diff --git "a/11/11276.json" "b/11/11276.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/11/11276.json" @@ -0,0 +1,3386 @@ +{ + "letter_id": "11276", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/11276", + "dominant_topic": 18, + "topic_dist": [ + 0.058598, + 0.061713, + 0.055531, + 0.050359, + 0.050392, + 0.046999, + 0.043167, + 0.051565, + 0.041823, + 0.043761, + 0.041161, + 0.043962, + 0.046808, + 0.045264, + 0.050758, + 0.056931, + 0.050834, + 0.049888, + 0.064811, + 0.045674 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam", + "max_score": 0.734006, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_1_3", + "bdc_text": "Scio mihi non defuturos adversarios , qui et argumentum , quod in hoc libro tracto , et modum , quo trado , prorsus sint damnaturi , verum consolabitur me conscientia mea coram domino . Novi enim , quid spectaverim ; novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_495", + "psc_text": "Dominus autem mecum est quasi bellator fortis. Idcirco qui me persequuntur, cadent et infirmi erunt (sive ideo persecuti sunt, et intelligere non potuerunt). Confundantur [Vulg. confundentur] vehementer, quia non intellexerunt opprobrium (sive ignominiam) sempiternum, quod numquam delebitur. Quia persecuti sunt, ideo propheticum non potuerunt intelligere sermonem, et ignorantiam confusio vehemens consecuta est, nec intellexerunt ignominiam sempiternam, quae obtinebit eos, et nulla oblivione delebitur. Dicant igitur quod volunt viri quondam 981 pacifici, et qui custodiebant latus meum, et decipere cupiebant, dummodo justum virum atque doctorem Ecclesiae post persecutionem tanta vindicta, tantaque praemia consequantur. (Vers. 12.) Et tu, Domine, exercituum probator justi (sive qui probas justa) qui vides renes et cor, videam quaeso ultionem tuam ex eis, tibi enim revelavi causam meam (Luc. VI) . Solus est Dominus, qui noverit probare justitiam, quomodo solus est, qui cordis interna conspiciat. Unde et Jesus sciens cogitationes hominum, non ex profectu, ut quidam putant, sed", + "candidate_score": 0.734006, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_1_3", + "bdc_text": "Scio mihi non defuturos adversarios , qui et argumentum , quod in hoc libro tracto , et modum , quo trado , prorsus sint damnaturi , verum consolabitur me conscientia mea coram domino . Novi enim , quid spectaverim ; novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_496", + "psc_text": "(sive qui probas justa) qui vides renes et cor, videam quaeso ultionem tuam ex eis, tibi enim revelavi causam meam (Luc. VI) . Solus est Dominus, qui noverit probare justitiam, quomodo solus est, qui cordis interna conspiciat. Unde et Jesus sciens cogitationes hominum, non ex profectu, ut quidam putant, sed natura Deus est. Tale quid et in psalmis sonat: Non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens (Psal. CXLII, 2) . Si vivens virtutibus non justificabitur, quanto magis qui pro peccatis mortuus est? Cumque se sciat justus propugnatorem habere Deum, tamen impatientia fragilitatis humanae, quod novit esse venturum, jam nunc videre desiderat. Cui et revelavit causam suam, qui dicit in alio loco: Mihi vindictam, et ego retribuam, dicit Dominus (Deut. XXXII, 35). Felix autem conscientia, cujus causa Domino revelatur (Hebr. X, 30), dicente Apostolo: Omne quod manifestatur, lux est (Ephes. V, 13) . (Vers. 13.) Cantate Domino, laudate Dominum, quia liberavit", + "candidate_score": 0.711954, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_2_4", + "bdc_text": "Novi enim , quid spectaverim ; novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim . Modum in tradendo sequutus sum , qui maxime videbatur perspicuus esse et huic negotio congruere .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_428", + "psc_text": "propemodum corda esse perversa, dicente Psalmista: Ab occultis meis munda me, et ab alienis parce servo tuo (Psal. XVIII, 13) : haud dubium quin cogitationibus. Et in Genesi: Videns autem Deus quod multa malitia hominum esset in terra, et cuncta cogitatio cordis intenta esset ad malum omni tempore (Genes. VI, 5) . Et iterum: Sensus enim et cogitatio humani cordis ab adolescentia sua prona sunt in malum (Genes. VIII, 21) . Per quae discimus solum Deum nosse cogitationes eorum. Si autem de Salvatore dicitur: Videns autem cogitationes eorum Jesus (Luc. IX, 17) ; nullusque potest videre cogitationes eorum, nisi solus Deus; ergo Christus Deus est, qui scrutatur corda, et probat renes; et reddit unicuique juxta opera sua (Psal. VII). (Vers. 11.) Perdix fovit (sive congregavit) quae non peperit. (Et ut LXX transtulerunt: Clamavit perdix, congregavit quae non peperit.) Fecit divitias suas [A Vulg. abest suas] non cum judicio. In dimidio", + "candidate_score": 0.698094, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_1", + "bdc_text": "Scio mihi non defuturos adversarios , qui et argumentum , quod in hoc libro tracto , et modum , quo trado , prorsus sint damnaturi , verum consolabitur me conscientia mea coram domino .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_495", + "psc_text": "Dominus autem mecum est quasi bellator fortis. Idcirco qui me persequuntur, cadent et infirmi erunt (sive ideo persecuti sunt, et intelligere non potuerunt). Confundantur [Vulg. confundentur] vehementer, quia non intellexerunt opprobrium (sive ignominiam) sempiternum, quod numquam delebitur. Quia persecuti sunt, ideo propheticum non potuerunt intelligere sermonem, et ignorantiam confusio vehemens consecuta est, nec intellexerunt ignominiam sempiternam, quae obtinebit eos, et nulla oblivione delebitur. Dicant igitur quod volunt viri quondam 981 pacifici, et qui custodiebant latus meum, et decipere cupiebant, dummodo justum virum atque doctorem Ecclesiae post persecutionem tanta vindicta, tantaque praemia consequantur. (Vers. 12.) Et tu, Domine, exercituum probator justi (sive qui probas justa) qui vides renes et cor, videam quaeso ultionem tuam ex eis, tibi enim revelavi causam meam (Luc. VI) . Solus est Dominus, qui noverit probare justitiam, quomodo solus est, qui cordis interna conspiciat. Unde et Jesus sciens cogitationes hominum, non ex profectu, ut quidam putant, sed", + "candidate_score": 0.686004, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_17_19", + "bdc_text": "Merito enim piorum hominum lucubrationes magni aestimo , utpote quorum ministerio ad bonum ecclesiae suae utitur dominus et quorum spiritus nunc vivunt apud dominum ; tantum abest , ut vel tantillum de laudibus piorum hisce nostris diminutum cupiam . Atqui hoc tempore et saeculo ista eo potissimum nomine publico , quod videam potentes , doctos , principes et maximae existimationis viros vafris artibus , disputationibus et concionibus ingeniosis , aedictis publicis , modis denique omnibus id conari , ut tota Christi fidelium ecclesia divorum intercessionem et invocationem , sed et simulachrorum usum et cultum in templis agnoscat et confiteatur apostolicum , antiquum , orthodoxum et rectum esse .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_587", + "psc_text": "Dormitaverunt somnum suum, et nihil invenerunt (Psal. LXXVI, 5) . Sive juxta Hebraicum: Et aiunt dicit, ut subaudiatur Dominus, aut certe [ Al. forte], sermo divinus. Comminatur itaque Dominus Al. addit nunc seipsum contra hujuscemodi magistros esse venturum, qui seducunt populum ejus in mendaciis suis et in stuporibus atque miraculis. Magna enim et incredibilia et ingentia Al. insensibilia repromittunt, ut seducant miseros: qui nihil profuerunt populo Dei. Et illud implent Apostolicum, docentes quae non oportet turpis lucri gratia: qui solent malis prospera, et bonis contraria nuntiare. (Vers. 33 seqq.) 1007 Si igitur interrogaverit te populus iste, vel propheta, aut sacerdos, dicens: quod est onus Dei (sive quae est assumptio Domini)? dices ad eos: Vos estis onus (sive assumptio). Projiciam quippe (sive allidam) vos, dicit Dominus. Et propheta et sacerdos et populus [Al. Prophetam et Sacerdotes et populum], qui dicit, onus (sive assumptio) Domini, visitabo (sive ulciscar) super virum illum, et", + "candidate_score": 0.683369, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_19_21", + "bdc_text": "Atqui hoc tempore et saeculo ista eo potissimum nomine publico , quod videam potentes , doctos , principes et maximae existimationis viros vafris artibus , disputationibus et concionibus ingeniosis , aedictis publicis , modis denique omnibus id conari , ut tota Christi fidelium ecclesia divorum intercessionem et invocationem , sed et simulachrorum usum et cultum in templis agnoscat et confiteatur apostolicum , antiquum , orthodoxum et rectum esse . Ideo enim in priore operis parte , quid prophetae et apostoli apostolicaque ecclesia de deo , eius invocatione et cultu senserit atque crediderit , ostendo . His oppono superstitionem , ubi dissero de primis caussis et initiis erroris apud gentes , Iudaeos et christianos .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_587", + "psc_text": "Dormitaverunt somnum suum, et nihil invenerunt (Psal. LXXVI, 5) . Sive juxta Hebraicum: Et aiunt dicit, ut subaudiatur Dominus, aut certe [ Al. forte], sermo divinus. Comminatur itaque Dominus Al. addit nunc seipsum contra hujuscemodi magistros esse venturum, qui seducunt populum ejus in mendaciis suis et in stuporibus atque miraculis. Magna enim et incredibilia et ingentia Al. insensibilia repromittunt, ut seducant miseros: qui nihil profuerunt populo Dei. Et illud implent Apostolicum, docentes quae non oportet turpis lucri gratia: qui solent malis prospera, et bonis contraria nuntiare. (Vers. 33 seqq.) 1007 Si igitur interrogaverit te populus iste, vel propheta, aut sacerdos, dicens: quod est onus Dei (sive quae est assumptio Domini)? dices ad eos: Vos estis onus (sive assumptio). Projiciam quippe (sive allidam) vos, dicit Dominus. Et propheta et sacerdos et populus [Al. Prophetam et Sacerdotes et populum], qui dicit, onus (sive assumptio) Domini, visitabo (sive ulciscar) super virum illum, et", + "candidate_score": 0.68079, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_10_12", + "bdc_text": "et superstitiosulos quosdam dictionis admiratores censoresque nihil moror . Tractarunt ante me quidem partem huius argumenti homines sancti et docti , quorum alii etiamnum vivunt , alii concesserunt ad dominum ; pauci vero aut nulli de origine erroris totoque superstitionis negotio ex professo et ordine certo disseruerunt .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_587", + "psc_text": "Dormitaverunt somnum suum, et nihil invenerunt (Psal. LXXVI, 5) . Sive juxta Hebraicum: Et aiunt dicit, ut subaudiatur Dominus, aut certe [ Al. forte], sermo divinus. Comminatur itaque Dominus Al. addit nunc seipsum contra hujuscemodi magistros esse venturum, qui seducunt populum ejus in mendaciis suis et in stuporibus atque miraculis. Magna enim et incredibilia et ingentia Al. insensibilia repromittunt, ut seducant miseros: qui nihil profuerunt populo Dei. Et illud implent Apostolicum, docentes quae non oportet turpis lucri gratia: qui solent malis prospera, et bonis contraria nuntiare. (Vers. 33 seqq.) 1007 Si igitur interrogaverit te populus iste, vel propheta, aut sacerdos, dicens: quod est onus Dei (sive quae est assumptio Domini)? dices ad eos: Vos estis onus (sive assumptio). Projiciam quippe (sive allidam) vos, dicit Dominus. Et propheta et sacerdos et populus [Al. Prophetam et Sacerdotes et populum], qui dicit, onus (sive assumptio) Domini, visitabo (sive ulciscar) super virum illum, et", + "candidate_score": 0.67719, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_15_17", + "bdc_text": "Ego vero totum illud superstitionis negotium in compendium contraxi , de hoc tantum disserui totumque semel oculis lectorum spectandum proposui . Quod sicubi usus postulabat aut in illorum libris elegans sententia aut evidens extabat argumentum , hisce nostris inserui . Merito enim piorum hominum lucubrationes magni aestimo , utpote quorum ministerio ad bonum ecclesiae suae utitur dominus et quorum spiritus nunc vivunt apud dominum ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_587", + "psc_text": "Dormitaverunt somnum suum, et nihil invenerunt (Psal. LXXVI, 5) . Sive juxta Hebraicum: Et aiunt dicit, ut subaudiatur Dominus, aut certe [ Al. forte], sermo divinus. Comminatur itaque Dominus Al. addit nunc seipsum contra hujuscemodi magistros esse venturum, qui seducunt populum ejus in mendaciis suis et in stuporibus atque miraculis. Magna enim et incredibilia et ingentia Al. insensibilia repromittunt, ut seducant miseros: qui nihil profuerunt populo Dei. Et illud implent Apostolicum, docentes quae non oportet turpis lucri gratia: qui solent malis prospera, et bonis contraria nuntiare. (Vers. 33 seqq.) 1007 Si igitur interrogaverit te populus iste, vel propheta, aut sacerdos, dicens: quod est onus Dei (sive quae est assumptio Domini)? dices ad eos: Vos estis onus (sive assumptio). Projiciam quippe (sive allidam) vos, dicit Dominus. Et propheta et sacerdos et populus [Al. Prophetam et Sacerdotes et populum], qui dicit, onus (sive assumptio) Domini, visitabo (sive ulciscar) super virum illum, et", + "candidate_score": 0.670719, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_1", + "bdc_text": "Scio mihi non defuturos adversarios , qui et argumentum , quod in hoc libro tracto , et modum , quo trado , prorsus sint damnaturi , verum consolabitur me conscientia mea coram domino .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_381", + "psc_text": "11.) Dicit Dominus, Si non reliquiae tuae in bonum: si non occurri [Al. occurrit] tibi in tempore afflictionis, et in tempore tribulationis et angustiae [A Vulg. abest et angustiae] adversus inimicum. Possunt haec et ex persona Jeremiae accipi, qui pessimo tempore, et jam imminente captivitate prophetare compulsus est, et dura perpeti a populo non credente. Ad id, quod supra dixerat: Vae mihi, mater! ut quid me genuisti virum, qui judice? et discernar omni terraer et reliqua, respondit Dominus: Noli considerare praesentia, sed futura; reliquiae enim tuae et novissima erunt in bonum. Denique et in praesentiarum cum te cuperent inimici opprimere, affui tibi, et meo es protectus auxilio. Hoc autem tam ad Jeremiam, quam secundum dispensationem carnis assumptae, referri potest ad Salvatorem. Pro eo quod nos juxta Hebraicum interpretati sumus: Omnes maledicunt mihi, usque ad eum locum ubi scriptum est, in tempore tribulationis adversus inimicum, in editione Vulgata ita scriptum reperi:", + "candidate_score": 0.668819, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem", + "max_score": 0.719546, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_1_3", + "bdc_text": "Scio mihi non defuturos adversarios , qui et argumentum , quod in hoc libro tracto , et modum , quo trado , prorsus sint damnaturi , verum consolabitur me conscientia mea coram domino . Novi enim , quid spectaverim ; novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_276", + "psc_text": "Dominus dixit: Clamor eorum pervenit ad me (Genes. XVIII) : tamen Dominus non exaudiet eos: ut malis coacti, intelligant quid fecerint. (CAP. IX) (Cap. IX.--Vers. 1.) Et clamavit in auribus meis voce magna, dicens: Appropinquaverunt visitationes urbis. Pro visitationibus, ultionem Septuaginta transtulerunt. Mihi enim vindictam et ego retribuam, dicit Dominus (Deut. XXXII, 35) . Omnisque ultio visitatio est quasi aegrotantis, quasi habentis vulnera, quasi medicas exspectantis manus, juxta illud quod alibi scriptum est: Visitabo in virga iniquitates eorum, et in flagellis peccata eorum: misericordiam autem meam non auferam ab eis (Psal. LXXXVIII, 33, 34) . Recteque (ut supra diximus) visitatio vel ultio appropinquare dicitur captivitate vicina. Et unusquisque vas interfectionis habet in manu sua. Non dixit, habebat, ut Septuaginta transtulerunt. Neque enim narrat praeterita, sed praesentia futuraque demonstrat. Qui igitur malos percutit in eo quod mali sunt, et habet vasa interfectionis, ut occidat pessimos, minister est Domini. (Vers. 2, 3.)", + "candidate_score": 0.719546, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_36_38", + "bdc_text": "Postremo , cum adversarii omnes huc ceu ad sacram ancoramVgl . Adagia , 1 , 3 , 43 ( LB II 130 ) . confugiant , quod alia fuerit ratio in superstitione et idolorum cultu gentilium , alia in cultu divorum et imaginum apud christianos , ego collatione quadam demonstro eun-dem esse cultum , superstitionem eandem deorum idolorumque apud gentes et divorum ac imaginum apud christianos . Hanc vero disputationem concludens tandem iustis caussis in medium prolatis ostendo , quantopere cavere oporteat idololatriam et omnem peregrinum cultum , quem dominus tantopere odit ac execratur .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_270", + "psc_text": "ad Meridiem, sive ad Septentrionem, adorarent contra templum, ubi sancta sanctorum habitare Dominus credebatur. Quod quidem et Danielem in Babylone fecisse legimus (Dan. VI), qui apertis fenestris coenaculi sui, adorabat Dominum contra templum, quod erat in Jerusalem. Hoc juxta litteram fuisse sacrilegii, nemo dubitat. Secundum anagogen, omnes haereticos pejores esse prioribus, id est, idolo Zeli pictisque in pariete figuris animantium, et planctu Adonidis, per quae idololatria voluptasque monstratur, ille scire poterit, qui intellexerit prophetam dicentem: Tu autem odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te (Ps. XLIX, 17) . Et in alio loco: Verterunt contra me scapulam recedentem (Jerem. II, 27) . An ignoramus Marcionem et caeteros haereticos, qui vetus laniant Testamentum, contempto Creatore, id est, justo Deo, alium quemdam bonum Deum colere et adorare, quem de suo corde finxerunt? Omnesque nostri temporis haeretici, qui Dei Filium praedicant creaturam, et tamen adorant eum, relicto divinitatis templo et post tergum habito,", + "candidate_score": 0.699473, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_23", + "bdc_text": "In Iudaeorum superstitionibus et idololatriis declarandis ideo diutius immoror , quod ex illis quoque nostrae melius cognosci posse videban-tur .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1260", + "psc_text": "Domino, et sua mysteria disserente, potuero ad calcem usque perducere, diu mihi erit multumque dubitandum, utrum ad spiritale templum debeam mittere manus, an aperte ignorantiam confiteri: praesertim cum et apud Judaeos, et apud nos super interpretatione ejus grande silentium sit: aliis in futuro tempore exstruendum esse censentibus: aliis bono quidem animo, sed imperito, scientibus spiritualia esse quae dicuntur, et tamen ipsa spiritualia, quomodo disseri debeant, nescientibus. Et interim, ut praesentis operis cura nos teneat, scias, o virgo Christi Eustochium, orandum tibi esse pro nobis. In prophetia difficillima illud breviter admoneo, quod vir nostrae aetatis haud ignobilis, ad Imperatorem scribens, super hac natione dixerit: Gog iste, Gothus est; cui qua ratione possint omnia quae in ea scripta sunt coaptari, non est meum, sed eorum qui hoc putant, disserere. (CAP. XXXIV) (Cap. XXXIV.) Et factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili hominis, propheta de pastoribus (sive ad pastores) Israel, propheta, et", + "candidate_score": 0.676107, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_33_35", + "bdc_text": "Ex opposito lege dei prolata et exposita , quae contra idola legitur promulgata Exodi 20 [1-6 ] , adversariorum argumenta dissolvo . Ubi ex historiis recenseo , quantum incendium excitarit in ecclesia Christi et quantum malum toti orbi christiano dederit infelix illa inter orientales et occidentales de usu imaginum Christi et sanctorum in christianorum templis concertatioIn den Kapiteln 25 und 26 handelt Bullinger vom byzantinischen Bilderstreit des 8 . Jahrhunderts und führt die Entstehung des von Byzanz getrennten abendländischen Kaisertums darauf zurück. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_496", + "psc_text": "in suo loco alteri sensui congruens, alteri nituntur assuere: cum Dominica tunica desuper texta per totum, scindi omnino non possit, sed texta Spiritu sancto nullam recipiat 162 scissionem. Quod autem dicitur juxta LXX, et non intrabis neque erit, hoc significat: cum tibi idola feceris perversorum dogmatum, quae arbitraris excelsa: et fornicata sis super eis, credens in his quae ipsa finxisti, templum Dei intrare non poteris. Et simulacra tua substantiam non habebunt, neque erunt in perpetuum, dicente Apostolo: Scimus enim quia nihil est idolum in mundo (I Cor. VIII, 4) . (Vers. 17.) Et tulisti vasa decoris tui de auro meo atque argento meo quod [Vulg. quae] dedi tibi; et fecisti tibi imagines masculinas, et fornicata es in eis. Juxta litteram Dominus Lege praecepit, ut fierent thuribula, phialae, candelabrum, arca Testamenti, cunctaque vel aurea vel deaurata, et alia ex argento, quae omnia conflavit Jerusalem et vertit in idola Belis, sive Baalis,", + "candidate_score": 0.672125, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_23_25", + "bdc_text": "In Iudaeorum superstitionibus et idololatriis declarandis ideo diutius immoror , quod ex illis quoque nostrae melius cognosci posse videban-tur . Iam in inquirendis originibus nostrae superstitionis altius rem repetii . Excutio enim sanctorum quorundam patrum super hac re sententias , quibus tamen nolui , quod videri poterat , cornicum oculos , ut dici solet , configeredie Alten als unwissend hinstellen ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1260", + "psc_text": "Domino, et sua mysteria disserente, potuero ad calcem usque perducere, diu mihi erit multumque dubitandum, utrum ad spiritale templum debeam mittere manus, an aperte ignorantiam confiteri: praesertim cum et apud Judaeos, et apud nos super interpretatione ejus grande silentium sit: aliis in futuro tempore exstruendum esse censentibus: aliis bono quidem animo, sed imperito, scientibus spiritualia esse quae dicuntur, et tamen ipsa spiritualia, quomodo disseri debeant, nescientibus. Et interim, ut praesentis operis cura nos teneat, scias, o virgo Christi Eustochium, orandum tibi esse pro nobis. In prophetia difficillima illud breviter admoneo, quod vir nostrae aetatis haud ignobilis, ad Imperatorem scribens, super hac natione dixerit: Gog iste, Gothus est; cui qua ratione possint omnia quae in ea scripta sunt coaptari, non est meum, sed eorum qui hoc putant, disserere. (CAP. XXXIV) (Cap. XXXIV.) Et factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili hominis, propheta de pastoribus (sive ad pastores) Israel, propheta, et", + "candidate_score": 0.670757, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_33_35", + "bdc_text": "Ex opposito lege dei prolata et exposita , quae contra idola legitur promulgata Exodi 20 [1-6 ] , adversariorum argumenta dissolvo . Ubi ex historiis recenseo , quantum incendium excitarit in ecclesia Christi et quantum malum toti orbi christiano dederit infelix illa inter orientales et occidentales de usu imaginum Christi et sanctorum in christianorum templis concertatioIn den Kapiteln 25 und 26 handelt Bullinger vom byzantinischen Bilderstreit des 8 . Jahrhunderts und führt die Entstehung des von Byzanz getrennten abendländischen Kaisertums darauf zurück. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_497", + "psc_text": "atque argento meo quod [Vulg. quae] dedi tibi; et fecisti tibi imagines masculinas, et fornicata es in eis. Juxta litteram Dominus Lege praecepit, ut fierent thuribula, phialae, candelabrum, arca Testamenti, cunctaque vel aurea vel deaurata, et alia ex argento, quae omnia conflavit Jerusalem et vertit in idola Belis, sive Baalis, Chamos et Astaroth, et Melchom. Juxta intelligentiam spiritualem, et de auro et argento sanctarum Scripturarum idola facimus, quando gratiam sensus et eloquentiae haeretica pravitate corrumpimus, et ponimus in coelo os nostrum, et lingua nostra pertransit in terram. Masculinae autem dicuntur imagines in quibus omnis haeresis fornicatur, ex eo quod unusquisque se putat robustissima colere, et habere quae finxit, nec ulla posse oppugnatione subverti. Hae sunt imagines quas de nostro corde confinximus, et quae in coelesti Jerusalem destruendae sunt, de quibus Propheta pronuntiat: Domine, in civitate tua imaginem ipsorum dissipabis (Ps. LXXII, 20) . Quicumque enim homo est, et Dei nomen", + "candidate_score": 0.668126, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_69_71", + "bdc_text": "igitur non gravaberis huius mecum commune sumere patrocinium . Dominus Iesus adsit nobis et dirigat corda et ora nostra in gloriam nominis sui . Amen .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_86", + "psc_text": "nostro corde condendi sunt audiendique et intelligendi diligentius; et sic ad populum proferendi. (Vers. 11.) Vade, ingredere ad transmigrationem (sive captivitatem), ad filios populi tui, et loqueris ad eos, et dices eis: Haec dicit Dominus Deus: si forte audiant et quiescant: Et Dominus noster venit ad populum Judaeorum, mittente Patre, ut praedicaret captivis remissionem, et impleretur in eo quod scriptum est: Ascendens in altum, captivam duxit captivitatem: dedit dona hominibus (Psal. LXVII, 19) . (Vers. 12.) Et assumpsit me spiritus, et audivi post me vocem commotionis magnae: Benedicta gloria Domini de loco suo. Deus de quo scriptum est: Assumens mansuetos Dominus (Psal. CXLVI, 6) , ipse assumpsit et prophetam, qui non erat in carne, sed in spiritu, et ambulans in spiritu, carnis opera non implebat: spiritus enim Dei erat in eo. Quamobrem et terrena contemnens rapitur a spiritu, et audit post se vocem commotionis magnae, praeteritorum obliviscens, et in futurum", + "candidate_score": 0.667582, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_37", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 3 , 43 ( LB II 130 ) . confugiant , quod alia fuerit ratio in superstitione et idolorum cultu gentilium , alia in cultu divorum et imaginum apud christianos , ego collatione quadam demonstro eun-dem esse cultum , superstitionem eandem deorum idolorumque apud gentes et divorum ac imaginum apud christianos .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_258", + "psc_text": "nulla esset 86 bestia, quam non parietis pictura monstraret. Hoc in delubris idolorum, fanisque gentilium hucusque perspicimus, quod omnia genera bestiarum adoret stulta religio. Unde et Virgilius ait: Omnigenumque deum monstra, et latrator Anubis, Quasi non et illa sint monstra quae laudat Contra Neptunum et Venerem, contraque Minervam. Possumus et in nostri templi [ Al. nostris templis] parietibus idola monstrare depicta, quando omnibus vitiis subjacemus, et pingimus in corde nostro peccatorum conscientiam, imaginesque diversas. De quibus et in Psalmo [ Al. Psalmis] dicitur: Domine, in civitate tua imaginem ipsorum dissipabis (Psalm. LXXII, 20) . Et in alio loco: Verumtamen in imagine perambulat homo (Psalm. XXXVIII, 7) . Quod scilicet nullus hominum sit qui aliquam imaginem non habeat, sive sanctitatis, sive peccati. Quamobrem furiosis dicitur et iracundis: Furor illis secundum similitudinem serpentis: sicut aspidis surdae et obturantis aures suas, quae non exaudiet vocem incantantium (Psal. LVI, 5) . Et de hominibus", + "candidate_score": 0.661001, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_47_49", + "bdc_text": "Ulrich Gäb-ler und Endre Zsindely , Zürich 1977 , S. 33-42 . illeveram . Cumque ante annos 10 in illas forte incidissem et fratribus doctis et piis communicassemEs ist anzunehmen , daß Bullinger sein Werk Zwingli und Jud vorgelegt hat , doch läßt sich diese Vermutung nicht belegen. , videbatur iis operaepretium fore , si publicarem , profuturum enim , ut si non ad aliud , ad hoc saltem , quod mea lucubratione nobiliora ingenia excitari posse crederent , quae utile alias et necessarium nostris saeculis argumentum doctius et felicius tractarent .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1259", + "psc_text": "sunt usque hodie multi in Ecclesiis, qui aiunt: Venite audiamus illum et illum, mira eloquentia praedicationis suae verba volventem: plaususque commovent, et vociferantur, et jactant manus, et quae operibus neglexerant, postquam advenisse cognoverint (necesse est enim evenire quod propheta Dei sermone pronuntiat), tunc incipient approbare, et nosse, quod cuncta quae audierant, non fuerint hominis verba, sed Domini, qui per prophetam, et virum ecclesiasticum locutus est. LIBER UNDECIMUS. 405-406 Undecimus in Ezechielem explanationum liber in extrema sui parte contra Gog et Magog vaticinium continebit, et usque ad exordium civitatis in monte positae, et templi in ea siti veniet. Quem si, adjuvante Domino, et sua mysteria disserente, potuero ad calcem usque perducere, diu mihi erit multumque dubitandum, utrum ad spiritale templum debeam mittere manus, an aperte ignorantiam confiteri: praesertim cum et apud Judaeos, et apud nos super interpretatione ejus grande silentium sit: aliis in futuro tempore exstruendum esse censentibus: aliis bono quidem", + "candidate_score": 0.645872, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_47_49", + "bdc_text": "Ulrich Gäb-ler und Endre Zsindely , Zürich 1977 , S. 33-42 . illeveram . Cumque ante annos 10 in illas forte incidissem et fratribus doctis et piis communicassemEs ist anzunehmen , daß Bullinger sein Werk Zwingli und Jud vorgelegt hat , doch läßt sich diese Vermutung nicht belegen. , videbatur iis operaepretium fore , si publicarem , profuturum enim , ut si non ad aliud , ad hoc saltem , quod mea lucubratione nobiliora ingenia excitari posse crederent , quae utile alias et necessarium nostris saeculis argumentum doctius et felicius tractarent .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1260", + "psc_text": "Domino, et sua mysteria disserente, potuero ad calcem usque perducere, diu mihi erit multumque dubitandum, utrum ad spiritale templum debeam mittere manus, an aperte ignorantiam confiteri: praesertim cum et apud Judaeos, et apud nos super interpretatione ejus grande silentium sit: aliis in futuro tempore exstruendum esse censentibus: aliis bono quidem animo, sed imperito, scientibus spiritualia esse quae dicuntur, et tamen ipsa spiritualia, quomodo disseri debeant, nescientibus. Et interim, ut praesentis operis cura nos teneat, scias, o virgo Christi Eustochium, orandum tibi esse pro nobis. In prophetia difficillima illud breviter admoneo, quod vir nostrae aetatis haud ignobilis, ad Imperatorem scribens, super hac natione dixerit: Gog iste, Gothus est; cui qua ratione possint omnia quae in ea scripta sunt coaptari, non est meum, sed eorum qui hoc putant, disserere. (CAP. XXXIV) (Cap. XXXIV.) Et factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili hominis, propheta de pastoribus (sive ad pastores) Israel, propheta, et", + "candidate_score": 0.645719, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_50", + "bdc_text": "Feci tum , quod iubebant , et opusculum De origine erroris in divorum et simulachrorum cultu aedidi .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_226", + "psc_text": "Septuaginta transtulerunt: quia cruciatus iniquitatum eorum fuit, ut in suo iniqui errore crucientur, et se intelligant male Dei munera in blasphemiam convertisse. (Vers. 20.) Et ornamentum monilium suorum in superbiam posuerunt, et imagines abominationum suarum et simulacrorum fecerunt ex eo. LXX: Electa mundi in superbiam posuerunt, et imagines abominationum suarum, et offendicula sua posuerunt ex eis. Quae ego, inquit, dederam in ornamentum possidentium atque divitias, illi verterunt in superbiam, ut de quibus poterant per eleemosynas et bona opera suam animam liberare, ex illis haberent materiam arrogantiae. Denique ex auro et argento fecerunt idola, et mea munera in daemonum simulacra verterunt. Porro quod dixere LXX, Electa mundi in superbiam posuerunt, ad aurum argentumque referendum est: quibus in mundo nihil putatur esse pretiosius. Illudque quod sequitur: Offendicula eorum, sciamus de Theodotione additum. Facilis autem sensus est juxta tropologiam, quod aurum et argentum, sensus et eloquia Scripturarum quae electa sunt mundi, et quae", + "candidate_score": 0.642883, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_45_47", + "bdc_text": "Todestag . Im Auftrag des Instituts für Schweizerische Reformationsgeschichte hg. v . Ulrich Gäb-ler und Endre Zsindely , Zürich 1977 , S. 33-42 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1522", + "psc_text": "longitudine cubiti unius et dimidii, et latitudine cubiti unius et dimidii, et altitudine cubiti unius, super quas ponent ( Vulg. ponant) vasa in quibus immolatur holocaustum et victimae. Et labia eorum palmi unius, reflexa intrinsecus per circuitum: super mensas 487 autem carnes oblationis. » Multum in hoc testimonio Hebraica Veritas a Septuaginta Interpretum editione discordat. Hoc enim quod diximus: Ibi lavabunt holocaustum, et in vestibulo portae duae mensae hinc, et rursum: Ut immoletur super eas holocaustum et pro peccato, in Septuaginta non habetur: sed in plerisque codicibus de Theodotione additum est. Rursum ubi nos diximus: Et labia earum palmi unius reflexa intrinsecus per circuitum, Septuaginta transtulerunt, et gisum palmi habentes dolatum intrinsecus per circuitum. Quod verbum, utrum Hebraerum, an Graecum sit, scire non possumus, nisi hoc tantum quod pro giso, Symmachus et Theodotio, labia, Aquilae prima editio ἐπιστάσεις, numero plurali; secunda, labia transtulerunt: pro quo in Hebraeo habetur ASEPHATHAIM (", + "candidate_score": 0.639537, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_64", + "bdc_text": "sowie oben Nr. 1221 , 1-30. , unde nunc quoque pergratum tibi fore credebam , si idem liber iam tamen aliquanto opulentior , cultior habitiorque sub tuo nomine prodiret denuo in publicum .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_313", + "psc_text": "gloria stetit in porta domus Domini Orientalis, non in janua templi, sed post atrium et limen in introitu portae domus Domini Orientalis. Quod cum propheta vidisset, ipsum est, inquit, animal, quod vidi subter Deum Israel, juxta fluvium Chobar, et intellexi, quia Cherubim essent. Quid enim novi viderat, quod intelligeret esse Cherubim, quae prius non intellexerat? Cherubim in lingua nostra scientiae 105 multitudo est: notitia sacramentorum Dei, et thronus ejus ac requies. Unde et in psalmo dicitur: Qui sedes super Cherubim, manifestare (Ps. LXXIX, 2) . Semper enim gloria Domini sedet in scientiae multitudine: et tunc manifestatur, quando cuncta regi providentia demonstrantur; nec fortuitu quid fieri, nec dicere quempiam: Dereliquit Dominus terram, et Dominus non videt (Supra IX, 9). Unde et intuitus Cherubim et appetitus eorum, est oblivisci praeteritorum, et in futura se extendere (Philipp. III). (CAP. XI) (Cap. XI.--Vers. 1.) Et elevavit me spiritus, et introduxit me ad portam domus", + "candidate_score": 0.626901, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_46_48", + "bdc_text": "Im Auftrag des Instituts für Schweizerische Reformationsgeschichte hg. v . Ulrich Gäb-ler und Endre Zsindely , Zürich 1977 , S. 33-42 . illeveram .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1522", + "psc_text": "longitudine cubiti unius et dimidii, et latitudine cubiti unius et dimidii, et altitudine cubiti unius, super quas ponent ( Vulg. ponant) vasa in quibus immolatur holocaustum et victimae. Et labia eorum palmi unius, reflexa intrinsecus per circuitum: super mensas 487 autem carnes oblationis. » Multum in hoc testimonio Hebraica Veritas a Septuaginta Interpretum editione discordat. Hoc enim quod diximus: Ibi lavabunt holocaustum, et in vestibulo portae duae mensae hinc, et rursum: Ut immoletur super eas holocaustum et pro peccato, in Septuaginta non habetur: sed in plerisque codicibus de Theodotione additum est. Rursum ubi nos diximus: Et labia earum palmi unius reflexa intrinsecus per circuitum, Septuaginta transtulerunt, et gisum palmi habentes dolatum intrinsecus per circuitum. Quod verbum, utrum Hebraerum, an Graecum sit, scire non possumus, nisi hoc tantum quod pro giso, Symmachus et Theodotio, labia, Aquilae prima editio ἐπιστάσεις, numero plurali; secunda, labia transtulerunt: pro quo in Hebraeo habetur ASEPHATHAIM (", + "candidate_score": 0.626363, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_15", + "bdc_text": "Ego vero totum illud superstitionis negotium in compendium contraxi , de hoc tantum disserui totumque semel oculis lectorum spectandum proposui .