex Vita S. Benedicti abbatis Anianensis (Saec. IV Ben.), qui, testante Ardone ejus discipulo, « concessit necessitatis causa, propter quam regula jubet, duas scilicet stamineas, etc. » Totidem antea suis permiserat S. Fructuosus in Regulae cap. 4, et postea concilium Aquisgranense, can. 22, Regulaque solitariorum, cap. 49. Sed", + "candidate_score": 0.634884, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_4_6", + "bdc_text": "quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte , Jg. 11 , Berlin 1901 , S. 173 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3353", + "psc_text": "Ita Petrum Abaelardum in Cluniacensi stabilitate firmata, ad altiorem gradum Petrus Venerabilis extulit, ut ipse docet ad Eloysam scribens. Ex hoc tamen loco Haeftenus recte infert (Lib. IV, tract. 2, disq. 5) communi jure peregrinum hunc monachum ultimo collocandum loco. Et certe in Regula SS. Serapionis, Macarii, Paphnutii, et alterius Macarii, haec lego (Cap. 13): « Ille vero monachus quantos fratres in alio monasterio invenerit, tantos se noverit habere priores; nec attendendum est qui fuit antea, sed probandum est qualis esse coeperit. » Caveat autem abbas ne aliquando de alio noto monasterio monachum ad habitandum suscipiat 804 sine consensu abbatis ejus, etc.] Haec fuit antiqua et constans priscorum monachorum praxis, conciliorum, summorum pontificum, monasticarumque regularum decretis confirmata. Concilium Agathense, cui praefuit S. Caesarius Arelatensis episcopus, ita habet (Can. 27): « Monachum nisi abbatis sui aut permissu, aut voluntate, ad alterum monasterium commigrantem, nullus abbas aut suscipere aut retinere praesumat. »", + "candidate_score": 0.634707, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2667", + "psc_text": "viguisse litterarum studia modo probaverimus ex Vitis SS. Gildae, Samsonis et Maglorii, qui ab Eltuto abbate liberales artes didicerunt; et ex Vita S. Maclovii, qui in Brendani abbatis monasterio iisdem in studiis profecit. Idem demonstrari amplius posset tam ex Vita S. Constantini, num. 1, qui ex rege monachus factus, saeculo VI in claustro litteras edoctus, sacerdos ordinatur (Bolland, 11 Martii); tum ex Vita S. Columbani num. 9, qui Silenis abbatis disciplinae se subjiciens (Saec. II Ben.), « omnium divinarum Scripturarum studiis eum imbuit; » tum ex Vita S. Galli abbatis cap. 1, qui in Bencorensi monasterio (Saec. II Ben.), « superna gratia se praeveniente, tanto studio divinas epotavit Scripturas, ut de thesauro suo nova proferre posset et vetera; grammaticae etiam regulas, metrorumque subtilitates capaci consequeretur ingenio, » ut scribit Walfridus. Quam vero in Hiberniae monasteriis S. Columbanus deprehenderat disciplinam, eamdem secum in Gallias transtulit, maxime autem in Luxoviense coenobium (Saec.", + "candidate_score": 0.634468, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3353", + "psc_text": "Ita Petrum Abaelardum in Cluniacensi stabilitate firmata, ad altiorem gradum Petrus Venerabilis extulit, ut ipse docet ad Eloysam scribens. Ex hoc tamen loco Haeftenus recte infert (Lib. IV, tract. 2, disq. 5) communi jure peregrinum hunc monachum ultimo collocandum loco. Et certe in Regula SS. Serapionis, Macarii, Paphnutii, et alterius Macarii, haec lego (Cap. 13): « Ille vero monachus quantos fratres in alio monasterio invenerit, tantos se noverit habere priores; nec attendendum est qui fuit antea, sed probandum est qualis esse coeperit. » Caveat autem abbas ne aliquando de alio noto monasterio monachum ad habitandum suscipiat 804 sine consensu abbatis ejus, etc.] Haec fuit antiqua et constans priscorum monachorum praxis, conciliorum, summorum pontificum, monasticarumque regularum decretis confirmata. Concilium Agathense, cui praefuit S. Caesarius Arelatensis episcopus, ita habet (Can. 27): « Monachum nisi abbatis sui aut permissu, aut voluntate, ad alterum monasterium commigrantem, nullus abbas aut suscipere aut retinere praesumat. »", + "candidate_score": 0.63444, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_3_5", + "bdc_text": "Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3296", + "psc_text": "et decimum annum a patre cuculla indutus fuerat, nec multo post ab episcopo etiam invitus habitum monachicum acceperat, postea reclamans a Nicolao I pontifice absolvitur et dispensatur, non quia minori aetate veste monastica indutus postea reclamavit, sed quia invitum pater cuculla induisset, nec manum ejus palla altaris involvisset, nulla ab abbate benedictione percepta. Sed et S. Bernardus ad Robertum nepotem, qui delectionis suae a Cisterciensibus ad Cluniacenses inter alias rationes hanc afferebat, quod Cluniacensi coenobio a parentibus oblatus fuerat, scribens ita respondet (Epist. 1): « Quanquam dubium non sit promissum illum fuisse, non donatum; nec enim petitio quam Regula praecipit pro eo facta fuit a parentibus, nec manus illius cum ipsa petitione involuta palla altaris, ut sic offerretur coram testibus. » Si ergo ita oblatus fuisset, rata omnino exstitisset ejus oblatio. Et alibi (Epist. 324) docet Thomam in monasterio S. Bertini olim oblatum prohibendum non esse quominus a Bertinianis transiret", + "candidate_score": 0.633226, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_3_5", + "bdc_text": "Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3271", + "psc_text": "matre, non vero matrem reluctante tutore filium offerre. Econtra vir clarissimus Petrus de Gussanvi la in notis ad epist. 54 Petri Blesensis scribit non licere tutoribus, affinibus et consanguineis addicere in monasterio in perpetuum impuberes patre et matre orbatos nolentes. Citatque ad id concilium Aurelianense V, Toletanum IX et X, SS. Benedictum, Lan francum et Bernardum, qui voce parentes utuntur, quae proprie patrem et matrem significat, non affines, non consanguineos, non tutores. Eadem est Mabillonii sententia in Veterum Analectorum tomo III (Pag. 479), et Caroli Cointii in Annalium Ecclesiae Francorum tom. I, ad annum 544. Poterant tamen parentes per alios filios suos offerre, ut patet ex Othlono in Vita S. Bonifacii, cap. 2 (Saec. III Ben., part. II), qui quinquennis ab aegrotante patre per legatos idoneos ad monasterium directus est; et ex formula oblationis apud Clunianenses usitata, qua monachus puerum offert Deo in monasterio vice parentum ejus. Atque ita intelligendus", + "candidate_score": 0.633209, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_4_6", + "bdc_text": "quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte , Jg. 11 , Berlin 1901 , S. 173 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3226", + "psc_text": "Macarii, Paphnutii, et alterius Macarii, Regula tertia SS. Patrum, S. Caesarii, S. Aureliani Tarnatensis, S. Isidori, et Magistri: imo S. Caesarius parentibus, S. Aurelianus cui novitio placuerit bona ejus distribui permittunt, id quod olim magna animi constantia facere recusavit S. Filibertus (In ejus Vita, saec. II Ben.), qui ad S. Agilum Resbacum veniens, « quidquid habere potuit in eleemosynam erogavit, nec quidquam exinde amicis vel parentibus gratis aliquid tribuit; sed totum ac si regalia negotia sibi credita caute et fideliter dispensavit. » Sed ex his omnibus constat quam longe a veteri monachorum disciplina dissideant ii qui novitios ad professionem ante non admittunt, quam pacto pretio, summa constituta solvatur, ita ut si vel unus deficiat nummus, ad saeculum forte perituri reverti cogantur. Certe nullum hujus corruptionis vestigium in antiquis deprehendimus regulis, quae aut omnino pauperibus erogatis facultatibus, quidquam dari monasterio vetant; aut si quid tribui permittant, ita plane permittunt, ut prius", + "candidate_score": 0.632879, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_4_6", + "bdc_text": "quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte , Jg. 11 , Berlin 1901 , S. 173 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1422", + "psc_text": "Statutis Lanfranci, aut Cluniacensis monasterii Consuetudinibus, quae agunt tantum de abbate, priore majore, decanis villarum provisoribus, priore claustrali, circatoribus, et puerorum magistris. In ordine etiam Cisterciensi decani nomen inauditum fuit, inquit Joannes Craesbeeck; officium tamen quod in priore conventuali residere videtur non inusitatum. Apud Cassinenses olim unus duntaxat post abbatem erat decanus: et post hunc vicedecanus, ut scribit Nicolaus de Fractura; sed cum Coelestinus papa V suos in Cassinensi monasterio introduxisset, « mutavit nomen decani, qui post ipsorum adventum vocatus est prior, » inquit Richardus a Paulo Augustino a Janua citatus ad Regulae c. 55. Et certe in Fossatensi S. Mauri monasterio priores etiam appellabantur decani, ut patet ex lib. Mirac. S. Baboleni abbatis c. 5 (Saec. II Bened., p. 595), ubi Robertus ejusdem monasterii modo prior, modo decanus appellatur. Sed hi proprie non erant decani prout a S. P. Benedicto ordinati sunt, quos tandem restituerunt Cassinenses edito hoc 339", + "candidate_score": 0.632744, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_4_6", + "bdc_text": "quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte , Jg. 11 , Berlin 1901 , S. 173 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1535", + "psc_text": "Cluniacensis monasterii apud Udalricum l. II, c. 18, et ms. S. Benigni Divionensis c. 32, solum habent: « Non offert, non osculatur textum evangelii, non accedit ad pacem. » Sed ab hac poenitentia abstinebant in festis duodecim lectionum, ex praedictis Lanfranci statutis, Cons. Cluniac. et S. Benigni, donec privati dies redirent; in quibus privatis diebus etiam privatim missas celebrare poterant, ut habet Caerem. Bursfeldensium, et docet Petrus Boherius in primo commentario. Usque ad satisfactionem. ] Id est donec ab excommunicatione solvatur; quomodo autem solveretur dicemus postea ad cap. 44. Refectionem autem cibi post fratrum refectionem solus accipiat. ] Id est, sine servitore sibi ministrante, sine consortio fratris secum comedentis, in aliquo diversorio a communi fratrum refectorio separato, vel in communi refectorio post fratrum refectionem, uti exponit Bernardus Cassinensis. Ex antiquis etiam definitionibus Cisterc. (Dist. 7, c. 5): « Extra refectorium ubi abbati visum fuerit secundum regulam comedant. Nec post refectionem", + "candidate_score": 0.632691, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_4_6", + "bdc_text": "quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte , Jg. 11 , Berlin 1901 , S. 173 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3451", + "psc_text": "Apud Cistercienses prior, ex libro Usuum cap. 111, primum post abbatem locum ubique tenebat; at subprior praesente abbate, neque in choro, neque in capitulo, neque ad collationem proprium locum mutabat, ex cap. 112. Eadem erat Bursfeldensium disciplina, ex Caeremoniali, dist. 2, cap. 2 et 3 Quaerit insuper Boherius, « an quoad loca et subscriptiones in abbatibus ad concilia congregatis considerari debeat tempus conversionis, an tempus suae promotionis; » respondetque: « Dico quod tempus promotionis. Generale enim est ut qui prius dignitatem assequuntur aliis praeferantur, et ille gradus caeteros antecedet, quem labor prolixior et stipendia longiora fecerint anteire. Exemptos tamen abbates puto aliis praeferendos; caeteris enim concurrentibus, ratio privilegii est habenda. » Pueris vero per omnia ab omnibus disciplina teneatur. ] Ergo quae hactenus a S. Benedicto dicta sunt solos in adulta aetate conversos spectant, non pueros, qui separatim ab aliis una cum pulsantibus, seu novitiis, instituebantur, ut patet ex antiquissima", + "candidate_score": 0.632198, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3560", + "psc_text": "decanos autem hic Bernardus Cassinensis et Boherius in utroque commentario officiales intelligunt. Ego vero decem monachis praefectos, inter quos et ipsi officiales reperiri poterant: unde et Hildemarus: « Prout intelligo, antiqua consuetudo fuit ut in omni officio et obedientia monasterii semper esset unus decanus super illos decem monachos, verbi gratia: si grammatici erant qui 854 discebant, unus decanus erat super illos fratres qui erant deputati ad illam obedientiam: et isti decani habebant curam de eorum necessitate corporali, et illi necessitatem eorum quaerebant ab abbate, et illi erant solliciti de eorum negligentia, sicut legitur in Instituta Patrum, quando ad mensam sedebant; quomodo illi decani faciebant signum, si qua necessitas quaerenda erat fratribus. Deinde forte quando quaerebant ( forte coquebant) panes, ibant quatuor aut tres decant, prout necesse erat, cum fratribus. Quando vero in horto ibant, quatuor decani cum decania sua ibant. Deinde non audebat ire de istius decania quis, et ire", + "candidate_score": 0.632042, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_4_6", + "bdc_text": "quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte , Jg. 11 , Berlin 1901 , S. 173 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1635", + "psc_text": "ejus, et denuo absolutus sedebit ubi abbas jusserit. Si ultimus fuerit inter benedictos fratres, et eos si qi sunt qui nondum sunt professi, sedebit quandiu abbas jusserit. Hoc totum de utraque culpa fiet de fratre qui in monasterio vel extra fecerit quod talibus poenis debet emendari. Si autem abbas tam longe abfuerit a provincia, ut ejus reditus ad praesens non expectetur, et aliquis frater hujusmodi redierit, prior consilio fratrum poterit eum suscipere eo ordine quo dictum est. Nam aliter non debet absque notitia et jussu abbatis praesumere cuiquam gravis vel levis culpae poenam imponere. Nullus alius hoc ullo modo attentare audeat, nec fratrem quilibet verberari a duobus jubere debet, nisi solus abbas, et hoc in praesentia sua. Ex Statutis Lanfranci, cap. 17. Fugitivus de monasterio monachus, si reversum ad monasterium suscipiendum eum esse abbas judicaverit, hoc modo suscipiatur. In hospitali domo aliquantis diebus primum maneat; ad claustrum, vel ad officinas", + "candidate_score": 0.63088, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_47_49", + "bdc_text": "Uldricus Fischerus tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Domino Henrico Bullingero , Tigurino ecclesiastae , viro docto iuxta atque pio fautorique suo facile dilectissimo .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1212", + "psc_text": "inopinato legere juberentur, irreprehensibiles apud eum invenirentur, » inquit praefatus lib. de Cura eccles. Caroli Magni: quae verba indicant contrariam apud alios consuetudinem. Redeo ad S. Benedicti textum, qui non modo lectiones, sed etiam responsoria breviari imperata: quod qui fieri possit, non facile est disserere. Existimat Bernardus Cassinensis breviari posse minus protrahendo, et cum minori nota, aut etiam in directum sine cantu recitando, addens tamen: Qui melius videt, melius dicat. Eadem est sententia Nicolai de Fractura. Censet nihilominus Boherius futurum nihil incommodi, si his in casibus lectionum aut responsoriorum minuatur numerus. Sed refragatur Hildemarus his verbis: « Non attinet ad numerum lectionum brevietur, sed ad quantitatem lectionum, ut quamvis duodecim sint, tamen breviores sint quam debet. » Duodecimum ergo sacrarum numerum lectionum retinere voluit S. P. Benedictus, quem etiam olim observabant Ecclesiae Gallicanae ut patet ex liturgia Gallic., l. II, p. 106. Quod si contigerit, digne inde satisfaciat Deo in", + "candidate_score": 0.629884, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_3_5", + "bdc_text": "Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1635", + "psc_text": "ejus, et denuo absolutus sedebit ubi abbas jusserit. Si ultimus fuerit inter benedictos fratres, et eos si qi sunt qui nondum sunt professi, sedebit quandiu abbas jusserit. Hoc totum de utraque culpa fiet de fratre qui in monasterio vel extra fecerit quod talibus poenis debet emendari. Si autem abbas tam longe abfuerit a provincia, ut ejus reditus ad praesens non expectetur, et aliquis frater hujusmodi redierit, prior consilio fratrum poterit eum suscipere eo ordine quo dictum est. Nam aliter non debet absque notitia et jussu abbatis praesumere cuiquam gravis vel levis culpae poenam imponere. Nullus alius hoc ullo modo attentare audeat, nec fratrem quilibet verberari a duobus jubere debet, nisi solus abbas, et hoc in praesentia sua. Ex Statutis Lanfranci, cap. 17. Fugitivus de monasterio monachus, si reversum ad monasterium suscipiendum eum esse abbas judicaverit, hoc modo suscipiatur. In hospitali domo aliquantis diebus primum maneat; ad claustrum, vel ad officinas", + "candidate_score": 0.629095, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_3_5", + "bdc_text": "Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2489", + "psc_text": "abbas fuerit in monasterio; sed etsi supervenerit, interim poterit eos per se, priusquam ad domnum abbatem cognitio causae superveniat, prior absolvere; quod si non fecerit, et unam coram ipso veniam petierit, postea non poterit eos prior absolvere. Infantem etiam qui steterit ante ipsum, non debet magister vel aliquis, quandiu intus ipse fuerit, mittere in judicium jejunii. Quoscunque pueros magister in judicio miserit, prior potest eos absolvere sine licentia magistri. Nullus debet alius quidquam nec signum, nec ullam rem praecipere; sed tantum ille qui tenet ordinem, si ei visum fuerit ut absolvantur, signum magistro faciat, ut absolvantur. Si domnus abbas mittit fratrem in judicium, si pergit alicubi, obliviscens eum absolvere, prior non valet absolvere eum. Et quando prior miserit in judicio, decanus non potest absolvere eum, nisi per suam licentiam. » Hactenus S. P. Benedictus ejusque discipuli de satisfactione excommunicatorum. Quid vero alii? S. Isidorus (Cap. 18): « Satisfactio, inquit, delinquentium", + "candidate_score": 0.628474, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_3_5", + "bdc_text": "Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1422", + "psc_text": "Statutis Lanfranci, aut Cluniacensis monasterii Consuetudinibus, quae agunt tantum de abbate, priore majore, decanis villarum provisoribus, priore claustrali, circatoribus, et puerorum magistris. In ordine etiam Cisterciensi decani nomen inauditum fuit, inquit Joannes Craesbeeck; officium tamen quod in priore conventuali residere videtur non inusitatum. Apud Cassinenses olim unus duntaxat post abbatem erat decanus: et post hunc vicedecanus, ut scribit Nicolaus de Fractura; sed cum Coelestinus papa V suos in Cassinensi monasterio introduxisset, « mutavit nomen decani, qui post ipsorum adventum vocatus est prior, » inquit Richardus a Paulo Augustino a Janua citatus ad Regulae c. 55. Et certe in Fossatensi S. Mauri monasterio priores etiam appellabantur decani, ut patet ex lib. Mirac. S. Baboleni abbatis c. 5 (Saec. II Bened., p. 595), ubi Robertus ejusdem monasterii modo prior, modo decanus appellatur. Sed hi proprie non erant decani prout a S. P. Benedicto ordinati sunt, quos tandem restituerunt Cassinenses edito hoc 339", + "candidate_score": 0.627937, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_19_21", + "bdc_text": "Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt . Zusammen mit den Pfarrern an St . Johann und am Spital , Heinrich Linggi und Sebastian Grübel , bildete er ein Triumvirat , das die Schaffhauser Kirche leitete .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3357", + "psc_text": "spiritualium congregationum praeceptores, mutuam inter se benevolentiam colentes, et curam sui vicissim gerentes, non alios aliorum conatus ac studia demoliri, neque temere et sine judicio deficientes alterius congregationis fratres suscipere; hoc enim ad omnimodam spiritalis aedificii confusionem, dissolutionem, imo et destructionem vergit. » Neque vero hoc sine causa a SS. Patribus tam pie et salubriter institutum est. Una ex praecipuis fuit, ut pax et concordia in monasteriis salva et integra permaneret; unde S. Benedictus ait: Quia scriptum est, Quod tibi fieri non vis, alteri non feceris. Hanc rationem affert Regula SS. Serapionis, Macarii, Paphnutii et alterius Macarii, in qua sic lego (Cap. 13): « Nec tacendum est qualiter inter se monasteria pacem firmam obtineant. Non licebit de alio monasterio, sine voluntate ejus qui praeest Patris, fratres recipere; sed nec videre oportet, dicente Apostolo, Quia qui primam fidem irritam fecit, est infideli 805 deterior. Quod si precatus fuerit ab eo qui", + "candidate_score": 0.627895, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_47_49", + "bdc_text": "Uldricus Fischerus tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Domino Henrico Bullingero , Tigurino ecclesiastae , viro docto iuxta atque pio fautorique suo facile dilectissimo .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2841", + "psc_text": "sermones in Cassinensi bibliotheca vidit noster Mabillonius. Rodulfus abbas monasterii S. Theodorici prope Rhemos, coram Roberto Flandrensium comite, et Danorum regina Vitam S. Theoderici (Saec. I Ben) jussit legi, ut scribit Adalgisus in lib. Mirac. ejus, cap. 15. Denique Patres congregationis Anglicanae statuunt (In cap. 53), ut « ducatur ad cellam hospitum, ubi a fratre cui mandatur cura hospitum legatur lectio ex I Joan., cap. IV, Charissimi, diligamus, etc., usque ad finem; et dicatur, Tu autem, Domine, et statim prosternat se coram hospite, deosculans terram, quo Christus in eo adoretur juxta regulam. » Secundo, statim post factam in ecclesia orationem, et exhibitum pacis osculum, antequam hospes duceretur in hospitium, fiebat hujusmodi lectio, ut videre est in libro Usuum Cisterciensium (Cap. 87): « Osculentur eos, et postmodum resideant, et lecta sententia, si expositione indiget hospes, exponatur ei; deinde ducatur ad hospitium, vel praesentetur hospitali; fratres autem redeant in claustrum; » et", + "candidate_score": 0.627732, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_10_12", + "bdc_text": "Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ; Fluri , aaO , S. 173f. 189 . - quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2645", + "psc_text": "destinabant, scientiis informare omnino satagebant, Domini per prophetam comminationem formidantes: Quia repulisti scientiam, repellam te, ne sacerdotio fungaris mihi; et illud: Ignorans ignorabitur. Tertium, perversa Massalianorum haereticorum et quorumdam vagantium monachorum doctrina, qui aut orationis, aut praedicationis obtentu, laborem non solum tanquam inutilem, sed etiam ut malum, et evangelicis verbis contrarium in servis Dei damnabant; quorum dogma impium refutarunt S. Epiphanius lib. III Contra haereses, haer. 80, et S. Augustinus eo in opusculo quod hortatu Aurelii Carthaginensis episcopi conscripsit de Opere monachorum (Cap. 30), « ne boni fratres apostolicis praeceptis obedientes, a pigris et inobedientibus etiam praevaricatores dicerentur; ut qui non operantur, saltem illos qui operantur sibi anteponendos esse non dubitent, » ut loquitur ipse sanctus doctor: quod tamen non sic dicit quasi laborantes absolute non laborantibus judicaret esse meliores; nam et eos qui perfectionis gratia reclusioni se dedunt, non solum laborantibus non postponit, verum etiam « horum, inquit (Cap.", + "candidate_score": 0.62718, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_4", + "bdc_text": "quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1781", + "psc_text": "aestimet abbas quod super habenda aliqua proprietate possit cum aliquo monacho dispensare, quia abdicatio proprietatis, sicut et custodia castitatis, adeo est annexa regulae monachali, ut contra eam nec summus pontifex possit licentiam indulgere. » Idem videre est in Conciliis passim, praesertim in Aurelianensi I, can. 21; Autissiodorensi can. 23, Lateranensi sub Alexandro III, et aliis plurimis. Sed de his satis. Ad textum revertor. Nullam omnino rem, neque codicem, neque tabulas, neque graphium, sed nihil omnino. ] Nullam omnino rem, « quasi diceret: dummodo sit res, istam tibi excludo; et omnino, id est omnibus modis, hoc est per nullum modum habeas: » inquit Bernardus Cassinensis. Quippe quibus nec corpora sua, nec voluntates licet habere in propria potestate. ] Reddit his verbis rationem cur monachus possidere proprium haud debeat: nam si nec voluntatis propriae, nec sui corporis potestatem habere liceat, multo minus rerum temporalium: Quod vero nec voluntas, nec corpora, nostra sint", + "candidate_score": 0.626962, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_3_5", + "bdc_text": "Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1535", + "psc_text": "Cluniacensis monasterii apud Udalricum l. II, c. 18, et ms. S. Benigni Divionensis c. 32, solum habent: « Non offert, non osculatur textum evangelii, non accedit ad pacem. » Sed ab hac poenitentia abstinebant in festis duodecim lectionum, ex praedictis Lanfranci statutis, Cons. Cluniac. et S. Benigni, donec privati dies redirent; in quibus privatis diebus etiam privatim missas celebrare poterant, ut habet Caerem. Bursfeldensium, et docet Petrus Boherius in primo commentario. Usque ad satisfactionem. ] Id est donec ab excommunicatione solvatur; quomodo autem solveretur dicemus postea ad cap. 44. Refectionem autem cibi post fratrum refectionem solus accipiat. ] Id est, sine servitore sibi ministrante, sine consortio fratris secum comedentis, in aliquo diversorio a communi fratrum refectorio separato, vel in communi refectorio post fratrum refectionem, uti exponit Bernardus Cassinensis. Ex antiquis etiam definitionibus Cisterc. (Dist. 7, c. 5): « Extra refectorium ubi abbati visum fuerit secundum regulam comedant. Nec post refectionem", + "candidate_score": 0.625747, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_3_5", + "bdc_text": "Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3270", + "psc_text": "mortuus est, dicere mater; nam alius propinquus non debet. » Sed Suarez (De Religione, tom. III, lib. V, cap. 2) docet potestatem off rendi pueri in utroque parente residere; altero mortuo, remanere penes superstitem. Quod si pater offerat, et mater repugnet, validam esse et licitam hujusmodi oblationem; secus si velit mater, patre repugnante; licitam nihilominus validamque fore factam a matre absque patris consensu, modo 784 pater non resiliat; qui tamen infra annum filium revocare poterit. Deinde idem jus competere tutori, quia tutor parenti, quoad omnia quae ad filii educationem pertinent, succedit, nec jus hunc casum excepit. Imo posse tutorem invita matre, non vero matrem reluctante tutore filium offerre. Econtra vir clarissimus Petrus de Gussanvi la in notis ad epist. 54 Petri Blesensis scribit non licere tutoribus, affinibus et consanguineis addicere in monasterio in perpetuum impuberes patre et matre orbatos nolentes. Citatque ad id concilium Aurelianense V, Toletanum IX et X,", + "candidate_score": 0.6252, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_19_21", + "bdc_text": "Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt . Zusammen mit den Pfarrern an St . Johann und am Spital , Heinrich Linggi und Sebastian Grübel , bildete er ein Triumvirat , das die Schaffhauser Kirche leitete .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1323", + "psc_text": "secundum jura faciunt populum; super decem vero ponitur decanus, et super decanum ordinatur praepositus, » et super utrumque abbas. Idem asserit Boherius, aitque talem fuisse 314 primam congregationem monachorum, scilicet apostolorum, « in qua fuit abbas Salvator noster, praepositus Simon Petrus, decanus Judas Scarioth. » Jam vero quae sit major congregatio, quaeve minor, inquirendum est. « Si plures quam duodecim sunt, inquit Bernardus Cassin., id est tredecim, aut quatuordecim aut ultra, major congregatio est; si vero infra duodecimum numerum, minor congregatio dici debet. » Similiter Nicolaus de Fractura ad haec verba: Si major congregatio fuerit, addit: « Ut puta tredecim, vel quatuordecim, vel plures, quia duodecim faciunt congregationem, etsi interdum quoad jus eligendi duo tantum faciant congregationem. » Boherius autem triplicem distinguit congregationem; simplicem, quae est duodecim monachorum; majorem, quae supra duodecim; et minorem, quae infra descendendo usque ad duos non computato praelato. Eodem modo Theobaldus Artaldus et Joannes Craesbeek", + "candidate_score": 0.624595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_3_5", + "bdc_text": "Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1534", + "psc_text": "aliquid hujusmodi nisi cum caeteris agat, ad candelabrum, vel ad thuribulum non se revestiat, ad offerendam, vel ad pacem non accedat. » Et Caeremoniale Bursfeldensium (Dist. 1, c. 8): « Missus in culpam leviorem ita se habere debet quemadmodum ipsa sibi regula praescribit. In quam tamen nullus mittatur, nisi tale quid commiserit, quod pro sui enormitate videatur districtiori animadversione puniendum. Itaque existens in poenitentia hujusmodi, antiphonam aut psalmum non imponat, lectionem non recitet, neque invitatorii officium faciat, non osculetur textum Evangelii, nec communicet, aut celebret, vel ministret publice in conventu, quae tamen in privato facere non prohibetur. » Antiquae Consuetudines Cluniacensis monasterii apud Udalricum l. II, c. 18, et ms. S. Benigni Divionensis c. 32, solum habent: « Non offert, non osculatur textum evangelii, non accedit ad pacem. » Sed ab hac poenitentia abstinebant in festis duodecim lectionum, ex praedictis Lanfranci statutis, Cons. Cluniac. et S. Benigni, donec privati dies", + "candidate_score": 0.624235, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_19", + "bdc_text": "Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1422", + "psc_text": "Statutis Lanfranci, aut Cluniacensis monasterii Consuetudinibus, quae agunt tantum de abbate, priore majore, decanis villarum provisoribus, priore claustrali, circatoribus, et puerorum magistris. In ordine etiam Cisterciensi decani nomen inauditum fuit, inquit Joannes Craesbeeck; officium tamen quod in priore conventuali residere videtur non inusitatum. Apud Cassinenses olim unus duntaxat post abbatem erat decanus: et post hunc vicedecanus, ut scribit Nicolaus de Fractura; sed cum Coelestinus papa V suos in Cassinensi monasterio introduxisset, « mutavit nomen decani, qui post ipsorum adventum vocatus est prior, » inquit Richardus a Paulo Augustino a Janua citatus ad Regulae c. 55. Et certe in Fossatensi S. Mauri monasterio priores etiam appellabantur decani, ut patet ex lib. Mirac. S. Baboleni abbatis c. 5 (Saec. II Bened., p. 595), ubi Robertus ejusdem monasterii modo prior, modo decanus appellatur. Sed hi proprie non erant decani prout a S. P. Benedicto ordinati sunt, quos tandem restituerunt Cassinenses edito hoc 339", + "candidate_score": 0.623634, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_4", + "bdc_text": "quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1756", + "psc_text": "quia exinde aeruginat ferramentum, cum mundum non fuerit positum. » CAPUT XXXIII. Si quid debeant monachi proprium habere. Praecipue hoc vitium peculiare radicitus amputandum est de monasterio, ne quis praesumat aliquid dare aut accipere sine jussione abbatis, neque aliquid habere proprium, nullam omnino rem, neque codicem, neque tabulas, neque graphium, sed nihil omnino: quippe quibus nec corpora sua, nec voluntates licet habere in propria potestate. Omnia vero necessaria a Patre monasterii sperare; nec quidquam liceat habere quod abbas non dederit aut permiserit. Omniaque omnibus sint communia, ut scriptum est: nec quisquam suum aliquid dicat aut praesumat (Act. IV). Quod si quisquam huic nequissimo vitio deprehensus fuerit delectari, admonitus semel et iterum, si non emendaverit, correptioni subjaceat. COMMENTARIUS. Cum ea sit pecuniae aliarumque rerum temporalium natura, ut picis ad instar vix tangi possint quin haereant manibus, apposite omnino sanctus Benedictus postquam de cellerario aliisque substantiae monasterii administris egit, ne forte praetextu", + "candidate_score": 0.623071, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_3_5", + "bdc_text": "Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1767", + "psc_text": "amandanda proprietate leges aut sanxerunt, aut servaverunt. Praeclarum hanc in rem exemplum habemus in discipulis sancti Gerasimi abbatis, qui, ut scribit Cyrillus in Vita sancti Euthymii, « nihil 424 possidere tantae eis erat curae, quantae nihil aliud . . . . . erantque adeo remoti ab omni sollicitudine, et a negotiis humanis ita disjuncti, ut nihil haberent praeter ea quibus induebantur, adeo ut non esset secundus amictus . . . . . Haec autem lex est optime tradita a Gerasimo (Tom. II Monum. eccles. Graec.), ut exeuntes cellas dimitterent apertas, ut liceret ei qui vellet ingredi, et quod vellet accipere ex illis vilibus, et ad usum necessariis, nomine prohibente. » Et in discipulis sancti Martini, de quibus Severus Sulpicius (In ejus Vit. c. 7): « Nemo, inquit, ibi quidquam proprium habebat, omnia in medium conferebantur, non emere, aut vendere, ut plerisque monachis moris est, cuiquam licebat. » Denique in Tabennensibus", + "candidate_score": 0.622385, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_3_5", + "bdc_text": "Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2690", + "psc_text": "hoc sufficiunt facultates ordinis seu religionis hujusmodi, deinceps habeatur magister qui monachos eorum doceat in hujusmodi scientiis primitivis: videlicet grammatica, logica et philosophia, proviso attentius ut saeculares instruendi cum ipsis monachis docendis nullatenus admittantur . . . Praecipimus insuper in virtute obedientiae cunctis vis tatoribus in provincialibus capitulis deputandis, quod omnia et singula de magistris instructoribus, et personis instruendis, et aliis, circa ea superius ordinata faciant auctoritate apostolica, per censuram ecclesiasticam, et alia opportuna remedia (appellatione remota) firmiter observari. Et nihilominus ea quae super praedictis fecerint et invenerint, praesidentibus capitulo provinciali referant; qui etiam auctoritate apostolica praefata, si videatur eisdem, vel ipsorum majori parti, contra negligentes vel rebelles in praemissis fortius procedere non postponant, etc. (Spicil. tom. V). » Hoc Benedicti papae salutare statutum renovavit postea 643 Tristandus archiepiscopus in concilio Senonensi anno 1485, art. 3, cap. 1. Et novissime concilium Tridentinum definit (Sess. 5, in dec. de Reformat., cap.", + "candidate_score": 0.622304, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_3_5", + "bdc_text": "Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1743", + "psc_text": "quasi ad vitam officia monachis essent commissa, cum potius singulis annis renovata fuisse constans sit traditio, quam colligere licet ex sancto Hieronymo de Tabennensibus referente (Praef. in Reg. sancti Pach., n. 8), quod singulis annis mense cui vocabulum est mesore, id est Augusto, « disponuntur monasteriorum capita, dispensatores, praepositi, ministri, prout necessitas postulaverit; » ex Leone Ostiensi docente morem fuisse apud Cassinenses (Chron. Cass. l. I, c. 31) ut pridie calendas Septembris omnium in circuitu monachorum conventus fieret, in quo « sequenti die ordinabantur et describebantur, atque destinabantur in obedientias per singulas prout opportunum erat provincias; » ex Vita sancti Joannis Gorziensis (Num. 73, saec. V Bened.), quem Einoldus abbas diversis exercere mutationibus non destitit; cujus etiam diversa officia describit Joannes abbas Mettensis his verbis: « Jussus praepositus, paret (continuo.) Praepositura deposita, decanus esto; jugum quietus admittit. Eo abiens cellarium cura, manum illico profert. Alio ibi succedente, vestes fratrum serva;", + "candidate_score": 0.621824, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_19", + "bdc_text": "Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3492", + "psc_text": "mihi multo est, totum hunc locum in quo monasterium feci (si Dominus judicaverit) in solitudinem sempiternam redigi, quam ut frater meus carnalis, quem novimus viam veritatis non ingredi, in eo regendo, post me abbatis nomine succedat, etc. » 2º Ut etiam ultimus professione, si tantae sit maturitatis et prudentiae, defuncto abbati succedat: neque enim aetas in his praejudicare debet, aut gradus, ut docet Justinianus imperator in novellis 5 et 123; unde etiam Ingelardum Corbeiensem monachum, cum adhuc esset in scholis, et solum subdiaconus, Centulensi monasterio praefectum legimus circa medium saeculum X in Chronico Centulensi, lib. III, cap. 23; Wlfetrudem Nivialensi, Austrudem Laudunensi annos duntaxat viginti natas, in utriusque Vita; Rusticulam, sive Marciam anno aetatis suae duodevigesimo Arelatensi. Quid quod Gertrudi abbatissae Hamaticensi mortuae suffecta est Eusebia duodennis, ut habetur in Vita S. Rictrudis, cap. 16? Haec tamen exempla quae proferimus, caute accipi volumus: neque enim in electionibus exhonorandum est omnino", + "candidate_score": 0.62013, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_19", + "bdc_text": "Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3357", + "psc_text": "spiritualium congregationum praeceptores, mutuam inter se benevolentiam colentes, et curam sui vicissim gerentes, non alios aliorum conatus ac studia demoliri, neque temere et sine judicio deficientes alterius congregationis fratres suscipere; hoc enim ad omnimodam spiritalis aedificii confusionem, dissolutionem, imo et destructionem vergit. » Neque vero hoc sine causa a SS. Patribus tam pie et salubriter institutum est. Una ex praecipuis fuit, ut pax et concordia in monasteriis salva et integra permaneret; unde S. Benedictus ait: Quia scriptum est, Quod tibi fieri non vis, alteri non feceris. Hanc rationem affert Regula SS. Serapionis, Macarii, Paphnutii et alterius Macarii, in qua sic lego (Cap. 13): « Nec tacendum est qualiter inter se monasteria pacem firmam obtineant. Non licebit de alio monasterio, sine voluntate ejus qui praeest Patris, fratres recipere; sed nec videre oportet, dicente Apostolo, Quia qui primam fidem irritam fecit, est infideli 805 deterior. Quod si precatus fuerit ab eo qui", + "candidate_score": 0.618419, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_19", + "bdc_text": "Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3448", + "psc_text": "« quando novitii duo ad aliquam domum veniunt, qui posterior venit, si prius professionem lecerit, primus deinceps remaneat. » Sed in his omnibus laudabili cujusque congregationis consuetudini insistendum existimo: neque vero ita ad litteram accipiendum esse exemplum a S. Benedicto propositum, quod forte duntaxat proposuit, ut clarius doceret eum qui primus per professionem monasticam congregationi insertus est, alios debere praecedere. Sed cum B. Benedictus aliquos certis de causis aliis praeponi permittat, optabit fortean aliquis rescire quinam illi esse debeant. Verum id cujusque monasterii et congregationis constitutiones satis declarant. Hildemarus sui temporis morem ita exponit: « Sciendum est quia decani minores vel circatores, pro hoc quia decani sunt vel circatores, non debent praeesse aliis, hoc est non debent praeponi in choro, aut in capitulo, aut in alio vero loco, excepto si deesset abbas, aut praepositus, aut decanus major. Tunc unus illorum debet praeponi, qui teneat locum abbatis. Nam ideo dixi non", + "candidate_score": 0.618335, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_22_24", + "bdc_text": "Der Zuname «Aenobarbus » bezieht sich auf Vogts roten Bart ( s. Wipf 311 ) . Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650", + "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in", + "candidate_score": 0.618257, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_19", + "bdc_text": "Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1325", + "psc_text": "arridet. Nam S. Benedictus in Regulae c. 21 decanos in sola majori congregatione instituit, verum supra duodecim aut quindecim monachos, vel circiter, sufficiunt abbas et praepositus. Major ergo congregatio haud potest esse, nisi ubi duo minimum existunt decani, singuli supra denos monachos constituti, et super utrosque abbas et praepositus, hoc est viginti quatuor. Atque ita sentit Hildemarus in cap. 21 scribens; additque secundum usum eam esse majorem congregationem in qua sunt quadraginta et triginta monachi. Cum antiphonis; si vero minor in arrectum psallantur. ] Quid sit cum antiphona psallere, quid in directum, explicat Haeftenus his verbis (Lib. VII, tract. 4, disq. 3): « Voluit S. Benedictus per psalmodiam cum antiphona designare eam divini officii partem quae fit cum nota et melodico concentu; quod ipse satis indicat: cum enim dixisset modulatis, ut supra diximus, sex psalmis, idipsum paulo post exprimens ait: Post quas lectiones sequantur ex ordine alii sex psalmi cum", + "candidate_score": 0.616537, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_6", + "bdc_text": "Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte , Jg. 11 , Berlin 1901 , S. 173 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2684", + "psc_text": "monasteriis resuscitarent. » Eapropter ab Alfredo rege e Gallia evocatus in Angliam fuit Grimbaldus, postea abbas Wintoniensis, « ut litteraturae studium in Anglia sopitum et pene emortuum sua suscitaret industria, » inquit Willelmus Malmesburiensis (Lib. II de Gest. Angl. reg., cap. 4). Eadem ratione, « transmisso S. Oswaldus (Vita 2 S. Osvald., n. 20, saec. V Benedict.) ocius nuntio, quemdam virum nominatissimum Abbonem, qui liberalium artium notitiam imis hauserat medullis, de coenobio Floriacensi evocatum, apud Ramesiam scholas regere, et novellas recentis hortuli sui insitiones doctrinae suae rore rigare constituit. » Eodem saeculo Fulco Rhemensis archiepiscopus, qui in Sithiensi seu S. Bertini monasterio fuerat educatus, duplicem in ecclesia sua restituit scholam; et uni Remigium Antissiodori apud S. Germanum; alteri Hucbaldum Elnonensem seu S. Amandi in Belgio monachos praefecit. Saeculo XI, in omnibus passim monasteriis florebant litterarum scientiae; quae res adeo perspicua est, ut in ea probanda diutius immorandum non sit. Saeculo", + "candidate_score": 0.601578, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf008", + "work_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae", + "max_score": 0.683213, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_1_3", + "bdc_text": "Obtigit ergo a casu praesentium latorUnbekannt. , vir , ut apparet , non usque adeo impius , cui , inquam , ad te ferendas commisi , quo vel semel , quid mearum esset , certior fieres . Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem . Expectatis inde aliquot annis nihil erat ;", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_460", + "psc_text": "perveneris ad copiam transferendi. aio, tamquam non sit autholographas membranas arbitraturus, si tamen, quod ante percurras, vel exemplar acceperit; neque enim in his, quae tractaveris, ulla culpabitur aut distinctionum raritas aut frequentia barbarismorum. nempe ad extremum palam videtur etiam tibi transmissa proprietas, cui usus absque temporis fixi praescriptione transmissus est quique supradicto tamdiu potes uti libello, ut eum non amplius zothecula tua quam memoria concludat. haec et his plura fors aliquis. ego vero cuncta praetereo et malo precari veniam quam reatum, si hoc esse creditur, deprecari. praesentum quoque neglegentiam litterarum nunc nec excuso, primum quod, etsi cupiam, parum cultius scribere queo, dein quod libellari opere confecto animus tandem feriaturus iam quae propalare dissimulat excolere detrectat. at tamen, cum satis tibi et quidem merito (quidnam enim simile?) in omnibus cedam, quippe qui in alio genere virtutum iam per quinquennia decem non aequaevis sacerdotibus tantum verum et antiquis, quotiens collatus, antelatus quoque", + "candidate_score": 0.683213, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_0_2", + "bdc_text": "Superiori anno , cum ob munus quoddam ambiendum te convenissemWann der stellensuchende Fischer sich mit Bullinger getroffen hat , ist nicht zu ermitteln. , aliquoties ad te scriberem postulabas idem et te facturum pollicitus , hucusque tamen non negligentia , sed nuntiorum penuria intermissum . Obtigit ergo a casu praesentium latorUnbekannt. , vir , ut apparet , non usque adeo impius , cui , inquam , ad te ferendas commisi , quo vel semel , quid mearum esset , certior fieres . Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_460", + "psc_text": "perveneris ad copiam transferendi. aio, tamquam non sit autholographas membranas arbitraturus, si tamen, quod ante percurras, vel exemplar acceperit; neque enim in his, quae tractaveris, ulla culpabitur aut distinctionum raritas aut frequentia barbarismorum. nempe ad extremum palam videtur etiam tibi transmissa proprietas, cui usus absque temporis fixi praescriptione transmissus est quique supradicto tamdiu potes uti libello, ut eum non amplius zothecula tua quam memoria concludat. haec et his plura fors aliquis. ego vero cuncta praetereo et malo precari veniam quam reatum, si hoc esse creditur, deprecari. praesentum quoque neglegentiam litterarum nunc nec excuso, primum quod, etsi cupiam, parum cultius scribere queo, dein quod libellari opere confecto animus tandem feriaturus iam quae propalare dissimulat excolere detrectat. at tamen, cum satis tibi et quidem merito (quidnam enim simile?) in omnibus cedam, quippe qui in alio genere virtutum iam per quinquennia decem non aequaevis sacerdotibus tantum verum et antiquis, quotiens collatus, antelatus quoque", + "candidate_score": 0.661783, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_1_3", + "bdc_text": "Obtigit ergo a casu praesentium latorUnbekannt. , vir , ut apparet , non usque adeo impius , cui , inquam , ad te ferendas commisi , quo vel semel , quid mearum esset , certior fieres . Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem . Expectatis inde aliquot annis nihil erat ;", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_189", + "psc_text": "plus mellis an salis habeat incertum est. ceterum eloquii copiam hanc praefert, hos olet flores, ut bene appareat non vos manifesta modo verum furtiva quoque lectione proficere, quamquam et hoc furtum quod deprecans exemplati libelli non venia tam debeat respicere quam gloria, quid tu enim facias absque virtute, qui nec ipsa peccata sine laude committis? ego vero quicquid impositum est fraudis mihi, utpote absenti, libens audio principalique pro munere amplector, quod 1 quodammodo damnum indemne toleravi. neque enim quod tuo accessit usui, decessit hoc nostrae proprietati aut ad incrementa scientiae vestrae per detrimenta venistis alienae, quin potius ipse 2 iure abhinc uberi praeconio non carebis,3 qui magis igneo ingenio naturam decenter ignis imitatus es 4 de quo si quid demere velis, remanet totus totusque transfertur, unde iam parce trepidare deque moribus amici plusculum recto secus credere, namque in hoc facto nos magis vulnus polluit culpae, si feriat ictus invidiae, vale.", + "candidate_score": 0.659517, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_0_2", + "bdc_text": "Superiori anno , cum ob munus quoddam ambiendum te convenissemWann der stellensuchende Fischer sich mit Bullinger getroffen hat , ist nicht zu ermitteln. , aliquoties ad te scriberem postulabas idem et te facturum pollicitus , hucusque tamen non negligentia , sed nuntiorum penuria intermissum . Obtigit ergo a casu praesentium latorUnbekannt. , vir , ut apparet , non usque adeo impius , cui , inquam , ad te ferendas commisi , quo vel semel , quid mearum esset , certior fieres . Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_450", + "psc_text": "frustra superbis, utpote intellegens tibi inesse virtutem sic perorandi, ut lectori tuo seu reluctanti seu voluntario vis voluptatis excudat praeconii necessitatem. proinde accipe, quid super scriptis tuis et iniuriam passi censeamus. legimus opus operosissimum multiplex, acre sublime, digestum titulis exemplisque congestum, bipertitum sub dialogi schemate, sub causarum themate quadripertitum. scripseras autem plurima ardenter plura pompose; simpliciter ista nec rustice; argute illa nec callide; gravia mature profunda sollicite, dubia constanter argumentosa disputatorie, quaedam severe quaepiam blande, cuncta moraliter lecte, potenter eloquentissime. itaque per tanta te genera narrandi toto latissimae dictationis campo secutus nil in facundia ceterorum, nil in ingeniis facile perspexi iuxta politum. quae me vera sentire satis approbas, cum nec offensus aliter iudico. denique absentis oratio, quantum opinamur, plus nequit crescere, nisi forsitan aliquid his addat coram loquentis auctoris vox manus, motus pudor. artifex igitur his animi litterarumque dotibus praeditus mulierem pulchram sed illam deuteronomio astipulante nubentem, domine papa, tibi", + "candidate_score": 0.657809, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_0_2", + "bdc_text": "Superiori anno , cum ob munus quoddam ambiendum te convenissemWann der stellensuchende Fischer sich mit Bullinger getroffen hat , ist nicht zu ermitteln. , aliquoties ad te scriberem postulabas idem et te facturum pollicitus , hucusque tamen non negligentia , sed nuntiorum penuria intermissum . Obtigit ergo a casu praesentium latorUnbekannt. , vir , ut apparet , non usque adeo impius , cui , inquam , ad te ferendas commisi , quo vel semel , quid mearum esset , certior fieres . Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_433", + "psc_text": "a culpis peregrinari. tertia est causa vel maxuma, exinde scribere tibi cur supersederim, quod immane suspicio dictandi istud in vobis tropologicum genus ac figuratum limatisque plurifariam verbis eminentissimum, quod vestra quam sumpsimus epistula ostendit: licet olim praedicationes tuas, nunc repentinas, nunc, ratio cum poposcisset, elucubratas, raucus plosor audierim, tunc praecipue, cum in Lugdunensis ecclesiae dedicatae festis hebdomadalibus collegarum sacrosanctorum rogatu exorareris, ut perorares. ubi te inter spiritales regulas vel forenses medioximum quiddam contionantem, quippe utrarumque doctissimum disciplinarum, pariter erectis sensibus auribusque curvatis ambiebamus, hinc parum factitantem desiderio nostro, quia iudicio satisfeceras. hisce de causis temperavi stilo temperaboque, breviter locutus, ut paream, longum taciturus, ut discam. sunt de cetero tuae partes, domine papa, doctrinae salutaris singularisque: victuris operibus incumbere incumbere satis. neque enim, quisquis auscultat docentem te disputantemque, plus loqui discit quam facere laudanda. nunc vero, quod restat, donate venia paginam rusticanter vobis obsecundantem, cui me quoque auctore, si vestris litteris", + "candidate_score": 0.657628, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_0_2", + "bdc_text": "Superiori anno , cum ob munus quoddam ambiendum te convenissemWann der stellensuchende Fischer sich mit Bullinger getroffen hat , ist nicht zu ermitteln. , aliquoties ad te scriberem postulabas idem et te facturum pollicitus , hucusque tamen non negligentia , sed nuntiorum penuria intermissum . Obtigit ergo a casu praesentium latorUnbekannt. , vir , ut apparet , non usque adeo impius , cui , inquam , ad te ferendas commisi , quo vel semel , quid mearum esset , certior fieres . Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_461", + "psc_text": "queo, dein quod libellari opere confecto animus tandem feriaturus iam quae propalare dissimulat excolere detrectat. at tamen, cum satis tibi et quidem merito (quidnam enim simile?) in omnibus cedam, quippe qui in alio genere virtutum iam per quinquennia decem non aequaevis sacerdotibus tantum verum et antiquis, quotiens collatus, antelatus quoque sis, noveris volo, quamvis astra questibus quatias atque maiorum cineres favillasque in testimonium laesae caritatis implores, pedem me conflictui tuo, si mutuo super amore certandum est, non retracturum, quia cum in ceteris rebus tum foedissimum perquam est in dilectione superari. quae velis nolis certa professio conviciis tuis illis cuncta sane blandimentorum mella vincentibus non praeter aequum reponderatur. ecce habes litteras tam garrulas ferme quam requirebas; quamquam sunt omnes, si quae uspiam tamen sunt, loquacissimae. namque in audentiam sermocinandi quem non ipse compellas? qui omnium (de me enim taceo) litteratorum, licet oculi affectent, sic ingenia producis, ut solet aquam terrae visceribus", + "candidate_score": 0.654085, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_1_3", + "bdc_text": "Obtigit ergo a casu praesentium latorUnbekannt. , vir , ut apparet , non usque adeo impius , cui , inquam , ad te ferendas commisi , quo vel semel , quid mearum esset , certior fieres . Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem . Expectatis inde aliquot annis nihil erat ;", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_360", + "psc_text": "quae ob hoc in manus pauca venerunt, quia mihi nil de libelli huiusce conscriptione meditanti hactenus incustodita nequeunt inveniri, sane ista pauca, quae quidem et levia sunt, celeriter absolvi, quamquam incitatus semel animus necdum scripturire desineret, servans hoc sedulo genus temperamenti, ut epistularum [non]1 produceretur textus, si numerus breviaretur. pariter et censui librum, quem lector delicatissimus desiderares, et satis habilem nec parum excusabilem fore, si, quoniam te sensuum structurarumque levitas poterat offendere, membranarum certe fascibus minus onerarere. commendo igitur varios iudicio tuo nostri pectoris motus, minime ignarus, quod ita mens pateat in libro velut vultus in speculo, dictavi enim quae-piam hortando, laudando plurima et aliqua suadendo, maerendo pauca iocandoque nonnulla. et si me uspiam lectitavisti in aliquos concitatiorem, scias volo Christi dextera opitulante numquam me toleraturum animi servitutem, compertissimum tenens bipertitam super his moribus hominum esse censuram, nam ut timidi me temerarium, ita constantes liberum appellant, inter quae ipse decerno", + "candidate_score": 0.650069, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_2_4", + "bdc_text": "Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem . Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_460", + "psc_text": "perveneris ad copiam transferendi. aio, tamquam non sit autholographas membranas arbitraturus, si tamen, quod ante percurras, vel exemplar acceperit; neque enim in his, quae tractaveris, ulla culpabitur aut distinctionum raritas aut frequentia barbarismorum. nempe ad extremum palam videtur etiam tibi transmissa proprietas, cui usus absque temporis fixi praescriptione transmissus est quique supradicto tamdiu potes uti libello, ut eum non amplius zothecula tua quam memoria concludat. haec et his plura fors aliquis. ego vero cuncta praetereo et malo precari veniam quam reatum, si hoc esse creditur, deprecari. praesentum quoque neglegentiam litterarum nunc nec excuso, primum quod, etsi cupiam, parum cultius scribere queo, dein quod libellari opere confecto animus tandem feriaturus iam quae propalare dissimulat excolere detrectat. at tamen, cum satis tibi et quidem merito (quidnam enim simile?) in omnibus cedam, quippe qui in alio genere virtutum iam per quinquennia decem non aequaevis sacerdotibus tantum verum et antiquis, quotiens collatus, antelatus quoque", + "candidate_score": 0.645145, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_0", + "bdc_text": "Superiori anno , cum ob munus quoddam ambiendum te convenissemWann der stellensuchende Fischer sich mit Bullinger getroffen hat , ist nicht zu ermitteln. , aliquoties ad te scriberem postulabas idem et te facturum pollicitus , hucusque tamen non negligentia , sed nuntiorum penuria intermissum .