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_366", + "psc_text": "filiorum obstupuerunt (Infra XVIII, 2)? Manifesta perstringimus, ut in obscurioribus immoremur. LIBER QUARTUS. 121-122 Vellem, si fieri posset, Eustochium, explanationes in Ezechielem per singulos libros propriis texere prophetiis, et quod vaticinatione conjunctum est, nequaquam expositione dividere: ut facilior esset cursus dictantis pariter et legentis; longumque et immensum interpretationis iter certis spatiis separare, ut quasi titulis et indicibus, et, ut proprius loquar, argumentis ostenderem quid libri singuli continerent. Sed quid faciam, cum aliae prophetiae breves sint, aliae longae: ut saepe necessitate cogamur et plures in unum librum coarctare, et unam in multos dividere? Unde et nunc contra prophetas et prophetias, ad seniores quoque populi Israel et ad terram super quam inducuntur quatuor plagae pessimae, et de ligno vitis, quod cum fuerit abscisum, inutile est inter omnia ligna silvarum, catalogum etiam vitiorum Jerusalem volumus quarto libro comprehendere. Quem quia unius voluminis non patitur angustia, alteram partem ejus quinto volumini reservamus: prudentissimi lectoris", + "candidate_score": 0.617515, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_42", + "bdc_text": "vgl . Willy Rordorf Laktanz als Vorbild des jungen Bullinger , in :", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_297", + "psc_text": "nihil tale renuntiant. Neque enim laetitiae, sed moeroris implevere sententiam, quae non sermone, sed opere probatur. Et in hoc loco pro ποδήρη, id est, veste talari, quam interpretati sunt Septuaginta, Theodotio ipsum verbum Hebraicum posuit BADDIM ( ); Symmachus, lineam; Aquila, praecipuam, sive stolam. 100 Pro zona quoque Symmachus, tabulas; Aquila, atramentarium; Theodotio, κάστυ posuerunt. (CAP. X) (Cap. X.--Vers. 1, 2.) Et vidi, et ecce in firmamento quod erat super caput Cherubim quasi lapis sapphirus: quasi species similitudinis solii apparuit super eam [Vulg. ea]. Et dixit ad virum, qui indutus erat lineis, et ait: Ingredere in medio rotarum, quae sunt subtus Cherub [Vulg. Cherubim): et imple manus tuas prunis ignis, quae sunt inter Cherubim: et effunde super civitatem. De firmamento, quod erat super Cherubim, et de lapide sapphiro, qui habebat similitudinem throni, et de rotis quae animalia sequebantur, supra dixisse sufficiat, et illorum lector explanatione contentus sit. Nunc autem quod", + "candidate_score": 0.612048, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1", + "max_score": 0.718363, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_1_3", + "bdc_text": "Scio mihi non defuturos adversarios , qui et argumentum , quod in hoc libro tracto , et modum , quo trado , prorsus sint damnaturi , verum consolabitur me conscientia mea coram domino . Novi enim , quid spectaverim ; novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_810", + "psc_text": "Multa flagella peccatoris: multum flagellatur, qui non confitens Deo peccata sua, seipsum sibi rectorem esse vult. Sperantem autem in Domino misericordia circumdabit: qui autem sperat in Domino, et ei se subdit regendum, misericordia circumdabit eum. 11. [vers. 11.] Laetamini in Domino, et exsultate, justi: laetamini, et exsultate, justi, non in vobis, sed in Domino. Et gloriamini, omnes recti corde: et in eo gloriamini omnes, qui intellexistis rectum esse illi subdi, ut caeteris praeferamini. ENARRATIO II. SERMO AD PLEBEM. 1. Psalmus gratiae Dei et justificationis nostrae nullis praecedentibus meritis nostris, sed praeveniente nos misericordia Domini Dei nostri, commendatus maxime ore apostolico, sicut praecedens hunc psalmum lectio omnibus intimavit, a nostra tenuitate susceptus est cum Vestra Charitate tractandus. Unde primum infirmitatem meam orationibus vestris commendo, sicut dicit Apostolus, ut detur mihi sermo in apertione oris mei (Ephes. VI, 19) , sic loqui vobis, quemadmodum et mihi dicere periculosum non sit, et vobis", + "candidate_score": 0.718363, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_1_3", + "bdc_text": "Scio mihi non defuturos adversarios , qui et argumentum , quod in hoc libro tracto , et modum , quo trado , prorsus sint damnaturi , verum consolabitur me conscientia mea coram domino . Novi enim , quid spectaverim ; novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_807", + "psc_text": "4. [vers. 4.] Quoniam die ac nocte gravata est super me manus tua: quoniam continua afflictione flagellorum tuorum, Conversus sum in aerumna mea, dum configeretur spina. Miser factus sum cognoscendo miseriam meam, compunctus mala conscientia. 5. [vers. 5.] Peccatum meum cognovi, et injustitiam meam non operui: id est, injustitiam meam non occultavi. Dixi: Pronuntiabo adversum me injustitiam meam Domino. Dixi: Pronuntiabo, non adversum Deum, sicut in clamore impietatis quando tacui, sed adversum me injustitiam meam Domino. Et tu remisisti impietatem cordis mei: audiens vocem confessionis in corde, antequam voce proferretur. 6. [vers. 6.] Pro hac orabit ad te omnis sanctus in tempore opportuno: pro hac impietate cordis ad te orabit omnis sanctus. Non enim meritis suis sancti erunt, sed opportunitate temporis, hoc est in adventu ejus qui nos a peccatis redemit. Verumtamen in diluvio aquarum multarum, ad eum non appropinquabunt: verumtamen nemo arbitretur, cum repente finis venerit, sicut in diebus", + "candidate_score": 0.709261, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_2_4", + "bdc_text": "Novi enim , quid spectaverim ; novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim . Modum in tradendo sequutus sum , qui maxime videbatur perspicuus esse et huic negotio congruere .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1295", + "psc_text": "Dominus autem qui prospiciebat dies illius, noverat ejus futura tormenta, et sine fine tormenta. Ergo, Novit Dominus vias immaculatorum. 8. Et haereditas eorum in aeternum erit. Hoc in fide habemus: Dominus numquid in fide? Dominus novit illa in tanta manifestatione, in quanta non possumus dicere, cum vel aequati Angelis erimus. Non enim nobis tam manifesta erunt, quae erunt manifesta, quam sunt manifesta illi qui nec commutari potest. Tamen et de nobis quid dictum est? Dilectissimi, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quod erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est (I Joan. III, 2) . Servatur ergo nobis nescio quod dulce spectaculum omnino: et si cogitari ex aliqua parte in aenigmate et per speculum potest, dici tamen nullo modo potest pulchritudo illius dulcedinis, quam servat Deus timentibus se, perficit autem sperantibus in se (Psal. XXX, 20). Illuc parantur corda nostra in omnibus vitae hujus", + "candidate_score": 0.699693, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_3", + "bdc_text": "novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_810", + "psc_text": "Multa flagella peccatoris: multum flagellatur, qui non confitens Deo peccata sua, seipsum sibi rectorem esse vult. Sperantem autem in Domino misericordia circumdabit: qui autem sperat in Domino, et ei se subdit regendum, misericordia circumdabit eum. 11. [vers. 11.] Laetamini in Domino, et exsultate, justi: laetamini, et exsultate, justi, non in vobis, sed in Domino. Et gloriamini, omnes recti corde: et in eo gloriamini omnes, qui intellexistis rectum esse illi subdi, ut caeteris praeferamini. ENARRATIO II. SERMO AD PLEBEM. 1. Psalmus gratiae Dei et justificationis nostrae nullis praecedentibus meritis nostris, sed praeveniente nos misericordia Domini Dei nostri, commendatus maxime ore apostolico, sicut praecedens hunc psalmum lectio omnibus intimavit, a nostra tenuitate susceptus est cum Vestra Charitate tractandus. Unde primum infirmitatem meam orationibus vestris commendo, sicut dicit Apostolus, ut detur mihi sermo in apertione oris mei (Ephes. VI, 19) , sic loqui vobis, quemadmodum et mihi dicere periculosum non sit, et vobis", + "candidate_score": 0.698921, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_28_30", + "bdc_text": "Et haec quidem disputata hactenus concludo assertione invocationis divini nominis et intercessionis domini nostri Iesu Christi . Hic enim alter disputationis nostrae scopus est , solum deum per Christum unice esse in omnibus invocandum , non deos , non divos neque ullam quantumvis excellentem creaturam . Progredior amplius et dissero iam etiam de initiis et progressu idololatriae , quę dogma illud de intercessione , invocatione et cultu divorum sequuta est .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2967", + "psc_text": "Orate pro illo per Christum. Prorsus hodiernam precem pro illo fundite Domino Deo nostro. Scimus enim et certi sumus quia oratio vestra delet omnes impietates ejus. Dominus vobiscum. IN PSALMUM LXII ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. Propter eos qui forte rudes sunt adhuc ad nomen Christi, quia undique colligit qui pro omnibus dedit sanguinem suum, dicendum est paucis quod et illi libenter audiant qui noverunt, et discant qui non noverunt. Psalmi isti quos cantamus, antequam Dominus noster Jesus Christus natus esset ex virgine Maria, Spiritu Dei dictante dicti et conscripti sunt. Fuit enim David rex in Judaeorum gente; quae gens una colebat Deum unum, qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in ipsis sunt, sive quae videntur, sive quae non videntur. Caeterae autem gentes, aut idola colebant quae manibus suis fecerant, aut creaturam Dei, non ipsum Creatorem, id est, aut solem, aut lunam, aut stellas, aut mare, aut", + "candidate_score": 0.69645, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_70", + "bdc_text": "Dominus Iesus adsit nobis et dirigat corda et ora nostra in gloriam nominis sui .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_386", + "psc_text": "Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam (Psal. CXIII secund. 1) . Dicamus, Non nobis: quibus enim si quasi nobis? Dicamus, inquam, Non nobis, quia si ita faceret sicut nobis, nonnisi poenas infligeret nobis. Non nobis, sed nomini suo det gloriam: quia non secundum iniquitates nostras fecit nobis (Psal. CII, 10). Non ergo nobis, Domine, non nobis: repetitio confirmatio est. Non nobis, Domine, sed nomini tuo da gloriam: hoc illi noverant coeli, qui enarraverunt gloriam Dei. 3. [vers. 2.] Et opera manuum ejus annuntiat firmamentum: quod dictum est, gloriam Dei, hoc repetitum est, opera manuum ejus. Quae opera manuum ejus? Non sicut quidam sentiunt, Deus verbo fecit omnia, et tanquam praestantiorem caeteris hominem suis manibus fecit. Non ita sentiendum est: infirma est ista, et non satis elimata sententia; omnia enim verbo fecit. Nam licet opera Dei diversa narrentur, in quibus hominem ad imaginem suam fecit (Gen. I); tamen omnia", + "candidate_score": 0.687756, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_27_29", + "bdc_text": "Hoc consilio respondi etiam ad singulas adversariorum obiectiones , quas licet paucis , bona tamen fide recensui , bona fide item discussi , sed quam feliciter , iudicabunt lectores . Et haec quidem disputata hactenus concludo assertione invocationis divini nominis et intercessionis domini nostri Iesu Christi . Hic enim alter disputationis nostrae scopus est , solum deum per Christum unice esse in omnibus invocandum , non deos , non divos neque ullam quantumvis excellentem creaturam .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2967", + "psc_text": "Orate pro illo per Christum. Prorsus hodiernam precem pro illo fundite Domino Deo nostro. Scimus enim et certi sumus quia oratio vestra delet omnes impietates ejus. Dominus vobiscum. IN PSALMUM LXII ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. Propter eos qui forte rudes sunt adhuc ad nomen Christi, quia undique colligit qui pro omnibus dedit sanguinem suum, dicendum est paucis quod et illi libenter audiant qui noverunt, et discant qui non noverunt. Psalmi isti quos cantamus, antequam Dominus noster Jesus Christus natus esset ex virgine Maria, Spiritu Dei dictante dicti et conscripti sunt. Fuit enim David rex in Judaeorum gente; quae gens una colebat Deum unum, qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in ipsis sunt, sive quae videntur, sive quae non videntur. Caeterae autem gentes, aut idola colebant quae manibus suis fecerant, aut creaturam Dei, non ipsum Creatorem, id est, aut solem, aut lunam, aut stellas, aut mare, aut", + "candidate_score": 0.687323, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_17_19", + "bdc_text": "Merito enim piorum hominum lucubrationes magni aestimo , utpote quorum ministerio ad bonum ecclesiae suae utitur dominus et quorum spiritus nunc vivunt apud dominum ; tantum abest , ut vel tantillum de laudibus piorum hisce nostris diminutum cupiam . Atqui hoc tempore et saeculo ista eo potissimum nomine publico , quod videam potentes , doctos , principes et maximae existimationis viros vafris artibus , disputationibus et concionibus ingeniosis , aedictis publicis , modis denique omnibus id conari , ut tota Christi fidelium ecclesia divorum intercessionem et invocationem , sed et simulachrorum usum et cultum in templis agnoscat et confiteatur apostolicum , antiquum , orthodoxum et rectum esse .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_307", + "psc_text": "In omnem animam hominis operantis malum, Judaei primum et Graeci (Id. II, 9) . Linguam magniloquam: linguam superbam. 5. [vers. 5] Qui dixerunt: Linguam nostram magnificabimus, labia nostra apud nos sunt, quis noster Dominus est? Superbi hypocritae significantur, in sermone suo spem ponentes ad homines decipiendos, et Deo non subditi. 6. [vers. 6.] Propter miseriam inopum et gemitum pauperum, nunc exsurgam, dicit Dominus: ita enim populum suum ipse Dominus in Evangelio miseratus est, quod rectorem non haberet, cum bene posset obtemperare. Unde etiam dictum est in Evangelio: Messis multa, operarii autem pauci (Matth. IX, 37) . Hoc autem ex persona Dei Patris accipiendum est, qui propter inopes et pauperes, id est inopia et paupertate bonorum spiritualium egentes, Filium suum dignatus est mittere; inde autem incipit sermo ejus apud Matthaeum in monte, cum dicit: Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum (Id. V, 3) . Ponam in salutari. Non dixit", + "candidate_score": 0.683003, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_20_22", + "bdc_text": "Ideo enim in priore operis parte , quid prophetae et apostoli apostolicaque ecclesia de deo , eius invocatione et cultu senserit atque crediderit , ostendo . His oppono superstitionem , ubi dissero de primis caussis et initiis erroris apud gentes , Iudaeos et christianos . Neque ob aliud ibidem de gentium superstitionibus disputo copiosius , quam quod sub finem libri collationem subiicio inter superstitionem gentilium et christianorum , ut iam mox ab initio colliquescat id a nobis nulla fieri cum pietatis iniuria .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3371", + "psc_text": "opera, nisi quae sequuntur praecedentem fidem: nihil aliud videtur dictum, Aethiopia praeveniet manus ejus Deo, nisi, Aethiopia credet Deo. Sic enim praeveniet manus ejus, id est opera ejus. Cujus, nisi ipsius Aethiopiae? Quia hoc in graeco non est ambiguum: ejus quippe ibi feminino genere apertissime positum est. Ac per hoc nihil aliud dictum est, quam Aethiopia praeveniet manus suas Deo, id est, credendo in Deum praeveniet opera sua. Existimo enim, inquit Apostolus, justificari hominem per fidem sine operibus Legis. An Judaeorum Deus tantum? nonne et Gentium [(Rom. III, 28 et 29) ? Sic ergo Aethiopia, quae videtur extrema Gentium, justificatur per fidem sine operibus Legis. Non enim, ut justificetur, de Legis operibus gloriatur; nec praeponit fidei merita sua, sed fide praevenit opera sua. Plures sane codices non habent, manus, sed, manum; quod tantumdem valet, quoniam pro operibus positum est. Mallem autem latini interpretes sic transtulissent: Aethiopia praeveniet manus suas, vel", + "candidate_score": 0.677034, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_3", + "bdc_text": "novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_886", + "psc_text": "sed quia distortum est quod posuisti: ita et cor tuum quamdiu pravum est et distortum, non potest colliniari rectitudini Dei, et non potest in illo collocari ut haereat illi, et fiat Qui adhaeret Domino, unus spiritus est (I Cor. VI, 17) . Ideo recti corde gloriamini dixit. Quomodo recti corde gloriantur? Audite gloriationem ipsorum: Non solum autem, dicit Apostolus, sed et gloriamur in tribulationibus. Nam non est magnum gloriari in gaudiis, gloriari in laetitiis: rectus corde etiam in tribulatione gloriatur. Et audi quomodo gloriatur in tribulatione; quia non frustra quisquam, non supervacue: vide rectum cor, Scientes, inquit, quia tribulatio patientiam operatur, patientia autem probationem, probatio vero spem, spes autem non confundit, quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis (Rom. V, 3-5) . 26. Sic est ergo rectum cor, fratres. Cuicumque aliquid accidit, dicat: Dominus dedit, Dominus abstulit. Ecce rectum cor: Sicut Domino", + "candidate_score": 0.676356, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_1", + "bdc_text": "Scio mihi non defuturos adversarios , qui et argumentum , quod in hoc libro tracto , et modum , quo trado , prorsus sint damnaturi , verum consolabitur me conscientia mea coram domino .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_807", + "psc_text": "4. [vers. 4.] Quoniam die ac nocte gravata est super me manus tua: quoniam continua afflictione flagellorum tuorum, Conversus sum in aerumna mea, dum configeretur spina. Miser factus sum cognoscendo miseriam meam, compunctus mala conscientia. 5. [vers. 5.] Peccatum meum cognovi, et injustitiam meam non operui: id est, injustitiam meam non occultavi. Dixi: Pronuntiabo adversum me injustitiam meam Domino. Dixi: Pronuntiabo, non adversum Deum, sicut in clamore impietatis quando tacui, sed adversum me injustitiam meam Domino. Et tu remisisti impietatem cordis mei: audiens vocem confessionis in corde, antequam voce proferretur. 6. [vers. 6.] Pro hac orabit ad te omnis sanctus in tempore opportuno: pro hac impietate cordis ad te orabit omnis sanctus. Non enim meritis suis sancti erunt, sed opportunitate temporis, hoc est in adventu ejus qui nos a peccatis redemit. Verumtamen in diluvio aquarum multarum, ad eum non appropinquabunt: verumtamen nemo arbitretur, cum repente finis venerit, sicut in diebus", + "candidate_score": 0.676219, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_66_68", + "bdc_text": "Nam virtus tua commendavit te omnibus bonis vel apud exteras nationes illam praedicantibus . Praedicant illam celebres per Sveviam ecclesiae , ante alias vero in primis illustris et vere constans Wortspiel mit dem Namen der Stadt Konstanz. Constantiensis ecclesia , doctrina et fide sana , patientia invicta , puritate charitateque celebri multo clarissima . Lucubratio ipsa nil , opinor , impuritatis habet , imo in assertionem purae et syncerae religionis conscripta est ;", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3358", + "psc_text": "commendat Apostolus, fidem, spem, charitatem (II Cor. XIII, 13), confessio sit in fide, fortitudo in spe, latitudo in charitate. Fidei quippe res est ut corde credatur ad justitiam, ore autem confessio fiat ad salutem (Rom. X, 10). In passionibus autem tribulationum res tristis est, sed spes fortis est: Si enim quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus (Id. VIII, 25) . Latitudinem vero praestat charitatis in corde diffusio: nam consummata charitas foras mittit timorem (I Joan. IV, 18) ; qui timor tormentum habet per animae angustias. Principes ergo Juda duces eorum qui in Ecclesiis benedicunt Dominum. Principes Zabulon, principes Nephthalim: principes confessionis, fortitudinis, latitudinis; principes fidei, spei, charitatis. 37. [vers. 29.] Manda, Deus, virtutem tuam. Unus enim Dominus noster Jesus Christus, per quem omnia, et nos in ipso (I Cor. VIII, 6), quem legimus Dei Virtutem et Dei Sapientiam (Id. I, 24). Quomodo autem Deus mandat Christum suum, nisi dum", + "candidate_score": 0.675756, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_29", + "bdc_text": "Hic enim alter disputationis nostrae scopus est , solum deum per Christum unice esse in omnibus invocandum , non deos , non divos neque ullam quantumvis excellentem creaturam .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2967", + "psc_text": "Orate pro illo per Christum. Prorsus hodiernam precem pro illo fundite Domino Deo nostro. Scimus enim et certi sumus quia oratio vestra delet omnes impietates ejus. Dominus vobiscum. IN PSALMUM LXII ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. Propter eos qui forte rudes sunt adhuc ad nomen Christi, quia undique colligit qui pro omnibus dedit sanguinem suum, dicendum est paucis quod et illi libenter audiant qui noverunt, et discant qui non noverunt. Psalmi isti quos cantamus, antequam Dominus noster Jesus Christus natus esset ex virgine Maria, Spiritu Dei dictante dicti et conscripti sunt. Fuit enim David rex in Judaeorum gente; quae gens una colebat Deum unum, qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in ipsis sunt, sive quae videntur, sive quae non videntur. Caeterae autem gentes, aut idola colebant quae manibus suis fecerant, aut creaturam Dei, non ipsum Creatorem, id est, aut solem, aut lunam, aut stellas, aut mare, aut", + "candidate_score": 0.674567, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_66_68", + "bdc_text": "Nam virtus tua commendavit te omnibus bonis vel apud exteras nationes illam praedicantibus . Praedicant illam celebres per Sveviam ecclesiae , ante alias vero in primis illustris et vere constans Wortspiel mit dem Namen der Stadt Konstanz. Constantiensis ecclesia , doctrina et fide sana , patientia invicta , puritate charitateque celebri multo clarissima . Lucubratio ipsa nil , opinor , impuritatis habet , imo in assertionem purae et syncerae religionis conscripta est ;", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3357", + "psc_text": "ducesque eorum qui in Ecclesiis benedicunt Dominum video commendari, non absurde etiam istum sensum probo; sed plus me delectat quod ex istorum nominum interpretatione clarescit. Hebraea quippe sunt nomina: quorum Juda, Confessio interpretari dicitur; Zabulon, Habitaculum fortitudinis; Nephthalim, Dilatatio mea. Quae omnia verissimos nobis insinuant principes Ecclesiarum, dignos ducatu, dignos imitatione, dignos honoribus. Martyres namque in Ecclesiis locum summum tenent, atque apice sanctae dignitatis excellunt. Jam vero in martyrio prima confessio est, et pro illa quidquid acciderit tolerandi sequens assumitur fortitudo; deinde post omnia tolerata, finitis angustiis, latitudo consequitur in praemio Potest et sic intelligi, ut quoniam tria haec praecipue commendat Apostolus, fidem, spem, charitatem (II Cor. XIII, 13), confessio sit in fide, fortitudo in spe, latitudo in charitate. Fidei quippe res est ut corde credatur ad justitiam, ore autem confessio fiat ad salutem (Rom. X, 10). In passionibus autem tribulationum res tristis est, sed spes fortis est: Si enim", + "candidate_score": 0.674237, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_67_69", + "bdc_text": "Praedicant illam celebres per Sveviam ecclesiae , ante alias vero in primis illustris et vere constans Wortspiel mit dem Namen der Stadt Konstanz. Constantiensis ecclesia , doctrina et fide sana , patientia invicta , puritate charitateque celebri multo clarissima . Lucubratio ipsa nil , opinor , impuritatis habet , imo in assertionem purae et syncerae religionis conscripta est ; igitur non gravaberis huius mecum commune sumere patrocinium .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1291", + "psc_text": "meo, qui saevit in nomen meum. Erudio vel erudivi per cum alios, erudiam et ipsum per alios. Factum est hoc, et novimus quanta sustinuerit Saulus, multo plura quam fecerat, quasi avarus exactor cum usuris recepit quod dederat. 6. Sed vide utrum in illo impletum sit quod modo Psalmus dicit, Confirmat autem justos Dominus. Non solum, inquit idem Paulus, cum multa mala pateretur, sed et gloriamur in tribulationibus, scientos quia tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem, spes autem non confundit, quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis (Rom. V, 3-5) . Bene; plane jam justus, jam confirmatus. Quomodo ergo isti jam confirmato nihil nocebant qui illum insectabantur, sic nec ipse illis quos persequebatur. Confirmat autem, inquit, justos Dominus. Audi alias voces confirmati justi. Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio, an angustia, an fames, an nuditas, an persecutio (Id. VIII, 35) .", + "candidate_score": 0.67409, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_67_69", + "bdc_text": "Praedicant illam celebres per Sveviam ecclesiae , ante alias vero in primis illustris et vere constans Wortspiel mit dem Namen der Stadt Konstanz. Constantiensis ecclesia , doctrina et fide sana , patientia invicta , puritate charitateque celebri multo clarissima . Lucubratio ipsa nil , opinor , impuritatis habet , imo in assertionem purae et syncerae religionis conscripta est ; igitur non gravaberis huius mecum commune sumere patrocinium .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3358", + "psc_text": "commendat Apostolus, fidem, spem, charitatem (II Cor. XIII, 13), confessio sit in fide, fortitudo in spe, latitudo in charitate. Fidei quippe res est ut corde credatur ad justitiam, ore autem confessio fiat ad salutem (Rom. X, 10). In passionibus autem tribulationum res tristis est, sed spes fortis est: Si enim quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus (Id. VIII, 25) . Latitudinem vero praestat charitatis in corde diffusio: nam consummata charitas foras mittit timorem (I Joan. IV, 18) ; qui timor tormentum habet per animae angustias. Principes ergo Juda duces eorum qui in Ecclesiis benedicunt Dominum. Principes Zabulon, principes Nephthalim: principes confessionis, fortitudinis, latitudinis; principes fidei, spei, charitatis. 37. [vers. 29.] Manda, Deus, virtutem tuam. Unus enim Dominus noster Jesus Christus, per quem omnia, et nos in ipso (I Cor. VIII, 6), quem legimus Dei Virtutem et Dei Sapientiam (Id. I, 24). Quomodo autem Deus mandat Christum suum, nisi dum", + "candidate_score": 0.671546, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_69_71", + "bdc_text": "igitur non gravaberis huius mecum commune sumere patrocinium . Dominus Iesus adsit nobis et dirigat corda et ora nostra in gloriam nominis sui . Amen .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_4167", + "psc_text": "Domino glorietur (I Cor. I, 31). Et propitius esto, inquit, peccatis nostris propter nomen tuum: non propter nos; nam quid aliud merentur peccata nostra, quam debita et digna supplicia? sed propitius esto peccatis nostris propter nomen tuum. Sic ergo nos liberas, id est, eruis a malis, cum et adjuvas nos ad faciendam justitiam, et propitius es peccatis nostris, sine quibus in hac vita non sumus: Quoniam non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens (Psal. CXLII, 2) . Peccatum autem iniquitas est (I Joan. III, 4) ; et si iniquitates observaveris, quis sustinebit (Psal. CXXIX, 3) ? 13. [vers. 10.] Quod autem adjungit, Nequando dicant in Gentibus, Ubi est Deus eorum? magis pro ipsis Gentibus est accipiendum. Male enim pereunt qui de Deo vero desperaverint, putantes eum vel non esse, vel suos non adjuvare, nec eis esse propitium. Illud vero quod sequitur, Et innotescat in nationibus coram oculis nostris vindicta sanguinis", + "candidate_score": 0.670983, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_70", + "bdc_text": "Dominus Iesus adsit nobis et dirigat corda et ora nostra in gloriam nominis sui .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2150", + "psc_text": "egit? Vocavit terram a solis ortu usque ad occasum. Qui vocavit terram a solis ortu usque ad occasum, Dominus noster et Salvator est Jesus Christus. Verbum caro factum, ut inhabitaret in nobis. Dominus ergo noster Jesus Christus Deus deorum est; quia per ipsum facta sunt omnia, et sine ipso factum est nihil. Verbum Dei, si Deus est, utique Deus deorum est: utrum autem sit Deus, Evangelium respondet, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 14, 1) . Et si omnia per ipsum facta sunt, sicut consequenter dicit, et dii si qui facti sunt, per ipsum facti sunt. Unus enim Deus non factus, et vere Deus ipse solus. Ipse autem solus Deus, Pater et Filius et Spiritus sanctus, unus Deus. 2. Dii ergo quorum Deus est verus Deus, qui sunt, aut ubi sunt? Dicit alius psalmus: Deus stetit in synagoga deorum; in medio", + "candidate_score": 0.668182, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_65_67", + "bdc_text": "Multi nimirum viri boni haec nostra non tam meo quam tuo nomine legent . Nam virtus tua commendavit te omnibus bonis vel apud exteras nationes illam praedicantibus . Praedicant illam celebres per Sveviam ecclesiae , ante alias vero in primis illustris et vere constans Wortspiel mit dem Namen der Stadt Konstanz. Constantiensis ecclesia , doctrina et fide sana , patientia invicta , puritate charitateque celebri multo clarissima .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1291", + "psc_text": "meo, qui saevit in nomen meum. Erudio vel erudivi per cum alios, erudiam et ipsum per alios. Factum est hoc, et novimus quanta sustinuerit Saulus, multo plura quam fecerat, quasi avarus exactor cum usuris recepit quod dederat. 6. Sed vide utrum in illo impletum sit quod modo Psalmus dicit, Confirmat autem justos Dominus. Non solum, inquit idem Paulus, cum multa mala pateretur, sed et gloriamur in tribulationibus, scientos quia tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem, spes autem non confundit, quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis (Rom. V, 3-5) . Bene; plane jam justus, jam confirmatus. Quomodo ergo isti jam confirmato nihil nocebant qui illum insectabantur, sic nec ipse illis quos persequebatur. Confirmat autem, inquit, justos Dominus. Audi alias voces confirmati justi. Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio, an angustia, an fames, an nuditas, an persecutio (Id. VIII, 35) .", + "candidate_score": 0.667869, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_67_69", + "bdc_text": "Praedicant illam celebres per Sveviam ecclesiae , ante alias vero in primis illustris et vere constans Wortspiel mit dem Namen der Stadt Konstanz. Constantiensis ecclesia , doctrina et fide sana , patientia invicta , puritate charitateque celebri multo clarissima . Lucubratio ipsa nil , opinor , impuritatis habet , imo in assertionem purae et syncerae religionis conscripta est ; igitur non gravaberis huius mecum commune sumere patrocinium .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3357", + "psc_text": "ducesque eorum qui in Ecclesiis benedicunt Dominum video commendari, non absurde etiam istum sensum probo; sed plus me delectat quod ex istorum nominum interpretatione clarescit. Hebraea quippe sunt nomina: quorum Juda, Confessio interpretari dicitur; Zabulon, Habitaculum fortitudinis; Nephthalim, Dilatatio mea. Quae omnia verissimos nobis insinuant principes Ecclesiarum, dignos ducatu, dignos imitatione, dignos honoribus. Martyres namque in Ecclesiis locum summum tenent, atque apice sanctae dignitatis excellunt. Jam vero in martyrio prima confessio est, et pro illa quidquid acciderit tolerandi sequens assumitur fortitudo; deinde post omnia tolerata, finitis angustiis, latitudo consequitur in praemio Potest et sic intelligi, ut quoniam tria haec praecipue commendat Apostolus, fidem, spem, charitatem (II Cor. XIII, 13), confessio sit in fide, fortitudo in spe, latitudo in charitate. Fidei quippe res est ut corde credatur ad justitiam, ore autem confessio fiat ad salutem (Rom. X, 10). In passionibus autem tribulationum res tristis est, sed spes fortis est: Si enim", + "candidate_score": 0.667622, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_28", + "bdc_text": "Et haec quidem disputata hactenus concludo assertione invocationis divini nominis et intercessionis domini nostri Iesu Christi .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2967", + "psc_text": "Orate pro illo per Christum. Prorsus hodiernam precem pro illo fundite Domino Deo nostro. Scimus enim et certi sumus quia oratio vestra delet omnes impietates ejus. Dominus vobiscum. IN PSALMUM LXII ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. Propter eos qui forte rudes sunt adhuc ad nomen Christi, quia undique colligit qui pro omnibus dedit sanguinem suum, dicendum est paucis quod et illi libenter audiant qui noverunt, et discant qui non noverunt. Psalmi isti quos cantamus, antequam Dominus noster Jesus Christus natus esset ex virgine Maria, Spiritu Dei dictante dicti et conscripti sunt. Fuit enim David rex in Judaeorum gente; quae gens una colebat Deum unum, qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in ipsis sunt, sive quae videntur, sive quae non videntur. Caeterae autem gentes, aut idola colebant quae manibus suis fecerant, aut creaturam Dei, non ipsum Creatorem, id est, aut solem, aut lunam, aut stellas, aut mare, aut", + "candidate_score": 0.667184, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_66_68", + "bdc_text": "Nam virtus tua commendavit te omnibus bonis vel apud exteras nationes illam praedicantibus . Praedicant illam celebres per Sveviam ecclesiae , ante alias vero in primis illustris et vere constans Wortspiel mit dem Namen der Stadt Konstanz. Constantiensis ecclesia , doctrina et fide sana , patientia invicta , puritate charitateque celebri multo clarissima . Lucubratio ipsa nil , opinor , impuritatis habet , imo in assertionem purae et syncerae religionis conscripta est ;", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1291", + "psc_text": "meo, qui saevit in nomen meum. Erudio vel erudivi per cum alios, erudiam et ipsum per alios. Factum est hoc, et novimus quanta sustinuerit Saulus, multo plura quam fecerat, quasi avarus exactor cum usuris recepit quod dederat. 6. Sed vide utrum in illo impletum sit quod modo Psalmus dicit, Confirmat autem justos Dominus. Non solum, inquit idem Paulus, cum multa mala pateretur, sed et gloriamur in tribulationibus, scientos quia tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem, spes autem non confundit, quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis (Rom. V, 3-5) . Bene; plane jam justus, jam confirmatus. Quomodo ergo isti jam confirmato nihil nocebant qui illum insectabantur, sic nec ipse illis quos persequebatur. Confirmat autem, inquit, justos Dominus. Audi alias voces confirmati justi. Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio, an angustia, an fames, an nuditas, an persecutio (Id. VIII, 35) .", + "candidate_score": 0.666779, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_66_68", + "bdc_text": "Nam virtus tua commendavit te omnibus bonis vel apud exteras nationes illam praedicantibus . Praedicant illam celebres per Sveviam ecclesiae , ante alias vero in primis illustris et vere constans Wortspiel mit dem Namen der Stadt Konstanz. Constantiensis ecclesia , doctrina et fide sana , patientia invicta , puritate charitateque celebri multo clarissima . Lucubratio ipsa nil , opinor , impuritatis habet , imo in assertionem purae et syncerae religionis conscripta est ;", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1926", + "psc_text": "in aeternum, conspicuis et manifestis illic cordibus omnium perfecta charitate luminosis, ut se universam plenissime noverit, quae hic in multis suis partibus occulta sibi est. Unde admonemur ab Apostolo nihil ante tempus judicare, donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestet cogitationes cordis, et sit laus unicuique a Deo (I Cor. IV, 5). Ipsa enim sancta civitas sibi quodammodo confitebitur, cum populi ejus quibus constat, ipsi civitati confitebuntur in aeternum; ut ex nulla parte se lateat, nullo in se existente cujus aliquid lateat. IN PSALMUM XLV ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. [vers. 1.] Jam Charitati Vestrae quaedam sicut notissima loquimur, in quibus immorari non debemus: quia ea quae scitis, breviter commemorari debent. Filios Core nos esse intelligamus. Commemoro enim vos scientes, Core interpretari Calvitium; Dominumque nostrum, quoniam in Calvariae loco crucifixus est, adduxisse sibi multos, tanquam illud granum, quod nisi mortificatum esset, solum remaneret (Joan. XII, 24); et eos", + "candidate_score": 0.665542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_65_67", + "bdc_text": "Multi nimirum viri boni haec nostra non tam meo quam tuo nomine legent . Nam virtus tua commendavit te omnibus bonis vel apud exteras nationes illam praedicantibus . Praedicant illam celebres per Sveviam ecclesiae , ante alias vero in primis illustris et vere constans Wortspiel mit dem Namen der Stadt Konstanz. Constantiensis ecclesia , doctrina et fide sana , patientia invicta , puritate charitateque celebri multo clarissima .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3357", + "psc_text": "ducesque eorum qui in Ecclesiis benedicunt Dominum video commendari, non absurde etiam istum sensum probo; sed plus me delectat quod ex istorum nominum interpretatione clarescit. Hebraea quippe sunt nomina: quorum Juda, Confessio interpretari dicitur; Zabulon, Habitaculum fortitudinis; Nephthalim, Dilatatio mea. Quae omnia verissimos nobis insinuant principes Ecclesiarum, dignos ducatu, dignos imitatione, dignos honoribus. Martyres namque in Ecclesiis locum summum tenent, atque apice sanctae dignitatis excellunt. Jam vero in martyrio prima confessio est, et pro illa quidquid acciderit tolerandi sequens assumitur fortitudo; deinde post omnia tolerata, finitis angustiis, latitudo consequitur in praemio Potest et sic intelligi, ut quoniam tria haec praecipue commendat Apostolus, fidem, spem, charitatem (II Cor. XIII, 13), confessio sit in fide, fortitudo in spe, latitudo in charitate. Fidei quippe res est ut corde credatur ad justitiam, ore autem confessio fiat ad salutem (Rom. X, 10). In passionibus autem tribulationum res tristis est, sed spes fortis est: Si enim", + "candidate_score": 0.661979, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_67", + "bdc_text": "Praedicant illam celebres per Sveviam ecclesiae , ante alias vero in primis illustris et vere constans Wortspiel mit dem Namen der Stadt Konstanz. Constantiensis ecclesia , doctrina et fide sana , patientia invicta , puritate charitateque celebri multo clarissima .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3358", + "psc_text": "commendat Apostolus, fidem, spem, charitatem (II Cor. XIII, 13), confessio sit in fide, fortitudo in spe, latitudo in charitate. Fidei quippe res est ut corde credatur ad justitiam, ore autem confessio fiat ad salutem (Rom. X, 10). In passionibus autem tribulationum res tristis est, sed spes fortis est: Si enim quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus (Id. VIII, 25) . Latitudinem vero praestat charitatis in corde diffusio: nam consummata charitas foras mittit timorem (I Joan. IV, 18) ; qui timor tormentum habet per animae angustias. Principes ergo Juda duces eorum qui in Ecclesiis benedicunt Dominum. Principes Zabulon, principes Nephthalim: principes confessionis, fortitudinis, latitudinis; principes fidei, spei, charitatis. 37. [vers. 29.] Manda, Deus, virtutem tuam. Unus enim Dominus noster Jesus Christus, per quem omnia, et nos in ipso (I Cor. VIII, 6), quem legimus Dei Virtutem et Dei Sapientiam (Id. I, 24). Quomodo autem Deus mandat Christum suum, nisi dum", + "candidate_score": 0.661032, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_67", + "bdc_text": "Praedicant illam celebres per Sveviam ecclesiae , ante alias vero in primis illustris et vere constans Wortspiel mit dem Namen der Stadt Konstanz. Constantiensis ecclesia , doctrina et fide sana , patientia invicta , puritate charitateque celebri multo clarissima .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1291", + "psc_text": "meo, qui saevit in nomen meum. Erudio vel erudivi per cum alios, erudiam et ipsum per alios. Factum est hoc, et novimus quanta sustinuerit Saulus, multo plura quam fecerat, quasi avarus exactor cum usuris recepit quod dederat. 6. Sed vide utrum in illo impletum sit quod modo Psalmus dicit, Confirmat autem justos Dominus. Non solum, inquit idem Paulus, cum multa mala pateretur, sed et gloriamur in tribulationibus, scientos quia tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem, spes autem non confundit, quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis (Rom. V, 3-5) . Bene; plane jam justus, jam confirmatus. Quomodo ergo isti jam confirmato nihil nocebant qui illum insectabantur, sic nec ipse illis quos persequebatur. Confirmat autem, inquit, justos Dominus. Audi alias voces confirmati justi. Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio, an angustia, an fames, an nuditas, an persecutio (Id. VIII, 35) .", + "candidate_score": 0.659547, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_67", + "bdc_text": "Praedicant illam celebres per Sveviam ecclesiae , ante alias vero in primis illustris et vere constans Wortspiel mit dem Namen der Stadt Konstanz. Constantiensis ecclesia , doctrina et fide sana , patientia invicta , puritate charitateque celebri multo clarissima .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3357", + "psc_text": "ducesque eorum qui in Ecclesiis benedicunt Dominum video commendari, non absurde etiam istum sensum probo; sed plus me delectat quod ex istorum nominum interpretatione clarescit. Hebraea quippe sunt nomina: quorum Juda, Confessio interpretari dicitur; Zabulon, Habitaculum fortitudinis; Nephthalim, Dilatatio mea. Quae omnia verissimos nobis insinuant principes Ecclesiarum, dignos ducatu, dignos imitatione, dignos honoribus. Martyres namque in Ecclesiis locum summum tenent, atque apice sanctae dignitatis excellunt. Jam vero in martyrio prima confessio est, et pro illa quidquid acciderit tolerandi sequens assumitur fortitudo; deinde post omnia tolerata, finitis angustiis, latitudo consequitur in praemio Potest et sic intelligi, ut quoniam tria haec praecipue commendat Apostolus, fidem, spem, charitatem (II Cor. XIII, 13), confessio sit in fide, fortitudo in spe, latitudo in charitate. Fidei quippe res est ut corde credatur ad justitiam, ore autem confessio fiat ad salutem (Rom. X, 10). In passionibus autem tribulationum res tristis est, sed spes fortis est: Si enim", + "candidate_score": 0.659195, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_1", + "bdc_text": "Scio mihi non defuturos adversarios , qui et argumentum , quod in hoc libro tracto , et modum , quo trado , prorsus sint damnaturi , verum consolabitur me conscientia mea coram domino .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_177", + "psc_text": "Domino: Omnis qui peccat, servus est (Joan. VIII, 34) . Erit ergo iniquitas ejus super ipsum, cum ipse iniquitati suae subditur: quia non potuit dicere Domino, quod innocentes et recti dicunt: Gloria mea et exaltans caput meum (Psal. III, 4) . Ita ergo ipse inferior erit, ut ejus iniquitas sit superior, et in illum descendat; quia gravat illum, et onerat, et ad requiem sanctorum revolare non sinit. Hoc fit, cum in homine perverso servit ratio, et libido dominatur. 19. [vers. 18.) Confitebor Domino secundum justitiam ejus. Non ista confessio peccatorum est: ille enim hoc dicit, qui superius verissime dicebat, Si est iniquitas in manibus meis; sed confessio justitiae Dei, qua ita loquimur: Vere, Domine, justus es, quando et justos sic protegis, ut per te ipsum eos illumines, et peccatores sic ordinas, ut non tua, sed sua malitia puniantur. Ista confessio ita Dominum laudat, ut nihil possint impiorum valere blasphemiae, qui", + "candidate_score": 0.658575, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_67", + "bdc_text": "Praedicant illam celebres per Sveviam ecclesiae , ante alias vero in primis illustris et vere constans Wortspiel mit dem Namen der Stadt Konstanz. Constantiensis ecclesia , doctrina et fide sana , patientia invicta , puritate charitateque celebri multo clarissima .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_240", + "psc_text": "Praecedit autem speculatio visionem, sicut ista Ecclesia praecedit eam quae promittitur, civitatem immortalem et aeternam. Sed praecedit tempore, non dignitate: quia honorabilius est quo pervenire nitimur, quam id quod agimus, ut pervenire mereamur; agimus autem speculationem, ut perveniamus ad visionem. Sed etiam ipsam, quae nunc est, Ecclesiam nisi Dominus inhabitaret, iret in errorem quamlibet studiosissima speculatio: et huic Ecclesiae dictum est, Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos (I Cor. III, 17) ; et, In interiore homine habitare Christum per fidem in cordibus vestris (Ephes. III, 16) . Praecipitur ergo nobis ut psallamus Domino, qui habitat in Sion, ut concorditer Dominum Ecclesiae inhabitatorem laudemus. Annuntiate inter gentes mirabilia ejus: et factum est, et non desinet fieri. 13. [vers. 13.] Quoniam requirens sanguinem eorum memoratus est. Quasi responderetur ab his qui missi sunt evangelizare, illi praecepto quod dictum est, Annuntiate inter gentes mirabilia ejus; et diceretur, Domine, quis credidit auditui", + "candidate_score": 0.656784, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_11_13", + "bdc_text": "Tractarunt ante me quidem partem huius argumenti homines sancti et docti , quorum alii etiamnum vivunt , alii concesserunt ad dominum ; pauci vero aut nulli de origine erroris totoque superstitionis negotio ex professo et ordine certo disseruerunt . Extant enim eorum opera , in quibus per partes nunc de invocatione divorum , nunc de simulachrorum cultu disputarunt ;", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_192", + "psc_text": "Quanquam etiam philosophi hujus mundi bene intelligantur inimici et defensores: quandoquidem Filius Dei Virtus et Sapientia Dei est, qua illustratur omnis quisquis veritate sapiens efficitur. Hujus illi se amatores esse profitentur, unde etiam philosophi nominantur: et propterea illam videntur defendere, cum inimici sint ejus; quoniam superstitiones noxias, ut colantur et venerentur hujus mundi elementa, suadere non cessant. 7. [vers. 4]. Quoniam videbo coelos tuos, opera digitorum tuorum. Legimus digito Dei scriptam Legem, et datam per Moysen sanctum servum ejus (Exod. XXXI, 18; Deut. IX, 10): quem digitum Dei multi intelligunt Spiritum sanctum. Quapropter si digitos Dei, eosdem ipsos ministros Spiritu sancto repletos, propter ipsum Spiritum qui in eis operatur, recte accipimus, quoniam per eosdem nobis omnis divina Scriptura confecta est; convenienter intelligimus hoc loco coelos dictos libros utriusque Testamenti. Dictum est autem etiam de ipso Moyse a magis regis Pharaonis, cum ab eo superati essent, Digitus Dei est hic (Exod.", + "candidate_score": 0.651108, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_55_57", + "bdc_text": "Argumentum quidem idem est , veritas eadem , neque vel tantillum in sententiae summa mutatum dicet , qui utraque conferet ; diligentius , ni fallor , et copio-sius nunc omnia tractavi . Neque id vituperabunt in me lectores aequi , qui hoc ipsum laudarunt in aliis .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_476", + "psc_text": "quia repetit, et surdos pulsat: Et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium. Adhuc surdus est, non audit, pulsetur iterum: Quoniam Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium. Tres istos versus tenete, fratres. Hodie cantati sunt et ibi, aut forte deleverunt eos. Credite mihi, fratres mei, ita aestuo, ita vim patior, ut mirer nescio quam surditatem et duritiam cordis ipsorum, ut aliquando dubitem utrum habeant illud in codicibus. Hodie currunt omnes ad ecclesiam, hodie omnes intenti audiunt Psalmum, omnes suspenso corde audiunt. Sed fac quia non sunt intenti: numquid unus versus est, Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae? Evigilas, sed adhuc fricas oculos: Et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium. Excute somnum, adhuc gravaris, audi: Quoniam Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium. 30. Si est adhuc quod dicant, nescio: litigent cum Scripturis, non nobiscum. Ecce codex ipse, contra illum certent. Ubi est lingua, Nos servavimus Scripturas,", + "candidate_score": 0.649802, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_68", + "bdc_text": "Lucubratio ipsa nil , opinor , impuritatis habet , imo in assertionem purae et syncerae religionis conscripta est ;", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_155", + "psc_text": "ille lumen, sed testimonium perhibebat de lumine (Joan. I, 8) . Ille erat lucerna ardens et lucens (Joan. V, 35) . Lumen ergo illud unde animae tanquam lucernae accenduntur, non alieno, sed proprio splendore praefulget, quod est ipsa veritas. Ita ergo dicitur, secundum justitiam meam, et secundum innocentiam meam super me, tanquam si lucerna ardens et lucens diceret: Judica me secundum flammam quae super me est, id est, non qua sum ego, sed qua fulgeo accensa de te. 9. [vers. 10.] Consummetur autem nequitia peccatorum. Consummetur, inquit, perficiatur, secundum illud quod est in Apocalypsi: Justus justior fiat, et sordidus sordescat adhuc (Apoc. XXII, 11) . Videtur enim consummata nequitia hominum qui crucifixerunt Filium Dei; sed eorum major est qui nolunt recte vivere, et oderunt praecepta veritatis pro quibus crucifixus est Filius Dei. Consummetur ergo, inquit, nequitia peccatorum; id est, perveniatur ad summam nequitiam, ut possit justum jam venire judicium. Sed", + "candidate_score": 0.646456, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_21", + "bdc_text": "His oppono superstitionem , ubi dissero de primis caussis et initiis erroris apud gentes , Iudaeos et christianos .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2804", + "psc_text": "Demonstrati sunt et Judaei peccatores; quia non est qui faciat bonum, non est usque ad unum (Rom. III, 12) : deposuerunt superbiam et non inviderunt saluti Gentium, quia parem suam et illorum infirmitatem cognoverunt; et in angulari lapide copulati simul Dominum adoraverunt. Et scient quia Deus dominabitur Jacob, et finium terrae. Non tantum Judaeorum dominabitur, sed et finium terrae: quod non scirent, si adhuc in superbia sua essent; in superbia autem sua essent, si adhuc sibi justi viderentur: ut autem sibi justi non viderentur, annuntiatae sunt illis ex maledicto et mendacio consummationes in ira consummationis; quia comprehensi fuerunt in superbia sua, ex maledicto quod fecerunt, quando Christum occiderunt. Ecce quid fecit Dominus noster Jesus Christus. Mortuus est inter manus Judaeorum, et redemit multitudinem Gentium: hac fusus est sanguis, hac profuit; sed conversis omnibus profuit; quia et illi quem occiderunt agnoverunt, et ab illo ipsius interfectionis et delicti sui magni veniam", + "candidate_score": 0.642242, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_66", + "bdc_text": "Nam virtus tua commendavit te omnibus bonis vel apud exteras nationes illam praedicantibus .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1615", + "psc_text": "In omnibus gentibus. Quare in omnibus gentibus? Quia semen est Abrahae, in quo benedicentur omnes gentes (Gen. XII, 3, et XXII, 18). Quare in omnibus gentibus? Quia in omnem terram exivit sonus eorum (Psal. XVIII, 5). In Ecclesia magna. Ecce labia mea non prohibebo, Domine tu cognovisti. Labia mea loquuntur, non ea prohibebo loqui. Sonant quidem labia mea ad aures hominum, sed tu cognovisti cor meum. Labia mea non prohibebo, Domine tu cognovisti. Aliud audit homo, aliud agnoscit Deus. Ne in labiis solis esset annuntiatio, et diceretur de nobis. Quae dicunt vobis, facite, quae autem faciunt, facere nolite (Matth. XXIII, 3) : aut ipsi populo, laudanti Deum ore, non corde, diceretur, Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me (Isai. XXIX, 13) : sona labiis, propinqua corde. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem (Rom. X, 10). Qualis ille latro inventus est,", + "candidate_score": 0.634587, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_18", + "bdc_text": "tantum abest , ut vel tantillum de laudibus piorum hisce nostris diminutum cupiam .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2039", + "psc_text": "Contra istam ergo desperationem vide quid sequatur in psalmo isto. Quoniam cum dixisset, Suscepimus, Deus, misericordiam tuam in medio populi tui, significavit esse populum non suscipientem misericordiam Dei, in cujus medio quidam suscipiant misericordiam Dei: et ne occurreret hominibus, tam paucos esse, ut prope nulli sint; quomodo consolatus est consequentibus verbis? Secundum nomen tuum, Deus, ita et laus tua in fines terrae. Quid est hoc? Magnus Dominus et laudabilis valde, in civitate Dei nostri, in monte sancto ejus; nec potest esse laus ejus, nisi in sanctis ejus. Nam qui male vivunt, non eum laudant; sed etsi praedicant lingua, blasphemant vita. Quia ergo laus ejus non est nisi in sanctis ejus, non sibi dicant haeretici: In nobis remansit laus ejus, quia pauci sumus, et a turba separati; nos juste vivimus, nos laudamus Deum, non solum loquendo, verum etiam conversando. Respondetur eis ex hoc psalmo: Quid vos dicitis in parte laudare Deum,", + "candidate_score": 0.633371, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_4", + "bdc_text": "Modum in tradendo sequutus sum , qui maxime videbatur perspicuus esse et huic negotio congruere .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1814", + "psc_text": "cogitare mercaris. Dominus in carne erat, et apparebat homo hominibus. Qualis apparebat? Jam dixi, homo hominibus. Quid magnum apparebat? Caro carni. Quid magnum apparebat, de quo dictum est: Vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem (Isai. LIII, 2) ? Quis non habebat speciem neque decorem? De quo item dicitur: Speciosus forma prae filiis hominum (Psal. XLIV, 3) . Ut homo, non habebat speciem neque decorem; sed speciosus forma ex eo quod est prae filiis hominum. Ideo formam iilam deformem carnis ostendens oculis intuentium, quid ait? Qui diligit me, mandata mea custodit; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum ,et ostendam illi meipsum (Joan. XIV, 21) . Quem videbant, ostensurum se illis promittebat. Sed quid est hoc? Quasi diceret, Videtis formam servi, occulta est forma Dei: per hanc vobis blandior, illam vobis servo; hac vos parvulos nutrio, illa grandes pasco. Ergo ut haec fides nostra", + "candidate_score": 0.627778, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_66", + "bdc_text": "Nam virtus tua commendavit te omnibus bonis vel apud exteras nationes illam praedicantibus .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_949", + "psc_text": "terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum (Psal. XVIII, 2-5) . Quorum, nisi coelorum qui enarrant gloriam Dei? Ergo si in omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum, quid praedicaverint nobis, indicet nobis qui illos misit. Indicat plane, fideliter indicat: quia et antequam fierent praedixit futura, ille cujus omnia opera in fide. Resurrexit enim a mortuis, et contrectatis membris suis agnitus a discipulis suis ait: Oportebat pati Christum, et resurgere a mortuis tertio die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum. Unde, et quousque? Per omnes gentes, ait, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 46, 47) . Quam misericordiam vero omnes exspectamus, fratres, uberiorem a Domino, nisi ut peccata nostra dimittantur? Cum ergo ea sit magna misericordia Domini, remissio peccatorum, et hanc remissionem peccatorum praedixit Dominus praedicari per omnes gentes. Misericordia Domini plena est terra. Unde plena est terra? Misericordia", + "candidate_score": 0.625371, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_57", + "bdc_text": "Neque id vituperabunt in me lectores aequi , qui hoc ipsum laudarunt in aliis .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3178", + "psc_text": "in ipso jucundabimur qui dominatur in virtute sua in aeternum. 14. Sed non hoc solis Judaeis praestat credentibus, Quia multum se extulerunt Judaei de virtute sua praesumentes, postea cognoverunt in cujus virtute fuerunt salubriter fortes, et quidam eorum crediderunt: sed non sufficit Christo; multum est quod dedit, magnum pretium dedit, non pro solis Judaeis debuit valere quod dedit. Oculi ejus super Gentes respiciunt. Ergo, Oculi ejus super Gentes respiciunt. Et quid facimus? Murmurabunt Judaei; dicturi sunt Judaei: Quod nobis, hoc et illis; nobis Evangelium, illis Evangelium; nobis gratiam resurrectionis, et illis gratiam resurrectionis: nihil nobis prodest quod nos Legem accepimus. et in justificationibus Legis viximus, et tenuimus praecepta patrum: nihil valebit hoc; illis quod nobis! Non litigent, non contendant. Qui amaricant, non exaltentur in semetipsis. O caro misera et tabescens, nonne peccatrix es? Quid clamat lingua tua? Attendatur conscientia. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei (Rom. III, 23). Agnosce", + "candidate_score": 0.606422, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_57", + "bdc_text": "Neque id vituperabunt in me lectores aequi , qui hoc ipsum laudarunt in aliis .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3025", + "psc_text": "Deo: laudabitur omnis qui jurat in ipso. Quis jurat in eo? Qui pollicetur ei vitam suam, qui vovet illi et reddit, qui fit christianus: hoc est quod ait, Laudabitur omnis qui jurat in ipso. Quoniam oppilatum est os loquentium iniqua. Quanta iniqua locuti sunt Judaei? Quanta mala dixerunt, non solum Judaei, sed et omnes qui propter idola Christianos persecuti sunt? Quando saeviebant in Christianos, putabant quod possent finire Christianos: cum putabant quod possent finire, Christiani creverunt, et ipsi finiti sunt. Oppilatum est os loquentium iniqua. Nemo audet modo publice loqui contra Christum: jam omnes timent Christum: Quoniam oppilatum est os loquentium iniqua. Quando in infirmitate Agnus erat, etiam vulpes audebant contra Agnum. Vicit Leo de tribu Juda (Apoc. V, 5), et siluerunt vulpes: Quoniam oppilatum est eos loquentium iniqua. IN PSALMUM LXIII ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. Passionis sanctorum martyrum diem hodie festum habentes, in eorum recordatione gaudeamus, recolentes quid", + "candidate_score": 0.605522, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_57", + "bdc_text": "Neque id vituperabunt in me lectores aequi , qui hoc ipsum laudarunt in aliis .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2237", + "psc_text": "sacrificium laudis glorificabit me? Certe nihil prodest malis sacrificium laudis, quia assumunt Testamentum tuum per os suum, et faciunt damnanda quae displicent oculis tuis. Prorsus, inquit, et illis hoc dico, Sacrificium laudis glorificabit me. Jam putabas tibi laudem non prodesse: lauda, proderit tibi. Si enim male vivis et bona dicis, nondum laudas: sed rursus si cum coeperis bene vivere, meritis tuis tribuas quod bene vivis, nondum laudas. Nolo te esse latronem insultantem cruci Domini (Luc. XXIII, 39): sed nec te illum volo esse in templo jactantem merita sua, et occultantem vulnera sua (Id. XVIII, 11) Si fueris iniquus et perseverans in illa iniquitate, non dico tibi, Non proderit laus; sed, Non me laudas, laudem istam esse non deputo: rursus si fueris quasi justus (nam nemo justus nisi humilis et pius). et de justitia tua inflatus incesseris, et alios in tua comparatione contempseris, et superextuleris te tanquam glorians de meritis tuis,", + "candidate_score": 0.601681, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_24", + "bdc_text": "Iam in inquirendis originibus nostrae superstitionis altius rem repetii .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3196", + "psc_text": "vult; sed quid est narraturus? An forte quantum pateat terra, quantum distendatur coelum, et quot sint sidera, et quae sint vices solis et lunae? Ista creatura peragit ordinem suum: qui multum eam curiose quaesierunt, ejus creatorem ignoraverunt (Sap. XIII, 9). Illud audite, illud accipite, o qui timetis Deum, quanta fecit animae meae: si vultis, et vestrae. Quanta fecit animae meae. Ad ipsum ore meo clamavi. Et hoc ipsum factum dicit animae suae: ut ad ipsum ore suo clamaret, factum esse dicit animae suae. Ecce, fratres, Gentes eramus, etsi non in nobis, in parentibus nostris. Et quid dicit Apostolus? Scitis, quando Gentes eratis, ad simulacra sine voce quomodo ascendebatis inducti (I Cor. XII, 2) . Dicat nunc Ecclesia, Quanta fecit animae meae. Ad ipsum ore meo clamavi. Homo ad lapidem clamabam, ad lignum surdum clamabam, simulacris surdis mutis loquebar: jam imago Dei conversa est ad Creatorem suum. Qui dicebam ligno, Pater", + "candidate_score": 0.600754, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_65", + "bdc_text": "Multi nimirum viri boni haec nostra non tam meo quam tuo nomine legent .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3256", + "psc_text": "opera vero bona quoniam ideo videnda sunt ab hominibus, ut glorificent Patrem nostrum qui in coelis est (Matth. V, 16), merito dictum sit, Psallite nomini ejus, id est diffamationi ejus, ut laudabiliter nominetur. Hanc differentiam alicubi, quantum recolo, etiam ipse secutus sum. Memini autem legisse nos etiam, Psallite Deo (Psal. XLVI, 7, 8) ; quia talia quae visibiliter bene operamur, non tantum hominibus, sed etiam Deo placent. Non autem omnia quae Deo placent, etiam hominibus possunt, quia videre non possunt. Unde mirum est si quemadmodum utrumque legitur, et Cantate Deo, et Psallite Deo; ita alicubi legi potest, Cantate nomini ejus. Quod si et hoc in Scripturis sanctis dictum invenitur, haec differentia frustra elaborata est. Movet etiam me quod generali nomine magis Psalmi quam Cantica vocantur, ita ut Dominus diceret: Quae scripta sunt in Lege, et Prophetis, et Psalmis de me (Luc. XXIV, 44) ; et liber ipse Psalmorum dicitur, non", + "candidate_score": 0.599902, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_65", + "bdc_text": "Multi nimirum viri boni haec nostra non tam meo quam tuo nomine legent .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_4161", + "psc_text": "non noverunt, per hoc repetitum est, quod non invocaverunt nomen ejus. Quomodo ergo intelligendum est quod ait Dominus in Evangelio, Servus qui nescit voluntatem domini sui, et facit digna plagis, vapulabit paucis; servus autem qui scit voluntatem domini sui, et facit digna plagis, vapulabit multis (Luc. XII, 48, 47) , si major ira Dei est in gentes quae Dominum non cognoverunt? In eo quippe quod ait, Effunde iram tuam, satis hoc verbo indicavit quam multam iram voluerit intelligi: unde postea dicit, Redde vicinis nostris septies tantum. An quia multum interest inter servos, qui licet nesciant voluntatem Domini sui, tamen invocant nomen ejus, et alienos a familia tanti patrisfamilias, qui sic ignorant Deum, ut nec invocent Deum? Invocant enim pro eo vel simulacra, vel daemonia, vel quamlibet creaturam; non Creatorem, qui est benedictus in saecula. Neque enim istos, de quibus hoc prophetat, ita nescientes significat Domini sui voluntatem, ut tamen ipsum", + "candidate_score": 0.596836, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae", + "max_score": 0.716187, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_28_30", + "bdc_text": "Et haec quidem disputata hactenus concludo assertione invocationis divini nominis et intercessionis domini nostri Iesu Christi . Hic enim alter disputationis nostrae scopus est , solum deum per Christum unice esse in omnibus invocandum , non deos , non divos neque ullam quantumvis excellentem creaturam . Progredior amplius et dissero iam etiam de initiis et progressu idololatriae , quę dogma illud de intercessione , invocatione et cultu divorum sequuta est .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4066", + "psc_text": "Nam etsi sunt qui dicuntur dii, sive in coelo, sive in terra, sicut sunt dii multi et domini multi; nobis tamen unus Deus Pater, ex quo omnia, et nos in ipso; et unus Dominus noster Jesus Christus, per quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 5, 6)? Porro si quod de uno Deo Patre dicitur, cogit inde Filium separare, dicant qui audent, non posse jam intelligi Dominum Patrem, quia unus, inquit, Dominus noster Jesus Christus. Nam si unus, utique solus: si solus, quomodo et Pater; nisi quia et ipse et Pater, unus Deus et solus Deus, non separato Spiritu sancto? Unus ergo Deus Pater, et cum illo Filius unus Deus, quamvis non cum illo unus Pater. Itemque unus Dominus Jesus Christus, et cum illo unus Dominus Pater, quamvis non cum illo unus Jesus Christus tanquam et Pater sit Jesus Christus. Hoc enim nomen ex dispensatione misericordiae susceptaeque humanitatis", + "candidate_score": 0.716187, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_29", + "bdc_text": "Hic enim alter disputationis nostrae scopus est , solum deum per Christum unice esse in omnibus invocandum , non deos , non divos neque ullam quantumvis excellentem creaturam .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4066", + "psc_text": "Nam etsi sunt qui dicuntur dii, sive in coelo, sive in terra, sicut sunt dii multi et domini multi; nobis tamen unus Deus Pater, ex quo omnia, et nos in ipso; et unus Dominus noster Jesus Christus, per quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 5, 6)? Porro si quod de uno Deo Patre dicitur, cogit inde Filium separare, dicant qui audent, non posse jam intelligi Dominum Patrem, quia unus, inquit, Dominus noster Jesus Christus. Nam si unus, utique solus: si solus, quomodo et Pater; nisi quia et ipse et Pater, unus Deus et solus Deus, non separato Spiritu sancto? Unus ergo Deus Pater, et cum illo Filius unus Deus, quamvis non cum illo unus Pater. Itemque unus Dominus Jesus Christus, et cum illo unus Dominus Pater, quamvis non cum illo unus Jesus Christus tanquam et Pater sit Jesus Christus. Hoc enim nomen ex dispensatione misericordiae susceptaeque humanitatis", + "candidate_score": 0.694754, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_28_30", + "bdc_text": "Et haec quidem disputata hactenus concludo assertione invocationis divini nominis et intercessionis domini nostri Iesu Christi . Hic enim alter disputationis nostrae scopus est , solum deum per Christum unice esse in omnibus invocandum , non deos , non divos neque ullam quantumvis excellentem creaturam . Progredior amplius et dissero iam etiam de initiis et progressu idololatriae , quę dogma illud de intercessione , invocatione et cultu divorum sequuta est .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4070", + "psc_text": "Unus Deus et Pater omnium; procul dubio id quod ibi dixit, Unus Dominus, quem, nisi Jesum Christum voluit intelligi? Si ergo eis placet, desinat esse Dominus Pater, quia unus est Dominus Jesus Christus. Quod si absurdum et impium est opinari, discamus intelligere unitatem Patris et Filii et Spiritus sancti; ut quod de uno solo Deo dictum fuerit, non continuo prohibeamur de Filio vel de Spiritu sancto intelligere: quia Pater quidem non est Filius, et Filius non est Pater, et Spiritus utriusque non est Pater aut Filius; sed tamen et Pater et Filius et Spiritus sanctus, unus solus et verus est Dominus Deus. CAPUT IV. 21. Neque enim Spiritus sanctus si aut Deus aut verus Deus non esset, templum ejus essent corpora nostra. Nescitis, inquit, quia corpora vestra templum in vobis est Spiritus sancti, quem habetis a Deo? et ne quisquam ipsum Spiritum negaret Deum, continuo secutus ait, Et non estis", + "candidate_score": 0.694484, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_27_29", + "bdc_text": "Hoc consilio respondi etiam ad singulas adversariorum obiectiones , quas licet paucis , bona tamen fide recensui , bona fide item discussi , sed quam feliciter , iudicabunt lectores . Et haec quidem disputata hactenus concludo assertione invocationis divini nominis et intercessionis domini nostri Iesu Christi . Hic enim alter disputationis nostrae scopus est , solum deum per Christum unice esse in omnibus invocandum , non deos , non divos neque ullam quantumvis excellentem creaturam .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4065", + "psc_text": "est Dominus Deus noster Jesus Christus: et ubi est vox illa tangentis et clamantis, Dominus meus et Deus meus; quam Christus ipse non reprehendit, sed approbavit, dicens, Quia vidisti me, credidisti (Joan. XX, 28)? Porro si et Filius Dominus Deus est, et Pater Dominus Deus est, et ambo jam duo domini et duo dii, quomodo erit verum, Dominus Deus tuus Dominus unus est? An forte Pater est unus Dominus, Filius autem non unus Dominus, sed tantum Dominus, sicut sunt dii multi et domini multi, non sicut ille unus de quo scriptum est, Dominus unus est? Quid ergo respondebimus Apostolo dicenti: Nam etsi sunt qui dicuntur dii, sive in coelo, sive in terra, sicut sunt dii multi et domini multi; nobis tamen unus Deus Pater, ex quo omnia, et nos in ipso; et unus Dominus noster Jesus Christus, per quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 5, 6)? Porro", + "candidate_score": 0.693207, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_27_29", + "bdc_text": "Hoc consilio respondi etiam ad singulas adversariorum obiectiones , quas licet paucis , bona tamen fide recensui , bona fide item discussi , sed quam feliciter , iudicabunt lectores . Et haec quidem disputata hactenus concludo assertione invocationis divini nominis et intercessionis domini nostri Iesu Christi . Hic enim alter disputationis nostrae scopus est , solum deum per Christum unice esse in omnibus invocandum , non deos , non divos neque ullam quantumvis excellentem creaturam .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4066", + "psc_text": "Nam etsi sunt qui dicuntur dii, sive in coelo, sive in terra, sicut sunt dii multi et domini multi; nobis tamen unus Deus Pater, ex quo omnia, et nos in ipso; et unus Dominus noster Jesus Christus, per quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 5, 6)? Porro si quod de uno Deo Patre dicitur, cogit inde Filium separare, dicant qui audent, non posse jam intelligi Dominum Patrem, quia unus, inquit, Dominus noster Jesus Christus. Nam si unus, utique solus: si solus, quomodo et Pater; nisi quia et ipse et Pater, unus Deus et solus Deus, non separato Spiritu sancto? Unus ergo Deus Pater, et cum illo Filius unus Deus, quamvis non cum illo unus Pater. Itemque unus Dominus Jesus Christus, et cum illo unus Dominus Pater, quamvis non cum illo unus Jesus Christus tanquam et Pater sit Jesus Christus. Hoc enim nomen ex dispensatione misericordiae susceptaeque humanitatis", + "candidate_score": 0.690105, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_27_29", + "bdc_text": "Hoc consilio respondi etiam ad singulas adversariorum obiectiones , quas licet paucis , bona tamen fide recensui , bona fide item discussi , sed quam feliciter , iudicabunt lectores . Et haec quidem disputata hactenus concludo assertione invocationis divini nominis et intercessionis domini nostri Iesu Christi . Hic enim alter disputationis nostrae scopus est , solum deum per Christum unice esse in omnibus invocandum , non deos , non divos neque ullam quantumvis excellentem creaturam .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4064", + "psc_text": "propter acceptam formam servi, qua minor est Patre. Et quia eumdem Filium hominis dicimus, propter hoc et Filium Dei crucifixum fatemur, non ex virtute divinitatis, sed ex infirmitate humanitatis; non ex suae naturae permansione, sed ex nostrae susceptione. CAPUT III. 18. Jam nunc paululum intuere quae Scripturarum eloquia nos cogant unum Dominum Deum confiteri, sive tantum de Patre, sive tantum de Filio, sive tantum de Spiritu sancto, sive simul de Patre et Filio et Spiritu sancto interrogemur. Certe scriptum est, Audi, Israel, Dominus Deus tuus Dominus unus est (Deut. VI, 4): de quo dictum putas? Si tantum de Patre, non est Dominus Deus noster Jesus Christus: et ubi est vox illa tangentis et clamantis, Dominus meus et Deus meus; quam Christus ipse non reprehendit, sed approbavit, dicens, Quia vidisti me, credidisti (Joan. XX, 28)? Porro si et Filius Dominus Deus est, et Pater Dominus Deus est, et ambo jam duo", + "candidate_score": 0.68495, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_0_2", + "bdc_text": "In librum De origine erroris circa invocationem et cultum deorum ac simulachrorum ad d. Ambrosium Blaurerum Constantiensem praefatio . Scio mihi non defuturos adversarios , qui et argumentum , quod in hoc libro tracto , et modum , quo trado , prorsus sint damnaturi , verum consolabitur me conscientia mea coram domino . Novi enim , quid spectaverim ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2695", + "psc_text": "ex anima, et sinuli cum brutis ammantibus conditione subsistat. Super quo quid mihi videretur, in opusculis contra Ruffinum scripsisse me novi, adversus eum libellum quem sanctae memoriae Anastasio, episcopo Romanae Ecclesiae, dedit; in quo lubrica et subdola, imo stulta confessione, dum auditorum simplicitati illudere nititur, suae fidei, imo perfidiae illusit: quos libros reor sanctum parentem vestrum habere Oceanum; olim enim editi sunt, multis Ruffini libris adversus calumnias respondentes. Certe habes ibi virum sanctum et eruditum Augustinum episcopum, qui viva, ut aiunt, voce docere te poterit, et suam, imo per se nostram explicare sententiam. CAP. II. 2. Ezechielis volumen olim aggredi volui, et sponsionem creberrimam studiosis lectoribus reddere; sed in ipso dictandi exordio ita animus meus occidentalium provinciarum, et maxime urbis Romae vastatione confusus est, ut juxta vulgare proverbium, proprium quoque ignorarem vocabulum: diuque tacui, sciens tempus esse lacrymarum. Hoc autem anno cum tres explicassem libros, subitus impetus barbarorum, de quibus", + "candidate_score": 0.684527, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_29_31", + "bdc_text": "Hic enim alter disputationis nostrae scopus est , solum deum per Christum unice esse in omnibus invocandum , non deos , non divos neque ullam quantumvis excellentem creaturam . Progredior amplius et dissero iam etiam de initiis et progressu idololatriae , quę dogma illud de intercessione , invocatione et cultu divorum sequuta est . Expono caussas , propter quas quibusdam videbatur imagines in templa christianorum esse recipiendas ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4066", + "psc_text": "Nam etsi sunt qui dicuntur dii, sive in coelo, sive in terra, sicut sunt dii multi et domini multi; nobis tamen unus Deus Pater, ex quo omnia, et nos in ipso; et unus Dominus noster Jesus Christus, per quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 5, 6)? Porro si quod de uno Deo Patre dicitur, cogit inde Filium separare, dicant qui audent, non posse jam intelligi Dominum Patrem, quia unus, inquit, Dominus noster Jesus Christus. Nam si unus, utique solus: si solus, quomodo et Pater; nisi quia et ipse et Pater, unus Deus et solus Deus, non separato Spiritu sancto? Unus ergo Deus Pater, et cum illo Filius unus Deus, quamvis non cum illo unus Pater. Itemque unus Dominus Jesus Christus, et cum illo unus Dominus Pater, quamvis non cum illo unus Jesus Christus tanquam et Pater sit Jesus Christus. Hoc enim nomen ex dispensatione misericordiae susceptaeque humanitatis", + "candidate_score": 0.684136, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_29_31", + "bdc_text": "Hic enim alter disputationis nostrae scopus est , solum deum per Christum unice esse in omnibus invocandum , non deos , non divos neque ullam quantumvis excellentem creaturam . Progredior amplius et dissero iam etiam de initiis et progressu idololatriae , quę dogma illud de intercessione , invocatione et cultu divorum sequuta est . Expono caussas , propter quas quibusdam videbatur imagines in templa christianorum esse recipiendas ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4070", + "psc_text": "Unus Deus et Pater omnium; procul dubio id quod ibi dixit, Unus Dominus, quem, nisi Jesum Christum voluit intelligi? Si ergo eis placet, desinat esse Dominus Pater, quia unus est Dominus Jesus Christus. Quod si absurdum et impium est opinari, discamus intelligere unitatem Patris et Filii et Spiritus sancti; ut quod de uno solo Deo dictum fuerit, non continuo prohibeamur de Filio vel de Spiritu sancto intelligere: quia Pater quidem non est Filius, et Filius non est Pater, et Spiritus utriusque non est Pater aut Filius; sed tamen et Pater et Filius et Spiritus sanctus, unus solus et verus est Dominus Deus. CAPUT IV. 21. Neque enim Spiritus sanctus si aut Deus aut verus Deus non esset, templum ejus essent corpora nostra. Nescitis, inquit, quia corpora vestra templum in vobis est Spiritus sancti, quem habetis a Deo? et ne quisquam ipsum Spiritum negaret Deum, continuo secutus ait, Et non estis", + "candidate_score": 0.679148, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_20_22", + "bdc_text": "Ideo enim in priore operis parte , quid prophetae et apostoli apostolicaque ecclesia de deo , eius invocatione et cultu senserit atque crediderit , ostendo . His oppono superstitionem , ubi dissero de primis caussis et initiis erroris apud gentes , Iudaeos et christianos . Neque ob aliud ibidem de gentium superstitionibus disputo copiosius , quam quod sub finem libri collationem subiicio inter superstitionem gentilium et christianorum , ut iam mox ab initio colliquescat id a nobis nulla fieri cum pietatis iniuria .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_542", + "psc_text": "Sacramentis continent disputata, sive quae universaliter, sive quae partiliter, id est non peraeque in omnibus locis observat Ecclesia, nec tamen commemorari omnia potuerunt, sed satis ad inquisita responsum est: quorum librorum prior, epistola est, habet quippe in capite quis ad quem scribat; sed ideo inter libros annumeratur hoc opus, quoniam sequens qui nomina nostra non habet, multo est prolixior, et in eo multo plura tractantur. In primo igitur quod de manna dixi, « quia unicuique secundum propriam voluntatem in ore sapiebat, » non mihi occurrit unde possit probari, nisi ex libro Sapientiae (Sap. XVI, 21), quem Judaei non recipiunt in auctoritatem canonicam; quod tamen fidelibus potuit provenire, non illis adversus Deum murmuratoribus, qui profecto alias escas non desiderarent, si hoc eis saperet manna quod vellen Hoc opus sic incipit: « Ad ea quae me interrogasti. » AD INQUISITIONES JANUARII LIBER PRIMUS, SEU EPISTOLA LIV. Augustinus Januario respondet, docens quid agendum", + "candidate_score": 0.676991, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_39_41", + "bdc_text": "Qui certe alter huius disputationis nostrae status est , videlicet christiano homini constanti fide fugiendam esse omnem idololatriam , deum enim eum approbare cultum , qui spiritu , fide et integritate constatVgl. Joh 4 , 23f. . Hoc argumentum tractaveram ante annos propemodum 15 et chartis quibusdam per exercitationem imitationem quein der Vorlage immitationemque . LactantiiIn der ungedruckten Erstfassung seiner Schrift lehnte sich Bullinger vor allem an die ersten zwei Bücher der \"Divinae institutiones \" von Laktanz an ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_893", + "psc_text": "justae libertatis in Paulo, et sanctae humilitatis in Petro: quae, quantum mihi pro modulo meo videtur, magis fuerat adversus calumniantem Porphyrium defendenda, quam ut ei daretur obtrectandi major occasio; qua multo mordacius criminaretur Christianos fallaciter vel suas litteras scribere, vel Dei sui sacramenta portare. CAPUT III. 23. Flagitas a me ut aliquem saltem unum ostendam, cujus in hac re sententiam sim secutus, cum tu tam plures nominatim commemoraveris, qui te in eo quod adstruis praecesserunt; petens ut in eo, si te reprehendo errantem, patiar te errare cum talibus, quorum ego, fateor, neminem legi: sed cum sint ferme sex, vel septem, horum quatuor auctoritatem tu quoque infringis. Nam Laodicenum, cujus nomen taces, de Ecclesia dicis nuper egressum; Alexandrum autem veterem haereticum; Origenem vero ac Didymum reprehensos abs te lego in recentioribus opusculis tuis, et non mediocriter, nec de mediocribus quaestionibus, quamvis Origenem mirabiliter ante laudaveris. Cum iis ergo errare puto quia", + "candidate_score": 0.673546, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_1", + "bdc_text": "Scio mihi non defuturos adversarios , qui et argumentum , quod in hoc libro tracto , et modum , quo trado , prorsus sint damnaturi , verum consolabitur me conscientia mea coram domino .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1456", + "psc_text": "suis se flagellari a Domino confitentur: de quo scriptum est, Quem enim diligit Dominus corripit (Prov. III, 12); flagellat autem omnem filium quem recipit (Hebr. XII, 6): unde et Apostolus, Si enim nosmetipsos judicaremus, a Domino non utique judicaremur. Cum judicamur autem a Domino corripimur, ne cum hoc mundo damnemur (I Cor. XI, 31, 32). 6. Haec fideliter lege, fideliter praedica, et quantum potes cave, et cavendum doce, ne adversus Deum in his tentationibus et tribulationibus murmuretur. Bonos dicis Dei servos et fideles et sanctos, gladio barbarorum peremptos. Quid autem interest, utrum eos febris an ferrum de corpore solverit? Non qua occasione exeant, sed quales ad se exeant Dominus attendit in servis suis, nisi quod majorem habet poenam languor diuturnus quam citissimus exitus: et tamen etiam ipsum languorem diuturnum et horrendum legimus, qualem passus est Job ille, cujus certe justitiae Deus ipse qui falli non potest, tale perhibet testimonium. 7.", + "candidate_score": 0.673536, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_28", + "bdc_text": "Et haec quidem disputata hactenus concludo assertione invocationis divini nominis et intercessionis domini nostri Iesu Christi .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2343", + "psc_text": "non est velut censoria notatione culpandum. Nam et de ipso Domino Jesu Christo dictum est quod interpellat pro nobis (Rom. VIII, 34): numquidnam interpellat, et non etiam postulat? Imo vero quia postulat, pro eo positum est, interpellat. Evidenter quippe alibi de eo dicitur: Et si quis peccaverit, advocatum habemus apud Patrem, Jesum Christum justum, et ipse est exoratio pro peccatis nostris (I Joan. II, 1, 2). Quanquam fortassis codices apud vos etiam in eo loco de Domino Jesu Christo non habent, interpellat pro nobis, sed, postulat pro nobis: in graeco enim, quo verbo hic positae sunt interpellationes, quas ipse posuisti postulationes, ipsum et illic verbum est, ubi scriptum est, interpellat pro nobis. 15. Cum igitur et qui precatur oret, et qui orat precetur, et qui interpellat Deum, ad hoc interpellet ut oret et precetur; quid sibi vult quod ista ita posuit Apostolus, ut non sit eorum negligenda distinctio? Excepto itaque", + "candidate_score": 0.673199, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_32_34", + "bdc_text": "his argumenta adiicio , quibus tuentur receptas . Ex opposito lege dei prolata et exposita , quae contra idola legitur promulgata Exodi 20 [1-6 ] , adversariorum argumenta dissolvo . Ubi ex historiis recenseo , quantum incendium excitarit in ecclesia Christi et quantum malum toti orbi christiano dederit infelix illa inter orientales et occidentales de usu imaginum Christi et sanctorum in christianorum templis concertatioIn den Kapiteln 25 und 26 handelt Bullinger vom byzantinischen Bilderstreit des 8 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_489", + "psc_text": "Neque enim spiritum deducere de aere dubitamus, in quem scimus ire fumum ex aris omnibus et incensis daemoniorum. Unde apparet illud esse prohibitum, ne in honorem alienorum deorum aliqua re utamur, aut uti existimemur, sic eam accipiendo, ut quamvis animo contemnamus, eos tamen qui nostrum animum ignorant, ad haec honoranda aedificemus. Et cum templa, idola, luci, et si quid hujusmodi, data potestate evertuntur, quamvis manifestum est cum id agimus, non ea nos honorare, sed potius detestari, ideo tamen in usus nostros privatos duntaxat et proprios non debemus inde aliquid usurpare, ut appareat nos pietate ista destruere, non avaritia. Cum vero in usus communes, non proprios ac privatos, vel in honorem Dei veri convertuntur, hoc de illis fit quod de ipsis hominibus, cum ex sacrilegis et impiis in veram religionem mutantur. Hoc Deus intelligitur docuisse illis testimoniis quae ipse posuisti, cum de luco alienorum deorum jussit ligna ad holocaustum adhiberi; et", + "candidate_score": 0.672198, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_31_33", + "bdc_text": "Expono caussas , propter quas quibusdam videbatur imagines in templa christianorum esse recipiendas ; his argumenta adiicio , quibus tuentur receptas . Ex opposito lege dei prolata et exposita , quae contra idola legitur promulgata Exodi 20 [1-6 ] , adversariorum argumenta dissolvo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_214", + "psc_text": "XXXII, 6.) Quae cum dicerem, codicem etiam accepi, et recitavi totum illum locum. Addidi etiam cum dolore quo potui, quoniam Apostolus ait, ad discernendum populum christianum a duritie Judaeorum, Epistolam suam non in tabulis lapideis scriptam, sed in tabulis cordis carnalibus (II Cor. III, 3), cum Moyses famulus Dei, propter illos principes, binas lapideas tabulas confregisset (Exod. XXXII, 19), quomodo non possemus istorum corda confringere, qui homines Novi Testamenti, sanctorum diebus celebrandis ea vellent solemniter exhibere, quae populus Veteris Testamenti et semel et idolo celebravit. 5. Tunc reddito Exodi codice, crimen ebrietatis, quantum tempus sinebat, exaggerans, sumpsi apostolum Paulum, et inter quae peccata posita esset ostendi, legens illum locum, Si quis frater nominetur aut fornicator, aut idolis serviens, aut avarus, aut maledicus, aut ebriosus, aut rapax; cum ejusmodi nec cibum sumere (I Cor. V, 11); ingemiscendo admonens cum quanto periculo convivaremur cum eis qui vel in domibus inebriarentur. Legi etiam", + "candidate_score": 0.669033, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_28", + "bdc_text": "Et haec quidem disputata hactenus concludo assertione invocationis divini nominis et intercessionis domini nostri Iesu Christi .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4065", + "psc_text": "est Dominus Deus noster Jesus Christus: et ubi est vox illa tangentis et clamantis, Dominus meus et Deus meus; quam Christus ipse non reprehendit, sed approbavit, dicens, Quia vidisti me, credidisti (Joan. XX, 28)? Porro si et Filius Dominus Deus est, et Pater Dominus Deus est, et ambo jam duo domini et duo dii, quomodo erit verum, Dominus Deus tuus Dominus unus est? An forte Pater est unus Dominus, Filius autem non unus Dominus, sed tantum Dominus, sicut sunt dii multi et domini multi, non sicut ille unus de quo scriptum est, Dominus unus est? Quid ergo respondebimus Apostolo dicenti: Nam etsi sunt qui dicuntur dii, sive in coelo, sive in terra, sicut sunt dii multi et domini multi; nobis tamen unus Deus Pater, ex quo omnia, et nos in ipso; et unus Dominus noster Jesus Christus, per quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 5, 6)? Porro", + "candidate_score": 0.666995, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_39", + "bdc_text": "Qui certe alter huius disputationis nostrae status est , videlicet christiano homini constanti fide fugiendam esse omnem idololatriam , deum enim eum approbare cultum , qui spiritu , fide et integritate constatVgl. Joh 4 , 23f. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_491", + "psc_text": "sicut et illud est, et offensione offendes, et coinquinatione inquinaberis abominatione illa, quia anathema est (Deut. VII, 25, 26); satis apparet aut ipsos privatos usus in talibus esse prohibitos, aut ne sic inde aliquid inferatur in domum ut honoretur: tunc est enim abominatio et exsecratio; non cum talium sacrilegus honor apertissima destructione subvertitur. 4. De escis autem idolorum nihil amplius nos debere observare, quam quod praecepit Apostolus, certus esto. Et ideo de hac re verba ejus recole, quae si obscura essent, pro modulo nostro exponeremus. Non autem peccat, qui cibum postea nesciens manducaverit, quem prius tanquam idolothytum respuit. Olus vel quilibet fructus in quolibet agro natus, ejus est qui creavit; quia Domini est terra, et plenitudo ejus; et omnis creatura Dei bona est (Psal. XXIII, 1; I Cor. X, 25, 26, et I Tim. IV, 4). Sed si illud quod in agris nascitur, consecratur idolo, vel sacrificatur, tunc inter idolothyta", + "candidate_score": 0.666177, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_49_51", + "bdc_text": "Cumque ante annos 10 in illas forte incidissem et fratribus doctis et piis communicassemEs ist anzunehmen , daß Bullinger sein Werk Zwingli und Jud vorgelegt hat , doch läßt sich diese Vermutung nicht belegen. , videbatur iis operaepretium fore , si publicarem , profuturum enim , ut si non ad aliud , ad hoc saltem , quod mea lucubratione nobiliora ingenia excitari posse crederent , quae utile alias et necessarium nostris saeculis argumentum doctius et felicius tractarent . Feci tum , quod iubebant , et opusculum De origine erroris in divorum et simulachrorum cultu aedidi . Interea vero , quid alii quoque proferrent , expectavi , interea et huius argumenti in scripturis , patribus et historiis observavi plurima ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_753", + "psc_text": "qui id pollicear quod ille non potuit? Minime: quin potius in eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis commentarios secutus sum. Scripsit enim ille vir in Epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromatum suorum librum commatico super explanatione ejus sermone complevit; tractatus quoque varios, et excerpta, quae vesola possent sufficere, composuit. Praetermitto Didymum videntem meum, et Laodicenum, de ecclesia nuper egressum, et Alexandrum veterem haereticum, Eusebium quoque Emisenum, et Theodorum Heracleotem, qui et ipsi nonnullos super hac re commentariolos reliquerunt. E quibus vel si pauca decerperem, fieret aliquid quod non penitus contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum interdum, nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant, et non placeant inter extraneos, quae placent inter", + "candidate_score": 0.659979, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_28", + "bdc_text": "Et haec quidem disputata hactenus concludo assertione invocationis divini nominis et intercessionis domini nostri Iesu Christi .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4066", + "psc_text": "Nam etsi sunt qui dicuntur dii, sive in coelo, sive in terra, sicut sunt dii multi et domini multi; nobis tamen unus Deus Pater, ex quo omnia, et nos in ipso; et unus Dominus noster Jesus Christus, per quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 5, 6)? Porro si quod de uno Deo Patre dicitur, cogit inde Filium separare, dicant qui audent, non posse jam intelligi Dominum Patrem, quia unus, inquit, Dominus noster Jesus Christus. Nam si unus, utique solus: si solus, quomodo et Pater; nisi quia et ipse et Pater, unus Deus et solus Deus, non separato Spiritu sancto? Unus ergo Deus Pater, et cum illo Filius unus Deus, quamvis non cum illo unus Pater. Itemque unus Dominus Jesus Christus, et cum illo unus Dominus Pater, quamvis non cum illo unus Jesus Christus tanquam et Pater sit Jesus Christus. Hoc enim nomen ex dispensatione misericordiae susceptaeque humanitatis", + "candidate_score": 0.65766, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_64_66", + "bdc_text": "sowie oben Nr. 1221 , 1-30. , unde nunc quoque pergratum tibi fore credebam , si idem liber iam tamen aliquanto opulentior , cultior habitiorque sub tuo nomine prodiret denuo in publicum . Multi nimirum viri boni haec nostra non tam meo quam tuo nomine legent . Nam virtus tua commendavit te omnibus bonis vel apud exteras nationes illam praedicantibus .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3574", + "psc_text": "Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime, atque in Christi dilectione charissime fili. 2. Laudes itaque tuas in Christo, sive magis in te laudes Christi, vide quid mihi delectationis et laetitiae fuit audire ab illo qui nec fallere me posset propter fidem suam, et eas ignorare non posset propter amicitiam tuam. Sed alia et ab aliis, etsi non tam multa vel certa, verumtamen audivimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia exspectatio futurorum, quae Dei fratrumque dilectio, quam non superbe sapias in excelsis honoribus, nec speres in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, et dives sis in operibus bonis; quam sit domus tua requies solatiumque", + "candidate_score": 0.656056, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_6_8", + "bdc_text": "Utor oratione vulgari minimeque picturata aut elaborata . Hoc enim religionis caussa omni fuco carens , syncera et simplex , eorum item conditio poscere videbatur , in quorum gratiam ista scribebam . Chrysippea acuminaDer Stoiker Chrysipp galt als hervorragender Dialektiker ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_753", + "psc_text": "qui id pollicear quod ille non potuit? Minime: quin potius in eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis commentarios secutus sum. Scripsit enim ille vir in Epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromatum suorum librum commatico super explanatione ejus sermone complevit; tractatus quoque varios, et excerpta, quae vesola possent sufficere, composuit. Praetermitto Didymum videntem meum, et Laodicenum, de ecclesia nuper egressum, et Alexandrum veterem haereticum, Eusebium quoque Emisenum, et Theodorum Heracleotem, qui et ipsi nonnullos super hac re commentariolos reliquerunt. E quibus vel si pauca decerperem, fieret aliquid quod non penitus contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum interdum, nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant, et non placeant inter extraneos, quae placent inter", + "candidate_score": 0.655835, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_25", + "bdc_text": "Excutio enim sanctorum quorundam patrum super hac re sententias , quibus tamen nolui , quod videri poterat , cornicum oculos , ut dici solet , configeredie Alten als unwissend hinstellen ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2232", + "psc_text": "fuerit alienata, manente corporis vinculo, an omnino resolutio facta fuerit, qualis in plena morte contingit, nescire se diceret (II Cor. XII, 2-4). Ita fit ut et illud verum sit, quod dictum est, Nemo potest faciem meam videre, et vivere; quia necesse est abstrahi ab hac vita mentem, quando in illius ineffabilitatem visionis assumitur; et non sit incredibile quibusdam sanctis nondum ita defunctis, ut sepelienda cadavera remanerent, etiam istam excellentiam revelationis fuisse concessam. Quod existimo cogitasse illum qui noluit dicere, Nec Apostoli Christum videbant; sed ait, nec Apostoli omnes Christum videbant: credens quibusdam eorum divinitatis quoque ipsius visionem de qua loquebatur, etiam tunc potuisse donari; certe propter beatum Paulum, quia et ipse quamvis novissimus, utique apostolus erat, qui de sua illa ineffabili revelatione non tacuit. 32. Quanquam et illi fidelissimo antiquo famulo Dei Moysi, mirum nisi in hac terra laboraturo, populumque illum adhuc recturo, concessum est quod petivit, ut claritatem Domini", + "candidate_score": 0.654095, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_64_66", + "bdc_text": "sowie oben Nr. 1221 , 1-30. , unde nunc quoque pergratum tibi fore credebam , si idem liber iam tamen aliquanto opulentior , cultior habitiorque sub tuo nomine prodiret denuo in publicum . Multi nimirum viri boni haec nostra non tam meo quam tuo nomine legent . Nam virtus tua commendavit te omnibus bonis vel apud exteras nationes illam praedicantibus .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1464", + "psc_text": "aetate indolis tuae, abundanter idoneum tuum pectus existimo cui se Christus largissime infundat, ut fructus ei afferas aeterna et coelesti gloria quam temporali et terreno praeconio digniores. 2. A multis enim, imo prorsus ab omnibus quos vel percontari, vel ultro etiam praedicantes audire potui, castitatem virtutemque administrationis tuae constanter omnino laudantibus atque praeferentibus, et sine ullo scrupulo dissonae varietatis accepi, et eo certius quo ignorabant necessitudinem nostram, et utrum te vel tenuiter nossem penitus nesciebant praedicatores tui, ne magis eos auribus meis se dedisse, quam vera de te spargere crederem. Ibi enim est a vanitate remota laudatio, ubi etiam vituperatio ab offensione secura est. Verumtamen, o frater eximie, et sincerissima dilectione honorabilis, non nunc docendus es, sed fortasse admonendus, omnem istam gloriam famamque popularem non in ore vulgi esse laetabilem, sed in rebus ipsis: quae etiamsi vulgo displiceant, proprio tamen fulgore ac pondere, non imperitorum commendatione pretiosae sunt; magisque miserandus", + "candidate_score": 0.648096, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_64_66", + "bdc_text": "sowie oben Nr. 1221 , 1-30. , unde nunc quoque pergratum tibi fore credebam , si idem liber iam tamen aliquanto opulentior , cultior habitiorque sub tuo nomine prodiret denuo in publicum . Multi nimirum viri boni haec nostra non tam meo quam tuo nomine legent . Nam virtus tua commendavit te omnibus bonis vel apud exteras nationes illam praedicantibus .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3958", + "psc_text": "multum displicent, quantum existimo, si propensiore charitate, quam severitate legisti. Non est multum; sed multum gratum, si pro litteris nostris, et his et illis, unam nobis epistolam reddas. Saluto et pignus pacis, quod Domino Deo nostro adjuvante feliciter accepisti, ea dilectione qua debeo. EPISTOLA CCXXX. Darius Augustino, pro litteris ab eo acceptis gratiam referens, et petens mitti sibi libros Confessionum, seque ipsius apud Deum precibus commendatum cupiens. DARIUS AUGUSTINO domino suo salutem. 1. Utinam, domine sancte pater, ut meum nomen ad aures tuas, coepiscoporum, ut ais, tuorum Urbani et Novati benigna erga me gratia faciente, perlatum est; ita memetipsum Deus omnium, Deus tuus, manibus tuis atque oculis obtulisset: non quo majorem, aut forsitan talem, qualem tantorum virorum apud te benevolus sermo, et litterarum mentio fecerat, tui me probasset melior lima judicii; sed ut coelestis sapientiae tuae verissimos atque immortales fructus, ore tuo potius, veluti cujusdam purae aquae dulcedinem, ab ipso", + "candidate_score": 0.644706, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_25", + "bdc_text": "Excutio enim sanctorum quorundam patrum super hac re sententias , quibus tamen nolui , quod videri poterat , cornicum oculos , ut dici solet , configeredie Alten als unwissend hinstellen ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2281", + "psc_text": "nos extendendo, corda mundemus. Ut enim non tantum quod beatus Ambrosius, verum etiam quod sanctus Hieronymus (Lib. 3 in Isai. 6), dicam: Non solum Patris divinitatem, sed nec Filii quidem, nec Spiritus sancti, quia una in Trinitate natura est, possunt oculi carnis aspicere, sed oculi mentis; de quibus ipse Salvator ait, « Beati mundo corde; quia ipsi Deum videbunt. » Namque sicut alibi idem Hieronymus breviter ac veraciter definivit, res incorporalis corporalibus oculis non videtur. 54. Has sententias de re tanta virorum tantorum non ob hoc interponere volui, ut cujusquam hominis sensum, tanquam Scripturae canonicae auctoritatem, sequendum arbitreris; sed ut illi qui aliter sapiunt, conentur mente videre quod verum est, et in simplicitate cordis quaerere Deum, ne tam doctos divinorum eloquiorum tractatores temere reprehendant. Nec te moveat quod a quibusdam minus considerate dicitur: Quid tunc videbunt oculi corporales, si Deum non videbunt? an forte caeci erunt, vel sine causa erunt?", + "candidate_score": 0.644303, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_25", + "bdc_text": "Excutio enim sanctorum quorundam patrum super hac re sententias , quibus tamen nolui , quod videri poterat , cornicum oculos , ut dici solet , configeredie Alten als unwissend hinstellen ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2242", + "psc_text": "Cain sceleratus, quando de suo scelere ab illo interrogatus et judicatus est (Genes. IV, 6); vel etiam ipse diabolus, quando venit cum Angelis, ut coram illo assisteret, si beati mundi cordes, quoniam ipsi Deum videbunt; respondeo non quidem esse consequens ut etiam videant Deum, qui voces ab eo factas aliquando audiunt; neque enim viderunt eum, qui audierunt quando dixit ad Filium, Et clarificavi, et clarificabo iterum (Joan. XII, 28): verumtamen non esse mirandum, si aliqui etiam non mundi corde vident Deum in specie quam voluntas ejus fecerit, latente invisibili et apud se incommutabili manente natura. Si quaeris utrum etiam sicuti est possit aliquando videri; respondeo, filiis hoc esse promissum, de quibus dictum est: Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est. Si quaeris unde eum videbimus; respondeo: unde Angeli vident, quibus tunc erimus aequales. Sicut enim videntur ista quae visibilia nominantur, Deum nemo vidit unquam, nec", + "candidate_score": 0.643998, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_63_65", + "bdc_text": "August 1529 ( HBBW I , Nr. 30 , bzw. Nr. 32 , S. 191 , 21-25 ) sowie oben Nr. 1221 , 1-30. , unde nunc quoque pergratum tibi fore credebam , si idem liber iam tamen aliquanto opulentior , cultior habitiorque sub tuo nomine prodiret denuo in publicum . Multi nimirum viri boni haec nostra non tam meo quam tuo nomine legent .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3958", + "psc_text": "multum displicent, quantum existimo, si propensiore charitate, quam severitate legisti. Non est multum; sed multum gratum, si pro litteris nostris, et his et illis, unam nobis epistolam reddas. Saluto et pignus pacis, quod Domino Deo nostro adjuvante feliciter accepisti, ea dilectione qua debeo. EPISTOLA CCXXX. Darius Augustino, pro litteris ab eo acceptis gratiam referens, et petens mitti sibi libros Confessionum, seque ipsius apud Deum precibus commendatum cupiens. DARIUS AUGUSTINO domino suo salutem. 1. Utinam, domine sancte pater, ut meum nomen ad aures tuas, coepiscoporum, ut ais, tuorum Urbani et Novati benigna erga me gratia faciente, perlatum est; ita memetipsum Deus omnium, Deus tuus, manibus tuis atque oculis obtulisset: non quo majorem, aut forsitan talem, qualem tantorum virorum apud te benevolus sermo, et litterarum mentio fecerat, tui me probasset melior lima judicii; sed ut coelestis sapientiae tuae verissimos atque immortales fructus, ore tuo potius, veluti cujusdam purae aquae dulcedinem, ab ipso", + "candidate_score": 0.641746, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_21", + "bdc_text": "His oppono superstitionem , ubi dissero de primis caussis et initiis erroris apud gentes , Iudaeos et christianos .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_584", + "psc_text": "Christus et agnus (Joan. I, 29) et vitulus (Ezech. XLIII, 19); nec feram, quia dictus est leo de tribu Juda (Apoc. V, 5); nec lapidem, quia petra erat Christus (I Cor. X, 4); nec montem Sion, quia in ipso figuratur Ecclesia (I Petr. II, 4): sic nec solem nec lunam, quamvis ex ea coelesti creatura, sicut ex multis terrestribus, sacramentorum figurae ad informationes mysticas assumantur. CAPUT VII. 12. Quapropter mathematicorum deliramenta cum detestatione irridenda sunt; quibus cum objecerimus vana commenta, unde homines in errorem praecipitant, quo prius praecipitati sunt, garruli sibi videntur, cum dicunt nobis: Cur et vos ad solis et lunae computationem Pascha celebratis? quasi nos ordines siderum, aut vicissitudines temporum a summo atque optimo Deo conditas arguamus, et non eorum perversitatem, quae rebus sapientissime conditis ad stultissimas opiniones abutitur. Nam si mathematicus nobis contradicturus est de sideribus et luminaribus coeli ad sacramenta mystice figuranda similitudines ducere, contradicant et", + "candidate_score": 0.640642, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_18", + "bdc_text": "tantum abest , ut vel tantillum de laudibus piorum hisce nostris diminutum cupiam .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3574", + "psc_text": "Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime, atque in Christi dilectione charissime fili. 2. Laudes itaque tuas in Christo, sive magis in te laudes Christi, vide quid mihi delectationis et laetitiae fuit audire ab illo qui nec fallere me posset propter fidem suam, et eas ignorare non posset propter amicitiam tuam. Sed alia et ab aliis, etsi non tam multa vel certa, verumtamen audivimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia exspectatio futurorum, quae Dei fratrumque dilectio, quam non superbe sapias in excelsis honoribus, nec speres in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, et dives sis in operibus bonis; quam sit domus tua requies solatiumque", + "candidate_score": 0.639665, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_60_62", + "bdc_text": "Juni 1528 ( HBBW I , Nr. 29). , Ambrosi clarissime , quam tu pro tua admirabili humanitate perbenigne recipiebasVgl . Blarers Briefe vom 1 . September 1528 und vom 11 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3573", + "psc_text": "Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuando qualem et in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, litteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime,", + "candidate_score": 0.638356, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_60_62", + "bdc_text": "Juni 1528 ( HBBW I , Nr. 29). , Ambrosi clarissime , quam tu pro tua admirabili humanitate perbenigne recipiebasVgl . Blarers Briefe vom 1 . September 1528 und vom 11 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3463", + "psc_text": "Cornutus litteras pertulit quas misisti, quae me laetificarunt, quia memoriam nostri bonam habere dignatus es, qui et mihi paucis, sermone proprio sanctae mentis tuae, de his quae petieram, in transitu significasti. Aliquanta autem de opusculis sancti compresbyteri Hieronymi adjunxisti, ut meam quaestionem lectione ejus operis de sanctis Scripturis explere possem. Et quia dignatus es id petere a nobis, ut quid senserimus de ipsis quaestionibus, per litteras tuae sincerissimae charitati insinuaremus; ad ea de quibus scripta legi, prout intellectus exiguus meae mediocritatis sentire potuit aut intelligere, infra scripsi. 