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_48", + "psc_text": "plus quam deceret ad genua provolvi; alii, ne salutarent, fugere post statuas, occuli post columnas; alii tristes vultuosique iunctis mihi lateribus incedere. hic ego quid sibi haec vellet in illis superbiae nimiae, nimiae in istis humilitatis forma mirari, nec ultro tamen causas interrogare, cum subornatus unus e turba factiosorum dat sese mihi consalutandum. tum procedente sermone: cernis hos? inquit, et ego: video, inquam, gestusque eorum miror equidem nec admiror. ad haec noster interpres: ut satirographum te, inquit, aut exsecrantur aut reformidant. unde? cur? quando? respondi; quis crimen agnovit? quis detulit? quis probavit? moxque subridens: perge, inquam, amice, nisi molestum est, et tumescentes nomine meo consulere dignare, utrumnam ille delator aut index, qui satiram me scripsisse confinxit, et perscripsisse confinxerit; unde forte sit tutius, si retractabunt, ut superbire desistant. quod ubi nuntius rettulit, protinus cuncti non modeste neque singuli sed propere et catervatim oscula ac dexteras mihi dederunt, solus Curio meus,", + "candidate_score": 0.644364, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_2_4", + "bdc_text": "Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem . Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_84", + "psc_text": "Ferreolo praefectorio viro praeter necessitudinem sibi debitam dabat aetas et dignitas primi invitatoris praerogativam. ilicet a deliciis in delicias rapiebamur. vix quodcumque vestibulum intratum, et ecce huc 1 sphaeristarum contrastantium paria inter rotatiles catastropharum gyros duplicabantur, huc inter aleatoriarum vocum competitiones frequens crepitantium fritillorum tesserarumque strepitus audiebatur; huc libri adfatim in promptu (videre te crederes aut grammaticales pluteos aut Athenaei cuneos aut armaria exstructa bybliopolarum): sic tamen quod, qui inter matronarum cathedras codices erant, stilus his religiosus inveniebatur, qui vero per subsellia patrumfamilias, hi coturno Latiaris eloquii nobilitabantur; licet quaepiam volumina quorumpiam auctorum servarent in causis disparibus dicendi parilitatem: nam simili! scientiae viri, hinc Augustinus hinc Varro, hinc Horatius hinc Prudentius lectitabantur. quos inter Adamantius Origenes 1 Turranio Rufino interpretatus sedulo fidei nostrae lectoribus inspiciebatur; pariter et, prout singulis cordi, diversa censentes sermocinabamur, cur a quibusdam protomystarum tamquam scaevus cavendusque tractator improbaretur, quamquam sic esset ad verbum sententiamque translatus ut", + "candidate_score": 0.640959, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_0", + "bdc_text": "Superiori anno , cum ob munus quoddam ambiendum te convenissemWann der stellensuchende Fischer sich mit Bullinger getroffen hat , ist nicht zu ermitteln. , aliquoties ad te scriberem postulabas idem et te facturum pollicitus , hucusque tamen non negligentia , sed nuntiorum penuria intermissum .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_72", + "psc_text": "debitum, diffusus in silvis pictus in pratis, pecorosus in pascuis in pastoribus peculiosus. sed non amplius moror, ne, si longior stilo terminus, relegentem te autumnus inveniat, proinde mihi tribue veniendi celeritatem (nam redeundi moram tibi ipse praestabis), daturus hinc veniam, quod brevitatem sibi debitam paulo scrupulosior epistula excessit, dum totum ruris situm sollicita rimatur; quae tamen summovendi fastidii studio nec cuncta perstrinxit. quapropter bonus arbiter et artifex lector non paginam, quae spatia describit, sed villam, quae spatiosa describitur, grandem pronuntiabunt. vale. Sidonius Felici suo salutem Gaudeo te, domine maior, amplissimae dignitatis infulas consecutum, sed id mihi ob hoc solum destinato tabellario nuntiatum non minus gaudeo; nam licet in praesentiarum sis potissimus magistratus et in lares Philagrianos patricius apex tantis post saeculis tua tantum felicitate remeaverit, invenis tamen, vir amicitiarum servantissime, qualiter honorum tuorum crescat communione fastigium, raroque genere exempli altitudinem tuam humilitate sublimas. sic quondam Quintum Fabium magistrum equitum dictatorio", + "candidate_score": 0.63742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_0", + "bdc_text": "Superiori anno , cum ob munus quoddam ambiendum te convenissemWann der stellensuchende Fischer sich mit Bullinger getroffen hat , ist nicht zu ermitteln. , aliquoties ad te scriberem postulabas idem et te facturum pollicitus , hucusque tamen non negligentia , sed nuntiorum penuria intermissum .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_30", + "psc_text": "pauci medii dies, et in tractatorio frequens senatus (sic post comperi; nam inter ista discesseram). procedit noster ad curiam paulo ante detonsus pumicatusque, cum accusatores semipullati atque concreti nuntios a decemviris opperirentur et ab industria squalidi praeripuissent reo debitam miserationem sub invidia sordidatorum. citati intromittuntur: partes, ut moris est, e regione consistunt, offertur praefectorum ante propositionis exordium ius sedendi: Arvandus iam tunc infelici impudentia concito gradu mediis prope iudicum sinibus ingeritur; Ferreolus circumsistentibus latera collegis verecunde ac leviter in imo subselliorum capite consedit, ita ut non minus legatum se quam senatorem reminisceretur, plus ob hoc postea laudatus honoratusque. dum haec, et qui procerum defuerant adfuerunt: consurgunt partes legatique proponunt. epistula post provinciale mandatum, cuius supra mentio facta, profertur; atque, cum sensim recitaretur, Arvandus necdum interrogatus se dictasse proclamat, re- spondere legati, quamquam valde nequiter, constaret quod ipse dictasset. at ubi se furens ille quantumque caderet ignarus bis terque repetita confessione", + "candidate_score": 0.634048, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_2", + "bdc_text": "Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_460", + "psc_text": "perveneris ad copiam transferendi. aio, tamquam non sit autholographas membranas arbitraturus, si tamen, quod ante percurras, vel exemplar acceperit; neque enim in his, quae tractaveris, ulla culpabitur aut distinctionum raritas aut frequentia barbarismorum. nempe ad extremum palam videtur etiam tibi transmissa proprietas, cui usus absque temporis fixi praescriptione transmissus est quique supradicto tamdiu potes uti libello, ut eum non amplius zothecula tua quam memoria concludat. haec et his plura fors aliquis. ego vero cuncta praetereo et malo precari veniam quam reatum, si hoc esse creditur, deprecari. praesentum quoque neglegentiam litterarum nunc nec excuso, primum quod, etsi cupiam, parum cultius scribere queo, dein quod libellari opere confecto animus tandem feriaturus iam quae propalare dissimulat excolere detrectat. at tamen, cum satis tibi et quidem merito (quidnam enim simile?) in omnibus cedam, quippe qui in alio genere virtutum iam per quinquennia decem non aequaevis sacerdotibus tantum verum et antiquis, quotiens collatus, antelatus quoque", + "candidate_score": 0.633169, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_2_4", + "bdc_text": "Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem . Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_180", + "psc_text": "manibus habebam. legebamus pariter laudabamus iocabamurque et, quae vota communia sunt, illum lectio, me ille capiebat, cum repente puer familiaris adstitit vultuosus. cui nos: quid ita? et ille: lectorem, inquit, Constantem nomine pro foribus vidi a dominis Simplicio et Apollinare redeuntem; dedit quidem litteras quas acceperat sed perdidit quas recepit. quibus agnitis serenitas laetitiae meae confestim nubilo superducti maeroris insorduit tantamque mihi bilem nuntii huiusce contrarietas excitavit, ut per plurimos dies illum ipsum hermam stolidissimum venire ante oculos meos inexoratus arcuerim, laturus aegre, si mihi apices aut quoscumque aut quorumcumque non redderet, taceam vestros, qui mihi, dum recti compos animus durat, minime frequentes maxime desiderabiles iudicabuntur. 4, at postquam nostra sensim temporis intervallo ira defremuit, percontor admissum,1 num verbo quippiam praeterea detulisset. respondit ipse, quamquam esset trepidus et sternax et prae reatu balbutiret ore, caecutiret intuitu, totum quo instrui, quo delectari valerem, paginis quae intercidissent fuisse mandatum, quocirca recurrite ad", + "candidate_score": 0.631359, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_2", + "bdc_text": "Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_180", + "psc_text": "manibus habebam. legebamus pariter laudabamus iocabamurque et, quae vota communia sunt, illum lectio, me ille capiebat, cum repente puer familiaris adstitit vultuosus. cui nos: quid ita? et ille: lectorem, inquit, Constantem nomine pro foribus vidi a dominis Simplicio et Apollinare redeuntem; dedit quidem litteras quas acceperat sed perdidit quas recepit. quibus agnitis serenitas laetitiae meae confestim nubilo superducti maeroris insorduit tantamque mihi bilem nuntii huiusce contrarietas excitavit, ut per plurimos dies illum ipsum hermam stolidissimum venire ante oculos meos inexoratus arcuerim, laturus aegre, si mihi apices aut quoscumque aut quorumcumque non redderet, taceam vestros, qui mihi, dum recti compos animus durat, minime frequentes maxime desiderabiles iudicabuntur. 4, at postquam nostra sensim temporis intervallo ira defremuit, percontor admissum,1 num verbo quippiam praeterea detulisset. respondit ipse, quamquam esset trepidus et sternax et prae reatu balbutiret ore, caecutiret intuitu, totum quo instrui, quo delectari valerem, paginis quae intercidissent fuisse mandatum, quocirca recurrite ad", + "candidate_score": 0.611221, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_2", + "bdc_text": "Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_227", + "psc_text": "acriter eloquenterque declamasse coram oratore satis habeo compertum, atque haec cum ita sint, velim dicas, unde subito hauserunt pectora tua euphoniam gentis alienae, ut modo mihi post ferulas lectionis Maronianae postque desudatam varicosi Arpinatis opu- entiam loquacitatemque quasi de harilao 1 vetere novus falco 2 prorumpas? aestimari minime potest, quanto mihi ceterisque sit risui, quotiens audio, quod te praesente formidet linguae suae facere barbarus barbarismum. adstupet tibi epistulas interpretari curva Germanorum senectus et negotiis mutuis arbitrum te disceptatoremque desumit. novus Burgundionum Solon in legibus disserendis, novus Amphion in citharis, sed trichordibus, temperandis, amaris frequentaris, expeteris oblectas, eligeris adhiberis, decernis audiris. et quamquam aeque corporibus ac sensu rigidi sint indolatilesque, amplectuntur in te pariter et discunt sermonem patrium, cor Latinum. restat hoc unum, vir facetissime, ut nihilo segnius, vel cum vacabit, aliquid lectioni operis 3 impendas custodiasque hoc, prout es elegantissimus, temperamentum, ut ista tibi lingua teneatur, ne ridearis, illa exerceatur,", + "candidate_score": 0.610329, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_2", + "bdc_text": "Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Epistulae_window_360", + "psc_text": "quae ob hoc in manus pauca venerunt, quia mihi nil de libelli huiusce conscriptione meditanti hactenus incustodita nequeunt inveniri, sane ista pauca, quae quidem et levia sunt, celeriter absolvi, quamquam incitatus semel animus necdum scripturire desineret, servans hoc sedulo genus temperamenti, ut epistularum [non]1 produceretur textus, si numerus breviaretur. pariter et censui librum, quem lector delicatissimus desiderares, et satis habilem nec parum excusabilem fore, si, quoniam te sensuum structurarumque levitas poterat offendere, membranarum certe fascibus minus onerarere. commendo igitur varios iudicio tuo nostri pectoris motus, minime ignarus, quod ita mens pateat in libro velut vultus in speculo, dictavi enim quae-piam hortando, laudando plurima et aliqua suadendo, maerendo pauca iocandoque nonnulla. et si me uspiam lectitavisti in aliquos concitatiorem, scias volo Christi dextera opitulante numquam me toleraturum animi servitutem, compertissimum tenens bipertitam super his moribus hominum esse censuram, nam ut timidi me temerarium, ita constantes liberum appellant, inter quae ipse decerno", + "candidate_score": 0.60999, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Osee", + "max_score": 0.683117, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_32_34", + "bdc_text": "et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Osee_window_365", + "psc_text": "et meditaretur in ea die ac nocte, coepit diligere contentionem et jugum Legis abjicere, et contendere contra Ecclesiasticos in subversionem audientium. Unde Dominus elevatam cervicem et sibi sublimia promittentem, vel jugo premet, vel ipse transiens calcabit pedibus suis, et ascendet super eum, ut sciat se habere Dominum. Judas autem, hoc est, Ecclesiasticus arabit, in coepto opere perseverans. Sive: Retinebo, inquit, Judam. Non enim sani indigent medico, sed qui male habent (Luc. V) . Jacob vero qui interpretatur supplantator, et quotidie supplantat vitia atque peccata, et accipit primitiva fratris sui, et haeres paternae 117 possessionis est, et dormit in Bethel, quod interpretatur domus Dei, sulcos glebasque confringet, ut molli sinu jactatam sementem terra suscipiat, et faciat centum modios hordei, sive, ut habetur in Hebraeo, centuplum. Neque enim credendum est quod patriarcha Isaac hordeo studuerit, et non frumento. Usque hodie vir Ecclesiasticus Jacob glebas historiae et litterae duritiam confringit in partes, et", + "candidate_score": 0.683117, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_40", + "bdc_text": "Hans Rudolf Guggisberg , Jakob Würben von Biel , ein besonnener Mahner wider Ludwig Hätzer und die Täufer , in :", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Osee_window_422", + "psc_text": "Judicium ergo Domini [Al. Dei] cum Juda: et visitatio super Jacob: juxta vias ejus, et juxta adinventiones ejus reddet [Al. reddere] ei. In utero supplantavit fratrem suum: et in fortitudine sua directus est cum angelo, et invaluit ad angelum, et confortatus est: flevit, et rogavit eum, in Bethel invenit eum, et ibi locutus est nobiscum, et Dominus Deus exercituum, Dominus memoriale ejus, et tu ad Deum tuum converteris: misericordiam et judicium custodi, et spera in Deo tuo semper. LXX: Et judicium Domino [Al. Domini] cum Juda, ut ulciscatur Jacob, juxta vias ejus, et juxta adinventiones ejus reddet ei. In utero supplantavit fratrem suum et in labore suo praevaluit Deo, et confortatus est cum angelo, et potuit: fleverunt et deprecati sunt me: in domo ὢν invenerunt me, et ibi dictum est ad eos: Dominus autem Deus omnipotens erit memoriale ejus, et tu in Deo tuo converteris, misericordiam et judicium custodi: et", + "candidate_score": 0.625077, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf051", + "work_id": "054_Leo-I_Epistolae", + "max_score": 0.681466, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33_35", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt . Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_980", + "psc_text": "ὡς ἀρχηγῷ σοι τοῦ καλοῦ πρὸς ὠφέλειαν χρησάμενοι, τῆς ἀληθείας τοῖς τῆς ἐκκλησίας τέκνοις τὸν κλῆρον ἐδείξαμεν, οὐ καθ' ἕνα ἕκαστος ἐν παραβύστῳ τὴν διδασκαλίαν ποιούμενοι, ἀλλὰ κοινῷ πνεύματι, μιᾷ συμπνοίᾳ καὶ ὁμονοίᾳ τῆς πίστεως τὴν ὁμολογίαν γνωρίσαντεσ. Καὶ ἦμεν ἐν κοινῇ χορείᾳ, τοῖς πνευματικοῖσ, ὡς ἐν βασιλικοῖσ δείπνοισ, ἐντρυφῶντες ἐδέσμασιν, ἅπερ διὰ τῶν σῶν γραμμάτων ὁ χριστὸς τοῖς εὐωχουμενοις ηὐτρεπισε καὶ τὸν ἐπουράνιον νυμφίον ἐν ἡμῖν ὁρᾷν ἐδοκοῦμεν ἐνδιαιτώμενον Εἰ γὰρ ὅπου εἰσὶ δύο ἢ τρεῖς συνηγμένοι εἰς τὸ αὐτοῦ ὄνομα, ἐκεῖ ἔφη εἶναι ἐν μεσῳ αὐτῶν· πόσην περὶ πεντακοσίου εἴκοσιν ἱερέας τὴν οἰκείωσιν ἐπεδείκνυτο, οἳ καὶ πατρίδος καὶ πόνου τῆς εἰς αὐτὸν ὁμολογίας τὴν γνῶσιν προέθηκαν; ὧν σὺ μὲν ὡς κεφαλὴ μελῶν, ἡγεμόνευεσ ἐν τοῖς τὴν σύνταξιν ἐπέχουσι, τὴν εὔνοιαν ἐπιδεικνύμενοσ. Βασιλεῖς δὲ πιστοὶ πρὸς εὐκοσμίαν ἐξῆρχον, ὡς Ζοραβάβελ τῇ (Ἰησοῦ, τῆς ἐκκλησίασ, καθάπερ) Ἰερουσαλὴμ, τὴν τὴν ἐν τοῖς δόγμασιν οἰκοδομίαν ἀνανεοῦν προθυμούμενοι. Καἲ ἦν ἂν ὁ ἀντικείμενος", + "candidate_score": 0.681466, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_32_34", + "bdc_text": "et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_980", + "psc_text": "ὡς ἀρχηγῷ σοι τοῦ καλοῦ πρὸς ὠφέλειαν χρησάμενοι, τῆς ἀληθείας τοῖς τῆς ἐκκλησίας τέκνοις τὸν κλῆρον ἐδείξαμεν, οὐ καθ' ἕνα ἕκαστος ἐν παραβύστῳ τὴν διδασκαλίαν ποιούμενοι, ἀλλὰ κοινῷ πνεύματι, μιᾷ συμπνοίᾳ καὶ ὁμονοίᾳ τῆς πίστεως τὴν ὁμολογίαν γνωρίσαντεσ. Καὶ ἦμεν ἐν κοινῇ χορείᾳ, τοῖς πνευματικοῖσ, ὡς ἐν βασιλικοῖσ δείπνοισ, ἐντρυφῶντες ἐδέσμασιν, ἅπερ διὰ τῶν σῶν γραμμάτων ὁ χριστ���ς τοῖς εὐωχουμενοις ηὐτρεπισε καὶ τὸν ἐπουράνιον νυμφίον ἐν ἡμῖν ὁρᾷν ἐδοκοῦμεν ἐνδιαιτώμενον Εἰ γὰρ ὅπου εἰσὶ δύο ἢ τρεῖς συνηγμένοι εἰς τὸ αὐτοῦ ὄνομα, ἐκεῖ ἔφη εἶναι ἐν μεσῳ αὐτῶν· πόσην περὶ πεντακοσίου εἴκοσιν ἱερέας τὴν οἰκείωσιν ἐπεδείκνυτο, οἳ καὶ πατρίδος καὶ πόνου τῆς εἰς αὐτὸν ὁμολογίας τὴν γνῶσιν προέθηκαν; ὧν σὺ μὲν ὡς κεφαλὴ μελῶν, ἡγεμόνευεσ ἐν τοῖς τὴν σύνταξιν ἐπέχουσι, τὴν εὔνοιαν ἐπιδεικνύμενοσ. Βασιλεῖς δὲ πιστοὶ πρὸς εὐκοσμίαν ἐξῆρχον, ὡς Ζοραβάβελ τῇ (Ἰησοῦ, τῆς ἐκκλησίασ, καθάπερ) Ἰερουσαλὴμ, τὴν τὴν ἐν τοῖς δόγμασιν οἰκοδομίαν ἀνανεοῦν προθυμούμενοι. Καἲ ἦν ἂν ὁ ἀντικείμενος", + "candidate_score": 0.676229, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33_35", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt . Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_421", + "psc_text": "voluit eas litteras quas Leonem melius instructum plenius reddidisse aut brevi redditurum praesumebat. Enim vero si has dogmaticas Leonis litteras ille legisset, non videtur scripturus fuisse: Extra consensum Romanae civitatis episcopi causas fidei audire (seu ex Graeco cognoscere, aut dijudicare) non possumus; quae verba nondum sibi notam Romani episcopi sententiam declarant. Igitur haec Chrysologi epistola sub idem tempus data videtur, quo Leo scripsit epistolas 23 et 24, id est circa Februarium an. 449. Forte idem ille vir, qui Theodosii atque Eutychis litteras ad S. Leonem attulit, Ravennam etiam cum ejusdem Theodosii litteris ad Valentinianum transivit, et hac occasione epistolam Eutychis ad Chrysologum detulit. Huic autem Constantinopolim revertenti, dum Valentiniani responsa referret, Chrysologus tradidit hanc epistolam ad Eutychem, ut citius ac tutius traderetur. Certe autem non scripsit post notitiam actorum in Eutychem, aut definitivo Leonis epistolae, ut in Quesnelli sententia praesumendum est. EPISTOLA XXV, PETRI CHRYSOLOGI EPISCOPI RAVENNATIS AD EUTYCHEM PRESBYTERUM.", + "candidate_score": 0.675678, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_21_23", + "bdc_text": "Johann und am Spital , Heinrich Linggi und Sebastian Grübel , bildete er ein Triumvirat , das die Schaffhauser Kirche leitete . Der Zuname «Aenobarbus » bezieht sich auf Vogts roten Bart ( s. Wipf 311 ) . Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1579", + "psc_text": "lib. II Observationum in sacra cardinalis Norisii opera cap. 7, num. 3, tom. IV, pag. 915, ubi etiam ostendimus pugnantibus episcoporum ordine, et rebus ac tempore episcopis tributis, satius esse de errore in rebus ac tempore perperam ascriptis, quam in episcoporum ordine suspicari. 4. Ordo episcoporum Ravennatum hujus aevi in Agnello et reliquis antiquis Ecclesiae Ravennatis scriptoribus hic est: Ursus, Petrus, Neo, Exuperantius, Joannes, Petrus. Cum autem Joanni tribuant privilegium Valentiniani III, secundo Petro hujus successori ascribunt quae de S. Petro Chrysologo certa sunt. His vero obstant tria monumenta posterius edita: primum epistola Leonis ad Neonem, quae episcopo Petri Chrysologi successori congruit; secundum epistola Simplicii papae ad Joannem episcopum Ravennatem, qui post Petrum et Neonem eam sedem obtinuit; tertium synodi Romanae sub Symmacho, in quibus alius Petrus Ravennas subscriptus invenitur. Haec animadvertens P. Bacchinius, ut triplicem nodum solveret, ad duo confugit. Primo suspicatus est Leonis epistolam non ad Neonem Ravennatem", + "candidate_score": 0.656994, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_34_36", + "bdc_text": "Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt . Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_421", + "psc_text": "voluit eas litteras quas Leonem melius instructum plenius reddidisse aut brevi redditurum praesumebat. Enim vero si has dogmaticas Leonis litteras ille legisset, non videtur scripturus fuisse: Extra consensum Romanae civitatis episcopi causas fidei audire (seu ex Graeco cognoscere, aut dijudicare) non possumus; quae verba nondum sibi notam Romani episcopi sententiam declarant. Igitur haec Chrysologi epistola sub idem tempus data videtur, quo Leo scripsit epistolas 23 et 24, id est circa Februarium an. 449. Forte idem ille vir, qui Theodosii atque Eutychis litteras ad S. Leonem attulit, Ravennam etiam cum ejusdem Theodosii litteris ad Valentinianum transivit, et hac occasione epistolam Eutychis ad Chrysologum detulit. Huic autem Constantinopolim revertenti, dum Valentiniani responsa referret, Chrysologus tradidit hanc epistolam ad Eutychem, ut citius ac tutius traderetur. Certe autem non scripsit post notitiam actorum in Eutychem, aut definitivo Leonis epistolae, ut in Quesnelli sententia praesumendum est. EPISTOLA XXV, PETRI CHRYSOLOGI EPISCOPI RAVENNATIS AD EUTYCHEM PRESBYTERUM.", + "candidate_score": 0.646249, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_828", + "psc_text": "Secreta etiam mandata legatis commissa indicat. Dilectissimo fratri RAVENNIO, LEO papa. Diu filios nostros Petronium presbyterum et Regulum diaconum in Urbe tenuimus: quoniam et de nostra hoc gratia merebantur, et fidei quae nunc quorumdam errore incessitur, ratio postulabat. Voluimus enim eos nostro interesse tractatui, et universa cognoscere quae per te cupimus ad omnium fratrum et consacerdotum nostrorum notitiam pervenire, charissime; hoc dilectioni tuae specialiter delegantes, ut sollicitudine vigilantiae tuae epistola 1001 nostra, quam ad Orientem pro fidei defensione direximus,) vel sanctae memoriae Cyrilli, quae nostris sensibus tota concordat, universis fratribus innotescat: ut certiores effecti contra eos qui incarnationem Domini pravis persuasionibus aestimant temerandam, spirituali se virtute praemuniant. Habes probabilem facultatem, qua cunctis Ecclesiis et Deo nostro episcopatus tui possis commendare primordia, si haec ita, ut credimus atque mandavimus, impleveris, frater charissime. Quae autem committenda litteris non fuerunt, cum praedictorum filiorum nostrorum insinuatione didiceris, Domini fretus auxilio efficaciter, 1002 ut diximus,", + "candidate_score": 0.639621, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_21_23", + "bdc_text": "Johann und am Spital , Heinrich Linggi und Sebastian Grübel , bildete er ein Triumvirat , das die Schaffhauser Kirche leitete . Der Zuname «Aenobarbus » bezieht sich auf Vogts roten Bart ( s. Wipf 311 ) . Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1583", + "psc_text": "et caeteris tribuerunt. Hic autem error si corrigatur, et primus Petrus, non autem secundus credatur S. Petrus Chrysologus, statim omnia sanata optime congruere invenientur. Ille enim is erit qui celebres ad Eutychem litteras dedit. Huic deinde successit Neo, ad quem S. Pontifex sequentem epistolam scripsit. Dein post Exuperantium Neonis successorem Joannes sub Simplicio, et tandem alius Petrus sub Symmacho optime sequuntur. Si Agnellus et auctores catalogorum veterum haec monumenta vidissent, nihil dubitamus quin ordine episcoporum custodio, eadem monumenta similiter conciliassent, ut Rubeus et Ughellus fecere; sicque vera Neonis aetas ex iisdem confirmaretur. Ignoratio vero monumentorum, quae tunc obtinebat, certae codicum fidei, qui hanc epistolam Neoni Ravennati inscribunt, praejudicare nequit. 1405 EPISTOLA CLXVI. AD NEONEM RAVENNATEM EPISCOPUM. De his qui de captivitate redeuntes, incertum habent utrum ante captivitatem baptisma consecuti sint. SYNOPSIS (Ex collectione Hispanica). I. De parvulis qui in captivitatem devenerunt, et baptismi gratiam non reminiscuntur. --II. Ut ab haereticis", + "candidate_score": 0.639044, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_35_37", + "bdc_text": "Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer . - Lit. : HBRG I 154. 430 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_418", + "psc_text": "sententiam nos pariter transivimus lib. II Observationum in card. Norisii Opera, c. 7, num. 2. Nunc aliam sententiam inducere cogimur. Omnes enim ex una parte assentiuntur, et S. Petrum Chrysologum his litteris respondere epistolae Eutychis, et Eutychem eodem tempore quo ad Leonem scripsit, etiam ad Chrysologum dedisse litteras, quibus eum quoque adversus Flaviani sententiam citissime praeoccuparet. Ex alia autem parte certum est Leonem Februario mense anni 449 Eutychis epistolam accepisse, et hac de causa eodem mense rescripsisse epistolas 23 ac 24. Plures conjecturas cum Quesnello exquirere, ut longioris dilationis causae in responsione Chrysologi afferantur, opus non est. Etenim prima occasione hunc rescripsisse satis credibile fit ex ipso contextu, in quo Chrysologus se de ipsa causa nihil aliunde instructum prodit, nisi ex Eutychis litteris; idque adeo exiliter, ut de Nestorianismo potius quam de Eutychianismo metuisse videatur, eaque primo capite obtrudat quae sermone 145 contra Nestorianam haeresim Eutychianae contrariam manifestissime disserit. Id", + "candidate_score": 0.637872, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_732", + "psc_text": "qui apud nos sunt exarchum, sanctitati vestrae suggessi: quandoquidem ne ad vos 952 contenderem, regiarum litterarum vincula retinuerunt, quemadmodum et alios. Et sanctitatem vestram oro ut et paterno affectu illos videat, et sinceras aures vestras illis benignas praebeat, et calumniis vexatam ac sine causa impugnatam senectutem meam studio et providentia vestra dignetur, tum ante omnia fidei insidiis appetitae quam maximam potest curam gerat, paternamque haereditatem Ecclesiis integram custodiat: ut pro his etiam paratas remunerationes a munifico et liberali Domino sanctitas vestra recipiat. 941 Λέοντι ἐπισκόπῳ Ῥώμης. Εἰ Παῦλος τῆς ἀληθείας ὁ κήρυξ, ἡ τοῦ ἁγίου πνεύματος σάλπιγξ, πρὸς τὸν μέγαν ἔδραμε Πέτρον, ὥστε τοῖς ἐν Ἀντιοχείᾳ περὶ τῆς κατὰ νόμον πολιτείας ἀμφισβητοῦσι παρ' αὐτοῦ κομίσαι τὴν λύσιν, πολλῶ μᾶλλον ἡμεῖς οἱ εὐτελεῖς καὶ σμικροὶ, πρὸς τὸν ἀποστολικὸν ὑμῶν τρέχομεν θρόνον. Ὥστε παρ' ὑμῶν λαβεῖν τοῖς τῶν ἐκκλησιῶν ἕλκεσι θεραπείαν. Διὰ πάντα γὰρ ὑμῶν τὸ πρωτεύειν ἁρμόττει. Πολλοῖς γὰρ ὁ ὑμέτερος", + "candidate_score": 0.634472, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_47_49", + "bdc_text": "Uldricus Fischerus tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Domino Henrico Bullingero , Tigurino ecclesiastae , viro docto iuxta atque pio fautorique suo facile dilectissimo .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1577", + "psc_text": "Leo. Hac autem in re vetusti catalogi episcoporum Ecclesiae Ravennatis difficultatem afferent: vetusti, inquam, qui apud Agnellum a Bacchinio primum editum legi possunt; nam recentiores apud Rubeum et Ughellum etsi in re praesenti non obsint, antiquum tamen ordinem deseruere ex arbitrio, ut cum quibusdam praejudiciis nonnulla posterius detecta monumenta conciliarentur. In antiquis autem illis catalogis nullus quidem Leo hujus aevi episcopus reperitur; at Neo praecessor fit S. Petro Chrysologo, cum ex hac epistola posterior esse deberet. Ut autem haec difficultas tollatur, duo in his catalogis distinguenda sunt, ordo episcoporum, et tempus at gesta quae iisdem tribuuntur. Ordo catalogorum veterum, quoad priorum saeculorum episcopos cum derivatus fuerit ex antiquissimis diptychis quae in quibusque Ecclesiis jamdiu custodita fuere, nisi quid omnino evidens cogat, retinendus est. Tempus autem et gesta singulis episcopis ascripta, cum ex diptychis, in quibus sola episcoporum nomina describebantur, sumi nequiverint, ex auctorum medii aevi arbitrio, vel etiam ex vulgatis", + "candidate_score": 0.631324, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_23", + "bdc_text": "Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_368", + "psc_text": "eamdem Flaviani epistolam se jam tunc accepisse indicat, cum scripsit epistolam 27, datam die 21 Maii anni ejusdem. Si epistola Flaviani sub hunc diem accepta valde erat sera; ergo multo ante scripta fuerat. Haec de primis Flaviani litteris procul dubio intelligenda sunt. Rursum epistola 36 ad eumdem Flavianum, data XII vel XV kal. Julii anni ejusdem aliae hujus litterae tunc acceptae una cum gestis nominantur sic: Litteras tuae dilectionis accepi cum gestis, quae apud vos de fidei quaestione confecta sunt. Haec de secundis litteris ejusdem Flaviani, quibus acta in Eutychem aeque ac primis annexa fuerant. Porro in hac epistola 36 respici epistolam 26, Flaviani, ex eo manifestum sit, quod Flavianus ep. 26, c. 2, sperare se dicit, remotum iri synodum, quae futura vulgabatur: Leo autem huic articulo respondens epistola 36, concilium impediri non posse significat. Igitur epistola 26, Flaviani secunda est, epistola autem 22, prima, ac paulo post Constantinopolitanam synodum", + "candidate_score": 0.627272, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_12", + "bdc_text": "- quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1161", + "psc_text": "adhuc animo moveantur ignoro. Neque cujusquam sermone mihi patefactum est quas causas videantur antefatae praeferre discordiae: utrum scilicet Eutychianae perversitati tali furore famulentur, an implacabiliter doleant episcopum suum in hanc impietatem potuisse traduci, quod contra ipsorum locorum sanctorum testimonia, quibus totus mundus instruitur, ab incarnationis Dominicae veritate desciverit, et quod in aliis per indulgentiam curari placuit, in illo putent non esse veniale. Unde cupio me super his plenius edoceri, ut etiam talium correctioni congrue studeatur: quia aliud est contra fidem impie armari, aliud pro fide immoderatius commoveri. Chartas etiam quas Aetius presbyter ante indicavit esse directas, et Breviarum fidei, quod te misisse significas, necdum ad me noveris pervenisse. Unde, si expeditioris occasio se praebuerit perlatoris, libenter habeo, ut si qua est, quae utilis videatur, quam primum ad me mittatur instructio. De Aegyptiis monachis quam quieti, aut cujus sint fidei, scire desidero, et de Alexandrinae Ecclesiae pace quid ad vos veris", + "candidate_score": 0.626281, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_22_24", + "bdc_text": "Der Zuname «Aenobarbus » bezieht sich auf Vogts roten Bart ( s. Wipf 311 ) . Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1583", + "psc_text": "et caeteris tribuerunt. Hic autem error si corrigatur, et primus Petrus, non autem secundus credatur S. Petrus Chrysologus, statim omnia sanata optime congruere invenientur. Ille enim is erit qui celebres ad Eutychem litteras dedit. Huic deinde successit Neo, ad quem S. Pontifex sequentem epistolam scripsit. Dein post Exuperantium Neonis successorem Joannes sub Simplicio, et tandem alius Petrus sub Symmacho optime sequuntur. Si Agnellus et auctores catalogorum veterum haec monumenta vidissent, nihil dubitamus quin ordine episcoporum custodio, eadem monumenta similiter conciliassent, ut Rubeus et Ughellus fecere; sicque vera Neonis aetas ex iisdem confirmaretur. Ignoratio vero monumentorum, quae tunc obtinebat, certae codicum fidei, qui hanc epistolam Neoni Ravennati inscribunt, praejudicare nequit. 1405 EPISTOLA CLXVI. AD NEONEM RAVENNATEM EPISCOPUM. De his qui de captivitate redeuntes, incertum habent utrum ante captivitatem baptisma consecuti sint. SYNOPSIS (Ex collectione Hispanica). I. De parvulis qui in captivitatem devenerunt, et baptismi gratiam non reminiscuntur. --II. Ut ab haereticis", + "candidate_score": 0.626233, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_3_5", + "bdc_text": "Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_44", + "psc_text": "ut eodem sane carent caeteri codices ac praesertim vetustis simarum omnium collectionum. Hinc ms. Florentin. S. Marci collectionis 13, ob Leoninas epistolas aliis nominibus insignis, ut videbimus in Admonit. ad epist. 12, sic epistolam, de qua agimus, inscribit: Leo Urbis Romae episcopus . . . . . Aquileiensi episcopo; ubi intervallo vacuo episcopi nomen ignotum significatur. Adempta igitur auctoritate quorumdam codicum, qui Januarium praeferunt, nihil fundamenti ex codicibus superest, quo cogamur affirmare epistolam 1 datam eidem Januario, ad quem epist. 18 scriptam fuisse manifestum est. 23. Traditam vero fuisse ad aliquem Januarii praecessorem et in ipso quidem pontificatus Leonis exordio, aliunde colligere licet. Photius in Bibliotheca vetustum codicem referens, qui sub saeculi VI initia lucubratus, exactissimam Pelagianarum rerum historiam ex peculiaribus documentis derivatam continebat, haec de Pelagianorum gestis sub Leonis pontificatu tradit cod. 54: Cum temporis deinde progressu sectae hujus homines per haeresis suae abjurationem Ecclesiae restituti essent; iterum malum", + "candidate_score": 0.624772, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_23_25", + "bdc_text": "Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind . - Lit. : HBRG I 430 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_410", + "psc_text": "455 in praefatione epistolis praemissa, num. 34, demonstravimus. Id autem quantum auctoritati tribuat huic collectioni Graecae, et exinde etiam collectioni Latinae, quae ex Graeca ducit originem; quantumque propterea haec collectio praestet collectioni Hispanicae, nemo non videt. Inter memoratae vero collectionis Chalcedonensis epistolas cum in Latinis, tum in Graecis codicibus integra describitur illa S. Petri Chrysologi ad Eutychem, a coaevo utique collectore inserta; ac idcirco ex antiquitate atque praestantia hujus collectionis tam apud Graecos, quam apud Latinos receptae, de integrae ejus epistolae sinceritate dubitare non licet. Cum Agnellus Ravennas a Bacchinio et a Muratorio editus, postremi capitis ejus epistolae summam dedit in S. Petri Chrysologi Vita, si non integram epistolam reperit in veteribus Ravennatensis Ecclesiae tabulis, certe aliquod vetustum exemplar hujusmodi collectionis Chalcedonensis prae oculis habuit. Cum vero haec exemplaria rariora fuerint, et non ita multa ex Leone proferant, ut in Isidoriana satis frequenti exhibentur; nihil mirum si posteriores Leoninarum epistolarum", + "candidate_score": 0.624371, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_23", + "bdc_text": "Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_367", + "psc_text": "ad orthodoxum vel per litteras, vel per aliquam conjunctionem loquantur; haec statim ab initio scripta produnt. Inopportunum enim fuisset Leonem rogare, ut promulgaret Eutychis condemnationem eo tempore, quo notissima erat, seu post epist. 26, cum jam generale concilium ea de causa habendum vulgatum fuerat. 4. Sed evidentius argumentum producamus. S. Leo duas Flaviani litteras cum gestis se accepisse tradit. Primum ep. 28, ad eumdem Flavianum scripta Idibus Junii an. 449, his verbis cap. 1: Lectis dilectionis tuae litteris, quas miramur fuisse tam seras, et gestorum episcopalium ordine recensito, tandem quid apud vos scandali contra integritatem fidei exortum fuisset, agnovimus. Hanc eamdem Flaviani epistolam se jam tunc accepisse indicat, cum scripsit epistolam 27, datam die 21 Maii anni ejusdem. Si epistola Flaviani sub hunc diem accepta valde erat sera; ergo multo ante scripta fuerat. Haec de primis Flaviani litteris procul dubio intelligenda sunt. Rursum epistola 36 ad eumdem Flavianum, data XII", + "candidate_score": 0.623982, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_23_25", + "bdc_text": "Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind . - Lit. : HBRG I 430 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_644", + "psc_text": "testatur. At hoc in hypothesi ejusdem chronicae notationis in utraque epistola satis ingeniose dictum videri potest, non tamen probabiliter, verisimillimum enim est Leonem ad Pulcheriam misisse exemplar, quod originali ad Theodosium tradito responderet. Hypothesim vero ejusdem diei in epistola signati, ex Latino textu pendet, quod non esse proprium hujus epistolae, sed ex epist. 44 sumptum jam demonstravimus. Repudiata vero hac hypothesi id ita evenisse conjici potest. S. pontifex primo scripsit epistolam 43. Haec sane in omnibus tum Venetis, tum Vaticanis Graecis codicibus, nec non in illis quos vetus interpres Latinus, seu Rusticus vidit, primo loco constanter describitur ante epistolam 44, quod anterioris temporis indicium est; at post aliquot dies; cum jam discessissent ii quibus epist. 43 tradita fuerat, eamdem S. Leo aliquibus mutatis, ac pluribus additis, renovavit, aliisque tradidit perferendam, ita ut, priori, si fieri posset, revocata vel suppressa, hanc Theodosio offerrent; ejusdemque exemplum litteris ad Pulcheriam scriptis junxit. Ita", + "candidate_score": 0.623314, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_23", + "bdc_text": "Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_542", + "psc_text": "III idus Maias, si statim scripsisset ad Pulcheriam, ad ipsum etiam imperatorem rescripsisset. Liquet autem eum accepta imperatoris epistola III idus Maias, et Flaviani litteris per idem circiter tempus acceptis una cum gestis Constantinopolitanae synodi adversus Eutychem, mox scripsisse ad eumdem Flavianum brevissimam epistolam 27, XII kal. Junias, qua eum de acceptis gestis monuit, nec non de fusiori epistola quam citius fieri posset transmittenda, ubi de controversia judicium ferretur. Huic autem studio intentus, nec non legatis eligendis atque instruendis, qui concilio jam indicto vice sui interessent, epistolas pluribus tradendas in illud tempus distulit, quo legati cum dogmatica epistola transfretarent. Hinc plures ejusdem epistolae datae leguntur iisdem idibus Juniis, quibus dogmatica ad Flavianum epist. 28 signata fuit, ac in omnibus nominantur legati, et eadem epistola ad Flavianum illis jam tradita memoratur. Horum vero omnium satis expressa fit mentio etiam in longiori epist. 31 ad Pulcheriam, legatorum quidem illis verbis cap. 4;", + "candidate_score": 0.623253, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_35_37", + "bdc_text": "Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer . - Lit. : HBRG I 154. 430 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_421", + "psc_text": "voluit eas litteras quas Leonem melius instructum plenius reddidisse aut brevi redditurum praesumebat. Enim vero si has dogmaticas Leonis litteras ille legisset, non videtur scripturus fuisse: Extra consensum Romanae civitatis episcopi causas fidei audire (seu ex Graeco cognoscere, aut dijudicare) non possumus; quae verba nondum sibi notam Romani episcopi sententiam declarant. Igitur haec Chrysologi epistola sub idem tempus data videtur, quo Leo scripsit epistolas 23 et 24, id est circa Februarium an. 449. Forte idem ille vir, qui Theodosii atque Eutychis litteras ad S. Leonem attulit, Ravennam etiam cum ejusdem Theodosii litteris ad Valentinianum transivit, et hac occasione epistolam Eutychis ad Chrysologum detulit. Huic autem Constantinopolim revertenti, dum Valentiniani responsa referret, Chrysologus tradidit hanc epistolam ad Eutychem, ut citius ac tutius traderetur. Certe autem non scripsit post notitiam actorum in Eutychem, aut definitivo Leonis epistolae, ut in Quesnelli sententia praesumendum est. EPISTOLA XXV, PETRI CHRYSOLOGI EPISCOPI RAVENNATIS AD EUTYCHEM PRESBYTERUM.", + "candidate_score": 0.62127, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_23", + "bdc_text": "Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_462", + "psc_text": "quae peculiare Scripturarum et verborum studium exigebant, aliquid diligentiae ac subsidii contulisse; ex quo aliqui eas ab ipso dictatas crediderunt, et in Gallicani scriptoris gloriam apud Gallos vulgarunt. 6. Quantum porro intersit, ut tam celebris dogmatica epistola emendatissima, quoad fieri potest, edatur, cum per se satis intelligitur, tum vero demonstrant etiam luculentius illa trium episcoporum Galliae ad Leonem epist. 67, c. 2: Idcirco si dignanter admittitis, deprecamur ut opus et praesentibus et futuris temporibus profuturum (de hac epistola loquuntur), quod nos asservandi studio foliis mandare curavimus, sanctitas vestra percurrere, et si quid librarii errore defuerit, emendare dignetur. In hanc rem perficiendam codices triginta et amplius expendimus, et inter hos sex vetustissimos. qui millenariam aetatem attingunt. Cum haec epistola invenitur in omnibus collectionibus, quas in praefatione recensuimus, exceptis collect. 4, 6, 7, 14, 15 et 16, tum vero ad praecipuos cujusque collectionis mss. libros eamdem relegimus, inter quos vetustissimi sunt Vat.", + "candidate_score": 0.62065, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_23_25", + "bdc_text": "Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind . - Lit. : HBRG I 430 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_548", + "psc_text": "Sed contra fidem earum collectionum quae chronicam notam iduum Junii exhibent, eamque ex epistola 30 non potuerunt sumere, hanc opinionem inducere nequivimus. Id autem multo minus potuimus alia ratione, quae conjecturam numero praecedenti propositam magis magisque confirmabit. Si epistolae, inquit Leo epist. 45, quae in fidei causa per nostros clericos directae sunt, ad vestram pietatem pervenissent, certum est remedium vos his rebus quae contra fidem factae sunt . . . praestare potuisse. Indicatur epistola 30, per legatos missa quae, his Ephesum profectis ad Augustam non pervenit. Altam ergo eadem in re et pleniorem quidem epistolam ad eamdem Pulcheriam se alia occasione post legatorum discessum non direxisse praesumit; alias haec, non aeque ac illa prior alio traducta, eumdem effectum multo magis peperisset, ita ut opus non fuerit prioris epistolae 30 exemplum ad eamdem una cum epist. 45 iterum mittere. Igitur epistola 31 ad Pulcheriam missa non fuit, sed ab ipso Leone", + "candidate_score": 0.620213, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_22_24", + "bdc_text": "Der Zuname «Aenobarbus » bezieht sich auf Vogts roten Bart ( s. Wipf 311 ) . Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_367", + "psc_text": "ad orthodoxum vel per litteras, vel per aliquam conjunctionem loquantur; haec statim ab initio scripta produnt. Inopportunum enim fuisset Leonem rogare, ut promulgaret Eutychis condemnationem eo tempore, quo notissima erat, seu post epist. 26, cum jam generale concilium ea de causa habendum vulgatum fuerat. 4. Sed evidentius argumentum producamus. S. Leo duas Flaviani litteras cum gestis se accepisse tradit. Primum ep. 28, ad eumdem Flavianum scripta Idibus Junii an. 449, his verbis cap. 1: Lectis dilectionis tuae litteris, quas miramur fuisse tam seras, et gestorum episcopalium ordine recensito, tandem quid apud vos scandali contra integritatem fidei exortum fuisset, agnovimus. Hanc eamdem Flaviani epistolam se jam tunc accepisse indicat, cum scripsit epistolam 27, datam die 21 Maii anni ejusdem. Si epistola Flaviani sub hunc diem accepta valde erat sera; ergo multo ante scripta fuerat. Haec de primis Flaviani litteris procul dubio intelligenda sunt. Rursum epistola 36 ad eumdem Flavianum, data XII", + "candidate_score": 0.619694, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_5_7", + "bdc_text": "Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte , Jg. 11 , Berlin 1901 , S. 173 ; de Quervain 67f. .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_758", + "psc_text": "Sed praeterquam quod non est verosimile episcopos, qui III kal. Octobris in Urbe convenerant, per quinquaginta dies Romae fuisse detentos absoluta jam synodo die 13, aut serius 15 Octobris, ut liquet ex epist. 44 et sequentibus; praeter hoc, inquam, nullum antiquum documentum superest, quo probetur Leone pontifice dedicationem basilicae S. Petri celebratam fuisse die 18 Novembris. Adde quod Valentinianum an. 449 Romae fuisse nullum aliunde indicium est; nonnulla autem suppetunt documenta quae eum anno 450 ibidem exstitisse probant. 4. Quesnellus diss. 1 ad an. 450, n. 1, Baronii sententiam impugnans, in aliam apertius erroneam transiit, contendens has epistolas scriptas fuisse post festum S. Petri die 29 Junii an. 450. Error ex duobus manifeste detegitur. Primum quia hoc anno Valentinianus Romae erat mense Martio, quo legem edidit Novellis insertam tit. 7, de Indulgentiis reliquorum, nec non mense Aprili ex tit. 38, de Naviculariis annuis, etc., ex quibus dies festus S. Petri,", + "candidate_score": 0.619621, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_22_24", + "bdc_text": "Der Zuname «Aenobarbus » bezieht sich auf Vogts roten Bart ( s. Wipf 311 ) . Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1370", + "psc_text": "cum inscriptione: Leo episcopus Basilio, Juvenali, Euxitheo, Petro, et Lucae episcopis. Hi duo postremi, ut ex codice encyclio discimus, sunt Petrus Corinthius et Lucas Dyrrachenus, ad quos pariter eamdem epistolam directam agnoscimus. Post primam periodum solius Basilii Antiocheni propriam, in eodem codice notatur: Usque huc Basilio; ex quo monemur, sequentia, Cognitis quae apud Alexandriam, etc., ad Basilium aeque ac ad caeteros in inscriptione nominatos scripta fuisse a pari. Haec Ratisponensis codicis inscriptio atque notatio maxime congruit cum iis quae S. Leo scribit epist. 153: Placuit etiam nobis ut ad metropolitanos episcopos generales litteras mitteremus, quae animum eorum firment et roborent . . . De quibus epistolis unam ad Antiochenum, alteram ad Jerosolymitanum . . . dirigetis. Nos autem ad Illyrios episcopos similia jam scripta transmisimus. Hic tria similis epistolae exempla indicantur, ad Basilium Antiochenum, ad Juvenalem Jerosolymitanum, et ad Illyrios episcopos, id est ad Euxitheum Thessalonicensem, Petrum Corinthium, et Lucam", + "candidate_score": 0.618617, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_35_37", + "bdc_text": "Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer . - Lit. : HBRG I 154. 430 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_473", + "psc_text": "AD FLAVIANUM EPISCOPUM CONSTANTINOPOLITANUM CONTRA EUTYCHIS PERFIDIAM ET HAERESIM, SYNOPSIS ( Ex collectione Hispanica ). Quod ignorantia sanctarum Scripturarum Eutychen haereticum fecerit. --II. Contra eos qui in duos filios dispensationis Dominicae mysterium scindere moliuntur. --III. Contra eos qui passibilem Divinitatem unigeniti Filii Dei audent asserere. --IV. Contra eos qui in duas naturas Christi temperamentum vel confusionem argumentantur. --V. Contra eos qui coelestem aut alterius cujusque substantiae existere formam servi, quam ex nobis assumpsit, insaniendo asserunt. --VI. Contra eos qui duas quidem ante adunationem naturas Domini delirant, unam vero post adunationem confingunt. 801 LEO episcopus, dilectissimo fratri FLAVIANO Constantinopolitano episcopo. CAP. I. Praesumptio et imperitia Eutychen in errorem impulerunt. Lectis dilectionis tuae litteris, quas miramur fuisse tam seras, et gestorum episcopalium ordine recensito, tandem quid apud vos scandali contra integritatem fidei exortum fuisset agnovimus; et quae prius videbantur occulta, nunc nobis reserata patuerunt. Quibus Eutyches, qui presbyterii nomine honorabilis videbatur, multum", + "candidate_score": 0.618506, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_22_24", + "bdc_text": "Der Zuname «Aenobarbus » bezieht sich auf Vogts roten Bart ( s. Wipf 311 ) . Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1272", + "psc_text": "emendavimus, ex quibus colligitur omnes has epistolas eodem die VI idus Martias signatas fuisse. 2. Quoad ordinem vero, cum ex laudato testimonio epistolae 131 liquet S. pontificem scripsisse litteras ad Marcianum et Proterium antequam ad Julianum scriberet, tum vero ex initio cap. 2 epistolae 130, ad Marcianum, ubi Leo se Proterio rescripsisse testatur, palam fit litteras ad Proterium epistolae ad Marcianum praecessisse. Itaque licet omnes hae epistolae eodem die notentur, ex ipsarum tamen contextu Leo scripsit primum ad Proterium, dein ad Marcianum, ac tandem ad Julianum, et hunc ordinem in editione servabimus. 1253 EPISTOLA CXXIX. AD PROTERIUM EPISCOPUM ALEXANDRINUM. SYNOPSIS. I. Episcoporum esse vigilare ne fidei unitas violetur, quod vel litterulae immutatione fieri potest. --II. Ex traditione SS. PP. et suam epistolam catholicam, et docendos esse populus, asserit. --III. Fidem, disciplinam et privilegia Ecclesiarum ex norma vetustatis esse servanda. LEO PROTERIO episcopo Alexandrino. CAP. I. Laetificaverunt me litterae dilectionis tuae,", + "candidate_score": 0.617779, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_35_37", + "bdc_text": "Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer . - Lit. : HBRG I 154. 430 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_419", + "psc_text": "hunc rescripsisse satis credibile fit ex ipso contextu, in quo Chrysologus se de ipsa causa nihil aliunde instructum prodit, nisi ex Eutychis litteris; idque adeo exiliter, ut de Nestorianismo potius quam de Eutychianismo metuisse videatur, eaque primo capite obtrudat quae sermone 145 contra Nestorianam haeresim Eutychianae contrariam manifestissime disserit. Id autem non accidisset, si responsionem differens, antea de tota re exactius voluisset edoceri, uti Quesnellus in notis conjecit. Enim vero si S. Petrus non scripsisset epistolam, nisi postquam Romam allata fuissent Constantinopolitanae synodi gesta, in quibus Eutychianus error tam manifeste detectus, et ipse Eutyches velut pertinax damnatus fuerat; et nisi postquam eidem innotuisset Leonis epistola qua Constantinopolitanum judicium confirmatum fuit; quomodo se ignorare Constantinopolitanorum Patrum sensum potuisset affirmare: Quid intellexerint, eorum taciturnitate nescimus? Quomodo cum Eutyche ita indifferenter egisset, ut nec innocentem, nec reum judicarit? Quomodo eum post tam solemnem condemnationem a Romano etiam pontifice confirmatam, dilectissimum filium, honorantissimum, et", + "candidate_score": 0.617519, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_5_7", + "bdc_text": "Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte , Jg. 11 , Berlin 1901 , S. 173 ; de Quervain 67f. .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1471", + "psc_text": "kal. Septembris, quorum alterum habent duo codices Trecopith. et Oxon. Quesnelli ac editiones Josiae Simleri, Surii, etc., alterum vero codex Theodoricianus ejusdem Quesnelli et noster praestantissimus Ratisponensis; hunc postremum cum antecedentibus litteris concinnentem praetulimus: facile autem fuit librariorum lapsu notam VI, disjunctis lateribus convertere in III, et scribere XIII pro XVI kal. Septemb. Neque moveat plerosque codices et collectiones omni chronica notatione carere: aliae enim insignes epistolae in omnibus mss. notam chronicam desiderant; quam si in aliquo codice inveniremus, non idcirco expungendam quispiam crederet, nisi forte historiae repugnaret. In praesenti autem epistola praeter fidem aliquot codicum diversae originis, inter quos praesertim Ratisponensis maximam fidem facit, non solum nihil repugnat, sed omnia potius ex antea dictis concordant. 3. De testimoniis huic epistolae subjectis aliquid hic tandem praemonendum est. S. Leo haec post pseudosynodum Ephesinam primum collegerat, ac in Orientem per legatos miserat, ut doctrinam suae epistolae 28, ad Flavianum, Latinorum ac", + "candidate_score": 0.615088, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_5_7", + "bdc_text": "Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte , Jg. 11 , Berlin 1901 , S. 173 ; de Quervain 67f. .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_746", + "psc_text": "in Chronico. Concinit Historia Eutychianistarum, quae eum, dum in exsilium deportaretur, ipso in itinere apud Epipam Lydiae civitatem defunctum indicat. Potuit quidem haec mors a Flaviani inimicis aliquamdiu occultari ob Constantinopolitanos qui illi maxime favebant: unde archimandritae, clerus et populus Constantinopolitanae urbis qui ad Leonem litteras dedere citius circa Octobrem an. 449 (ut colligere licebit ex admonitione in epistolam 59), ejusdem episcopi mortem ignorabant. At nihilominus Anatolium ordinatum fuisse ante finem anni 449, ex Theodoro lectore manifestum est. In fragmentis enim ejusdem a Valesio collectis, ordinatione Anatolii ac nonnullis ejusdem ordinationis circumstantiis commemoratis, ait: Agebantur autem haec consulatu Protogenis et Asterii. Igitur sub finem ejusdem anni haec epistola ad Leonem scripta videtur; sicut et alia ordinatorum ejus, cujus fit mentio in epistola 71; nam statim post ordinationem ejusmodi epistolae scribebantur. 2. Sub idem tempus de eadem re ad Leonem litteras dedere Theodosius atque Pulcheria, et omnes hae epistolae simul videntur", + "candidate_score": 0.611447, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_6", + "bdc_text": "Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte , Jg. 11 , Berlin 1901 , S. 173 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_170", + "psc_text": "quatuor collectionum 11, 20, 21 et 23, ad quas referri tres a Quesnello laudatos codices nihil ambigimus. Collectio 11, a qua caeterae collectiones hanc editionis formam videntur sumpsisse, praecipue consideranda est, cum antiquior sit Hincmari aetate, uti probavimus in praefat. ad epistolas num. 23. In uno tantum codice Veneto S. Marci 79 collectionis 22 hanc tertiam rationem nacti sumus absque repetitione extremi capitis Cum itaque de omnibus, etc., ita ut lectioni Hadrianeae tria tantum capita omissa ex ed tione decurtata subjiciantur usque ad illa, vel corpore perdidisse. In editis autem Leonis Quesnello anterioribus ac in Conciliorum vulgatis quae ex codicibus hujus tertiae lectionis profecta sunt, editores, cum hanc formam incongruam deprehendissent, tam ob chronicam notam sitam ante tria capitula 6, 7 et 8, quam ob importunam repetitionem periodi Cum itaque de omnibus, nulla licet codicum auctoritate fulti, dederunt primo editionem Hadrianeam, excepta extrema periodo, Si quae vero aliae sunt causae,", + "candidate_score": 0.602139, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Pelagianos", + "max_score": 0.679588, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_32_34", + "bdc_text": "et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Pelagianos_window_0", + "psc_text": "IN SEQ. DIALOGOS CONTRA PELAGIANOS ADMONITIO. 1. Vix dum Origeniana perfidia quaqua patuit Christianus orbis damnata, Hieronymo cervices subdiderat, cum subito Pelagianum bellum exardere, Ecclesias late pervagari, natumque adeo monstris elidendis doctorem maximum, tametsi jam senio confectum, ut in aciem descenderet, excitare: ut nulla, opinor, laus umquam esset jugulatae haereseos, qua ille aut solus non donaretur, aut primus. Exsecrabilem doctrinam quam Romae didicerat a Rufino quodam Syro Pelagius, Palaestinam importavit circa annum Christi 412, et Hierosolymae docuit, ubi annuente ejus urbis episcopo Joanne, usque adeo profecit, ut essent qui suo de nomine appellarentur. Summa haereseos per id temporis haec erat, Posse homines sine peccato esse si velint: Divinae gratiae necessitatem arbitrii libertati officere: et, quod minori studio videtur tunc saltem jactatum, Non esse traducem peccati. Hieronymus in libris, quos ab eo tempore elaboravit, maxime Commentariis in Jeremiam detestandam superbiam suggillare arrepta occasione non destitit; sed nominibus continuo pepercit, quos eos", + "candidate_score": 0.679588, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33_35", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt . Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Pelagianos_window_0", + "psc_text": "IN SEQ. DIALOGOS CONTRA PELAGIANOS ADMONITIO. 