2. Cum Dei omnipotentis conditoris totius creaturae arbitrio et potestate cuncta gerantur; vel quae facta sunt, vel quae etiam futura sunt, sanctorum Prophetarum vocibus cognoscuntur, qui priusquam fierent ea quae futura erant, voluntate divina hominibus sunt locuti. Unde satis admiratione plenum est si ea Deus quae praedici voluit, ad hominum sensus penitus non posse pervenire constituit, secundum hoc capitulum quod Dominus beatis Apostolis", + "candidate_score": 0.632062, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_60_62", + "bdc_text": "Juni 1528 ( HBBW I , Nr. 29). , Ambrosi clarissime , quam tu pro tua admirabili humanitate perbenigne recipiebasVgl . Blarers Briefe vom 1 . September 1528 und vom 11 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3238", + "psc_text": "honoranda, et merito illustris filia. Scire autem vos optime scimus quantum vobis debeamus religionis affectum, quantaque nobis et apud Deum et inter homines sit cura de vobis. Licet enim vos per litteras primum, deinde etiam praesentia corporali, pia et catholica, hoc est vera membra Christi exiguitas nostra cognoverit; tamen etiam per ministerium nostrum, cum accepissetis verbum auditus Dei, sicut dicit Apostolus, accepistis non ut verbum hominum, sed sicut est vere, verbum Dei (I Thes. II, 13). Cujus ministerii nostri, adjuvante gratia et misericordia Salavatoris, in domo vestra tantus fructus exortus est, ut humanis nuptiis jam paratis sancta Demetrias spiritualem sponsi illius praeferret amplexum, cui specioso prae filiis hominum ad habendam spiritus uberiorem fecunditatem, nec amittendam carnis integritatem, virgines nubunt. Nesciremus autem quemadmodum nostra illa tunc exhortatio a fideli et nobili virgine fuisset accepta, nisi nobis profectis, cum post paululum professa fuisset sanctimoniam virginalem, hoc ingens Dei donum, quod per servos", + "candidate_score": 0.630055, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_63_65", + "bdc_text": "August 1529 ( HBBW I , Nr. 30 , bzw. Nr. 32 , S. 191 , 21-25 ) sowie oben Nr. 1221 , 1-30. , unde nunc quoque pergratum tibi fore credebam , si idem liber iam tamen aliquanto opulentior , cultior habitiorque sub tuo nomine prodiret denuo in publicum . Multi nimirum viri boni haec nostra non tam meo quam tuo nomine legent .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_751", + "psc_text": "vocaretur, si eorum tantum vel vitas vel scripta ibi legisses, qui jam defuncti essent; cum vero multorum, et eo tempore quo scrib batur, et nunc usque viventium commemorentur opuscula, mirari te cur ei hunc titulum imposuerim. Puto intelligere prudentiam tuam, quod ex opere ipso titulum potueris intelligere. Legisti enim et graecos et latinos, qui vitas virorum illustrium descripserunt, quod nunquam Epitaphium huic operi scripserint, sed de illustribus viris, verbi gratia, ducibus, philosophicis, oratoribus, historicis, poetis, epicis, tragicis, comicis. Epitaphium autem proprie scribitur mortuorunt: quod quidem in dormitione sanctae memoriae Nepotiani presbyteri olim fecisse me novi. Ergo hic liber vel de illustribus viris, vel proprie de scriptoribus ecclesiasticis appellandus est; licet a plerisque emendatoribus imperitis, de auctoribus, dicatur inscriptus. CAPUT III. 4. Secundo loco quaeris, cur dixerim in commentariis Epistolae ad Galatas, Paulum id in Petro non potuisse reprehendere quod ipse fecerat (Gal. II, 11), nec in alio arguere simulationem cujus", + "candidate_score": 0.629101, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_63_65", + "bdc_text": "August 1529 ( HBBW I , Nr. 30 , bzw. Nr. 32 , S. 191 , 21-25 ) sowie oben Nr. 1221 , 1-30. , unde nunc quoque pergratum tibi fore credebam , si idem liber iam tamen aliquanto opulentior , cultior habitiorque sub tuo nomine prodiret denuo in publicum . Multi nimirum viri boni haec nostra non tam meo quam tuo nomine legent .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_688", + "psc_text": "Si autem intelligunt, ambos, ut dixi, audiant, et quod voluerint faciant. Si quae etiam plebes a vobis ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant, et eligant quod placuerit. Si autem non vis hoc fieri, cui non appareat non vos de veritate praesumere? Sed cavenda est ira Dei, et hic et in futuro saeculo. Adjuro te per Christum, ut ad ista respondeas. EPISTOLA LXVII. Augustinus Hieronymo: negans se scripsisse librum in eum; in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino charissimo et desideratissimo, et honorando in Christo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum", + "candidate_score": 0.62884, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_63_65", + "bdc_text": "August 1529 ( HBBW I , Nr. 30 , bzw. Nr. 32 , S. 191 , 21-25 ) sowie oben Nr. 1221 , 1-30. , unde nunc quoque pergratum tibi fore credebam , si idem liber iam tamen aliquanto opulentior , cultior habitiorque sub tuo nomine prodiret denuo in publicum . Multi nimirum viri boni haec nostra non tam meo quam tuo nomine legent .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_909", + "psc_text": "avertat a nobis; sed, sine ullo nocendi animo, facile de homine humana vitia suspicari. Hoc me enim de illis aequum est credere, si vasa sunt Christi, non in contumeliam, sed in honorem facta, et disposita in domo magna a Deo, in opus bonum (II Tim. II, 20, 21). Quod si post hanc attestationem meam, si in notitiam eorum venerit, facere voluerint; quam non recte faciant, et tu vides. 33. Quod sane scripseram, nullum me librum adversus te Romam misisse, ideo scripseram, quia et libri nomen ab illa epistola discernebam, unde omnino nescio quid aliud te audisse existimaveram; et Romam nec ipsam epistolam, sed tibi miseram; et adversus te non esse arbitrabar, quod sinceritate amicitiae sive ad admonendum, sive ad te vel me abs te corrigendum fecisse me noveram. Exceptis autem familiaribus tuis, teipsum obsecro per gratiam qua redempti sumus, ut quaecumque tua bona, quae tibi bonitate Domini concessa sunt, in", + "candidate_score": 0.628373, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_62_64", + "bdc_text": "September 1528 und vom 11 . August 1529 ( HBBW I , Nr. 30 , bzw. Nr. 32 , S. 191 , 21-25 ) sowie oben Nr. 1221 , 1-30. , unde nunc quoque pergratum tibi fore credebam , si idem liber iam tamen aliquanto opulentior , cultior habitiorque sub tuo nomine prodiret denuo in publicum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_689", + "psc_text": "AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum volueris, facillime poteris. CAP. II. 2. Etiam hoc, ad me sane perlatum, utrum quidem crederem dubitavi; sed hinc quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare non debui: hoc autem brevi suggestum esse Charitati tuae a nescio quibus fratribus, mihi dictum est, quod librum adversus te scripserim, Romamque miserim. Hoc falsum esse noveris; Deum nostrum testor, hoc me non fecisse. Sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur a me scriptum esse, puto te debere cognoscere; aut si cognosci non potest, credere. Ita sane hoc", + "candidate_score": 0.627672, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_66", + "bdc_text": "Nam virtus tua commendavit te omnibus bonis vel apud exteras nationes illam praedicantibus .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_507", + "psc_text": "Nam et in capite sacrosancti Psalterii scriptum est de Filio Dei: Dominus dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te. Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae (Psal. II, 7, 8). Et ipse Dominus Jesus Christus dicit Evangelium suum in omnibus gentibus futurum (Matth. XXIV, 14). Et apostolus Paulus, antequam sermo Dei in Africam pervenisset, in ipso capite Epistolae quam scripsit ad Romanos: Per quem accepimus, inquit, gratiam et apostolatum, ad obediendum fidei, in omnibus gentibus pro nomine ejus (Rom. I, 5). Deinde ipse a Jerusalem in circumitu per totam Asiam usque in Illyricum Evangelium praedicavit, Ecclesias constituit atque fundavit; non ipse, sed gratia Dei cum eo (I Cor. XV, 10), sicut ipse testatur. Quid autem evidentius apparere potest, quam cum in ejus Epistolis nomina etiam regionum vel civitatum invenimus? Ad Romanos, ad Corinthios, ad Galatas, ad Ephesios, ad Philippenses,", + "candidate_score": 0.625116, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_62_64", + "bdc_text": "September 1528 und vom 11 . August 1529 ( HBBW I , Nr. 30 , bzw. Nr. 32 , S. 191 , 21-25 ) sowie oben Nr. 1221 , 1-30. , unde nunc quoque pergratum tibi fore credebam , si idem liber iam tamen aliquanto opulentior , cultior habitiorque sub tuo nomine prodiret denuo in publicum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_688", + "psc_text": "Si autem intelligunt, ambos, ut dixi, audiant, et quod voluerint faciant. Si quae etiam plebes a vobis ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant, et eligant quod placuerit. Si autem non vis hoc fieri, cui non appareat non vos de veritate praesumere? Sed cavenda est ira Dei, et hic et in futuro saeculo. Adjuro te per Christum, ut ad ista respondeas. EPISTOLA LXVII. Augustinus Hieronymo: negans se scripsisse librum in eum; in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino charissimo et desideratissimo, et honorando in Christo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum", + "candidate_score": 0.62278, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_62_64", + "bdc_text": "September 1528 und vom 11 . August 1529 ( HBBW I , Nr. 30 , bzw. Nr. 32 , S. 191 , 21-25 ) sowie oben Nr. 1221 , 1-30. , unde nunc quoque pergratum tibi fore credebam , si idem liber iam tamen aliquanto opulentior , cultior habitiorque sub tuo nomine prodiret denuo in publicum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3958", + "psc_text": "multum displicent, quantum existimo, si propensiore charitate, quam severitate legisti. Non est multum; sed multum gratum, si pro litteris nostris, et his et illis, unam nobis epistolam reddas. Saluto et pignus pacis, quod Domino Deo nostro adjuvante feliciter accepisti, ea dilectione qua debeo. EPISTOLA CCXXX. Darius Augustino, pro litteris ab eo acceptis gratiam referens, et petens mitti sibi libros Confessionum, seque ipsius apud Deum precibus commendatum cupiens. DARIUS AUGUSTINO domino suo salutem. 1. Utinam, domine sancte pater, ut meum nomen ad aures tuas, coepiscoporum, ut ais, tuorum Urbani et Novati benigna erga me gratia faciente, perlatum est; ita memetipsum Deus omnium, Deus tuus, manibus tuis atque oculis obtulisset: non quo majorem, aut forsitan talem, qualem tantorum virorum apud te benevolus sermo, et litterarum mentio fecerat, tui me probasset melior lima judicii; sed ut coelestis sapientiae tuae verissimos atque immortales fructus, ore tuo potius, veluti cujusdam purae aquae dulcedinem, ab ipso", + "candidate_score": 0.622138, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_62_64", + "bdc_text": "September 1528 und vom 11 . August 1529 ( HBBW I , Nr. 30 , bzw. Nr. 32 , S. 191 , 21-25 ) sowie oben Nr. 1221 , 1-30. , unde nunc quoque pergratum tibi fore credebam , si idem liber iam tamen aliquanto opulentior , cultior habitiorque sub tuo nomine prodiret denuo in publicum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_909", + "psc_text": "avertat a nobis; sed, sine ullo nocendi animo, facile de homine humana vitia suspicari. Hoc me enim de illis aequum est credere, si vasa sunt Christi, non in contumeliam, sed in honorem facta, et disposita in domo magna a Deo, in opus bonum (II Tim. II, 20, 21). Quod si post hanc attestationem meam, si in notitiam eorum venerit, facere voluerint; quam non recte faciant, et tu vides. 33. Quod sane scripseram, nullum me librum adversus te Romam misisse, ideo scripseram, quia et libri nomen ab illa epistola discernebam, unde omnino nescio quid aliud te audisse existimaveram; et Romam nec ipsam epistolam, sed tibi miseram; et adversus te non esse arbitrabar, quod sinceritate amicitiae sive ad admonendum, sive ad te vel me abs te corrigendum fecisse me noveram. Exceptis autem familiaribus tuis, teipsum obsecro per gratiam qua redempti sumus, ut quaecumque tua bona, quae tibi bonitate Domini concessa sunt, in", + "candidate_score": 0.622116, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_14", + "bdc_text": "nonnun-quam et alia interim agentes per occasionem istarum rerum meminerunt .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_25", + "psc_text": "Nam cum recordor patrem meum, id utique recordor quod me deseruit, et nunc non est: cum autem Carthaginem, id quod est, et quod ipse deserui. In utroque tamen generum horum, praeteritum tempus memoria tenet. Nam et illum hominem, et istam urbem, ex eo quod vidi, non ex eo quod video, memini. 2. Hic tu fortasse quaeris: Quorsum ista? praesertim cum animadvertas utrumlibet horum non posse in memoriam venire, nisi viso illo imaginario. At mihi satis est sic interim ostendisse, posse dici earum etiam rerum, quae nondum interierunt, memoriam. Verum quid me adjuvet, facito intentus accipias. Nonnulli calumniantur adversus Socraticum illud nobilissimum inventum, quo asseritur, non nobis ea quae discimus, veluti nova inseri, sed in memoriam recordatione revocari; dicentes memoriam praeteritarum rerum esse, haec autem quae intelligendo discimus, Platone ipso auctore, manere semper, nec posse interire, ac per hoc non esse praeterita: qui non attendunt illam visionem esse praeteritam, qua haec", + "candidate_score": 0.620312, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_64", + "bdc_text": "sowie oben Nr. 1221 , 1-30. , unde nunc quoque pergratum tibi fore credebam , si idem liber iam tamen aliquanto opulentior , cultior habitiorque sub tuo nomine prodiret denuo in publicum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2166", + "psc_text": "bonus, et cum illo aeterno vivas in aeternum, domine dilectissime, et desideratissime frater. Ego autem etsi in me non agnosco praeconia de me tua, quae tuae Benignitatis epistola continet; benevolo tamen animo erga exiguitatem meam ingratus esse non possum: simul admonens ut potius ores pro me, quo talis a Domino fiam, qualem me jam esse arbitraris. Et alia manu: Memor nostri, incolumis Domino placeas, domine dilectissime, et desideratissime frater DE DUABUS PROXIME SEQUENTIBUS EPISTOLIS. (LIB. II RETRACT. CAPUT XLI.) De Videndo Deo scripsi librum, ubi de spirituali corpore quod erit in resurrectione sanctorum, inquisitionem diligentiorem distuli, utrum vel quomodo Deus qui spiritus est, etiam per corpus tale videatur: sed eam postea quaestionem sane difficillimam in novissimo, id est in vicesimo et secundo libro de Civitate Dei, satis quantum arbitror explicavi. Inveni etiam in quodam nostro codice, in quo et iste liber est, quoddam Commonitorium a me factum de hac re", + "candidate_score": 0.618645, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_64", + "bdc_text": "sowie oben Nr. 1221 , 1-30. , unde nunc quoque pergratum tibi fore credebam , si idem liber iam tamen aliquanto opulentior , cultior habitiorque sub tuo nomine prodiret denuo in publicum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3958", + "psc_text": "multum displicent, quantum existimo, si propensiore charitate, quam severitate legisti. Non est multum; sed multum gratum, si pro litteris nostris, et his et illis, unam nobis epistolam reddas. Saluto et pignus pacis, quod Domino Deo nostro adjuvante feliciter accepisti, ea dilectione qua debeo. EPISTOLA CCXXX. Darius Augustino, pro litteris ab eo acceptis gratiam referens, et petens mitti sibi libros Confessionum, seque ipsius apud Deum precibus commendatum cupiens. DARIUS AUGUSTINO domino suo salutem. 1. Utinam, domine sancte pater, ut meum nomen ad aures tuas, coepiscoporum, ut ais, tuorum Urbani et Novati benigna erga me gratia faciente, perlatum est; ita memetipsum Deus omnium, Deus tuus, manibus tuis atque oculis obtulisset: non quo majorem, aut forsitan talem, qualem tantorum virorum apud te benevolus sermo, et litterarum mentio fecerat, tui me probasset melior lima judicii; sed ut coelestis sapientiae tuae verissimos atque immortales fructus, ore tuo potius, veluti cujusdam purae aquae dulcedinem, ab ipso", + "candidate_score": 0.618618, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_57", + "bdc_text": "Neque id vituperabunt in me lectores aequi , qui hoc ipsum laudarunt in aliis .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_122", + "psc_text": "etiam supersint, nequaquam tamen sunt laudabilia; velut sunt bona omnia quae vel cum pecoribus habemus communia, vel cum impiis hominibus. Si autem merito laudamur propter Deum, gratulemur eis quibus placet verum bonum; non tamen nobis quia placemus hominibus, sed si coram Deo tales sumus, quales nos esse credunt, et non tribuitur nobis, sed Deo, cujus dona sunt omnia quae vere meritoque laudantur. Haec mihi ipse canto quotidie, vel potius ille cujus salutaria praecepta sunt, quaecumque sive in divinis Lectionibus inveniuntur, sive quae intrinsecus animo suggeruntur; et tamen vehementer cum adversario dimicans, saepe ab eo vulnera capio, cum delectationem oblatae laudis mihi auferre non possum. 9. Haec propterea scripsi, ut si tuae Sanctitati jam non sunt necessaria, sive quod plura hujusmodi ipse cogites atque utiliora, sive quod tuae Sanctitati medicina ista non opus sit, mala tamen mea nota sint tibi, sciasque unde pro mea infirmitate Deum rogare digneris: quod ut impensissime", + "candidate_score": 0.606486, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_43_45", + "bdc_text": "Bullinger- Tagung 1975 . Vorträge , gehalten aus Anlass von Heinrich Bullingers 400 . Todestag .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3509", + "psc_text": "diceret etiam dimidio hebdomadis implendum? Miror si per prophetiam Christi destruitur prophetia Danielis. Deinde quale est ut putemus ignorasse Danielem, vel potius angelum, a quo ista dicebat breviaturum Dominum dies illos, et errasse ut hoc diceret; vel scisse quidem, sed ei quem docebat fuisse mentitum? Quod si absurdum est, cur non potius credimus secundum id quod breviaturus est Dominus dies illos, tot hebdomadas prophetasse Danielem? si tamen ad secundum Domini adventum (quod nescio quemadmodum possit ostendi), ille numerus refertur annorum. 20. Postremo, multo certius securiusque dicitur Domini adventum intra septuaginta, aut, ut plurimum, intra centum annos futurum, si hebdomades istae ipsum praenuntiant. Anni enim quadringenti nonaginta sunt in hebdomadibus septuaginta: a nativitate autem Domini hodie computantur anni ferme quadringenti viginti; a resurrectione autem vel ascensione ejus, anni plus minus trecenti nonaginta. Ac per hoc, si ex quo natus est computetur, septuaginta sunt reliqui; si ex quo passus est, circiter centum", + "candidate_score": 0.603681, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_57", + "bdc_text": "Neque id vituperabunt in me lectores aequi , qui hoc ipsum laudarunt in aliis .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3574", + "psc_text": "Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime, atque in Christi dilectione charissime fili. 2. Laudes itaque tuas in Christo, sive magis in te laudes Christi, vide quid mihi delectationis et laetitiae fuit audire ab illo qui nec fallere me posset propter fidem suam, et eas ignorare non posset propter amicitiam tuam. Sed alia et ab aliis, etsi non tam multa vel certa, verumtamen audivimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia exspectatio futurorum, quae Dei fratrumque dilectio, quam non superbe sapias in excelsis honoribus, nec speres in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, et dives sis in operibus bonis; quam sit domus tua requies solatiumque", + "candidate_score": 0.601559, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_43_45", + "bdc_text": "Bullinger- Tagung 1975 . Vorträge , gehalten aus Anlass von Heinrich Bullingers 400 . Todestag .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3468", + "psc_text": "Et Dominus sic praedicat ad Judaeos: « Poenitentiam agite; completa sunt tempora, credite Evangelio » (Marc. I, 15). Et ad Judaeos quidem recte completa dicebat, quia eorum tempora post ejus praedicationem et triginta et quinque, vel quadraginta annos finita sunt. Et in Daniele: « Quoadusque interfecta est bestia, et periit, et corpus ejus datum est ut comburatur; et reliquarum bestiarum regnum translatum est, et magnitudo vitae data est eis usque ad tempus et tempus; » quod graece dicitur, ἕως χρόνου καὶ καιροῦ. Et insequitur: « Et ecce cum nubibus coeli quasi Filius hominis veniens » (Dan. VII, 11-13). Mysterium bestiae e reliquarum bestiarum translatione intelligentibus Scripturam manifestum est. 4. Adventus Domini diligendus est et exspectandus. Est enim magna beatitudo diligentibus ejus adventum, sicut testimonium perhibet beatus apostolus Paulus: « De coetero, » inquit, « reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus justus judex in illa die: non autem", + "candidate_score": 0.601419, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_65", + "bdc_text": "Multi nimirum viri boni haec nostra non tam meo quam tuo nomine legent .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1378", + "psc_text": "nostri estis, his qui vos oderunt et qui vos detestantur, ut nomen Domini honorificetur, et appareat illis in jucunditate, ipsi autem erubescant (Isai. LXVI, 5, secundum LXX). Revera enim si hominibus nomen Domini jucundius esset, quam nomina hominum, numquid Christus clamans, Pacem meam do vobis (Joan. XIV, 27), divideretur in membris suis per eos qui dicunt, Ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae (I Cor. III, 4) et per hominum nomina dilaniantur? numquid Christus exsufflaretur in baptismo suo, de quo dictum est, Hic est qui baptizat (Joan. I, 33); de quo dictum est, Christus dilexit Ecclesiam suam, et tradidit seipsum pro ea, ut eam sanctificaret, mundans eam lavacro aquae in verbo (Eph. V, 25, 26)? numquid ergo in ipso suo lavacro exsufflaretur, si nomen Domini esset jucundius, cujus est ipse baptismus, quam nomen hominum, de quibus dicitis: Sanctum est quod ille dat, non quod ille? CAPUT II.", + "candidate_score": 0.598973, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_65", + "bdc_text": "Multi nimirum viri boni haec nostra non tam meo quam tuo nomine legent .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3227", + "psc_text": "operatur; sicut per illum qui in nomine Christi expellebat daemonia, cum Christum non sequeretur, quem permitti jussit propter multis utilem commendationem nominis sui (Marc. IX, 37-39). Multos quoque ait sibi in novissima die dicturos, In nomine tuo virtutes multas fecimus: quibus utique non responderet, Non vos novi (Matth. VII, 22, 23), si ad templum Dei, quod inhabitando beatificat, pertinerent. Cornelius etiam centurio antequam regeneratione incorporaretur huic templo, missum ad se angelum vidit, audiitque dicentem quod exauditae sint orationes ejus, et eleemosynae acceptae (Act. X, 4). Agit enim haec Deus tanquam ubique praesens, vel per sanctos Angelos suos. 37. Nam illa, priusquam exiret de vulva, sanctificatio Jeremiae, quanquam nonnulli hoc in typum Salvatoris accipiant, qui regeneratione non eguit; tamen etiamsi de ipso Propheta accipiatur, potest et secundum praedestinationem non inconvenienter intelligi: sicut filios Dei appellat Evangelium nondum regeneratos, ubi Caiphas cum de Domino dixisset, Expedit vobis ut unus moriatur homo pro", + "candidate_score": 0.593359, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_52", + "bdc_text": "tandem , cum nemo prodit , qui meliora proponat , in medium , opusculum illudin der Vorlage illum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2695", + "psc_text": "ex anima, et sinuli cum brutis ammantibus conditione subsistat. Super quo quid mihi videretur, in opusculis contra Ruffinum scripsisse me novi, adversus eum libellum quem sanctae memoriae Anastasio, episcopo Romanae Ecclesiae, dedit; in quo lubrica et subdola, imo stulta confessione, dum auditorum simplicitati illudere nititur, suae fidei, imo perfidiae illusit: quos libros reor sanctum parentem vestrum habere Oceanum; olim enim editi sunt, multis Ruffini libris adversus calumnias respondentes. Certe habes ibi virum sanctum et eruditum Augustinum episcopum, qui viva, ut aiunt, voce docere te poterit, et suam, imo per se nostram explicare sententiam. CAP. II. 2. Ezechielis volumen olim aggredi volui, et sponsionem creberrimam studiosis lectoribus reddere; sed in ipso dictandi exordio ita animus meus occidentalium provinciarum, et maxime urbis Romae vastatione confusus est, ut juxta vulgare proverbium, proprium quoque ignorarem vocabulum: diuque tacui, sciens tempus esse lacrymarum. Hoc autem anno cum tres explicassem libros, subitus impetus barbarorum, de quibus", + "candidate_score": 0.591676, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam", + "max_score": 0.714236, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_2_4", + "bdc_text": "Novi enim , quid spectaverim ; novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim . Modum in tradendo sequutus sum , qui maxime videbatur perspicuus esse et huic negotio congruere .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_471", + "psc_text": "Cum autem venerint ad Evangelium, et cognoverint illuminari caecos, ambulare claudos, audisse surdos, mundatos esse leprosos, mortuos resurrexisse, tunc dicunt: Vidimus eum, et oculis nostris perspeximus, et in vestigia clavorum ejus digitos nostros inseruimus. Videmur enim nobis vidisse quem legimus, spectasse pendentem, et vulnera ejus, spiritu Ecclesiae scrutante, tentasse; si enim digito Dei ejiciuntur daemonia, fides quoque digito Ecclesiae reperitur. Aut fortasse in parte quadam operatrice corporis nostri omnes videmur investigasse Dominicae seriem passionis; fides enim per paucos ad plures pervenit. Lex ergo Christum venturum annuntiat: Evangelii scriptura venisse confirmat. 98. Nonnulli etiam de ipso Joanne sic intelligunt, magnum quidem ita prophetam, ut Christum agnosceret, annuntiaret remissionem peccatorum futuram: sed tamen non tamquam dubium, sed tamquam pium vatem, quem venturum crediderat, non credidisse moriturum. Non 1379 igitur fide, sed pietate dubitavit. Dubitavit et Petrus dicens: Propitius esto, Domine, non fiet hoc (Matth. XVI, 22) . Ille fidei princeps (cui se", + "candidate_score": 0.714236, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_2_4", + "bdc_text": "Novi enim , quid spectaverim ; novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim . Modum in tradendo sequutus sum , qui maxime videbatur perspicuus esse et huic negotio congruere .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_176", + "psc_text": "Sed consideremus cujus haec gratia. Quemadmodum autem prophetis palam fiant cordis occulta, Paulus ostendit dicens: Occulta quoque cordis ejus manifesta fient: et procidens in faciem adorabit Deum, pronuntians quod vere Deus est in vobis (I Cor. XIV, 25) . Dei ergo munus est qui revelat, non virtus hominis qui divino magis adjuvatur beneficio, quam naturali cernit officio. Quo autem proficit ista cogitatio Judaeorum, nisi ut secundum Scripturas venisse Christum probetur? Erat enim qui exspectabatur; et ipse utique qui exspectabatur, non is qui non exspectabatur, advenit. Quid autem ineptius quam quod is qui in alio aestimatur, in seipso esse non creditur? Quem per mulierem venturum putabant, per virginem venisse non credunt. Quae Deo secundum carnem dignior generatio, quam ut immaculatus Dei Filius immaculatae generationis servaret etiam in suscipiendo corpore puritatem? Et utique divini adventus signum in virginis partu, non in mulieris constitutum est. 79. Ego, inquit, vos aqua baptizo. Cito probavit", + "candidate_score": 0.695688, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_3_5", + "bdc_text": "novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim . Modum in tradendo sequutus sum , qui maxime videbatur perspicuus esse et huic negotio congruere . Simpliciter expono omnia .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_471", + "psc_text": "Cum autem venerint ad Evangelium, et cognoverint illuminari caecos, ambulare claudos, audisse surdos, mundatos esse leprosos, mortuos resurrexisse, tunc dicunt: Vidimus eum, et oculis nostris perspeximus, et in vestigia clavorum ejus digitos nostros inseruimus. Videmur enim nobis vidisse quem legimus, spectasse pendentem, et vulnera ejus, spiritu Ecclesiae scrutante, tentasse; si enim digito Dei ejiciuntur daemonia, fides quoque digito Ecclesiae reperitur. Aut fortasse in parte quadam operatrice corporis nostri omnes videmur investigasse Dominicae seriem passionis; fides enim per paucos ad plures pervenit. Lex ergo Christum venturum annuntiat: Evangelii scriptura venisse confirmat. 98. Nonnulli etiam de ipso Joanne sic intelligunt, magnum quidem ita prophetam, ut Christum agnosceret, annuntiaret remissionem peccatorum futuram: sed tamen non tamquam dubium, sed tamquam pium vatem, quem venturum crediderat, non credidisse moriturum. Non 1379 igitur fide, sed pietate dubitavit. Dubitavit et Petrus dicens: Propitius esto, Domine, non fiet hoc (Matth. XVI, 22) . Ille fidei princeps (cui se", + "candidate_score": 0.693651, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_68_70", + "bdc_text": "Lucubratio ipsa nil , opinor , impuritatis habet , imo in assertionem purae et syncerae religionis conscripta est ; igitur non gravaberis huius mecum commune sumere patrocinium . Dominus Iesus adsit nobis et dirigat corda et ora nostra in gloriam nominis sui .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_700", + "psc_text": "ut typus Dominicae passionis, ita etiam gravium, quae Judaei commiserant, testificatio peccatorum est. Simul advertere licet, et majestatis oraculum, et pietatis indicium; namque Ninivitarum exemplo et denuntiatur supplicium, et remedium demonstratur. Unde etiam Judaei debent non desperare indulgentiam, si velint agere poenitentiam. (Vers. 33.) Nemo lucernam accendit et in abscondito ponit, neque sub modio, sed supra candelabrum. . 98. Ergo quia in superioribus Ecclesiam Synagogae praetulit, hortatur nos ut fidem potius nostram ad Ecclesiam transferamus; lucerna enim fides est, juxta quod scriptum est: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine (Psal. CXVIII, 105) ; verbum enim Dei fides nostra est, verbum Dei lux, lucerna est fides. Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum (Joan. I, 9) . Lucerna autem lucere non potest, nisi aliunde lumen acceperit. 1434 Haec est lucerna quae accenditur, virtus scilicet nostrae mentis et sensus, ut mua illa possit quae perierat, reperiri (Luc. XV,", + "candidate_score": 0.691308, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_36_38", + "bdc_text": "Postremo , cum adversarii omnes huc ceu ad sacram ancoramVgl . Adagia , 1 , 3 , 43 ( LB II 130 ) . confugiant , quod alia fuerit ratio in superstitione et idolorum cultu gentilium , alia in cultu divorum et imaginum apud christianos , ego collatione quadam demonstro eun-dem esse cultum , superstitionem eandem deorum idolorumque apud gentes et divorum ac imaginum apud christianos . Hanc vero disputationem concludens tandem iustis caussis in medium prolatis ostendo , quantopere cavere oporteat idololatriam et omnem peregrinum cultum , quem dominus tantopere odit ac execratur .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_1008", + "psc_text": "Gothi et Armenii crediderunt, et ideo mundi finem videmus: ita et a viro spirituali Evangelium praedicatur, quando omnes sapientiae progressus et omnes virtutes exsequitur, psallenti mente et spiritu, novissimam destruens mortem; tunc enim finis, cum tradiderit in eo Christus regnum Deo et Patri, fueritque iste subjectus ei qui sibi subjecit omnia, ut sit Deus omnia, in omnibus (I Cor. XV, 25). Et praedicabitur Evangelium per omnes civitates, id est, civitates Judaeae: Notus enim in Judaea Deus (Ps. LXXV, 1) . Tunc enim civitates aedificantur Judaeae, quando virtutum fundamenta ponuntur. (Vers. 20.) Cum videritis circumdari ab exercitu Hierusalem. . 15. Vere Hierusalem ab exercitu obsessa est, et expugnata a Romano duce. Unde Judaei putaverunt tunc factam abominationem desolationis, eo quod caput porci in templum jecerint illudentes Romani Judaicae ritum observantiae. Quod ego nec furens dixerim. Abominatio enim desolationis, exsecrabilis adventus Antichristi est; eo quod sacrilegis infaustis mentium interiora 1508 contaminet: sedens", + "candidate_score": 0.690827, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_3_5", + "bdc_text": "novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim . Modum in tradendo sequutus sum , qui maxime videbatur perspicuus esse et huic negotio congruere . Simpliciter expono omnia .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_176", + "psc_text": "Sed consideremus cujus haec gratia. Quemadmodum autem prophetis palam fiant cordis occulta, Paulus ostendit dicens: Occulta quoque cordis ejus manifesta fient: et procidens in faciem adorabit Deum, pronuntians quod vere Deus est in vobis (I Cor. XIV, 25) . Dei ergo munus est qui revelat, non virtus hominis qui divino magis adjuvatur beneficio, quam naturali cernit officio. Quo autem proficit ista cogitatio Judaeorum, nisi ut secundum Scripturas venisse Christum probetur? Erat enim qui exspectabatur; et ipse utique qui exspectabatur, non is qui non exspectabatur, advenit. Quid autem ineptius quam quod is qui in alio aestimatur, in seipso esse non creditur? Quem per mulierem venturum putabant, per virginem venisse non credunt. Quae Deo secundum carnem dignior generatio, quam ut immaculatus Dei Filius immaculatae generationis servaret etiam in suscipiendo corpore puritatem? Et utique divini adventus signum in virginis partu, non in mulieris constitutum est. 79. Ego, inquit, vos aqua baptizo. Cito probavit", + "candidate_score": 0.688135, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_68_70", + "bdc_text": "Lucubratio ipsa nil , opinor , impuritatis habet , imo in assertionem purae et syncerae religionis conscripta est ; igitur non gravaberis huius mecum commune sumere patrocinium . Dominus Iesus adsit nobis et dirigat corda et ora nostra in gloriam nominis sui .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_701", + "psc_text": "Dei lux, lucerna est fides. Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum (Joan. I, 9) . Lucerna autem lucere non potest, nisi aliunde lumen acceperit. 1434 Haec est lucerna quae accenditur, virtus scilicet nostrae mentis et sensus, ut mua illa possit quae perierat, reperiri (Luc. XV, 8). Nemo ergo fidem sub Lege constituat; Lex enim intra mensuram est, ultra mensuram gratia: Lex obumbrat, gratia clarificat. Et ideo nemo fidem suam intra mensuram Legis includat, sed ad Ecclesiam conferat, in qua septiformis Spiritus relucet gratia, quam Princeps ille sacerdotum fulgore supernae divinitatis illuminat, ne eam Legis umbra restinguat. 99. Denique lucerna illa quam matutinis vesperuisque temporibus, ritu veteri Judaeorum, princeps sacerdotum solebat accendere (Exod. XXVII, 21), velut sub modio sita Legis evanuit: et civitas illa Hierusalem, quae in terris est, quae occidit prophetas, quasi in convalle fletus posita delitescit: illa autem Hierusalem quae in coelo est, in", + "candidate_score": 0.679702, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_3", + "bdc_text": "novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_176", + "psc_text": "Sed consideremus cujus haec gratia. Quemadmodum autem prophetis palam fiant cordis occulta, Paulus ostendit dicens: Occulta quoque cordis ejus manifesta fient: et procidens in faciem adorabit Deum, pronuntians quod vere Deus est in vobis (I Cor. XIV, 25) . Dei ergo munus est qui revelat, non virtus hominis qui divino magis adjuvatur beneficio, quam naturali cernit officio. Quo autem proficit ista cogitatio Judaeorum, nisi ut secundum Scripturas venisse Christum probetur? Erat enim qui exspectabatur; et ipse utique qui exspectabatur, non is qui non exspectabatur, advenit. Quid autem ineptius quam quod is qui in alio aestimatur, in seipso esse non creditur? Quem per mulierem venturum putabant, per virginem venisse non credunt. Quae Deo secundum carnem dignior generatio, quam ut immaculatus Dei Filius immaculatae generationis servaret etiam in suscipiendo corpore puritatem? Et utique divini adventus signum in virginis partu, non in mulieris constitutum est. 79. Ego, inquit, vos aqua baptizo. Cito probavit", + "candidate_score": 0.679427, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_22_24", + "bdc_text": "Neque ob aliud ibidem de gentium superstitionibus disputo copiosius , quam quod sub finem libri collationem subiicio inter superstitionem gentilium et christianorum , ut iam mox ab initio colliquescat id a nobis nulla fieri cum pietatis iniuria . In Iudaeorum superstitionibus et idololatriis declarandis ideo diutius immoror , quod ex illis quoque nostrae melius cognosci posse videban-tur . Iam in inquirendis originibus nostrae superstitionis altius rem repetii .