1. Vix dum Origeniana perfidia quaqua patuit Christianus orbis damnata, Hieronymo cervices subdiderat, cum subito Pelagianum bellum exardere, Ecclesias late pervagari, natumque adeo monstris elidendis doctorem maximum, tametsi jam senio confectum, ut in aciem descenderet, excitare: ut nulla, opinor, laus umquam esset jugulatae haereseos, qua ille aut solus non donaretur, aut primus. Exsecrabilem doctrinam quam Romae didicerat a Rufino quodam Syro Pelagius, Palaestinam importavit circa annum Christi 412, et Hierosolymae docuit, ubi annuente ejus urbis episcopo Joanne, usque adeo profecit, ut essent qui suo de nomine appellarentur. Summa haereseos per id temporis haec erat, Posse homines sine peccato esse si velint: Divinae gratiae necessitatem arbitrii libertati officere: et, quod minori studio videtur tunc saltem jactatum, Non esse traducem peccati. Hieronymus in libris, quos ab eo tempore elaboravit, maxime Commentariis in Jeremiam detestandam superbiam suggillare arrepta occasione non destitit; sed nominibus continuo pepercit, quos eos", + "candidate_score": 0.676165, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_34_36", + "bdc_text": "Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt . Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Pelagianos_window_0", + "psc_text": "IN SEQ. DIALOGOS CONTRA PELAGIANOS ADMONITIO. 1. Vix dum Origeniana perfidia quaqua patuit Christianus orbis damnata, Hieronymo cervices subdiderat, cum subito Pelagianum bellum exardere, Ecclesias late pervagari, natumque adeo monstris elidendis doctorem maximum, tametsi jam senio confectum, ut in aciem descenderet, excitare: ut nulla, opinor, laus umquam esset jugulatae haereseos, qua ille aut solus non donaretur, aut primus. Exsecrabilem doctrinam quam Romae didicerat a Rufino quodam Syro Pelagius, Palaestinam importavit circa annum Christi 412, et Hierosolymae docuit, ubi annuente ejus urbis episcopo Joanne, usque adeo profecit, ut essent qui suo de nomine appellarentur. Summa haereseos per id temporis haec erat, Posse homines sine peccato esse si velint: Divinae gratiae necessitatem arbitrii libertati officere: et, quod minori studio videtur tunc saltem jactatum, Non esse traducem peccati. Hieronymus in libris, quos ab eo tempore elaboravit, maxime Commentariis in Jeremiam detestandam superbiam suggillare arrepta occasione non destitit; sed nominibus continuo pepercit, quos eos", + "candidate_score": 0.656682, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_12", + "bdc_text": "- quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Pelagianos_window_112", + "psc_text": "in hac sententia sit, sed quod ubique ὑπερβολικῶς mediocria transeas, et magna secteris. Unde adjungis, Gloriam vestium et ornamentorum Deo esse contrariam. Quae sunt, rogo, inimicitiae contra Deum, si tunicam habuero mundiorem, si episcopus, presbyter, et diaconus, et reliquus ordo ecclesiasticus in administratione sacrificiorum candida veste processerint? Cavete, clerici; cavete, monachi; viduae et virgines, periclitamini, nisi sordidas vos atque pannosas vulgus aspexerit. Taceo de hominibus saeculi, quibus aperte bellum indicitur, et inimicitiae contra Deum, si pretiosis atque nitentibus utantur exuviis. 30. Capitula Pelagii sibi contraria. --Audiamus et caetera: Inimicos ut 728 proximos diligendos (Tit. CLXIV, al. CXLIV); statimque oppressus gravissimo lethargo, ponis et dicis: Inimico numquam esse credendum (Tit. CLXI, al. CXLVI) , quod sibi esse contrarium, etiam me silente, perspicuum est. Sed dices [ Al. dicis] utrumque vocibus Scripturae contineri, non animadvertens, quo sensu in suis locis dicta sint. Praeceptum est mihi, ut diligam inimicos, et orem pro persecutoribus.", + "candidate_score": 0.636252, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_4_6", + "bdc_text": "quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte , Jg. 11 , Berlin 1901 , S. 173 ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Pelagianos_window_127", + "psc_text": "in sequentibus: Si tetigerit aliquid immundum, quod non liceat tangere, et fecerit per ignorantiam, et postea didicerit, sive promiserit aliquid, et fuerit oblitus, pronuntiabit peccatum suum, in quo peccasse se perspicit, et offeret Domino pro his quae peccavit, agnam sive capram pro peccato suo quod peccavit, et precabitur pro eo sacerdos super peccato, et dimittetur ei peccatum. Sin autem non praevaluerit manus ejus, ut offerat ovem pro peccatis suis quibus peccavit, duos turtures, aut duos pullos columbarum offeret Domino, unum pro peccato, et unum in holocaustum: et portabit ea ad sacerdotem, et offeret sacerdos id quod pro peccato est primum, et in ipso reconciliabitur pro peccato quod peccavit, et dimittetur ei (Levit. V, 3 seq.) . Caeteraque his similia, quae studio brevitatis omitto, ne fastidium stomacho tuo faciam. In consequentibus quoque narrat Moyses (Ibid., VIII) quod in consecratione Aaron et filiorum ejus obtulerit vitulum pro peccato et posuerit Aaron et", + "candidate_score": 0.633595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_10_12", + "bdc_text": "Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ; Fluri , aaO , S. 173f. 189 . - quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Pelagianos_window_0", + "psc_text": "IN SEQ. DIALOGOS CONTRA PELAGIANOS ADMONITIO. 1. Vix dum Origeniana perfidia quaqua patuit Christianus orbis damnata, Hieronymo cervices subdiderat, cum subito Pelagianum bellum exardere, Ecclesias late pervagari, natumque adeo monstris elidendis doctorem maximum, tametsi jam senio confectum, ut in aciem descenderet, excitare: ut nulla, opinor, laus umquam esset jugulatae haereseos, qua ille aut solus non donaretur, aut primus. Exsecrabilem doctrinam quam Romae didicerat a Rufino quodam Syro Pelagius, Palaestinam importavit circa annum Christi 412, et Hierosolymae docuit, ubi annuente ejus urbis episcopo Joanne, usque adeo profecit, ut essent qui suo de nomine appellarentur. Summa haereseos per id temporis haec erat, Posse homines sine peccato esse si velint: Divinae gratiae necessitatem arbitrii libertati officere: et, quod minori studio videtur tunc saltem jactatum, Non esse traducem peccati. Hieronymus in libris, quos ab eo tempore elaboravit, maxime Commentariis in Jeremiam detestandam superbiam suggillare arrepta occasione non destitit; sed nominibus continuo pepercit, quos eos", + "candidate_score": 0.628877, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_3_5", + "bdc_text": "Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Pelagianos_window_226", + "psc_text": "Deus, nunc praecepit hominibus 764 ubique poenitentiam agere (Act. XVII, 30) . Significanter praeterita in Lege tempora, tempora ignorantiae demonstravit. Rursum ait: Veniam ad vos, Deo volente. Cur interposuit voluntatem Dei, si habebat sui arbitrii potestatem? Jacobus Apostolus: Si quis, ait, servaverit totam legem, offenderit autem in uno, reus est omnium factus (Jacob. II, 10) . Quis nostrum in nullo aliquando peccavit? Si autem peccavit (quod negari non potest) et per unum peccatum, omnium est reus peccatorum, non suis viribus, sed Dei misericordia salvatur. Si quis in verbo non peccavit, hic perfectus est vir (Jacob. III, 2) . Si aliquando in sermone peccasti, ubi est apud te praesumpta perfectio, maxime cum sequatur: Linguam autem hominum nullus potest domare, incontinens malum, plena veneni mortiferi (Ibid., 8) . Rogo te ut mihi respondeas, si lingua incontinens est malum, et plena veneni mortiferi, et nullus potest domare linguam mortalium, et tanti criminis reus", + "candidate_score": 0.624894, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_4", + "bdc_text": "quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Pelagianos_window_127", + "psc_text": "in sequentibus: Si tetigerit aliquid immundum, quod non liceat tangere, et fecerit per ignorantiam, et postea didicerit, sive promiserit aliquid, et fuerit oblitus, pronuntiabit peccatum suum, in quo peccasse se perspicit, et offeret Domino pro his quae peccavit, agnam sive capram pro peccato suo quod peccavit, et precabitur pro eo sacerdos super peccato, et dimittetur ei peccatum. Sin autem non praevaluerit manus ejus, ut offerat ovem pro peccatis suis quibus peccavit, duos turtures, aut duos pullos columbarum offeret Domino, unum pro peccato, et unum in holocaustum: et portabit ea ad sacerdotem, et offeret sacerdos id quod pro peccato est primum, et in ipso reconciliabitur pro peccato quod peccavit, et dimittetur ei (Levit. V, 3 seq.) . Caeteraque his similia, quae studio brevitatis omitto, ne fastidium stomacho tuo faciam. In consequentibus quoque narrat Moyses (Ibid., VIII) quod in consecratione Aaron et filiorum ejus obtulerit vitulum pro peccato et posuerit Aaron et", + "candidate_score": 0.624713, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_5_7", + "bdc_text": "Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte , Jg. 11 , Berlin 1901 , S. 173 ; de Quervain 67f. .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Pelagianos_window_0", + "psc_text": "IN SEQ. DIALOGOS CONTRA PELAGIANOS ADMONITIO. 1. Vix dum Origeniana perfidia quaqua patuit Christianus orbis damnata, Hieronymo cervices subdiderat, cum subito Pelagianum bellum exardere, Ecclesias late pervagari, natumque adeo monstris elidendis doctorem maximum, tametsi jam senio confectum, ut in aciem descenderet, excitare: ut nulla, opinor, laus umquam esset jugulatae haereseos, qua ille aut solus non donaretur, aut primus. Exsecrabilem doctrinam quam Romae didicerat a Rufino quodam Syro Pelagius, Palaestinam importavit circa annum Christi 412, et Hierosolymae docuit, ubi annuente ejus urbis episcopo Joanne, usque adeo profecit, ut essent qui suo de nomine appellarentur. Summa haereseos per id temporis haec erat, Posse homines sine peccato esse si velint: Divinae gratiae necessitatem arbitrii libertati officere: et, quod minori studio videtur tunc saltem jactatum, Non esse traducem peccati. Hieronymus in libris, quos ab eo tempore elaboravit, maxime Commentariis in Jeremiam detestandam superbiam suggillare arrepta occasione non destitit; sed nominibus continuo pepercit, quos eos", + "candidate_score": 0.618976, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf051", + "work_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum", + "max_score": 0.677199, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_7_9", + "bdc_text": "de Quervain 67f. . Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_289", + "psc_text": "ab Eutropio et Paulo de Priscillianistarum erroribus non fuisse interpellatum, nec ad eos episcopos in hac causa quidquam aliquando rescripsisse, arbitror evidentissime demonstratum. 6. Verum enim vero, etsi de hoc fidei libello multa scripserim, adhuc me nihil praestitisse videor, si ille clarissimorum virorum judicio et manuscriptorum exemplarium auctoritate uni Augustino adjudicaretur. Ecquis profecto lepidum nugatorem me esse non arbitraretur, cum lustratis jam aliis atque aliis Augustini Operibus, quibus laudata illa fidei professio nec concinit, nec cohaeret, istud unum subsisteret cui potissimum Quesnellus insistit? Annon vetusto Romanorum canonum codici, Sententiarum Magistro, antiquis recentioribusque exemplaribus, Lovaniensibus doctoribus, ex quibus omnibus suarum conjecturarum argumenta ipse Quesnellus mutuatus est, fides adhibenda foret? Sed in tanti discriminis causa nihil operae me insumere oportebit, si Parisini doctoris judicio illud opponam, quod jam Patres congregationis S. Mauri in postrema Parisina Operum S. Augustini editione pronuntiarunt. Illam ergo fidei professionem cum subjectis anathematismis sub nomine sermonis 233, de", + "candidate_score": 0.677199, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_7_9", + "bdc_text": "de Quervain 67f. . Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_325", + "psc_text": "Quesnellum exagitantes, qui confidentius fidei professionem a Tarraconensibus, Carthaginensibus, Lusitanis et Baeticis Patribus, papae Leonis praecepto descriptam, eripere conabatur, ut incerto prorsus scriptore eam assereret. Ne igitur actum iterum agamus, alteram illius concilii partem expendendam assumimus, in qua quippe cum de Profuturo Bracarensis Ecclesiae antistite, tum de Romanorum pontificum primatu et juribus, cumulate laudati Patres verba fecere. 9. Ad totius ergo clericalis ordinis institutionem Lucretius eos praecedentes Ecclesiae canones recitari jussit, quos generales et provinciales synodi in Ecclesiasticae disciplinae munimen et sacrorum rituum et ministrorum Ecclesiae decus conscripserant. Cui suggestioni caeteri omnes episcopi illico cum suffragarentur, necessarium et valde utile arbitrati sunt primo ad eas provocare institutiones quae ab apostolica S. Petri cathedra ad interrogationem quondam venerandae memoriae praedecessoris sui Profuturi directae fuere. Profuturum episcopum ergo ante Lucretium in Bracarensi consedisse throno, et ab apostolica S. Petri cathedra regulas pro Priscillianistarum superstitibus reliquiis abolendis recepisse, hujus concilii Patres confessi sunt.", + "candidate_score": 0.676171, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_7_9", + "bdc_text": "de Quervain 67f. . Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_252", + "psc_text": "Leone, cum ille adhuc acoluthus Zosimi decretum adversus Pelagianos detulit, etc. Rectene ac sapienter hoc loco et sequentibus Quesnellum ratiocinari arbitrabimur? Frivolum utrumque et sine fundamento esse jam olim Harduinus annotavit. Sed Parisiensem hunc Leonis Operum editorem pro more comminisci et nugari voluisse, ii perspicue intelligent, qui cum in fidei professionem, tum in illos subjectos decem et octo anathematismos oculos conjiciant. Nam quis sibi adulabitur eam fidei regulam cum subjectis anathematismis jam diu fuisse concinnatam, textamque antequam omnes Priscillianistarum errores, artes horumque fontes unde dimanabant, plenius innotescerent? si jam Romanorum Canonum codici eam fidei professionem antequam Tarraconenses, Carthaginenses, Lusitani et Baetici episcopi convenissent insertam confingamus, vel si antequam Turribius apostolicam sedem consuleret, et S. pontifex consultationibus responderet, Augustinus, vel quisquam alius eam edidisset, dicat, amabo, Quesnellus an Turribium et Leonem latere potuisset? Id suspicari haud licet. Ambos enim de rebus in Ecclesia gestis instructos esse oportebat, et Romanus pontifex potissimum", + "candidate_score": 0.676144, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_7_9", + "bdc_text": "de Quervain 67f. . Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_254", + "psc_text": "Hispaniarum episcopi ex Augustino fidei tessaram acceperant? Isthaec ergo mea persuasio est, videlicet, Quesnellum versute omnino nugatum fuisse, eam fidei professionem Augustino adjudicando. Tarraconenses enim, et caeteri PP. qui in concilium convenerunt, si ex ejus Operibus eam mutuati essent, ejus nomen non reticuissent, immo nec omisissent indicare Romanae et apostolicae sedis canones et statuta, si fidei regulam ex illo codice desumpsissent. Atqui in illa epigraphe non aliud quam Leonis nomen legendum occurrit: habet enim: Incipit regula fidei catholicae contra omnes haereses, et quam maxime contra Priscillianos, quam episcopi Tarraconenses . . . . fecerunt, et cum praecepto papae urbis Romae Leonis ad Balconium episcopum Galliciae transmiserunt. 3. Nec errore aut oscitantia amanuensem liceat notare nam, Bracarensis concilii PP. anno Christi 563 sincere id fassi sunt, quando videlicet Lucretius episcopus illius sacri conventus praeses, caeteros alloquens episcopos, ad Toletanam provocat synodum Leonis aevo et praecepto habitam, in qua regulam fidei contra", + "candidate_score": 0.672205, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8_10", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ;", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_325", + "psc_text": "Quesnellum exagitantes, qui confidentius fidei professionem a Tarraconensibus, Carthaginensibus, Lusitanis et Baeticis Patribus, papae Leonis praecepto descriptam, eripere conabatur, ut incerto prorsus scriptore eam assereret. Ne igitur actum iterum agamus, alteram illius concilii partem expendendam assumimus, in qua quippe cum de Profuturo Bracarensis Ecclesiae antistite, tum de Romanorum pontificum primatu et juribus, cumulate laudati Patres verba fecere. 9. Ad totius ergo clericalis ordinis institutionem Lucretius eos praecedentes Ecclesiae canones recitari jussit, quos generales et provinciales synodi in Ecclesiasticae disciplinae munimen et sacrorum rituum et ministrorum Ecclesiae decus conscripserant. Cui suggestioni caeteri omnes episcopi illico cum suffragarentur, necessarium et valde utile arbitrati sunt primo ad eas provocare institutiones quae ab apostolica S. Petri cathedra ad interrogationem quondam venerandae memoriae praedecessoris sui Profuturi directae fuere. Profuturum episcopum ergo ante Lucretium in Bracarensi consedisse throno, et ab apostolica S. Petri cathedra regulas pro Priscillianistarum superstitibus reliquiis abolendis recepisse, hujus concilii Patres confessi sunt.", + "candidate_score": 0.670562, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33_35", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt . Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_205", + "psc_text": "An Idatius in Chronico, qui alias episcoporum clades descripsit, hanc unam de Turribii exsilio reticuisset? Denique, cur et caeteri omnes Hispaniae Galliciaeque scriptores tanto silentio laborassent in maximi momenti re? Non itaque ad hocce effugium recurrendum est. 9. Neque quidem tam longam plurium annorum peregrinationem, antequam ad episcopatum eveheretur, Turribius peragere potuit. Post Dictinii quippe mortem, quae ante Christi annum 420 contigit, ut ex Augustino 254 vidimus, jam Asturicensem Ecclesiam Turribius est assecutus. Sed tunc non Leo Magnus, sed Zosimus, aut Bonifacius, catholicae Ecclesiae praeerat. Quare cum in exordio secundi capitis illius epistolae Turribius de seipso tamquam de homine jamjam ex peregrinatione adveniente loquatur, inde fit quod quae de Asturicensi concilio ex Idatii Chronico narrant Baluzius et Aguirre minime in Leonis aevum, videlicet in annum 446, rejici possint. Quod si tandem confingamus non statim post adeptum episcopatum Turribium ad Idatium et Ceponium scripsisse, nec Leonem veluti supremum magistrum et judicem", + "candidate_score": 0.666513, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_7_9", + "bdc_text": "de Quervain 67f. . Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_332", + "psc_text": "eripere conabor, quae ex hujus concilii textu et narrationibus depromptae sunt, quaeque maximam disceptandi libidinem in Paschasii Quesnelli aliorumque animos excitarunt, ut mox videmus. CAPUT XIX ET ULTIMUM. Duos Leonis tempore exstitisse Turribios perperam Paschasius Quesnellus arbitratus est. Ad quem potissimum Christi annum Bracarense concilium de quo egimus sit revocandum. 1. Actorum Bracarensium seriem Paschasius Quesnellus percurrens, in eam lapsus est opinionem, praeter Turribium illum Asturicensem, de quo in superioribus verba fecimus, alium hujus nominis hominem exstitisse, qui apostolicae sedis notarii munere fungebatur, qui ad Galliciae synodum Leonis litteras detulerat. Huic controversiae Lucretii verba occasionem praebuere, qui in laudata Bracarensi synodo proloquens dixit: Credo autem vestrae beatitudinis fraternitatem nosse quia eo tempore quo in his regionibus nefandissimae Priscillianae sectae venena serpebant, beatissimus papa urbis Romae Leo, qui quadragesimus fere apostoli 281 Petri successor exstitit, per Turribium notarium sedis suae ad synodum Galliciae contra impiam Priscillianae haeresis sectam scripta sua direxit.", + "candidate_score": 0.666162, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8_10", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ;", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_289", + "psc_text": "ab Eutropio et Paulo de Priscillianistarum erroribus non fuisse interpellatum, nec ad eos episcopos in hac causa quidquam aliquando rescripsisse, arbitror evidentissime demonstratum. 6. Verum enim vero, etsi de hoc fidei libello multa scripserim, adhuc me nihil praestitisse videor, si ille clarissimorum virorum judicio et manuscriptorum exemplarium auctoritate uni Augustino adjudicaretur. Ecquis profecto lepidum nugatorem me esse non arbitraretur, cum lustratis jam aliis atque aliis Augustini Operibus, quibus laudata illa fidei professio nec concinit, nec cohaeret, istud unum subsisteret cui potissimum Quesnellus insistit? Annon vetusto Romanorum canonum codici, Sententiarum Magistro, antiquis recentioribusque exemplaribus, Lovaniensibus doctoribus, ex quibus omnibus suarum conjecturarum argumenta ipse Quesnellus mutuatus est, fides adhibenda foret? Sed in tanti discriminis causa nihil operae me insumere oportebit, si Parisini doctoris judicio illud opponam, quod jam Patres congregationis S. Mauri in postrema Parisina Operum S. Augustini editione pronuntiarunt. Illam ergo fidei professionem cum subjectis anathematismis sub nomine sermonis 233, de", + "candidate_score": 0.664909, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8_10", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ;", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_252", + "psc_text": "Leone, cum ille adhuc acoluthus Zosimi decretum adversus Pelagianos detulit, etc. Rectene ac sapienter hoc loco et sequentibus Quesnellum ratiocinari arbitrabimur? Frivolum utrumque et sine fundamento esse jam olim Harduinus annotavit. Sed Parisiensem hunc Leonis Operum editorem pro more comminisci et nugari voluisse, ii perspicue intelligent, qui cum in fidei professionem, tum in illos subjectos decem et octo anathematismos oculos conjiciant. Nam quis sibi adulabitur eam fidei regulam cum subjectis anathematismis jam diu fuisse concinnatam, textamque antequam omnes Priscillianistarum errores, artes horumque fontes unde dimanabant, plenius innotescerent? si jam Romanorum Canonum codici eam fidei professionem antequam Tarraconenses, Carthaginenses, Lusitani et Baetici episcopi convenissent insertam confingamus, vel si antequam Turribius apostolicam sedem consuleret, et S. pontifex consultationibus responderet, Augustinus, vel quisquam alius eam edidisset, dicat, amabo, Quesnellus an Turribium et Leonem latere potuisset? Id suspicari haud licet. Ambos enim de rebus in Ecclesia gestis instructos esse oportebat, et Romanus pontifex potissimum", + "candidate_score": 0.662233, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9_11", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ; Fluri , aaO , S. 173f. 189 .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_325", + "psc_text": "Quesnellum exagitantes, qui confidentius fidei professionem a Tarraconensibus, Carthaginensibus, Lusitanis et Baeticis Patribus, papae Leonis praecepto descriptam, eripere conabatur, ut incerto prorsus scriptore eam assereret. Ne igitur actum iterum agamus, alteram illius concilii partem expendendam assumimus, in qua quippe cum de Profuturo Bracarensis Ecclesiae antistite, tum de Romanorum pontificum primatu et juribus, cumulate laudati Patres verba fecere. 9. Ad totius ergo clericalis ordinis institutionem Lucretius eos praecedentes Ecclesiae canones recitari jussit, quos generales et provinciales synodi in Ecclesiasticae disciplinae munimen et sacrorum rituum et ministrorum Ecclesiae decus conscripserant. Cui suggestioni caeteri omnes episcopi illico cum suffragarentur, necessarium et valde utile arbitrati sunt primo ad eas provocare institutiones quae ab apostolica S. Petri cathedra ad interrogationem quondam venerandae memoriae praedecessoris sui Profuturi directae fuere. Profuturum episcopum ergo ante Lucretium in Bracarensi consedisse throno, et ab apostolica S. Petri cathedra regulas pro Priscillianistarum superstitibus reliquiis abolendis recepisse, hujus concilii Patres confessi sunt.", + "candidate_score": 0.651609, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9_11", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ; Fluri , aaO , S. 173f. 189 .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_333", + "psc_text": "synodo proloquens dixit: Credo autem vestrae beatitudinis fraternitatem nosse quia eo tempore quo in his regionibus nefandissimae Priscillianae sectae venena serpebant, beatissimus papa urbis Romae Leo, qui quadragesimus fere apostoli 281 Petri successor exstitit, per Turribium notarium sedis suae ad synodum Galliciae contra impiam Priscillianae haeresis sectam scripta sua direxit. Si de Turribio Asturicensi isthaec verba explicanda forent, mendacium continerent. Is quippe cum esset episcopus, nec sedis apostolicae notarius dicendus est, nec illi munus istud injungendum, ut bajuli instar ad Galliciae synodum litteras deferret. Baronius hanc quaestionem excitari posse intelligens, unicum dumtaxat fuisse Turribium asseverat, cui primum refragatus est Ambrosius Morales rerum Hispanicarum scriptor non contemnendus, duos omnino distinguendos esse Turribios contendens, quorum alter Asturicensi potiebatur episcopatu, ad quem S. Leo Magnus epistolas direxit; alter vero per quem S. pontifex ad Hispaniae scripsit episcopos, qui Roma in Hispanias missus est ut laudatas deferret epistolas. Hanc ergo opinionem adoptavit Quesnellus, qui", + "candidate_score": 0.642532, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9_11", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ; Fluri , aaO , S. 173f. 189 .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_252", + "psc_text": "Leone, cum ille adhuc acoluthus Zosimi decretum adversus Pelagianos detulit, etc. Rectene ac sapienter hoc loco et sequentibus Quesnellum ratiocinari arbitrabimur? Frivolum utrumque et sine fundamento esse jam olim Harduinus annotavit. Sed Parisiensem hunc Leonis Operum editorem pro more comminisci et nugari voluisse, ii perspicue intelligent, qui cum in fidei professionem, tum in illos subjectos decem et octo anathematismos oculos conjiciant. Nam quis sibi adulabitur eam fidei regulam cum subjectis anathematismis jam diu fuisse concinnatam, textamque antequam omnes Priscillianistarum errores, artes horumque fontes unde dimanabant, plenius innotescerent? si jam Romanorum Canonum codici eam fidei professionem antequam Tarraconenses, Carthaginenses, Lusitani et Baetici episcopi convenissent insertam confingamus, vel si antequam Turribius apostolicam sedem consuleret, et S. pontifex consultationibus responderet, Augustinus, vel quisquam alius eam edidisset, dicat, amabo, Quesnellus an Turribium et Leonem latere potuisset? Id suspicari haud licet. Ambos enim de rebus in Ecclesia gestis instructos esse oportebat, et Romanus pontifex potissimum", + "candidate_score": 0.641968, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9_11", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ; Fluri , aaO , S. 173f. 189 .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_332", + "psc_text": "eripere conabor, quae ex hujus concilii textu et narrationibus depromptae sunt, quaeque maximam disceptandi libidinem in Paschasii Quesnelli aliorumque animos excitarunt, ut mox videmus. CAPUT XIX ET ULTIMUM. Duos Leonis tempore exstitisse Turribios perperam Paschasius Quesnellus arbitratus est. Ad quem potissimum Christi annum Bracarense concilium de quo egimus sit revocandum. 1. Actorum Bracarensium seriem Paschasius Quesnellus percurrens, in eam lapsus est opinionem, praeter Turribium illum Asturicensem, de quo in superioribus verba fecimus, alium hujus nominis hominem exstitisse, qui apostolicae sedis notarii munere fungebatur, qui ad Galliciae synodum Leonis litteras detulerat. Huic controversiae Lucretii verba occasionem praebuere, qui in laudata Bracarensi synodo proloquens dixit: Credo autem vestrae beatitudinis fraternitatem nosse quia eo tempore quo in his regionibus nefandissimae Priscillianae sectae venena serpebant, beatissimus papa urbis Romae Leo, qui quadragesimus fere apostoli 281 Petri successor exstitit, per Turribium notarium sedis suae ad synodum Galliciae contra impiam Priscillianae haeresis sectam scripta sua direxit.", + "candidate_score": 0.641636, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_325", + "psc_text": "Quesnellum exagitantes, qui confidentius fidei professionem a Tarraconensibus, Carthaginensibus, Lusitanis et Baeticis Patribus, papae Leonis praecepto descriptam, eripere conabatur, ut incerto prorsus scriptore eam assereret. Ne igitur actum iterum agamus, alteram illius concilii partem expendendam assumimus, in qua quippe cum de Profuturo Bracarensis Ecclesiae antistite, tum de Romanorum pontificum primatu et juribus, cumulate laudati Patres verba fecere. 9. Ad totius ergo clericalis ordinis institutionem Lucretius eos praecedentes Ecclesiae canones recitari jussit, quos generales et provinciales synodi in Ecclesiasticae disciplinae munimen et sacrorum rituum et ministrorum Ecclesiae decus conscripserant. Cui suggestioni caeteri omnes episcopi illico cum suffragarentur, necessarium et valde utile arbitrati sunt primo ad eas provocare institutiones quae ab apostolica S. Petri cathedra ad interrogationem quondam venerandae memoriae praedecessoris sui Profuturi directae fuere. Profuturum episcopum ergo ante Lucretium in Bracarensi consedisse throno, et ab apostolica S. Petri cathedra regulas pro Priscillianistarum superstitibus reliquiis abolendis recepisse, hujus concilii Patres confessi sunt.", + "candidate_score": 0.639331, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_332", + "psc_text": "eripere conabor, quae ex hujus concilii textu et narrationibus depromptae sunt, quaeque maximam disceptandi libidinem in Paschasii Quesnelli aliorumque animos excitarunt, ut mox videmus. CAPUT XIX ET ULTIMUM. Duos Leonis tempore exstitisse Turribios perperam Paschasius Quesnellus arbitratus est. Ad quem potissimum Christi annum Bracarense concilium de quo egimus sit revocandum. 1. Actorum Bracarensium seriem Paschasius Quesnellus percurrens, in eam lapsus est opinionem, praeter Turribium illum Asturicensem, de quo in superioribus verba fecimus, alium hujus nominis hominem exstitisse, qui apostolicae sedis notarii munere fungebatur, qui ad Galliciae synodum Leonis litteras detulerat. Huic controversiae Lucretii verba occasionem praebuere, qui in laudata Bracarensi synodo proloquens dixit: Credo autem vestrae beatitudinis fraternitatem nosse quia eo tempore quo in his regionibus nefandissimae Priscillianae sectae venena serpebant, beatissimus papa urbis Romae Leo, qui quadragesimus fere apostoli 281 Petri successor exstitit, per Turribium notarium sedis suae ad synodum Galliciae contra impiam Priscillianae haeresis sectam scripta sua direxit.", + "candidate_score": 0.638832, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_333", + "psc_text": "synodo proloquens dixit: Credo autem vestrae beatitudinis fraternitatem nosse quia eo tempore quo in his regionibus nefandissimae Priscillianae sectae venena serpebant, beatissimus papa urbis Romae Leo, qui quadragesimus fere apostoli 281 Petri successor exstitit, per Turribium notarium sedis suae ad synodum Galliciae contra impiam Priscillianae haeresis sectam scripta sua direxit. Si de Turribio Asturicensi isthaec verba explicanda forent, mendacium continerent. Is quippe cum esset episcopus, nec sedis apostolicae notarius dicendus est, nec illi munus istud injungendum, ut bajuli instar ad Galliciae synodum litteras deferret. Baronius hanc quaestionem excitari posse intelligens, unicum dumtaxat fuisse Turribium asseverat, cui primum refragatus est Ambrosius Morales rerum Hispanicarum scriptor non contemnendus, duos omnino distinguendos esse Turribios contendens, quorum alter Asturicensi potiebatur episcopatu, ad quem S. Leo Magnus epistolas direxit; alter vero per quem S. pontifex ad Hispaniae scripsit episcopos, qui Roma in Hispanias missus est ut laudatas deferret epistolas. Hanc ergo opinionem adoptavit Quesnellus, qui", + "candidate_score": 0.637692, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_19", + "bdc_text": "Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_326", + "psc_text": "arbitrati sunt primo ad eas provocare institutiones quae ab apostolica S. Petri cathedra ad interrogationem quondam venerandae memoriae praedecessoris sui Profuturi directae fuere. Profuturum episcopum ergo ante Lucretium in Bracarensi consedisse throno, et ab apostolica S. Petri cathedra regulas pro Priscillianistarum superstitibus reliquiis abolendis recepisse, hujus concilii Patres confessi sunt. Sed horum votis lubens Lucretius adhaerere cupiens, confestim respondit: Recte vestra fraternitas pro auctoritate sedis reminiscita est. Atque omnibus audientibus: Relecta est auctoritas sedis apostolicae ad quondam Profuturum directa episcopum, quae propter prolixitatem his gestis minime inserta est. Haec autem ad Vigilii apostolicam constitutionem referri, nemini dubium esse potest. Nam subjecta ibi et definita viginti duo capitula huic aeque innixa sunt, quemadmodum praecedentes canones et anathematismi ex S. Leonis ad Turribium epistola, quam laudarunt, mutuati sunt. In his igitur novis capitulis conscribendis eum potissimum sibi scopum statuerunt; abolere videlicet ritus, caeremonias, omnemque profanam disciplinam, et regulas a Priscillianistarum pravitate derivatas.", + "candidate_score": 0.637575, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_254", + "psc_text": "Hispaniarum episcopi ex Augustino fidei tessaram acceperant? Isthaec ergo mea persuasio est, videlicet, Quesnellum versute omnino nugatum fuisse, eam fidei professionem Augustino adjudicando. Tarraconenses enim, et caeteri PP. qui in concilium convenerunt, si ex ejus Operibus eam mutuati essent, ejus nomen non reticuissent, immo nec omisissent indicare Romanae et apostolicae sedis canones et statuta, si fidei regulam ex illo codice desumpsissent. Atqui in illa epigraphe non aliud quam Leonis nomen legendum occurrit: habet enim: Incipit regula fidei catholicae contra omnes haereses, et quam maxime contra Priscillianos, quam episcopi Tarraconenses . . . . fecerunt, et cum praecepto papae urbis Romae Leonis ad Balconium episcopum Galliciae transmiserunt. 3. Nec errore aut oscitantia amanuensem liceat notare nam, Bracarensis concilii PP. anno Christi 563 sincere id fassi sunt, quando videlicet Lucretius episcopus illius sacri conventus praeses, caeteros alloquens episcopos, ad Toletanam provocat synodum Leonis aevo et praecepto habitam, in qua regulam fidei contra", + "candidate_score": 0.637483, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_289", + "psc_text": "ab Eutropio et Paulo de Priscillianistarum erroribus non fuisse interpellatum, nec ad eos episcopos in hac causa quidquam aliquando rescripsisse, arbitror evidentissime demonstratum. 6. Verum enim vero, etsi de hoc fidei libello multa scripserim, adhuc me nihil praestitisse videor, si ille clarissimorum virorum judicio et manuscriptorum exemplarium auctoritate uni Augustino adjudicaretur. Ecquis profecto lepidum nugatorem me esse non arbitraretur, cum lustratis jam aliis atque aliis Augustini Operibus, quibus laudata illa fidei professio nec concinit, nec cohaeret, istud unum subsisteret cui potissimum Quesnellus insistit? Annon vetusto Romanorum canonum codici, Sententiarum Magistro, antiquis recentioribusque exemplaribus, Lovaniensibus doctoribus, ex quibus omnibus suarum conjecturarum argumenta ipse Quesnellus mutuatus est, fides adhibenda foret? Sed in tanti discriminis causa nihil operae me insumere oportebit, si Parisini doctoris judicio illud opponam, quod jam Patres congregationis S. Mauri in postrema Parisina Operum S. Augustini editione pronuntiarunt. Illam ergo fidei professionem cum subjectis anathematismis sub nomine sermonis 233, de", + "candidate_score": 0.636024, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_252", + "psc_text": "Leone, cum ille adhuc acoluthus Zosimi decretum adversus Pelagianos detulit, etc. Rectene ac sapienter hoc loco et sequentibus Quesnellum ratiocinari arbitrabimur? Frivolum utrumque et sine fundamento esse jam olim Harduinus annotavit. Sed Parisiensem hunc Leonis Operum editorem pro more comminisci et nugari voluisse, ii perspicue intelligent, qui cum in fidei professionem, tum in illos subjectos decem et octo anathematismos oculos conjiciant. Nam quis sibi adulabitur eam fidei regulam cum subjectis anathematismis jam diu fuisse concinnatam, textamque antequam omnes Priscillianistarum errores, artes horumque fontes unde dimanabant, plenius innotescerent? si jam Romanorum Canonum codici eam fidei professionem antequam Tarraconenses, Carthaginenses, Lusitani et Baetici episcopi convenissent insertam confingamus, vel si antequam Turribius apostolicam sedem consuleret, et S. pontifex consultationibus responderet, Augustinus, vel quisquam alius eam edidisset, dicat, amabo, Quesnellus an Turribium et Leonem latere potuisset? Id suspicari haud licet. Ambos enim de rebus in Ecclesia gestis instructos esse oportebat, et Romanus pontifex potissimum", + "candidate_score": 0.63491, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_10_12", + "bdc_text": "Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ; Fluri , aaO , S. 173f. 189 . - quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_289", + "psc_text": "ab Eutropio et Paulo de Priscillianistarum erroribus non fuisse interpellatum, nec ad eos episcopos in hac causa quidquam aliquando rescripsisse, arbitror evidentissime demonstratum. 6. Verum enim vero, etsi de hoc fidei libello multa scripserim, adhuc me nihil praestitisse videor, si ille clarissimorum virorum judicio et manuscriptorum exemplarium auctoritate uni Augustino adjudicaretur. Ecquis profecto lepidum nugatorem me esse non arbitraretur, cum lustratis jam aliis atque aliis Augustini Operibus, quibus laudata illa fidei professio nec concinit, nec cohaeret, istud unum subsisteret cui potissimum Quesnellus insistit? Annon vetusto Romanorum canonum codici, Sententiarum Magistro, antiquis recentioribusque exemplaribus, Lovaniensibus doctoribus, ex quibus omnibus suarum conjecturarum argumenta ipse Quesnellus mutuatus est, fides adhibenda foret? Sed in tanti discriminis causa nihil operae me insumere oportebit, si Parisini doctoris judicio illud opponam, quod jam Patres congregationis S. Mauri in postrema Parisina Operum S. Augustini editione pronuntiarunt. Illam ergo fidei professionem cum subjectis anathematismis sub nomine sermonis 233, de", + "candidate_score": 0.631108, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_19", + "bdc_text": "Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_104", + "psc_text": "Ab illo enim catholicorum schismate Priscillianistae occasionem arripuere magis atque magis suam sectam propagandi, cum caesorum cadaveribus sacros martyrum honores vindicarent, impiamque eam consuetudinem inter se ipsos et in Ecclesias inducentes, ut horum nomina inter aliorum martyrum memorias divinis in persolvendis officiis recitarent. In ejusmodi quippe amentiam cecidit Symphosius, a multis deceptus et circumventus, quemadmodum illius definitivae sententiae exemplaria patefaciunt. Ex Priscilliani autem dogmatibus duo dumtaxat profitebatur Symphosius: alterum innascibilem esse Deum, alterum vero duo rerum aspectabilium principia reperiri. Nullis tamen libris apocryphis, aut novis scientiis, quas Priscillianus composuerat Symphosius umquam usus est, quamvis Dictinius epistolis aliquantis pene lapsus, quas omnes suas professione 233 condemnans, correctionem petens, in Toletano illo concilio veniam postulavit. Haec itaque omnia tantam apud nos vim habent, ut nulla prorsus ratione in Quesnelli sententiam adducamur, ut videlicet arbitremur Symphosium anno 381 in Caesaraugustana illa synodo diffamatum, et veluti Priscillianistam se ab illorum Patrum judicio subduxisse. Vix", + "candidate_score": 0.62688, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_3_5", + "bdc_text": "Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_205", + "psc_text": "An Idatius in Chronico, qui alias episcoporum clades descripsit, hanc unam de Turribii exsilio reticuisset? Denique, cur et caeteri omnes Hispaniae Galliciaeque scriptores tanto silentio laborassent in maximi momenti re? Non itaque ad hocce effugium recurrendum est. 9. Neque quidem tam longam plurium annorum peregrinationem, antequam ad episcopatum eveheretur, Turribius peragere potuit. Post Dictinii quippe mortem, quae ante Christi annum 420 contigit, ut ex Augustino 254 vidimus, jam Asturicensem Ecclesiam Turribius est assecutus. Sed tunc non Leo Magnus, sed Zosimus, aut Bonifacius, catholicae Ecclesiae praeerat. Quare cum in exordio secundi capitis illius epistolae Turribius de seipso tamquam de homine jamjam ex peregrinatione adveniente loquatur, inde fit quod quae de Asturicensi concilio ex Idatii Chronico narrant Baluzius et Aguirre minime in Leonis aevum, videlicet in annum 446, rejici possint. Quod si tandem confingamus non statim post adeptum episcopatum Turribium ad Idatium et Ceponium scripsisse, nec Leonem veluti supremum magistrum et judicem", + "candidate_score": 0.623098, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_19", + "bdc_text": "Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_309", + "psc_text": "epistolis consuluit, novis quidem occurrentibus causis, quas mox aperiemus. 2. Qui igitur tum in Gallaeciae regno Priscilliana labe inquinati erant superstites, ficto religiosae pietatis et Christianae abstinentiae colore, a carnium escis abhorrebant. Quod cum ab ipsis non devotionis, sed exsecrationis animo fieri Profuturus episcopus optime novisset, causam ad apostolicam sedem retulit, exquirens an iisdem anathematis poenis essent plectendi, quibus ob idem scelus olim SS. Patrum statutis in Manichaeos fuit animadversum. Apostolicam tunc vero Romanam S. Petri sedem Vigilius 276 papa regebat, qui Profuturi consultationibus confestim occurrens, primo eorum damnavit superstitionem, qui aliquid ciborum contagione carnium credebant esse pollutum, quia (subjicit) de his omnibus quae ad humanum victum misericordia Dei contulit, nihil catholicis esse judicatur immundum. Quare ad pleniorem Bracarensis hujus episcopi institutionem, et ad apostolicae sedis decretorum robur augendum, eos Scripturarum fontes in medium adducit, quibus ejusmodi praecavendos errores esse docemur. Cujusmodi autem illud est, quod vel Paulus scripsit ad", + "candidate_score": 0.622346, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_13", + "bdc_text": "Megander vero a conventibus ut rediit indignatus senatum adiens , rem omnem , ut instituta erat , enumerans effecitque , ut stipendium quadraginta librarum annuatim distribuendum mihi ascriberetur , donec aliquo vocarer , verum calumniatoris cuiusdam iniuria senatus hoc decretum rescissum .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_138", + "psc_text": "omnia retractavit quae scripserat, subdens: Sed et omnem praesumptionem meam de scriptis meis arguo et condemno. Et interposito juramento, omnia toto corde respuere Dictinius profitetur, et quae contra fidem scripserat condemnavit. Haec igitur in se spectata nullam olent suppositionem, fraudem, aut confictionem; praesertim cum illi poenitentes coram synodo se sistentes fidei professionem ab iis Patribus acceptam ex chartula scripta recitarunt, et anathemate dicto omnibus haereticorum libris et dogmatibus, et Priscilliani potissimum, absoluti et ad communionem recepti fuere, ut ab exemplari definitivae sententiae colligimus. 7. Falsissimum praeterea est fucum facere voluisse, aut sibi suasque professiones explicandi reservasse facultatem. Undenam id conjicit annotator? Contrarium quidem innuunt haec et consimilia verba concilii Patribus dicta: Omnem praesumptionem meam de scriptis meis arguo, atque 240 condemno. Vel illa alia: Testis est mihi Deus; aut isthaec: Quaecumque conscripsi, omnia me toto corde respuere; excepto nomine Dei, omnia anathematizo; omnia quae inveniuntur contra fidem cum ipso auctore", + "candidate_score": 0.614988, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_De-viris-illustribus", + "max_score": 0.677089, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_32_34", + "bdc_text": "et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_De-viris-illustribus_window_33", + "psc_text": "II. 829 Jacobus, qui appellatur frater Domini (Galat. I, 19), cognomento Justus, ut nonnulli existimant, Joseph ex alia uxore, ut autem mihi videtur, Mariae sororis matris Domini (Joan. XIX, 25), cujus Joannes in libro suo meminit, filius, post passionem Domini statim ab Apostolis Hierosolymorum episcopus ordinatus, unam tantum scripsit Epistolam, quae de septem Catholicis est, quae et ipsa ab alio quodam sub nomine ejus edita asseritur, licet paulatim tempore procedente obtinuerit auctoritatem. Hegesippus vicinus Apostolicorum temporum, in quinto Commentariorum libro de Jacobo narrans, ait: Suscepit Ecclesiam Hierosolymorum post Apostolos frater Domini Jacobus, cognomento Justus. Multi siquidem Jacobi vocabantur. Hic de utero matris sanctus fuit, vinum et siceram non bibit, carnem nullam comedit, nunquam attonsus fuit, nec unctus fuit unguento, nec usus balneo. Huic soli licitum erat ingredi Sancta sanctorum: siquidem vestibus laneis non utebatur, sed lineis, solusque ingrediebatur templum, et fixis genibus pro populo deprecabatur, in tantum, 831 ut camelorum", + "candidate_score": 0.677089, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_7_9", + "bdc_text": "de Quervain 67f. . Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_De-viris-illustribus_window_29", + "psc_text": "CXVIII. Lucius episcopus. CXXIX. Joannes presbyter.. CXIX. Diodorus episcopus. CXX. Eunomius haeresiarches. CXXI. Priscillianus episcopus. CXXII. Latronianus episcopus. CXXIII. Tiberianus episcopus. CXXIV. Ambrosius episcopus Mediolan. CXXV. Evagrius episcopus. CXXVI. Ambrosius Didymi discipulus. CXXVII. Maximus ex philosopho episcopus. CXXVIII. Gregorius alius episcopus. CXXX. Gelasius episcopus. CXXXI. Theotimus episcopus. CXXXII. Dexter Paciani filius, nunc praefectus praetorio. CXXXIII. Amphilochius episcopus. CXXXIV. Sophronius. CXXXV. Hieronymus. INCIPIT LIBER. CAPUT PRIMUM. 827 Simon Petrus, filius Joannis, provinciae Galileae, e vico Bethsaida, frater Andreae apostoli (Matth. IV, 18), et princeps Apostolorum, post episcopatum Antiochensis Ecclesiae, et praedicationem dispersionis eorum qui de circumcisione crediderant, in Ponto, Galatia, Cappadocia, Asia, et Bithynia (I Petr. I, 1), secundo Claudii imperatoris anno, ad expugnandum Simonem magum, Romam pergit, ibique viginti quinque annis Cathedram Sacerdotalem tenuit, usque ad ultimum annum Neronis, id est, decimum quartum. A quo et affixus cruci, martyrio coronatus est, capite ad terram verso, et in sublime pedibus elevatis:", + "candidate_score": 0.673912, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_7_9", + "bdc_text": "de Quervain 67f. . Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_De-viris-illustribus_window_101", + "psc_text": "Βικτωρῖνος Πεταβῖνος, καὶ Λακτάντιος ταυτῇ τῇ δοκήσει εἵλκυνται. CAPUT XIX. Quadratus Apostolorum discipulus, Publio Athenarum episcopo, ob Christi fidem martyrio coronato, in locum ejus substituitur, et Ecclesiam grandi terrore dispersam, fide et industria sua congregat. Cumque Hadrianus 861 Athenis exegisset hiemem, invisens Eleusina, et omnibus pene Graeciae sacris initiatus dedisset occasionem bis, qui Christianos oderant, absque praecepto Imperatoris vexare credentes; porrexit ei librum pro religione nostra compositum, valde utilem, plenumque rationis et fidei, et Apostolica doctrina dignum, in quo et antiquitatem suae aetatis ostendens, ait, plurimos a se visos qui sub Domino variis in Judaea oppressi calamitatibus, sanati fuerant, et qui a mortuis resurrexerant. Κουαδράτος τῶν Ἀποστόλων μαθητὴς, παθάντος Πουβλίου Ἀθηναίων Ἐπισκόπου ὑπὲρ τοῦ Χριστοῦ, εἰς τὸν αὐτὸν τόπον ὑπεισέρχεται, καὶ τὴν ἐκκλησίαν ἐν μεγάλῃ ταραχῇ διασκορπισθεῖσαν συνάγει. Καὶ ἡνίκα Ἀδριανὸς ἐν Ἀθήναις ἐχείμασεν ἐν Ἐλευσῖνι γενόμενος, καὶ 862 πάντα σχεδὸν τὰ τῆς Ἑλλάδος μυστήρια μυηθεὶς, δέδωκεν ἀφορμὴν ἐπὶ τὸ", + "candidate_score": 0.668813, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33_35", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt . Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_De-viris-illustribus_window_155", + "psc_text": "quae quia nota sunt pluribus, praetermittimus. Vidi ego quemdam Paulum Concordiae, quod oppidum Italiae est, senem, qui se beati Cypriani, jam grandis aetatis, notarium, cum ipse admodum esset adolescens, Romae vidisse diceret, 891 referreque sibi solitum numquam Cyprianum absque Tertulliani lectione unum diem praeterisse, ac sibi crebro dicere, Da magistrum: Tertullianum videlicet significans. Hic cum usque ad mediam aetatem presbyter Ecclesiae permansisset, invidia postea et contumeliis clericorum Romanae Ecclesiae, ad Montani dogma delapsus, in multis libris Novae Prophetiae meminit, specialiter autem adversum Ecclesiam texuit volumina, de pudicitia, de persecutione, de jejuniis, de monogamia, de ecstasi libros sex, et septimum, quem adversum Apollonium composuit. Ferturque vixisse usque ad decrepitam aetatem, et multa, quae non exstant opuscula condidisse. Τερτυλλιανὸς πρεσβύτερος, νῦν πρῶτος μετὰ Βίκτωρα καὶ Ἀπολλώνιον ψηφίζεται τοὺς Ῥώμαϊκοὺς, ἐκ τῆς Καρχηδόνος τῆς Ἀφρικῆς ὁρμώμενος, πατρὸς κεντυρίωνος ἀντυπατιανοῦ. Οὗτος δεινὸς καὶ σφόδρα εὐφυὴς ἐπὶ Σεβήρου καὶ Ἀντωνίνου τοῦ ἐπίκλην Καρακάλου, ἤνθησε, πολλὰ", + "candidate_score": 0.66659, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8_10", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_De-viris-illustribus_window_185", + "psc_text": "fratre Athenodoro. Quorum cum egregiam indolem vidisset Origenes, hortatus est eos ad philosophiam, in qua paulatim Christi fidem subintroducens, sui quoque sectatores reddidit. Quinquennio itaque eruditi ab eo remittuntur ad matrem, e quibus Theodorus proficiscens, πανηγυρικὸν εὐχαριστίας scripsit Origeni: et convocata grandi frequentia, ipso quoque Origene praesente, recitavit, qui usque hodie exstat. Scripsit et μετάφρασιν in Ecclesiasten brevem quidem, sed valde utilem. Et aliae hujus vulgo feruntur epistolae, sed praecipue signa atque miracula, quae jam episcopus cum multa Ecclesiarum gloria perpetravit. Θεόδωρος, ὃς ὕστερον ἐκλήθη Γρηγόριος, Νεοκαισαρείας ἐπίσκοπος, νέος κομιδῆ, διὰ τὴν παίδευσιν Ἑλληνικῶν τε καὶ Ῥωμαϊκῶν γραμμάτων, ἀπὸ τῆς Καππαδοκίας εἰς Βηρυτὸν, κᾀκεῖ��εν εἰς Καισάρειαν τῆς Παλαιστίνης διέβη, ἅμα Ἀθηνοδώρῳ ἀδελφῷ, ὧντινων τὴν ἐξαίρετον εὐφυΐαν ἑωρακὼς Ὠριγένης, τούτους εἰς φιλοσοφίαν προετρέψατο, καὶ κατὰ μέρος εἰς τὴν τοῦ Χριστοῦ πίστιν εἰσάγων, ζηλωτὰς ἰδίους κατέστησεν. Ἐπὶ πέντε τοίνυν παρ' αὐτοῦ παιδευθέντε ἔτη, πρὸς τὴν μητέρα ἀποπέμπονται, ἀφ' ὧν ὁ Θεόδωρος ἀποδημῶν,", + "candidate_score": 0.659579, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8_10", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_De-viris-illustribus_window_29", + "psc_text": "CXVIII. Lucius episcopus. CXXIX. Joannes presbyter.. CXIX. Diodorus episcopus. CXX. Eunomius haeresiarches. CXXI. Priscillianus episcopus. CXXII. Latronianus episcopus. CXXIII. Tiberianus episcopus. CXXIV. Ambrosius episcopus Mediolan. CXXV. Evagrius episcopus. CXXVI. Ambrosius Didymi discipulus. CXXVII. Maximus ex philosopho episcopus. CXXVIII. Gregorius alius episcopus. CXXX. Gelasius episcopus. CXXXI. Theotimus episcopus. CXXXII. Dexter Paciani filius, nunc praefectus praetorio. CXXXIII. Amphilochius episcopus. CXXXIV. Sophronius. CXXXV. Hieronymus. INCIPIT LIBER. CAPUT PRIMUM. 827 Simon Petrus, filius Joannis, provinciae Galileae, e vico Bethsaida, frater Andreae apostoli (Matth. IV, 18), et princeps Apostolorum, post episcopatum Antiochensis Ecclesiae, et praedicationem dispersionis eorum qui de circumcisione crediderant, in Ponto, Galatia, Cappadocia, Asia, et Bithynia (I Petr. I, 1), secundo Claudii imperatoris anno, ad expugnandum Simonem magum, Romam pergit, ibique viginti quinque annis Cathedram Sacerdotalem tenuit, usque ad ultimum annum Neronis, id est, decimum quartum. A quo et affixus cruci, martyrio coronatus est, capite ad terram verso, et in sublime pedibus elevatis:", + "candidate_score": 0.659287, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_34_36", + "bdc_text": "Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt . Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_De-viris-illustribus_window_125", + "psc_text": "episcopus, super quaestione Paschae, et alia quaedam scribens opuscula, rexit Ecclesiam sub Severo principe annis decem. Βίκτωρ, τρισκαιδέκατος Ῥώμης ἐπίσκοπος, περὶ τῆς τοῦ Πάσχα ζητήσεως, καὶ ἄλλα τινὰ συνέταξε τεύχη, ἐκυβέρνησε τὴν Ἐκκλησίαν βασιλεύοντος Σεβήρου ἐπ' ἔτη δέκα. CAPUT XXXV. Irenaeus, Pothini episcopi, qui Lugdunensem in Gallia regebat Ecclesiam, presbyter, a martyribus ejusdem loci, ob quasdam Ecclesiae quaestiones legatus Romam missus, honorificas super nomine suo ad Eleutherum episcopum perfert litteras. Postea jam Pothino prope nonagenario, ob Christum martyrio coronato, in locum ejus substituitur. Constat autem Polycarpi, cujus supra fecimus mentionem, sacerdotis et martyris, hunc fuisse discipulum. Scripsit quinque adversus haereses libros, et contra gentes volumen breve, et de disciplina aliud, et ad Martianum fratrem de Apostolica praedicatione, et librum variorum tractatuum, et ad Blastum de Schismate, et ad Florinum de Monarchia, sive quod Deus non sit conditor malorum, et de Ogdoade egregium commentarium, in cujus fine significans se Apostolicorum temporum", + "candidate_score": 0.649895, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_34_36", + "bdc_text": "Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt . Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_De-viris-illustribus_window_199", + "psc_text": "rhetoricam florentissime docuerat, adversum Paulum Samosatenum, qui Antiochenae Ecclesiae episcopus dogma Artemonis instaurarat, excipientibus notariis disputavit; qui dialogus usque hodie exstat. Sed et alia grandis epistola, ex persona synodi, ab eo scripta ad Dionysium et Maximum Romanae et Alexandrinae Ecclesiae episcopos dirigitur. Floruit sub Claudio et Aureliano. 914 Μαλχίων, ἐλλογιμώτατος τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ Ἑκκλησίας πρεσβύτερος, καὶ ἐν τῇ αὐτῇ πόλει τὴν ῥητορικὴν ἐπισήμως διδάξας, κατὰ Παύλου τοῦ Σαμοσατέως, τοῦ ἐν τῇ Άντιοχείας Ἐκκλησίᾳ τὸ δόγμα Ἀρτέμωνος ἀνανεώσαντος, ἐκλαμβανόντων Νοταρίων διελέχθη, ὅστις διάλογος ἄχρι τῆς δεῦρο ὑπάρχει. Καὶ ἄλλη ἐπιστολὴ ἐκ προσώπου τῆς συνόδου παρ' αὐτοῦ γραφεῖσα, πρὸς Διονύσιον καὶ Μάξιμον Ῥώμης καὶ Ἀλεξανδρείας ἐπισκόπους, πέμπεται. Ἤνθησεν ἐπὶ Κλαυδίου καὶ Αὐρηλιανοῦ. CAPUT LXXII. Archelaus, episcopus Mesopotamiae, librum disputationis suae, quam habuit adversum Manichaeum, exeuntem de Perside, Syro sermone composuit, qui translatus in Graecum habetur a multis. Claruit sub imperatore Probo, qui Aureliano et Tacito successerat. Ἀρχέλαος, ἐπίσκοπος Μεσοποταμίας, λόγον οἰκείας διαλέξεως,", + "candidate_score": 0.647718, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_38_40", + "bdc_text": "Vadian BW IV 130 ; Z IX 379 , Anm. 1 ; Hans Rudolf Guggisberg , Jakob Würben von Biel , ein besonnener Mahner wider Ludwig Hätzer und die Täufer , in :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_De-viris-illustribus_window_171", + "psc_text": "de Vacca rufa in Deuteronomio, et de Dichotomematibus, quae cum columba et turture Abraham ponuntur in Genesi. Τρύφων Ὠριγένους ἀκροατὴς, πρὸς ὃν πολλαί εἰσιν ἐπιστολαὶ, ἐν ταῖς θείαις γραφαῖς πεπαιδευμένος, καθὰ σποράδην δείκνυσι συντάγματα, καὶ ἐξαιρέτως ἡ βίβλος, περὶ Βουθηλείας τῆς ἐν τῷ Δευτερονομίῳ, καὶ περὶ τῶν Διχοτομούντων, ἅτινα μετὰ τῆς περιστερᾶς καὶ τρυγόνος τοῦ Ἀβραὰμ ἐν τῇ Γενέσει ἀναγινώσκομεν. CAPUT LVIII. Minucius Felix, Romae insignis causidicus, scripsit Dialogum Christiani et Ethnici disputantium, qui Octavius inscribitur. Sed et alius sub nomine ejus fertur de Fato, vel contra mathematicos, qui cum sit et ipse diserti hominis, non mihi videtur cum superioris libri stylo convenire. Meminit hujus Minucii et Lactantius in libris suis. Μινούκιος Φῆλιξ, ἐν Ῥώμῃ ἐπίσημος δικολόγος ὢν, συνέγραψε διάλογον Χριστιανοῦ καὶ ἐθνικοῦ, ὃν ἐπέγραψεν Ὁκτάβιον, καὶ ἕτερος δὲ λόγος ἐξ ὀνόματος αὐτοῦ φέρεται, περὶ Μοίρας, ἤτοι κατὰ τῶν μαθηματικῶν, ὅστις λόγος εἰ καὶ ἐλλογίμου ἀνδρὸς φαίνεται, ἐμοὶ δὲ οὐ", + "candidate_score": 0.638093, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_2_4", + "bdc_text": "Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem . Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_De-viris-illustribus_window_20", + "psc_text": "Jesum Christum precor, ut quod Cicero tuus, qui 823 in arce Romanae eloquentiae stetit, non est facere dedignatus in Bruto, Oratorum Latinae linguae texens catalogum, id ego in ejus Ecclesiae Scriptoribus enumerandis, digne cohortatione tua impleam. Si qui autem de his qui usque hodie scriptitant [ Al. scripserunt], a me in hoc volumine praetermissi sunt, sibi magis quam mihi debebunt [ Al. debent] imputare. Neque enim celantes scripta sua, de his quae non legi, nosse potui, et quod aliis forsitan sit notum, mihi in hoc terrarum angulo ( Bethleemi ) fuerit ignotum. Certe cum scriptis suis claruerint, non magnopere nostri silentii dispendia [ Al. dispendio] suspirabunt. Discant ergo Celsus, Porphyrius, Julianus, rabidi adversus Christum canes, discant eorum sectatores (qui putant Ecclesiam nullos philosophos et eloquentes, nullos habuisse doctores) quanti et quales viri eam fundaverint, exstruxerint [ Al. struxerint], et adornaverint; et desinant fidem nostram rusticae tantum simplicitatis arguere, suamque potius", + "candidate_score": 0.637275, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_De-viris-illustribus_window_29", + "psc_text": "CXVIII. Lucius episcopus. CXXIX. Joannes presbyter.. CXIX. Diodorus episcopus. CXX. Eunomius haeresiarches. CXXI. Priscillianus episcopus. CXXII. Latronianus episcopus. CXXIII. Tiberianus episcopus. CXXIV. Ambrosius episcopus Mediolan. CXXV. Evagrius episcopus. CXXVI. Ambrosius Didymi discipulus. CXXVII. Maximus ex philosopho episcopus. CXXVIII. Gregorius alius episcopus. CXXX. Gelasius episcopus. CXXXI. Theotimus episcopus. CXXXII. Dexter Paciani filius, nunc praefectus praetorio. CXXXIII. Amphilochius episcopus. CXXXIV. Sophronius. CXXXV. Hieronymus. INCIPIT LIBER. CAPUT PRIMUM. 827 Simon Petrus, filius Joannis, provinciae Galileae, e vico Bethsaida, frater Andreae apostoli (Matth. IV, 18), et princeps Apostolorum, post episcopatum Antiochensis Ecclesiae, et praedicationem dispersionis eorum qui de circumcisione crediderant, in Ponto, Galatia, Cappadocia, Asia, et Bithynia (I Petr. I, 1), secundo Claudii imperatoris anno, ad expugnandum Simonem magum, Romam pergit, ibique viginti quinque annis Cathedram Sacerdotalem tenuit, usque ad ultimum annum Neronis, id est, decimum quartum. A quo et affixus cruci, martyrio coronatus est, capite ad terram verso, et in sublime pedibus elevatis:", + "candidate_score": 0.636439, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_38_40", + "bdc_text": "Vadian BW IV 130 ; Z IX 379 , Anm. 1 ; Hans Rudolf Guggisberg , Jakob Würben von Biel , ein besonnener Mahner wider Ludwig Hätzer und die Täufer , in :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_De-viris-illustribus_window_109", + "psc_text": "titulum praenotavit ἔλεγχος: sed et alius de Monarchia Dei, et alius liber, quem praenotavit Psalten, et alius de anima. Dialogus contra Judaeos, quem habuit adversus Tryphonem principem Judaeorum: sed et contra Marcionem insignia volumina, quorum Irenaeus quoque in quarto adversus haereses libro meminit; et alius liber contra omnes haereses, cujus facit mentionem in Apologetico, quem dedit Antonino Pio. Hic cum in urbe Roma haberet διατριβάς, et Crescentem Cynicum, qui multa adversum Christianos blasphemabat, redarguere gulosum, et mortis timidum, luxuriaeque et libidinum sectatorem, ad extremum studio ejus et insidiis accusatus, quod Christianus esset, pro Christo sanguinem fudit. Ἰουστῖνος φιλόσοφος, καὶ τῷ σχήματι τῶν φιλοσόφων χρώμενος, ἀπὸ τῆς Νεαπολιτῶν ἐπαρχίας Παλαιστίνης, ἐκ πατρὸς Πρίσκου Βακχείου, ὐπὲρ τῆς θρησκείας τῶν χριστιανῶν πάνυ ἐκοπίασεν, ὥστε καὶ Ἀντωνίνῳ 866 τῷ ἐπίκλην Πίῳ, καὶ τοῖς τούτου υἰεῦσι, καὶ τῇ συγκλὴτῳ βίβλον κατὰ τῶν ἐθνῶν συνταγεῖσαν ἐπιδοῦναι, τὸν ὀνειδισμὸν τοῦ σταυροῦ μὴ αἰσχυνόμενος, καὶ ἄλλην βίβλον τοῖς", + "candidate_score": 0.634761, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_34", + "bdc_text": "Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_De-viris-illustribus_window_163", + "psc_text": "τὸ εἶναι Χριστιανῶν ἐδημίσθη. Ὅστις ἐν Ἀλεξανδρείᾳ διασκορπισθεῖσαν τὴν Ἐκκλησίαν ὀκτωκαίδεκα ἐτῶν τὴν ἡλικίαν ἄγων, κατηχήσεων ἐπιστήμην παρειληφὼς, μετ' οὐ πολὺ παρὰ Δημητρίου τῆς αὐτῆς πόλεως ἐπισκόπου, εἰς τόπον Κλήμεντος πρεσβυτέρου κατασταθεὶς, ἐπὶ ἔτη πολλὰ διέπρεψε, μεσῆλιξ τε γενόμενος, διὰ τὰς ἐν τῇ Ἀχαΐᾳ Ἐκκλησίας, αἵτινες παρὰ πολλῶν αἱρέσεων ἐσκύλοντο, ἐπὶ μαρτυρίᾳ Ἐκκλησιαστικῆς ἐπιστολλῆς 894 ἀπιὼν διὰ Παλαιστίνης εἰς Ἀθήνας, παρὰ Θεοκτίστου καὶ Ἀλεξάνδρου Καισαρείας καὶ Ἱεροσολύμων ἐπισκόπων, πρεσβύτερος χειροτονηθεὶς, Δημητρίῳ προσέκρουσεν, ὅστις τοιαύτῃ κατ' αὐτοῦ ἐχρήσατο ἀνοίᾳ, ὥστε ἐπ' ὀνόματι αὐτοῦ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην γράψαι. Πρὸ τοῦ δὲ μετελθεῖν εἰς Καισάρειαν, τὴν Ῥώμην κατείληφεν ἐπὶ Ζεφυρίνου ἐπισκόπου, εὐθύς τε εἰς Ἀλεξάνδρειαν ἀναζεύξας, Ἡρακλᾶν τὸν πρεσβύτερον τὸν ἐν σχήματι φιλοσόφου διατελοῦντα, βοηθὸν συνελάβετο κατηχήσεως, ὅστις καὶ μετὰ Δημήτριον τὴν Ἀλεξανδρέων ἐυβέρνησεν Ἐκκλησίαν. Ὅσης δὲ δόξης ἐγένετο, ἐκ τούτου δηλοῦται· Φιρμιλλιανὸς γὰρ Καισαρείας ἐπίσκοπος μετὰ πάσης τῆς Καππαδοκίας καὶ προέπεμψεν αὐτὸν, καὶ ἐπὶ πολὺ κατέσχε, καὶ ὕστερον προφάσει τῶν ἁγίων τόπων", + "candidate_score": 0.63456, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_38_40", + "bdc_text": "Vadian BW IV 130 ; Z IX 379 , Anm. 1 ; Hans Rudolf Guggisberg , Jakob Würben von Biel , ein besonnener Mahner wider Ludwig Hätzer und die Täufer , in :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_De-viris-illustribus_window_214", + "psc_text": "sub Constantino celeberrimae famae habitus est in Galliis. Leguntur ejus Commentarii in Cantica canticorum, et aliud grande volumen adversus Novatianum, nec praeter haec quidquam ejus operum reperi. Ῥαιτίκιος, Ἰδουάρων, τουτέστιν, Αὐγουστοδίας ἐπίσκοπος, ἐπὶ Κωνσταντίνου ἀπολήψεως χρηστῆς ἐγένετο ἐν τῇ Γαλλίᾳ. Ἀναγινώσκονται τούτου ὑπομνήματα εἰς Ἄισματα τῶν ᾀσμάτων, καὶ μέγα τεῦχος κατὰ Νωβατιανοῦ, οὐδὲν δὲ ἕτερον πλὴν τούτων, ἐκ τῶν αὐτοῦ εὗρον συγγραμμάτων. CAPUT LXXXIII. Methodius, Olympi Lyciae, et postea Tyri episcopus, nitidi compositique sermonis, adversum Porphyrium confecit libros, et Symposium decem virginum, de resurrectione opus egregium contra Origenem, et adversus eumdem de Pythonissa, et de 923 Autexusio; in Genesim quoque et in Cantica canticorum commentarios; et multa alia, quae vulgo lectitantur. Et ad extremum novissimae persecutionis, sive, ut alii affirmant, sub Decio et Valeriano in Chalcide Graeciae, martyrio coronatus est. Μεθόδιος, Ὀλύμπου, Λυκίας, καὶ μετὰ ταῦτα Τύρου ἐπίσκοπος λαμπροῦ καὶ συγκειμένου λόγου, κατὰ Πορφυρίου συνέταξε τεύχη, καὶ συμπόσιον δέκα παρθένων,", + "candidate_score": 0.630872, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_39_41", + "bdc_text": "Z IX 379 , Anm. 1 ; Hans Rudolf Guggisberg , Jakob Würben von Biel , ein besonnener Mahner wider Ludwig Hätzer und die Täufer , in : Zwa XIII 570-590 ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_De-viris-illustribus_window_171", + "psc_text": "de Vacca rufa in Deuteronomio, et de Dichotomematibus, quae cum columba et turture Abraham ponuntur in Genesi. Τρύφων Ὠριγένους ἀκροατὴς, πρὸς ὃν πολλαί εἰσιν ἐπιστολαὶ, ἐν ταῖς θείαις γραφαῖς πεπαιδευμένος, καθὰ σποράδην δείκνυσι συντάγματα, καὶ ἐξαιρέτως ἡ βίβλος, περὶ Βουθηλείας τῆς ἐν τῷ Δευτερονομίῳ, καὶ περὶ τῶν Διχοτομούντων, ἅτινα μετὰ τῆς περιστερᾶς καὶ τρυγόνος τοῦ Ἀβραὰμ ἐν τῇ Γενέσει ἀναγινώσκομεν. CAPUT LVIII. Minucius Felix, Romae insignis causidicus, scripsit Dialogum Christiani et Ethnici disputantium, qui Octavius inscribitur. Sed et alius sub nomine ejus fertur de Fato, vel contra mathematicos, qui cum sit et ipse diserti hominis, non mihi videtur cum superioris libri stylo convenire. Meminit hujus Minucii et Lactantius in libris suis. Μινούκιος Φῆλιξ, ἐν Ῥώμῃ ἐπίσημος δικολόγος ὢν, συνέγραψε διάλογον Χριστιανοῦ καὶ ἐθνικοῦ, ὃν ἐπέγραψεν Ὁκτάβιον, καὶ ἕτερος δὲ λόγος ἐξ ὀνόματος αὐτοῦ φέρεται, περὶ Μοίρας, ἤτοι κατὰ τῶν μαθηματικῶν, ὅστις λόγος εἰ καὶ ἐλλογίμου ἀνδρὸς φαίνεται, ἐμοὶ δὲ οὐ", + "candidate_score": 0.630212, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_39_41", + "bdc_text": "Z IX 379 , Anm. 1 ; Hans Rudolf Guggisberg , Jakob Würben von Biel , ein besonnener Mahner wider Ludwig Hätzer und die Täufer , in : Zwa XIII 570-590 ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_De-viris-illustribus_window_214", + "psc_text": "sub Constantino celeberrimae famae habitus est in Galliis. Leguntur ejus Commentarii in Cantica canticorum, et aliud grande volumen adversus Novatianum, nec praeter haec quidquam ejus operum reperi. Ῥαιτίκιος, Ἰδουάρων, τουτέστιν, Αὐγουστοδίας ἐπίσκοπος, ἐπὶ Κωνσταντίνου ἀπολήψεως χρηστῆς ἐγένετο ἐν τῇ Γαλλίᾳ. Ἀναγινώσκονται τούτου ὑπομνήματα εἰς Ἄισματα τῶν ᾀσμάτων, καὶ μέγα τεῦχος κατὰ Νωβατιανοῦ, οὐδὲν δὲ ἕτερον πλὴν τούτων, ἐκ τῶν αὐτοῦ εὗρον συγγραμμάτων. CAPUT LXXXIII. Methodius, Olympi Lyciae, et postea Tyri episcopus, nitidi compositique sermonis, adversum Porphyrium confecit libros, et Symposium decem virginum, de resurrectione opus egregium contra Origenem, et adversus eumdem de Pythonissa, et de 923 Autexusio; in Genesim quoque et in Cantica canticorum commentarios; et multa alia, quae vulgo lectitantur. Et ad extremum novissimae persecutionis, sive, ut alii affirmant, sub Decio et Valeriano in Chalcide Graeciae, martyrio coronatus est. Μεθόδιος, Ὀλύμπου, Λυκίας, καὶ μετὰ ταῦτα Τύρου ἐπίσκοπος λαμπροῦ καὶ συγκειμένου λόγου, κατὰ Πορφυρίου συνέταξε τεύχη, καὶ συμπόσιον δέκα παρθένων,", + "candidate_score": 0.629823, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_12", + "bdc_text": "- quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_De-viris-illustribus_window_131", + "psc_text": "ἀπὸ Μάρκου τοῦ εὐαγγελιστοῦ ἐκκλησιαστικοὶ γεγόνασι διδάσκαλοι, τοσαύτης σοφίας καὶ παιδεύσεως, τοῦτο ἐν ταῖς θείαις γραφαῖς, τοῦτο δὲ καὶ τοῖς κοσμικοῖς γράμμασιν ἐντὸς γέγονεν, ὥστε παρακληθέντα ( Al. περικληθέντα) αὐτὸν παρὰ τῶν Ἰνδίας πρεσβυτέρων, ὑπὸ Δημητρίου Ἀλεξανδρείας ἐπισκόπου εἰς τὴν Ἰνδίαν ἀποσταλῆναι, ἐν ᾗ εὗρε Βαρθολομαῖον ἐκ τῶν δώδεκα Ἀποστόλων, τὴν ἔλευσιν τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ κατὰ τὸ Ματθαίου Εὐαγγέλιον κηρύξαντα, ὅπερ Ἑβραϊκοῖς γράμμασι γεγραμμένον, εἰς τὴν Ἀλεξανδρείαν ἀναζεύξας, μεθ' ἑαυτοῦ ἐκόμισε. Τούτου πολλὰ ὑπομνήματα εἰς τὰς θείας γραφὰς τυγχάνει, ἀλλὰ μᾶλλον ζώσῃ φωνῇ τὰς ἐκκλησίας ὠφέλησεν. Ἐδίδαξε ἐπὶ Σεβήρου καὶ Ἀντωνίνου τοῦ ἐπίκλην Καρακάλου. CAPUT XXXVII. 877 Rhodon, genere Asianus, a Tatiano, de quo supra diximus, Romae in Scripturis eruditus, edidit plurima: praecipuumque adversus Marcionem opus, in quo refert, quomodo ipsi quoque inter se Marcionitae discrepent; et Apellem senem alium haereticum a se quondam fuisse conventum, et risui habitum, eo quod Deum, quem coleret, ignorare se diceret. Meminit in eodem", + "candidate_score": 0.628275, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_12", + "bdc_text": "- quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_De-viris-illustribus_window_119", + "psc_text": "sub M. Antonino Vero, et L. Aurelio Commodo floruit. Πινυτὸς Κρήτης, Κνωσσοῦ τῆς πόλεως ἐπίσκοπος, ἔγραψε πρὸς Διονύσιον Κορίνθου ἐπίσκοπον πάνυ κομψὴν ἐπιστολὴν, ἐν ᾗ διδάσκει, οὐκ ἀεὶ δεῖν τοὺς λαοὺς γάλακτι τρέφεσθαι, μήπως ὡς νήπιοι τῇ ἐσχάτῃ καταληφθῶσιν ἡμέρᾳ, ἀλλὰ καὶ στερεῷ βρώματι, ἵνα εἰς πνευματικὸν προκόψωσι γῆρας. Καὶ οὗτος ἐπὶ τῶν αὐτῶν ἤνθησεν. CAPUT XXIX. Tatianus, qui primum Oratoriam docens, non parvam sibi ex arte Rhetorica gloriam comparaverat, Justini martyris sectator fuit, florens in Ecclesia, quamdiu ab ejus latere non discessit. Postea vero inflatus eloquentiae tumore, novam condidit haeresim quae Ἐγκρατιτῶν dicitur, quam postea Severus auxit, a quo ejusdem partis haeretici Severiani usque hodie appellantur. Porro Tatianus infinita scripsit volumina, e quibus unus contra Gentes florentissimus exstat liber, qui inter omnia opera ejus fertur insignis. Et hic sub imperatore M. Antonino Vero, et L. Aurelio Commodo floruit. Τατιανὸς ὃς πρώην τὴν ῥητορικὴν διδάσκων, οὐκ ἐλαχίστην ἐκ τῆς ῥητορικῆς", + "candidate_score": 0.62463, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_39_41", + "bdc_text": "Z IX 379 , Anm. 1 ; Hans Rudolf Guggisberg , Jakob Würben von Biel , ein besonnener Mahner wider Ludwig Hätzer und die Täufer , in : Zwa XIII 570-590 ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_De-viris-illustribus_window_172", + "psc_text": "libri stylo convenire. Meminit hujus Minucii et Lactantius in libris suis. Μινούκιος Φῆλιξ, ἐν Ῥώμῃ ἐπίσημος δικολόγος ὢν, συνέγραψε διάλογον Χριστιανοῦ καὶ ἐθνικοῦ, ὃν ἐπέγραψεν Ὁκτάβιον, καὶ ἕτερος δὲ λόγος ἐξ ὀνόματος αὐτοῦ φέρεται, περὶ Μοίρας, ἤτοι κατὰ τῶν μαθηματικῶν, ὅστις λόγος εἰ καὶ ἐλλογίμου ἀνδρὸς φαίνεται, ἐμοὶ δὲ οὐ δοκεῖ συνᾴδειν τῷ χαρακτῆρι τοῦ προειρημένου λόγου. Μέμνηται τούτου τοῦ Μινουκίου καὶ Λακτάντιος ἐν τοῖς ἰδίοις συγγράμμασιν. CAPUT LIX. 899 Gaius, sub Zephyrino Romanae urbis episcopo, id est sub Antonino Severi filio, disputationem adversum Proculum, Montani sectatorem, valde insignem habuit, arguens eum temeritatis, super Nova Prophetia defendenda, et in eodem volumine Epistolas quoque Pauli, tredecim tantum enumerans; decimam quartam quae fertur ad Hebraeos, dicit non ejus esse, sed et apud Romanos usque hodie quasi Pauli apostoli non habetur. 900 Γαΐος ἐπὶ Ζεφυρίνου Ῥώμης ἐπισκόπου, τοῦτ' ἔστιν, ἐπὶ Ἀντωνίνου υἱοῦ Σεβήρου, διάλεξιν κατὰ Προκούλου σπουδαστοῦ Μοντανοῦ, σφόδρα μεγίστην ἔσχεν, εὐθύνων αὐτὸν", + "candidate_score": 0.621618, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae", + "max_score": 0.677009, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_43_45", + "bdc_text": "Coniugem tuamAnna Bullinger , geb. Adlischwyler. ex me quoque salutabis . Vale sanus cum Christo . Datae 17 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_169", + "psc_text": "non posuit, in reliqua interpretationis parte consentiens: Benedictus qui venit rex in nomine Domini, pax in coelo, et gloria in excelsis. (Luc. 19. 38) . Igitur, ut diximus, ipsa verba Hebraea ponenda sunt, et omnium Interpretum opinio digerenda, quo facilius quid super hoc sentiendum sit, ex retractatione cunctorum ipse sibi Lector inveniat. 3. Interpretum Hebraei textus opinio. --In centesimo decimo septimo Psalmo, ubi nos legimus, O Domine salvum me fac, o Domine bene prosperare: benedictus qui venit in nomine Domini, in Hebraeo legitur, ANNA ADONAI, OSIANNA, ANNA ADONAI ASLIANNA; BARUCH ABBA BASEM ADONAI. Quod Aquila, Symmachus, Theodotio, et Quinta Editio, ne quid in Latino mutare videamur, ita exprimunt: ὦ δὴ Κύριε σῶσον δὴ, ὦ δὴ Κὺριε εὺοδωσον δὴ, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου. Sola Sexta Editio cum Interpretibus Septuaginta ita congruit, ut ubi caeteri posuerunt ὦ δἡ, illi scripserint ὦ. Et quia OSIANNA, quod nos corrupte propter ignorantiam dicimus", + "candidate_score": 0.677009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_32_34", + "bdc_text": "et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2033", + "psc_text": "potuimus? Sed per gratiam Domini nostri Jesu Christi credimus salvari, quemadmodum et illi. Tacuit autem omnis multitudo, et in sententiam ejus Jacobus Apostolus, et omnes simul Presbyteri transierunt. 8. Haec non debent molesta esse lectori, sed et mihi et illi utilia, ut probemus ante Apostolum Paulum non ignorasse Petrum imo principem hujus esse [al. fuisse ] decreti, Legem post Evangelium non esse servandam. Denique tantae auctoritatis Petrus fuit, ut Paulus in epistola sua scripserit: Deinde post annos tres veni Jerosolymam videre Petrum, et mansi apud eum diebus quindecim (Gal. 1. 18) . Rursumque in consequentibus: Post annos quatuordecim ascendi iterum Jerosolymam cum Barnaba, assumpto et Tito. Ascendi autem secundum revelationem, et exposui cum eis Evangelium quod praedico in gentibus (Gal. 2. 1) , ostendens 743 se non habuisse securitatem praedicandi Evangelii, nisi Petri et caeterorum Apostolorum qui cum eo erant, fuisset sententia roboratus. Statimque sequitur: Separatim autem his, qui videbantur", + "candidate_score": 0.675933, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33_35", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt . Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1228", + "psc_text": "precatorem: revolvi 441 Veterum libros, ut viderem quid singuli dicerent, et tibi quasi de multorum consilio, responderem. 2. Statimque in fronte Geneseos primam Homiliarum Origenis reperi scriptam de Melchisedech, in qua multiplici sermone disputans, illuc devolutus est, ut eum Angelum diceret. Iisdemque pene argumentis, quibus Scriptor tuus de Spiritu sancto, ille de supernis virtutibus est locutus. Transivi ad Didymum sectatorem ejus, et vidi hominem pedibus in magistri isse sententiam. Verti me ad Hippolytum, Irenaeum, Eusebium Caesariensem, et Emisenum, Apollinarem quoque, et Eustathium nostrum, qui primus Antiochenae Ecclesiae Episcopus contra Arium clarissima tuba bellicum cecinit: et deprehendi, horum omnium opiniones, diversis argumentationibus ac diverticulis ad unum compitum pervenisse, ut dicerent Melchisedech hominem fuisse Chananaeum, regem urbis Jerosolymae, quae primum Salem, postea Jebus, ad extremum Jerusalem appellata sit. Nec mirum esse, si Sacerdos Dei altissimi describatur absque circumcisione et legalibus caeremoniis, et genere Aaron: cum Abel quoque, et Enoch, et Noe placuerint", + "candidate_score": 0.672698, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_32_34", + "bdc_text": "et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_662", + "psc_text": "de vulnere sanguis. » (Aeneid. lib. XII). Porro si non vult scribere, et tantum maledictis agendum putat, audiat tot interjacentibus terris, flactibus, populis, saltem Echo clamoris mei: Non damno nuptias, non damno conjugium. Et ut certius sententiam meam teneat, volo omnes qui propter nocturnos forsitan metus soli cubitare non possunt, uxores ducere. EPISTOLA LI S. EPIPHANII AD JOANNEM Episcopum Jerosolymorum A Hieronymo Latine reddita. Epiphanius Episcopus Salaminae Cypri excusat se Joanni Episcopo Jerosolymitano, quod Paulinanium Presbyterum ordinasset ipso inconsulto. Deinde commonet, ut ab Origenis erroribus abstineat. Domino dilectiss. Fratri JOANNI Episc. EPIPHANIUS. 1. Oportebat nos, dilectissime, Clericatus honore non abuti in superbiam, sed custodia mandatorum Dei, et observatione diligentissima hoc esse quod dicimur. Si enim sancta Scriptura loquitur: « Cleri eorum non proderunt eis (Jerem. » 12. juxta. LXX): quae arrogantia clericatus conducere nobis poterit, qui non solum cogitatione, et sensu, verum etiam sermone peccamus? 242 Audivi quippe quod tumeas", + "candidate_score": 0.670613, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_42_44", + "bdc_text": "Lohner 472. , verbi ministri , te saluere iubent . Coniugem tuamAnna Bullinger , geb. Adlischwyler. ex me quoque salutabis . Vale sanus cum Christo .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_169", + "psc_text": "non posuit, in reliqua interpretationis parte consentiens: Benedictus qui venit rex in nomine Domini, pax in coelo, et gloria in excelsis. (Luc. 19. 38) . Igitur, ut diximus, ipsa verba Hebraea ponenda sunt, et omnium Interpretum opinio digerenda, quo facilius quid super hoc sentiendum sit, ex retractatione cunctorum ipse sibi Lector inveniat. 3. Interpretum Hebraei textus opinio. --In centesimo decimo septimo Psalmo, ubi nos legimus, O Domine salvum me fac, o Domine bene prosperare: benedictus qui venit in nomine Domini, in Hebraeo legitur, ANNA ADONAI, OSIANNA, ANNA ADONAI ASLIANNA; BARUCH ABBA BASEM ADONAI. Quod Aquila, Symmachus, Theodotio, et Quinta Editio, ne quid in Latino mutare videamur, ita exprimunt: ὦ δὴ Κύριε σῶσον δὴ, ὦ δὴ Κὺριε εὺοδωσον δὴ, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου. Sola Sexta Editio cum Interpretibus Septuaginta ita congruit, ut ubi caeteri posuerunt ὦ δἡ, illi scripserint ὦ. Et quia OSIANNA, quod nos corrupte propter ignorantiam dicimus", + "candidate_score": 0.66828, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33_35", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt . Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1481", + "psc_text": "περὶ Ἀρχῶν, στρωματέας et τόμους? quis per infame opus se ipsum voluit infamari? Nec disertiores sumus Hilario, nec fideliores Victorino, qui ejus tractatus non ut interpretes, sed ut auctores proprii operis transtulerunt. Nuper Sanctus Ambrosius sic Hexaemeron illius compilavit, ut magis Hippolyti sententias Basiliique sequeretur. Ego ipse, cujus aemulatores esse vos dicitis, et, ad caeteros talpae, caprearum in me oculos possidetis, si malo animo fuissem erga Origenem, interpretatus essem hos ipsos, quos supra dixi, libros, ut mala ejus etiam Latinis nota facerem; sed 530 nunquam feci, et multis rogantibus acquiescere nolui. Non enim consuevi eorum insultare erroribus, quorum miror ingenia. Ipse, si adhuc viveret. Origenes irasceretur vobis fautoribus suis, et cum Jacob diceret, Odiosum me fecistis in mundo (Gen. 34) . 8. Vult aliquis laudare Origenem? laudet, ut laudo: magnus vir ab infantia, et vere martyris [Leonidis Martyris] filius: Alexandriae ecclesiasticam scholam tenuit, succedens eruditissimo viro Clementi presbytero: voluptates in", + "candidate_score": 0.667871, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_0_2", + "bdc_text": "Superiori anno , cum ob munus quoddam ambiendum te convenissemWann der stellensuchende Fischer sich mit Bullinger getroffen hat , ist nicht zu ermitteln. , aliquoties ad te scriberem postulabas idem et te facturum pollicitus , hucusque tamen non negligentia , sed nuntiorum penuria intermissum . Obtigit ergo a casu praesentium latorUnbekannt. , vir , ut apparet , non usque adeo impius , cui , inquam , ad te ferendas commisi , quo vel semel , quid mearum esset , certior fieres . Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_974", + "psc_text": "praedicante, ex latere subsultabas, et plaudebas manu, et applodebas pedem, et orthodoxum conclamabas. Postquam navigare coepisti, et ad intimum cerebrum tuum sentinae putredo pervenit, tunc nos haereticos recordatus es. Quid tibi faciam? Credidi sancti Presbyteri Paulini epistolis, et illius super nomine tuo non putavi errare judicium. Et licet statim accepta epistola ἀσυμάρτητον sermonem tuum intelligerem: tamen rusticitatem et simplicitatem magis in te arbitrabar, quam vecordiam. Nec reprehendo sanctum virum; maluit enim apud me dissimulare quod noverat, quam portitorem clientulum suis litteris accusare. Sed memetipsum arguo, qui alterius potius acquievi, quam meo judicio: et oculis aliud cernentibus, aliud schedulae credidi quam videbam. 4. Carpit lepide imperitiam Vigilantii. --Quamobrem desine me lacessere, et voluminibus tuis obruere. Parce saltem nummis tuis, quibus notarios librariosque conducens, eisdem et scriptoribus uteris et fautoribus: qui te ideo forsitan laudant, ut lucrum in scribendo [al. scribendis ] faciant. Si libet exercere ingenium, trade te Grammaticis atque Rhetoribus,", + "candidate_score": 0.660814, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_0_2", + "bdc_text": "Superiori anno , cum ob munus quoddam ambiendum te convenissemWann der stellensuchende Fischer sich mit Bullinger getroffen hat , ist nicht zu ermitteln. , aliquoties ad te scriberem postulabas idem et te facturum pollicitus , hucusque tamen non negligentia , sed nuntiorum penuria intermissum . Obtigit ergo a casu praesentium latorUnbekannt. , vir , ut apparet , non usque adeo impius , cui , inquam , ad te ferendas commisi , quo vel semel , quid mearum esset , certior fieres . Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1255", + "psc_text": "scribenda dictavimus: non ut impleremus materiam, sed ne tibi in principio amicitiarum aliquid imperanti, videremur negare. Ora nobis a Domino sospitatem, ut post duodecim menses, quibus jugi languore confectus sum, possim aliquid dignum vestrae scribere voluntati: et ignosce si scatens oratio, cursu solito non fluat. Non enim eodem lepore dictamus, quo scribimus: quia in altero saepe stylum vertimus, iterum quae legi digna sint, scripturi: in altero quidquid in buccam venerit celeri sermone convolvimus. Caninium libenter vidi, qui narrare tibi poterit, quam difficile et periculosum manus dexterae, usque in praesentem diem, quo ista dictavi, vulnus sustinuerim. EPISTOLA LXXV. AD THEODORAM VIDUAM. Theodoram Lucinii viduam consolatur de morte mariti, cujus virtutes, et castitatem praecipue laudat. 1. Lugubri nuntio consternatus super sancti et venerabilis mihi dormitione Lucinii, vix brevem Epistolam dictare potui. Non quod ejus vicem doleam, quem scio ad meliora transisse, dicente Moyse: Transiens videbo visionem hanc magnam (Exod. 3. 3) ;", + "candidate_score": 0.660516, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_1_3", + "bdc_text": "Obtigit ergo a casu praesentium latorUnbekannt. , vir , ut apparet , non usque adeo impius , cui , inquam , ad te ferendas commisi , quo vel semel , quid mearum esset , certior fieres . Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem . Expectatis inde aliquot annis nihil erat ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_37", + "psc_text": "rogat ut de ejus proposito crebris ad se litteris laetiorem faciat; addens se obtrectatorem suum interea despicere. Antiquus sermo est: Mendaces faciunt, ut nec sibi vera dicentibus credatur: quod mihi a te, ego objurgatus de silentio litterarum, accidisse video. Dicam, saepe scripsi, sed negligentia bajulorum fuit? Respondebis: omnium non scribentium vetus ista excusatio est. Dicam, non reperi qui epistolas ferret? Dices, hinc istuc (al. illinc ) isse quam plurimos. Contendam, me etiam his dedisse? At illi, quia non reddiderunt, negabunt: et erit inter absentes incerta cognitio. Quid igitur faciam? Sine culpa veniam postulabo, rectius arbitrans, pacem loco motum petere, quam aequo gradu certamina concitare: quanquam ita me jugis tam corporis aegrotatio, quam animae aegritudo consumpsit, ut morte imminente, nec mei pene memor fuerim. Quod ne falsum 17 putes, oratorio more, post argumenta testes vocabo. Sanctus frater Heliodorus hic adfuit, qui cum mecum eremum vellet incolere, meis sceleribus fugatus abscessit. Verum", + "candidate_score": 0.659068, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_0_2", + "bdc_text": "Superiori anno , cum ob munus quoddam ambiendum te convenissemWann der stellensuchende Fischer sich mit Bullinger getroffen hat , ist nicht zu ermitteln. , aliquoties ad te scriberem postulabas idem et te facturum pollicitus , hucusque tamen non negligentia , sed nuntiorum penuria intermissum . Obtigit ergo a casu praesentium latorUnbekannt. , vir , ut apparet , non usque adeo impius , cui , inquam , ad te ferendas commisi , quo vel semel , quid mearum esset , certior fieres . Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2151", + "psc_text": "te, ne me tanto itinere vexatum, frustra venisse patiaris. Scit enim Dominus, quod post visionem sanctorum Locorum, hanc vel maxime causam habui, ut cum tuis litteris sorori mederer ac matri. Et ego: Jamjam, inquam, quod vis faciam: nam et epistolae transmarinae sunt, et specialiter sermo dictatus, raro potest invenire quos mordeat. Te autem obsecro, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque portaveris eum pro viatico, si auditus fuerit, laetemur pariter, si autem contemptus fuerit, quod et magis reor, ego verba perdiderim, tu itineris longitudinem. Explicit Praefatio. 2. Primum vos scire cupio soror et filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de vobis sinistrum suspicer; sed ne caeteri suspicentur vestram me orare concordiam. Alioquin (quod absit) si peccatorum vos existimarem glutino cohaesisse, nunquam scriberem; sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut si mordacius quippiam scripsero, non tam meae putetis austeritatis [al. auctoritatis ] esse, quam morbi. Putridae carnes ferro curantur", + "candidate_score": 0.655739, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_0_2", + "bdc_text": "Superiori anno , cum ob munus quoddam ambiendum te convenissemWann der stellensuchende Fischer sich mit Bullinger getroffen hat , ist nicht zu ermitteln. , aliquoties ad te scriberem postulabas idem et te facturum pollicitus , hucusque tamen non negligentia , sed nuntiorum penuria intermissum . Obtigit ergo a casu praesentium latorUnbekannt. , vir , ut apparet , non usque adeo impius , cui , inquam , ad te ferendas commisi , quo vel semel , quid mearum esset , certior fieres . Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_37", + "psc_text": "rogat ut de ejus proposito crebris ad se litteris laetiorem faciat; addens se obtrectatorem suum interea despicere. Antiquus sermo est: Mendaces faciunt, ut nec sibi vera dicentibus credatur: quod mihi a te, ego objurgatus de silentio litterarum, accidisse video. Dicam, saepe scripsi, sed negligentia bajulorum fuit? Respondebis: omnium non scribentium vetus ista excusatio est. Dicam, non reperi qui epistolas ferret? Dices, hinc istuc (al. illinc ) isse quam plurimos. Contendam, me etiam his dedisse? At illi, quia non reddiderunt, negabunt: et erit inter absentes incerta cognitio. Quid igitur faciam? Sine culpa veniam postulabo, rectius arbitrans, pacem loco motum petere, quam aequo gradu certamina concitare: quanquam ita me jugis tam corporis aegrotatio, quam animae aegritudo consumpsit, ut morte imminente, nec mei pene memor fuerim. Quod ne falsum 17 putes, oratorio more, post argumenta testes vocabo. Sanctus frater Heliodorus hic adfuit, qui cum mecum eremum vellet incolere, meis sceleribus fugatus abscessit. Verum", + "candidate_score": 0.654074, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_1_3", + "bdc_text": "Obtigit ergo a casu praesentium latorUnbekannt. , vir , ut apparet , non usque adeo impius , cui , inquam , ad te ferendas commisi , quo vel semel , quid mearum esset , certior fieres . Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem . Expectatis inde aliquot annis nihil erat ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_974", + "psc_text": "praedicante, ex latere subsultabas, et plaudebas manu, et applodebas pedem, et orthodoxum conclamabas. Postquam navigare coepisti, et ad intimum cerebrum tuum sentinae putredo pervenit, tunc nos haereticos recordatus es. Quid tibi faciam? Credidi sancti Presbyteri Paulini epistolis, et illius super nomine tuo non putavi errare judicium. Et licet statim accepta epistola ἀσυμάρτητον sermonem tuum intelligerem: tamen rusticitatem et simplicitatem magis in te arbitrabar, quam vecordiam. Nec reprehendo sanctum virum; maluit enim apud me dissimulare quod noverat, quam portitorem clientulum suis litteris accusare. Sed memetipsum arguo, qui alterius potius acquievi, quam meo judicio: et oculis aliud cernentibus, aliud schedulae credidi quam videbam. 4. Carpit lepide imperitiam Vigilantii. --Quamobrem desine me lacessere, et voluminibus tuis obruere. Parce saltem nummis tuis, quibus notarios librariosque conducens, eisdem et scriptoribus uteris et fautoribus: qui te ideo forsitan laudant, ut lucrum in scribendo [al. scribendis ] faciant. Si libet exercere ingenium, trade te Grammaticis atque Rhetoribus,", + "candidate_score": 0.653917, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_1_3", + "bdc_text": "Obtigit ergo a casu praesentium latorUnbekannt. , vir , ut apparet , non usque adeo impius , cui , inquam , ad te ferendas commisi , quo vel semel , quid mearum esset , certior fieres . Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem . Expectatis inde aliquot annis nihil erat ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_847", + "psc_text": "Unde et ego beatum me in hoc duntaxat negotio judico, quod apud eruditas aures imperitae linguae responsurus sum: quae objicit mihi vel ignorantiam, vel mendacium; si aut nescivi alienas litteras vere interpretari, aut nolui: quorum alterum error, alterum crimen est. Ac ne forsitan accusator meus facilitate, qua cuncta loquitur, et impunitate, qua sibi licere omnia putat, me quoque apud vos argueret, ut Papam Epiphanium criminatus est, hanc epistolam misi, quae te, et per te alios, qui nos amare dignantur, rei ordinem doceat. 2. Epiphanii litterae ad Joannem Episcopum. Eusebius Cremonensis Graeci sermonis ignarus. Pseudomonachus quid egerit. --Ante hoc ferme biennium miserat Joanni Episcopo supradictus Papa Epiphanius litteras, arguens eum in quibusdam dogmatibus, et postea clementer ad poenitentiam provocans. Harum exemplaria 306 certatim Palaestinae rapiebantur, vel ob auctoris meritum, vel ob elegantiam scriptionis. Erat in monasterio nostro vir apud suos haud ignobilis, Eusebius Cremonensis, qui cum haec Epistola per multorum ora", + "candidate_score": 0.65273, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2033", + "psc_text": "potuimus? Sed per gratiam Domini nostri Jesu Christi credimus salvari, quemadmodum et illi. Tacuit autem omnis multitudo, et in sententiam ejus Jacobus Apostolus, et omnes simul Presbyteri transierunt. 8. Haec non debent molesta esse lectori, sed et mihi et illi utilia, ut probemus ante Apostolum Paulum non ignorasse Petrum imo principem hujus esse [al. fuisse ] decreti, Legem post Evangelium non esse servandam. Denique tantae auctoritatis Petrus fuit, ut Paulus in epistola sua scripserit: Deinde post annos tres veni Jerosolymam videre Petrum, et mansi apud eum diebus quindecim (Gal. 1. 18) . Rursumque in consequentibus: Post annos quatuordecim ascendi iterum Jerosolymam cum Barnaba, assumpto et Tito. Ascendi autem secundum revelationem, et exposui cum eis Evangelium quod praedico in gentibus (Gal. 2. 1) , ostendens 743 se non habuisse securitatem praedicandi Evangelii, nisi Petri et caeterorum Apostolorum qui cum eo erant, fuisset sententia roboratus. Statimque sequitur: Separatim autem his, qui videbantur", + "candidate_score": 0.64973, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_42_44", + "bdc_text": "Lohner 472. , verbi ministri , te saluere iubent . Coniugem tuamAnna Bullinger , geb. Adlischwyler. ex me quoque salutabis . Vale sanus cum Christo .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_812", + "psc_text": "cum possis multas ante oculos tibi proponere in Urbe qua vivis, quarum imitari exemplum debeas? Et ne videar adulatione per singulas currere, sufficit tibi sancta Marcella, quae respondens generi suo, aliquid nobis de Evangelio retulit. Anna septem annis a virginitate sua vixerat cum marito, ista septem mensibus. Illa Christi exspectabat adventum: ista tenet, quem illa susceperat. Illa vagientem canebat (al. cernebat ): ista praedicat triumphantem. Illa loquebatur de eo omnibus, qui expectabant redemptionem Israel (al. Jerusalem ): haec cum redemptis gentibus clamitat: « Frater non redimit, redimet homo » (Ps. 48. 8). et de alio Psalmo, « Homo natus est in ea, et ipse fundavit eam altissimus » (Ps. 86. 5). Scio me ante hoc ferme biennium, edidisse libros contra Jovinianum, quibus venientes e contrario quaestiones, ubi Apostolus concedit secunda matrimonia, Scripturarum auctoritate contrivi. Et non est necesse eadem ex integro scribere, cum possis inde quae scripta sunt mutuari. Hoc", + "candidate_score": 0.64972, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_11_13", + "bdc_text": "Fluri , aaO , S. 173f. 189 . - quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. . Megander vero a conventibus ut rediit indignatus senatum adiens , rem omnem , ut instituta erat , enumerans effecitque , ut stipendium quadraginta librarum annuatim distribuendum mihi ascriberetur , donec aliquo vocarer , verum calumniatoris cuiusdam iniuria senatus hoc decretum rescissum .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1495", + "psc_text": "tam divinis Scripturis, quam saeculi litteris erudito, illud dignationem tuam admonitam volo, ne me putes in modum rustici Balatronis cuncta Origenis reprobare quae scripsit: quod in me criminantur ἀκαιροσπουδασταὶ ejus: et quasi Dionysium Philosophum arguant, subito mutasse sententiam: sed tantum prava dogmata repudiare. Scio enim aequali maledicto eos subjacere, qui bona mala dicunt; et illos qui mala bona judicant: qui faciunt amarum dulce, et dulce amarum (Isai. 5). Aut quae est tanta pertinacia, sic laudare alicujus doctrinam, ut sequare blasphemiam? 5. De secundo problemate tuo, Tertullianus in libris de Monogamia disseruit, 535 asserens, sanctos dici fidelium filios, quod quasi candidati sint fidei, et nullis idololatriae sordibus polluantur. Simulque considera, quod et vasa sacra in tabernaculo legimus, et caetera quae ad ritum caeremoniarum pertinent: cum utique sancta esse non possint, nisi ea quae sentiunt et venerantur Deum. Idioma igitur Scripturarum est, ut interdum sanctos pro mundis et purificatis atque expiatis nominent:", + "candidate_score": 0.649576, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_11_13", + "bdc_text": "Fluri , aaO , S. 173f. 189 . - quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. . Megander vero a conventibus ut rediit indignatus senatum adiens , rem omnem , ut instituta erat , enumerans effecitque , ut stipendium quadraginta librarum annuatim distribuendum mihi ascriberetur , donec aliquo vocarer , verum calumniatoris cuiusdam iniuria senatus hoc decretum rescissum .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2024", + "psc_text": "omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere, utrum ea quae scripsimus, haberentur in Graecis, ut si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares: praesertim cum libere in Praefatione confessus sim, Origenis Commentarios me esse secutum, et vel mea, vel aliena dictasse; et in fine ejusdem 740 capituli, quod reprehendis, scripserim: « (Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem, debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commisit). » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in Graecis legerem: sed ea expressisse quae legeram, ut", + "candidate_score": 0.64901, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_43_45", + "bdc_text": "Coniugem tuamAnna Bullinger , geb. Adlischwyler. ex me quoque salutabis . Vale sanus cum Christo . Datae 17 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_812", + "psc_text": "cum possis multas ante oculos tibi proponere in Urbe qua vivis, quarum imitari exemplum debeas? Et ne videar adulatione per singulas currere, sufficit tibi sancta Marcella, quae respondens generi suo, aliquid nobis de Evangelio retulit. Anna septem annis a virginitate sua vixerat cum marito, ista septem mensibus. Illa Christi exspectabat adventum: ista tenet, quem illa susceperat. Illa vagientem canebat (al. cernebat ): ista praedicat triumphantem. Illa loquebatur de eo omnibus, qui expectabant redemptionem Israel (al. Jerusalem ): haec cum redemptis gentibus clamitat: « Frater non redimit, redimet homo » (Ps. 48. 8). et de alio Psalmo, « Homo natus est in ea, et ipse fundavit eam altissimus » (Ps. 86. 5). Scio me ante hoc ferme biennium, edidisse libros contra Jovinianum, quibus venientes e contrario quaestiones, ubi Apostolus concedit secunda matrimonia, Scripturarum auctoritate contrivi. Et non est necesse eadem ex integro scribere, cum possis inde quae scripta sunt mutuari. Hoc", + "candidate_score": 0.647732, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_12_14", + "bdc_text": "- quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. . Megander vero a conventibus ut rediit indignatus senatum adiens , rem omnem , ut instituta erat , enumerans effecitque , ut stipendium quadraginta librarum annuatim distribuendum mihi ascriberetur , donec aliquo vocarer , verum calumniatoris cuiusdam iniuria senatus hoc decretum rescissum . Quo fit , ut satis persuasum habeam vi ac numine quodam me ad manuum laborem trahi .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2024", + "psc_text": "omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere, utrum ea quae scripsimus, haberentur in Graecis, ut si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares: praesertim cum libere in Praefatione confessus sim, Origenis Commentarios me esse secutum, et vel mea, vel aliena dictasse; et in fine ejusdem 740 capituli, quod reprehendis, scripserim: « (Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem, debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commisit). » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in Graecis legerem: sed ea expressisse quae legeram, ut", + "candidate_score": 0.647659, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_34_36", + "bdc_text": "Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt . Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_630", + "psc_text": "comparatur. Si dixero, melius est virginem esse, quam nuptam: bono melius praetuli. Si autem alterum gradum fecero, melius est nubere, quam fornicari, ibi non bono melius, sed malo bonum praetuli. Multa diversitas est inter id melius, quod nuptiis, et inter id quod fornicationi anteponitur. Obsecro te, quid 230 in hac dissertione peccavi? Propositum mihi erat, non ad meam voluntatem Scripturas trahere, sed id dicere, quod Scripturas velle intelligebam. Commentatoris officium est, non quid ipse velit: sed quid sentiat ille quem interpretatur, exponere. Alioqui si contraria dixerit, non tam interpres erit, quam adversarius ejus, quem nititur explanare. Certe ubicumque Scripturas non interpretor, et libere de meo sensu loquor, arguat me cui libet, durum quid dixisse contra nuptias. Quod si non repererit, quidquid vel austerum esse videtur, vel durum, id Scriptoris auctoritati, non interpretis officio deputet. 18. Illud vero ferre quis possit, quod in me reprehenditur: quare exponens capitulum Apostoli, in quo", + "candidate_score": 0.647577, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_43_45", + "bdc_text": "Coniugem tuamAnna Bullinger , geb. Adlischwyler. ex me quoque salutabis . Vale sanus cum Christo . Datae 17 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_170", + "psc_text": "ne quid in Latino mutare videamur, ita exprimunt: ὦ δὴ Κύριε σῶσον δὴ, ὦ δὴ Κὺριε εὺοδωσον δὴ, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου. Sola Sexta Editio cum Interpretibus Septuaginta ita congruit, ut ubi caeteri posuerunt ὦ δἡ, illi scripserint ὦ. Et quia OSIANNA, quod nos corrupte propter ignorantiam dicimus OSANNA, salvifica, sive salvum fac exprimatur, omnium 66 interpretatione signatum est: nunc illud in cura est, quid sine adjectione salvandi, solus ANNA sermo significet. Sciendumque quod in hoc loco ter dicatur ANNA; et primum quidem ac secundum iisdem litteris scribitur, ALEPH, NUN, HE, tertium vero HE, NUN, HE. Symmachus igitur, qui in centesimo decimo septimo Psalmo cum omnium interpretatione consenserat, ut nobis manifestiorem tribueret intellectum, in centesimo decimo quarto Psalmo, ubi dicitur: O Domine, libera animam meam, ita interpretatur est: Obsecro, Domine, libera animam meam. Ubi autem Septuaginta, ὦ, et ille, Obsecro, transtulerunt, Aquila, et caeteris Editionibus ὦ δὴ interpretantibus,", + "candidate_score": 0.647259, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_44_46", + "bdc_text": "Vale sanus cum Christo . Datae 17 . ianuarii anno etc. 33 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129", + "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in", + "candidate_score": 0.646281, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_42_44", + "bdc_text": "Lohner 472. , verbi ministri , te saluere iubent . Coniugem tuamAnna Bullinger , geb. Adlischwyler. ex me quoque salutabis . Vale sanus cum Christo .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_170", + "psc_text": "ne quid in Latino mutare videamur, ita exprimunt: ὦ δὴ Κύριε σῶσον δὴ, ὦ δὴ Κὺριε εὺοδωσον δὴ, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου. Sola Sexta Editio cum Interpretibus Septuaginta ita congruit, ut ubi caeteri posuerunt ὦ δἡ, illi scripserint ὦ. Et quia OSIANNA, quod nos corrupte propter ignorantiam dicimus OSANNA, salvifica, sive salvum fac exprimatur, omnium 66 interpretatione signatum est: nunc illud in cura est, quid sine adjectione salvandi, solus ANNA sermo significet. Sciendumque quod in hoc loco ter dicatur ANNA; et primum quidem ac secundum iisdem litteris scribitur, ALEPH, NUN, HE, tertium vero HE, NUN, HE. Symmachus igitur, qui in centesimo decimo septimo Psalmo cum omnium interpretatione consenserat, ut nobis manifestiorem tribueret intellectum, in centesimo decimo quarto Psalmo, ubi dicitur: O Domine, libera animam meam, ita interpretatur est: Obsecro, Domine, libera animam meam. Ubi autem Septuaginta, ὦ, et ille, Obsecro, transtulerunt, Aquila, et caeteris Editionibus ὦ δὴ interpretantibus,", + "candidate_score": 0.645579, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_34_36", + "bdc_text": "Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt . Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1228", + "psc_text": "precatorem: revolvi 441 Veterum libros, ut viderem quid singuli dicerent, et tibi quasi de multorum consilio, responderem. 2. Statimque in fronte Geneseos primam Homiliarum Origenis reperi scriptam de Melchisedech, in qua multiplici sermone disputans, illuc devolutus est, ut eum Angelum diceret. Iisdemque pene argumentis, quibus Scriptor tuus de Spiritu sancto, ille de supernis virtutibus est locutus. Transivi ad Didymum sectatorem ejus, et vidi hominem pedibus in magistri isse sententiam. Verti me ad Hippolytum, Irenaeum, Eusebium Caesariensem, et Emisenum, Apollinarem quoque, et Eustathium nostrum, qui primus Antiochenae Ecclesiae Episcopus contra Arium clarissima tuba bellicum cecinit: et deprehendi, horum omnium opiniones, diversis argumentationibus ac diverticulis ad unum compitum pervenisse, ut dicerent Melchisedech hominem fuisse Chananaeum, regem urbis Jerosolymae, quae primum Salem, postea Jebus, ad extremum Jerusalem appellata sit. Nec mirum esse, si Sacerdos Dei altissimi describatur absque circumcisione et legalibus caeremoniis, et genere Aaron: cum Abel quoque, et Enoch, et Noe placuerint", + "candidate_score": 0.645435, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_42_44", + "bdc_text": "Lohner 472. , verbi ministri , te saluere iubent . Coniugem tuamAnna Bullinger , geb. Adlischwyler. ex me quoque salutabis . Vale sanus cum Christo .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1589", + "psc_text": "si anima vitiis sordidata carne circumdatur? Et culpae subjacebit Anna uxor Helcanae semen virile postulans, ut propter desiderium mulierculae, animae in coelis periclitentur, et una earum peccato gravis labatur in terram, ac pristinam beatitudinem deserat. Nec Moyses imprecans, et dicens: Dominus Deus vester multiplicet vos, et ecce estis hodie sicut stellae caeli in multitudine. Dominus Deus patrum vestrorum addat vobis sicut estis, millies, et benedicat, ut locutus est (Deuter. 1. 10. et seq) : hoc petebat ut animarum in coelo catervae peccantes Israelitici populi gentem conderent. Quod esse discrepans, apertissime patet, ut qui pro delicto populi precabatur: Si dimittas peccatum hoc populo, dimitte; sin autem, dele me de libro quem scripsisti (Exod. 32. 32. juxta Graecum) , postulet multiplicari filios Israel, quos si noverat animarum ruinis crescere, non e contrario precaretur, ne propter vitia melioris substantiae natura vilior conderetur. Cur David imprecatur in Psalmo: Benedicat te Dominus ex Sion, et", + "candidate_score": 0.645159, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_34", + "bdc_text": "Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1228", + "psc_text": "precatorem: revolvi 441 Veterum libros, ut viderem quid singuli dicerent, et tibi quasi de multorum consilio, responderem. 2. Statimque in fronte Geneseos primam Homiliarum Origenis reperi scriptam de Melchisedech, in qua multiplici sermone disputans, illuc devolutus est, ut eum Angelum diceret. Iisdemque pene argumentis, quibus Scriptor tuus de Spiritu sancto, ille de supernis virtutibus est locutus. Transivi ad Didymum sectatorem ejus, et vidi hominem pedibus in magistri isse sententiam. Verti me ad Hippolytum, Irenaeum, Eusebium Caesariensem, et Emisenum, Apollinarem quoque, et Eustathium nostrum, qui primus Antiochenae Ecclesiae Episcopus contra Arium clarissima tuba bellicum cecinit: et deprehendi, horum omnium opiniones, diversis argumentationibus ac diverticulis ad unum compitum pervenisse, ut dicerent Melchisedech hominem fuisse Chananaeum, regem urbis Jerosolymae, quae primum Salem, postea Jebus, ad extremum Jerusalem appellata sit. Nec mirum esse, si Sacerdos Dei altissimi describatur absque circumcisione et legalibus caeremoniis, et genere Aaron: cum Abel quoque, et Enoch, et Noe placuerint", + "candidate_score": 0.645037, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_21_23", + "bdc_text": "Johann und am Spital , Heinrich Linggi und Sebastian Grübel , bildete er ein Triumvirat , das die Schaffhauser Kirche leitete . Der Zuname «Aenobarbus » bezieht sich auf Vogts roten Bart ( s. Wipf 311 ) . Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1024", + "psc_text": "copulatur: ut non sit laxum, neque dissolutum, sed haereant sibi invicem, et auxilio sint. Ratio enim operibus, et opera ratione indigent: ut quod mente percipimus opere perpetremus. Duoque lapides in Superhumerali, vel Christum significant et Ecclesiam, duodecim Apostolorum, 370 qui ad praedicationem missi sunt, nomina continentes: vel litteram et spiritum, in quibus continentur legis universa mysteria. In dextra spiritus, in laeva littera est. Per litteras ad verba descendimus, per verba venimus ad sensum. Quam pulcher ordo, et ex ipso habitu sacramenta demonstrans. In humeris opera sunt, in pectore ratio. Unde et pectusculum comedunt sacerdotes. Hoc autem Rationale duplex est, apertum et absconditum, simplex et mysticum, duodecim in se lapides habens, et quatuor ordines, quos quatuor puto esse virtutes, Prudentiam, Fortitudinem, Justitiam, et Temperantiam, quae sibi haerent invicem: et dum mutuo miscentur, duodenarium efficiunt numerum: vel quatuor Evangelia, quae in Apocalypsi describuntur plena oculis (Apoc. 14. 6), et Domini luce radiantia", + "candidate_score": 0.643638, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_21_23", + "bdc_text": "Johann und am Spital , Heinrich Linggi und Sebastian Grübel , bildete er ein Triumvirat , das die Schaffhauser Kirche leitete . Der Zuname «Aenobarbus » bezieht sich auf Vogts roten Bart ( s. Wipf 311 ) . Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_464", + "psc_text": "aurum Ophaz pro Petro Apostolorum pincipe inepte nimis acceperit. 1. Nuper cum Rheticii Augustodunensis episcopi, qui quondam a Constantino Imperatore sub Silvestro Episcopo, ob causam Montensium missus est Romam, Commentarios in Canticum Canticorum perlegissem, quod 172 Hebraei vocant SIR ASSIRIM, vehementer miratus sum, virum eloquentem praeter ineptias sensuum caeterorum Tharsis urbem, putasse Tarsum, in qua Paulus apostolus natus sit, et aurum Ophaz Petrum significare, quia Cephas in Evangelio idem Petrus sit appellatus. Habuerat utique et in Ezechiele idipsum verbum, ubi de quatuor animalibus scribitur: « Et species rotarum sicut species Tharsis » (Ezech. 10. 9), et in Daniele de Domino: « Et corpus ejusdem ut Tharsis » (Dan. 10. 6). Quod Aquila chrysolitum, Symmachus hiacyntum interpretantur. Et in psalmo: « In spiritu violento conteres naves Tharsis » (Psal. 47. 8). Et inter lapides qui in ornatu sacerdotis, tribuum nominibus sculpti sunt, ejusdem lapidis nomen inseritur, et omnis fere Scriptura hoc", + "candidate_score": 0.642484, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_43", + "bdc_text": "Coniugem tuamAnna Bullinger , geb. Adlischwyler. ex me quoque salutabis .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_169", + "psc_text": "non posuit, in reliqua interpretationis parte consentiens: Benedictus qui venit rex in nomine Domini, pax in coelo, et gloria in excelsis. (Luc. 19. 38) . Igitur, ut diximus, ipsa verba Hebraea ponenda sunt, et omnium Interpretum opinio digerenda, quo facilius quid super hoc sentiendum sit, ex retractatione cunctorum ipse sibi Lector inveniat. 3. Interpretum Hebraei textus opinio. --In centesimo decimo septimo Psalmo, ubi nos legimus, O Domine salvum me fac, o Domine bene prosperare: benedictus qui venit in nomine Domini, in Hebraeo legitur, ANNA ADONAI, OSIANNA, ANNA ADONAI ASLIANNA; BARUCH ABBA BASEM ADONAI. Quod Aquila, Symmachus, Theodotio, et Quinta Editio, ne quid in Latino mutare videamur, ita exprimunt: ὦ δὴ Κύριε σῶσον δὴ, ὦ δὴ Κὺριε εὺοδωσον δὴ, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου. Sola Sexta Editio cum Interpretibus Septuaginta ita congruit, ut ubi caeteri posuerunt ὦ δἡ, illi scripserint ὦ. Et quia OSIANNA, quod nos corrupte propter ignorantiam dicimus", + "candidate_score": 0.641893, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_12", + "bdc_text": "- quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1495", + "psc_text": "tam divinis Scripturis, quam saeculi litteris erudito, illud dignationem tuam admonitam volo, ne me putes in modum rustici Balatronis cuncta Origenis reprobare quae scripsit: quod in me criminantur ἀκαιροσπουδασταὶ ejus: et quasi Dionysium Philosophum arguant, subito mutasse sententiam: sed tantum prava dogmata repudiare. Scio enim aequali maledicto eos subjacere, qui bona mala dicunt; et illos qui mala bona judicant: qui faciunt amarum dulce, et dulce amarum (Isai. 5). Aut quae est tanta pertinacia, sic laudare alicujus doctrinam, ut sequare blasphemiam? 5. De secundo problemate tuo, Tertullianus in libris de Monogamia disseruit, 535 asserens, sanctos dici fidelium filios, quod quasi candidati sint fidei, et nullis idololatriae sordibus polluantur. Simulque considera, quod et vasa sacra in tabernaculo legimus, et caetera quae ad ritum caeremoniarum pertinent: cum utique sancta esse non possint, nisi ea quae sentiunt et venerantur Deum. Idioma igitur Scripturarum est, ut interdum sanctos pro mundis et purificatis atque expiatis nominent:", + "candidate_score": 0.641371, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_12_14", + "bdc_text": "- quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. . Megander vero a conventibus ut rediit indignatus senatum adiens , rem omnem , ut instituta erat , enumerans effecitque , ut stipendium quadraginta librarum annuatim distribuendum mihi ascriberetur , donec aliquo vocarer , verum calumniatoris cuiusdam iniuria senatus hoc decretum rescissum . Quo fit , ut satis persuasum habeam vi ac numine quodam me ad manuum laborem trahi .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1495", + "psc_text": "tam divinis Scripturis, quam saeculi litteris erudito, illud dignationem tuam admonitam volo, ne me putes in modum rustici Balatronis cuncta Origenis reprobare quae scripsit: quod in me criminantur ἀκαιροσπουδασταὶ ejus: et quasi Dionysium Philosophum arguant, subito mutasse sententiam: sed tantum prava dogmata repudiare. Scio enim aequali maledicto eos subjacere, qui bona mala dicunt; et illos qui mala bona judicant: qui faciunt amarum dulce, et dulce amarum (Isai. 5). Aut quae est tanta pertinacia, sic laudare alicujus doctrinam, ut sequare blasphemiam? 5. De secundo problemate tuo, Tertullianus in libris de Monogamia disseruit, 535 asserens, sanctos dici fidelium filios, quod quasi candidati sint fidei, et nullis idololatriae sordibus polluantur. Simulque considera, quod et vasa sacra in tabernaculo legimus, et caetera quae ad ritum caeremoniarum pertinent: cum utique sancta esse non possint, nisi ea quae sentiunt et venerantur Deum. Idioma igitur Scripturarum est, ut interdum sanctos pro mundis et purificatis atque expiatis nominent:", + "candidate_score": 0.640622, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_2_4", + "bdc_text": "Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem . Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_847", + "psc_text": "Unde et ego beatum me in hoc duntaxat negotio judico, quod apud eruditas aures imperitae linguae responsurus sum: quae objicit mihi vel ignorantiam, vel mendacium; si aut nescivi alienas litteras vere interpretari, aut nolui: quorum alterum error, alterum crimen est. Ac ne forsitan accusator meus facilitate, qua cuncta loquitur, et impunitate, qua sibi licere omnia putat, me quoque apud vos argueret, ut Papam Epiphanium criminatus est, hanc epistolam misi, quae te, et per te alios, qui nos amare dignantur, rei ordinem doceat. 2. Epiphanii litterae ad Joannem Episcopum. Eusebius Cremonensis Graeci sermonis ignarus. Pseudomonachus quid egerit. --Ante hoc ferme biennium miserat Joanni Episcopo supradictus Papa Epiphanius litteras, arguens eum in quibusdam dogmatibus, et postea clementer ad poenitentiam provocans. Harum exemplaria 306 certatim Palaestinae rapiebantur, vel ob auctoris meritum, vel ob elegantiam scriptionis. Erat in monasterio nostro vir apud suos haud ignobilis, Eusebius Cremonensis, qui cum haec Epistola per multorum ora", + "candidate_score": 0.64057, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_21_23", + "bdc_text": "Johann und am Spital , Heinrich Linggi und Sebastian Grübel , bildete er ein Triumvirat , das die Schaffhauser Kirche leitete . Der Zuname «Aenobarbus » bezieht sich auf Vogts roten Bart ( s. Wipf 311 ) . Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1007", + "psc_text": "ex se textis, ne facile rumpantur. In extrema parte, id est, ad pedes, septuaginta duo sunt tintinnabula, et totidem mala punica, iisdem contexta coloribus, ut supra cingulum. Inter duo tintinnabula unum malum est: inter duo mala unum tintinnabulum, ut alterutrum sibi media sint: causaque redditur. Idcirco tintinnabula vesti apposita sunt, ut cum ingreditur Pontifex in Sancta Sanctorum, totus vocalis incedat, statim moriturus, si hoc non fecerit. 15. Sextum est vestimentum, quod Hebraica lingua dicitur EPHOD. Septuaginta ἐπωμίδα, id est, superhumerale appellant. Aquila ἐπένδυμα, nos EPHOD suo ponimus nomine. Et ubicumque in Exodo, sive in Levitico superhumerale legitur, sciamus apud Hebraeos Ephod appellari. Hoc autem esse Pontificis vestimentum, et in quadam Epistola (Ad Marcell. XXIX) scripsisse me memini: et omnis Scriptura testatur, sacrum quiddam esse, et solis conveniens Pontificibus. Nec statim illud occurrat, quod Samuel qui Levita fuit, scribitur Regnorum primo libro, habuisse aetatis adhuc parvulae ephod bad, id est, superhumerale", + "candidate_score": 0.640295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_12", + "bdc_text": "- quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1198", + "psc_text": "Emiseni, et Triphilii Cyprii, et Asterii Scythopolitae, et Serapionis Confessoris: Titi quoque Bostrensis Episcopi: Cappadocumque Basilii, Gregorii, Amphilochii: qui omnes in tantum Philosophorum doctrinis atque sententiis suos resarciunt libros, ut nescias quid in illis primum admirari debeas, eruditionem saeculi, an scientiam Scripturarum. 5. Veniam ad Latinos. Quid Tertulliano eruditius, quid acutius? Apologeticus ejus, et contra Gentes libri, cunctam saeculi obtinent (al. continent ) disciplinam. Minutius Felix causidicus Romani fori, in libro, cui titulus Octavius est; et in altero contra Mathematicos (si tamen inscriptio non mentitur auctorem) quid Gentilium scripturarum dimisit intactum? Septem libros adversus Gentes Arnobius edidit, totidemque discipulus ejus Lactantius, qui de Ira quoque, et Opificio Dei duo volumina condidit: quos si legere volueris, dialogorum Ciceronis in eis ἐπιτομὴν reperies. Victorino Martyri in libris suis, licet desit eruditio, tamen non deest eruditionis voluntas. Cyprianus, 430 Quod idola dii non sint, qua brevitate, qua historiarum omnium scientia, quorum verborum et", + "candidate_score": 0.638005, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_19_21", + "bdc_text": "Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt . Zusammen mit den Pfarrern an St . Johann und am Spital , Heinrich Linggi und Sebastian Grübel , bildete er ein Triumvirat , das die Schaffhauser Kirche leitete .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3023", + "psc_text": "habuit dedit (Luc. 21). Et tu igitur eroganda non quaeras; sed quaesita jam tribue, ut fortissimum tyrunculum suum Christus agnoscat; ut laetus tibi de longissima regione venienti occurrat Pater; ut stolam tribuat, ut donet annulum, ut immolet pro te vitulum saginatum (Luc. 15), ut expeditum cum sancto fratre Quintiliano ad nos cito faciat navigare. Pulsavi amicitiarum fores: si aperueris, nos crebro habebis hospites. EPISTOLA CXLVI. AD EVANGELUM. Refellit eorum errorem, qui diaconum Presbytero aequabant, ostendens quid sit discriminis inter Episcopum, Presbyterum, et Diaconum. 1. Legimus in Isaia: Fatuus fatua loquetur (Isai. 32. 6) . Audio quemdam in 1081 tantam erupisse vecordiam, ut Diaconos, Presbyteris, id est, Episcopis anteferret. Nam cum Apostolus perspicue doceat eosdem esse Presbyteros quos Episcopos, quid patitur mensarum et viduarum minister, ut supra eos se tumidus efferat, ad quorum preces Christi Corpus Sanguisque conficitur? Quaeris auctoritatem? Audi testimonium: Paulus et Timotheus servi Christi Jesu, omnibus sanctis in", + "candidate_score": 0.637146, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_44_46", + "bdc_text": "Vale sanus cum Christo . Datae 17 . ianuarii anno etc. 33 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3128", + "psc_text": "observantia honoris mei gloria non ascendet. 3. De Pascha autem tanquam maximo 1116 sacramento salutis nostrae, paulo latius aliquid dicturus, etiam si non est hujus temporis cuncta disserere, prius ostendere volo, quibus, vel quantis rationibus phase Domini custodiri praecipitur. Mense primo, X. die mensis agnus anniculus immaculatus segregari, et servari usque ad XIII. et XIV. a Domino praecipitur per Moysen occidi ab universo coetu filiorum Israel ad vesperum. Quas rationes ipse Dominus verus agnus cum ad vesperum Pascha progreditur aliquas permanere volens custodivit, aliquas non servari cupiens, commutavit. Qui cum in primo mense secundum praeceptum legis immolari dignatus est, et XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille", + "candidate_score": 0.636753, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_47_49", + "bdc_text": "Uldricus Fischerus tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Domino Henrico Bullingero , Tigurino ecclesiastae , viro docto iuxta atque pio fautorique suo facile dilectissimo .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1730", + "psc_text": "saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, 632 et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gloriantur. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine carissime, et desideratissime, et honorande in Christo frater. » EPISTOLA CII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Acceptis Augustini epistolis quae continent quaestionem de mendacio officioso, dubitans etiamnum an ejus sit, negat se responsurum, nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc", + "candidate_score": 0.636542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_44_46", + "bdc_text": "Vale sanus cum Christo . Datae 17 . ianuarii anno etc. 33 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3130", + "psc_text": "(Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in XIV. die ad vesperum, ut lex praecipit, ille agnus Dei, qui tollit peccata mundi, et Pascha nostrum immolatus est Christus (2. Cor. 5) ; sed XV. die, in quo manifestum est diem festum Judaeorum cum suo sacrificio a Domino esse solutum. Sed quid in hoc intelligere debemus, quod prius figurat agni carnes comedere, et postea sui corporis cibo nostros Apostolos reficit, et post Judaeorum typicum Pascha immolatus est Christus? Hoc, ut opinor, non ut veritas figuram; sed figura veritatem praecederet, quia non prius quod spiritale, sed quod animale, deinde quod spiritale unde electa, et amica 1117 sponsa Christi universalis Ecclesia", + "candidate_score": 0.636342, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_23_25", + "bdc_text": "Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind . - Lit. : HBRG I 430 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2146", + "psc_text": "quarum aures, et corda illam interpretationem audire consueverunt, quae etiam ab Apostolis approbata est. Unde et illud apud Jonam virgultum (Jona. 4. 6), si in Hebraeo nec hedera est, nec cucurbita, sed nescio quid aliud, quod trunco suo nixum, nullis sustentandum adminiculis erigatur; mallem jam in omnibus Latinis cucurbitam legi. Non enim frustra hoc puto Septuaginta posuisse, nisi quia et huic si mile sciebant. » 36. « Satis me, imo fortasse plus quam satis, tribus epistolis tuis respondisse arbitror; quarum duas per Cyprianum accepi, unam per Firmum. Rescribe quod visum fuerit ad nos vel alios instruendos. Dabo autem operam diligentiorem quantum me adjuvat Dominus, ut litterae, quas ad te scribo, prius ad te perveniant, quam ad quemquam, a quo latius dispergantur. Fateor enim, nec mihi hoc fieri velle de tuis ad me, quod de meis ad te factum justissime expostulas. Tamen placeat nobis invicem non tantum caritas, verum etiam libertas", + "candidate_score": 0.636008, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_14_16", + "bdc_text": "Quo fit , ut satis persuasum habeam vi ac numine quodam me ad manuum laborem trahi . Tu vero , mi Bullingere , me amare , ut soles , perge . Nam et ego te amo. Unum superest , quod te facere vellem , ut vel semel Megandro scripturus me illi commendatum reddas .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_210", + "psc_text": "Factum est verbum Domini in manu Aggaei Prophetae » (Agg. 1. et 2), dicentis ad Jerusalem: « Ornavi te, inquit, ornamento, et imposui tibi armillas circa manus tuas » (Ezech. 16. 11). Rursum ad eum qui indutus est podere, alius locus signaculi demonstratur: « Pertransi per mediam Jerusalem, et da signaculum in frontibus virorum gementium, et dolentium in omnibus iniquitatibus, quae fiunt in medio eorum » (Ibid. 9. 4). Quare? ut postea possint dicere: « Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine » (Psal. 4. 7). 25. « Et calceamentum in pedibus ejus. » Sponsi quippe perdiderat dignitatem, et nudis pedibus Pascha celebrare non poterat. Haec sunt calceamenta de quibus Dominus ait: « Et calceavi te hiacyntho. Et calceamenta in pedibus ejus » (Ezec. 16. 10); nec ubi coluber insidians, plantam ingredientis invaderet: et super scorpiones et serpentes securius ambularet; ut praepararetur ad Evangelium pacis: jam non gradiens secundum", + "candidate_score": 0.635949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_34", + "bdc_text": "Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1463", + "psc_text": "quid de Patre et Filio et Spiritu Sancto? quid de carnis resurrectione? quid de animae statu atque substantia? Simplex interpretatio, atque doctrina, simplici voce laudata est. Nihil ibi de fide, nihil de dogmatibus comprehensum est. Moralis tantum tractatur locus, et allegoriae nubilum, serena expositione discutitur. Laudavi interpretem, non dogmatisten: ingenium, non fidem: Philosophum, non Apostolum. Quod si volunt super Origene meum scire judicium, legant in Ecclesiasten Commentarios: replicent in Epistolam ad Ephesios tria volumina, et intelligent, me semper ejus dogmatibus contraisse. Quae enim stultitia est, sic alicujus laudare doctrinam, ut sequaris et blasphemiam? Et beatus Cyprianus Tertulliano magistro utitur, ut ejus scripta probant; cumque eruditi et ardentis viri delectetur ingenio, Montanum cum eo Maximillamque non sequitur. Fortissimos libros contra Porphyrium scribit Apollinarius: Ecclesiasticam pulchre Eusebius historiam texuit; alter eorum dimidiatam Christi introduxit oeconomiam; alter impietatis Arii apertissimus propugnator est. Vae, inquit Isaias, qui dicunt bonum malum, et malum bonum, et", + "candidate_score": 0.635898, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_23_25", + "bdc_text": "Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind . - Lit. : HBRG I 430 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1730", + "psc_text": "saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, 632 et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gloriantur. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine carissime, et desideratissime, et honorande in Christo frater. » EPISTOLA CII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Acceptis Augustini epistolis quae continent quaestionem de mendacio officioso, dubitans etiamnum an ejus sit, negat se responsurum, nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc", + "candidate_score": 0.635139, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_0", + "bdc_text": "Superiori anno , cum ob munus quoddam ambiendum te convenissemWann der stellensuchende Fischer sich mit Bullinger getroffen hat , ist nicht zu ermitteln. , aliquoties ad te scriberem postulabas idem et te facturum pollicitus , hucusque tamen non negligentia , sed nuntiorum penuria intermissum .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2151", + "psc_text": "te, ne me tanto itinere vexatum, frustra venisse patiaris. Scit enim Dominus, quod post visionem sanctorum Locorum, hanc vel maxime causam habui, ut cum tuis litteris sorori mederer ac matri. Et ego: Jamjam, inquam, quod vis faciam: nam et epistolae transmarinae sunt, et specialiter sermo dictatus, raro potest invenire quos mordeat. Te autem obsecro, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque portaveris eum pro viatico, si auditus fuerit, laetemur pariter, si autem contemptus fuerit, quod et magis reor, ego verba perdiderim, tu itineris longitudinem. Explicit Praefatio. 2. Primum vos scire cupio soror et filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de vobis sinistrum suspicer; sed ne caeteri suspicentur vestram me orare concordiam. Alioquin (quod absit) si peccatorum vos existimarem glutino cohaesisse, nunquam scriberem; sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut si mordacius quippiam scripsero, non tam meae putetis austeritatis [al. auctoritatis ] esse, quam morbi. Putridae carnes ferro curantur", + "candidate_score": 0.635061, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_2_4", + "bdc_text": "Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem . Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_975", + "psc_text": "videbam. 4. Carpit lepide imperitiam Vigilantii. --Quamobrem desine me lacessere, et voluminibus tuis obruere. Parce saltem nummis tuis, quibus notarios librariosque conducens, eisdem et scriptoribus uteris et fautoribus: qui te ideo forsitan laudant, ut lucrum in scribendo [al. scribendis ] faciant. Si libet exercere ingenium, trade te Grammaticis atque Rhetoribus, disce Dialecticam, sectis instruere Philosophorum: ut cum omnia didiceris, saltem tunc tacere incipias. Quanquam stulte faciam, magistro cunctorum magistros quaerere, et ei modum imponere [al. ponere ], qui loqui nescit, et tacere non potest. Verum est illud apud Graecos proverbium, ὄνῳ λύρα. Ego 351 reor, et nomen tibi κατ' ἀντὶφρασιν impositum. Nam tota mente dormitas, et profundissimo non tam somno stertis, quam lethargo. Inter caeteras quippe blasphemias, quas ore sacrilego protulisti, ausus es dicere, Montem de quo abscissus est in Daniele lapis sine manibus (Daniel. 2), esse diabolum; et lapidem Christum, qui quia assumpsit corpus ex Adam, qui diabolo ante", + "candidate_score": 0.634966, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_150", + "psc_text": "quem mittas (Exod. 4. 13) ; sed amator populi sui, et putans quia ex potu calicis inimicae gentes interficerentur et ruerent, calicem meri libenter accepit, intelligens in omnibus gentibus etiam Jerusalem comprehendi. Denique inter caeteras nationes: Et accepi, ait, calicem de manu Domini, et potionavi omnes gentes, ad quas misit me Dominus, et Jerusalem, et civitates Juda, et reges ejus, et principes ejus, ad ponendas eas in desolationem, et in invium, et sibilationem (Jerem. 25. 17. 18) . Pro qua Prophetia, licet in plerisque codicibus ordo sit perversus: quid in alio loco dicat ausculta: Seduxisti me, Domine, et seductus sum: tenuisti me et potuisti: factus sum in derisum, totam diem exegi in subsannationem (Jer. 20. 7) . Et econtrario qui assertor est Isaiae (dicebat) illa proferet: Prophetam, non tam sui merito, quam misericordia Dei confisum, postquam a Seraphim audierat, Ecce tetigit hoc labia tua, et auferet iniquitates tuas, et peccata", + "candidate_score": 0.634367, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_10_12", + "bdc_text": "Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ; Fluri , aaO , S. 173f. 189 . - quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_86", + "psc_text": "tenebras exteriores, ubi erit fletus et stridor dentium (Matth. 22. 12. 13) . Vae illi qui acceptum talentum in sudario ligans, caeteris lucra facientibus, id tantum quod acceperat, reservavit. Illico indignantis Domini clamore ferietur: Serve nequam, quare non dedisti pecuniam meam ad mensam, et ego veniens cum usuris exegissem eam (Matth. 35. 16. 17) ? Id est, deposuisses ad altare, quod ferre non poteras. Dum enim tu ignavus negotiator denarium tenes, alterius locum, qui pecuniam duplicare poterat, occupasti. Quamobrem sicuti qui bene ministrat, bonum gradum sibi acquirit: ita qui indigne ad calicem Domini accedit, reus erit Dominici Corporis et Sanguinis (1. Cor. 11). 9. Non omnes Episcopi, Episcopi sunt. Attendis Petrum: sed et Judam considera. Stephanum suspicis: sed et Nicolaum respice, quem Dominus in Apocalypsi sua damnat sententia: qui tam turpia et nefanda commentus est, ut Nicolaitarum haeresis ex illa radice nascatur. Probet se unusquisque, et sic accedat. NON FACIT", + "candidate_score": 0.633887, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_34", + "bdc_text": "Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_969", + "psc_text": "sectam tuam libera plerique fronte defendunt: et elegisti me ad insectandum; qui omnia contra Ecclesiam dogmata reprehendo, et publica voce condemno. 2. Origenis errores. --Origenes haereticus: quid a me, qui illum in plerisque haereticum non nego? Erravit de resurrectione corporis [al. corporum ]; erravit de animarum statu, de diaboli poenitentia: et quod his majus est, Filium Dei, et Spiritum Sanctum in Commentariis Isaiae, Seraphim esse testatus est. Si errasse non dicerem eum, et haec quotidie non anathematizarem, essem erroris illius socius. Neque enim ita debemus bona ejus recipere, ut mala quoque suscipere cogamur. At idem et Scripturas in multis bene interpretatus est, et Prophetarum obscura disseruit: et tam novi quam veteris Testamenti revelavit maxima sacramenta. Si igitur quae bona sunt, transtuli, et mala vel amputavi, vel correxi, vel tacui; arguendus sum cur per me Latini bona ejus habeant, et mala ignorent? Si hoc crimen est, arguatur Confessor Hilarius qui Psalmorum", + "candidate_score": 0.633617, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_22_24", + "bdc_text": "Der Zuname «Aenobarbus » bezieht sich auf Vogts roten Bart ( s. Wipf 311 ) . Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2146", + "psc_text": "quarum aures, et corda illam interpretationem audire consueverunt, quae etiam ab Apostolis approbata est. Unde et illud apud Jonam virgultum (Jona. 4. 6), si in Hebraeo nec hedera est, nec cucurbita, sed nescio quid aliud, quod trunco suo nixum, nullis sustentandum adminiculis erigatur; mallem jam in omnibus Latinis cucurbitam legi. Non enim frustra hoc puto Septuaginta posuisse, nisi quia et huic si mile sciebant. » 36. « Satis me, imo fortasse plus quam satis, tribus epistolis tuis respondisse arbitror; quarum duas per Cyprianum accepi, unam per Firmum. Rescribe quod visum fuerit ad nos vel alios instruendos. Dabo autem operam diligentiorem quantum me adjuvat Dominus, ut litterae, quas ad te scribo, prius ad te perveniant, quam ad quemquam, a quo latius dispergantur. Fateor enim, nec mihi hoc fieri velle de tuis ad me, quod de meis ad te factum justissime expostulas. Tamen placeat nobis invicem non tantum caritas, verum etiam libertas", + "candidate_score": 0.630542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_2_4", + "bdc_text": "Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem . Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1491", + "psc_text": "ad epistolam vestram celeri sermone dictavi, vincens propositum, ut contra eum scriberem, cujus ingenium ante laudaveram: malens existimatione periclitari, quam fide. Hoc mihi praestiterunt amici mei, ut si tacuero, reus: si respondero, inimicus judicer. Dura utraque conditio; sed a duobus eligam quod levius est: simultas redintegrari potest, blasphemia veniam non meretur. Quid autem laboris in libris transferendis περὶ Ἀρχῶν sustinuerim, vestro judicio derelinquo; dum et mutare quippiam de Graeco, non est vertentis sed evertentis: et eadem ad verbum exprimere, nequaquam ejus, qui servare velit eloquii venustatem. EPISTOLA LXXXV. AD PAULINUM. Alteri e duabus Paulini quaestionibus sibi propositis breviter respondet: priorem, quod in libris περὶ Ἀρχῶν a se nuper Latine versis enucleetur, omittit. Tum quo animo Origenem legerit, docet. 1. Voce me provocas ad scribendum, terres eloquentia; et in epistolari stylo prope Tullium repraesentas. Quod quereris, me parvas et incomptas litterulas mittere, non venit de incuria, sed timore tui, ne verbosius", + "candidate_score": 0.630265, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_41_43", + "bdc_text": "Zwa XIII 570-590 ; Lohner 472. , verbi ministri , te saluere iubent . Coniugem tuamAnna Bullinger , geb. Adlischwyler. ex me quoque salutabis .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1589", + "psc_text": "si anima vitiis sordidata carne circumdatur? Et culpae subjacebit Anna uxor Helcanae semen virile postulans, ut propter desiderium mulierculae, animae in coelis periclitentur, et una earum peccato gravis labatur in terram, ac pristinam beatitudinem deserat. Nec Moyses imprecans, et dicens: Dominus Deus vester multiplicet vos, et ecce estis hodie sicut stellae caeli in multitudine. Dominus Deus patrum vestrorum addat vobis sicut estis, millies, et benedicat, ut locutus est (Deuter. 1. 10. et seq) : hoc petebat ut animarum in coelo catervae peccantes Israelitici populi gentem conderent. Quod esse discrepans, apertissime patet, ut qui pro delicto populi precabatur: Si dimittas peccatum hoc populo, dimitte; sin autem, dele me de libro quem scripsisti (Exod. 32. 32. juxta Graecum) , postulet multiplicari filios Israel, quos si noverat animarum ruinis crescere, non e contrario precaretur, ne propter vitia melioris substantiae natura vilior conderetur. Cur David imprecatur in Psalmo: Benedicat te Dominus ex Sion, et", + "candidate_score": 0.629983, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_22_24", + "bdc_text": "Der Zuname «Aenobarbus » bezieht sich auf Vogts roten Bart ( s. Wipf 311 ) . Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1992", + "psc_text": "et in ignem mittetur (Ibid. 3. 10) . 729 EPISTOLA CX. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum litteris suis nonnihil offensum demulcere studet Augustinus. Apologiam illius contra Ruffinum accepisse se testatur, deplorans tantos inter viros quondam amicissimos tam amarulentam discordiam incidisse. Domino venarando, et desideratissimo fratri compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Quamvis existimem antequam ista sumeres, venisse in manus tuas litteras meas, quas per Dei servum, filium nostram Cyprianum Diaconum misi, quibus certissime agnosceres meam esse epistolam, cujus exemplaria illuc pervenisse [al. venisse ] commemorasti; unde jam me arbitror rescriptis tuis, velut Entellinis gravibus atque acribus caestibus (Aeneid. V), tanquam audacem Daretem coepisse pulsari atque versari: nunc tamen eis ipsis respondebo litteris tuis, quas mihi per sanctum filium nostrum Asterium jam [al. abest jam ] mittere dignatus es, in quibus multa in me comperi tuae benevolentissimae caritatis, et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque ubi mulcebar", + "candidate_score": 0.629281, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_23", + "bdc_text": "Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2146", + "psc_text": "quarum aures, et corda illam interpretationem audire consueverunt, quae etiam ab Apostolis approbata est. Unde et illud apud Jonam virgultum (Jona. 4. 6), si in Hebraeo nec hedera est, nec cucurbita, sed nescio quid aliud, quod trunco suo nixum, nullis sustentandum adminiculis erigatur; mallem jam in omnibus Latinis cucurbitam legi. Non enim frustra hoc puto Septuaginta posuisse, nisi quia et huic si mile sciebant. » 36. « Satis me, imo fortasse plus quam satis, tribus epistolis tuis respondisse arbitror; quarum duas per Cyprianum accepi, unam per Firmum. Rescribe quod visum fuerit ad nos vel alios instruendos. Dabo autem operam diligentiorem quantum me adjuvat Dominus, ut litterae, quas ad te scribo, prius ad te perveniant, quam ad quemquam, a quo latius dispergantur. Fateor enim, nec mihi hoc fieri velle de tuis ad me, quod de meis ad te factum justissime expostulas. Tamen placeat nobis invicem non tantum caritas, verum etiam libertas", + "candidate_score": 0.629064, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_41_43", + "bdc_text": "Zwa XIII 570-590 ; Lohner 472. , verbi ministri , te saluere iubent . Coniugem tuamAnna Bullinger , geb. Adlischwyler. ex me quoque salutabis .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_241", + "psc_text": "uno spiritu. Non est sponsus tuus arrogans, non superbus, Aethiopissam duxit uxorem: statim ut volueris sapientiam audire veri Salomonis, et ad eum veneris, confitebitur tibi cuncta quae novit, et inducet te rex in cubiculum suum, et mirum in modum colore mutato, sermo tibi ille conveniet: Quae est ista, quae ascendit dealbata (Cant. 3. 6. et 8. 5) . 2. Dominae virgines vocandae. --Haec idcirco, mi Domina Eustochium, scribo (Dominam quippe vocare debeo sponsam Domini mei) ut ex ipso principio lectionis agnosceres, non me nunc laudem Virginitatis esse dicturum, quam probasti optimam, et consecuta es: nec enumeraturum molestias nuptiarum, quomodo uterus intumescat, infans vagiat, cruciet pellex, domus cura sollicitet, et omnia quae putantur bona, mors extrema praecidat. Habent enim et maritatae ordinem suum, honorabiles nuptias, et cubile immaculatum (Hebr. 13); sed ut intelligeres tibi exeunti de Sodoma, timendum esse Lot uxoris exemplum (Genes. 19). Nulla est enim in hoc libello adulatio.", + "candidate_score": 0.628856, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_47_49", + "bdc_text": "Uldricus Fischerus tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Domino Henrico Bullingero , Tigurino ecclesiastae , viro docto iuxta atque pio fautorique suo facile dilectissimo .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1746", + "psc_text": "in Graeco aliud inveniatur, ut inde aliquid proferri aut probari dubitetur. Brevem putabam futuram hanc epistolam: sed nescio quomodo ita mihi dulce factum est in ea progredi, ac si tecum loquerer. Sed obsecro te per Dominum, ne te pigeat ad omnia respondere, et praestare mihi, quantum potueris, praesentiam tuam. 638 EPISTOLA CV. AD AUGUSTINUM. Expostulat de Augustini Epistola per Italiam sparsa, qua taxabatur locus non recte a se expositus in Epistola ad Galatas. Domino vere Sancto et Beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS, in Domino salutem. 1. Crebras ad me epistolas dirigis, et saepe compellas, ut respondeam cuidam Epistolae tuae, cujus ad me, ut ante jam scripsi, per fratrem Sysinnium Diaconum exemplaria pervenerunt absque suscriptione tua; et quam primum per fratrem Profuturum, secundo per quemdam alium te misisse significas: et interim Profuturum retractum de itinere, et Episcopum constitutum, veloci morte subtractum: illum cujus nomen retices, maris timuisse discrimina, et navigationis mutasse consilium.", + "candidate_score": 0.628792, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_23", + "bdc_text": "Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_28", + "psc_text": "sequatur (Apoc. 14): Multae enim sunt mansiones apud Patrem (Joan. 14) . Et Stella ab stella differt in claritate (1. Cor. 15) . Mihi concede, ut inter Sanctorum calcanea 13 caput possim levare: ut cum ego voluerim, ille perfecerit, mihi ignoscas, quia implere non potui, illi tribuas praemium quod meretur. Plura fortasse quam Epistolae brevitas patiebatur, longo sermone protraxerim, quod mihi semper accidere consuevit, quando aliquid de Bonosi nostri laude dicendum est. 6. Sed ut ad illud redeam, unde discesseram, obsecro te, ne amicum, qui diu quaeritur, vix invenitur, difficile servatur, pariter cum oculis mens amittat. Fulgeat cuilibet auro; et pompaticis ferculis corusca ex sarcinis metalla radient. Caritas non potest comparari. Dilectio pretium non habet. Amicitia quae desinere potest, vera nunquam fuit. Vale in Christo. EPISTOLA IV. AD FLORENTIUM. Superiorem Epistolam Ruffino reddendam isti ad Florentium jungit, eumque Jerosolymae degentem, quod multorum pauperum necessitatibus subveniret, plurimum laudat: tum Ruffini etiam", + "candidate_score": 0.628447, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_12", + "bdc_text": "- quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1197", + "psc_text": "429 quid non de media Philosophia est? Hunc imitatus Origenes, decem scripsit Stromateas, Christianorum et Philosophorum inter se sententias comparans: et omnia nostrae religionis dogmata de Platone et Aristotele, Numenio, Cornutoque confirmans. Scripsit et Miltiades contra Gentes volumen egregium. Hippolytus quoque, et Apollonius, Romanae urbis Senator, propria opuscula condiderunt. Exstant et Julii Africani libri, qui temporum scripsit historias; et Theodori, qui postea Gregorius appelatus est (S. Gregorius Thaumaturgus), viri Apostolicorum signorum. atque virtutum; et Dionysii Alexandrini Episcopi: Anatolii quoque Laodicenae Ecclesiae Sacerdotis; nec non Presbyterorum Pamphili, Pierii, Luciani, Malchionis, Eusebii Caesariensis Episcopi, et Eustathii Antiocheni, et Athanasii Alexandrini: Eusebii quoque Emiseni, et Triphilii Cyprii, et Asterii Scythopolitae, et Serapionis Confessoris: Titi quoque Bostrensis Episcopi: Cappadocumque Basilii, Gregorii, Amphilochii: qui omnes in tantum Philosophorum doctrinis atque sententiis suos resarciunt libros, ut nescias quid in illis primum admirari debeas, eruditionem saeculi, an scientiam Scripturarum. 5. Veniam ad Latinos. Quid Tertulliano eruditius, quid", + "candidate_score": 0.628282, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_23", + "bdc_text": "Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_32", + "psc_text": "sepulcro scelerum jacenti, dicat; Hieronyme, veni foras. Sanctus Presbyter Evagrius plurimum te salutat: et Martinianum fratrem juncto salutamus obsequio, quem ego videre desiderans, catena languoris innector. Vale in Christo. EPISTOLA V AD FLORENTIUM. Respondet Florentio, eumque certiorem facit se jam solitudinem quae juxta Syriam Saracenis jungitur, arripuisse. Tum petit ab eo libros quosdam, aliosque illi offert, quibus abundabat. 1. In ea mihi parte eremi commoranti, quae juxta Syriam Saracenis jungitur, dilectionis tuae scripta perlata sunt. Quibus lectis, ita reaccensus est animus Jerosolymam proficiscendi, ut pene nocuerit proposito, quod profuerit caritati. Nunc igitur quomodo valeo, pro me tibi litteras repraesento: et si corpore absens, amore tamen et spiritu 15 venio: impedio exposcens, ne nascentes amicitias, quae Christi glutino cohaeserunt, aut temporis, aut locorum magnitudo divellat; quin potius foederemus eas reciprocis epistolis. Illae inter nos currant, illae sibi obvient, illae nobiscum loquantur. Non multum perditura erit caritas, si tali secum sermone fabuletur.", + "candidate_score": 0.627136, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_15_17", + "bdc_text": "Tu vero , mi Bullingere , me amare , ut soles , perge . Nam et ego te amo. Unum superest , quod te facere vellem , ut vel semel Megandro scripturus me illi commendatum reddas . Non est enim , quod aeque cupiam , quam aliqua saltem parte doctorum familiaritati esse coniunctum .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2026", + "psc_text": "quasi Doctor gentium; et Petrus jure reprehenderetur, qui princeps circumcisionis id imperaverit [al. imperavit ] gentibus, quod soli qui ex Judaeis erant, debuerint observare. Hoc si placet, imo quia placet, ut quicumque credunt ex Judaeis, debitores sint Legis faciendae: tu ut Episcopus in toto orbe notissimus, debes hanc promulgare sententiam; et in assensum tuum omnes coepiscopos trahere. Ego in parvo tuguriolo [al. turguriunculo ] cum Monachis, id est, cum compeccatoribus meis, de magnis statuere non audeo, nisi hoc ingenue confiteri, me majorum scripta legere, et in Commentariis secundum omnium consuetudinem, varias ponere explanationes, ut e multis sequatur unusquisque quod velit. Quod quidem te puto et in saeculari litteratura, et in divinis Libris legisse et probasse. 6. Hanc autem explanationem quam primus Origenes in decimo Stromateon libro, ubi epistolam Pauli ad Galatas interpretatur, et caeteri deinceps interpretes sunt secuti, illa vel maxime causa subintroducunt, ut Porphyrio respondeant blasphemanti, qui Pauli arguit", + "candidate_score": 0.626514, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_23", + "bdc_text": "Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1730", + "psc_text": "saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, 632 et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gloriantur. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine carissime, et desideratissime, et honorande in Christo frater. » EPISTOLA CII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Acceptis Augustini epistolis quae continent quaestionem de mendacio officioso, dubitans etiamnum an ejus sit, negat se responsurum, nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc", + "candidate_score": 0.626088, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_12", + "bdc_text": "- quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2914", + "psc_text": "superasse est. Patet prima fronte blasphemia. Non necesse habet convinci, quod sua statim professione blasphemum est. Minamini nobis responsionem, quam vitare nullus potest, nisi qui omnino non scribit. Unde nostis quid dicturi simus, ut responsionem paretis? Forsitan vestra dicemus, et frustra ingenii vestri acuetis stilum. Eunomiani, Ariani, Macedoniani, nominibus separati, impietate concordes, nullum nobis laborem faciunt. Loquuntur enim quod sentiunt. Sola haec haeresis est, quae publice erubescit loqui, quod secreto docere non metuit. Magistrorum silentia profert rabies discipulorum. Quod audierunt in cubiculis, in tectis praedicant: ut si placuerit auditoribus quod dixerint, referatur ad gloriam magistrorum; si displicuerit, culpa sit discipuli, non magistri. Ideo crevit vestra haeresis, et decepistis plurimos: maximeque eos, qui adhaerent mulieribus, et sciunt se peccare non posse: quia semper docetis, semper negatis, et audire meremini illud Propheticum: Gloriam in partubus, et parturitionibus da illis, Domine. Quid dabis illis? Vulvam sterilem, et ubera arentia (Osee, 11. et 14.", + "candidate_score": 0.624599, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_42", + "bdc_text": "Lohner 472. , verbi ministri , te saluere iubent .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2934", + "psc_text": "et post salutationem dulcesque 1049 complexus, quibus sibi amicitia copulatur, ut probes verum esse quod audieras, statim a me postulas, ut difficillimum Psalmum, qui apud Graecos et Latinos octogesimus nonus inscribitur, tibi edisseram, non composita verborum oratione plausuque populari, qui solet imperitorum aures decipere atque palpare; sed oratione simplici, et Ecclesiastici eloquii veritate: ut scilicet interpretatio nostra non alio interprete indigeat, quod plerisque nimium disertis accidere solet, ut major sit intelligentiae difficultas in eorum explanationibus, quam in his quae explanare conantur. Aggrediar opus difficillimum, et sanctarum precum tuarum fultus auxilio, illius versiculi recordabor: Dominus dabit verbum evangelizantibus virtute multa (Ps. 67. 12) . 2. Ac primum sciendum quod Psalmi istius juxta Hebraicum titulus sit, Oratio Moysi viri Dei: juxta Septuaginta, Oratio Moysi hominis Dei. Inter hominem autem et virum quid intersit sancta Scriptura nos doceat. Loquitur quinquagenarius ad Eliam: Homo Dei, rex vocat te. Cui ille respondit, Si homo Dei", + "candidate_score": 0.622718, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_15_17", + "bdc_text": "Tu vero , mi Bullingere , me amare , ut soles , perge . Nam et ego te amo. Unum superest , quod te facere vellem , ut vel semel Megandro scripturus me illi commendatum reddas . Non est enim , quod aeque cupiam , quam aliqua saltem parte doctorum familiaritati esse coniunctum .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", + "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", + "candidate_score": 0.622597, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_19_21", + "bdc_text": "Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt . Zusammen mit den Pfarrern an St . Johann und am Spital , Heinrich Linggi und Sebastian Grübel , bildete er ein Triumvirat , das die Schaffhauser Kirche leitete .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3027", + "psc_text": "Epistola: Presbyter, Gaio carissimo, quem ego diligo in veritate (3. Joan. 1) . Quod autem postea unus electus est, qui caeteris praeponeretur, in schismatis remedium factum est: ne unusquisque ad se trahens Christi Ecclesiam rumperet. Nam et Alexandriae a Marco Evangelista usque ad Heraclam et Dionysium Episcopos, Presbyteri semper unum ex se electum, in excelsiori gradu collocatum, Episcopum nominabant: quomodo si exercitus Imperatorem faciat: aut Diaconi eligant de se, quem industrium noverint, et Archidiaconum vocent. Quid enim facit excepta ordinatione Episcopus, quod Presbyter non faciat? Nec altera Romanae urbis Ecclesia, altera totius orbis existimanda est. Et Galliae, et Britanniae, et Africa, et Persis, et Oriens et India, et omnes barbarae nationes, unum Christum adorant, unam observant regulam veritatis. Si auctoritas quaeritur, orbis major est Urbe. Ubicumque fuerit Episcopus, sive Romae, sive Eugubii, sive Constantinopoli, sive Rhegii, sive Alexandriae, sive Tanis, ejusdem meriti, ejusdem 1083 est et Sacerdotii. Potentia divitiarum, et", + "candidate_score": 0.622138, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_22_24", + "bdc_text": "Der Zuname «Aenobarbus » bezieht sich auf Vogts roten Bart ( s. Wipf 311 ) . Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_28", + "psc_text": "sequatur (Apoc. 14): Multae enim sunt mansiones apud Patrem (Joan. 14) . Et Stella ab stella differt in claritate (1. Cor. 15) . Mihi concede, ut inter Sanctorum calcanea 13 caput possim levare: ut cum ego voluerim, ille perfecerit, mihi ignoscas, quia implere non potui, illi tribuas praemium quod meretur. Plura fortasse quam Epistolae brevitas patiebatur, longo sermone protraxerim, quod mihi semper accidere consuevit, quando aliquid de Bonosi nostri laude dicendum est. 6. Sed ut ad illud redeam, unde discesseram, obsecro te, ne amicum, qui diu quaeritur, vix invenitur, difficile servatur, pariter cum oculis mens amittat. Fulgeat cuilibet auro; et pompaticis ferculis corusca ex sarcinis metalla radient. Caritas non potest comparari. Dilectio pretium non habet. Amicitia quae desinere potest, vera nunquam fuit. Vale in Christo. EPISTOLA IV. AD FLORENTIUM. Superiorem Epistolam Ruffino reddendam isti ad Florentium jungit, eumque Jerosolymae degentem, quod multorum pauperum necessitatibus subveniret, plurimum laudat: tum Ruffini etiam", + "candidate_score": 0.619084, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_22", + "bdc_text": "Der Zuname «Aenobarbus » bezieht sich auf Vogts roten Bart ( s. Wipf 311 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1007", + "psc_text": "ex se textis, ne facile rumpantur. In extrema parte, id est, ad pedes, septuaginta duo sunt tintinnabula, et totidem mala punica, iisdem contexta coloribus, ut supra cingulum. Inter duo tintinnabula unum malum est: inter duo mala unum tintinnabulum, ut alterutrum sibi media sint: causaque redditur. Idcirco tintinnabula vesti apposita sunt, ut cum ingreditur Pontifex in Sancta Sanctorum, totus vocalis incedat, statim moriturus, si hoc non fecerit. 15. Sextum est vestimentum, quod Hebraica lingua dicitur EPHOD. Septuaginta ἐπωμίδα, id est, superhumerale appellant. Aquila ἐπένδυμα, nos EPHOD suo ponimus nomine. Et ubicumque in Exodo, sive in Levitico superhumerale legitur, sciamus apud Hebraeos Ephod appellari. Hoc autem esse Pontificis vestimentum, et in quadam Epistola (Ad Marcell. XXIX) scripsisse me memini: et omnis Scriptura testatur, sacrum quiddam esse, et solis conveniens Pontificibus. Nec statim illud occurrat, quod Samuel qui Levita fuit, scribitur Regnorum primo libro, habuisse aetatis adhuc parvulae ephod bad, id est, superhumerale", + "candidate_score": 0.618736, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_22_24", + "bdc_text": "Der Zuname «Aenobarbus » bezieht sich auf Vogts roten Bart ( s. Wipf 311 ) . Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_32", + "psc_text": "sepulcro scelerum jacenti, dicat; Hieronyme, veni foras. Sanctus Presbyter Evagrius plurimum te salutat: et Martinianum fratrem juncto salutamus obsequio, quem ego videre desiderans, catena languoris innector. Vale in Christo. EPISTOLA V AD FLORENTIUM. Respondet Florentio, eumque certiorem facit se jam solitudinem quae juxta Syriam Saracenis jungitur, arripuisse. Tum petit ab eo libros quosdam, aliosque illi offert, quibus abundabat. 1. In ea mihi parte eremi commoranti, quae juxta Syriam Saracenis jungitur, dilectionis tuae scripta perlata sunt. Quibus lectis, ita reaccensus est animus Jerosolymam proficiscendi, ut pene nocuerit proposito, quod profuerit caritati. Nunc igitur quomodo valeo, pro me tibi litteras repraesento: et si corpore absens, amore tamen et spiritu 15 venio: impedio exposcens, ne nascentes amicitias, quae Christi glutino cohaeserunt, aut temporis, aut locorum magnitudo divellat; quin potius foederemus eas reciprocis epistolis. Illae inter nos currant, illae sibi obvient, illae nobiscum loquantur. Non multum perditura erit caritas, si tali secum sermone fabuletur.", + "candidate_score": 0.618598, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_23_25", + "bdc_text": "Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind . - Lit. : HBRG I 430 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_28", + "psc_text": "sequatur (Apoc. 14): Multae enim sunt mansiones apud Patrem (Joan. 14) . Et Stella ab stella differt in claritate (1. Cor. 15) . Mihi concede, ut inter Sanctorum calcanea 13 caput possim levare: ut cum ego voluerim, ille perfecerit, mihi ignoscas, quia implere non potui, illi tribuas praemium quod meretur. Plura fortasse quam Epistolae brevitas patiebatur, longo sermone protraxerim, quod mihi semper accidere consuevit, quando aliquid de Bonosi nostri laude dicendum est. 6. Sed ut ad illud redeam, unde discesseram, obsecro te, ne amicum, qui diu quaeritur, vix invenitur, difficile servatur, pariter cum oculis mens amittat. Fulgeat cuilibet auro; et pompaticis ferculis corusca ex sarcinis metalla radient. Caritas non potest comparari. Dilectio pretium non habet. Amicitia quae desinere potest, vera nunquam fuit. Vale in Christo. EPISTOLA IV. AD FLORENTIUM. Superiorem Epistolam Ruffino reddendam isti ad Florentium jungit, eumque Jerosolymae degentem, quod multorum pauperum necessitatibus subveniret, plurimum laudat: tum Ruffini etiam", + "candidate_score": 0.618375, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_23_25", + "bdc_text": "Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind . - Lit. : HBRG I 430 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_32", + "psc_text": "sepulcro scelerum jacenti, dicat; Hieronyme, veni foras. Sanctus Presbyter Evagrius plurimum te salutat: et Martinianum fratrem juncto salutamus obsequio, quem ego videre desiderans, catena languoris innector. Vale in Christo. EPISTOLA V AD FLORENTIUM. Respondet Florentio, eumque certiorem facit se jam solitudinem quae juxta Syriam Saracenis jungitur, arripuisse. Tum petit ab eo libros quosdam, aliosque illi offert, quibus abundabat. 1. In ea mihi parte eremi commoranti, quae juxta Syriam Saracenis jungitur, dilectionis tuae scripta perlata sunt. Quibus lectis, ita reaccensus est animus Jerosolymam proficiscendi, ut pene nocuerit proposito, quod profuerit caritati. Nunc igitur quomodo valeo, pro me tibi litteras repraesento: et si corpore absens, amore tamen et spiritu 15 venio: impedio exposcens, ne nascentes amicitias, quae Christi glutino cohaeserunt, aut temporis, aut locorum magnitudo divellat; quin potius foederemus eas reciprocis epistolis. Illae inter nos currant, illae sibi obvient, illae nobiscum loquantur. Non multum perditura erit caritas, si tali secum sermone fabuletur.", + "candidate_score": 0.61756, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_22_24", + "bdc_text": "Der Zuname «Aenobarbus » bezieht sich auf Vogts roten Bart ( s. Wipf 311 ) . Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1730", + "psc_text": "saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, 632 et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gloriantur. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine carissime, et desideratissime, et honorande in Christo frater. » EPISTOLA CII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Acceptis Augustini epistolis quae continent quaestionem de mendacio officioso, dubitans etiamnum an ejus sit, negat se responsurum, nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc", + "candidate_score": 0.617351, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_23_25", + "bdc_text": "Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind . - Lit. : HBRG I 430 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1992", + "psc_text": "et in ignem mittetur (Ibid. 3. 10) . 729 EPISTOLA CX. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum litteris suis nonnihil offensum demulcere studet Augustinus. Apologiam illius contra Ruffinum accepisse se testatur, deplorans tantos inter viros quondam amicissimos tam amarulentam discordiam incidisse. Domino venarando, et desideratissimo fratri compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Quamvis existimem antequam ista sumeres, venisse in manus tuas litteras meas, quas per Dei servum, filium nostram Cyprianum Diaconum misi, quibus certissime agnosceres meam esse epistolam, cujus exemplaria illuc pervenisse [al. venisse ] commemorasti; unde jam me arbitror rescriptis tuis, velut Entellinis gravibus atque acribus caestibus (Aeneid. V), tanquam audacem Daretem coepisse pulsari atque versari: nunc tamen eis ipsis respondebo litteris tuis, quas mihi per sanctum filium nostrum Asterium jam [al. abest jam ] mittere dignatus es, in quibus multa in me comperi tuae benevolentissimae caritatis, et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque ubi mulcebar", + "candidate_score": 0.61667, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_29_31", + "bdc_text": "Wipf passim ; Lohner 472 ; HBLS VII 291 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1300", + "psc_text": "467 maculatur. Procul livor, facessat invidia. Si paterfamilias bonus est, quare oculus noster malus est? Quae inciderat in latrones, Christi humeris reportata est (Luc. 10). Multae mansiones sunt apud Patrem (Joan. 14). Ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia (Rom. 5). Cui plus dimittitur, plus amat (Luc. 7). EPISTOLA LXXVIII. SEU LIBER EXEGETICUS AD FABIOLAM. De XLII mansionibus Israelitarum in deserto. Postquam egressus Hebraeorum ex Egypto, et diuturni itineris historiam spiritualiter intelligendam docuit, Mansionum ordinem prosequitur, singulam quamque juxta tropologiam exponens; redditque ita memoriae Fabiolae opus, quod ei viventi promiserat. 1. In septuagesimo septimo Psalmo, quem juxta Evangelistam Matthaeum (Cap. 13. v. 35) ex persona Domini dictum credimus, decem plagarum in Aegypto, et egressionis Israel in solitudinem, narratur historia. Cumque nulli dubium sit, facta esse quae scripta sunt, quasi aliud littera sonet, aliud spiritus clausum teneat: « Aperiam, » inquit, « in parabola os meum: loquar propositiones ab initio. Quanta audivimus et", + "candidate_score": 0.615547, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_13_15", + "bdc_text": "Megander vero a conventibus ut rediit indignatus senatum adiens , rem omnem , ut instituta erat , enumerans effecitque , ut stipendium quadraginta librarum annuatim distribuendum mihi ascriberetur , donec aliquo vocarer , verum calumniatoris cuiusdam iniuria senatus hoc decretum rescissum . Quo fit , ut satis persuasum habeam vi ac numine quodam me ad manuum laborem trahi . Tu vero , mi Bullingere , me amare , ut soles , perge .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1294", + "psc_text": "erat, et in omni urbe peregrina, reversa est ad patriam, ut ibi pauper viveret, ubi dives fuerat; manens in alieno, quae 465 multos prius hospites habuit: et (ne sermonem longius protraham) in conspectu Romanae urbis pauperibus erogaret, quod, illa teste, vendiderat. 9. Nos hoc tantum dolemus, quod pretiosissimum de sanctis Locis monile perdidimus. Recepit Roma quod amiserat, et procax ac maledica lingua Gentilium, oculorum testimonio confutata est. Laudent caeteri misericordiam ejus, humilitatem, fidem: ego ardorem animi plus laudabo. Librum quo Heliodorum quondam juvenis ad eremum cohortatus sum (Epist. 14), tenebat memoriter; et Romana cernens moenia, inclusam se esse plangebat Oblita sexus, fragilitatis immemor, ac solitudinis tantum cupida, ibi erat, ubi animo morabatur. Non poterat teneri consiliis amicorum: ita ex urbe, quasi de vinculis, gestiebat erumpere. Dispensationem pecuniae, et cautam distributionem genus infidelitatis vocabat. Non aliis distributionem eleemosynarum tribuere; sed suis pariter effusis, ipsa pro Christo stipes optabat accipere. Sic festinabat,", + "candidate_score": 0.610613, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_2", + "bdc_text": "Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_531", + "psc_text": "putas. Periculosum quippe est de servo alterius judicare (Rom. 14. 4), et non facilis venia, prava dixisse de rectis. Veniet, veniet illa dies in qua et mecum dolebis ardere non paucos. 2. Ego probrosus, ego versipellis et lubricus: ego mendax, et Satanae arte decipiens. Quid enim est tutius, haec vel credidisse, vel finxisse de insontibus, an etiam de noxiis credere noluisse? Osculabantur mihi manus quidam, et ore vipereo detrahebant: dolebant labiis, corde gaudebant. Videbat Dominus et subsannabat illos, et miserum me servum suum futuro cum eis judicio reservabat. Alius incessum meum calumniabatur et risum: ille vultui detrahebat; hic in simplicitate aliud suspicabatur. 196 Pene certe triennium cum eis vixi. Multa me virginum crebro turba circumdedit. Divinos Libros, ut potui, nonnullis saepe disserui. Lectio assiduitatem, assiduitas familiaritatem, familiaritas fiduciam fecerat. Dicant, quid unquam in me aliter senserint, quam Christianum decebat? Pecuniam cujusquam accepi? munera vel parva, vel magna non sprevi? in", + "candidate_score": 0.610112, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_29_31", + "bdc_text": "Wipf passim ; Lohner 472 ; HBLS VII 291 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3133", + "psc_text": "completa fuerint, in Evangelii perfectione quaterno numero consistentes carnes nostri agni in vespere mundi, in quo finis saeculorum pervenit, non tenebratis cordibus, Spiritu Sancto noctem nostram illuminante, comedamus. 4. De Sabbato, et VI. diebus operari praecipitur; in VII. autem hoc est Sabbato, ab omni opere servili prohibemur. Per senarium autem numerum perfectio operum designatur, quia VI. diebus fecit Dominus coelum et terram. In Sabbato autem omne opus servile, hoc est peccatum, operari prohibemur, quia qui facit peccatum, servus est peccati (Joan. 8. 34) , ut cum in praesenti saeculo perfectionem operum compleverimus, non obdurantes corda nostra in veram requiem, quae contumacibus denegata est, pervenire mereamur Domino per David dicente: Si intrabunt in requiem meam (Ps. 49. 11) . De quinquagesimo ab altero die Sabbati VII. hebdomadas plenas numerare nobis lege praecipitur usque ad alteram diem expletionis hebdomadae VII. id est quinquagesimum diem in quo primitiae offeruntur, quae denumeratio perfectionis plena", + "candidate_score": 0.606826, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf051", + "work_id": "055_Leo-I_De-haeresi-Pelagiana", + "max_score": 0.676667, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33_35", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt . Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-Pelagiana_window_21", + "psc_text": "ita eidem esse adhaerendum arbitramur, ut clarissimi doctissimique viri cardinalis Norisii conjecturas atque rationes impetere aut rejicere audeamus. Nimis enim turpe foret vel leviter etiam eruditissimi hominis laedere existimationem, qui pro Ecclesiae rebus, post tot exanilatos labores meliora suorum studiorum catholico orbi specimina exhibuit, cum in Pelagiana conscribenda Historia, tum in antiquorum monumentis ornandis. Cum haec itaque mecum reputarem, iterum conjectis oculis in Photii testimonium, utriusque scriptoris opiniones seu asserta facile conciliari posse mihi in animum induxi, atque ea potissimum de causa, quod Photius nullibi asserat, Leone Romanam sedem tenente, Prosperum ejusmodi contra Pelagianos exarasse libellos. Ait dumtaxat: Prosper, homo sane divinus, libellis adversus eos in vulgus editis, facile dissipavit exstinxitque. Qui certe loquendi modus potius indicat Prosperum Romae sibi nactum occasionem publicandi in plebem etiam libellos, quos forte antea contra Pelagianos conscripserat. Hanc autem significationem Photii 289 verba praeseferre, nemo inficiabitur, qui ad genuinum illorum verborum sensum animadvertat; simulque", + "candidate_score": 0.676667, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33_35", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt . Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-Pelagiana_window_23", + "psc_text": "Postremam hanc conjecturam Hieronymi ad Florentium epistola auget, de qua nos ipsi in Eusebii editione disseruimus. Ibi namque annotavimus, maximam fuisse librorum communicationem Hieronymum inter et Rufinum. Quare ille Florentium enixe rogat ut ubi hospitio Rufinum communem amicum exceperit, petat ab eo sibique mittendos curet beati Rheticii Augustodunensis episcopi commentarios in Canticum Canticorum. Praeterea nomine cujusdam Pauli Senis de Rufini patria reddi sibi postulat Tertulliani codicem: Interpretationem insuper Psalmorum Davidicorum et prolixum valde de Synodis librum S. Hilarii, sua Hieronymi ipsius manu apud Treviros exscriptum. Ex qua epistola intelligimus codices Operum a Patribus elucubratorum ita perraros quinto Ecclesiae saeculo fuisse, ut vix eorum exemplaria parandi esset facultas hominibus vel maxime pecuniosis, aut iis qui improbum amanuensium laborem subire non reformidabant. Quamvis igitur hoc ultro demus, quod Prosperi libelli, de quibus Photius disseruit, in Galliis ab auctore fuerint conscripti, quid inde tamen impedimenti erat quominus ad communis causae utilitatem in vulgus", + "candidate_score": 0.673757, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8_10", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ;", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-Pelagiana_window_41", + "psc_text": "Augustinum sanctae recordationis virum pro vita sua atque meritis in nostra communione semper habuimus, nec umquam hunc sinistrae suspicionis saltem rumor aspersit, quem tantae scientiae olim fuisse meminimus, ut inter magistros optimos etiam ante a meis decessoribus haberetur. Huic autem epistolae praeteritorum sedis apostolicae auctoritates de gratia Dei et libero voluntatis arbitrio subjectas legimus; ut inde obloquentes quae sequi et probare profiterentur, atque ea omnia quae sacratissima beati apostoli sedes Petri contra inimicos gratiae Dei per ministerium praesulum suorum sanxit et docuit, intelligerent. Quisnam vero horum capitulorum collector fuerit, in praesentia non inquirimus. Auctor tamen ita recentioribus dogmatistis refragatur, ut luce hac in re clarius ostendat Pelagianam haeresim proscriptam et judicatam fuisse ab apostolica sede, et Africanos canones tantum roboris obtinuisse, quantum iisdem Romani 293 antistites tribuerunt, cum eosdem probarunt. Quae sane verba cum Quesnellum aliosque ejus asseclas gravius urgeant et male habeant, statim subjicimus sequentia verba: Necessarium igitur fuit", + "candidate_score": 0.658414, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9_11", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ; Fluri , aaO , S. 173f. 189 .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-Pelagiana_window_44", + "psc_text": "qui, ut Augustino jam vita functo praesidium pararet, Romam venit, ut super illius doctrina Coelestinum papam consuleret. At si Prosper jam edidisset aut evulgasset laudatos libellos, non Augustini, sed propriam apud pontificem causam egisset. Nihil enim habet Prosper, praesertim in carmine illo de Ingratis, quod ex Augustino non fuerit depromptum, quodve a Massiliensibus vel Pelagianis non fuerit in discrimen adductum, quod denique in illis decem apostolicae sedis capitulis non appareat definitum. Neque enim probabile est S. Prosperum quadripartito illo carmine de Ingratis, aut adversariorum objectiones transferre voluisse, aut ante apostolicae sedis judicium Augustini doctrinam ab omni suspicionis labe purgare ausum fuisse. Quid de decem illis apostolicae sedis capitulis erit asserendum? Potuit forte S. Prosper eadem sibi in animo praefingere, eademque scripto exponere, antequam diligenter inquireret quid rectores Romanae Ecclesiae de Pelagiano haeresi, quae eorum temporibus exorta erat, judicaverint? Figmentum apage! Quare, si in hoc scribendi genere argumentum a simili valeret,", + "candidate_score": 0.642008, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-Pelagiana_window_72", + "psc_text": "Sed ea in re secutum esse Crabbum, Picardum, Isidorum, Coloniensem editionem anni 1551 et nonnullos codd., asseverat. Nos autem (ut dicemus in notis) auctoritate adducti duorum exemplarium Vaticanorum, unius Florentini archetypi, et alterius Vallicellani, optimae notae, Januarii nomen intulimus, suffragante etiam nobis manuscripto Aquileiensium episcoporum Chronico, quod exstat in Vaticana bibliotheca, signatum num. 5286, in quo ad rem nostram ista leguntur: « Januarius fuit ordinatus anno Domini Jesu Christi 443. Huic Januario episcopo S. Leo scribit, ut episcopi et reliqui clericalis ordinis, de Pelagiana et Coelestiana haeresi ad unitatem catholicam redire volentes, in suis sedibus non restituantur, nisi publice erroribus abrenuntiaverint. » In eodem Chronico, a Dandulo conscripto, pariter de eodem Januario legitur: « Hic in Pola civitate Istriae natus, et catholicis disciplinis eruditus, et episcopus factus, sua prudentia et doctrina populum sibi subditum, propter instantes persecutiones, multis angustiis circumseptum, ab erroribus conservavit illaesum, in cujus laudem Leo papa sic", + "candidate_score": 0.634522, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-Pelagiana_window_41", + "psc_text": "Augustinum sanctae recordationis virum pro vita sua atque meritis in nostra communione semper habuimus, nec umquam hunc sinistrae suspicionis saltem rumor aspersit, quem tantae scientiae olim fuisse meminimus, ut inter magistros optimos etiam ante a meis decessoribus haberetur. Huic autem epistolae praeteritorum sedis apostolicae auctoritates de gratia Dei et libero voluntatis arbitrio subjectas legimus; ut inde obloquentes quae sequi et probare profiterentur, atque ea omnia quae sacratissima beati apostoli sedes Petri contra inimicos gratiae Dei per ministerium praesulum suorum sanxit et docuit, intelligerent. Quisnam vero horum capitulorum collector fuerit, in praesentia non inquirimus. Auctor tamen ita recentioribus dogmatistis refragatur, ut luce hac in re clarius ostendat Pelagianam haeresim proscriptam et judicatam fuisse ab apostolica sede, et Africanos canones tantum roboris obtinuisse, quantum iisdem Romani 293 antistites tribuerunt, cum eosdem probarunt. Quae sane verba cum Quesnellum aliosque ejus asseclas gravius urgeant et male habeant, statim subjicimus sequentia verba: Necessarium igitur fuit", + "candidate_score": 0.63444, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_3_5", + "bdc_text": "Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-Pelagiana_window_104", + "psc_text": "Neque obest alteram Leonis epistolam ad Januarium eodem anno scriptam fuisse. Quid enim? Repugnatne Romanum pontificem duodecim mensium spatio duas ad eumdem Italiae episcopum, gravissima urgente causa, ut isthaec erat, epistolas mittere potuisse? Nonne postrema conscripta 306 fuit anno 447 exeunte? data quippe est III kalend. Januarii, Alipio et Ardubare viris clarissimis consulibus. Potuit ergo pontifex priorem epistolam ad Januarium scribere vel in exordio, vel circa ejusdem anni medium, praesertim cum tanta non sit ab Urbe ad Aquileiam itineris distantia, ut etiam quinque aut sex mensium spatio plurium eos inter litterarum commercium intercedere non potuerit. Ex quibus constat neque has conjecturas infirmari, etiamsi altera ad Januarium epistola kalend. Julii edita fuisset, ut plerique manuscripti codices habent. In re tamen hac exploratissima diutius haud immorabor. CAPUT VII. De aliis atque aliis scriptorum opinionibus circa praecedentes S. Leonis epistolas. Nostra autem statuitur. 1. Ad graviora igitur nostro sermone converso, quid recentioribus scriptoribus", + "candidate_score": 0.63397, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_10_12", + "bdc_text": "Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ; Fluri , aaO , S. 173f. 189 . - quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-Pelagiana_window_16", + "psc_text": "nec ad eam subeundam provinciam a papa Leone missus et destinatus fuit, ut Usserio, Caveo aliisque placuit; sed tantummodo quosdam libellos contra eos evulgavit, qui libere pro haeresi Pelagiana loquebantur. Quibus porro verbis potius quosdam homines indicatos esse arbitramur, qui nec Scripturarum testimonia intelligentes, nec qua par est submissione apostolicae sedis judiciis obtemperantes, inanem ambitiosamque scientiae speciem affectabant, dum illius haereseos vindices videri cupiebant. Quorum quidem consuetudo hodierno quorumdam mori simillima est, cum saepissime garrulos, quosdam et clamosos doctores, ne ardeliones appellem, offendamus, qui publicas venalium librorum officinas, eo dumtaxat animo frequentare solent, ut summa cum libertate aliorum gesta et scripta notent et carpant, eademque maledicis carminibus describant, cum tamen, oh summa ingeniorum confidentia! ipsis nec a natura, nec ab officiis, 288 neque a scientiarum peritia et exercitationibus, ratione ulla datum sit de hujusmodi facultatibus vel leviter judicare. 4. Ejusmodi itaque hominum loquacitatem atque licentiam S. Prosper quatuor aut saltem", + "candidate_score": 0.63321, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_22_24", + "bdc_text": "Der Zuname «Aenobarbus » bezieht sich auf Vogts roten Bart ( s. Wipf 311 ) . Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-Pelagiana_window_23", + "psc_text": "Postremam hanc conjecturam Hieronymi ad Florentium epistola auget, de qua nos ipsi in Eusebii editione disseruimus. Ibi namque annotavimus, maximam fuisse librorum communicationem Hieronymum inter et Rufinum. Quare ille Florentium enixe rogat ut ubi hospitio Rufinum communem amicum exceperit, petat ab eo sibique mittendos curet beati Rheticii Augustodunensis episcopi commentarios in Canticum Canticorum. Praeterea nomine cujusdam Pauli Senis de Rufini patria reddi sibi postulat Tertulliani codicem: Interpretationem insuper Psalmorum Davidicorum et prolixum valde de Synodis librum S. Hilarii, sua Hieronymi ipsius manu apud Treviros exscriptum. Ex qua epistola intelligimus codices Operum a Patribus elucubratorum ita perraros quinto Ecclesiae saeculo fuisse, ut vix eorum exemplaria parandi esset facultas hominibus vel maxime pecuniosis, aut iis qui improbum amanuensium laborem subire non reformidabant. Quamvis igitur hoc ultro demus, quod Prosperi libelli, de quibus Photius disseruit, in Galliis ab auctore fuerint conscripti, quid inde tamen impedimenti erat quominus ad communis causae utilitatem in vulgus", + "candidate_score": 0.618784, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_35_37", + "bdc_text": "Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer . - Lit. : HBRG I 154. 430 ;", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-Pelagiana_window_38", + "psc_text": "dissensione violaretur, quantum periculi in adversariorum opinione patefaceret. Deinde quomodo per istam praeoperantem et cooperantem gratiam liberum non impediatur arbitrium, explicaret. Tum utrum praescientia Dei ita secundum propositum maneat, ut ea ipsa quae sunt proposita, sint accipienda praescita, et id genus alia, quae octavo ejusdem epistolae capite a quopiam possunt lustrari. Sodes igitur dicant, qui duo Prosperi epigrammata contra Augustini obtrectatorem ad annum 417 aut 418, carmen vero de Ingratis ad 430 annum revocant, an is, qui in sacris litteris homo divinus appellatur, Pelagianos ad bellum scripto tum advocare potuerit, cum anno 429 nondum satis de totius controversiae cardine, fundamentis atque rationibus erat instructus? An imparatus et inermis cum haereticis certamen sanctus Prosper habere voluit, et, quasi nimium sibi fidens, tum pro Ecclesiae sanctionibus, tum pro Augustini doctrina decertavit, quando, necdum super laudatas quaestiones institutus, animo varias inter adversariorum opiniones interpretationesque fluctuabat? Ficta et commentitia fabula tanto indigna viro! Praesertim", + "candidate_score": 0.618207, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_5_7", + "bdc_text": "Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte , Jg. 11 , Berlin 1901 , S. 173 ; de Quervain 67f. .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-Pelagiana_window_118", + "psc_text": "pertinebant, vel ad eos qui ab eodem Romano pontifice ordinabantur, ut effutivit Quesnellus. Longe enim lateque in universi orbis episcopos diffundebatur, ut eos Romani pontifices admonerent, corriperent, atque communione privarent; quod sexcentis exemplis ex Leonis praedecessoribus asserere possemus, nisi nostra haec dissertatio longius quam par est progrederetur. Percurrat, amabo, Quesnellus, dumtaxat, quae noster Leo habet in epistolis ad Anastasium Thessalonicensem, 309 ad Flavianum et Anatolium Constantinopolitanos, Juvenalem Jerosolymitanum, ad Turribium Asturicensem, ad Viennensis provinciae episcopos, ad Theodoritum Cyri, qui omnes quidem, nec ad Romanam synodum pertinebant, nec a Romanis ordinabantur pontificibus. Eos tamen aut corripit, aut admonet, aut communione privat, vel absolvit, e sedibus dejicit, aut iisdem restituit, quae argumento sunt. Quod de forma episcoporum quoque est orta distinctio, et magna ordinatione provisum est, ne omnes sibi omnia vindicarent, sed essent in singulis provinciis singuli quorum inter fratres haberetur prima sententia, et rursus quidam in majoribus urbibus constituti sollicitudinem susciperent", + "candidate_score": 0.61669, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf037", + "work_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis", + "max_score": 0.674771, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_32_34", + "bdc_text": "et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt .", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_18", + "psc_text": "Horum omnium quaecumque, praemissis prologis, a Latinis leguntur, a Ruffino interpretata sunt; quae autem sine prologo, ab alio translata sunt, qui prologum facere noluit. Origenis autem non omnia (quia et Hieronymus aliquanta) transtulit, quae sub prologo discernuntur. Proprio autem labore, imo gratia Dei et dono, exposuit idem Ruffinus symbolum, ut in ejus comparatione alii nec exposuisse credantur. Disseruit et benedictionem Jacob super Patriarchas triplici, id est, historico, morali et mystico sensu. Scripsit et epistolas ad timorem Dei hortatorias multas, inter quas praeeminent illae quas ad Probam dedit. Historiae etiam ecclesiasticae, quam ab Eusebio scriptam et ab ipso interpretatam diximus, addidit decimum et undecimum librum. Sed et obtrectatori opusculorum suorum respondit duobus voluminibus, arguens et convincens se Dei intuitu et ecclesiae utilitate, auxiliante Domino, ingenium agitasse; illum vero aemulationis stimulo incitatum ad obloquendum stylum vertisse. CAPUT XVIII. TICHONIUS natione Afer, in divinis litteris eruditus, juxta historiam sufficienter, et in saecularibus non", + "candidate_score": 0.674771, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_32_34", + "bdc_text": "et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt .", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_57", + "psc_text": "grandis episcopus, scripsit adversum Arianos, et modo adversum Donatistas scribere dicitur. In docendo autem ex tempore, grandi opinione celebratur. CAPUT LXXIV. PETRUS Edessenae Ecclesiae presbyter, declamator insignis, scripsit Variarum Causarum tractatus, et more sancti Ephrem diaconi, psalmos metro composuit. CAPUT LXXV. PAULUS presbyter, natione, ut ex dictis ejus cognovi, Pannonius, scripsit de Virginitate servanda et contemptu mundi, ac vitae institutione, vel morum correctione mediocri sermone, sed divino conditos sale libros duos, ad personam cujusdam nobilis et Christo dicatae virginis Constantiae nomine: in quibus meminit Joviniani haeretici et voluptatum ac libidinum praedicatoris, cui in tantum continentis vitae et castae institutio contraria fuit, ut inter luxuriosas epulas animam eructaret. CAPUT LXXVI. PASTOR episcopus composuit libellum in modum symboli parvum, totam pene ecclesiasticam credulitatem per sententias continentem. In quo inter caeteras dissensionum pravitates quas praetermissis auctorum vocabulis anathematizat, Priscillianos cum ipso auctoris nomine damnat. CAPUT LXXVII. VICTOR Cartennae Mauritaniae civitatis episcopus, scripsit adversus", + "candidate_score": 0.668244, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas", + "max_score": 0.674582, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33_35", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt . Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_0", + "psc_text": "LIBER PRIMUS. Probat posse extra catholicam communionem dari Baptismum ab haereticis vel schismaticis, non ab iis tamen accipiendum, nec in haeresi vel schismate quidquam prodesse. CAPUT PRIMUM.--1. In eis libris quos adversus Epistolam Parmeniani, quam dedit ad Tichonium, scripsimus, promisimus nos diligentius quaestionem Baptismi tractaturos (Contra Epistolam Parmeniani, lib. 2, cap. 14): quod etiamsi non ibi promitteremus, debitum tamen a nobis flagitantibus fratribus meminimus et agnoscimus. Quapropter in hoc opere adjuvante Domino suscepimus, non solum ea refellere quae de hac re nobis Donatistae objectare consuerunt; sed etiam de beatissimi martyris Cypriani auctoritate, unde suam perversitatem, ne veritatis impetu cadat, fulcire conantur, quae Dominus donaverit dicere: ut intelligant omnes qui non studio partium caecati judicant, non solum eos non adjuvari auctoritate Cypriani, sed per ipsam maxime convinci atque subverti. 2. Jam quidem in supra memoratis libris dictum est, ita posse extra catholicam communionem dari Baptismum, quemadmodum et extra eam potest et", + "candidate_score": 0.674582, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_49", + "bdc_text": "] Domino Henrico Bullingero , Tigurino ecclesiastae , viro docto iuxta atque pio fautorique suo facile dilectissimo .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_356", + "psc_text": "CAPUT XXVI.--37. Jamvero cum dicit: Episcopum docibilem esse debere (II Tim. II, 24) ; et adjungit, Docibilis autem ille est, qui est ad discendum patientia lenis et mitis: oportet enim episcopum non tantum docere, sed et discere; quia et ille melius docet, qui quotidie crescit et proficit discendo meliora: his utique verbis satis indicat vir sanctus et pia charitate praeditus, non esse metuendum sic ejus epistolas legere, ut si quid postea pluribus et diuturnioribus inquisitionibus compertum Ecclesia confirmaverit, non ambigamus; quia sicut multa erant quae doctus Cyprianus doceret, sic erat et aliquid quod Cyprianus docibilis disceret. Quod autem nos admonet, ut ad fontem recurramus, id est, ad Apostolicam traditionem, et inde canalem in nostra tempora dirigamus, optimum est, et sine dubitatione faciendum. Traditum est ergo nobis, sicut ipse commemorat, ab Apostolis, quod sit unus Deus, et Christus unus, et una spes, et fides una, et una Ecclesia, et Baptisma unum", + "candidate_score": 0.653718, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_40", + "bdc_text": "Hans Rudolf Guggisberg , Jakob Würben von Biel , ein besonnener Mahner wider Ludwig Hätzer und die Täufer , in :", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_504", + "psc_text": "Sicut ergo isti, quamvis in eis Christi Baptismus agnoscatur, non sunt tamen excusati et defensi illicita facientes, et recte illos Christus adversarios suos appellat, quia in talibus perseverantes audituri sunt, Recedite a me, qui operamini iniquitatem (Matth. VII, 23) ; unde et antichristi appellantur, quia Christo contrarii sunt, dum contra quod praecipit vivunt: ita et haeretici. CAPUT XVI.--30. Alius Saturninus a Tucca dixit: Gentiles, quamvis idola colant, tamen summum Deum Patrem creatorem cognoscunt et confitentur. In hunc Marcion blasphemat, et quidam non erubescunt Marcionis Baptismum probare. Quomodo tales sacerdotes sacerdotium Dei aut servant, aut vindicant, qui hostes Dei non baptizant, et sic illis communicant? 31. Respondetur: Nimirum cum talia dicuntur, exceditur modus, nec consideratur quia et ipsi talibus communicabant, neminem judicantes, aut a jure communionis aliquem, si diversum senserit, amoventes. Sed habet iste in hac ipsa sententia sua unde admoneri posset, si adverteret, id in quoque corrigendum esse quod pravum", + "candidate_score": 0.623831, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf051", + "work_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Manichaeorum", + "max_score": 0.672954, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33_35", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt . Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Manichaeorum_window_284", + "psc_text": "nedum apostolorum temporibus, sed subsequentibus saeculis, presbyterorum et episcoporum dignitatem et potestatem perperam contendere ausi sunt, quorum naenias refellere praesentis otii esse haud potest. Praesertim cum inter caeteros clarissimos viros qui de hocce discrimine disputarunt doctissimus Petavius abundantius id praestiterit. Nos vero, ut ultro fortius perstringamus Beausobre, satius duximus ad illum Joannem presbyterum provocare, cujus meminit Irenaeus apud Eusebium, vel ad Irenaeum ipsum qui solo presbyteri munere Lugdunensi episcopo Photino superstite fungebatur; vel ad Acchillam, presbyterum Alexandrinum, eo tempora quo Theonas et Petrus eam Ecclesiam regebant. Et Origenes qui presbyter a Palaestinae episcopis praeter Demetrii voluntatem apud Caesaream fuit ordinatus. Nobis autem presbyteros, secundo labente et tertio ineunte Ecclesiae saeculo, imparem habuisse in divinis rebus agendis cum suis episcopis auctoritatem et jurisdictionem, inter alios auctor est Tertullianus, qui horum ministeria episcoporum juribus opponens et comparans, ait: Summus sacerdos, qui est episcopus, jus habet dandi baptisma; dehinc presbyteri et diaconi, non", + "candidate_score": 0.672954, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33_35", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt . Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Manichaeorum_window_525", + "psc_text": "apostoli inscribebatur. Nam et in eodem Gelasiano decreto, de utroque tamquam de duobus libris distinctis sermo est, quamvis nullibi posteriorem librum, Revelationem Thomae apostoli videlicet, ex Manichaica officina prodiisse indicetur. In hanc opinionem tamen Turribium Asturicensem episcopum fuisse, non obscure ejus ad S. Leonem M. epistola patefacit. Nam cap. 5, de aprocryphis libris disserens, vel per maximum principem Manem ac discipulos ejus compositis vel infectis, specialiter recensuit actus S. Thomae, et his similia, ex quibus (ait) Manichaei et Priscillianistae, vel quaecumque est illis secta germana, omnem haeresim suam confirmare nituntur. 3. Praeter unum vero, aut duo Evangeliorum volumina, quasi ad catholicorum formam et imitationem impie tamen exarata, alium Epistolarum videlicet librum, Manichaei habebant. Atque illum ex Manetis potissimum officina prodiisse veteribus fuit persuasum. Cujus quidem voluminis, seu Epistolarum farraginis, mentio occurrit, tum apud Goarium et Petrum Siculum, tum apud conditorem formulae Cotelerianae et Tollianae. Ex hoc Epistolarum corpore procul dubio", + "candidate_score": 0.667785, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Manichaeorum_window_881", + "psc_text": "Quis fuerit Severus, ex qua gente duxerit originem, in qua religione primum fuerit institutus, paucis explicare ducimus necessarium. Quae quidem omnia a nostro scribendi scopo aliena iis haudquaquam videri debent qui praesentes has nostras Exercitationes lectitabunt. Sozopoli igitur, una ex Pissidiae provinciae urbibus, Severus natus est. Qui cum adolevisset, ut tradunt Evagrius, Nicephorus et Liberatus diaconus, apud Berytum, Ciliciae urbem, in foro versabatur, ethnicorum tamen moribus et ritibus assidue vacans. Postea vero, relicto jurisprudentiae studio, cum sacrum baptismum suscepisset in ecclesia admirabilis martyris Leontii, qui in urbe Phoenices Tripoli summo honore colitur, illico monasticam vitam amplexus est, quod inter civitatem Gazam et oppidum Majumam in medio itineris positum est. Hunc autem in veneficiis, ab ineunte aetate, fuisse deprehensum, atque in Berytiorum urbe, antequam baptizaretur, daemonibus religiosum cultum adhibuisse, ex libello monachorum in Constantinopolitana Mennae synodo recitato proditum est. Quare nobis saltem suspicari licet nonnisi simulate ad suscipiendum baptisma adductum fuisse,", + "candidate_score": 0.645192, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_13", + "bdc_text": "Megander vero a conventibus ut rediit indignatus senatum adiens , rem omnem , ut instituta erat , enumerans effecitque , ut stipendium quadraginta librarum annuatim distribuendum mihi ascriberetur , donec aliquo vocarer , verum calumniatoris cuiusdam iniuria senatus hoc decretum rescissum .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Manichaeorum_window_580", + "psc_text": "abolebantur Romani ritus; sed in publico etiam, ac foro, Capitolioque, mulierum turba erat, nec sacrificantium, nec precantium deos patrio more. Cum itaque malum tam graviter increvisset, et potentius apparuisset, quam per minores magistratus sedari posset, M. Atilio praetori Urbis negotium a senatu datum est ut his religionibus populum liberaret. Is ergo et in concione 127 senatus-consultum recitavit, et edixit: Ut quicumque libros vaticinos precationesve, aut artem sacrificandi conscriptam haberet, eos libros omnes, litterasque ad se ante kal. Aprilis deferret, ne quis in publico sacrove loco, novo aut externo ritu sacrificaret. 3. Hoece autem studium in catholicae religionis munimen et praesidium sacro divinoque inspiratos consilio Romanos pontifices aliosque pastores et imperatores christianos adhibuisse, non inficiatur Beausobre. Qui tamen, magistratuum et antiquorum ethnicorum principum agendi rationem et oeconomiam minime animadvertens, censorio stylo notare et carpere ausus est quotquot ex catholicis PP. ignibus concremandos et disperdendos Manichaicos libros jusserunt. Id non tantum in", + "candidate_score": 0.609381, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "tlg2018.tlg009.1st1K-grc1", + "max_score": 0.672744, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33_35", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt . Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg009.1st1K-grc1_window_3", + "psc_text": "τροφίμοις φευκτὸν εἶναι τὸν ἐν αὐτοῖς λόγον. ἐπεὶ δὲ διεσκεψάμην, μήποτ’ ἄρα τινὲς τῆς ἐκκλησιαστικῆς θεολογίας ὑποσυρεῖεν τῇ πολλῇ | παραθέσει, ᾗ κέχρηται ὁ ἀνὴρ εἰς πίστωσιν ὧν ᾤετο αὐτῷ συμβαλεῖσθαι, καὶ τούτων ἔκρινα δεῖν ἐπὶ τοῦ παρόντος τὸν ἔλεγχον ἐκφῆναι, ὡς ἂν μάθοι πᾶς ὅτι μηδὲ εἷς αὐτῷ λόγος τῆς ἐνθέου γραφῆς ἀρνουμένῳ τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ συνῳδὸν παρε��χετο μαρτυρίαν, πάντες δ’ ἄντικρυς αὐτῷ τὴν ἐναντίαν ἐφθέγγοντο φωνὴν ‹ἀ›διαστρόφως τὰς οὐκ ὀρθῶς αὐτοῦ τῶν θείων γραφῶν παρεξηγήσεις εὐθύνοντες. συνάψω δὲ κατὰ τὸ αὐτὸ τῇ τούτων φώρᾳ τὴν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν θεολογίαν. νεώτερον μὲν λέγειν ἔχων οὐδέν, οὐδ’ ἐμαυτοῦ σοφόν τι καὶ οἰκεῖον εὕρεμα, τῆς δ’ ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τὴν ἀδιάφθορον διδασκαλίαν προϊσχόμενος, ἣν παρὰ τῶν αὐτοπτῶν καὶ αὐτηκόων τοῦ λόγου ἄνωθεν ἐξ ἀρχῆς παραλαβοῦσα φυλάττει. πρὸ δὲ τῆς τούτων ἐξετάσεως, ἐπειδὴ μεταξὺ τοῦ συγγράμματος τὸν Σαβέλλιον ὑπ’ αὐτοῦ κοπτόμενον εὗρον, καταπλαγεὶς τῆς ἠλιθιότητος τὸν ἄνδρα. ὡς οὐκ ἐφείσατο κακῶς", + "candidate_score": 0.672744, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_34_36", + "bdc_text": "Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt . Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg009.1st1K-grc1_window_3", + "psc_text": "τροφίμοις φευκτὸν εἶναι τὸν ἐν αὐτοῖς λόγον. ἐπεὶ δὲ διεσκεψάμην, μήποτ’ ἄρα τινὲς τῆς ἐκκλησιαστικῆς θεολογίας ὑποσυρεῖεν τῇ πολλῇ | παραθέσει, ᾗ κέχρηται ὁ ἀνὴρ εἰς πίστωσιν ὧν ᾤετο αὐτῷ συμβαλεῖσθαι, καὶ τούτων ἔκρινα δεῖν ἐπὶ τοῦ παρόντος τὸν ἔλεγχον ἐκφῆναι, ὡς ἂν μάθοι πᾶς ὅτι μηδὲ εἷς αὐτῷ λόγος τῆς ἐνθέου γραφῆς ἀρνουμένῳ τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ συνῳδὸν παρείχετο μαρτυρίαν, πάντες δ’ ἄντικρυς αὐτῷ τὴν ἐναντίαν ἐφθέγγοντο φωνὴν ‹ἀ›διαστρόφως τὰς οὐκ ὀρθῶς αὐτοῦ τῶν θείων γραφῶν παρεξηγήσεις εὐθύνοντες. συνάψω δὲ κατὰ τὸ αὐτὸ τῇ τούτων φώρᾳ τὴν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν θεολογίαν. νεώτερον μὲν λέγειν ἔχων οὐδέν, οὐδ’ ἐμαυτοῦ σοφόν τι καὶ οἰκεῖον εὕρεμα, τῆς δ’ ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τὴν ἀδιάφθορον διδασκαλίαν προϊσχόμενος, ἣν παρὰ τῶν αὐτοπτῶν καὶ αὐτηκόων τοῦ λόγου ἄνωθεν ἐξ ἀρχῆς παραλαβοῦσα φυλάττει. πρὸ δὲ τῆς τούτων ἐξετάσεως, ἐπειδὴ μεταξὺ τοῦ συγγράμματος τὸν Σαβέλλιον ὑπ’ αὐτοῦ κοπτόμενον εὗρον, καταπλαγεὶς τῆς ἠλιθιότητος τὸν ἄνδρα. ὡς οὐκ ἐφείσατο κακῶς", + "candidate_score": 0.645284, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_14", + "bdc_text": "Quo fit , ut satis persuasum habeam vi ac numine quodam me ad manuum laborem trahi .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg009.1st1K-grc1_window_201", + "psc_text": "τῷ καθ’ ἕκαστον ἐξετάζει μέρει, χαλκοῦ τε τὴν πρόσφορον ἑτοιμάσας ὕλην καὶ τὸν ἐσόμενον ἀνδριάντα τῇ ἑαυτοῦ προτυπώσας διανοίᾳ καὶ νοητῶς ὁρᾶν νομίσας συνειδώς τε ἑαυτῷ συνεργεῖν τὸν λόγον, ᾧ λογίζεται καὶ ᾧ πάντα πράττειν εἴωθεν (οὐδὲν γὰρ μὴ λόγῳ γιγνόμενον καλόν), ἀρχόμενος τῆς αἰσθητῆς ταύτης ἐργασίας πρὸς ἑαυτὸν ὡς πρὸς ἕτερον παρακελεύεται λέγων· ἄγε ποιήσωμεν, ἄγε πλάσωμεν ἀνδριάντα· οὕτως ὁ τῶν ὅλων δεσπότης θεὸς τὸν ἔμψυχον ἐκ γῆς ἀνδριάντα ποιῶν οὐκ ἄλλῳ τινὶ ἀλλὰ τῷ ἑαυτοῦ παρακελεύεται λόγῳ »ποιήσωμεν ἄνθρωπον« λέγων. διὰ τούτων ἐναργῶς καὶ ἐνδιάθετον λόγον ᾧ διαλογίζεταί τις καὶ προφορικὸν ᾧ διαλέγεται προσῆψεν τῷ θεῷ, τοιοῦτόν τινα οἷον τὸν καθ’ ἡμᾶς καὶ τὸν ἐν τῷ θεῷ εἶναι λόγον ὑποθέμενος. ταῦτα μὲν οὖν πάντα ὡς ἀρνητικὰ τυγχάνει τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ, οὐδὲν ποσεπεξεργάζεσθαι δεῖ. τοσοῦτον δὲ οἶμαι ποοσήκειν ἐπερωτῆσαι, εἰ δὴ εἷς θεὸς ἦν καὶ οὐδὲν ἕτερον, οὐ πατὴρ οὐχ υἱός. τί κατεψεύδετο τῶν τοιούτων ὀνομάτων ἡ γραφή;", + "candidate_score": 0.631131, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "077_Gregorius-I_Epistolae", + "max_score": 0.672085, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_7_9", + "bdc_text": "de Quervain 67f. . Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_116", + "psc_text": "quatenus eo rectore dignius animarum suarum curam exerceant. Quam rem venerationi tuae innotescendam praevidimus, ne te omisso aliquid in tua contristeris dioecesi ordinari. EPISTOLA XLI. AD PETRUM SUBDIACONUM. Dispersos per Siciliam monachos in Messanensi sancti Theodori monasterio congreget. Gregorius Petro subdiacono. Venerabilis Paulinus episcopus Tauri civitatis, provinciae Brutiorum, nobis asseruit monachos suos occasione dispersos barbarica, eosque nunc per totam vagari Siciliam, et eos quippe sine rectore, nec animarum curam gerere, nec disciplinae sui habitus indulgere. Qua de re praecipimus eosdem monachos te omni cura et sollicitudine perquisitos ad unum reducere, et cum memorato episcopo rectoreque suo in monasterio sancti Theodori in Messanensi civitate posito collocare, ut et hi qui nunc ibi sunt, quos egere rectore comperimus, et illi quos de congregatione ejus inventos reduxeris, in unum possint eo duce omnipotenti Domino deservire. Quam rem venerabili Felici ejusdem civitatis episcopo nos significasse cognosce, ne praeter suam notitiam in dioecesi sibi commissa", + "candidate_score": 0.672085, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_7_9", + "bdc_text": "de Quervain 67f. . Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_179", + "psc_text": "Dominum qui viam vestram cursu ad se prospero dirigat, et ad regnum venturae gloriae propitiatus ipse perducat. EPISTOLA LXV. AD ANTHEMIUM SUBDIACONUM. Injuste titulatam Petronii domum, Theodorae illius viduae restituendam Gregorius Anthemio subdiacono. Sicut res ad jus Ecclesiae pertinentes amittere non debemus, ita alienas appetere incivile esse nihilominus judicamus. Et quoniam edocti sumus domum Petronii notarii sanctae Romanae Ecclesiae, cui Deo auctore praesidemus, a Constantio tunc defensore irrationabiliter titulatam, experientiae tuae praesentis praecepti pagina demandamus ut, omni excusatione vel dilatione omissa, deposito titulo eamdem domum praesentium latrici Theodorae relictae antedicti Petronii sine mora restituas, ne, quod absit, viduis inde praejudicium oriatur, unde consolationis debent invenire solatium. EPISTOLA LXVI. AD FELICEII EPISCOPUM MESSANENSEM. Quae servandae sint consuetudines, quae abrogandae. Ne munera sibi mittat, aut Romam veniat, amice monet. Gregorius Felici episcopo Messanensi. Consuetudines quae Ecclesiis gravamen noscuntur inducere nostra nos decet consideratione remittere, ne illuc aliqua cogantur inferre, unde sibi inferenda", + "candidate_score": 0.669435, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_7_9", + "bdc_text": "de Quervain 67f. . Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_23", + "psc_text": "corpus beati Erasmi martyris requiescit, cui fraternitas tua praesidet, adjungi debeat, piam esse ac justissimam providentes, necessarium duximus, consulentes tam desolationi loci illius, quam Ecclesiae tuae paupertati, reditus supradictae Ecclesiae Minturnensis, vel quidquid ei antiquo modernoque jure vel privilegio potuit potestve qualibet ratione competere, ad tuae Ecclesiae jus 496 potestatemque hac praecepti nostri auctoritate transmigrare, ut a praesenti tempore, sicut de propria Ecclesia, debeas cogitare, eique tua competentia disponere; quatenus deinceps, quod perire nunc usque potuit, pauperum Ecclesiae tuae utilitatibus clerique proficiat. (Cf. Joan. Diac. l. III, c. 14.) EPISTOLA IX. AD PETRUM SUBDIACONUM. Ut disceptatio de agrorum finibus quadraginta annorum possessione componatur. Gregorius Petro subdiacono. Gregorius servus Dei, presbyter et abbas monasterii sancti Theodori in Sicilia provincia, territorio Panormitano constituti, insinuavit nobis homines fundi Fulloniaci, juris sanctae Ecclesiae Romanae, fines fundi Gerdimiae, collimitantis eidem praefato fundo Ecclesiae sanctae Romanae, quos quieto jure per innumeros annos possederunt, velle pervadere. Et", + "candidate_score": 0.666624, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8_10", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ;", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_116", + "psc_text": "quatenus eo rectore dignius animarum suarum curam exerceant. Quam rem venerationi tuae innotescendam praevidimus, ne te omisso aliquid in tua contristeris dioecesi ordinari. EPISTOLA XLI. AD PETRUM SUBDIACONUM. Dispersos per Siciliam monachos in Messanensi sancti Theodori monasterio congreget. Gregorius Petro subdiacono. Venerabilis Paulinus episcopus Tauri civitatis, provinciae Brutiorum, nobis asseruit monachos suos occasione dispersos barbarica, eosque nunc per totam vagari Siciliam, et eos quippe sine rectore, nec animarum curam gerere, nec disciplinae sui habitus indulgere. Qua de re praecipimus eosdem monachos te omni cura et sollicitudine perquisitos ad unum reducere, et cum memorato episcopo rectoreque suo in monasterio sancti Theodori in Messanensi civitate posito collocare, ut et hi qui nunc ibi sunt, quos egere rectore comperimus, et illi quos de congregatione ejus inventos reduxeris, in unum possint eo duce omnipotenti Domino deservire. Quam rem venerabili Felici ejusdem civitatis episcopo nos significasse cognosce, ne praeter suam notitiam in dioecesi sibi commissa", + "candidate_score": 0.661131, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8_10", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ;", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_179", + "psc_text": "Dominum qui viam vestram cursu ad se prospero dirigat, et ad regnum venturae gloriae propitiatus ipse perducat. EPISTOLA LXV. AD ANTHEMIUM SUBDIACONUM. Injuste titulatam Petronii domum, Theodorae illius viduae restituendam Gregorius Anthemio subdiacono. Sicut res ad jus Ecclesiae pertinentes amittere non debemus, ita alienas appetere incivile esse nihilominus judicamus. Et quoniam edocti sumus domum Petronii notarii sanctae Romanae Ecclesiae, cui Deo auctore praesidemus, a Constantio tunc defensore irrationabiliter titulatam, experientiae tuae praesentis praecepti pagina demandamus ut, omni excusatione vel dilatione omissa, deposito titulo eamdem domum praesentium latrici Theodorae relictae antedicti Petronii sine mora restituas, ne, quod absit, viduis inde praejudicium oriatur, unde consolationis debent invenire solatium. EPISTOLA LXVI. AD FELICEII EPISCOPUM MESSANENSEM. Quae servandae sint consuetudines, quae abrogandae. Ne munera sibi mittat, aut Romam veniat, amice monet. Gregorius Felici episcopo Messanensi. Consuetudines quae Ecclesiis gravamen noscuntur inducere nostra nos decet consideratione remittere, ne illuc aliqua cogantur inferre, unde sibi inferenda", + "candidate_score": 0.658962, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_16_18", + "bdc_text": "Nam et ego te amo. Unum superest , quod te facere vellem , ut vel semel Megandro scripturus me illi commendatum reddas . Non est enim , quod aeque cupiam , quam aliqua saltem parte doctorum familiaritati esse coniunctum . Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1760", + "psc_text": "nuntiaverat quam de causa Ecclesiae beatitudo vestra loqueretur. Et gaudeo, quia ubi vos adesse contigit, me non arbitror defuisse. Nam veritatis minister, Petri sequax, et sanctae Ecclesiae praedicator, scio quia illa loqui potuisti, quae de sede Petri apostoli per os doctoris sonare debuerunt. Ante hos autem dies, Abramio Alexandrino veniente, sanctitati vestrae rescripseram vel quid de scriptis vestris quae contra haereticos Agnoitas edidistis senserim, vel cur tarde responderim. Sed idem Abramius, navigii necessitate compulsus, diu perhibetur in Neapolitana civitate demoratus, atque in eo sensu quod dudum scripseram ita rescribo, quia de doctrina vestra contra haereticos qui dicuntur Agnoitae fuit valde quod admiraremur; quod autem displiceret, non fuit. In eodem autem sensu jamdudum communi filio nostro Anatolio diacono plurima scripseram. Ita autem doctrina vestra per omnia Latinis Patribus concordavit, ut mirum mihi non esset quod in diversis linguis Spiritus non fuerit diversus. Nam hoc quod de ficulnea dixistis, in eo sensu", + "candidate_score": 0.656729, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_17_19", + "bdc_text": "Non est enim , quod aeque cupiam , quam aliqua saltem parte doctorum familiaritati esse coniunctum . Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_118", + "psc_text": "nobis noscitur intimasse, aliquos monachos monasteriorum in Surrentina dioecesi positorum de monasterio in monasterium, prout eis libuerit, transmigrare, et a proprii abbatis regula desiderio rei saecularis abscedere: sed, et quod non licere notum est, peculiaritati eorum singulos studere. Propterea experientiae tuae praesenti jussione mandamus, ut neque monacho ulterius de monasterio in monasterium liceat migrare, neque eorum aliquem peculiare quidquam habere permittas. Sed si quilibet hoc praesumpserit, in monasterio in quo ab initio conversatus est, et sui abbatis sub regula de qua fugerat, cum competenti coercitione reddatur, ne si tantam iniquitatem fluxam inemendatamque dimittimus, pereuntium animae a praepositorum anima requirantur. Si quos autem ( qualibet occasione) a clericatu in monachicam conversionem venire contigerit, non liceat eis ad eamdem vel aliam Ecclesiam, quarum pridem milites fuerant, sua voluntate denuo remeare, nisi talis vitae monachus fuerit, ut episcopus cui ante militaverat sacerdotio dignum praeviderit, ut ab eo debeat eligi, et in loco quo", + "candidate_score": 0.656564, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_49", + "bdc_text": "] Domino Henrico Bullingero , Tigurino ecclesiastae , viro docto iuxta atque pio fautorique suo facile dilectissimo .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1654", + "psc_text": "morem sequendum, cui Anatolius ab Hieronymo laudatus favit. De episcopis per simoniam ordinatis, aut post lapsum tempore diaconatus; ac de monachis monasteria sua deserentibus consulit sanctum Gregorium, quem videre summopere cupit. Laudat ejus Pastoralem librum, petitque expositiones in Ezechielem et in Cantica. Domino sancto, et in Christo Patri [ Forte mendo librario omissum papae] Romano, pulcherrimo Ecclesiae decori, totius Europae flaccentis augustissimo quasi cuidam flori, egregio speculatori, theoria utpote divina castulitatis [ Ita ms. ] potito, Ego Bargoma [ Sic ms. ] vilis columba in Christo mitto salutem. Gratia [Gratias in Ms. ] tibi et pax a Deo Patre nostro Jesu Christo. [ Magna hic labes, prout in Ms. expressa ] Libet me, o sancte papa, hyperbolicum tecum non sit interrogandum de Pascha, juxta illud Canticum: Interroga patrem tuum, et annuntiabit tibi; majores tuos, et dicent tibi (Deuteron. XXXII, 7) . Licet enim mihi, nimirum micrologo, illud cujusdam egregium Sapientis", + "candidate_score": 0.654001, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_49", + "bdc_text": "] Domino Henrico Bullingero , Tigurino ecclesiastae , viro docto iuxta atque pio fautorique suo facile dilectissimo .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1791", + "psc_text": "Commissam eidem ac Joanni episcopo Theodori episcopi causam. Gregorius Domitiano episcopo metropolitano. Quam magnae charitatis sit in mente vestra sinceritas, etiam res ipsa testatur, quod dilectionis affectum 1078 quem coram positis exhibetis servare absentibus non cessatis. Proinde multum nos ad diligendum gloriosum Leontium communem filium epistolarum vestrarum testificatio provocavit, quia dum illum sanctitati vestrae in amicitiis indicastis esse conjunctum, qualis jam sit ostenditur, scilicet quia bono viro nisi bonus homo placere non potuit. Et ideo non immerito diligendus est, qui vobis invenitur familiariter conjunctus. Idem autem gloriosus vir in Sicilia se retinuit, et ad Romanam urbem necdum venit. In his tamen quae ei pro publica utilitate serenissimorum dominorum jussione mandata sunt, in quantum ratio sinit, minime suffragari distulimus. Gloriosum enim Gregorium expraefectum, vel alios qui in septis ecclesiasticis residebant, hortari studiose curavimus, ut exire et rationes suas exponere debuissent. Qui egredientes cum Marco viro magnifico Scribone, qui ad exhibitionem eorum", + "candidate_score": 0.651025, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_0", + "bdc_text": "Superiori anno , cum ob munus quoddam ambiendum te convenissemWann der stellensuchende Fischer sich mit Bullinger getroffen hat , ist nicht zu ermitteln. , aliquoties ad te scriberem postulabas idem et te facturum pollicitus , hucusque tamen non negligentia , sed nuntiorum penuria intermissum .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1759", + "psc_text": "Quis vero mihi esse nuntius bonus quantum ad sanctae Ecclesiae adjutorium potest, 1069 nisi vita atque incolumitas suavissimae mihi vestrae sanctitatis, quae ex percepta luce veritatis, et eamdem Ecclesiam praedicationis verbo illuminat, et ad meliorem viam morum suorum exemplis informat? Quoties autem in corde meo unanimitatem vestram relego, atque in corde vestro fixum me permanere cognosco, ago omnipotenti Deo gratias, quia dividi locis charitas non potest. Nam etsi corpore longe disjungimur, mente tamen indivisibiles sumus. Communis autem filius Anatolius diaconus suis mihi scriptis innotuit, in urbe regia nulla ecclesiastica quondam de causis terrenis mota. Sed credo quod prius hoc mihi nuntiaverat quam de causa Ecclesiae beatitudo vestra loqueretur. Et gaudeo, quia ubi vos adesse contigit, me non arbitror defuisse. Nam veritatis minister, Petri sequax, et sanctae Ecclesiae praedicator, scio quia illa loqui potuisti, quae de sede Petri apostoli per os doctoris sonare debuerunt. Ante hos autem dies, Abramio Alexandrino veniente,", + "candidate_score": 0.646863, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_1", + "bdc_text": "Obtigit ergo a casu praesentium latorUnbekannt. , vir , ut apparet , non usque adeo impius , cui , inquam , ad te ferendas commisi , quo vel semel , quid mearum esset , certior fieres .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_786", + "psc_text": "ipse confiteor. Nam si hoc vestra pietas taceat, causae clamant. Ego enim si fatuus non fuissem, ad ista toleranda quae inter Langobardorum gladios hoc in loco patior minime venissem. In ea autem re quam de Ariulpho perhibui, quia toto corde venire ad rempublicam paratus fuit, dum mihi non creditur, etiam mentitus esse reprehendor. Sed etsi sacerdos non sum, scio gravem esse hanc injuriam sacerdoti, ut veritati serviens, fallax credatur. Et dudum novi quoniam Nordulpho plus est creditum quam mihi, Leoni amplius quam mihi, et nunc eis qui esse ad medium videntur plus quam meis assertionibus credulitas impenditur. Et quidem si terrae meae captivitas per quotidiana momenta non excresceret, de despectione mea atque irrisione laetus tacerem. Sed et hoc me vehementer affligit, quia ego unde crimen falsitatis tolero, inde Italia quotidie ducitur sub Langobardorum jugo captiva. Dumque meis suggestionibus in nullo creditur, vires hostium immaniter excrescunt. Hoc tamen piissimo domino suggero,", + "candidate_score": 0.644804, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_49", + "bdc_text": "] Domino Henrico Bullingero , Tigurino ecclesiastae , viro docto iuxta atque pio fautorique suo facile dilectissimo .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1525", + "psc_text": "ad nos habet desiderium veniendi. Concurrendum ergo illis est, ut bona quae cupiunt, Domino adjuvante, valeant perficere. Sed experientia tua aut per se, si in vicino est, aut suis epistolis, eumdem episcopum adhortetur, ut, propitiante Domino, ad apostolorum limina properare festinet, sciturus quod a nobis cum omni suscipietur affectu. Cui expensam itineris qualiter ad nos perveniat praebere te volumus. Sin vero onerosum illi est huc venire, et Siciliam habitare disponit, atque in unitate Ecclesiae apud scripturarum perversores cum cautela permanere consentit, et hoc nobis tua suggestione indicare non differas, ut qualiter illic consultum habere valeat expensare auxiliante Domino disponamus. Sed et harum latores quemadmodum ad eumdem episcopum suum veniant tuae concursionis sit atque solatii, ut venientes a nobis nihil minus sentiant. EPISTOLA XCV. AD CALLINICUM ITALIAE EXARCHUM. Quosdam Ecclesiae unitati redditos ac Roma in Istriam redeuntes commendat. Gregorius Callinico exarcho Italiae. Apud excellentiam vestram tanto nobis quae petimus speranda sunt,", + "candidate_score": 0.644799, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2430", + "psc_text": "quia si toto corde praeceptis salutaribus nos occupamus, omnem vitiorum labem effugimus, quia dum his quibus aedificamur innitimur, locum sine dubio deceptionis excludimus. Quapropter oportet ut enixius in cunctis studiosos vos circa fratres atque subjectos ostendatis. ut omnes cum quibus aliti estis, atque didicistis sanctae Romanae Ecclesiae praeceptionibus parere, apostolicae sedis praecepta multiplicare, apertissimeque nota facere agnoscant; quia quod specialiter tibi tuisque et fratrum tuorum charitati, ut tuae litterae innotuerunt, consultis scribimus, generaliter omnibus tenere mandamus. Circa subjectorum autem 1282 actus fraternitas tua sit vigilans, ut vestrum illis exemplum instructio et vita magistra sit; linguae vestrae exhortatione discant quod metuant, et doceantur quod diligant; ut dum talenta credita cum lucro multiplicantur, in diem retributionis annuente divina gratia audire mereamini: Euge, serve bone et fidelis, intra in gaudium Domini tui (Matth. XXV, 21, 25.) Curam praeterea de omnibus quae vobis aliisque fratribus nostris, et generaliter cunctis, pro illicitarum rerum prohibitione scripsimus,", + "candidate_score": 0.642384, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_12_14", + "bdc_text": "- quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. . Megander vero a conventibus ut rediit indignatus senatum adiens , rem omnem , ut instituta erat , enumerans effecitque , ut stipendium quadraginta librarum annuatim distribuendum mihi ascriberetur , donec aliquo vocarer , verum calumniatoris cuiusdam iniuria senatus hoc decretum rescissum . Quo fit , ut satis persuasum habeam vi ac numine quodam me ad manuum laborem trahi .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1743", + "psc_text": "responderit biennii causatur podagram. Palaestinos monachos, qui de Agnoitarum errore interrogarent, non Romam, sed Constantinopolim adiisse. Se ad Anatolium in Agnoitas idipsum ex Latinis Patribus scripsisse, quod ex Graecis ad se Eulogius. Gregorius Eulogio patriarchae Alexandrino. Transacto anno suavissima sanctitatis vestrae scripta suscepi, quibus pro aegritudinis meae nimietate respondere nuncusque non valui. Ecce enim jam biennium pene expletur, quod lectulo teneor, tantisque podagrae doloribus affligor, ut vix in diebus festis usque ad horarum trium spatium surgere valeam missarum solemnia celebrare. Mox autem cum gravi pellor dolore decumbere, ut cruciatum meum possim interrumpente gemitu tolerare. Qui dolor interdum mihi lentus est, interdum nimius. Sed neque ita lentus ut recedat, neque ita nimius ut interficiat. Unde fit ut qui quotidie in morte sum, quotidie repellar a morte. Nec mirum, quia peccator gravis talis corruptionis carcere diu teneor inclusus. Unde compellor exclamare: Educ de carcere animam meam ad confitendum nomini tuo (Psal. CXLI,", + "candidate_score": 0.642042, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_47_49", + "bdc_text": "Uldricus Fischerus tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Domino Henrico Bullingero , Tigurino ecclesiastae , viro docto iuxta atque pio fautorique suo facile dilectissimo .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1654", + "psc_text": "morem sequendum, cui Anatolius ab Hieronymo laudatus favit. De episcopis per simoniam ordinatis, aut post lapsum tempore diaconatus; ac de monachis monasteria sua deserentibus consulit sanctum Gregorium, quem videre summopere cupit. Laudat ejus Pastoralem librum, petitque expositiones in Ezechielem et in Cantica. Domino sancto, et in Christo Patri [ Forte mendo librario omissum papae] Romano, pulcherrimo Ecclesiae decori, totius Europae flaccentis augustissimo quasi cuidam flori, egregio speculatori, theoria utpote divina castulitatis [ Ita ms. ] potito, Ego Bargoma [ Sic ms. ] vilis columba in Christo mitto salutem. Gratia [Gratias in Ms. ] tibi et pax a Deo Patre nostro Jesu Christo. [ Magna hic labes, prout in Ms. expressa ] Libet me, o sancte papa, hyperbolicum tecum non sit interrogandum de Pascha, juxta illud Canticum: Interroga patrem tuum, et annuntiabit tibi; majores tuos, et dicent tibi (Deuteron. XXXII, 7) . Licet enim mihi, nimirum micrologo, illud cujusdam egregium Sapientis", + "candidate_score": 0.641435, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9_11", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte . Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ; Fluri , aaO , S. 173f. 189 .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_23", + "psc_text": "corpus beati Erasmi martyris requiescit, cui fraternitas tua praesidet, adjungi debeat, piam esse ac justissimam providentes, necessarium duximus, consulentes tam desolationi loci illius, quam Ecclesiae tuae paupertati, reditus supradictae Ecclesiae Minturnensis, vel quidquid ei antiquo modernoque jure vel privilegio potuit potestve qualibet ratione competere, ad tuae Ecclesiae jus 496 potestatemque hac praecepti nostri auctoritate transmigrare, ut a praesenti tempore, sicut de propria Ecclesia, debeas cogitare, eique tua competentia disponere; quatenus deinceps, quod perire nunc usque potuit, pauperum Ecclesiae tuae utilitatibus clerique proficiat. (Cf. Joan. Diac. l. III, c. 14.) EPISTOLA IX. AD PETRUM SUBDIACONUM. Ut disceptatio de agrorum finibus quadraginta annorum possessione componatur. Gregorius Petro subdiacono. Gregorius servus Dei, presbyter et abbas monasterii sancti Theodori in Sicilia provincia, territorio Panormitano constituti, insinuavit nobis homines fundi Fulloniaci, juris sanctae Ecclesiae Romanae, fines fundi Gerdimiae, collimitantis eidem praefato fundo Ecclesiae sanctae Romanae, quos quieto jure per innumeros annos possederunt, velle pervadere. Et", + "candidate_score": 0.641312, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_0", + "bdc_text": "Superiori anno , cum ob munus quoddam ambiendum te convenissemWann der stellensuchende Fischer sich mit Bullinger getroffen hat , ist nicht zu ermitteln. , aliquoties ad te scriberem postulabas idem et te facturum pollicitus , hucusque tamen non negligentia , sed nuntiorum penuria intermissum .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1502", + "psc_text": "debeatis esse solliciti, et ita quae fienda prospicitis temperetis, quatenus et illi, si ita videbitur, benigne praestetis, et vigoris ecclesiastici genium, ut oportet, congrua dispensatione servetis. Suprascriptum vero portitorem in praesenti quid vobiscum ei sit agendum, instruximus. A quo cuncta subtiliter addiscentes, sic vos in omnibus exhibete, ut in vestra sollicitudine nostram fuisse praesentiam sentiamus. (Cf. Joan. Diac. l. IV, c. 13.) EPISTOLA LXXX AD CASTORIUM NOTARIUM. Det Maximo epistolam suam redditae communionis et gratiae testem; modo purgatus ille ac poenitens Sabinianum et alios in charitate suscipiat. Gregorius Castorio Notario. Quanto credi tibi a nobis et necessarias vides causas injungi (Grat. 2, q. 5, c. 8), tanto te strenuum debes et sollicitum exhibere. Proinde si Maximus Salonitanus, praestito sacramento, firmaverit se simoniaca haeresi non teneri, atque de aliis ante corpus sancti Apollinaris tantummodo requisitus, innoxium se esse responderit, et de inobedientia sua poenitentiam, sicut deputavimus, egerit, volumus ut ad consolandum", + "candidate_score": 0.6406, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_236", + "psc_text": "hoc fraternitatem tuam Neapolitanae Ecclesiae ad praesens praeesse constitui, ut quosque potuisses, suasoria ad Deum praedicatione converteres. Et dum tota te oporteat hoc intentione peragere, priusquam hunc Domino fructum opereris, reverti festinas petisque a me ut celeriter eamdem debeam Ecclesiam ordinare, dum meus non sit animus in hac re otiosus. Sed quia utilitates ejus summa cupio firmitate vallare, diuturna de hoc necesse habeo deliberatione tractare, ut eam digni possam ordinatione, Christo revelante, disponere. Interea ergo fraternitas tua ita invigilare animarum lucris studeat, ut judicium quod de te habeo, operationis tuae roboretur effectu. De persona vero Petri diaconi quae scripsisti, omnia mihi Theodorus vir consularis nunc indicavit. Et ideo postquam tibi adhaerere et ecclesiasticis eum utilitatibus tua testificatione studere cognovi, nullius debet adversitatem vel inimicitias formidare; sed quanto sibi alios invidere perpendit, tanto vigilantius, ut ei nihil nocere valeant, in utilitatibus Ecclesiae, et Dei servitio perseveret. Fraternitas autem tua pro ejus", + "candidate_score": 0.639899, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1857", + "psc_text": "autem solers sis in regendis fratribus, quantoque studio in eorum custodia 1099 vigilans, reverendissimo fratre et coepiscopo nostro Menna referente cognovimus. Et sicut nos audita decessoris tui incauta remissio saepius contristavit, ita provisionis tuae sollicitudo laetificat, quia studii tui cautelam et tibi ad remunerationem, et aliis ad utilitatis exemplum prodesse non dubium est. Sed quia quantum se adversarius noster ex omni parte praecaverit cognoscit, tanto per occulta quaerit irrumpere, et repugnantem sibi callida arte nititur dejicere, dilectionis tuae vigilantia ardentiori se semper cura succendat; et ita cuncta, Deo adjuvante, praemuniat, ut lupus saeviens huc illucque discurrens, in oves dominicas ingrediendi locum non habeat. Eos ergo qui tibi commissi sunt, a gula, a superbia, ab avaritia, a vaniloquio, et ab omni immunditia, Redemptoris nostri suffragante gratia prohibere ac studii tui sit per omnia custodire, ut tanto tibi major de commissa gubernatione merces accrescat, quanto subjecti tui contra adversarii nequitias te fuerint", + "candidate_score": 0.63723, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1059", + "psc_text": "in pastorali regimine fratrem atque consacerdotem meum Cyriacum existimo, quem ad eumdem ordinem pietatis vestrae consilia longa genuerunt. Qui in administrandis dudum rebus ecclesiasticis quam sollicitus et quomodo fuerit exercitatus cuncti novimus. Unde et superna gestum dispensatione non ambigo ut qui bene minima gesserat congrue majora susciperet, atque a cura rerum ad animarum regimina transiret. Pro qua re totis precibus deprecamur ut bonum hoc omnipotens Deus serenitati dominorum piaeque eorum soboli et in praesenti saeculo atque in perpetua remuneratione retribuat, et praedicto fratri et consacerdoti meo, qui dominico gregi praelatus est, animarum curam plena sollicitudine exhibire concedat; ut irreprehensibiliter possit subjectorum suorum et prava corrigere, et recta ad crescendum fovere; quatenus de eo pietatis vestrae judicium, non solum ante homines, sed etiam ante supernae quoque Majestatis oculos convalescat. Venerabiles autem viros Georgium presbyterum, et Theodorum diaconum pro jussione dominorum, atque pro imminentia hiemalis temporis, in hac urbe moras perpeti non", + "candidate_score": 0.636544, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_23", + "psc_text": "corpus beati Erasmi martyris requiescit, cui fraternitas tua praesidet, adjungi debeat, piam esse ac justissimam providentes, necessarium duximus, consulentes tam desolationi loci illius, quam Ecclesiae tuae paupertati, reditus supradictae Ecclesiae Minturnensis, vel quidquid ei antiquo modernoque jure vel privilegio potuit potestve qualibet ratione competere, ad tuae Ecclesiae jus 496 potestatemque hac praecepti nostri auctoritate transmigrare, ut a praesenti tempore, sicut de propria Ecclesia, debeas cogitare, eique tua competentia disponere; quatenus deinceps, quod perire nunc usque potuit, pauperum Ecclesiae tuae utilitatibus clerique proficiat. (Cf. Joan. Diac. l. III, c. 14.) EPISTOLA IX. AD PETRUM SUBDIACONUM. Ut disceptatio de agrorum finibus quadraginta annorum possessione componatur. Gregorius Petro subdiacono. Gregorius servus Dei, presbyter et abbas monasterii sancti Theodori in Sicilia provincia, territorio Panormitano constituti, insinuavit nobis homines fundi Fulloniaci, juris sanctae Ecclesiae Romanae, fines fundi Gerdimiae, collimitantis eidem praefato fundo Ecclesiae sanctae Romanae, quos quieto jure per innumeros annos possederunt, velle pervadere. Et", + "candidate_score": 0.63611, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_0", + "bdc_text": "Superiori anno , cum ob munus quoddam ambiendum te convenissemWann der stellensuchende Fischer sich mit Bullinger getroffen hat , ist nicht zu ermitteln. , aliquoties ad te scriberem postulabas idem et te facturum pollicitus , hucusque tamen non negligentia , sed nuntiorum penuria intermissum .