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_708", + "psc_text": "Et ideo bene alibi addidit: Implete mensuram patrum vestrorum (Matth. XXIII, 32) ; quia nihil est ultra Dei injuriam gravius peccare quod possint. 107. (Vers. 49.) Propterea mittit ad illos Sapientia apostolos et prophetas. Quis est Sapientia nisi Christus? Denique in Matthaeo habes: Ecce ego mitto ad vos prophetas et sapientes (Matth. XXIII, 34) . 108. (Vers. 52.) Arguuntur adhuc sub nomine Judaeorum, et futuro supplicio statuuntur obnoxii; quia cum doctrinam sibi divinae cognitionis usurpent, et alios impediunt, nec ipsi quod profitentur agnoscunt. Cap. XII (Cap. XII. -- Vers. 6, 7.) Nonne quinque passeres veneunt dipondio, et unus ex illis non est in oblivione coram Domino? Sed et capilli capitis vestri omnes numerati sunt. Nolite timere, multis passeribus pluris estis. . 109. Pulcherrimum locum tenendae simplicitatis et aemulandae fidei Salvator intexuit, ne Judaicae perfidiae more alia premamus affectu, alia voce simulemus; cum ultimo tempore occulta cogitationum accusantium, aut etiam defendentium", + "candidate_score": 0.676968, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_67_69", + "bdc_text": "Praedicant illam celebres per Sveviam ecclesiae , ante alias vero in primis illustris et vere constans Wortspiel mit dem Namen der Stadt Konstanz. Constantiensis ecclesia , doctrina et fide sana , patientia invicta , puritate charitateque celebri multo clarissima . Lucubratio ipsa nil , opinor , impuritatis habet , imo in assertionem purae et syncerae religionis conscripta est ; igitur non gravaberis huius mecum commune sumere patrocinium .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_700", + "psc_text": "ut typus Dominicae passionis, ita etiam gravium, quae Judaei commiserant, testificatio peccatorum est. Simul advertere licet, et majestatis oraculum, et pietatis indicium; namque Ninivitarum exemplo et denuntiatur supplicium, et remedium demonstratur. Unde etiam Judaei debent non desperare indulgentiam, si velint agere poenitentiam. (Vers. 33.) Nemo lucernam accendit et in abscondito ponit, neque sub modio, sed supra candelabrum. . 98. Ergo quia in superioribus Ecclesiam Synagogae praetulit, hortatur nos ut fidem potius nostram ad Ecclesiam transferamus; lucerna enim fides est, juxta quod scriptum est: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine (Psal. CXVIII, 105) ; verbum enim Dei fides nostra est, verbum Dei lux, lucerna est fides. Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum (Joan. I, 9) . Lucerna autem lucere non potest, nisi aliunde lumen acceperit. 1434 Haec est lucerna quae accenditur, virtus scilicet nostrae mentis et sensus, ut mua illa possit quae perierat, reperiri (Luc. XV,", + "candidate_score": 0.676059, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_39_41", + "bdc_text": "Qui certe alter huius disputationis nostrae status est , videlicet christiano homini constanti fide fugiendam esse omnem idololatriam , deum enim eum approbare cultum , qui spiritu , fide et integritate constatVgl. Joh 4 , 23f. . Hoc argumentum tractaveram ante annos propemodum 15 et chartis quibusdam per exercitationem imitationem quein der Vorlage immitationemque . LactantiiIn der ungedruckten Erstfassung seiner Schrift lehnte sich Bullinger vor allem an die ersten zwei Bücher der \"Divinae institutiones \" von Laktanz an ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_240", + "psc_text": "Hi enim primi vitae suae actum in hoc saeculo praemiserunt, in quorum manu nostri quoque actus tamquam plenioris corporis, qui adhuc naturae quodam generantis utero tenebamur, figura praecessit. Sed media tamquam sepis objecta Legis est observatio, et quodammodo vita majorum videtur incisa, de qua in typo illa obstetrix, fortasse justitia, quae nos emissos alvo naturae matris excepit, dixisse proditur: 1322 Hic exiet prior. Et revera mirabilis ille erat ordo pietatis, non a Moyse, nec ab aliquo homine, nec per hominem, sed munere quodam sapientiae sponte se infundentis impressus. . 23. Prima igitur disciplina pietatis secundum Evangelium; quia per crucem et sanguinem credimus Christi, cujus Abraham diem vidit, et gavisus est (Joan. VIII, 56): cujus Noe gratiam in typo Ecclesiae figuratam, spiritali cognitione praesensit: cujus Isaac vicem in sacrificio non recusavit (Gen. XXII, 10): quem Jacob cum vinceret, adoravit (Gen. XXXII, 25): cujus Esaias ruborem vidit vestimentorum (nam secundum Evangelium vita", + "candidate_score": 0.667275, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_15_17", + "bdc_text": "Ego vero totum illud superstitionis negotium in compendium contraxi , de hoc tantum disserui totumque semel oculis lectorum spectandum proposui . Quod sicubi usus postulabat aut in illorum libris elegans sententia aut evidens extabat argumentum , hisce nostris inserui . Merito enim piorum hominum lucubrationes magni aestimo , utpote quorum ministerio ad bonum ecclesiae suae utitur dominus et quorum spiritus nunc vivunt apud dominum ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_247", + "psc_text": "Christus. Dominus enim sabbati, superstitionem tulit sabbati corporalis, et quasi medium solvit Legis parietem: qui nos ab ea pietate quae secundum Deum est, decretorum difficultate prohibebat, eo quod juxta Moysi legem non erat facile atque possibile gentibus militare Deo, cum inanis superstitio Judaeorum purum affectum gentium a subeunda observatione revocaret. Quid ergo? Lex inutilis? Absit: sed utilis incredulis, infirmis necessaria, quae lubricos et errantes praecepti salutaris austeritate cohiberet, et observationum attentione concluderet. Bona autem Lex est, quia spiritalis. Ei ergo non bona, qui non putat spiritalem: qui mente exiguus humilisque factus, eam quae super Legem est, majestatem scilicet Christi videre non potuit. Quam utique tamquam supra illum parietem respiciens ille mente sublimis Esaias gloriam Dei vidit (Esai. VI, 1), quae videtur in montibus, non in collibus. 27. Docuit itaque nos Ecclesia in Canticis canticorum, quod iste paries Domino nostro Jesu Christo obstare non potuit, nec ei qui secutus est Christum,", + "candidate_score": 0.6667, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_17", + "bdc_text": "Merito enim piorum hominum lucubrationes magni aestimo , utpote quorum ministerio ad bonum ecclesiae suae utitur dominus et quorum spiritus nunc vivunt apud dominum ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_114", + "psc_text": "Dominum: sit in singulis spiritus Mariae, ut exsultet in Deo. Si secundum carnem una mater est Christi; secundum fidem tamen omnium fructus est Christus. Omnis enim anima accipit Dei Verbum, si tamen immaculata et immunis a vitiis, intemerato castimoniam pudore custodiat. 27. Quaecumque igitur talis esse potuerit anima, magnificat Dominum, sicut anima Mariae magnificavit Dominum, et exsultavit spiritus ejus in Deo salutari. Magnificatur enim Dominus, sicut et alibi legis: Magnificate Dominum mecum (Psal. XXXIII, 44) ; non quod Domino aliquid humana voce possit adjungi, sed quia magnificatur in nobis. Imago enim Dei Christus est; et ideo si quid justum fecerit anima aut religiosum, illam imaginem Dei, ad cujus est similitudinem creata, magnificat. Et ideo dum magnificat eum, magnitudinis ejus quadam participatione sublimior fit; ut illam imaginem splendido bonorum colore factorum, et quadam aemulatione virtutis in se videatur exprimere. Magnificat autem anima Mariae Dominum, et exsultat spiritus ejus in Deo; eo", + "candidate_score": 0.665713, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_33", + "bdc_text": "Ex opposito lege dei prolata et exposita , quae contra idola legitur promulgata Exodi 20 [1-6 ] , adversariorum argumenta dissolvo .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_247", + "psc_text": "Christus. Dominus enim sabbati, superstitionem tulit sabbati corporalis, et quasi medium solvit Legis parietem: qui nos ab ea pietate quae secundum Deum est, decretorum difficultate prohibebat, eo quod juxta Moysi legem non erat facile atque possibile gentibus militare Deo, cum inanis superstitio Judaeorum purum affectum gentium a subeunda observatione revocaret. Quid ergo? Lex inutilis? Absit: sed utilis incredulis, infirmis necessaria, quae lubricos et errantes praecepti salutaris austeritate cohiberet, et observationum attentione concluderet. Bona autem Lex est, quia spiritalis. Ei ergo non bona, qui non putat spiritalem: qui mente exiguus humilisque factus, eam quae super Legem est, majestatem scilicet Christi videre non potuit. Quam utique tamquam supra illum parietem respiciens ille mente sublimis Esaias gloriam Dei vidit (Esai. VI, 1), quae videtur in montibus, non in collibus. 27. Docuit itaque nos Ecclesia in Canticis canticorum, quod iste paries Domino nostro Jesu Christo obstare non potuit, nec ei qui secutus est Christum,", + "candidate_score": 0.654098, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_31", + "bdc_text": "Expono caussas , propter quas quibusdam videbatur imagines in templa christianorum esse recipiendas ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_988", + "psc_text": "didrachma quaerit de imagine; alia enim imago Dei, alia imago mundi (Matth. XVII, 23). Unde et ille nos admonet: Sicut portavimus imaginem terreni illius, portemus et imaginem hujus coelestis (I Cor. XV, 49) . 35. Imaginem Caesaris non habet Christus, quia imago est Dei. Imaginem Caesaris non habet Petrus, quia dixit: Reliquimus omnia, et secuti sumus te (Matth. XIX, 27). Imago Caesaris non reperitur in Jacobo vel Joanne, quia filii tonitrui sunt (Marc. III, 17): sed reperitur in mari, ubi dracones illi contritis capitibus super aquam, et ipse draco major comminutus caput, datur in escam populis Aethiopum (Psal. LXXIII, 14). Si ergo non habuit imaginem Caesaris, cur dedit censum? Non de suo dedit, sed reddidit mundo quod erat mundi. Et tu si vis non esse obnoxius Caesari, noli habere quae mundi sunt: sed si habes divitias, obnoxius es Caesari. Si vis nihil regi debere terreno, relinque omnia tua, et sequere", + "candidate_score": 0.65027, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_68", + "bdc_text": "Lucubratio ipsa nil , opinor , impuritatis habet , imo in assertionem purae et syncerae religionis conscripta est ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_701", + "psc_text": "Dei lux, lucerna est fides. Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum (Joan. I, 9) . Lucerna autem lucere non potest, nisi aliunde lumen acceperit. 1434 Haec est lucerna quae accenditur, virtus scilicet nostrae mentis et sensus, ut mua illa possit quae perierat, reperiri (Luc. XV, 8). Nemo ergo fidem sub Lege constituat; Lex enim intra mensuram est, ultra mensuram gratia: Lex obumbrat, gratia clarificat. Et ideo nemo fidem suam intra mensuram Legis includat, sed ad Ecclesiam conferat, in qua septiformis Spiritus relucet gratia, quam Princeps ille sacerdotum fulgore supernae divinitatis illuminat, ne eam Legis umbra restinguat. 99. Denique lucerna illa quam matutinis vesperuisque temporibus, ritu veteri Judaeorum, princeps sacerdotum solebat accendere (Exod. XXVII, 21), velut sub modio sita Legis evanuit: et civitas illa Hierusalem, quae in terris est, quae occidit prophetas, quasi in convalle fletus posita delitescit: illa autem Hierusalem quae in coelo est, in", + "candidate_score": 0.648004, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_35_37", + "bdc_text": "Jahrhunderts und führt die Entstehung des von Byzanz getrennten abendländischen Kaisertums darauf zurück. . Postremo , cum adversarii omnes huc ceu ad sacram ancoramVgl . Adagia , 1 , 3 , 43 ( LB II 130 ) . confugiant , quod alia fuerit ratio in superstitione et idolorum cultu gentilium , alia in cultu divorum et imaginum apud christianos , ego collatione quadam demonstro eun-dem esse cultum , superstitionem eandem deorum idolorumque apud gentes et divorum ac imaginum apud christianos .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_1008", + "psc_text": "Gothi et Armenii crediderunt, et ideo mundi finem videmus: ita et a viro spirituali Evangelium praedicatur, quando omnes sapientiae progressus et omnes virtutes exsequitur, psallenti mente et spiritu, novissimam destruens mortem; tunc enim finis, cum tradiderit in eo Christus regnum Deo et Patri, fueritque iste subjectus ei qui sibi subjecit omnia, ut sit Deus omnia, in omnibus (I Cor. XV, 25). Et praedicabitur Evangelium per omnes civitates, id est, civitates Judaeae: Notus enim in Judaea Deus (Ps. LXXV, 1) . Tunc enim civitates aedificantur Judaeae, quando virtutum fundamenta ponuntur. (Vers. 20.) Cum videritis circumdari ab exercitu Hierusalem. . 15. Vere Hierusalem ab exercitu obsessa est, et expugnata a Romano duce. Unde Judaei putaverunt tunc factam abominationem desolationis, eo quod caput porci in templum jecerint illudentes Romani Judaicae ritum observantiae. Quod ego nec furens dixerim. Abominatio enim desolationis, exsecrabilis adventus Antichristi est; eo quod sacrilegis infaustis mentium interiora 1508 contaminet: sedens", + "candidate_score": 0.645759, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_30", + "bdc_text": "Progredior amplius et dissero iam etiam de initiis et progressu idololatriae , quę dogma illud de intercessione , invocatione et cultu divorum sequuta est .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_222", + "psc_text": "XVII, 13 et 14) ? At vero Salomonem fortasse ideo errasse tam graviter, ne errarent homines, et ad ipsum crederetur manasse promissum, divinarum serie cognovimus lectionum. Aedificavit enim templum Astartae idolo propter amorem mulieris, et indignatus est Dominus in Salomonem (III Reg. XI, 4 et seq.). Si igitur, vivente David, regnare coepit (sic enim habes, quod cum esset nuntiatum David regnare Salomonem, adoravit rex David in cubili suo, et dixit (III Reg. I, 48): Benedictus Dominus Deus Israel, qui dedit mihi hodie de semine meo sedentem in throno meo, et oculi mei vident ), si erravit, si offendit, vides quoniam promissi series Christum spopondit. 10. Et ideo istos duos generis auctores evangelista delegit: unum, qui promissum accepit de congregatione populorum: alterum, qui de generatione Christi oraculum consecutus est. Et ideo licet ordine sit successionis posterior, prior tamen quam Abraham in Domini generatione describitur; quia plus est promissum accepisse de Christo,", + "candidate_score": 0.644368, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_68", + "bdc_text": "Lucubratio ipsa nil , opinor , impuritatis habet , imo in assertionem purae et syncerae religionis conscripta est ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_700", + "psc_text": "ut typus Dominicae passionis, ita etiam gravium, quae Judaei commiserant, testificatio peccatorum est. Simul advertere licet, et majestatis oraculum, et pietatis indicium; namque Ninivitarum exemplo et denuntiatur supplicium, et remedium demonstratur. Unde etiam Judaei debent non desperare indulgentiam, si velint agere poenitentiam. (Vers. 33.) Nemo lucernam accendit et in abscondito ponit, neque sub modio, sed supra candelabrum. . 98. Ergo quia in superioribus Ecclesiam Synagogae praetulit, hortatur nos ut fidem potius nostram ad Ecclesiam transferamus; lucerna enim fides est, juxta quod scriptum est: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine (Psal. CXVIII, 105) ; verbum enim Dei fides nostra est, verbum Dei lux, lucerna est fides. Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum (Joan. I, 9) . Lucerna autem lucere non potest, nisi aliunde lumen acceperit. 1434 Haec est lucerna quae accenditur, virtus scilicet nostrae mentis et sensus, ut mua illa possit quae perierat, reperiri (Luc. XV,", + "candidate_score": 0.642748, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_51_53", + "bdc_text": "Interea vero , quid alii quoque proferrent , expectavi , interea et huius argumenti in scripturis , patribus et historiis observavi plurima ; tandem , cum nemo prodit , qui meliora proponat , in medium , opusculum illudin der Vorlage illum . meum denuo in manus sumo , recognosco adeoque et regenero .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_30", + "psc_text": "ordine. . 11. Prolixiorem hunc Evangelii librum quam caeteros esse nemo dubitaverit. Non ideo non ea quae falsa sunt, sed quae vera, sibi vindicat. Denique etiam a sancto apostolo Paulo testimonium meruit diligentiae. Sic enim laudat Lucam: Cujus laus, inquit, est in Evangelio per omnes Ecclesias (II Cor. VIII, 18) . Et vere laudabilis est, qui meruit a tanto gentium doctore laudari. Assecutum itaque se non pauca dicit, sed omnia: et assecuto omnia visum est scribere non omnia, sed ex omnibus. Non enim scripsit omnia, sed assecutus est omnia; quia quae fecit, inquit, Jesus, si scribantur omnia, nec ipsum capere mundum arbitror (Joan. XXI, 25). Advertis enim quod consulto etiam ea quae ab aliis sunt scripta praeteriit, ut diversa in Evangelio gratia refulgeret, et propriis quibusdam singuli 1270 libri mysteriorum gestorumque miraculis eminerent. Diviserunt enim sibi vestimenta Domini milites Christi, quod suo loco plenius explanabitur (Infra lib. X, in cap.", + "candidate_score": 0.635035, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum", + "max_score": 0.712704, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_1_3", + "bdc_text": "Scio mihi non defuturos adversarios , qui et argumentum , quod in hoc libro tracto , et modum , quo trado , prorsus sint damnaturi , verum consolabitur me conscientia mea coram domino . Novi enim , quid spectaverim ; novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_21", + "psc_text": "aliud, Vidit lucem quia bona est, nisi quia placuit ei? CAPUT VII. 10. Sed iste vaniloquus blasphemator, qui scripsit librum sacrilegis conviciis plenum (in quo utinam opus ejus displiceret ei, et non putaret quia bonum est, sed videret quia malum est), videte quid dixerit: Adeo antea nescivit, inquit, lux quid esset, ut modo eam primum videns optimam judicaret. Ergo et Dominus Jesus quando auditis verbis Centurionis miratus est, et dixit discipulis suis, Amen dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel (Matth. VIII, 10) , nescivit antea fides illa quid esset, ut tunc eam primum videns optimam judicaret. An vero alius eam in corde Centurionis operabatur, quam ipse qui mirabatur? Et profecto amplius est unde possint blasphemare insipientes et infideles, quod miratus est Jesus quantamcumque hominis fidem, quam quod vidit Deus lucem quia bona est. Potest enim quisque etiam solita videre quia bona sunt, hoc est, sibi ea placita comprobare:", + "candidate_score": 0.712704, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_2_4", + "bdc_text": "Novi enim , quid spectaverim ; novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim . Modum in tradendo sequutus sum , qui maxime videbatur perspicuus esse et huic negotio congruere .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_21", + "psc_text": "aliud, Vidit lucem quia bona est, nisi quia placuit ei? CAPUT VII. 10. Sed iste vaniloquus blasphemator, qui scripsit librum sacrilegis conviciis plenum (in quo utinam opus ejus displiceret ei, et non putaret quia bonum est, sed videret quia malum est), videte quid dixerit: Adeo antea nescivit, inquit, lux quid esset, ut modo eam primum videns optimam judicaret. Ergo et Dominus Jesus quando auditis verbis Centurionis miratus est, et dixit discipulis suis, Amen dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel (Matth. VIII, 10) , nescivit antea fides illa quid esset, ut tunc eam primum videns optimam judicaret. An vero alius eam in corde Centurionis operabatur, quam ipse qui mirabatur? Et profecto amplius est unde possint blasphemare insipientes et infideles, quod miratus est Jesus quantamcumque hominis fidem, quam quod vidit Deus lucem quia bona est. Potest enim quisque etiam solita videre quia bona sunt, hoc est, sibi ea placita comprobare:", + "candidate_score": 0.712375, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_20_22", + "bdc_text": "Ideo enim in priore operis parte , quid prophetae et apostoli apostolicaque ecclesia de deo , eius invocatione et cultu senserit atque crediderit , ostendo . His oppono superstitionem , ubi dissero de primis caussis et initiis erroris apud gentes , Iudaeos et christianos . Neque ob aliud ibidem de gentium superstitionibus disputo copiosius , quam quod sub finem libri collationem subiicio inter superstitionem gentilium et christianorum , ut iam mox ab initio colliquescat id a nobis nulla fieri cum pietatis iniuria .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_172", + "psc_text": "Hoc vanitas, non veritas loquitur. Nam quo nisi Spiritu sancto Prophetas suos Dominus implevit, de quibus in Epistolae exordio dictum est ad Romanos, quod et supra commemoravi: Paulus servus Christi Jesu, vocatus apostolus, segregatus in Evangelio Dei, quod ante promiserat per Prophetas suos in Scripturis sanctis de Filio suo, qui factus est ei ex semine David secundum carnem (Id. I, 1-3). Et hoc quidem testimonium etiam iste posuit, prohibens eum ad quem scribit aliis Prophetis credere de Christo, praeter illos quos Prophetas ejus ad Romanos dicit Apostolus: quos credo non arbitratur Prophetas fuisse Judaeorum. Sed cujuslibet eos fuisse gentis opinetur, cur ibi non advertit, Quod ante promiserat per Prophetas suos? Per quoslibet enim Prophetas suos si ante promisit Evangelium de Filio suo, quid est quod iste dicit sanctum ac divinum Spiritum super terram non fuisse ante Salvatoris adventum? Et tamen isti unde potuerunt esse prophetae, annuntiantes Christum ex semine David", + "candidate_score": 0.683188, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_20_22", + "bdc_text": "Ideo enim in priore operis parte , quid prophetae et apostoli apostolicaque ecclesia de deo , eius invocatione et cultu senserit atque crediderit , ostendo . His oppono superstitionem , ubi dissero de primis caussis et initiis erroris apud gentes , Iudaeos et christianos . Neque ob aliud ibidem de gentium superstitionibus disputo copiosius , quam quod sub finem libri collationem subiicio inter superstitionem gentilium et christianorum , ut iam mox ab initio colliquescat id a nobis nulla fieri cum pietatis iniuria .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_0", + "psc_text": "LIBER PRIMUS. In quo Veteris Testamenti loca calumniose reprehensa vindicantur. CAPUT PRIMUM. 1. Libro, quem misistis, fratres dilectissimi, nescio cujus haeretici, invento, sicut scripsistis, in platea maritima, cum venalis codex ipse ferretur, et concurrentibus turbis periculosa curiositate et delectatione legeretur, ut quanto possem compendio responderem, prius quaesivi cujusnam esset erroris. Non enim soli Manichaei Legem Prophetasque condemnant; sed et Marcionistae, et alii nonnulli quorum sectae non ita innotuerunt populis christianis. Iste autem, cujus nomen in eodem libro non comperi, detestatur Deum mundi fabricatorem: cum Manichaei, quamvis librum Geneseos non accipiant, atque blasphement, Deum tamen bonum fabricasse mundum, etsi ex aliena natura atque materia, confiteantur. Sed quanquam non mihi apparuerit, cujus sectae sit iste blasphemus, defendenda est adversus ejus linguam Scriptura divina, quam maledicis disputationibus insectatur. Et quoniam quoquo modo christianum se videri cupit, unde et ex Evangelio et ex Apostolo ponit aliqua testimonia; etiam Scripturis ad Novum Testamentum pertinentibus refellendus", + "candidate_score": 0.677457, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_21", + "bdc_text": "His oppono superstitionem , ubi dissero de primis caussis et initiis erroris apud gentes , Iudaeos et christianos .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_117", + "psc_text": "derelinquunt te, confundantur; recedentes, super terram scribantur (Jerem. XVII, 13)? Quos bene intelligitur significasse Jesus, quando Judaei victi atque confusi, cum audissent, Qui sine peccato est, prior in illam lapidem jaciat, unus post alterum recesserunt. Tunc autem ille ostendens de quo numero essent, digito scribebat in terra (Joan. VIII, 7-9). CAPUT XXI. 45. Si putamus, inquit, merito conversationis suae homines diluvii excepisse sententiam, et Noe justum ad reparationem creaturae melioris esse servatum; cur exinde pejores oriuntur, et in eosdem actus vitae sordentis, humani generis etiam nunc nativitas revolvitur? Ita hoc dicit, tanquam vixerit cum eis qui diluvio perierunt, et inde noverit quod nunc pejores oriuntur. Sed sive in pejore, sive in eodem, sive in meliore actu post diluvium genus versetur humanum, puto Deo dimittendum esse judicium, qui novit retribuere unicuique secundum merita ejus: non huic cani rabido adversus Dominum suum latranti, vel asino stulto adversus stimulum calcitranti. Apostolus clamat, O", + "candidate_score": 0.643581, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf006", + "work_id": "001_Tertullianus_De-idololatria", + "max_score": 0.712692, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_36_38", + "bdc_text": "Postremo , cum adversarii omnes huc ceu ad sacram ancoramVgl . Adagia , 1 , 3 , 43 ( LB II 130 ) . confugiant , quod alia fuerit ratio in superstitione et idolorum cultu gentilium , alia in cultu divorum et imaginum apud christianos , ego collatione quadam demonstro eun-dem esse cultum , superstitionem eandem deorum idolorumque apud gentes et divorum ac imaginum apud christianos . Hanc vero disputationem concludens tandem iustis caussis in medium prolatis ostendo , quantopere cavere oporteat idololatriam et omnem peregrinum cultum , quem dominus tantopere odit ac execratur .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_11", + "psc_text": "idololatriam versuros daemonas et spiritus desertorum angelorum, ut pro Deo adversus Dominum consecrarentur. Omnia igitur colit humanus error, praeter ipsum omnium conditorem. Eorum imagines idola, imaginum consecratio idololatria. Quicquid idololatria committit, in artificem quemcunque et cujuscunque idoli deputetur necesse est. Denique idem Enoch simul et cultores idoli et fabricatores in comminatione praedamnat. Et rursus: Juro vobis peccatores, quod in diem sanguinis perditionis poenitentia parata est. Qui servitis lapidibus, et qui imagines facitis aureas et argenteas, et ligneas, et lapideas, et fictiles, et servitis phantasmatibus, et daemoniis, et spiritibus infamibus , et omnibus erroribus non secundum scientiam, nullum ab iis invenietis auxilium. Esaias vero (Is., XLIV, 8), Testes, ait, non vos estis, si est Deus absque me. Et non erant tunc qui fingunt et exsculpunt, omnes vani, qui faciunt libita sibi, quae illis non proderunt. Et deinceps tota illa pronuntiatio, qua in artifices, qua in cultores detestatur, cujus clausula est (Is.", + "candidate_score": 0.712692, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_37_39", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 3 , 43 ( LB II 130 ) . confugiant , quod alia fuerit ratio in superstitione et idolorum cultu gentilium , alia in cultu divorum et imaginum apud christianos , ego collatione quadam demonstro eun-dem esse cultum , superstitionem eandem deorum idolorumque apud gentes et divorum ac imaginum apud christianos . Hanc vero disputationem concludens tandem iustis caussis in medium prolatis ostendo , quantopere cavere oporteat idololatriam et omnem peregrinum cultum , quem dominus tantopere odit ac execratur . Qui certe alter huius disputationis nostrae status est , videlicet christiano homini constanti fide fugiendam esse omnem idololatriam , deum enim eum approbare cultum , qui spiritu , fide et integritate constatVgl. Joh 4 , 23f. .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_11", + "psc_text": "idololatriam versuros daemonas et spiritus desertorum angelorum, ut pro Deo adversus Dominum consecrarentur. Omnia igitur colit humanus error, praeter ipsum omnium conditorem. Eorum imagines idola, imaginum consecratio idololatria. Quicquid idololatria committit, in artificem quemcunque et cujuscunque idoli deputetur necesse est. Denique idem Enoch simul et cultores idoli et fabricatores in comminatione praedamnat. Et rursus: Juro vobis peccatores, quod in diem sanguinis perditionis poenitentia parata est. Qui servitis lapidibus, et qui imagines facitis aureas et argenteas, et ligneas, et lapideas, et fictiles, et servitis phantasmatibus, et daemoniis, et spiritibus infamibus , et omnibus erroribus non secundum scientiam, nullum ab iis invenietis auxilium. Esaias vero (Is., XLIV, 8), Testes, ait, non vos estis, si est Deus absque me. Et non erant tunc qui fingunt et exsculpunt, omnes vani, qui faciunt libita sibi, quae illis non proderunt. Et deinceps tota illa pronuntiatio, qua in artifices, qua in cultores detestatur, cujus clausula est (Is.", + "candidate_score": 0.704641, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_38_40", + "bdc_text": "Hanc vero disputationem concludens tandem iustis caussis in medium prolatis ostendo , quantopere cavere oporteat idololatriam et omnem peregrinum cultum , quem dominus tantopere odit ac execratur . Qui certe alter huius disputationis nostrae status est , videlicet christiano homini constanti fide fugiendam esse omnem idololatriam , deum enim eum approbare cultum , qui spiritu , fide et integritate constatVgl. Joh 4 , 23f. . Hoc argumentum tractaveram ante annos propemodum 15 et chartis quibusdam per exercitationem imitationem quein der Vorlage immitationemque .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_6", + "psc_text": "praecavenda sit idololatriae latitudo. Quoniam multifariam servos Dei nec tantum ignorata, sed etiam dissimulata subvertit. Plerique idololatriam simpliciter existimant his solis modis interpretandam: si quis aut incendat, aut immolet, aut polluceat, aut sacris aliquibus aut sacerdotiis obligetur: quemadmodum si quis existimet adulterium in osculis, et in amplexibus, et in ipsa carnis congressione censendum: aut homicidium in sola sanguinis profusione, et in animae ereptione reputandum (Matth., V, 22). At enim Dominus quam extensius ista disponat certi sumus, cum adulterium etiam in concupiscentia designat, si oculum quis impegerit libidinose, et animam commoverit impudice (ibidem): cum homicidium etiam in verbo maledicti vel convicii judicat, et in omni impetu irae, et in negligentia caritatis in fratrem. Sicut (Joan., III, 15) Joannes docet homicidam esse qui oderit fratrem. Alioquin in modico consisteret, et diaboli ingenium de malitia, et Dei Domini de disciplina, qua nos adversus diaboli altitudines munit (Matth., V, cf. Apoc., V. 24), si", + "candidate_score": 0.693335, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_38_40", + "bdc_text": "Hanc vero disputationem concludens tandem iustis caussis in medium prolatis ostendo , quantopere cavere oporteat idololatriam et omnem peregrinum cultum , quem dominus tantopere odit ac execratur . Qui certe alter huius disputationis nostrae status est , videlicet christiano homini constanti fide fugiendam esse omnem idololatriam , deum enim eum approbare cultum , qui spiritu , fide et integritate constatVgl. Joh 4 , 23f. . Hoc argumentum tractaveram ante annos propemodum 15 et chartis quibusdam per exercitationem imitationem quein der Vorlage immitationemque .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_0", + "psc_text": "ARGUMENTUM. Post tractatum de Spectaculis alterum conscripsit Septimius de idololatria, in quo varios (si ita loqui fas est) conscientiae casus proponit, discutit, resolvit. Non deerant siquidem, qui tanta laborarent ignorantia, ut arbitrarentur idololatriae crimine non pollui, nisi illos, qui idolis vel thura adolerent, vel hostias offerrent, vel eorum mysteriis aut profano sacerdotio initiarentur (c. 2) . Inde idololatriam definit: « Omnis circa idolum famulatus et servitus, et nihil interest, dicit, an plastes effingat, aut caelator exsculpat, an phrygio detexat, nec de materia refert, an gypso, an coloribus, an lapide, an aere, an argento, an filo formetur idolum (cap. 3) . » Addidit Deum, tam fieri idolum, quam coli, prohibere (cap. 4) . Hinc dicit, non licere Christianis idola fabrefacere, aut vendere adoraturis, ac quidem cum aliud non habent, unde vivant (cap. 5) . Prohibet etiam aedificationem templi, arae, aediculae, domus in honorem idolorum (cap. 8) . Quin etiam negotiationes mercium", + "candidate_score": 0.693051, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_38_40", + "bdc_text": "Hanc vero disputationem concludens tandem iustis caussis in medium prolatis ostendo , quantopere cavere oporteat idololatriam et omnem peregrinum cultum , quem dominus tantopere odit ac execratur . Qui certe alter huius disputationis nostrae status est , videlicet christiano homini constanti fide fugiendam esse omnem idololatriam , deum enim eum approbare cultum , qui spiritu , fide et integritate constatVgl. Joh 4 , 23f. . Hoc argumentum tractaveram ante annos propemodum 15 et chartis quibusdam per exercitationem imitationem quein der Vorlage immitationemque .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_10", + "psc_text": "populus admisit, quia simulacrum vituli, et non hominis sibi consecravit. CAPUT IV. Idolum tam fieri, quam coli, Deus prohibet. Quanto praecedit ut fiat quod coli possit, tanto prius est, ne fiat, si coli non licet. Propter hanc caussam, ad eradicandam scilicet materiam idololatriae, lex divina proclamat (Exod., XXXII; Levit., XXVI, 1; Deut., V, 8): Ne feceris idolum. Et conjungens (Exod., XX, 8), neque similitudinem eorum quae in coelo sunt, et quae in terra, et quae in mari. Toto mundo ejusmodi artibus interdixit servis Dei. Antecesserat praedicens Enoch omnia elementa, omnem mundi sensum quae coelo, quae mari, quae terra continentur, in idololatriam versuros daemonas et spiritus desertorum angelorum, ut pro Deo adversus Dominum consecrarentur. Omnia igitur colit humanus error, praeter ipsum omnium conditorem. Eorum imagines idola, imaginum consecratio idololatria. Quicquid idololatria committit, in artificem quemcunque et cujuscunque idoli deputetur necesse est. Denique idem Enoch simul et cultores idoli et fabricatores in", + "candidate_score": 0.692875, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_37_39", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 3 , 43 ( LB II 130 ) . confugiant , quod alia fuerit ratio in superstitione et idolorum cultu gentilium , alia in cultu divorum et imaginum apud christianos , ego collatione quadam demonstro eun-dem esse cultum , superstitionem eandem deorum idolorumque apud gentes et divorum ac imaginum apud christianos . Hanc vero disputationem concludens tandem iustis caussis in medium prolatis ostendo , quantopere cavere oporteat idololatriam et omnem peregrinum cultum , quem dominus tantopere odit ac execratur . Qui certe alter huius disputationis nostrae status est , videlicet christiano homini constanti fide fugiendam esse omnem idololatriam , deum enim eum approbare cultum , qui spiritu , fide et integritate constatVgl. Joh 4 , 23f. .