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1322", + "psc_text": "ego non negligentia, sed venalitate ejus factum arbitror. Unde miror quia in eo culpam hanc minime vestra excellentia vindicavit. Sed tamen quia hoc miratus sum, memetipsum citius reprehendi. Nam ubi domnus Justinus consilium praebet, qui pacem cum catholica Ecclesia non habet, ibi non possunt haeretici addici. Praeterea sancti Petri apostolorum principis natalitium diem in Romana civitate vos facere velle perhibetis. Et oramus omnipotentem Dominum ut sua vos misericordia protegat, et vota vestra implere concedat. Sed praedictus vir eloquentissimus, peto ut simul veniat; qui si non venerit, a vestris obsequiis recedat. Vel certe si vestra excellentia fortasse emergentibus causis venire nequiverit, ipse aut sanctae Ecclesiae unitati communicet, aut peto ut vestrorum consiliorum particeps non sit. Bonum enim virum audio, si pessimi non esset erroris. De causa vero Maximi, quia importunitatem dulcedinis vestrae jam ferre non possumus, quid decrevimus, Castorio notario suggerente cognoscetis. (Cf. Joan. Diac. l. III, c. 44). EPISTOLA X.", + "candidate_score": 0.635967, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1583", + "psc_text": "sunt pia esse viderit devotione sollicitam. Curam vero et sollicitudinem ejusdem synodi, quam fiendam decrevimus, fratri coepiscopoque nostro Syagrio, quem vestrum proprium novimus specialiter delegare curavimus; quem petimus ut et supplicantem libenter audire et ope juvare dignemini, quatenus quod ad mercedem vestram respiciat, remoto hujus mali contagio, in cunctis finibus juri vestro subjectis pia et Deo placita procedat ordinatio sacerdotum. Cui fratri nostro pro eo quod se in ea praedicatione quae Anglorum genti, auctore Domino, facta est devotum vehementer exhibuit, pallium ad missarum solemnia utendum transmisimus, ut quia adjuvare spiritalia studuit, apostolorum principis 1016 solatio in ipso quoque inveniatur spiritali ordine profecisse. Omnino praeterea admirati sumus cur et in regno vestro Judaeos Christiana mancipia possidere permittitis. Quid enim sunt Christiani omnes nisi membra Christi? Quorum videlicet membrorum caput cuncti novimus quia fideliter honoratis. Sed quam diversum sit excellentia vestra perpendat caput honorare, et membra ipsius hostibus calcanda permittere. Atque ideo", + "candidate_score": 0.635433, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_9", + "bdc_text": "Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_179", + "psc_text": "Dominum qui viam vestram cursu ad se prospero dirigat, et ad regnum venturae gloriae propitiatus ipse perducat. EPISTOLA LXV. AD ANTHEMIUM SUBDIACONUM. Injuste titulatam Petronii domum, Theodorae illius viduae restituendam Gregorius Anthemio subdiacono. Sicut res ad jus Ecclesiae pertinentes amittere non debemus, ita alienas appetere incivile esse nihilominus judicamus. Et quoniam edocti sumus domum Petronii notarii sanctae Romanae Ecclesiae, cui Deo auctore praesidemus, a Constantio tunc defensore irrationabiliter titulatam, experientiae tuae praesentis praecepti pagina demandamus ut, omni excusatione vel dilatione omissa, deposito titulo eamdem domum praesentium latrici Theodorae relictae antedicti Petronii sine mora restituas, ne, quod absit, viduis inde praejudicium oriatur, unde consolationis debent invenire solatium. EPISTOLA LXVI. AD FELICEII EPISCOPUM MESSANENSEM. Quae servandae sint consuetudines, quae abrogandae. Ne munera sibi mittat, aut Romam veniat, amice monet. Gregorius Felici episcopo Messanensi. Consuetudines quae Ecclesiis gravamen noscuntur inducere nostra nos decet consideratione remittere, ne illuc aliqua cogantur inferre, unde sibi inferenda", + "candidate_score": 0.635027, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_0", + "bdc_text": "Superiori anno , cum ob munus quoddam ambiendum te convenissemWann der stellensuchende Fischer sich mit Bullinger getroffen hat , ist nicht zu ermitteln. , aliquoties ad te scriberem postulabas idem et te facturum pollicitus , hucusque tamen non negligentia , sed nuntiorum penuria intermissum .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1194", + "psc_text": "Claudio abbati. Veniente viro reverendissimo Severo episcopo, tuam quoque dilectionem credidi ad beati Petri apostolorum principis limina pariter venire, quia et ita mihi fuerat nuntiatum, et valde ex eodem nuntio laetabar. Sed credo te occupationibus monasterii praepeditum, et idcirco ad me minime venisse. Epistolas vero quas dilectio tua ante hoc tempus transmiserat accipiens, sicut voluisti, secreto relegi. Sed de tribus personis de quibus scripseras, nihil vidi esse possibile; de ea maxime persona, quae hic apud me fuit non suspicor posse aliquid tale utiliter fieri, quae aut naturae simplicitate, aut negligentia torpere mihi visa est. Et ideo dilectio tua si quid valet illic requirat, et sollicite disponat, atque ad me veniat. Si vero venire non valet, vel post aliquantum temporis venire debet, ut usque ad quinque vel sex menses, si vita comes fuerit, mecum faciat, et postea ad propria revertatur. Omnipotens Dei gratia ab omni te adversitate custodiat. LIBER OCTAVUS. Indictione", + "candidate_score": 0.632797, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_992", + "psc_text": "quatenus dum sanctitatis vestrae fuerit solamina consecutus, si quid Deo nostro lucrifacere, sicut optamus, valuerit, et vos possitis pariter mercedem acquirere, qui ad bona opera suffragii vestri devote copiam ministratis. Candidum autem presbyterum, communem filium, et patrimoniolium Ecclesiae nostrae fraternitas vestra, quippe ut unanimis nobis, studeat habere commendatum, ut aliquid inde pauperum alimoniis sanctitate vestra valeat adjuvante proficere. Quia igitur patrimoniolum ipsum per annos plurimos praedecessor vester tenuit, et collectas apud se pensiones servavit, fraternitas vestra cujus sint res vel quibus erogentur consideret, atque eas animae suae respectu supra scripto filio nostro Candido presbytero nobis restituat dirigendas. Nam valde est exsecrabile ut quod a regibus gentium servatum est, ab episcopis dicatur ablatum. EPISTOLA LIV. AD DESIDERIUM ET SYAGRIUM EPISCOPOS. Augustinum et Candidum commendat. Gregorius Desiderio Viennensi, et Syagrio Augustodunensi, episcopis Galliae a paribus. De fraternitatis vestrae sincera charitate bene confidimus quod amore beati Petri apostolorum principis hominibus nostris vestra devote", + "candidate_score": 0.631879, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1919", + "psc_text": "expositiones Evangelii, quae circa Paschalem solemnitatem a sacerdotibus fiunt, per alium dicantur. Et tua dilectio contra virtutem, laborem sibi minime imponat. Haec autem dixi, ut si te melius senseris, et venire distuleris, scias quid debeas ex meo mandato custodire. (Cf. Joan. Diac. l. IV, c. 53.) EPISTOLA XXXIV. AD PASCHASIUM NEAPOLITANUM EPISCOPUM. Quam illius decessor ex pecuniis Ecclesiae detinuerat cleri vel pauperum portionem, ipse juxta praescriptum in hac epistola modum distribuat. Gregorius Paschasio episcopo Neapolis. Tempore quo fraternitas tua ad episcopatus officium Deo auctore provecta est, constituisse nos recolit ut ex pecuniis Ecclesiae vestrae portio cleri vel pauperum, quam minime decessor vester praebuerat, id est quadringenti solidi seorsum fieri debuissent, qui ejusdem cleri atque pauperum erogationi proficerent: quod quia diutius non est differendum, volumus ut secundum distributionem praesentibus scriptis insertam, coram Anthemio subdiacono nostro, sine difficultate aliqua, fraternitas vestra debeat erogare. Praebendi itaque sunt clericis vestris per singulos, sicut prospexeritis,", + "candidate_score": 0.631676, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_8", + "bdc_text": "Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1573", + "psc_text": "valde experta est, nos reddas de omnibus certiores. 1013 EPISTOLA CVIII. AD SYAGRIUM EPISCOPUM. Laudat eum ob operam Augustino navatam; pallii usum concedit; statuit ut Ecclesia Augustodunensis primum in ea provincia post Lugdunensem locum obtineat; de synodo iterum. Gregorius Syagrio episcopo Augustodunensi. Magistra bonorum omnium charitas, quae nil sapit extraneum, nil asperum, nil confusum, ita exercet corda et corroborat, ut nihil grave, nil difficile, sed fiat totum dulce quod agitur. Hujus igitur cum sit proprium nutrire concordia, servare composita, dissociata conjungere, prava dirigere, et virtutes caeteras perfectionis suae munimine solidare, quisquis in ejus radices se inserit, nec a viriditate deficit, nec a fructibus inanescit, quia humorem fecunditatis opus efficax non amittit. Atque ideo multum tibi, dilectissime frater, in Domino condelector atque congaudeo, quod sic eadem charitate te praeditum multorum testificatione comperio, ut et ipse quae sacerdotis sunt decenter exhibeas, et aliis te laudabiliter imitandum ostendas. Quia igitur in praedicationis opere,", + "candidate_score": 0.631187, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_19", + "bdc_text": "Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_26", + "psc_text": "X. AD BACAUDAM ET AGNELLUM EPISCOPOS. De synagoga Judaeorum transferenda, si ecclesiae officia impediat. Gregorius Bacaudae et Agnello episcopis. Supplicaverunt nobis Hebraei Tarracinae degentes, ut locum quem synagogae hactenus habuerunt, eum illis nostra quoque auctoritate esset habendi licentia. Sed quia pervenit ad nos quod locus ipse sic vicinus esset ecclesiae, ut etiam ad eam vox psallentium perveniret, scripsimus fratri et coepiscopo nostro Petro, ut si ita esset ut vox de eodem loco in ecclesia resonaret, Judaeorum celebrationibus privaretur. Itaque fraternitas vestra cum suprascripto fratre et coepiscopo nostro locum ipsum diligenter inspiciat; et si ita est ut aliquid vobis ecclesiae visum fuerit obfuisse, alium locum intra ipsum castellum praevidete, ubi praefati Hebraei conveniant, quo possint suas sine impedimento ceremonias celebrare. Talem vero fraternitas vestra locum praevideat, si hoc fuerint loco privati, ut nulla exinde in futuro querela nascatur. Praedictos vero Hebraeos gravari, vel affligi 498 contra ordinem rationis prohibemus; sed sicut", + "candidate_score": 0.625196, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_3_5", + "bdc_text": "Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2138", + "psc_text": "PASSIVUM FIRMANUM EPISCOPUM. Mandat oratorium consecrare, percepta prius donatione legitima, atque illic presbyterum cardinalem constituere. Gregorius Passivo episcopo Firmano. Anio comes castri Aprutiensis, Firmensis territorii, petitoria nobis insinuatione suggessit, quae habetur in subditis, in suprascripto castro oratorium se sumptu proprio pro sua devotione fundasse, quod in honorem beati Petri apostolorum principis desiderat consecrari. Et ideo, frater charissime, si in tuae dioeceseos, in qua visitationis impendis officium, memorata constructio jure consistit, et nullum corpus ibidem 1188 constat humatum, percepta primitus donatione legitima, id est fundos campulos cum conduma una, boves domitos parium unum, vaccas duas, argenti libras quatuor, lectum stratum unum, in peculio capita quindecim, aeramenti capita duo, ferramenta numero quinque, praesentes liberos a tributis fiscalibus solidos sex, gestisque municipalibus alligata, praedictum oratorium solemniter consecrabis. Presbyterum quoque te illic constituere volumus cardinalem, ut quoties praefatus conditor fieri sibi missas fortasse voluerit, vel fidelium concursus exegerit, nihil sit quod ad missarum sacra", + "candidate_score": 0.62311, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_3_5", + "bdc_text": "Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1675", + "psc_text": "sit arbitrio per omnia reservatum. Quia ergo petitioni suae praedictus frater noster adjecit ut pueros quos de propria pecunia comparavit, ac suos patrisque sui Codices, aut res alias, quas in eodem monasterio habet, ei sit tollendi licentia, ratio nos hoc negare non pertulit. Sed ne postulata videamur indiscrete concedere, hanc tenendam observantiam scito, id est ut quidquid postquam ab abbatis remotus est officio comparavit, vel quolibet titulo acquisivit, libera illi tollendi facultas sit. Sed et hoc quod de monasterio illo in quo conversus est, quod in provincia Valeria in possessione juris sui patrem ejus manifestum est construxisse, pellente hostilitate decedens abstulit, secumque detulit, sine aliqua dubietate ei reddendum est, quia alterius acquisitionis jus effugit quod semel monasterii fuerit dominio sociatum. Si quid autem dum adhuc illic abbatis fungeretur officio acquisivit, non suum, sed monasterii ipsius esse cognoscat. Et ideo de jure illud ejusdem monasterii auferri ulterius quolibet modo non patimur.", + "candidate_score": 0.622432, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_22_24", + "bdc_text": "Der Zuname «Aenobarbus » bezieht sich auf Vogts roten Bart ( s. Wipf 311 ) . Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1638", + "psc_text": "memoriae Justiniani principis tempore, ita subripiente subito flamma incensum est, ut omnino ex ejus temporibus pene nulla charta remaneret. Alia autem, quia, quod nulli dicendum est, ea quae contra te sunt apud temetipsum debes documenta requirere, atque haec pro me in medium proferre. Ex qua re hortor ut vestra excellentia suis moribus congrua disponat, et quaeque ad pacem pertinent studiose peragat, ut regni vestri tempora per longa sint annorum curricula in magna laude memoranda. Praeterea transmisimus clavem aliam a sacratissimo beati Petri apostoli corpore, quae, cum digno honore reposita, quaeque apud vos invenerit benedicendo multiplicet. EPISTOLA CXXIII. AD VENANTIUM ET ITALICAM. Morbis afflictum ex suis ipsius molestiis atque ex generali totius orbis percussione, quae mundi finem proximum indicat, consolatur. Gregorius Domno Venantio patricio et Italicae jugalibus. Quosdam de Sicilia venientes, affectu quo debui, de sospitate vestrae excellentiae requirere 1032 curavi. Sed de assiduitate aegritudinum mihi tristia responderunt. Haec autem dicens,", + "candidate_score": 0.621613, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_19", + "bdc_text": "Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1288", + "psc_text": "atque ob hoc habitantes illic factis libellis solatium annis singulis spopondisse persolvere, sed postea contempsisse, et ab eadem se praestatione supervacue suspendisse. Fraternitas ergo vestra subtiliter veritatem curet addiscere; et si ita repererit, instanter studeat ut ea quae promiserunt, quia et ratio exigit, praebere non differant, quatenus et illi quiete quod tenent possideant, et monasterii jura praejudicium non incurrant. Praeterea (Grat. 17, q. 4, c. 41) questi nobis sunt praedicti monasterii monachi abbatem suum terram intra Scillitanum castrum, quae in sexcentos pedes extenditur, sub praetextu fabricandae Ecclesiae fraternitati tuae donationis titulo concessisse; et ideo volumus quantum parietes possunt aedificatae ecclesiae circumdare, juri ecclesiae vindicari. Quidquid vero extra parietes ejusdem ecclesiae esse potuerit, ad jura monasterii sine difficultate aliqua revertatur, quia nec mundanarum legum, nec sacrorum canonum statuta permittunt, res monasterii de jure ejus quolibet titulo segregari. Eapropter donationem ejusdem terrae, quae contra rationem facta est, sine aliqua dilatione restitue. 923", + "candidate_score": 0.621066, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_19", + "bdc_text": "Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_974", + "psc_text": "monasterio presbyterum, qui sacra missarum solemnia celebrare debeat, ordinari; et quia hujusmodi non est differenda petitio, fraternitatem vestram scriptis praesentibus necessario duximus adhortandam, ut eum qui ad hoc ministerium de eadem congregatione electus fuerit, cujus vita, mores, et actio tanto possit ministerio convenire, sine mora, auxiliante Domino, debeat consecrari, quatenus nec ille de monasterio suo hac pro causa egredi, nec extraneum sibi ad peragendum sacrum opus cogatur adducere. EPISTOLA XLIII. AD VENANTIUM PATRICIUM. Contristatum se de illius et Joannis episcopi discordia; huic reverentiam exhibeat, causasque suas agant, illaesa charitate. Gregorius Venantio patricio exmonacho. Multum ea quam direxistis jam nos contristatos invenit epistola, quod inter vos et Joannem fratrem et coepiscopum nostrum, de quorum desiderabamus gaudere concordia, scandalum prodiisse cognovimus. Quaevis enim causa fuisset, non usque ad hoc debuit furor erumpere, ut armati homines vestri, sicut audivimus, in Episcopium irruerent, et diversa hostili more mala committerent, atque vos haec res a", + "candidate_score": 0.618477, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_19", + "bdc_text": "Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_675", + "psc_text": "Sed quia longa hic est apud nos poenitentia afflictus, fraternitatem tuam necesse est eum in monasterium praedictum recipere, locoque suo constituere, ita tamen ut Urbicus monasterii mei praepositus dare aliquem de servis Dei debeat, qui ei praepositus fiat, ut quod istius incuria negligitur, illius sollicitudine servetur. Praeterea ex monasterio ancillarum Dei, quod est sancti Martini, Martiam sanctimonialem feminam in monasterium aliud injuste audio fuisse migratam; et Victoria, quae locum illius sequebatur, sicut audio, res monasterii dispersit, ut ad prioratus locum pertingere et ipsa post abbatissam interim inveniri debuisset. Quam rem fraternitas tua sub omni studeat celeritate corrigere; cujus enim jam culpae sis intelligis, ut ego tam longe positus quae in civitate tua aguntur agnoscam, et tot curis occupatus quae fieri debeant disponam. Praedictam itaque Martiam in monasterium suum et locum suum volumus revocari. Victoriam vero Fantino defensori nostro tradi, quatenus ipse eam discutiens, cui quid de rebus monasterii dedit inveniat.", + "candidate_score": 0.617902, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_16", + "bdc_text": "Nam et ego te amo. Unum superest , quod te facere vellem , ut vel semel Megandro scripturus me illi commendatum reddas .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1808", + "psc_text": "glorioso filio nostro, si causa se dederit, liquido satisfacere valeas, earum tibi jussionum exemplaria praevidimus transmittenda. Sed si necessarium fuerit, ipsas facimus authenticas destinari. Tantum est ut, sicut diximus, studeas esse sollicitus, ut subripiendi cuiquam illic locus non pateat. EPISTOLA LIV. AD DONUM MESSANENSEM EPISCOPUM. Gregorium expraefectum commendat. Gregorius Dono episcopo Messanensi. Licet gloriosus filius noster Gregorius expraefecto magnam de fraternitate vestra certitudinem habeat, ut sacerdotalem sibi a vobis impendi affectum non dubitet, quia tamen charitatis vestrae modum nostra rogante commendatione fidit augeri, his vos epistolis praevidimus adhortandos, ut utilitati ipsius concurrere atque in ejus juvamine impendere vos quaecunque suaserit ratio debeatis. Et quia aliqua apud fraternitatem vestram pro sua, ut ait, cautela agere desiderat, locum apud vos, sicut revera decet sacerdotes, inveniat, et paterna sibi compati dilectione vos cognoscat; quatenus dum sollicitudinis cura ipsius vestrae charitatis studio fuerit relevata, et ipse confidentiam quam de vobis gerit operibus valeat experiri,", + "candidate_score": 0.617071, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_17", + "bdc_text": "Non est enim , quod aeque cupiam , quam aliqua saltem parte doctorum familiaritati esse coniunctum .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_697", + "psc_text": "luctum tangite, et afflictionem nostram in vobismetipsis magistra charitate pertrahite. Neque enim nostri moeroris sordes mundabitis, nisi ipsi quoque per compassionem manum vestri cordis inquinetis. Nam sordida vascula, ut inquinatione terrae careant, cum terra mundari solent; et vos si parumper ad curam nostram vestrum animum ducitis, ut nobis opitulari valeatis, quasi cum luto lutum mundatis. Sed quia hoc operando simul et orando agitis, si quid pro nobis in vobis terrena actio inquinat, statim aqua orationis lavat. Quia enim si quid patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra, compatiendo laboribus nostris ostendite quia unum sumus. Narrare enim mala quae extrinsecus et intrinsecus patior, epistolari brevitate prohibeor. Sed communis filius Sabinianus diaconus vestrae dulcissimae sanctitati curanda vulnera nostra aperiet; sed ex opere supernae gratiae subsequente salute cognoscat quia medicus est qui vulnus videt. Pueros vero episcopo similes non transmitto, nisi prius cum omnipotentis Dei et Beatitudinis vestrae solatio a terrenis implicationibus exutus ipse", + "candidate_score": 0.615554, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_16", + "bdc_text": "Nam et ego te amo. Unum superest , quod te facere vellem , ut vel semel Megandro scripturus me illi commendatum reddas .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1596", + "psc_text": "desiderium Joannis regionarii relatione cognovimus: quod quidem libenter parati sumus implere, si diligenter fuerimus de his quae retulit informati. Inquit autem a vestra sibi relatum dilectione quod Ecclesiae vestrae quaedam olim privilegia ab apostolica sede concessa sint, atque usum pallii ejus sacerdotes 1020 antiquitus habuisse. Quod quia vobis magnopere poscitis reformari, in Ecclesiae nostrae scrinio requiri fecimus, et inveniri nil potuit. Sed quoniam quanto studiosius ista cupitis adipisci, tanto vos arbitramur esse sollicitos, in requirendis chartis Ecclesiae vestrae vigilantius curam impendite; et si qua exinde scripta inveniri potuerint, quae nos valeant informare, huc curae vestrae sit transmittere. Nam qui nova concedimus, vetera libentissime reparamus. EPISTOLA CXIII. AD SYAGRIUM EPISCOPUM AUGUSTODUNENSEM. Ut Menatem et Theodorum Episcopos in Italiam redire compellat. Gregorius Syagrio episcopo Augustodunensi. Cum sacerdotalis dignitas aliis videatur dignitatibus eminere, ita quisquis ea ornatus est, cunctis se imitandum debet ostendere, ut exemplo suo nulli nocere, sed vitam potius valeat componere", + "candidate_score": 0.61299, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 15, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "tlg2018.tlg002.perseus-grc2", + "max_score": 0.672034, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33_35", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt . Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg002.perseus-grc2_window_545", + "psc_text": "μὲν προτέρους ἅπαντας καὶ αὐτοὺς τοὺς ἀποστόλους παρειληφέναι τε καὶ δεδιδαχέναι ταῦτα ἃ νῦν οὗτοι λέγουσιν, καὶ τετηρῆσθαι τὴν ἀλήθειαν τοῦ κηρύγματος μέχρι τῶν Βίκτορος χρόνων, ὃς ἦν τρισκαιδέκατος ἀπὸ Πέτρου ἐν Ῥώμῃ ἐπίσκοπος· ἀπὸ δὲ τοῦ διαδόχου αὐτοῦ Ζεφυρίνου παρακεχαράχθαι τὴν ἀλήθειαν. ἦν δ’ ἂν τυχὸν πιθανὸν τὸ λεγόμενον, εἰ μὴ πρῶτον μὲν ἀντέπιπτον αὐτοῖς αἱ θεῖαι γραφαί· καὶ ἀδελφῶν δέ τινων ἔστιν γράμματα, πρεσβύτερα τῶν Βίκτορος χρόνων, ἃ ἐκεῖνοι καὶ πρὸς τὰ ἔθνη ὑπὲρ τῆς ἀληθείας καὶ πρὸς τὰς τότε αἱρέσεις ἔγραψαν, λέγω δὲ Ἰουστίνου καὶ Μιλτιάδου καὶ Τατιανοῦ καὶ Κλήμεντος καὶ ἑτέρων πλειόνων, ἐν οἷς ἅπασιν θεολογεῖται ὁ Χριστός. τὰ γὰρ Εἰρηναίου τε καὶ Μελίτωνος καὶ τῶν λοιπῶν τίς ἀγνοεῖ βιβλία, θεὸν καὶ ἄνθρωπον καταγγέλλοντα τὸν Χριστόν, ψαλμοὶ δὲ ὅσοι καὶ ᾠδαὶ ἀδελφῶν ἀπ’ ἀρχῆς ὑπὸ πιστῶν γραφεῖσαι τὸν λόγον τοῦ θεοῦ τὸν Χριστὸν ὑμνοῦσιν θεολογοῦντες; πῶς οὖν ἐκ τοσούτων ἐτῶν καταγγελλομένου τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ φρονήματος, ἐνδέχεται τοὺς", + "candidate_score": 0.672034, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33_35", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt . Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg002.perseus-grc2_window_199", + "psc_text": "δ’ ἐν Πόντῳ καὶ Γαλατίᾳ καὶ Βιθυνίᾳ Καππαδοκίᾳ τε καὶ Ἀσίᾳ κεκηρυχέναι τοῖς ἐκ διασπορᾶς Ἰουδαίοις ἔοικεν· ὃς καὶ ἐπὶ τέλει ἐν Ῥώμῃ γενόμενος, ἀνεσκολοπίσθη κατὰ κεφαλῆς, οὕτως αὐτὸς ἀξιώσας παθεῖν. τί δεῖ Rom. 15, 19 περὶ Παύλου λέγειν, ἀπὸ Ἱερουσαλὴμ μέχρι τοῦ Ἰλλυρικοῦ πεπληρωκότος τὸ εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ καὶ ὕστερον ἐν τῇ Ῥώμῃ ἐπὶ Νέρωνος μεμαρτυρηκότος; ταῦτα Ὠριγένει κατὰ λέξιν ἐν τρίτῳ τόμῳ τῶν εἰς τὴν Γένεσιν ἐξηγητικῶν εἴρηται. Τῆς δὲ Ῥωμαίων ἐκκλησίας μετὰ τὴν Παύλου καὶ Πέτρου μαρτυρίαν πρῶτος κληροῦται 2 Tim. 4, 21 τὴν ἐπισκοπὴν Λίνος. μνημονεύει τούτου Τιμοθέῳ γράφων ἀπὸ Ῥώμης ὁ Παῦλος κατὰ τὴν ἐπὶ τέλει τῆς ἐπιστολῆς πρόσρησιν. Πέτρου μὲν οὖν ἐπιστολὴ μία, ἡ λεγομένη αὐτοῦ προτέρα, ἀνωμολόγηται, ταύτῃ δὲ καὶ οἱ πάλαι πρεσβύτεροι ὡς ἀναμφιλέκτῳ ἐν τοῖς σφῶν αὐτῶν κατακέχρηνται συγγράμμασιν· τὴν δὲ φερομένην δευτέραν οὐκ ἐνδιάθηκον μὲν εἶναι παρειλήφαμεν, ὅμως δὲ πολλοῖς χρήσιμος φανεῖσα, μετὰ τῶν ἄλλων ἐσπουδάσθη γραφῶν. τό γε μὴν", + "candidate_score": 0.667879, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_7_9", + "bdc_text": "de Quervain 67f. . Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus . Interea autem , dum Megander fratrum circuisset conventus , hypodydascolus [ ! ] suevus Augustensis Nachfolger Bürers als Leiter der Lateinschule wurde der bisherige Provisor Johannes Endsberg ( Entzisberger , Telorus ) , gest. 1543 , welcher aus dem zum Bistum Augsburg gehörenden , bayrisch-schwäbischen Füssen stammte .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg002.perseus-grc2_window_254", + "psc_text": "ἡγησάμενον διαδέχεται Κέρδων· τρίτος οὗτος τῶν αὐτόθι μετὰ τὸν πρῶτον Ἀννιανὸν προέστη. ἐν τούτῳ δὲ Ῥωμαίων εἰς ἔτι Κλήμης ἡγεῖτο, τρίτον καὶ αὐτὸς ἐπέχων τῶν τῇδε μετὰ Παῦλόν τε καὶ Πέτρον ἐπισκοπευσάντων βαθμόν· Λίνος δὲ ὁ πρῶτος ἦν καὶ μετ’ αὐτὸν Ἀνέγκλητος. ἀλλὰ καὶ τῶν ἐπ’ Ἀντιοχείας Εὐοδίου πρώτου καταστάντος δεύτερος ἐν τοῖς δηλουμένοις Ἰγνάτιος ἐγνωρίζετο. Συμεὼν ὁμοίως δεύτερος μετὰ τὸν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἀδελφὸν τῆς ἐν Ἱεροσολύμοις ἐκκλησίας κατὰ τούτους τὴν λειτουργίαν εἶχεν. Ἐπὶ τούτοις κατὰ τὴν Ἀσίαν ἔτι τῷ βίῳ περιλειπόμενος αὐτὸς ἐκεῖνος ὃν ἠγάπα ὁ Ἰησοῦς, John 13, 23; 19, 26; 21, 7. 20 ἀπόστολος ὁμοῦ καὶ εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης τὰς αὐτόθι διεῖπεν ἐκκλησίας, ἀπὸ τῆς κατὰ τὴν νῆσον μετὰ τὴν Δομετιανοῦ τελευτὴν ἐπανελθὼν φυγῆς. ὅτι δὲ εἰς τούτους τῷ βίῳ περιῆν, ἀπόχρη διὰ δύο πιστώσασθαι τὸν λόγον μαρτύρων, πιστοὶ δ’ ἂν εἶεν οὗτοι, τῆς ἐκκλησιαστικῆς πρεσβεύσαντες ὀρθοδοξίας, εἰ δὴ τοιοῦτοι Εἰρηναῖος καὶ Κλήμης ὁ Ἀλεξανδρεύς· ὧν ὁ", + "candidate_score": 0.667562, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33_35", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt . Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg002.perseus-grc2_window_592", + "psc_text": "Περὶ καταλαλιᾶς καὶ ὁ Προτρεπτικὸς εἰς ὑπομονὴν ἢ πρὸς τοὺς νεωστὶ βεβαπτισμένους καὶ ὁ ἐπιγεγραμμένος Κανὼν ἐκκλησιαστικὸς ἢ πρὸς τοὺς Ἰουδαΐζοντας, ὃν Ἀλεξάνδρῳ τῷ δεδηλωμένῳ ἐπισκόπῳ ἀνατέθεικεν. Ἐν μὲν οὖν τοῖς Στρωματεῦσιν οὐ μόνον τῆς θείας κατάστρωσιν πεποίηται γραφῆς, ἀλλὰ καὶ τῶν παρ’ Ἕλλησιν, εἴ τι ἄρα ὠφέλιμον ἐδόκει καὶ αὐτοῖς εἰρῆσθαι, μνημονεύει τῶν τε παρὰ τοῖς πολλοῖς δογμάτων, τὰ Ἑλλήνων ὁμοῦ καὶ τὰ βαρβάρων ἀναπτύσσων καὶ ἔτι τὰς τῶν αἱρεσιαρχῶν ψευδοδοξίας εὐθύνων, ἱστορίαν τε πολλὴν ἐξαπλοῖ, ὑπόθεσιν ἡμῖν πολυμαθοῦς παρέχων παιδείας. τούτοις ἅπασιν καταμίγνυσιν καὶ τὰ φιλοσόφων δόγματα, ὅθεν εἰκότως κατάλληλον τῇ ὑποθέσει καὶ τὴν προγραφὴν τῶν Στρωματέων πεποίηται. κέχρηται δ’ ἐν αὐτοῖς καὶ ταῖς ἀπὸ τῶν ἀντιλεγομένων γραφῶν μαρτυρίαις, τῆς τε λεγομένης Σολομῶνος Σοφίας καὶ τῆς Ἰησοῦ τοῦ Σιρὰχ καὶ τῆς πρὸς Ἑβραίους ἐπιστολῆς τῆς τε Βαρναβᾶ καὶ Κλήμεντος καὶ Ἰούδα, μνημονεύει τε τοῦ πρὸς Ἕλληνας Τατιανοῦ λόγου καὶ Κασσιανοῦ ὡς καὶ αὐτοῦ χρονογραφίαν πεποιημένου, ἔτι μὴν Φίλωνος", + "candidate_score": 0.667299, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_6_8", + "bdc_text": "Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte , Jg. 11 , Berlin 1901 , S. 173 ; de Quervain 67f. . Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg002.perseus-grc2_window_563", + "psc_text": "μόνον αἱρετικῶν, ἀλλὰ καὶ ἡμετέρων, οὐδεπώποτε προυτράπη κατὰ τὴν εὐχὴν αὐτῷ συστῆναι, φυλάττων ἐξ ἔτι παιδὸς κανόνα ἐκκλησίας βδελυττόμενός τε, ὡς αὐτῷ ῥήματί φησίν που αὐτός, τὰς τῶν αἱρέσεων διδασκαλίας. προαχθεὶς δ’ ὑπὸ τοῦ πατρὸς ἐν τοῖς Ἑλλήνων μαθήμασιν ἐκθυμότερόν τε καὶ μετὰ τὴν ἐκείνου τελευτὴν τῇ περὶ τοὺς λόγους ἀσκήσει ὅλον ἐπιδοὺς ἑαυτόν, ὡς καὶ παρασκευὴν ἐπὶ τὰ γραμματικὰ μετρίαν ἔχειν, μετ’ οὐ πολὺ τῆς τοῦ πατρὸς τελειώσεως, τούτοις ἐπιδεδωκὼς ἑαυτόν, εὐπόρει τῶν ἀναγκαίων, ὡς ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡλικίᾳ, δαψιλῶς. Σχολάζοντι δὲ τῇ διατριβῇ, ὥς που καὶ αὐτὸς ἐγγράφως ἱστορεῖ, μηδενός τε ἐπὶ τῆς Ἀλεξανδρείας τῷ κατηχεῖν ἀνακειμένου, πάντων δ’ ἀπεληλαμένων ὑπὸ τῆς ἀπειλῆς τοῦ διωγμοῦ, προσῄεσαν αὐτῷ τινες ἀπὸ τῶν ἐθνῶν ἀκουσόμενοι τὸν λόγον τοῦ θεοῦ· ὧν πρῶτον ἐπισημαίνεται γεγονέναι Πλούταρχον, ὃς μετὰ τὸ βιῶναι καλῶς καὶ μαρτυρίῳ θείῳ κατεκοσμήθη, δεύτερον Ἡρακλᾶν, τοῦ Πλουτάρχου ἀ��ελφόν, ὃς δὴ καὶ αὐτὸς παρ’ αὐτῷ πλείστην βίου φιλοσόφου καὶ ἀσκήσεως ἀπόδειξιν παρασχών,", + "candidate_score": 0.65103, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_6_8", + "bdc_text": "Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte , Jg. 11 , Berlin 1901 , S. 173 ; de Quervain 67f. . Iis itaque ut praeficerer , omni conatu petebam Megandri usus opera , qui certe rem meam aeque ac suam curavit fratrisque officium apprime executus .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg002.perseus-grc2_window_746", + "psc_text": "εὐσταθὲς καὶ τὸ φιλάληθες καὶ τὸ εὐπαρακολούθητον καὶ συνετὸν ὑπερηγάσθην τῶν ἀδελφῶν, ὡς ἐν τάξει καὶ μετ’ ἐπιεικείας τὰς ἐρωτήσεις καὶ τὰς ἐπαπορήσεις καὶ τὰς συγκαταθέσεις ἐποιούμεθα, τὸ μὲν ἐκ παντὸς τρόπου καὶ φιλονείκως τῶν ἅπαξ δοξάντων περιέχεσθαι, εἰ καὶ μὴ φαίνοιτο ὀρθῶς ἔχοντα, παραιτησάμενοι, μήτε δὲ τὰς ἀντιλογίας ὑποστελλόμενοι, ἀλλ’ ἐς ὅσον οἷόν τε, τῶν προκειμένων ἐπιβατεύειν καὶ κρατύνειν αὐτὰ πειρώμενοι, μήτε, εἰ λόγος αἱροῖ, μεταπείθεσθαι καὶ συνομολογεῖν αἰδούμενοι, ἀλλ’ εὐσυνειδήτως καὶ ἀνυποκρίτως καὶ ταῖς καρδίαις πρὸς τὸν θεὸν ἡπλωμέναις τὰ ταῖς ἀποδείξεσι καὶ διδασκαλίαις τῶν ἁγίων γραφῶν συνιστανόμενα καταδεχόμενοι. καὶ τέλος ὅ τε τῆς διδαχῆς ταύτης ἀρχηγὸς καὶ εἰσηγητής, ὁ καλούμενος Κορακίων, ἐν ἐπηκόῳ πάντων τῶν παρόντων ἀδελφῶν ὡμολόγησεν καὶ διεμαρτύρατο ἡμῖν μηκέτι τούτῳ προσέξειν μηδὲ διαλέξεσθαι περὶ τούτου μηδὲ μεμνῆσθαι μηδὲ διδάξειν, ὡς ἱκανῶς ὑπὸ τῶν ἀντιλεχθέντων ᾑρημένος· τῶν τε ἄλλων ἀδελφῶν οἳ μὲν ἔχαιρον ἐπὶ τῇ κοινολογίᾳ καὶ τῇ πρὸς πάντας συγκαταβάσει καὶ συνδιαθέσει. Εἶθ’ ἑξῆς", + "candidate_score": 0.644683, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_34", + "bdc_text": "Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg002.perseus-grc2_window_567", + "psc_text": "λόγον ἐπεδείκνυτο), δι’ ἃ δὴ μάλιστα, συναιρομένης αὐτῷ δυνάμεως θείας, μυρίους ἐνῆγεν ἐπὶ τὸν αὐτοῦ ζῆλον. Ἐπειδὴ δὲ ἑώρα φοιτητὰς ἤδη πλείους προσιόντας, αὐτῷ μόνῳ τῆς τοῦ κατηχεῖν διατριβῆς ὑπὸ Δημητρίου τοῦ τῆς ἐκκλησίας προεστῶτος ἐπιτετραμμένης, ἀσύμφωνον ἡγησάμενος τὴν τῶν γραμματικῶν λόγων διδασκαλίαν τῇ πρὸς τὰ θεῖα παιδεύματα ἀσκήσει, μὴ μελλήσας· ἀπορρήγνυσιν ἅτε ἀνωφελῆ καὶ τοῖς ἱεροῖς μαθήμασιν ἐναντίαν τὴν τῶν γραμματικῶν λόγων διατριβήν, εἶτα λογισμῷ καθήκοντι, ὡς ἂν μὴ γένοιτο τῆς παρ’ ἑτέρων ἐπικουρίας ἐνδεής, ὅσαπερ ἦν αὐτῷ πρότερον λόγων ἀρχαίων συγγράμματα φιλοκάλως ἐσπουδασμένα, μεταδούς, ὑπὸ τοῦ ταῦτα ἐωνημένου φερομένοις αὐτῷ τέτταρσιν ὀβολοῖς τῆς ἡμέρας ἠρκεῖτο. πλείστοις τε ἔτεσιν τοῦτον φιλοσοφῶν 2 Tim. 2, 22 διετέλει τὸν τρόπον, πάσας ὕλας νεωτερικῶν ἐπιθυμιῶν ἑαυτοῦ περιαιρούμενος, καὶ διὰ πάσης μὲν ἡμέρας οὐ σμικροὺς ἀσκήσεως καμάτους ἀναπ ιμπ λῶν, κα��� τῆς νυκτὸς δὲ τὸν πλείονα χρόνον ταῖς τῶν θείων γραφῶν ἑαυτὸν ἀνατιθεὶς μελέταις, βίῳ τε ὡς ἔνι μάλιστα ἐγκαρτερῶν φιλοσοφωτάτῳ, τοτὲ μὲν", + "candidate_score": 0.638892, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_14", + "bdc_text": "Quo fit , ut satis persuasum habeam vi ac numine quodam me ad manuum laborem trahi .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg002.perseus-grc2_window_649", + "psc_text": "ἐσθῆτα παρακειμένην αὐτοῖς ὤρεγον· οἳ δὲ ἐξανίστασθαί τε ἐκέλευον καὶ τὴν ταχίστην ἐξιέναι. καὶ τότε συνεὶς ἐφ’ ᾧ παρῆσαν, ἀνέκραγον δεόμενος αὐτῶν καὶ ἱκετεύων ἀπιέναι καὶ ἡμᾶς ἐᾶν, εἰ δὲ βούλονταί τι χρηστὸν ἐργάσασθαι, τοὺς ἀπάγοντάς με φθάσαι καὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοὺς τὴν ἐμὴν ἀποτεμεῖν ἠξίουν. καὶ τοιαῦτα βοῶντος, ὡς ἴσασιν οἱ κοινωνοί μου καὶ μέτοχοι πάντων γενόμενοι, ἀνίστασαν πρὸς βίαν. κἀγὼ μὲν παρῆκα ἐμαυτὸν ὕπτιον εἰς τοὔδαφος, οἳ δὲ διαλαβόντες χειρῶν καὶ ποδῶν σύροντες ἐξήγαγον, ἐπηκολούθουν δέ μοι οἱ τούτων πάντων μάρτυρες, Γάϊος Φαῦστος Πέτρος Παῦλος· οἳ καὶ ὑπολαβόντες με φοράδην ἐξήγαγον τοῦ πολιχνίου καὶ ὄνῳ γυμνῷ ἐπιβιβάσαντες ἀπήγαγον. ταῦτα περὶ ἑαυτοῦ ὁ Διονύσιος. Ὁ δ’ αὐτὸς ἐν ἐπιστολῇ τῇ πρὸς Φάβιον Ἀντιοχέων ἐπίσκοπον, τῶν κατὰ Δέκιον μαρτυρησάντων ἐν Ἀλεξανδρείᾳ τοὺς ἀγῶνας τοῦτον ἱστορεῖ τὸν τρόπον· οὐκ ἀπὸ τοῦ βασιλικοῦ προστάγματος ὁ διωγμὸς παρ’ ἡμῖν ἤρξατο, ἀλλ̀α γὰρ ὅλον ἐνιαυτὸν προύλαβεν, καὶ φθάσας ὁ κακῶν τῇ πόλει ταύτῃ μάντις", + "candidate_score": 0.63238, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_34", + "bdc_text": "Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg002.perseus-grc2_window_385", + "psc_text": "ταύτης ἀνὴρ εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν πορευθείς, χαλεπώτερα πράττειν ἀπηγγέλθη, ὅπως μὴ κοινωνὸς τῶν ἀδικημάτων καὶ ἀσεβημάτων γένηται μένουσα ἐν τῇ συζυγίᾳ καὶ ὁμοδίαιτος καὶ ὁμόκοιτος γινομένη, τὸ λεγόμενον παρ’ ὑμῖν ῥεπούδιον δοῦσα ἐχωρίσθη. ὁ δὲ καλὸς κἀγαθὸς ταύτης ἀνήρ, δέον αὐτὸν χαίρειν ὅτι ἃ πάλαι μετὰ τῶν ὑπηρετῶν καὶ τῶν μισθοφόρων εὐχερῶς ἔπραττεν μέθαις χαίρουσα καὶ κακίᾳ πάσῃ, τούτων μὲν τῶν πράξεων πέπαυτο καὶ αὐτὸν τὰ αὐτὰ παύσασθαι πράττοντα ἐβούλετο, μὴ βουλομένου ἀπαλλαγείσης, κατηγορίαν πεποίηται, λέγων αὐτὴν Χριστιανὴν εἶναι. καὶ ἡ μὲν βιβλίδιόν σοι τῷ αὐτοκράτορι ἀνέδωκεν, πρότερον συγχωρηθῆναι αὐτῇ διοικήσασθαι τὰ ἑαυτῆς ἀξιοῦσα, ἔπειτα ἀπολογήσασθαι περὶ τοῦ κατηγορήματος μετὰ τὴν τῶν πραγμάτων αὐτῆς διοίκησιν, καὶ συνεχώρησας τοῦτο· ὁ δὲ ταύτης ποτὲ ἀνὴρ πρὸς ἐκείνην μὲν μὴ δυνάμενος τὰ νῦν ἔτι λέγειν, πρὸς Πτολεμαῖόν τινα, ὃν Οὐρβίκιος ἐκολάσατο, διδάσκαλον ἐκείνης τῶν Χριστιανῶν μαθημάτων γενόμενον, ἐτράπετο διὰ τοῦδε τοῦ τρόπου. ἑκατόνταρχον εἰς δεσμὰ ἐμβαλόντα τ���ν Πτολεμαῖον, φίλον αὐτῷ ὑπάρχοντα, ἔπεισε λαβέσθαι", + "candidate_score": 0.631904, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_5", + "bdc_text": "Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg002.perseus-grc2_window_645", + "psc_text": "δεσμὰ καὶ βασάνους τὰς κατὰ τοῦ σώματος τάς τε ὑπὸ σιδήρῳ καὶ μυχοῖς εἱρκτῆς τιμωρίας, καὶ ὡς ἐπὶ πλείσταις ἡμέραις τοὺς πόδας ὑπὸ τέσσαρα τοῦ κολαστηρίου ξύλου παραταθεὶς διαστήματα, πυρός τε ἀπειλὰς καὶ ὅσα ἄλλα πρὸς τῶν ἐχθρῶν ἐπενεχθέντα καρτερῶς ἤνεγκεν, οἵου τε τὰ κατ’ αὐτὸν ἔτυχεν τέλους, μηδαμῶς αὐτὸν ἀνελεῖν παντὶ σθένει τοῦ δικαστοῦ φιλονείκως ἐνστάντος, ὁποίας τε μετὰ ταῦτα καταλείπει φωνὰς καὶ αὐτὰς πλήρεις τοῖς ἀναλήψεως δεομένοις ὠφελείας, πλεῖσται ὅσαι τἀνδρὸς ἐπιστολαὶ τἀληθὲς ὁμοῦ καὶ ἀκριβὲς περιέχουσιν. Τά γέ τοι κατὰ Διονύσιον ἐκ τῆς πρὸς Γερμανὸν ἐπιστολῆς αὐτοῦ παραθήσομαι, ἔνθα τοῦτον περὶ ἑαυτοῦ λέγων ἱστορεῖ τὸν τρόπον· Gal. 1, 20 ἐγὼ δὲ καὶ ἐνώπιον τοῦ θεοῦ λαλῶ, καὶ αὐτὸς οἶδεν εἰ ψεύδομαι· οὐδεμίαν ἐπ’ ἐμαυτοῦ βαλλόμενος οὐδὲ ἀθεεὶ πεποίημαι τὴν φυγήν, ἀλλὰ καὶ πρότερον, τοῦ κατὰ Δέκιον προτεθέντος διωγμοῦ, Σαβῖνος αὐτῆς ὥρας φρουμεντάριον ἔπεμψεν εἰς ἀναζήτησίν μου, κἀγὼ μὲν τεσσάρων ἡμερῶν ἐπὶ τῆς οἰκίας ἔμεινα, τὴν ἄφιξιν τοῦ", + "candidate_score": 0.616502, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 16, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas", + "max_score": 0.67172, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_69", + "psc_text": "Nam et quod visus [ Al. jussus] sit ire Jerosolymam, ad hoc isse ut videret apostolum, non discendi studio, quia et ipse eumdem praedicationis haberet auctorem; sed honoris priori apostolo deferendi. Et mansi apud eum diebus quindecim. Non grandi indiguit magisterio qui tanto se ad videndum Petrum tempore praeparavit. Et licet quibusdam superfluum videatur, numeros quoque qui in Scripturis sunt observare: tamen non abs re arbitror quindecim dies, quibus apud Petrum Paulus habitavit, plenam significare scientiam, consummatamque doctrinam. Siquidem quindecim sunt carmina in Psalterio, et quindecim gradus per quos ad canendum ascendunt Deo, et in atriis ejus consistendum justus ascendit. Ezechias quoque quindecim annorum spatio sibi ad vitam dato, signum accipere meretur in gradibus (Isa. XXXVIII): et solemnitates Dei a quinto decimo die incipiunt (Exod. XII). Necnon (quia duplicem intelligentiam sequamur) propterea quindecim ponit dies, ut ostendat non fuisse grande tempus, quo potuerit aliquid a Petro discere; ut ad illum", + "candidate_score": 0.67172, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33_35", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt . Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_112", + "psc_text": "Nec mirum esse si Lucas hanc rem tacuerit, cum et alia multa quae 410 Paulus sustinuisse se replicat, historiographi licentia praetermiserit: et non statim esse contrarium, si quod alius ob causam dignum putavit relatu, alius inter caetera dereliquit. Denique primum episcopum Antiochenae Ecclesiae Petrum fuisse accepimus, et Romam exinde translatum, quod Lucas penitus omisit. Ad extremum si propter Porphyrii blasphemiam, alius nobis fingendus est Cephas, ne Petrus putetur errasse, infinita de Scripturis erunt radenda divinis, quae ille, quia non intelligit, criminatur. Sed et adversum Porphyrium, in alio, si Christus jusserit, opere pugnabimus: nunc reliqua prosequamur. (Vers. 14.) Sed cum vidissem quod non recto pede incedunt ad veritatem Evangelii, dixi Petro coram omnibus. Sicut hi qui sanis gressibus claudicare se simulant, non vitium habent in pedibus, sed est aliqua causa cur claudicent, ita et Petrus sciens circumcisionem et praeputium nihil esse, sed observationem mandatorum Dei, edebat quidem ante cum gentibus, sed", + "candidate_score": 0.671564, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_32_34", + "bdc_text": "et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_112", + "psc_text": "Nec mirum esse si Lucas hanc rem tacuerit, cum et alia multa quae 410 Paulus sustinuisse se replicat, historiographi licentia praetermiserit: et non statim esse contrarium, si quod alius ob causam dignum putavit relatu, alius inter caetera dereliquit. Denique primum episcopum Antiochenae Ecclesiae Petrum fuisse accepimus, et Romam exinde translatum, quod Lucas penitus omisit. Ad extremum si propter Porphyrii blasphemiam, alius nobis fingendus est Cephas, ne Petrus putetur errasse, infinita de Scripturis erunt radenda divinis, quae ille, quia non intelligit, criminatur. Sed et adversum Porphyrium, in alio, si Christus jusserit, opere pugnabimus: nunc reliqua prosequamur. (Vers. 14.) Sed cum vidissem quod non recto pede incedunt ad veritatem Evangelii, dixi Petro coram omnibus. Sicut hi qui sanis gressibus claudicare se simulant, non vitium habent in pedibus, sed est aliqua causa cur claudicent, ita et Petrus sciens circumcisionem et praeputium nihil esse, sed observationem mandatorum Dei, edebat quidem ante cum gentibus, sed", + "candidate_score": 0.669486, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_32_34", + "bdc_text": "et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_79", + "psc_text": "eo loco ubi scriptum est: Continuo non acquievi carni et sanguini, in praesenti loco, contuli, magis quam acquievi, interpretatus est. Et ut verius dicam, sermo Graecus ἀνεθέμην aliud quiddam quam apud nos intelligitur, cum scilicet ea quae novimus, conferimus cum amico; et quasi in sinum ejus et conscientiam reponimus, ut pari consilio vel probanda sint, vel improbanda, quae novimus. Ascendit igitur post quatuordecim annos Jerosolymam, et qui prius tantum ad videndum perrexerat Petrum, et diebus quindecim manserat apud eum, nunc se dicit ideo perrexisse, ut conferret cum apostolis Evangelium; assumpto Barnaba circumciso, et Tito ex gentibus habente praeputium: ut sub ore duorum et trium testium, staret omne verbum (Deut. XIX, 15). Aliud est autem conferre, aliud discere. Inter conferentes aequalitas est; inter docentem et discentem, minor est ille qui discit. In principio fidei, in transitu apostolos vidit [ Al. videt]. Post annos (ut ipse ait) decem et septem, plene cum", + "candidate_score": 0.667529, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_4_6", + "bdc_text": "quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 . Oktober 1532 strafweise nach Thun versetzt worden war , s. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte , Jg. 11 , Berlin 1901 , S. 173 ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_208", + "psc_text": "Si enim data esset Lex quae posset praestare vitam, et id quod repromissio spoponderat exhibere, vere promissio per Legem putaretur exclusa. Nunc autem propter transgressiones, ut supra diximus, posita, magis arguit eos peccatores, quibus post repromissionem in custodiam, et, ut ita dicam, in carcerem data est, ut quia per arbitrii libertatem noluerant innocentes exspectare promissum, legalibus vinculis praepediti, et in servitutem mandatorum redacti, custodirentur in adventum futurae in Christo fidei, quae finem repromissionis afferret. Nec vero aestimandum Scripturam auctorem esse peccati, quia omnia sub peccato conclusisse dicatur, cum mandatum quod ex jure praecipitur, ostendat potius arguatque peccatum, quam sit causa peccati. Quomodo et judex non est auctor sceleris, nequam homines vinciendo: sed concludit eos, et nocentes sententiae suae auctoritate pronuntiat, ut debitos poenae indulgentia postea si voluerit, principalis absolvat. (Vers. 24 seqq.) Itaque Lex paedagogus noster fuit in Christo, ut ex fide justificaremur. At ubi venit fides, jam non sub", + "candidate_score": 0.637011, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_97", + "psc_text": "Legi gratiam praeferebant, non deesset eis doctor et praevius. In commune vero hoc eos habuisse propositi, ut Christo ex cunctis gentibus Ecclesiam congregarent. Legimus enim et a sancto Petro gentilem baptizatum fuisse Cornelium, et a Paulo in synagogis Judaeorum, Christum saepissime praedicatum. Petrus, et Joannes, et Jacobus, qui videbantur columnae esse (Actor. X, XIII, XVII) . Ter supradictum de apostolis legimus: Seorsum autem his qui videbantur. Et: Ab his qui videbantur esse aliquid. Et: Mihi enim qui videbantur esse aliquid, nihil contulerunt. Sollicitus itaque requirebam, quidnam esset quod diceret, qui videbantur: sed nunc me omni scrupulo liberavit, adjiciens, qui videbantur columnae esse. Columnae igitur sunt Ecclesiae apostoli, et maxime Petrus, Jacobus, et Joannes, ex quibus duo cum Domino ascendere merentur 405 in montem, quorum unus in Apocalypsi Salvatorem introducit loquentem: Qui vicerit, faciam eum columnam in templo Dei mei (Apoc. III, 12) , docens omnes credentes qui adversarium vicerint, posse", + "candidate_score": 0.635526, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_70", + "psc_text": "Ezechias quoque quindecim annorum spatio sibi ad vitam dato, signum accipere meretur in gradibus (Isa. XXXVIII): et solemnitates Dei a quinto decimo die incipiunt (Exod. XII). Necnon (quia duplicem intelligentiam sequamur) propterea quindecim ponit dies, ut ostendat non fuisse grande tempus, quo potuerit aliquid a Petro discere; ut ad illum sensum a quo coepit, cuncta referantur: se non ab homine doctum esse, sed a Deo. (Vers. 19.) Alium autem apostolorum vidi neminem, nisi Jacobum fratrem Domini. Memini me dum Romae essem, impulsu fratrum librum de sanctae Mariae virginitate edidisse perpetua. In quo mihi necesse fuit de his qui fratres Domini dicti sunt, diutius disputare. Unde qualiacumque sunt illa quae scripsimus, his contenti esse debemus. Nunc hoc sufficiat, ut propter egregios mores, et incomparabilem fidem sapientiamque non mediam frater dictus sit Domini: et quod primus ei Ecclesiae praefuerit, quae prima in 396 Christum credens ex Judaeis fuerat congregata. Dicuntur quidem et", + "candidate_score": 0.634726, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_4", + "bdc_text": "quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_208", + "psc_text": "Si enim data esset Lex quae posset praestare vitam, et id quod repromissio spoponderat exhibere, vere promissio per Legem putaretur exclusa. Nunc autem propter transgressiones, ut supra diximus, posita, magis arguit eos peccatores, quibus post repromissionem in custodiam, et, ut ita dicam, in carcerem data est, ut quia per arbitrii libertatem noluerant innocentes exspectare promissum, legalibus vinculis praepediti, et in servitutem mandatorum redacti, custodirentur in adventum futurae in Christo fidei, quae finem repromissionis afferret. Nec vero aestimandum Scripturam auctorem esse peccati, quia omnia sub peccato conclusisse dicatur, cum mandatum quod ex jure praecipitur, ostendat potius arguatque peccatum, quam sit causa peccati. Quomodo et judex non est auctor sceleris, nequam homines vinciendo: sed concludit eos, et nocentes sententiae suae auctoritate pronuntiat, ut debitos poenae indulgentia postea si voluerit, principalis absolvat. (Vers. 24 seqq.) Itaque Lex paedagogus noster fuit in Christo, ut ex fide justificaremur. At ubi venit fides, jam non sub", + "candidate_score": 0.631511, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_4", + "bdc_text": "quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_209", + "psc_text": "peccati. Quomodo et judex non est auctor sceleris, nequam homines vinciendo: sed concludit eos, et nocentes sententiae suae auctoritate pronuntiat, ut debitos poenae indulgentia postea si voluerit, principalis absolvat. (Vers. 24 seqq.) Itaque Lex paedagogus noster fuit in Christo, ut ex fide justificaremur. At ubi venit fides, jam non sub paedagogo sumus. Omnes enim filii Dei estis per fidem, quae est in Christo Jesu. Paedagogus parvulis assignatur, ut lasciviens refrenetur aetas, et prona in vitia corda teneantur, dum tenera studiis eruditur infantia, et ad majores philosophiae ac regendae reipublicae disciplinas, metu poenae coercita praeparatur. Non tamen paedagogus magister et pater est, nec haereditatem et scientiam paedagogi is qui eruditur, exspectat; sed alienum custodit filium paedagogus, ab eo postquam ille ad legitimum capiendae haereditatis tempus advenerit, recessurus. Denique et nomen paedagogi hoc ipsum sonat, et est compositum ab eo quod pueros agat, id est, ductet. Itaque et Moysi lex, populo lascivienti,", + "candidate_score": 0.624518, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_2", + "bdc_text": "Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_337", + "psc_text": "quindecim anni sunt, ex quo in manus meas numquam Tullius, numquam Maro, numquam gentilium litterarum quilibet Auctor ascendit: et si quid forte inde dum loquimur, obrepit, quasi antiqui per nebulam somnii recordamur. Quod autem profecerim ex linguae illius infatigabili studio, aliorum judicio derelinquo: ego quid in mea amiserim, scio. Accedit ad hoc, quia propter oculorum et totius corpusculi infirmitatem, manu mea ipse non scribo: nec labore et diligentia compensare queo eloquii tarditatem: quod de Virgilio quoque tradunt, quia libros suos in modum ursorum fetum [ Al. fetuum] lambendo figuraverit: verum accito notario, aut statim dicto quodcumque in buccam venerit: aut si paululum voluero cogitare, melius aliquid prolaturus, tunc me tacitus ille reprehendit, manum contrahit, frontem rugat, et se frustra adesse, toto gestu corporis contestatur. Oratio autem etsi de bonae indolis ingenio sit profecta, et distincta inventionibus, et ornata flore verborum: tamen nisi auctoris sui manu limata fuerit et polita, non", + "candidate_score": 0.614038, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 17, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "066_Gregorius-I_Prolegomena", + "max_score": 0.67135, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_32_34", + "bdc_text": "et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt .", + "psc_chunk_id": "066_Gregorius-I_Prolegomena_window_273", + "psc_text": "ὅπως ἐν τῇ τῆς διηγήσεως τάξει ἐπανέλθῃς.

CAPUT XXXV. De mundo ante oculos ejus collecto, et de anima Germani Capuanae civitatis episcopi.

Alio quoque tempore Servandus diaconus atque abbas ejus monasterii quod in Campaniae partibus a Liberio quondam patricio fuerat constructum, ad eum visitationis gratia ex more convenerat. Ejus quippe monasterium frequentabat; ut quia idem quoque vir doctrina gratiae coelestis influebat, dulcia sibi invicem vitae verba transfunderent, et suavem cibum coelestis patriae, quia adhuc perfecte gaudendo non poterant, saltem suspirando gustarent. Cumque hora jam quietis exigeret, in cujus turris superioribus se venerabilis Benedictus, in ejus quoque inferioribus se Servandus diaconus collocavit: quo videlicet in loco inferiora superioribus pervius continuabat ascensus. Ante eamdem vero turrim largius erat habitaculum in quo utriusque discipuli quiescebant. Cumque vir Dei Benedictus, quiescentibus adhuc fratribus, instans vigiliis, nocturnae orationis tempora praevenisset, ad fenestram stans, et omnipotentem", + "candidate_score": 0.67135, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18_20", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte . Als 1536 in Schaffhausen die Auseinandersetzung zwischen Ritter und Burgauer mit dem Weggang der beiden Prädikanten zu Ende gegangen war , wurde Vogt als Nachfolger Ritters ans Schaffhauser Münster gewählt . Zusammen mit den Pfarrern an St .", + "psc_chunk_id": "066_Gregorius-I_Prolegomena_window_273", + "psc_text": "ὅπως ἐν τῇ τῆς διηγήσεως τάξει ἐπανέλθῃς.

CAPUT XXXV. De mundo ante oculos ejus collecto, et de anima Germani Capuanae civitatis episcopi.

Alio quoque tempore Servandus diaconus atque abbas ejus monasterii quod in Campaniae partibus a Liberio quondam patricio fuerat constructum, ad eum visitationis gratia ex more convenerat. Ejus quippe monasterium frequentabat; ut quia idem quoque vir doctrina gratiae coelestis influebat, dulcia sibi invicem vitae verba transfunderent, et suavem cibum coelestis patriae, quia adhuc perfecte gaudendo non poterant, saltem suspirando gustarent. Cumque hora jam quietis exigeret, in cujus turris superioribus se venerabilis Benedictus, in ejus quoque inferioribus se Servandus diaconus collocavit: quo videlicet in loco inferiora superioribus pervius continuabat ascensus. Ante eamdem vero turrim largius erat habitaculum in quo utriusque discipuli quiescebant. Cumque vir Dei Benedictus, quiescentibus adhuc fratribus, instans vigiliis, nocturnae orationis tempora praevenisset, ad fenestram stans, et omnipotentem", + "candidate_score": 0.662865, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_18", + "bdc_text": "Aenobarbus noster Sympertus Simprecht ( Simpert) Vogt , 1480-1561 , aus Schaffhausen , kam vor 1528 als Geistlicher nach Biel und nahm an der Berner Disputation teil , an der er möglicher weise Bullinger kennenlernte .", + "psc_chunk_id": "066_Gregorius-I_Prolegomena_window_273", + "psc_text": "ὅπως ἐν τῇ τῆς διηγήσεως τάξει ἐπανέλθῃς.

CAPUT XXXV. De mundo ante oculos ejus collecto, et de anima Germani Capuanae civitatis episcopi.

Alio quoque tempore Servandus diaconus atque abbas ejus monasterii quod in Campaniae partibus a Liberio quondam patricio fuerat constructum, ad eum visitationis gratia ex more convenerat. Ejus quippe monasterium frequentabat; ut quia idem quoque vir doctrina gratiae coelestis influebat, dulcia sibi invicem vitae verba transfunderent, et suavem cibum coelestis patriae, quia adhuc perfecte gaudendo non poterant, saltem suspirando gustarent. Cumque hora jam quietis exigeret, in cujus turris superioribus se venerabilis Benedictus, in ejus quoque inferioribus se Servandus diaconus collocavit: quo videlicet in loco inferiora superioribus pervius continuabat ascensus. Ante eamdem vero turrim largius erat habitaculum in quo utriusque discipuli quiescebant. Cumque vir Dei Benedictus, quiescentibus adhuc fratribus, instans vigiliis, nocturnae orationis tempora praevenisset, ad fenestram stans, et omnipotentem", + "candidate_score": 0.656427, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_31_33", + "bdc_text": "HBLS VII 291 . et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Gregorius-I_Prolegomena_window_273", + "psc_text": "ὅπως ἐν τῇ τῆς διηγήσεως τάξει ἐπανέλθῃς.

CAPUT XXXV. De mundo ante oculos ejus collecto, et de anima Germani Capuanae civitatis episcopi.

Alio quoque tempore Servandus diaconus atque abbas ejus monasterii quod in Campaniae partibus a Liberio quondam patricio fuerat constructum, ad eum visitationis gratia ex more convenerat. Ejus quippe monasterium frequentabat; ut quia idem quoque vir doctrina gratiae coelestis influebat, dulcia sibi invicem vitae verba transfunderent, et suavem cibum coelestis patriae, quia adhuc perfecte gaudendo non poterant, saltem suspirando gustarent. Cumque hora jam quietis exigeret, in cujus turris superioribus se venerabilis Benedictus, in ejus quoque inferioribus se Servandus diaconus collocavit: quo videlicet in loco inferiora superioribus pervius continuabat ascensus. Ante eamdem vero turrim largius erat habitaculum in quo utriusque discipuli quiescebant. Cumque vir Dei Benedictus, quiescentibus adhuc fratribus, instans vigiliis, nocturnae orationis tempora praevenisset, ad fenestram stans, et omnipotentem", + "candidate_score": 0.644398, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_33", + "bdc_text": "Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde .", + "psc_chunk_id": "066_Gregorius-I_Prolegomena_window_273", + "psc_text": "ὅπως ἐν τῇ τῆς διηγήσεως τάξει ἐπανέλθῃς.

CAPUT XXXV. De mundo ante oculos ejus collecto, et de anima Germani Capuanae civitatis episcopi.

Alio quoque tempore Servandus diaconus atque abbas ejus monasterii quod in Campaniae partibus a Liberio quondam patricio fuerat constructum, ad eum visitationis gratia ex more convenerat. Ejus quippe monasterium frequentabat; ut quia idem quoque vir doctrina gratiae coelestis influebat, dulcia sibi invicem vitae verba transfunderent, et suavem cibum coelestis patriae, quia adhuc perfecte gaudendo non poterant, saltem suspirando gustarent. Cumque hora jam quietis exigeret, in cujus turris superioribus se venerabilis Benedictus, in ejus quoque inferioribus se Servandus diaconus collocavit: quo videlicet in loco inferiora superioribus pervius continuabat ascensus. Ante eamdem vero turrim largius erat habitaculum in quo utriusque discipuli quiescebant. Cumque vir Dei Benedictus, quiescentibus adhuc fratribus, instans vigiliis, nocturnae orationis tempora praevenisset, ad fenestram stans, et omnipotentem", + "candidate_score": 0.641899, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_34", + "bdc_text": "Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt .", + "psc_chunk_id": "066_Gregorius-I_Prolegomena_window_44", + "psc_text": "πολλοὺς ἐν διαφόροις τόποις κατήλιπε μαθητὰς, καὶ τούτους κατὰ τῆς τοῦ ἐχθροῦ πλάνης ἐνεύρωσέ τε καὶ διανέστησεν.

ΠΕΤΡ. Οὕτως ἐστὶ καθὼς διδάσκεις, καὶ ἡ προσενεχθεῖσα ἁρμοδίως μαρτυρία δηλοῖ ταῦτα οὕτως ἔχειν· ἀλλ' ἐκδυσωπῶ, ὅπως ἐν τῇ προτέρᾳ τῆς τοῦ δικαίου πολιτείας ψυχωφελεῖ διηγήσει ἐπανέλθωμεν.

ΓΡΗΓΟΡ. Ἐν τῷ τὸν μακάριον ἐκεῖνον ἄνδρα, ἐν τῷ προειρημένῳ σπηλαίῳ θείαις ἀρεταῖς ἐξαστράπτειν δυνάμεσί τε καὶ σημείοις, οἷς ἐποίει δι' αὐτοῦ ὁ Θεὸς, καὶ εἰς ὕψος ἀγγελικῆς δόξης ἀναβιβασθῆναι, πολλοὶ ἐντεῦθεν ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ παραγεγόνα��ιν, αἰτούμενοι ὑπὸ τὴν αὐτοῦ θεόσδοτον ποιμανθῆναι χάριν. Ὁ δὲ φιλόθεός τε καὶ φιλόψυχος πατὴρ Βενέδικτος δώδεκα αὐτόθι μοναστήρια τῇ τοῦ Χριστοῦ δυνάμει συνεστήσατο, ἐν οἷς ὥρισε δώδεκα μοναχοὺς ἐν ἑκάστῃ μονῇ εἶναι· ὀλίγους δὲ μεθ' ἑαυτοῦ κατέσχεν, οὓς ὑπὸ τὴν ἑαυτοῦ διδασκαλικὴν παιδαγωγίαν πριμανθῆναι ἔκρινεν. Ἤρξαντο οὖν λοιπὸν πλεῖστοι, καὶ ἐκ τῆς Ῥωμαίων πόλεως εὐγενέστατοι καὶ σπουδαῖοι πρὸς αὐτὸν φοιτᾷν, καὶ τοὺς ἑαυτῶν υἱοὺς", + "candidate_score": 0.633288, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 18, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini", + "max_score": 0.671156, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_32_34", + "bdc_text": "et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_143", + "psc_text": "de Graeco mutes, et hoc ipsum praefatione testare, quod prudentissime Papa Anastasius in epistola, quam contra te scribit ad episcopum Joannem, suo sermone complexus est, me liberans, qui id feci, et te arguens, qui facere noluisti. Ac ne forsitan hoc quoque neges, subjeci exemplum ejus: ut si non vis audire fratrem monentem, audias episcopum condemnantem [ Al. calumniantem]. 15. Rufinus Origenis defensor probatur. Eusebius Arianorum princeps. Rufini praefatio in Apologiam Pamphili pro Origene. --Dicis te non esse defensorem, neque assertorem Origenis: jam nunc tibi proferam librum tuum de quo in famosa illa praefatiuncula praeclari operis tui his verbis loqueris: « Cujus diversitatis causam plenius tibi in Apologetico, quem Pamphilus in libris suis scripsit, edidimus brevissimo libello superaddito, in quo evidentibus, ut arbitror, probamentis, corruptos esse in quamplurimis ab haereticis et malevolis libros ejus ostendimus, et praecipue istos, quos nunc exigis ut interpreter, id est, περὶ Ἀρχῶν. » Non tibi suffecerat", + "candidate_score": 0.671156, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_0_2", + "bdc_text": "Superiori anno , cum ob munus quoddam ambiendum te convenissemWann der stellensuchende Fischer sich mit Bullinger getroffen hat , ist nicht zu ermitteln. , aliquoties ad te scriberem postulabas idem et te facturum pollicitus , hucusque tamen non negligentia , sed nuntiorum penuria intermissum . Obtigit ergo a casu praesentium latorUnbekannt. , vir , ut apparet , non usque adeo impius , cui , inquam , ad te ferendas commisi , quo vel semel , quid mearum esset , certior fieres . Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_241", + "psc_text": "biduum, quam ad nos Epistolam scriberes, libellos meos in manus tuas venisse testaris, et idcirco non habuisse spatium ex otio respondendi: alioqui si meditatus in nos paratusque dixisses, fulmina jacere, non crimina videreris. Et quis tibi credet homini veracissimo, ut negotiator orientalium mercium, qui et hinc deportata vendere necesse habebat, et ibi emere, quae huc rursus adveheret, biduum tantum Aquileiae fuerit, ut raptim et ex tempore contra nos dictare epistolam cogereris? Libri enim tui quos limasti per triennium, disertiores sunt? Nisi forte non fuit impraesentiarum, qui tuas emendaret naenias: et idcirco omne iter dictionis tuae, absque Palladis arte, salebris et voraginibus vitiorum inciditur. Tam apertum temporis mendacium est, ut non dicam respondere, sed legere biduo mea scripta non potueris. Ex quo apparet te illam epistolam, aut pluribus diebus scripsisse, ut styli ipsius elegantia probat: aut si tumultuaria dictio [ Al. dictatio] est, nimirum te esse negligentem, qui cum extemporalis talis", + "candidate_score": 0.664241, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_1_3", + "bdc_text": "Obtigit ergo a casu praesentium latorUnbekannt. , vir , ut apparet , non usque adeo impius , cui , inquam , ad te ferendas commisi , quo vel semel , quid mearum esset , certior fieres . Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem . Expectatis inde aliquot annis nihil erat ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_241", + "psc_text": "biduum, quam ad nos Epistolam scriberes, libellos meos in manus tuas venisse testaris, et idcirco non habuisse spatium ex otio respondendi: alioqui si meditatus in nos paratusque dixisses, fulmina jacere, non crimina videreris. Et quis tibi credet homini veracissimo, ut negotiator orientalium mercium, qui et hinc deportata vendere necesse habebat, et ibi emere, quae huc rursus adveheret, biduum tantum Aquileiae fuerit, ut raptim et ex tempore contra nos dictare epistolam cogereris? Libri enim tui quos limasti per triennium, disertiores sunt? Nisi forte non fuit impraesentiarum, qui tuas emendaret naenias: et idcirco omne iter dictionis tuae, absque Palladis arte, salebris et voraginibus vitiorum inciditur. Tam apertum temporis mendacium est, ut non dicam respondere, sed legere biduo mea scripta non potueris. Ex quo apparet te illam epistolam, aut pluribus diebus scripsisse, ut styli ipsius elegantia probat: aut si tumultuaria dictio [ Al. dictatio] est, nimirum te esse negligentem, qui cum extemporalis talis", + "candidate_score": 0.663262, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_2_4", + "bdc_text": "Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem . Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_59", + "psc_text": "de Origenis libris haereticorum adulteria mentiaris: mihi non licebit disputare de verbis, et in Commentariorum opere Latinos docere, quod ab Hebraeis didici? Nisi enim et prolixum esset, et redoleret gloriolam, jam nunc tibi ostenderem, quid utilitatis habeat magistrorum limina terere, et artem ab artificibus discere: et videres quanta silva sit apud Hebraeos ambiguorum nominum atque verborum. Quae res diversae interpretationi materiam praebuit: dum unusquisque inter dubia, quod sibi consequentius [ Al. convenientius] videtur, hoc transfert. Quid ad peregrina te mitto? Revolve Aristotelem, et Alexandrum Aristotelis volumina disserentem; et quanta ambiguorum sit copia, eorum lectione cognosces: ut tandem desinas amicum tuum in eo reprehendere, quod ne per somnium quidem aliquando didicisti. 21. Commentar. ad Ephesios. Sed quia Paulinianus frater meus, de Commentariis ad Ephesios quaedam ab eo reprehensa narravit, et pauca ex his memoriae tradidit, mihique ipsa demonstravit loca, non debeo subterfugere: quaesoque lectorem, ut si paululo in proponendis et diluendis", + "candidate_score": 0.657675, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_1_3", + "bdc_text": "Obtigit ergo a casu praesentium latorUnbekannt. , vir , ut apparet , non usque adeo impius , cui , inquam , ad te ferendas commisi , quo vel semel , quid mearum esset , certior fieres . Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem . Expectatis inde aliquot annis nihil erat ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_11", + "psc_text": "viro eruditissimo, et qui tantam habeat scientiam Scriptorum veterum, maxime Graecorum, ut dum peregrina sectatur, pene sua amiserit: quod recentissimae memoriae viros et Latinos nesciat? Ex quo apparet non tam me ab eo laudatum, quam illos non accusatos: ut sive laus illa est (ut stultis persuadere conatur) sive accusatio, ut ego ex vulneris mei dolore sentio, nec in laude haberem aequalium gloriam, nec in vituperatione solatium. 3. Teneo epistolas vestras, quibus accusatum me scribitis esse: et hortamini 460 ut respondeam criminanti; ne si tacuerim, videar crimen agnoscere. Ad quas respondi, fateor: et quamvis laesus, sic amiciti e jura servavi, ut me sine accusantis accusatione defenderem: et quod unus Romae amicus objecerat, a multis in toto orbe inimicis dicerem jactitatum, ut non viderer homini, sed criminibus respondere. Aliud est, si pro jure amicitiae accusatus tacere debui, et dum lutatam habeo faciem, atque (ut ita dicam) haeretico fetore conspersam, ne simplici quidem", + "candidate_score": 0.655515, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_1_3", + "bdc_text": "Obtigit ergo a casu praesentium latorUnbekannt. , vir , ut apparet , non usque adeo impius , cui , inquam , ad te ferendas commisi , quo vel semel , quid mearum esset , certior fieres . Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem . Expectatis inde aliquot annis nihil erat ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_48", + "psc_text": "proverbio, Sus Minervam docere videar, et in silvam ligna portare. Illud miror, quod Aristarcus nostri temporis puerilia ista nescieris. Quamquam tu occupatus in sensibus, et ad struendam mihi calumniam cernulus, Grammaticorum et oratorum praecepta contempseris, parvipendes ὑπέρβατα post anfractus reddere, asperitatem evitare consonantium, hiulcam fugere dictionem. Ridiculum est debilitati et fracti totius corporis vulnera pauca monstrare. Non eligo quod reprehendam, eligat ipse quod vitio careat. Ne illud quidem Socraticum nosse debuerat: Scio quid nescio: Navem agere ignarus navis timet; abrotanum aegro Non audet, nisi qui didicit, dare. Quod medicorum est, Promittunt medici: tractant fabrilia fabri. Scribimus indocti, doctique poemata passim. (Horat., epist. I ad August.) Nisi forte se litteras non didicisse jurabit; quos nos illi et absque juramento perfacile credimus: vel ad Apostolum confugiet profitentem: Et si imperitus sermone, non tamen scientia (I Cor. XI, 6) . Ille Hebraeis litteris eruditus, et ad pedes doctus Gamalielis, quem non erubescit, jam", + "candidate_score": 0.651652, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_11_13", + "bdc_text": "Fluri , aaO , S. 173f. 189 . - quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. . Megander vero a conventibus ut rediit indignatus senatum adiens , rem omnem , ut instituta erat , enumerans effecitque , ut stipendium quadraginta librarum annuatim distribuendum mihi ascriberetur , donec aliquo vocarer , verum calumniatoris cuiusdam iniuria senatus hoc decretum rescissum .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_43", + "psc_text": "mecum dogmatis erat: aut nunc frustra inimicus accusat, quem prius ut orthodoxum praedicavit. Sed forsitan tunc errores meos quasi amicus tacuit; et nunc iratus profert quod prius celaverat. 15. Comment. in epist. ad Ephes. tuetur. --Quamquam non mereatur fidem inconstantia, et professae inimicitiae suspicionem habeant mendacii: tamen audacter conferam gradum, volens scire quid haereticum scripserim, ut aut cum illo agam poenitentiam, et Origenis mala ignorasse me jurem, ac nunc primum a papa Theophilo didicisse impietates ejus: aut certe doceam me quidem bene sensisse, sed illum more suo non intelligere. Neque enim fieri potest ut in eisdem ad Ephesios libris, quos ut audio, criminatur, et bene et male dixerim; et de eodem fonte dulce amarumque processerit: ut qui toto opere damnaverim eos, qui credunt animas ex Angelis conditas, subito mei oblitus 471 id defenderem quod ante damnavi. Stultitiam mihi objicere non potest, quem disertissimum et eloquentissimum in suis opusculis praedicavit. Alioqui", + "candidate_score": 0.649567, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_11_13", + "bdc_text": "Fluri , aaO , S. 173f. 189 . - quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. . Megander vero a conventibus ut rediit indignatus senatum adiens , rem omnem , ut instituta erat , enumerans effecitque , ut stipendium quadraginta librarum annuatim distribuendum mihi ascriberetur , donec aliquo vocarer , verum calumniatoris cuiusdam iniuria senatus hoc decretum rescissum .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_230", + "psc_text": "dum scribis. Sed volui ostendere condiscipulis tuis, qui tecum non didicerunt litteras, quid per triginta annos in Oriente profeceris: qui, συγγραφεὺ ἀγράμματος ( scriptor illitteratus ), procacitatem, disertitudinem, et maledicere omnibus, bonae conscientiae signum arbitraris. Nec tibi, ut dicis, ferulas adhibeo, neque athenogeronta ( Senem discipulum ) meum scutica, et plagis litteras docere contendo; sed quia fulmen [ Al. flumen] eloquentiae tuae, atque doctrinae omnes tractatores ferre non possumus, et ingenii acumine perstringis oculos nostros, intantum ut omnes 537 tuos invidos putes, certatim opprimere te cupimus: ne si semel in scribendo obtinueris principatum, et in eloquentiae arce steteris, cunctis nobis qui aliquid scire volumus, mutire non liceat. Ego philosophus, rhetor, grammaticus, dialecticus, Hebraeus, Graecus, Latinus, trilinguis. Hoc modo et tu bilinguis eris, qui tantam habes Graeci Latinique sermonis scientiam, ut et Graeci te Latinum, et Latini te Graecum putent: et papa Epiphanius πεντάγλωττος [Mss. πεντάγλωσσος] quia quinque linguis contra te", + "candidate_score": 0.647379, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_34_36", + "bdc_text": "Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt . Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_59", + "psc_text": "de Origenis libris haereticorum adulteria mentiaris: mihi non licebit disputare de verbis, et in Commentariorum opere Latinos docere, quod ab Hebraeis didici? Nisi enim et prolixum esset, et redoleret gloriolam, jam nunc tibi ostenderem, quid utilitatis habeat magistrorum limina terere, et artem ab artificibus discere: et videres quanta silva sit apud Hebraeos ambiguorum nominum atque verborum. Quae res diversae interpretationi materiam praebuit: dum unusquisque inter dubia, quod sibi consequentius [ Al. convenientius] videtur, hoc transfert. Quid ad peregrina te mitto? Revolve Aristotelem, et Alexandrum Aristotelis volumina disserentem; et quanta ambiguorum sit copia, eorum lectione cognosces: ut tandem desinas amicum tuum in eo reprehendere, quod ne per somnium quidem aliquando didicisti. 21. Commentar. ad Ephesios. Sed quia Paulinianus frater meus, de Commentariis ad Ephesios quaedam ab eo reprehensa narravit, et pauca ex his memoriae tradidit, mihique ipsa demonstravit loca, non debeo subterfugere: quaesoque lectorem, ut si paululo in proponendis et diluendis", + "candidate_score": 0.646043, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_12_14", + "bdc_text": "- quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. . Megander vero a conventibus ut rediit indignatus senatum adiens , rem omnem , ut instituta erat , enumerans effecitque , ut stipendium quadraginta librarum annuatim distribuendum mihi ascriberetur , donec aliquo vocarer , verum calumniatoris cuiusdam iniuria senatus hoc decretum rescissum . Quo fit , ut satis persuasum habeam vi ac numine quodam me ad manuum laborem trahi .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_231", + "psc_text": "qui aliquid scire volumus, mutire non liceat. Ego philosophus, rhetor, grammaticus, dialecticus, Hebraeus, Graecus, Latinus, trilinguis. Hoc modo et tu bilinguis eris, qui tantam habes Graeci Latinique sermonis scientiam, ut et Graeci te Latinum, et Latini te Graecum putent: et papa Epiphanius πεντάγλωττος [Mss. πεντάγλωσσος] quia quinque linguis contra te et Amasium tuum ( Origenem ) loquitur. Simulque admiror, qua temeritate contra tantarum artium virum audeas dicere: « Tu qui tot disciplinarum oculis vigilas, quomodo venia donandus es, si erraveris, et non perpetuo pudoris silentio contegendus? » Quod cum legissem, et me putarem alicubi in sermone lapsum ( qui enim (Jacob III, 2) in verbo non peccat, iste perfectus est ), et suspicarer eum aliquid meorum prolaturum esse vitiorum, subito intulit: « Ante biduum mihi, quam proficisceretur harum bajulus, in manus venerunt, quae in me declamasti. » Ubi est ergo, quod minaris, et dicis, « Quomodo donandus es venia, si", + "candidate_score": 0.645382, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_12_14", + "bdc_text": "- quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. . Megander vero a conventibus ut rediit indignatus senatum adiens , rem omnem , ut instituta erat , enumerans effecitque , ut stipendium quadraginta librarum annuatim distribuendum mihi ascriberetur , donec aliquo vocarer , verum calumniatoris cuiusdam iniuria senatus hoc decretum rescissum . Quo fit , ut satis persuasum habeam vi ac numine quodam me ad manuum laborem trahi .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_43", + "psc_text": "mecum dogmatis erat: aut nunc frustra inimicus accusat, quem prius ut orthodoxum praedicavit. Sed forsitan tunc errores meos quasi amicus tacuit; et nunc iratus profert quod prius celaverat. 15. Comment. in epist. ad Ephes. tuetur. --Quamquam non mereatur fidem inconstantia, et professae inimicitiae suspicionem habeant mendacii: tamen audacter conferam gradum, volens scire quid haereticum scripserim, ut aut cum illo agam poenitentiam, et Origenis mala ignorasse me jurem, ac nunc primum a papa Theophilo didicisse impietates ejus: aut certe doceam me quidem bene sensisse, sed illum more suo non intelligere. Neque enim fieri potest ut in eisdem ad Ephesios libris, quos ut audio, criminatur, et bene et male dixerim; et de eodem fonte dulce amarumque processerit: ut qui toto opere damnaverim eos, qui credunt animas ex Angelis conditas, subito mei oblitus 471 id defenderem quod ante damnavi. Stultitiam mihi objicere non potest, quem disertissimum et eloquentissimum in suis opusculis praedicavit. Alioqui", + "candidate_score": 0.643444, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_11_13", + "bdc_text": "Fluri , aaO , S. 173f. 189 . - quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. . Megander vero a conventibus ut rediit indignatus senatum adiens , rem omnem , ut instituta erat , enumerans effecitque , ut stipendium quadraginta librarum annuatim distribuendum mihi ascriberetur , donec aliquo vocarer , verum calumniatoris cuiusdam iniuria senatus hoc decretum rescissum .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_42", + "psc_text": "diceret forsitan, non potuisse eum ignorare, quod interpretatus est, cujus Apologiam scriptam ab haeretico sub nomine martyris edidit: cujus defensionem etiam proprio volumine professus est: adversum quod in sequentibus, si dictandi spatium fuerit, disputabo. Hoc loquor, cui contradicere non potest. Si illi licet non intellexisse quod transtulit, quare mihi non liceat ignorasse libros περὶ Ἀρχῶν, quos ante non legi; et eas tantum Homilias legisse, quas transtuli, in quibus nihil esse mali, ipsius testimonium est? Sin autem contra sententiam suam nunc me in eis arguit, in quibus ante laudaverat, undique strictus tenebitur. Aut enim idcirco me haereticum hominem laudavit, quia ejusdem mecum dogmatis erat: aut nunc frustra inimicus accusat, quem prius ut orthodoxum praedicavit. Sed forsitan tunc errores meos quasi amicus tacuit; et nunc iratus profert quod prius celaverat. 15. Comment. in epist. ad Ephes. tuetur. --Quamquam non mereatur fidem inconstantia, et professae inimicitiae suspicionem habeant mendacii: tamen audacter conferam gradum,", + "candidate_score": 0.643361, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_35", + "bdc_text": "Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_212", + "psc_text": "non sua, sed divina volumina transtulerunt, et familiarem meum id a Christiano et amico debere suscipere, quod magno sumptu sibi a Judaeis describere festinavit. Excessi Epistolae modum, et qui contra nefariam haeresim jam stylum fixeram, pro me respondere compulsus sum, exspectans tria amici volumina, et ad congeriem criminum ejus tota mente suspensus: nisi quod levius est, professum inimicum cavere, quam hostem latentem sub amici nomine sustinere. LIBER TERTIUS, VEL ULTIMA RESPONSIO S. HIERONYMI ADVERSUS SCRIPTA RUFINI. 531 1. Acceptis ab ipso Rufino libris Invectivar. respondet. --Lectis litteris prudentiae tuae, quibus in me inveheris, et laudatum, quondam tuum, quem verum collegam loquebaris et fratrem, nunc libris ad respondendum provocas, terresque criminibus, intellexi illud Salomonis in te esse completum: In ore stulti baculus contumeliae (Prov. XIV, 3) . Et, non recipit fatuus verba prudentiae: nisi ea dixeris, quae versantur in corde ejus (Prov. XVIII, 2) . Et Isaias: Fatuus, inquit, fatua loquetur,", + "candidate_score": 0.642743, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_35", + "bdc_text": "Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_312", + "psc_text": "compulisti, ut aliquot dies in hoc opere perderem, ut proferrem in medium quod Charybdis debuit devorare: et tamen laesus, amicitiae in te jura servavi, et quantum in me fuit, sic me defendi, ut te non accusarem. 564 Tu nimium suspiciosus et querulus, qui dicta in haereticos ad tuam refers contumeliam. Quod si aliter amicus tuus esse non possum, nisi et haereticorum amicus fuero; levius tuas inimicitias, quam illorum amicitias sustinebo. 38. De epistola ad Rufinum. --Novum quoque me putas finxisse mendacium, ut epistolam ad te meo nomine componerem, quasi olim scriptam, quo bonus esse videar et modestus; quam tu numquam omnino susceperis. Haec res perfacile probari potest. Multi Romae ejus exemplaria habent, ante hoc circiter triennium, qui tibi eam mittere noluerunt, scientes quae de meo nomine jactitares, et quam indigna proposito Christiano ac nefanda confingeres. Ego scripsi nesciens, quasi ad amicum. Illi non reddiderunt ei, quem inimicum noverant: parcentes et", + "candidate_score": 0.641043, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_12", + "bdc_text": "- quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_45", + "psc_text": "esse genera dictionum; et pro qualitate materiae, non solum sententias, sed et Scripturarum verba variari. 16. Commentarii quid operis habeant. Donatus praeceptor Hieronymi. --Chrysippus et Antipater inter spineta versantur. Demosthenes et Aeschynes contra se invicem fulminant. Lysias et Isocrates dulciter fluunt. Mira in singulis diversitas, sed omnes in suo perfecti sunt. Lege ad Herennium Tullii libros, lege Rhetoricos ejus: aut, quia illa sibi dicit inchoata et rudia excidisse de manibus, revolve tria volumina de Oratore, in quibus introducit eloquentissimos illius temporis oratores, Crassum et Antonium disputantes; et quartum Oratorem, quem jam senex scribit ad Brutum: tunc intelliges aliter componi Historiam, aliter Orationes, aliter Dialogos, aliter Epistolas, aliter Commentarios. Ego enim in Commentariis ad Ephesios sic Origenem et Didymum et Apollinarium secutus sum (qui certe contraria inter se habent dogmata) ut fidei meae non amitterem veritatem. Commentarii quid operis habent? Alterius dicta edisserunt, quae obscure scripta sunt, plano sermone manifestant: multorum", + "candidate_score": 0.63907, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_10_12", + "bdc_text": "Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ; Fluri , aaO , S. 173f. 189 . - quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_0", + "psc_text": "IN LIBROS CONTRA RUFINUM ADMONITIO, Dissensionis Hieronymum inter ac Rufinum longe notior historia est, quam nostra explicatione ut indigeat. Causa mali tanti Latina versio librorum Origenis περὶ Ἀρχῶν fuit, quam presbyter Aquileiensis, sublesta utique fide, elaboraverat Romae circa annum 398. Nam ut Origeniani dogmatis venena, subdolae interpretationis fuco oblita, Latinis auribus tutius propinaret, praefationem operi praefixit, in qua Hieronymum figuratis laudibus praedicabat, veluti Adamantii opinionum fautorem, suaeque sententiae socium: ipsum vero librum ab ascriptis erroribus expurgatum opera sua jactabat. Sed cum multa essent adhuc quae christianas aures moverent, et minus catholice dicta existimarentur, Pammachius et Oceanus Hieronymo auctores fuerunt, ut germanam ipse ejus libri interpretationem vulgaret, nequaquam dissimulatis erroribus, quo se manifesto proderent; purgaretque adeo suspicionem favoris in Origenem ab aemulo injectam, ne si criminantem convincere differret, consentire illi videretur. S. Doctor datis primum Rufino litteris, amice conquestus est: deinde anno 400 Origenis ipsum librum ita ad finem vertit, ut", + "candidate_score": 0.636741, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_2_4", + "bdc_text": "Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem . Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_49", + "psc_text": "(Horat., epist. I ad August.) Nisi forte se litteras non didicisse jurabit; quos nos illi et absque juramento perfacile credimus: vel ad Apostolum confugiet profitentem: Et si imperitus sermone, non tamen scientia (I Cor. XI, 6) . Ille Hebraeis litteris eruditus, et ad pedes doctus Gamalielis, quem non erubescit, jam Apostolicae dignitatis, magistrum dicere, Graecam facundiam contemnebat, vel certe, quod erat humilitatis, dissimulabat: ut praedicatio ejus, non in persuasione 473 verborum, sed in signorum virtute consisteret: spernens alienas opes, qui in suis dives erat: quamquam ad imperitum, et per singulas instar tui sententias corruentem, numquam pro tribunali Festus diceret: Insanis, Paule: insanis: multae te litterae ad insaniam convertunt (Act. XXVI, 24) . Tu qui in Latinis mussitas, et testudineo gradu moveris potius, quam incedis: vel Graece debes scribere, ut apud homines Graeci sermonis ignaros, aliena scire videaris: vel si Latina tentaveris, ante audire Grammaticum, ferulae manum subtrahere, et inter parvulos", + "candidate_score": 0.636512, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_35_37", + "bdc_text": "Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer . - Lit. : HBRG I 154. 430 ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_212", + "psc_text": "non sua, sed divina volumina transtulerunt, et familiarem meum id a Christiano et amico debere suscipere, quod magno sumptu sibi a Judaeis describere festinavit. Excessi Epistolae modum, et qui contra nefariam haeresim jam stylum fixeram, pro me respondere compulsus sum, exspectans tria amici volumina, et ad congeriem criminum ejus tota mente suspensus: nisi quod levius est, professum inimicum cavere, quam hostem latentem sub amici nomine sustinere. LIBER TERTIUS, VEL ULTIMA RESPONSIO S. HIERONYMI ADVERSUS SCRIPTA RUFINI. 531 1. Acceptis ab ipso Rufino libris Invectivar. respondet. --Lectis litteris prudentiae tuae, quibus in me inveheris, et laudatum, quondam tuum, quem verum collegam loquebaris et fratrem, nunc libris ad respondendum provocas, terresque criminibus, intellexi illud Salomonis in te esse completum: In ore stulti baculus contumeliae (Prov. XIV, 3) . Et, non recipit fatuus verba prudentiae: nisi ea dixeris, quae versantur in corde ejus (Prov. XVIII, 2) . Et Isaias: Fatuus, inquit, fatua loquetur,", + "candidate_score": 0.633683, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_35", + "bdc_text": "Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_304", + "psc_text": "ei suggillationem tui epistolas dictaremus, ut haereticum scriberet, quem osculis orthodoxum comprobavit, Aterbius [ Al. Atervius] contra te latrabat Hierosolymis; et nisi cito abiisset, sensisset baculum non litterarum, sed dexterae tuae, quo tu canes abigere consuevisti. 34. De schedulis non emendatis. -- « Cur, inquit, falsatas meas schedulas suscepisti? Quare post interpretationem meam, ausus es in libris περὶ Ἀρχῶν stylum figere? num si erraveram ut homo, debuisti me privatis litteris convenire, et sic mihi blandiri, quomodo et ego tibi nunc in epistolis meis blandior? » Haec tota mea culpa est, quare subdolis laudibus accusatus, purgare me volui, et hoc sine invidia nominis tui: ut quod tu solus accusaveras, ad multos referrem, non tibi haeresim objiciens, sed a me repellens. Numquid scivi quod irascereris, si contra haereticos scriberem? Dixeras te de Origenis libris haeretica sustulisse: fautorem te haereticorum jam non esse credebam, et ideo non in te, sed in haereticos invectus", + "candidate_score": 0.633142, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_2_4", + "bdc_text": "Ut enim culpabas , quia relictis literis ad huiusmodi artificium a bonis artibus prorsus alienum me contulissem , non perpetuo id acturum , verum ad tempus , quo inopię succurrerem , donec aliquid commodius ad manus veniret , accipiebas paratumque ad quamcunque provintiam viribus meis non imparem . Expectatis inde aliquot annis nihil erat ; quod unquam offerretur , quam anno hoc praesenti , quo Bernanus paedagogus vacantibus scholis alio conferendus eratAn der Berner Lateinschule war die Stelle des ersten Schulmeisters frei geworden , als ihr Inhaber , Albrecht Bürer , am 28 .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_48", + "psc_text": "proverbio, Sus Minervam docere videar, et in silvam ligna portare. Illud miror, quod Aristarcus nostri temporis puerilia ista nescieris. Quamquam tu occupatus in sensibus, et ad struendam mihi calumniam cernulus, Grammaticorum et oratorum praecepta contempseris, parvipendes ὑπέρβατα post anfractus reddere, asperitatem evitare consonantium, hiulcam fugere dictionem. Ridiculum est debilitati et fracti totius corporis vulnera pauca monstrare. Non eligo quod reprehendam, eligat ipse quod vitio careat. Ne illud quidem Socraticum nosse debuerat: Scio quid nescio: Navem agere ignarus navis timet; abrotanum aegro Non audet, nisi qui didicit, dare. Quod medicorum est, Promittunt medici: tractant fabrilia fabri. Scribimus indocti, doctique poemata passim. (Horat., epist. I ad August.) Nisi forte se litteras non didicisse jurabit; quos nos illi et absque juramento perfacile credimus: vel ad Apostolum confugiet profitentem: Et si imperitus sermone, non tamen scientia (I Cor. XI, 6) . Ille Hebraeis litteris eruditus, et ad pedes doctus Gamalielis, quem non erubescit, jam", + "candidate_score": 0.632939, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_35_37", + "bdc_text": "Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer . - Lit. : HBRG I 154. 430 ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_2", + "psc_text": "compulsus, non tam pro se nisus est satisfacere, quam in sui defensionem novas Hieronymo calumnias struere. Tum recrudescente in dies magis inimicitiae vulnere, tres Invectivarum libros anno insequenti sive 401 in S. Doctorem procudit: quibus ille nondum lectis, sed tantum ex ore amicorum ex parte auditis, respondet tribus hisce Apologeticis libris: quos ad annum 402 refero ex duobus ipsiusmet Hieronymi testimoniis. Alterum circa finem primi libri, ubi post biennium se scribere profitetur, ex quo edito brevi libello, praeconiis Rufini responderat: brevis enim libellus iste ipsa est ad Pammachium laudata epistola 84, quae ad annum spectat 400. Alterum post medium II libri, ubi se ante annos ferme decem scripsisse de Illustribus viris dicit: compertum nempe est omnibus, anno 392 prodiisse librum illum, hosque adeo inita ratione anno 402 ascribendos esse. Eorum porro summa est hujusmodi: In primo interpretationem suam multis argumentis excusat, sibique diluit objecta crimina: altero Apologiam Rufini ad papam", + "candidate_score": 0.632295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_35_37", + "bdc_text": "Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer . - Lit. : HBRG I 154. 430 ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_312", + "psc_text": "compulisti, ut aliquot dies in hoc opere perderem, ut proferrem in medium quod Charybdis debuit devorare: et tamen laesus, amicitiae in te jura servavi, et quantum in me fuit, sic me defendi, ut te non accusarem. 564 Tu nimium suspiciosus et querulus, qui dicta in haereticos ad tuam refers contumeliam. Quod si aliter amicus tuus esse non possum, nisi et haereticorum amicus fuero; levius tuas inimicitias, quam illorum amicitias sustinebo. 38. De epistola ad Rufinum. --Novum quoque me putas finxisse mendacium, ut epistolam ad te meo nomine componerem, quasi olim scriptam, quo bonus esse videar et modestus; quam tu numquam omnino susceperis. Haec res perfacile probari potest. Multi Romae ejus exemplaria habent, ante hoc circiter triennium, qui tibi eam mittere noluerunt, scientes quae de meo nomine jactitares, et quam indigna proposito Christiano ac nefanda confingeres. Ego scripsi nesciens, quasi ad amicum. Illi non reddiderunt ei, quem inimicum noverant: parcentes et", + "candidate_score": 0.63104, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_35_37", + "bdc_text": "Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer . - Lit. : HBRG I 154. 430 ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_304", + "psc_text": "ei suggillationem tui epistolas dictaremus, ut haereticum scriberet, quem osculis orthodoxum comprobavit, Aterbius [ Al. Atervius] contra te latrabat Hierosolymis; et nisi cito abiisset, sensisset baculum non litterarum, sed dexterae tuae, quo tu canes abigere consuevisti. 34. De schedulis non emendatis. -- « Cur, inquit, falsatas meas schedulas suscepisti? Quare post interpretationem meam, ausus es in libris περὶ Ἀρχῶν stylum figere? num si erraveram ut homo, debuisti me privatis litteris convenire, et sic mihi blandiri, quomodo et ego tibi nunc in epistolis meis blandior? » Haec tota mea culpa est, quare subdolis laudibus accusatus, purgare me volui, et hoc sine invidia nominis tui: ut quod tu solus accusaveras, ad multos referrem, non tibi haeresim objiciens, sed a me repellens. Numquid scivi quod irascereris, si contra haereticos scriberem? Dixeras te de Origenis libris haeretica sustulisse: fautorem te haereticorum jam non esse credebam, et ideo non in te, sed in haereticos invectus", + "candidate_score": 0.629144, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_12", + "bdc_text": "- quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_303", + "psc_text": "graecum proverbium, et [ Al. ut] sus doceret Minervam. Si Eusebium ego ad latrandum miseram, quis Aterbii [ Mss. Atarvii et Atarbii] contra te et caeterorum rabiem concitavit? Nonne ille est, qui et me haereticum ex tuis amicitiis judicabat? Cui cum satis fecissem damnatione dogmatum Origenis, tu clausus domi, nunquam eum videre ausus es, ne aut damnares quod nolebas, aut aperte resistens, haereseos invidiam sustineres. An idcirco testis contra te esse non poterit, quia accusator tui est? Antequam sanctus Epiphanius venisset Hierosolymam, et ore quidem et osculo tibi pacem daret, mala autem et dolos in suo corde servaret; antequam nos ei suggillationem tui epistolas dictaremus, ut haereticum scriberet, quem osculis orthodoxum comprobavit, Aterbius [ Al. Atervius] contra te latrabat Hierosolymis; et nisi cito abiisset, sensisset baculum non litterarum, sed dexterae tuae, quo tu canes abigere consuevisti. 34. De schedulis non emendatis. -- « Cur, inquit, falsatas meas schedulas suscepisti? Quare", + "candidate_score": 0.628455, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_39_41", + "bdc_text": "Z IX 379 , Anm. 1 ; Hans Rudolf Guggisberg , Jakob Würben von Biel , ein besonnener Mahner wider Ludwig Hätzer und die Täufer , in : Zwa XIII 570-590 ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_40", + "psc_text": "virum eloquentissimum non potui nominare? Quis apud Latinos par sui est? quo ego magistro glorior et exsulto. Sed eos tantum posui, qui in reprehensione erant, ut similiter me Originem, non ob fidei veritatem, sed ob eruditionis meritum legisse testarer. Ipse Origenes, et Clemens et Eusebius, atque alii complures, quando de Scripturis aliqua disputant, et volunt approbare quod dicunt, sic solent scribere: Referebat mihi Hebraeus; et, audivi ab Hebraeo: et, Hebraeorum ista sententia est. Certe etiam Origenes Patriarchen Huillum, qui temporibus ejus fuit, nominat: et tricesimum tomum in Isaiam, in cujus fine edisserit: Vae tibi, civitas Ariel, quam expugnavit David, illius expositione concludit; et cum aliter prius sensisse se dicat, doctum ab illo, id quod est verius, confitetur. Octogesimum quoque nonum Psalmum, qui scribitur: Oratio Moysi hominis Dei, et reliquos undecim, qui non habent titulos, secundum Huilli expositionem, ejusdem Moysi putat, 470 nec dedignatur Hebraeam Scripturam interpretans per singula loca, quid", + "candidate_score": 0.626406, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_35_37", + "bdc_text": "Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer . - Lit. : HBRG I 154. 430 ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_5", + "psc_text": "quam Hieronymus toto secundo libro confutat; deinde ipsam quoque Anastasii super nomine Rufini epistolam, quam illi toties tum alibi, tum maxime hisce in libris ingerit S. Doctor. Hactenus in eum tomum qui aliena ac supposititia complectitur, rejectae sunt; sed in antiquis codicibus, quemadmodum de veteri Corbeiensi P. Coustantius tradit, satis prudenter ipsis apponuntur Hieronymi libris, ejusque dispositionis doctissimo viro ipse auctor Hieronymus videbatur. Denique lucubrationes omnes pleramque partem cum antiquis editionibus, unam aut alteram cum vetustissimo Palatino - Vaticano 234 contulimus, saepe etiam emendamus. LIBER PRIMUS. 457 1. Et vestris et multorum litteris didici, objici mihi in schola Tyranni, lingua canum meorum ex inimicis ab ipso (Ps. LXVII, 24), cur περὶ Ἀρχῶν libros in Latinum verterim. O impudentiam singularem! accusant medicum quod venena prodiderit; ut scilicet φαρμακοπώλην suum, non innocentiae merito, sed criminis communione tueantur, quasi culpam numerus peccantium minuat, et in personis, non in rebus sit accusatio. Scribuntur contra", + "candidate_score": 0.626027, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_35_37", + "bdc_text": "Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer . - Lit. : HBRG I 154. 430 ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_0", + "psc_text": "IN LIBROS CONTRA RUFINUM ADMONITIO, Dissensionis Hieronymum inter ac Rufinum longe notior historia est, quam nostra explicatione ut indigeat. Causa mali tanti Latina versio librorum Origenis περὶ Ἀρχῶν fuit, quam presbyter Aquileiensis, sublesta utique fide, elaboraverat Romae circa annum 398. Nam ut Origeniani dogmatis venena, subdolae interpretationis fuco oblita, Latinis auribus tutius propinaret, praefationem operi praefixit, in qua Hieronymum figuratis laudibus praedicabat, veluti Adamantii opinionum fautorem, suaeque sententiae socium: ipsum vero librum ab ascriptis erroribus expurgatum opera sua jactabat. Sed cum multa essent adhuc quae christianas aures moverent, et minus catholice dicta existimarentur, Pammachius et Oceanus Hieronymo auctores fuerunt, ut germanam ipse ejus libri interpretationem vulgaret, nequaquam dissimulatis erroribus, quo se manifesto proderent; purgaretque adeo suspicionem favoris in Origenem ab aemulo injectam, ne si criminantem convincere differret, consentire illi videretur. S. Doctor datis primum Rufino litteris, amice conquestus est: deinde anno 400 Origenis ipsum librum ita ad finem vertit, ut", + "candidate_score": 0.625195, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_39_41", + "bdc_text": "Z IX 379 , Anm. 1 ; Hans Rudolf Guggisberg , Jakob Würben von Biel , ein besonnener Mahner wider Ludwig Hätzer und die Täufer , in : Zwa XIII 570-590 ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_41", + "psc_text": "expositione concludit; et cum aliter prius sensisse se dicat, doctum ab illo, id quod est verius, confitetur. Octogesimum quoque nonum Psalmum, qui scribitur: Oratio Moysi hominis Dei, et reliquos undecim, qui non habent titulos, secundum Huilli expositionem, ejusdem Moysi putat, 470 nec dedignatur Hebraeam Scripturam interpretans per singula loca, quid Hebraeis videatur, inserere. 14. Origenes damnatus. --Lectis nuper papae Theophili epistolis, in quibus Origenis exponit errores, dicitur obturasse aures suas, et auctorem tanti mali clara cum [ Al. coram] omnibus voce damnasse, et dixisse: usque ad illud tempus se ignorasse, quod tam nefaria scripserit. Non recuso, nec dico quod alius diceret forsitan, non potuisse eum ignorare, quod interpretatus est, cujus Apologiam scriptam ab haeretico sub nomine martyris edidit: cujus defensionem etiam proprio volumine professus est: adversum quod in sequentibus, si dictandi spatium fuerit, disputabo. Hoc loquor, cui contradicere non potest. Si illi licet non intellexisse quod transtulit, quare mihi non", + "candidate_score": 0.624632, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_12", + "bdc_text": "- quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_231", + "psc_text": "qui aliquid scire volumus, mutire non liceat. Ego philosophus, rhetor, grammaticus, dialecticus, Hebraeus, Graecus, Latinus, trilinguis. Hoc modo et tu bilinguis eris, qui tantam habes Graeci Latinique sermonis scientiam, ut et Graeci te Latinum, et Latini te Graecum putent: et papa Epiphanius πεντάγλωττος [Mss. πεντάγλωσσος] quia quinque linguis contra te et Amasium tuum ( Origenem ) loquitur. Simulque admiror, qua temeritate contra tantarum artium virum audeas dicere: « Tu qui tot disciplinarum oculis vigilas, quomodo venia donandus es, si erraveris, et non perpetuo pudoris silentio contegendus? » Quod cum legissem, et me putarem alicubi in sermone lapsum ( qui enim (Jacob III, 2) in verbo non peccat, iste perfectus est ), et suspicarer eum aliquid meorum prolaturum esse vitiorum, subito intulit: « Ante biduum mihi, quam proficisceretur harum bajulus, in manus venerunt, quae in me declamasti. » Ubi est ergo, quod minaris, et dicis, « Quomodo donandus es venia, si", + "candidate_score": 0.624349, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_40", + "bdc_text": "Hans Rudolf Guggisberg , Jakob Würben von Biel , ein besonnener Mahner wider Ludwig Hätzer und die Täufer , in :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_40", + "psc_text": "virum eloquentissimum non potui nominare? Quis apud Latinos par sui est? quo ego magistro glorior et exsulto. Sed eos tantum posui, qui in reprehensione erant, ut similiter me Originem, non ob fidei veritatem, sed ob eruditionis meritum legisse testarer. Ipse Origenes, et Clemens et Eusebius, atque alii complures, quando de Scripturis aliqua disputant, et volunt approbare quod dicunt, sic solent scribere: Referebat mihi Hebraeus; et, audivi ab Hebraeo: et, Hebraeorum ista sententia est. Certe etiam Origenes Patriarchen Huillum, qui temporibus ejus fuit, nominat: et tricesimum tomum in Isaiam, in cujus fine edisserit: Vae tibi, civitas Ariel, quam expugnavit David, illius expositione concludit; et cum aliter prius sensisse se dicat, doctum ab illo, id quod est verius, confitetur. Octogesimum quoque nonum Psalmum, qui scribitur: Oratio Moysi hominis Dei, et reliquos undecim, qui non habent titulos, secundum Huilli expositionem, ejusdem Moysi putat, 470 nec dedignatur Hebraeam Scripturam interpretans per singula loca, quid", + "candidate_score": 0.62107, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_35_37", + "bdc_text": "Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer . - Lit. : HBRG I 154. 430 ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_6", + "psc_text": "canum meorum ex inimicis ab ipso (Ps. LXVII, 24), cur περὶ Ἀρχῶν libros in Latinum verterim. O impudentiam singularem! accusant medicum quod venena prodiderit; ut scilicet φαρμακοπώλην suum, non innocentiae merito, sed criminis communione tueantur, quasi culpam numerus peccantium minuat, et in personis, non in rebus sit accusatio. Scribuntur contra me libri, ingeruntur omnibus audiendi; et tamen non eduntur, ut et simplicium corda percutiant, et mihi facultatem pro me auferant respondendi. Novum malitiae genus, accusare, quod prodi timeas: scribere, quod occultes. Si sunt vera quae scribit, cur publicum timuit? si falsa, cur scripsit? Olim pueri legimus: Intemperantis esse arbitror scribere quidquam, quod occultari velis (Cicero lib. I Academ. Quaest.). Rogo quis est iste dolor? Quid aestuant? quid insaniunt? Quod praeconem repuli figuratum? quod nolui me subdolo ore laudari? quod sub amici 458 nomine, inimici insidias deprehendi? Frater et collega in praefatiuncula vocor, et satis aperte exponuntur crimina mea, quid scripserim,", + "candidate_score": 0.619791, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_22_24", + "bdc_text": "Der Zuname «Aenobarbus » bezieht sich auf Vogts roten Bart ( s. Wipf 311 ) . Aus der Bekanntschaft mit Bullinger ergab sich ein reger Briefwechsel , von dem seit 1536 viele Briefe Vogts erhalten sind . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_0", + "psc_text": "IN LIBROS CONTRA RUFINUM ADMONITIO, Dissensionis Hieronymum inter ac Rufinum longe notior historia est, quam nostra explicatione ut indigeat. Causa mali tanti Latina versio librorum Origenis περὶ Ἀρχῶν fuit, quam presbyter Aquileiensis, sublesta utique fide, elaboraverat Romae circa annum 398. Nam ut Origeniani dogmatis venena, subdolae interpretationis fuco oblita, Latinis auribus tutius propinaret, praefationem operi praefixit, in qua Hieronymum figuratis laudibus praedicabat, veluti Adamantii opinionum fautorem, suaeque sententiae socium: ipsum vero librum ab ascriptis erroribus expurgatum opera sua jactabat. Sed cum multa essent adhuc quae christianas aures moverent, et minus catholice dicta existimarentur, Pammachius et Oceanus Hieronymo auctores fuerunt, ut germanam ipse ejus libri interpretationem vulgaret, nequaquam dissimulatis erroribus, quo se manifesto proderent; purgaretque adeo suspicionem favoris in Origenem ab aemulo injectam, ne si criminantem convincere differret, consentire illi videretur. S. Doctor datis primum Rufino litteris, amice conquestus est: deinde anno 400 Origenis ipsum librum ita ad finem vertit, ut", + "candidate_score": 0.615302, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 19, + "cf_id": "cf052", + "work_id": "045_Prosper-Aquitanus_Responsiones-ad-capitula-Gallorum", + "max_score": 0.670073, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_12_14", + "bdc_text": "- quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. . Megander vero a conventibus ut rediit indignatus senatum adiens , rem omnem , ut instituta erat , enumerans effecitque , ut stipendium quadraginta librarum annuatim distribuendum mihi ascriberetur , donec aliquo vocarer , verum calumniatoris cuiusdam iniuria senatus hoc decretum rescissum . Quo fit , ut satis persuasum habeam vi ac numine quodam me ad manuum laborem trahi .", + "psc_chunk_id": "045_Prosper-Aquitanus_Responsiones-ad-capitula-Gallorum_window_0", + "psc_text": "Responsiones ad capitula Gallorum PRAEFATIO. Doctrinam, quam sanctae memoriae Augustinus episcopus contra Pelagianos, inimicos gratiae Christi et liberi arbitrii decomptores, per multos annos apostolice asseruit, litterisque mandavit, quibusdam visum est, aut non intelligendo, aut intelligi eam nolendo, reprehendere: et hoc quasi compendium cognitionis his qui judicio eorum ducebantur, afferre; ut quae in libris praedicti viri damnabilia se reperisse jactabant, brevium capitulorum indiculis publicarent: talique commento et detestationem ejus, quem impeterent, obtinerent; et ab his quae infamassent, curam exterriti lectoris averterent. Ne ergo hanc persuasionem temere quis recipiat, et talem putet sensum scriptis catholici inesse Doctoris, qualem cum, qui frustra calumniantur, ostentant; singulis capitulis, quae damnationis titulo praenotarunt, brevi et absoluta professione respondeo, in nullo recedens a tramite earum definitionum, quae in sancti viri disputationibus continentur: ut facile vel tenuis diligentiae advertat inspector, quam injustis opprobriis catholici Praedicatoris memoria carpatur; et in quod peccatum cadant, qui aliena instigatione commoti, scriptorem celeberrimi", + "candidate_score": 0.670073, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_10_12", + "bdc_text": "Die dadurch freigewordene Provisor-Stelle erhielt Peter Huber , s. oben Nr. 172 und 174 ; Fluri , aaO , S. 173f. 189 . - quae huius doctrina , qui mores , Megander optime novit - Bertholdi , ut opinor , technis subornatus est Der kritische Ton des Einheimischen gegenüber den Ausländern Endsberg und Haller ist charakteristisch für die fremdenfeindliche Stimmung nach 1531 , s. Anshelm VI 124. .", + "psc_chunk_id": "045_Prosper-Aquitanus_Responsiones-ad-capitula-Gallorum_window_0", + "psc_text": "Responsiones ad capitula Gallorum PRAEFATIO. Doctrinam, quam sanctae memoriae Augustinus episcopus contra Pelagianos, inimicos gratiae Christi et liberi arbitrii decomptores, per multos annos apostolice asseruit, litterisque mandavit, quibusdam visum est, aut non intelligendo, aut intelligi eam nolendo, reprehendere: et hoc quasi compendium cognitionis his qui judicio eorum ducebantur, afferre; ut quae in libris praedicti viri damnabilia se reperisse jactabant, brevium capitulorum indiculis publicarent: talique commento et detestationem ejus, quem impeterent, obtinerent; et ab his quae infamassent, curam exterriti lectoris averterent. Ne ergo hanc persuasionem temere quis recipiat, et talem putet sensum scriptis catholici inesse Doctoris, qualem cum, qui frustra calumniantur, ostentant; singulis capitulis, quae damnationis titulo praenotarunt, brevi et absoluta professione respondeo, in nullo recedens a tramite earum definitionum, quae in sancti viri disputationibus continentur: ut facile vel tenuis diligentiae advertat inspector, quam injustis opprobriis catholici Praedicatoris memoria carpatur; et in quod peccatum cadant, qui aliena instigatione commoti, scriptorem celeberrimi", + "candidate_score": 0.639116, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 20, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Luciferianos", + "max_score": 0.669963, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_32_34", + "bdc_text": "et Iacobus WirbenJakob Würben ( Wirben) , gest. nach 1545 ( s . Zürich StA , E II 345 , 312 ) , möglicher weise aus Biel , war seit 1512 Kaplan an der Bieler Stadt kirche und trat 1515 ins Basler Barfüßerkloster ein , wo er Pelli kan begegnete und Lesemeister wurde . Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Luciferianos_window_81", + "psc_text": "poenitere, si non esset poenitentibus veniam concessurus. Numquid dixit, rebaptizentur qui in Nicolaitarum fide baptizati sunt? vel imponantur eis manus, qui eo tempore apud Pergamenos crediderunt, qui disciplinam tenebant Balaam? Quin potius, Age, inquit, poenitentiam: sin autem, ego veniam tibi cito, et pugnabo tecum in romphaea oris mei (Apoc. II, 2) . 25. S. Cypriani epist. ad Stephanum. Ejusdem ep. ad Jubaian. --Verum si voluerint hi qui ab Hilario instituti sunt, et oves sine pastore esse coeperunt, de Scripturis ea proferre, quae beatus Cyprianus ob Haereticos rebaptizandos in epistolis suis reliquit, sciant illum haec non cum anathemate 199 eorum qui se sequi noluerant, edidisse. Siquidem in communione eorum permansit, qui sententiae suae contraierant: sed hortatum potius fuisse propter Novatum, et alias tunc haereses multas enascentes, ne quisquam ab eo sine damnatione erroris sui reciperetur. Sermonem denique suum, quem super hac re ad Stephanum Romanum pontificem habuit, tali fine complevit: «", + "candidate_score": 0.669963, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_34_36", + "bdc_text": "Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt . Im Herbst 1528 verfaßte Würben eine Schrift gegen Ludwig Hätzer . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Luciferianos_window_79", + "psc_text": "trahere conatur. Tunc Simon Magus, et Menander discipulus ejus, Dei se asseruere virtutes: tunc Basilides summum Deum Abraxas, cum trecentis sexaginta quinque editionibus commentatus est: tunc Nicolaus, qui unus de septem diaconis fuit, die noctuque nuptias faciens, obscoenos et auditu quoque erubescendos coitus somniavit. Taceo de Judaism haereticis, qui ante adventum Christi, legem traditam dissiparunt: quod Dosithaeus Samaritanorum princeps Prophetas repudiavit: quod Sadducaei ex illius radice nascentes, etiam resurrectionem carnis negaverunt: quod Pharisaei a Judaeis divisi, propter quasdam observationes superfluas, nomen quoque a dissidio susceperunt; quod Herodiani Herodem regem suscepere pro Christo. Ad eos venio haereticos, qui Evangelia laniaverunt. Saturninum quemdam, et Ophitas, et Cainaeos, et Setthoitas, et Carpocratem, et Cerinthum, et hujus successorem Ebionem, et caeteras pestes, quorum plurimi vivente 198 adhuc Joanne apostolo eruperunt, et tamen nullum eorum legimus rebaptizatum. 24. Haereticis concedenda poenitentia sine baptismo. --Quoniam autem talis viri fecimus mentionem, de Apocalypsi quoque ejus approbemus, haereticis", + "candidate_score": 0.647383, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_34", + "bdc_text": "Nachdem er 1524 bei der Disputation über die Priesterehe in der Basler Universität die reformatorische Lehre verteidigt hatte , verließ er das Kloster und kehrte nach Biel zurück , wo er mit Thomas Wyttenbach für die Einführung der Reformation arbeitete. 1528 nahm er an der Berner Disputation teil. 1529 wurde er zum Kirchherrn , Biels oberstem Geistlichen , gewählt .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Luciferianos_window_79", + "psc_text": "trahere conatur. Tunc Simon Magus, et Menander discipulus ejus, Dei se asseruere virtutes: tunc Basilides summum Deum Abraxas, cum trecentis sexaginta quinque editionibus commentatus est: tunc Nicolaus, qui unus de septem diaconis fuit, die noctuque nuptias faciens, obscoenos et auditu quoque erubescendos coitus somniavit. Taceo de Judaism haereticis, qui ante adventum Christi, legem traditam dissiparunt: quod Dosithaeus Samaritanorum princeps Prophetas repudiavit: quod Sadducaei ex illius radice nascentes, etiam resurrectionem carnis negaverunt: quod Pharisaei a Judaeis divisi, propter quasdam observationes superfluas, nomen quoque a dissidio susceperunt; quod Herodiani Herodem regem suscepere pro Christo. Ad eos venio haereticos, qui Evangelia laniaverunt. Saturninum quemdam, et Ophitas, et Cainaeos, et Setthoitas, et Carpocratem, et Cerinthum, et hujus successorem Ebionem, et caeteras pestes, quorum plurimi vivente 198 adhuc Joanne apostolo eruperunt, et tamen nullum eorum legimus rebaptizatum. 24. Haereticis concedenda poenitentia sine baptismo. --Quoniam autem talis viri fecimus mentionem, de Apocalypsi quoque ejus approbemus, haereticis", + "candidate_score": 0.641646, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10210_sent_39_41", + "bdc_text": "Z IX 379 , Anm. 1 ; Hans Rudolf Guggisberg , Jakob Würben von Biel , ein besonnener Mahner wider Ludwig Hätzer und die Täufer , in : Zwa XIII 570-590 ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Luciferianos_window_4", + "psc_text": "Dialogum hunc post eam temporis notationem differri volunt. Sed nihil esse hujusmodi argumentum videas, si illa ipsa recte expenderis testimonia, et multa esse scias, quae in Lucifero Hieronymus suspiciebat: nec proprie ipsum episcopum, sed ejus asseclas, qui ejus nomine ad erroris patrocinium abutebantur, impugnari. Nam et hoc ipso in libro bene audit Lucifer, ut illis verbis, Cogor de Beato Lucifero secus quidquam, quam et illius meritum, et mea humanitas poscit, existimare. Ex serie autem et loco, quo in Catalogo ab ipso Hieronymo censetur hic liber, et Chronico proxime praecedere eum liquet, sive annum 380 antevertere, et relictae solitudinis epocham, sive ann. 379, ut in Chronologicis Epistolarum argumentis notatum est, superare. Facile igitur ipso anno 379, quo e Chalcidis eremo fugiens, Antiochiae substitit, librum exaravit, nam et Antiochiae Luciferianus atque Orthodoxus altercati sunt, et proxime ab illa altercatione scribere se Hieronymus profitetur. S. EUSEBII HIERONYMI STRIDONENSIS PRESBYTERI DIALOGUS CONTRA LUCIFERIANOS. 1.", + "candidate_score": 0.624331, + "ce_score": null + } + ] + } + ], + "biblical_hits": [] +} \ No newline at end of file