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_0", + "psc_text": "ARGUMENTUM. Post tractatum de Spectaculis alterum conscripsit Septimius de idololatria, in quo varios (si ita loqui fas est) conscientiae casus proponit, discutit, resolvit. Non deerant siquidem, qui tanta laborarent ignorantia, ut arbitrarentur idololatriae crimine non pollui, nisi illos, qui idolis vel thura adolerent, vel hostias offerrent, vel eorum mysteriis aut profano sacerdotio initiarentur (c. 2) . Inde idololatriam definit: « Omnis circa idolum famulatus et servitus, et nihil interest, dicit, an plastes effingat, aut caelator exsculpat, an phrygio detexat, nec de materia refert, an gypso, an coloribus, an lapide, an aere, an argento, an filo formetur idolum (cap. 3) . » Addidit Deum, tam fieri idolum, quam coli, prohibere (cap. 4) . Hinc dicit, non licere Christianis idola fabrefacere, aut vendere adoraturis, ac quidem cum aliud non habent, unde vivant (cap. 5) . Prohibet etiam aedificationem templi, arae, aediculae, domus in honorem idolorum (cap. 8) . Quin etiam negotiationes mercium", + "candidate_score": 0.692643, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_29_31", + "bdc_text": "Hic enim alter disputationis nostrae scopus est , solum deum per Christum unice esse in omnibus invocandum , non deos , non divos neque ullam quantumvis excellentem creaturam . Progredior amplius et dissero iam etiam de initiis et progressu idololatriae , quę dogma illud de intercessione , invocatione et cultu divorum sequuta est . Expono caussas , propter quas quibusdam videbatur imagines in templa christianorum esse recipiendas ;", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_11", + "psc_text": "idololatriam versuros daemonas et spiritus desertorum angelorum, ut pro Deo adversus Dominum consecrarentur. Omnia igitur colit humanus error, praeter ipsum omnium conditorem. Eorum imagines idola, imaginum consecratio idololatria. Quicquid idololatria committit, in artificem quemcunque et cujuscunque idoli deputetur necesse est. Denique idem Enoch simul et cultores idoli et fabricatores in comminatione praedamnat. Et rursus: Juro vobis peccatores, quod in diem sanguinis perditionis poenitentia parata est. Qui servitis lapidibus, et qui imagines facitis aureas et argenteas, et ligneas, et lapideas, et fictiles, et servitis phantasmatibus, et daemoniis, et spiritibus infamibus , et omnibus erroribus non secundum scientiam, nullum ab iis invenietis auxilium. Esaias vero (Is., XLIV, 8), Testes, ait, non vos estis, si est Deus absque me. Et non erant tunc qui fingunt et exsculpunt, omnes vani, qui faciunt libita sibi, quae illis non proderunt. Et deinceps tota illa pronuntiatio, qua in artifices, qua in cultores detestatur, cujus clausula est (Is.", + "candidate_score": 0.691094, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_37_39", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 3 , 43 ( LB II 130 ) . confugiant , quod alia fuerit ratio in superstitione et idolorum cultu gentilium , alia in cultu divorum et imaginum apud christianos , ego collatione quadam demonstro eun-dem esse cultum , superstitionem eandem deorum idolorumque apud gentes et divorum ac imaginum apud christianos . Hanc vero disputationem concludens tandem iustis caussis in medium prolatis ostendo , quantopere cavere oporteat idololatriam et omnem peregrinum cultum , quem dominus tantopere odit ac execratur . Qui certe alter huius disputationis nostrae status est , videlicet christiano homini constanti fide fugiendam esse omnem idololatriam , deum enim eum approbare cultum , qui spiritu , fide et integritate constatVgl. Joh 4 , 23f. .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_10", + "psc_text": "populus admisit, quia simulacrum vituli, et non hominis sibi consecravit. CAPUT IV. Idolum tam fieri, quam coli, Deus prohibet. Quanto praecedit ut fiat quod coli possit, tanto prius est, ne fiat, si coli non licet. Propter hanc caussam, ad eradicandam scilicet materiam idololatriae, lex divina proclamat (Exod., XXXII; Levit., XXVI, 1; Deut., V, 8): Ne feceris idolum. Et conjungens (Exod., XX, 8), neque similitudinem eorum quae in coelo sunt, et quae in terra, et quae in mari. Toto mundo ejusmodi artibus interdixit servis Dei. Antecesserat praedicens Enoch omnia elementa, omnem mundi sensum quae coelo, quae mari, quae terra continentur, in idololatriam versuros daemonas et spiritus desertorum angelorum, ut pro Deo adversus Dominum consecrarentur. Omnia igitur colit humanus error, praeter ipsum omnium conditorem. Eorum imagines idola, imaginum consecratio idololatria. Quicquid idololatria committit, in artificem quemcunque et cujuscunque idoli deputetur necesse est. Denique idem Enoch simul et cultores idoli et fabricatores in", + "candidate_score": 0.690225, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_38_40", + "bdc_text": "Hanc vero disputationem concludens tandem iustis caussis in medium prolatis ostendo , quantopere cavere oporteat idololatriam et omnem peregrinum cultum , quem dominus tantopere odit ac execratur . Qui certe alter huius disputationis nostrae status est , videlicet christiano homini constanti fide fugiendam esse omnem idololatriam , deum enim eum approbare cultum , qui spiritu , fide et integritate constatVgl. Joh 4 , 23f. . Hoc argumentum tractaveram ante annos propemodum 15 et chartis quibusdam per exercitationem imitationem quein der Vorlage immitationemque .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_31", + "psc_text": "si caetera delictorum recogitemus, in primis cupiditatem radicem omnium malorum, qua quidam irretiti, circa fidem naufragium sunt passi; quamvis et idololatria ab eodem apostolo dicta sit cupiditas. Tum mendacium, cupiditatis ministrum. Taceo de perjurio, quando ne jurare quidem liceat. Negotiatio servo Dei apta est? Caeterum, si cupiditas abscedat, quae est caussa acquirendi, cessante caussa acquirendi, non erit necessitas negotiandi. Sit nunc aliqua justitia quaestus, secura de cupiditatis et mendacii observatione, in crimen offendere idololatriae eam opinor, quae ad ipsam idolorum animam et spiritum pertinet, quae omne daemonium saginat. Sane annon illa principalis idololatria? viderint si aedem merces, thura dico et caetera peregrinitatis ad sacrificium idolorum, etiam hominibus ad pigmenta medicinalia, nobis quoque insuper ad solatia sepulturae usui sunt. Certe cum pompae, cum sacerdotia, cum sacrificia idolorum de periculis, de damnis, de incommodis, de cogitationibus, de discursibus negotiationibusve instruuntur, quid aliud quam procurator idolorum demonstraris? Nemo contendat posse hoc modo omnibus", + "candidate_score": 0.688122, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_38_40", + "bdc_text": "Hanc vero disputationem concludens tandem iustis caussis in medium prolatis ostendo , quantopere cavere oporteat idololatriam et omnem peregrinum cultum , quem dominus tantopere odit ac execratur . Qui certe alter huius disputationis nostrae status est , videlicet christiano homini constanti fide fugiendam esse omnem idololatriam , deum enim eum approbare cultum , qui spiritu , fide et integritate constatVgl. Joh 4 , 23f. . Hoc argumentum tractaveram ante annos propemodum 15 et chartis quibusdam per exercitationem imitationem quein der Vorlage immitationemque .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_1", + "psc_text": "» Addidit Deum, tam fieri idolum, quam coli, prohibere (cap. 4) . Hinc dicit, non licere Christianis idola fabrefacere, aut vendere adoraturis, ac quidem cum aliud non habent, unde vivant (cap. 5) . Prohibet etiam aedificationem templi, arae, aediculae, domus in honorem idolorum (cap. 8) . Quin etiam negotiationes mercium earum, quae ad idololatriam pertinent (cap. 11) : a festis quoque diebus etiam entraordinariis abstinendum (cap. 13) : neque servis licere ministros esse idololatriae (cap. 18) : neque licitam militiam, in qua militandum sit sub signo diaboli (cap. 19) ; dejerationem omnem me Hercule, medius Fidius, nec non abjurationem Jupiter tibi sit iratus, et sabsecutam, responsionem, imo tibi, damnat et execratur. Caeterum in perlegendo hoc tractatu discretione opus est: quae enim velut generalia principia Tertullianus hic ponit, fere omnia vera sunt; non autem omnia vera sunt, quae exinde deducit. LUMP. CAPUT PRIMUM. Principale crimen generis humani, summus seculi reatus, tota", + "candidate_score": 0.68764, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_38_40", + "bdc_text": "Hanc vero disputationem concludens tandem iustis caussis in medium prolatis ostendo , quantopere cavere oporteat idololatriam et omnem peregrinum cultum , quem dominus tantopere odit ac execratur . Qui certe alter huius disputationis nostrae status est , videlicet christiano homini constanti fide fugiendam esse omnem idololatriam , deum enim eum approbare cultum , qui spiritu , fide et integritate constatVgl. Joh 4 , 23f. . Hoc argumentum tractaveram ante annos propemodum 15 et chartis quibusdam per exercitationem imitationem quein der Vorlage immitationemque .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_11", + "psc_text": "idololatriam versuros daemonas et spiritus desertorum angelorum, ut pro Deo adversus Dominum consecrarentur. Omnia igitur colit humanus error, praeter ipsum omnium conditorem. Eorum imagines idola, imaginum consecratio idololatria. Quicquid idololatria committit, in artificem quemcunque et cujuscunque idoli deputetur necesse est. Denique idem Enoch simul et cultores idoli et fabricatores in comminatione praedamnat. Et rursus: Juro vobis peccatores, quod in diem sanguinis perditionis poenitentia parata est. Qui servitis lapidibus, et qui imagines facitis aureas et argenteas, et ligneas, et lapideas, et fictiles, et servitis phantasmatibus, et daemoniis, et spiritibus infamibus , et omnibus erroribus non secundum scientiam, nullum ab iis invenietis auxilium. Esaias vero (Is., XLIV, 8), Testes, ait, non vos estis, si est Deus absque me. Et non erant tunc qui fingunt et exsculpunt, omnes vani, qui faciunt libita sibi, quae illis non proderunt. Et deinceps tota illa pronuntiatio, qua in artifices, qua in cultores detestatur, cujus clausula est (Is.", + "candidate_score": 0.686002, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_38_40", + "bdc_text": "Hanc vero disputationem concludens tandem iustis caussis in medium prolatis ostendo , quantopere cavere oporteat idololatriam et omnem peregrinum cultum , quem dominus tantopere odit ac execratur . Qui certe alter huius disputationis nostrae status est , videlicet christiano homini constanti fide fugiendam esse omnem idololatriam , deum enim eum approbare cultum , qui spiritu , fide et integritate constatVgl. Joh 4 , 23f. . Hoc argumentum tractaveram ante annos propemodum 15 et chartis quibusdam per exercitationem imitationem quein der Vorlage immitationemque .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_16", + "psc_text": "X) apostolus affirmet omnia tunc figurate populo accidisse: bene quod idem Deus qui lege vetuit similitudinem fieri, extraordinario praecepto serpentis similitudinem indixit. Si eumdem Deum observas, habes legem ejus (Exod., XX, 4), Ne feceris similitudinem. Si et praeceptum factae postea similitudinis respicis, et tu imitare Moysen, ne facias adversus legem simulacrum aliquod, nisi et tibi Deus jusserit. CAPUT VI. Si nulla lex Dei prohibuisset idola fieri a nobis, si nulla vox Spiritus sancti fabricatoribus idolorum non minus quam cultoribus comminaretur: de ipso sacramento nostro interpretaremur nobis adversas esse fidei ejusmodi artes. Quomodo enim renuntiavimus diabolo et angelis ejus, si eos facimus? Quod repudium diximus iis, non dico cum quibus, sed de quibus vivimus? Quam discordiam suscepimus in eos, quibus exhibitionis nostrae gratia obligati sumus? Potes lingua negasse, quod manu confiteris? verbo destruere, quod facto struis? unum Deum praedicare, qui tantos efficis? verum Deum praedicare, qui falsos facis? Facio (ait quidam),", + "candidate_score": 0.683951, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_33_35", + "bdc_text": "Ex opposito lege dei prolata et exposita , quae contra idola legitur promulgata Exodi 20 [1-6 ] , adversariorum argumenta dissolvo . Ubi ex historiis recenseo , quantum incendium excitarit in ecclesia Christi et quantum malum toti orbi christiano dederit infelix illa inter orientales et occidentales de usu imaginum Christi et sanctorum in christianorum templis concertatioIn den Kapiteln 25 und 26 handelt Bullinger vom byzantinischen Bilderstreit des 8 . Jahrhunderts und führt die Entstehung des von Byzanz getrennten abendländischen Kaisertums darauf zurück. .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_0", + "psc_text": "ARGUMENTUM. Post tractatum de Spectaculis alterum conscripsit Septimius de idololatria, in quo varios (si ita loqui fas est) conscientiae casus proponit, discutit, resolvit. Non deerant siquidem, qui tanta laborarent ignorantia, ut arbitrarentur idololatriae crimine non pollui, nisi illos, qui idolis vel thura adolerent, vel hostias offerrent, vel eorum mysteriis aut profano sacerdotio initiarentur (c. 2) . Inde idololatriam definit: « Omnis circa idolum famulatus et servitus, et nihil interest, dicit, an plastes effingat, aut caelator exsculpat, an phrygio detexat, nec de materia refert, an gypso, an coloribus, an lapide, an aere, an argento, an filo formetur idolum (cap. 3) . » Addidit Deum, tam fieri idolum, quam coli, prohibere (cap. 4) . Hinc dicit, non licere Christianis idola fabrefacere, aut vendere adoraturis, ac quidem cum aliud non habent, unde vivant (cap. 5) . Prohibet etiam aedificationem templi, arae, aediculae, domus in honorem idolorum (cap. 8) . Quin etiam negotiationes mercium", + "candidate_score": 0.683846, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_38_40", + "bdc_text": "Hanc vero disputationem concludens tandem iustis caussis in medium prolatis ostendo , quantopere cavere oporteat idololatriam et omnem peregrinum cultum , quem dominus tantopere odit ac execratur . Qui certe alter huius disputationis nostrae status est , videlicet christiano homini constanti fide fugiendam esse omnem idololatriam , deum enim eum approbare cultum , qui spiritu , fide et integritate constatVgl. Joh 4 , 23f. . Hoc argumentum tractaveram ante annos propemodum 15 et chartis quibusdam per exercitationem imitationem quein der Vorlage immitationemque .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_72", + "psc_text": "an dixerit, qui dixisse compertus est. Dominum oremus ne qua nos ejusmodi contractus necessitas circumsistat. Et si ita evenerit, det fratribus operandi copiam, vel nobis abrumpendae omnis necessitatis constantiam, ne illae litterae negatrices vicariae oris nostri in die judicii adversus nos proferantur signatae signis, non jam advocatorum, sed angelorum. CAPUT XXIV. Inter hos scopulos et sinus, inter haec vada et freta idololatriae, velificata spiritu Dei fides navigat, tuta si cauta, secura si attonita . Caeterum inenatabile excussis profundum est, inextricabile impactis naufragium est, irrespirabile devoratis hypobrychium in idololatria: quicumque fluctus ejus offocant; omnis vortex ejus ad inferos desorbet. Nemo dicat: « quis tam tuto praecavebit? exeundum de saeculo erit; » quasi non tanti sit exire, quam idololatren in saeculo stare. Nihil esse facilius potest, quam cautio idololatriae, si timor ejus in capite sit. Quaecumque necessitas minor est periculo, tanto comparata. Propterea Spiritus Sanctus, consultantibus tunc apostolis, vinculum et jugum nobis", + "candidate_score": 0.682913, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_32_34", + "bdc_text": "his argumenta adiicio , quibus tuentur receptas . Ex opposito lege dei prolata et exposita , quae contra idola legitur promulgata Exodi 20 [1-6 ] , adversariorum argumenta dissolvo . Ubi ex historiis recenseo , quantum incendium excitarit in ecclesia Christi et quantum malum toti orbi christiano dederit infelix illa inter orientales et occidentales de usu imaginum Christi et sanctorum in christianorum templis concertatioIn den Kapiteln 25 und 26 handelt Bullinger vom byzantinischen Bilderstreit des 8 .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_0", + "psc_text": "ARGUMENTUM. Post tractatum de Spectaculis alterum conscripsit Septimius de idololatria, in quo varios (si ita loqui fas est) conscientiae casus proponit, discutit, resolvit. Non deerant siquidem, qui tanta laborarent ignorantia, ut arbitrarentur idololatriae crimine non pollui, nisi illos, qui idolis vel thura adolerent, vel hostias offerrent, vel eorum mysteriis aut profano sacerdotio initiarentur (c. 2) . Inde idololatriam definit: « Omnis circa idolum famulatus et servitus, et nihil interest, dicit, an plastes effingat, aut caelator exsculpat, an phrygio detexat, nec de materia refert, an gypso, an coloribus, an lapide, an aere, an argento, an filo formetur idolum (cap. 3) . » Addidit Deum, tam fieri idolum, quam coli, prohibere (cap. 4) . Hinc dicit, non licere Christianis idola fabrefacere, aut vendere adoraturis, ac quidem cum aliud non habent, unde vivant (cap. 5) . Prohibet etiam aedificationem templi, arae, aediculae, domus in honorem idolorum (cap. 8) . Quin etiam negotiationes mercium", + "candidate_score": 0.682429, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_33_35", + "bdc_text": "Ex opposito lege dei prolata et exposita , quae contra idola legitur promulgata Exodi 20 [1-6 ] , adversariorum argumenta dissolvo . Ubi ex historiis recenseo , quantum incendium excitarit in ecclesia Christi et quantum malum toti orbi christiano dederit infelix illa inter orientales et occidentales de usu imaginum Christi et sanctorum in christianorum templis concertatioIn den Kapiteln 25 und 26 handelt Bullinger vom byzantinischen Bilderstreit des 8 . Jahrhunderts und führt die Entstehung des von Byzanz getrennten abendländischen Kaisertums darauf zurück. .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_11", + "psc_text": "idololatriam versuros daemonas et spiritus desertorum angelorum, ut pro Deo adversus Dominum consecrarentur. Omnia igitur colit humanus error, praeter ipsum omnium conditorem. Eorum imagines idola, imaginum consecratio idololatria. Quicquid idololatria committit, in artificem quemcunque et cujuscunque idoli deputetur necesse est. Denique idem Enoch simul et cultores idoli et fabricatores in comminatione praedamnat. Et rursus: Juro vobis peccatores, quod in diem sanguinis perditionis poenitentia parata est. Qui servitis lapidibus, et qui imagines facitis aureas et argenteas, et ligneas, et lapideas, et fictiles, et servitis phantasmatibus, et daemoniis, et spiritibus infamibus , et omnibus erroribus non secundum scientiam, nullum ab iis invenietis auxilium. Esaias vero (Is., XLIV, 8), Testes, ait, non vos estis, si est Deus absque me. Et non erant tunc qui fingunt et exsculpunt, omnes vani, qui faciunt libita sibi, quae illis non proderunt. Et deinceps tota illa pronuntiatio, qua in artifices, qua in cultores detestatur, cujus clausula est (Is.", + "candidate_score": 0.681638, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_32_34", + "bdc_text": "his argumenta adiicio , quibus tuentur receptas . Ex opposito lege dei prolata et exposita , quae contra idola legitur promulgata Exodi 20 [1-6 ] , adversariorum argumenta dissolvo . Ubi ex historiis recenseo , quantum incendium excitarit in ecclesia Christi et quantum malum toti orbi christiano dederit infelix illa inter orientales et occidentales de usu imaginum Christi et sanctorum in christianorum templis concertatioIn den Kapiteln 25 und 26 handelt Bullinger vom byzantinischen Bilderstreit des 8 .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_11", + "psc_text": "idololatriam versuros daemonas et spiritus desertorum angelorum, ut pro Deo adversus Dominum consecrarentur. Omnia igitur colit humanus error, praeter ipsum omnium conditorem. Eorum imagines idola, imaginum consecratio idololatria. Quicquid idololatria committit, in artificem quemcunque et cujuscunque idoli deputetur necesse est. Denique idem Enoch simul et cultores idoli et fabricatores in comminatione praedamnat. Et rursus: Juro vobis peccatores, quod in diem sanguinis perditionis poenitentia parata est. Qui servitis lapidibus, et qui imagines facitis aureas et argenteas, et ligneas, et lapideas, et fictiles, et servitis phantasmatibus, et daemoniis, et spiritibus infamibus , et omnibus erroribus non secundum scientiam, nullum ab iis invenietis auxilium. Esaias vero (Is., XLIV, 8), Testes, ait, non vos estis, si est Deus absque me. Et non erant tunc qui fingunt et exsculpunt, omnes vani, qui faciunt libita sibi, quae illis non proderunt. Et deinceps tota illa pronuntiatio, qua in artifices, qua in cultores detestatur, cujus clausula est (Is.", + "candidate_score": 0.681093, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_30_32", + "bdc_text": "Progredior amplius et dissero iam etiam de initiis et progressu idololatriae , quę dogma illud de intercessione , invocatione et cultu divorum sequuta est . Expono caussas , propter quas quibusdam videbatur imagines in templa christianorum esse recipiendas ; his argumenta adiicio , quibus tuentur receptas .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_0", + "psc_text": "ARGUMENTUM. Post tractatum de Spectaculis alterum conscripsit Septimius de idololatria, in quo varios (si ita loqui fas est) conscientiae casus proponit, discutit, resolvit. Non deerant siquidem, qui tanta laborarent ignorantia, ut arbitrarentur idololatriae crimine non pollui, nisi illos, qui idolis vel thura adolerent, vel hostias offerrent, vel eorum mysteriis aut profano sacerdotio initiarentur (c. 2) . Inde idololatriam definit: « Omnis circa idolum famulatus et servitus, et nihil interest, dicit, an plastes effingat, aut caelator exsculpat, an phrygio detexat, nec de materia refert, an gypso, an coloribus, an lapide, an aere, an argento, an filo formetur idolum (cap. 3) . » Addidit Deum, tam fieri idolum, quam coli, prohibere (cap. 4) . Hinc dicit, non licere Christianis idola fabrefacere, aut vendere adoraturis, ac quidem cum aliud non habent, unde vivant (cap. 5) . Prohibet etiam aedificationem templi, arae, aediculae, domus in honorem idolorum (cap. 8) . Quin etiam negotiationes mercium", + "candidate_score": 0.675295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_31_33", + "bdc_text": "Expono caussas , propter quas quibusdam videbatur imagines in templa christianorum esse recipiendas ; his argumenta adiicio , quibus tuentur receptas . Ex opposito lege dei prolata et exposita , quae contra idola legitur promulgata Exodi 20 [1-6 ] , adversariorum argumenta dissolvo .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_16", + "psc_text": "X) apostolus affirmet omnia tunc figurate populo accidisse: bene quod idem Deus qui lege vetuit similitudinem fieri, extraordinario praecepto serpentis similitudinem indixit. Si eumdem Deum observas, habes legem ejus (Exod., XX, 4), Ne feceris similitudinem. Si et praeceptum factae postea similitudinis respicis, et tu imitare Moysen, ne facias adversus legem simulacrum aliquod, nisi et tibi Deus jusserit. CAPUT VI. Si nulla lex Dei prohibuisset idola fieri a nobis, si nulla vox Spiritus sancti fabricatoribus idolorum non minus quam cultoribus comminaretur: de ipso sacramento nostro interpretaremur nobis adversas esse fidei ejusmodi artes. Quomodo enim renuntiavimus diabolo et angelis ejus, si eos facimus? Quod repudium diximus iis, non dico cum quibus, sed de quibus vivimus? Quam discordiam suscepimus in eos, quibus exhibitionis nostrae gratia obligati sumus? Potes lingua negasse, quod manu confiteris? verbo destruere, quod facto struis? unum Deum praedicare, qui tantos efficis? verum Deum praedicare, qui falsos facis? Facio (ait quidam),", + "candidate_score": 0.67384, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_29_31", + "bdc_text": "Hic enim alter disputationis nostrae scopus est , solum deum per Christum unice esse in omnibus invocandum , non deos , non divos neque ullam quantumvis excellentem creaturam . Progredior amplius et dissero iam etiam de initiis et progressu idololatriae , quę dogma illud de intercessione , invocatione et cultu divorum sequuta est . Expono caussas , propter quas quibusdam videbatur imagines in templa christianorum esse recipiendas ;", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_0", + "psc_text": "ARGUMENTUM. Post tractatum de Spectaculis alterum conscripsit Septimius de idololatria, in quo varios (si ita loqui fas est) conscientiae casus proponit, discutit, resolvit. Non deerant siquidem, qui tanta laborarent ignorantia, ut arbitrarentur idololatriae crimine non pollui, nisi illos, qui idolis vel thura adolerent, vel hostias offerrent, vel eorum mysteriis aut profano sacerdotio initiarentur (c. 2) . Inde idololatriam definit: « Omnis circa idolum famulatus et servitus, et nihil interest, dicit, an plastes effingat, aut caelator exsculpat, an phrygio detexat, nec de materia refert, an gypso, an coloribus, an lapide, an aere, an argento, an filo formetur idolum (cap. 3) . » Addidit Deum, tam fieri idolum, quam coli, prohibere (cap. 4) . Hinc dicit, non licere Christianis idola fabrefacere, aut vendere adoraturis, ac quidem cum aliud non habent, unde vivant (cap. 5) . Prohibet etiam aedificationem templi, arae, aediculae, domus in honorem idolorum (cap. 8) . Quin etiam negotiationes mercium", + "candidate_score": 0.67376, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_32_34", + "bdc_text": "his argumenta adiicio , quibus tuentur receptas . Ex opposito lege dei prolata et exposita , quae contra idola legitur promulgata Exodi 20 [1-6 ] , adversariorum argumenta dissolvo . Ubi ex historiis recenseo , quantum incendium excitarit in ecclesia Christi et quantum malum toti orbi christiano dederit infelix illa inter orientales et occidentales de usu imaginum Christi et sanctorum in christianorum templis concertatioIn den Kapiteln 25 und 26 handelt Bullinger vom byzantinischen Bilderstreit des 8 .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_16", + "psc_text": "X) apostolus affirmet omnia tunc figurate populo accidisse: bene quod idem Deus qui lege vetuit similitudinem fieri, extraordinario praecepto serpentis similitudinem indixit. Si eumdem Deum observas, habes legem ejus (Exod., XX, 4), Ne feceris similitudinem. Si et praeceptum factae postea similitudinis respicis, et tu imitare Moysen, ne facias adversus legem simulacrum aliquod, nisi et tibi Deus jusserit. CAPUT VI. Si nulla lex Dei prohibuisset idola fieri a nobis, si nulla vox Spiritus sancti fabricatoribus idolorum non minus quam cultoribus comminaretur: de ipso sacramento nostro interpretaremur nobis adversas esse fidei ejusmodi artes. Quomodo enim renuntiavimus diabolo et angelis ejus, si eos facimus? Quod repudium diximus iis, non dico cum quibus, sed de quibus vivimus? Quam discordiam suscepimus in eos, quibus exhibitionis nostrae gratia obligati sumus? Potes lingua negasse, quod manu confiteris? verbo destruere, quod facto struis? unum Deum praedicare, qui tantos efficis? verum Deum praedicare, qui falsos facis? Facio (ait quidam),", + "candidate_score": 0.672168, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_33", + "bdc_text": "Ex opposito lege dei prolata et exposita , quae contra idola legitur promulgata Exodi 20 [1-6 ] , adversariorum argumenta dissolvo .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_16", + "psc_text": "X) apostolus affirmet omnia tunc figurate populo accidisse: bene quod idem Deus qui lege vetuit similitudinem fieri, extraordinario praecepto serpentis similitudinem indixit. Si eumdem Deum observas, habes legem ejus (Exod., XX, 4), Ne feceris similitudinem. Si et praeceptum factae postea similitudinis respicis, et tu imitare Moysen, ne facias adversus legem simulacrum aliquod, nisi et tibi Deus jusserit. CAPUT VI. Si nulla lex Dei prohibuisset idola fieri a nobis, si nulla vox Spiritus sancti fabricatoribus idolorum non minus quam cultoribus comminaretur: de ipso sacramento nostro interpretaremur nobis adversas esse fidei ejusmodi artes. Quomodo enim renuntiavimus diabolo et angelis ejus, si eos facimus? Quod repudium diximus iis, non dico cum quibus, sed de quibus vivimus? Quam discordiam suscepimus in eos, quibus exhibitionis nostrae gratia obligati sumus? Potes lingua negasse, quod manu confiteris? verbo destruere, quod facto struis? unum Deum praedicare, qui tantos efficis? verum Deum praedicare, qui falsos facis? Facio (ait quidam),", + "candidate_score": 0.670056, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_39_41", + "bdc_text": "Qui certe alter huius disputationis nostrae status est , videlicet christiano homini constanti fide fugiendam esse omnem idololatriam , deum enim eum approbare cultum , qui spiritu , fide et integritate constatVgl. Joh 4 , 23f. . Hoc argumentum tractaveram ante annos propemodum 15 et chartis quibusdam per exercitationem imitationem quein der Vorlage immitationemque . LactantiiIn der ungedruckten Erstfassung seiner Schrift lehnte sich Bullinger vor allem an die ersten zwei Bücher der \"Divinae institutiones \" von Laktanz an ;", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_0", + "psc_text": "ARGUMENTUM. Post tractatum de Spectaculis alterum conscripsit Septimius de idololatria, in quo varios (si ita loqui fas est) conscientiae casus proponit, discutit, resolvit. Non deerant siquidem, qui tanta laborarent ignorantia, ut arbitrarentur idololatriae crimine non pollui, nisi illos, qui idolis vel thura adolerent, vel hostias offerrent, vel eorum mysteriis aut profano sacerdotio initiarentur (c. 2) . Inde idololatriam definit: « Omnis circa idolum famulatus et servitus, et nihil interest, dicit, an plastes effingat, aut caelator exsculpat, an phrygio detexat, nec de materia refert, an gypso, an coloribus, an lapide, an aere, an argento, an filo formetur idolum (cap. 3) . » Addidit Deum, tam fieri idolum, quam coli, prohibere (cap. 4) . Hinc dicit, non licere Christianis idola fabrefacere, aut vendere adoraturis, ac quidem cum aliud non habent, unde vivant (cap. 5) . Prohibet etiam aedificationem templi, arae, aediculae, domus in honorem idolorum (cap. 8) . Quin etiam negotiationes mercium", + "candidate_score": 0.667765, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_37", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 3 , 43 ( LB II 130 ) . confugiant , quod alia fuerit ratio in superstitione et idolorum cultu gentilium , alia in cultu divorum et imaginum apud christianos , ego collatione quadam demonstro eun-dem esse cultum , superstitionem eandem deorum idolorumque apud gentes et divorum ac imaginum apud christianos .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_11", + "psc_text": "idololatriam versuros daemonas et spiritus desertorum angelorum, ut pro Deo adversus Dominum consecrarentur. Omnia igitur colit humanus error, praeter ipsum omnium conditorem. Eorum imagines idola, imaginum consecratio idololatria. Quicquid idololatria committit, in artificem quemcunque et cujuscunque idoli deputetur necesse est. Denique idem Enoch simul et cultores idoli et fabricatores in comminatione praedamnat. Et rursus: Juro vobis peccatores, quod in diem sanguinis perditionis poenitentia parata est. Qui servitis lapidibus, et qui imagines facitis aureas et argenteas, et ligneas, et lapideas, et fictiles, et servitis phantasmatibus, et daemoniis, et spiritibus infamibus , et omnibus erroribus non secundum scientiam, nullum ab iis invenietis auxilium. Esaias vero (Is., XLIV, 8), Testes, ait, non vos estis, si est Deus absque me. Et non erant tunc qui fingunt et exsculpunt, omnes vani, qui faciunt libita sibi, quae illis non proderunt. Et deinceps tota illa pronuntiatio, qua in artifices, qua in cultores detestatur, cujus clausula est (Is.", + "candidate_score": 0.667277, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_39", + "bdc_text": "Qui certe alter huius disputationis nostrae status est , videlicet christiano homini constanti fide fugiendam esse omnem idololatriam , deum enim eum approbare cultum , qui spiritu , fide et integritate constatVgl. Joh 4 , 23f. .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_6", + "psc_text": "praecavenda sit idololatriae latitudo. Quoniam multifariam servos Dei nec tantum ignorata, sed etiam dissimulata subvertit. Plerique idololatriam simpliciter existimant his solis modis interpretandam: si quis aut incendat, aut immolet, aut polluceat, aut sacris aliquibus aut sacerdotiis obligetur: quemadmodum si quis existimet adulterium in osculis, et in amplexibus, et in ipsa carnis congressione censendum: aut homicidium in sola sanguinis profusione, et in animae ereptione reputandum (Matth., V, 22). At enim Dominus quam extensius ista disponat certi sumus, cum adulterium etiam in concupiscentia designat, si oculum quis impegerit libidinose, et animam commoverit impudice (ibidem): cum homicidium etiam in verbo maledicti vel convicii judicat, et in omni impetu irae, et in negligentia caritatis in fratrem. Sicut (Joan., III, 15) Joannes docet homicidam esse qui oderit fratrem. Alioquin in modico consisteret, et diaboli ingenium de malitia, et Dei Domini de disciplina, qua nos adversus diaboli altitudines munit (Matth., V, cf. Apoc., V. 24), si", + "candidate_score": 0.663899, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_30_32", + "bdc_text": "Progredior amplius et dissero iam etiam de initiis et progressu idololatriae , quę dogma illud de intercessione , invocatione et cultu divorum sequuta est . Expono caussas , propter quas quibusdam videbatur imagines in templa christianorum esse recipiendas ; his argumenta adiicio , quibus tuentur receptas .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_11", + "psc_text": "idololatriam versuros daemonas et spiritus desertorum angelorum, ut pro Deo adversus Dominum consecrarentur. Omnia igitur colit humanus error, praeter ipsum omnium conditorem. Eorum imagines idola, imaginum consecratio idololatria. Quicquid idololatria committit, in artificem quemcunque et cujuscunque idoli deputetur necesse est. Denique idem Enoch simul et cultores idoli et fabricatores in comminatione praedamnat. Et rursus: Juro vobis peccatores, quod in diem sanguinis perditionis poenitentia parata est. Qui servitis lapidibus, et qui imagines facitis aureas et argenteas, et ligneas, et lapideas, et fictiles, et servitis phantasmatibus, et daemoniis, et spiritibus infamibus , et omnibus erroribus non secundum scientiam, nullum ab iis invenietis auxilium. Esaias vero (Is., XLIV, 8), Testes, ait, non vos estis, si est Deus absque me. Et non erant tunc qui fingunt et exsculpunt, omnes vani, qui faciunt libita sibi, quae illis non proderunt. Et deinceps tota illa pronuntiatio, qua in artifices, qua in cultores detestatur, cujus clausula est (Is.", + "candidate_score": 0.663715, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_38", + "bdc_text": "Hanc vero disputationem concludens tandem iustis caussis in medium prolatis ostendo , quantopere cavere oporteat idololatriam et omnem peregrinum cultum , quem dominus tantopere odit ac execratur .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_31", + "psc_text": "si caetera delictorum recogitemus, in primis cupiditatem radicem omnium malorum, qua quidam irretiti, circa fidem naufragium sunt passi; quamvis et idololatria ab eodem apostolo dicta sit cupiditas. Tum mendacium, cupiditatis ministrum. Taceo de perjurio, quando ne jurare quidem liceat. Negotiatio servo Dei apta est? Caeterum, si cupiditas abscedat, quae est caussa acquirendi, cessante caussa acquirendi, non erit necessitas negotiandi. Sit nunc aliqua justitia quaestus, secura de cupiditatis et mendacii observatione, in crimen offendere idololatriae eam opinor, quae ad ipsam idolorum animam et spiritum pertinet, quae omne daemonium saginat. Sane annon illa principalis idololatria? viderint si aedem merces, thura dico et caetera peregrinitatis ad sacrificium idolorum, etiam hominibus ad pigmenta medicinalia, nobis quoque insuper ad solatia sepulturae usui sunt. Certe cum pompae, cum sacerdotia, cum sacrificia idolorum de periculis, de damnis, de incommodis, de cogitationibus, de discursibus negotiationibusve instruuntur, quid aliud quam procurator idolorum demonstraris? Nemo contendat posse hoc modo omnibus", + "candidate_score": 0.659367, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_50", + "bdc_text": "Feci tum , quod iubebant , et opusculum De origine erroris in divorum et simulachrorum cultu aedidi .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_8", + "psc_text": "III. Idolum aliquandiu retro non erat. Priusquam hujus monstri artifices ebullissent, sola templa et vacuae aedes erant, sicut in hodiernum quibusdam locis vetustatis vestigia permanent. Tamen idololatria agebatur, non in isto nomine, sed in isto opere. Nam et hodie extra templum et sine idolo agi potest. At ubi artifices statuarum et imaginum, et omnis generis simulacrorum diabolus saeculo intulit, rude illud negotium humanae calamitatis, et nomen de idolis consecutum est, et profectum. Exinde jam caput facta est idololatriae ars omnis quae idolum quomodo edit. Neque enim interest, an plastes effingat, an caelator exsculpat, an phrygio detexat: quia nec de materia refert, an gypso, an coloribus, an lapide, an aere, an argento, an filo formetur idolum. Quando enim et sine idolo idololatria fiat, utique cum adest idolum nihil interest quale sit, qua de materia, qua de effigie, ne qui putet id solum idolum habendum, quod humana effigie sit consecratum. Ad hoc", + "candidate_score": 0.655027, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_30_32", + "bdc_text": "Progredior amplius et dissero iam etiam de initiis et progressu idololatriae , quę dogma illud de intercessione , invocatione et cultu divorum sequuta est . Expono caussas , propter quas quibusdam videbatur imagines in templa christianorum esse recipiendas ; his argumenta adiicio , quibus tuentur receptas .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_34", + "psc_text": "agere susceperit, retinendum in Ecclesia putabis? Non opinor, nisi si quis et de thurario dissimulabit, scilicet ad alios pervenit procuratio sanguinis, ad alios odorum. Si antequam idola in saeculo essent, his mercibus adhuc informis idololatria transigebatur, sic et nunc fere sine idolo opus idololatriae incendiis odorum perpetratur, ecquid majoris operae et erga daemonia thurarius? nam facilius sine idolo idololatria, quam sine thurarii merce. Ipsius fidei conscientiam perrogemus. Quo ore christianus thurarius, si per templa transibit, fumantes aras despuet, et exsufflabit, quibus ipse prospexit? Qua constantia exorcizabit alumnos suos, quibus domum suam cellariam praestat? Ille quidem si excluserit daemonium, non sibi placeat de fide. Neque enim inimicum exclusit. Facile debuit de eo impetrare, quem quotidie pascit. Nulla igitur ars, nulla professio, nulla negotiatio, quae quid aut instruendis aut formandis idolis administrat, carere poterit titulo idololatriae: nisi si aliud omnino interpretemur idololatriam, quam famulatum idolorum colendorum. CAPUT XII. Male nobis de necessitatibus", + "candidate_score": 0.653306, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_38", + "bdc_text": "Hanc vero disputationem concludens tandem iustis caussis in medium prolatis ostendo , quantopere cavere oporteat idololatriam et omnem peregrinum cultum , quem dominus tantopere odit ac execratur .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_11", + "psc_text": "idololatriam versuros daemonas et spiritus desertorum angelorum, ut pro Deo adversus Dominum consecrarentur. Omnia igitur colit humanus error, praeter ipsum omnium conditorem. Eorum imagines idola, imaginum consecratio idololatria. Quicquid idololatria committit, in artificem quemcunque et cujuscunque idoli deputetur necesse est. Denique idem Enoch simul et cultores idoli et fabricatores in comminatione praedamnat. Et rursus: Juro vobis peccatores, quod in diem sanguinis perditionis poenitentia parata est. Qui servitis lapidibus, et qui imagines facitis aureas et argenteas, et ligneas, et lapideas, et fictiles, et servitis phantasmatibus, et daemoniis, et spiritibus infamibus , et omnibus erroribus non secundum scientiam, nullum ab iis invenietis auxilium. Esaias vero (Is., XLIV, 8), Testes, ait, non vos estis, si est Deus absque me. Et non erant tunc qui fingunt et exsculpunt, omnes vani, qui faciunt libita sibi, quae illis non proderunt. Et deinceps tota illa pronuntiatio, qua in artifices, qua in cultores detestatur, cujus clausula est (Is.", + "candidate_score": 0.652383, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_50", + "bdc_text": "Feci tum , quod iubebant , et opusculum De origine erroris in divorum et simulachrorum cultu aedidi .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_11", + "psc_text": "idololatriam versuros daemonas et spiritus desertorum angelorum, ut pro Deo adversus Dominum consecrarentur. Omnia igitur colit humanus error, praeter ipsum omnium conditorem. Eorum imagines idola, imaginum consecratio idololatria. Quicquid idololatria committit, in artificem quemcunque et cujuscunque idoli deputetur necesse est. Denique idem Enoch simul et cultores idoli et fabricatores in comminatione praedamnat. Et rursus: Juro vobis peccatores, quod in diem sanguinis perditionis poenitentia parata est. Qui servitis lapidibus, et qui imagines facitis aureas et argenteas, et ligneas, et lapideas, et fictiles, et servitis phantasmatibus, et daemoniis, et spiritibus infamibus , et omnibus erroribus non secundum scientiam, nullum ab iis invenietis auxilium. Esaias vero (Is., XLIV, 8), Testes, ait, non vos estis, si est Deus absque me. Et non erant tunc qui fingunt et exsculpunt, omnes vani, qui faciunt libita sibi, quae illis non proderunt. Et deinceps tota illa pronuntiatio, qua in artifices, qua in cultores detestatur, cujus clausula est (Is.", + "candidate_score": 0.652115, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_12_14", + "bdc_text": "pauci vero aut nulli de origine erroris totoque superstitionis negotio ex professo et ordine certo disseruerunt . Extant enim eorum opera , in quibus per partes nunc de invocatione divorum , nunc de simulachrorum cultu disputarunt ; nonnun-quam et alia interim agentes per occasionem istarum rerum meminerunt .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_11", + "psc_text": "idololatriam versuros daemonas et spiritus desertorum angelorum, ut pro Deo adversus Dominum consecrarentur. Omnia igitur colit humanus error, praeter ipsum omnium conditorem. Eorum imagines idola, imaginum consecratio idololatria. Quicquid idololatria committit, in artificem quemcunque et cujuscunque idoli deputetur necesse est. Denique idem Enoch simul et cultores idoli et fabricatores in comminatione praedamnat. Et rursus: Juro vobis peccatores, quod in diem sanguinis perditionis poenitentia parata est. Qui servitis lapidibus, et qui imagines facitis aureas et argenteas, et ligneas, et lapideas, et fictiles, et servitis phantasmatibus, et daemoniis, et spiritibus infamibus , et omnibus erroribus non secundum scientiam, nullum ab iis invenietis auxilium. Esaias vero (Is., XLIV, 8), Testes, ait, non vos estis, si est Deus absque me. Et non erant tunc qui fingunt et exsculpunt, omnes vani, qui faciunt libita sibi, quae illis non proderunt. Et deinceps tota illa pronuntiatio, qua in artifices, qua in cultores detestatur, cujus clausula est (Is.", + "candidate_score": 0.651727, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_38", + "bdc_text": "Hanc vero disputationem concludens tandem iustis caussis in medium prolatis ostendo , quantopere cavere oporteat idololatriam et omnem peregrinum cultum , quem dominus tantopere odit ac execratur .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_0", + "psc_text": "ARGUMENTUM. Post tractatum de Spectaculis alterum conscripsit Septimius de idololatria, in quo varios (si ita loqui fas est) conscientiae casus proponit, discutit, resolvit. Non deerant siquidem, qui tanta laborarent ignorantia, ut arbitrarentur idololatriae crimine non pollui, nisi illos, qui idolis vel thura adolerent, vel hostias offerrent, vel eorum mysteriis aut profano sacerdotio initiarentur (c. 2) . Inde idololatriam definit: « Omnis circa idolum famulatus et servitus, et nihil interest, dicit, an plastes effingat, aut caelator exsculpat, an phrygio detexat, nec de materia refert, an gypso, an coloribus, an lapide, an aere, an argento, an filo formetur idolum (cap. 3) . » Addidit Deum, tam fieri idolum, quam coli, prohibere (cap. 4) . Hinc dicit, non licere Christianis idola fabrefacere, aut vendere adoraturis, ac quidem cum aliud non habent, unde vivant (cap. 5) . Prohibet etiam aedificationem templi, arae, aediculae, domus in honorem idolorum (cap. 8) . Quin etiam negotiationes mercium", + "candidate_score": 0.650926, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_50", + "bdc_text": "Feci tum , quod iubebant , et opusculum De origine erroris in divorum et simulachrorum cultu aedidi .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_10", + "psc_text": "populus admisit, quia simulacrum vituli, et non hominis sibi consecravit. CAPUT IV. Idolum tam fieri, quam coli, Deus prohibet. Quanto praecedit ut fiat quod coli possit, tanto prius est, ne fiat, si coli non licet. Propter hanc caussam, ad eradicandam scilicet materiam idololatriae, lex divina proclamat (Exod., XXXII; Levit., XXVI, 1; Deut., V, 8): Ne feceris idolum. Et conjungens (Exod., XX, 8), neque similitudinem eorum quae in coelo sunt, et quae in terra, et quae in mari. Toto mundo ejusmodi artibus interdixit servis Dei. Antecesserat praedicens Enoch omnia elementa, omnem mundi sensum quae coelo, quae mari, quae terra continentur, in idololatriam versuros daemonas et spiritus desertorum angelorum, ut pro Deo adversus Dominum consecrarentur. Omnia igitur colit humanus error, praeter ipsum omnium conditorem. Eorum imagines idola, imaginum consecratio idololatria. Quicquid idololatria committit, in artificem quemcunque et cujuscunque idoli deputetur necesse est. Denique idem Enoch simul et cultores idoli et fabricatores in", + "candidate_score": 0.650459, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_12_14", + "bdc_text": "pauci vero aut nulli de origine erroris totoque superstitionis negotio ex professo et ordine certo disseruerunt . Extant enim eorum opera , in quibus per partes nunc de invocatione divorum , nunc de simulachrorum cultu disputarunt ; nonnun-quam et alia interim agentes per occasionem istarum rerum meminerunt .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_8", + "psc_text": "III. Idolum aliquandiu retro non erat. Priusquam hujus monstri artifices ebullissent, sola templa et vacuae aedes erant, sicut in hodiernum quibusdam locis vetustatis vestigia permanent. Tamen idololatria agebatur, non in isto nomine, sed in isto opere. Nam et hodie extra templum et sine idolo agi potest. At ubi artifices statuarum et imaginum, et omnis generis simulacrorum diabolus saeculo intulit, rude illud negotium humanae calamitatis, et nomen de idolis consecutum est, et profectum. Exinde jam caput facta est idololatriae ars omnis quae idolum quomodo edit. Neque enim interest, an plastes effingat, an caelator exsculpat, an phrygio detexat: quia nec de materia refert, an gypso, an coloribus, an lapide, an aere, an argento, an filo formetur idolum. Quando enim et sine idolo idololatria fiat, utique cum adest idolum nihil interest quale sit, qua de materia, qua de effigie, ne qui putet id solum idolum habendum, quod humana effigie sit consecratum. Ad hoc", + "candidate_score": 0.649604, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_30_32", + "bdc_text": "Progredior amplius et dissero iam etiam de initiis et progressu idololatriae , quę dogma illud de intercessione , invocatione et cultu divorum sequuta est . Expono caussas , propter quas quibusdam videbatur imagines in templa christianorum esse recipiendas ; his argumenta adiicio , quibus tuentur receptas .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_31", + "psc_text": "si caetera delictorum recogitemus, in primis cupiditatem radicem omnium malorum, qua quidam irretiti, circa fidem naufragium sunt passi; quamvis et idololatria ab eodem apostolo dicta sit cupiditas. Tum mendacium, cupiditatis ministrum. Taceo de perjurio, quando ne jurare quidem liceat. Negotiatio servo Dei apta est? Caeterum, si cupiditas abscedat, quae est caussa acquirendi, cessante caussa acquirendi, non erit necessitas negotiandi. Sit nunc aliqua justitia quaestus, secura de cupiditatis et mendacii observatione, in crimen offendere idololatriae eam opinor, quae ad ipsam idolorum animam et spiritum pertinet, quae omne daemonium saginat. Sane annon illa principalis idololatria? viderint si aedem merces, thura dico et caetera peregrinitatis ad sacrificium idolorum, etiam hominibus ad pigmenta medicinalia, nobis quoque insuper ad solatia sepulturae usui sunt. Certe cum pompae, cum sacerdotia, cum sacrificia idolorum de periculis, de damnis, de incommodis, de cogitationibus, de discursibus negotiationibusve instruuntur, quid aliud quam procurator idolorum demonstraris? Nemo contendat posse hoc modo omnibus", + "candidate_score": 0.64867, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_13_15", + "bdc_text": "Extant enim eorum opera , in quibus per partes nunc de invocatione divorum , nunc de simulachrorum cultu disputarunt ; nonnun-quam et alia interim agentes per occasionem istarum rerum meminerunt . Ego vero totum illud superstitionis negotium in compendium contraxi , de hoc tantum disserui totumque semel oculis lectorum spectandum proposui .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_0", + "psc_text": "ARGUMENTUM. Post tractatum de Spectaculis alterum conscripsit Septimius de idololatria, in quo varios (si ita loqui fas est) conscientiae casus proponit, discutit, resolvit. Non deerant siquidem, qui tanta laborarent ignorantia, ut arbitrarentur idololatriae crimine non pollui, nisi illos, qui idolis vel thura adolerent, vel hostias offerrent, vel eorum mysteriis aut profano sacerdotio initiarentur (c. 2) . Inde idololatriam definit: « Omnis circa idolum famulatus et servitus, et nihil interest, dicit, an plastes effingat, aut caelator exsculpat, an phrygio detexat, nec de materia refert, an gypso, an coloribus, an lapide, an aere, an argento, an filo formetur idolum (cap. 3) . » Addidit Deum, tam fieri idolum, quam coli, prohibere (cap. 4) . Hinc dicit, non licere Christianis idola fabrefacere, aut vendere adoraturis, ac quidem cum aliud non habent, unde vivant (cap. 5) . Prohibet etiam aedificationem templi, arae, aediculae, domus in honorem idolorum (cap. 8) . Quin etiam negotiationes mercium", + "candidate_score": 0.647759, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_35_37", + "bdc_text": "Jahrhunderts und führt die Entstehung des von Byzanz getrennten abendländischen Kaisertums darauf zurück. . Postremo , cum adversarii omnes huc ceu ad sacram ancoramVgl . Adagia , 1 , 3 , 43 ( LB II 130 ) . confugiant , quod alia fuerit ratio in superstitione et idolorum cultu gentilium , alia in cultu divorum et imaginum apud christianos , ego collatione quadam demonstro eun-dem esse cultum , superstitionem eandem deorum idolorumque apud gentes et divorum ac imaginum apud christianos .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_11", + "psc_text": "idololatriam versuros daemonas et spiritus desertorum angelorum, ut pro Deo adversus Dominum consecrarentur. Omnia igitur colit humanus error, praeter ipsum omnium conditorem. Eorum imagines idola, imaginum consecratio idololatria. Quicquid idololatria committit, in artificem quemcunque et cujuscunque idoli deputetur necesse est. Denique idem Enoch simul et cultores idoli et fabricatores in comminatione praedamnat. Et rursus: Juro vobis peccatores, quod in diem sanguinis perditionis poenitentia parata est. Qui servitis lapidibus, et qui imagines facitis aureas et argenteas, et ligneas, et lapideas, et fictiles, et servitis phantasmatibus, et daemoniis, et spiritibus infamibus , et omnibus erroribus non secundum scientiam, nullum ab iis invenietis auxilium. Esaias vero (Is., XLIV, 8), Testes, ait, non vos estis, si est Deus absque me. Et non erant tunc qui fingunt et exsculpunt, omnes vani, qui faciunt libita sibi, quae illis non proderunt. Et deinceps tota illa pronuntiatio, qua in artifices, qua in cultores detestatur, cujus clausula est (Is.", + "candidate_score": 0.645665, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_30_32", + "bdc_text": "Progredior amplius et dissero iam etiam de initiis et progressu idololatriae , quę dogma illud de intercessione , invocatione et cultu divorum sequuta est . Expono caussas , propter quas quibusdam videbatur imagines in templa christianorum esse recipiendas ; his argumenta adiicio , quibus tuentur receptas .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_8", + "psc_text": "III. Idolum aliquandiu retro non erat. Priusquam hujus monstri artifices ebullissent, sola templa et vacuae aedes erant, sicut in hodiernum quibusdam locis vetustatis vestigia permanent. Tamen idololatria agebatur, non in isto nomine, sed in isto opere. Nam et hodie extra templum et sine idolo agi potest. At ubi artifices statuarum et imaginum, et omnis generis simulacrorum diabolus saeculo intulit, rude illud negotium humanae calamitatis, et nomen de idolis consecutum est, et profectum. Exinde jam caput facta est idololatriae ars omnis quae idolum quomodo edit. Neque enim interest, an plastes effingat, an caelator exsculpat, an phrygio detexat: quia nec de materia refert, an gypso, an coloribus, an lapide, an aere, an argento, an filo formetur idolum. Quando enim et sine idolo idololatria fiat, utique cum adest idolum nihil interest quale sit, qua de materia, qua de effigie, ne qui putet id solum idolum habendum, quod humana effigie sit consecratum. Ad hoc", + "candidate_score": 0.644511, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_30_32", + "bdc_text": "Progredior amplius et dissero iam etiam de initiis et progressu idololatriae , quę dogma illud de intercessione , invocatione et cultu divorum sequuta est . Expono caussas , propter quas quibusdam videbatur imagines in templa christianorum esse recipiendas ; his argumenta adiicio , quibus tuentur receptas .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_6", + "psc_text": "praecavenda sit idololatriae latitudo. Quoniam multifariam servos Dei nec tantum ignorata, sed etiam dissimulata subvertit. Plerique idololatriam simpliciter existimant his solis modis interpretandam: si quis aut incendat, aut immolet, aut polluceat, aut sacris aliquibus aut sacerdotiis obligetur: quemadmodum si quis existimet adulterium in osculis, et in amplexibus, et in ipsa carnis congressione censendum: aut homicidium in sola sanguinis profusione, et in animae ereptione reputandum (Matth., V, 22). At enim Dominus quam extensius ista disponat certi sumus, cum adulterium etiam in concupiscentia designat, si oculum quis impegerit libidinose, et animam commoverit impudice (ibidem): cum homicidium etiam in verbo maledicti vel convicii judicat, et in omni impetu irae, et in negligentia caritatis in fratrem. Sicut (Joan., III, 15) Joannes docet homicidam esse qui oderit fratrem. Alioquin in modico consisteret, et diaboli ingenium de malitia, et Dei Domini de disciplina, qua nos adversus diaboli altitudines munit (Matth., V, cf. Apoc., V. 24), si", + "candidate_score": 0.644273, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_30", + "bdc_text": "Progredior amplius et dissero iam etiam de initiis et progressu idololatriae , quę dogma illud de intercessione , invocatione et cultu divorum sequuta est .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_0", + "psc_text": "ARGUMENTUM. Post tractatum de Spectaculis alterum conscripsit Septimius de idololatria, in quo varios (si ita loqui fas est) conscientiae casus proponit, discutit, resolvit. Non deerant siquidem, qui tanta laborarent ignorantia, ut arbitrarentur idololatriae crimine non pollui, nisi illos, qui idolis vel thura adolerent, vel hostias offerrent, vel eorum mysteriis aut profano sacerdotio initiarentur (c. 2) . Inde idololatriam definit: « Omnis circa idolum famulatus et servitus, et nihil interest, dicit, an plastes effingat, aut caelator exsculpat, an phrygio detexat, nec de materia refert, an gypso, an coloribus, an lapide, an aere, an argento, an filo formetur idolum (cap. 3) . » Addidit Deum, tam fieri idolum, quam coli, prohibere (cap. 4) . Hinc dicit, non licere Christianis idola fabrefacere, aut vendere adoraturis, ac quidem cum aliud non habent, unde vivant (cap. 5) . Prohibet etiam aedificationem templi, arae, aediculae, domus in honorem idolorum (cap. 8) . Quin etiam negotiationes mercium", + "candidate_score": 0.641713, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_50", + "bdc_text": "Feci tum , quod iubebant , et opusculum De origine erroris in divorum et simulachrorum cultu aedidi .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_16", + "psc_text": "X) apostolus affirmet omnia tunc figurate populo accidisse: bene quod idem Deus qui lege vetuit similitudinem fieri, extraordinario praecepto serpentis similitudinem indixit. Si eumdem Deum observas, habes legem ejus (Exod., XX, 4), Ne feceris similitudinem. Si et praeceptum factae postea similitudinis respicis, et tu imitare Moysen, ne facias adversus legem simulacrum aliquod, nisi et tibi Deus jusserit. CAPUT VI. Si nulla lex Dei prohibuisset idola fieri a nobis, si nulla vox Spiritus sancti fabricatoribus idolorum non minus quam cultoribus comminaretur: de ipso sacramento nostro interpretaremur nobis adversas esse fidei ejusmodi artes. Quomodo enim renuntiavimus diabolo et angelis ejus, si eos facimus? Quod repudium diximus iis, non dico cum quibus, sed de quibus vivimus? Quam discordiam suscepimus in eos, quibus exhibitionis nostrae gratia obligati sumus? Potes lingua negasse, quod manu confiteris? verbo destruere, quod facto struis? unum Deum praedicare, qui tantos efficis? verum Deum praedicare, qui falsos facis? Facio (ait quidam),", + "candidate_score": 0.641343, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_50", + "bdc_text": "Feci tum , quod iubebant , et opusculum De origine erroris in divorum et simulachrorum cultu aedidi .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_0", + "psc_text": "ARGUMENTUM. Post tractatum de Spectaculis alterum conscripsit Septimius de idololatria, in quo varios (si ita loqui fas est) conscientiae casus proponit, discutit, resolvit. Non deerant siquidem, qui tanta laborarent ignorantia, ut arbitrarentur idololatriae crimine non pollui, nisi illos, qui idolis vel thura adolerent, vel hostias offerrent, vel eorum mysteriis aut profano sacerdotio initiarentur (c. 2) . Inde idololatriam definit: « Omnis circa idolum famulatus et servitus, et nihil interest, dicit, an plastes effingat, aut caelator exsculpat, an phrygio detexat, nec de materia refert, an gypso, an coloribus, an lapide, an aere, an argento, an filo formetur idolum (cap. 3) . » Addidit Deum, tam fieri idolum, quam coli, prohibere (cap. 4) . Hinc dicit, non licere Christianis idola fabrefacere, aut vendere adoraturis, ac quidem cum aliud non habent, unde vivant (cap. 5) . Prohibet etiam aedificationem templi, arae, aediculae, domus in honorem idolorum (cap. 8) . Quin etiam negotiationes mercium", + "candidate_score": 0.64118, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_30", + "bdc_text": "Progredior amplius et dissero iam etiam de initiis et progressu idololatriae , quę dogma illud de intercessione , invocatione et cultu divorum sequuta est .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-idololatria_window_6", + "psc_text": "praecavenda sit idololatriae latitudo. Quoniam multifariam servos Dei nec tantum ignorata, sed etiam dissimulata subvertit. Plerique idololatriam simpliciter existimant his solis modis interpretandam: si quis aut incendat, aut immolet, aut polluceat, aut sacris aliquibus aut sacerdotiis obligetur: quemadmodum si quis existimet adulterium in osculis, et in amplexibus, et in ipsa carnis congressione censendum: aut homicidium in sola sanguinis profusione, et in animae ereptione reputandum (Matth., V, 22). At enim Dominus quam extensius ista disponat certi sumus, cum adulterium etiam in concupiscentia designat, si oculum quis impegerit libidinose, et animam commoverit impudice (ibidem): cum homicidium etiam in verbo maledicti vel convicii judicat, et in omni impetu irae, et in negligentia caritatis in fratrem. Sicut (Joan., III, 15) Joannes docet homicidam esse qui oderit fratrem. Alioquin in modico consisteret, et diaboli ingenium de malitia, et Dei Domini de disciplina, qua nos adversus diaboli altitudines munit (Matth., V, cf. Apoc., V. 24), si", + "candidate_score": 0.633172, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf026", + "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica", + "max_score": 0.71251, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_20_22", + "bdc_text": "Ideo enim in priore operis parte , quid prophetae et apostoli apostolicaque ecclesia de deo , eius invocatione et cultu senserit atque crediderit , ostendo . His oppono superstitionem , ubi dissero de primis caussis et initiis erroris apud gentes , Iudaeos et christianos . Neque ob aliud ibidem de gentium superstitionibus disputo copiosius , quam quod sub finem libri collationem subiicio inter superstitionem gentilium et christianorum , ut iam mox ab initio colliquescat id a nobis nulla fieri cum pietatis iniuria .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_146", + "psc_text": "SECUNDUS. 66 PROOEMIUM. 1. Quia Breviarium praecedentis libri quadam ex parte Domini, et Salvatoris nostri nativitatem, passionem, resurrectionem, coelique ascensionem explicuit, sequens opusculum utriusque populi prophetiam, id est, Judaeorum ac gentium demonstrabit. In quo opere, sancta soror, poteris ex paucis animadvertere, quanta prophetarum voces in abjectione Judaicae plebis et caeremoniarum cecinerunt, quantaque in laude populi Novi Testamenti intonuerunt. CAPUT PRIMUM. De gentium vocatione. 1. In principio autem opusculi hujus de gentium credulitate loquendum est, ut facilius reliqua contueantur, dum ipsa fides Ecclesiae antea declaratur. Denique cum pro adorato vitulo Dominum precaretur Moyses, ut parceret populo peccatori, respondit Dominus: Propitius ero illis; verumtamen vivo ego, et vivit nomen meum, quia implebitur gloria mea omnis terra (Num. XIV, 21) . 2. Proinde quia omnes gentes ad unius Dei veri cultum essent vocandae, David propheta testatur, dicens: Reminiscentur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus omnes patriae gentium,", + "candidate_score": 0.71251, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_18_20", + "bdc_text": "tantum abest , ut vel tantillum de laudibus piorum hisce nostris diminutum cupiam . Atqui hoc tempore et saeculo ista eo potissimum nomine publico , quod videam potentes , doctos , principes et maximae existimationis viros vafris artibus , disputationibus et concionibus ingeniosis , aedictis publicis , modis denique omnibus id conari , ut tota Christi fidelium ecclesia divorum intercessionem et invocationem , sed et simulachrorum usum et cultum in templis agnoscat et confiteatur apostolicum , antiquum , orthodoxum et rectum esse . Ideo enim in priore operis parte , quid prophetae et apostoli apostolicaque ecclesia de deo , eius invocatione et cultu senserit atque crediderit , ostendo .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_146", + "psc_text": "SECUNDUS. 66 PROOEMIUM. 1. Quia Breviarium praecedentis libri quadam ex parte Domini, et Salvatoris nostri nativitatem, passionem, resurrectionem, coelique ascensionem explicuit, sequens opusculum utriusque populi prophetiam, id est, Judaeorum ac gentium demonstrabit. In quo opere, sancta soror, poteris ex paucis animadvertere, quanta prophetarum voces in abjectione Judaicae plebis et caeremoniarum cecinerunt, quantaque in laude populi Novi Testamenti intonuerunt. CAPUT PRIMUM. De gentium vocatione. 1. In principio autem opusculi hujus de gentium credulitate loquendum est, ut facilius reliqua contueantur, dum ipsa fides Ecclesiae antea declaratur. Denique cum pro adorato vitulo Dominum precaretur Moyses, ut parceret populo peccatori, respondit Dominus: Propitius ero illis; verumtamen vivo ego, et vivit nomen meum, quia implebitur gloria mea omnis terra (Num. XIV, 21) . 2. Proinde quia omnes gentes ad unius Dei veri cultum essent vocandae, David propheta testatur, dicens: Reminiscentur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus omnes patriae gentium,", + "candidate_score": 0.67958, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_31_33", + "bdc_text": "Expono caussas , propter quas quibusdam videbatur imagines in templa christianorum esse recipiendas ; his argumenta adiicio , quibus tuentur receptas . Ex opposito lege dei prolata et exposita , quae contra idola legitur promulgata Exodi 20 [1-6 ] , adversariorum argumenta dissolvo .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_250", + "psc_text": "contineat. In parabolis enim et aenigmatibus scripta est lex, et ipsae parabolae et propositiones. Hinc est quod Judaeis obtecta et clausa sunt omnia; qui nisi crediderint, ad eorum intelligentiam pervenire non possunt. CAPUT XXI. Quia Testamentum legis Judaei non intelligunt. 1. Signata enim habent ista omnia sacramenta Scripturarum, et ignorant quod legunt: legunt quippe omnia, et non intelligunt, sicut de eis cecinit Dominus ad prophetam: « Dic, » inquit, « populo huic, auditione audietis, et non intelligetis; et cernentes videbitis, et non scietis; incrassatum est enim cor populi hujus (Isai. VI, 9). « Et iterum: « Auferet Dominus a Juda, et a Jerusalem validum, et fortem, judicem, et prophetam, et sapientem de architectis, et prudentem eloquii mystici (Isai. III, 1). » 2. Haec quippe cuncta abstulit ab eis Deus, et signavit illis omnia sacramenta juxta duritiam cordis eorum, ne forte intelligant, eodem Isaia testante de ipsis: « Et erit, »", + "candidate_score": 0.670207, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_37", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 3 , 43 ( LB II 130 ) . confugiant , quod alia fuerit ratio in superstitione et idolorum cultu gentilium , alia in cultu divorum et imaginum apud christianos , ego collatione quadam demonstro eun-dem esse cultum , superstitionem eandem deorum idolorumque apud gentes et divorum ac imaginum apud christianos .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_158", + "psc_text": "Judaei gentium conversarum aemulatores, tandemque convicti cognoscant atque audiant in Deuteronomio Dominum proclamantem: Eritis gentes ad caput, incredulus autem populus ad caudam (Deut. XXVIII, 44) . CAPUT II. Cunctis gentibus in Christum credere jussum est. 1. Quia in Christo Filio Dei credere cunctis gentibus jussum est, Jacob in benedictionibus patriarcharum dixit: Non 71 deficiet princeps ex Juda, nec dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus est, et ipse erit exspectatio gentium (Gen. XLIX, 10) . Et David ex persona ejusdem Christi in Psalmis: « Dominus dixit ad me, Filius meus es tu, ego hodie genui te; pete a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae » (Psal. II, 7). Et iterum: Constitues me in caput gentium, populus, quem non cognovi, servivit mihi, obauditu auris obaudivit mihi. 2. Similiter et alibi de eodem Psalmographus idem sic dicit: Ante solem permanet nomen ejus, et ante lunam", + "candidate_score": 0.660232, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_35_37", + "bdc_text": "Jahrhunderts und führt die Entstehung des von Byzanz getrennten abendländischen Kaisertums darauf zurück. . Postremo , cum adversarii omnes huc ceu ad sacram ancoramVgl . Adagia , 1 , 3 , 43 ( LB II 130 ) . confugiant , quod alia fuerit ratio in superstitione et idolorum cultu gentilium , alia in cultu divorum et imaginum apud christianos , ego collatione quadam demonstro eun-dem esse cultum , superstitionem eandem deorum idolorumque apud gentes et divorum ac imaginum apud christianos .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_246", + "psc_text": "admittit Deus in sanctis suis, qui ad aeternam vitam praedestinantur, quidquid per illa immunda animalia in moribus hominum comparatur. Omnia enim quaecunque a Deo in ipsis primordiis mundi creata sunt, suae vocis auctoritate non tantum bona, sed etiam valde bona probantur. Ideoque quaecunque in genere significantur animalium immundorum, rectius derivantur in moribus hominum. CAPUT XIX. De sacramentis fidei Christianae. 1. Hactenus ritus Judaicos et celebrationes divinis testimoniis confutavimus; dehinc sacramenta nostrae fidei perstringamus, manifestantes primum quia non solum propter Judaeos Testamentum legis datum est, sed etiam propter omnes gentes. Haec enim propheta David 102 testatur, dicens: Annuntiabitur Domino generatio ventura, et annuntiabunt coeli justitias ejus populo qui nascetur, quem fecit Dominus (Psal. XXI, 32) . Et iterum ipse: Donec annuntient brachium tuum generationi omni quae ventura est, potentiam tuam, et justitiam tuam Deus (Psal. LXX, 18) . 2. Et Isaias: « De Sion egredietur lex, et verbum Domini de Jerusalem;", + "candidate_score": 0.650955, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_21", + "bdc_text": "His oppono superstitionem , ubi dissero de primis caussis et initiis erroris apud gentes , Iudaeos et christianos .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_195", + "psc_text": "enim ante fuit Deus, sed postquam pro peccato suo abjecti sunt, Redemptor mundi in populo gentium transiit. Cujus universitas nunc per totum orbem terrarum exsultans dicit: Magnificavit Dominus facere cum illis, magnificavit Dominus facere nobiscum, facti sumus laetantes (Psal. CXXV, 3) . Ad populum enim Israel prius venit Christus, sed quod non essent credituri, propheta non tacuit, dicens: Prius ad Sion dicet: Ecce adsum, et Jerusalem evangelistam dabo, et vidi, et non erat neque ex istis quisquam, qui iniret consilium, et interrogatus responderet verbum (Isai. XLI, 27) . Sed quia ad gentes transiit, sequitur: « Ecce servus meus, suscipiam eum; electus meus, complacuit sibi in illo anima mea, dedi spiritum meum super eum, judicium gentibus proferet » (Isai. XLII, 1). CAPUT VIII. Quia, projectis Judaeis, gentes introierunt. 1. Ecce ostensum est Judaeos pro scelere, quo in Christo peccaverunt, abjectos, dispersosque fuisse. Sed quia, projectis illis, gentes in eorum sedibus per", + "candidate_score": 0.644565, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf012", + "work_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-psalmos-XV-XXXI-XLI", + "max_score": 0.712447, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_1_3", + "bdc_text": "Scio mihi non defuturos adversarios , qui et argumentum , quod in hoc libro tracto , et modum , quo trado , prorsus sint damnaturi , verum consolabitur me conscientia mea coram domino . Novi enim , quid spectaverim ; novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim .", + "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-psalmos-XV-XXXI-XLI_window_19", + "psc_text": "Providebam Dominum in conspectu meo semper, quia a dextris est mihi ut non commovear. Propter hoc jucundatum est cor meum, et exsultavit lingua mea, insuper et caro mea habitabit in spe: quia non derelinques animam meam in infernum, neque dabis sanctum tuum videre corruptionem. Et textus quidem hic et ordo manifestus est: sed quod renes nominavit, et quasi in nocte, ait, erudierunt me; ne obscuriora videantur, interrogemus. Deus scrutator dicitur renum et cordis, in quibus quasi duobus locis hominis secreta teneantur. Sed in corde quidem secretum animae, in renibus vero secretum carnis est; quas subinde inter se diversitates interioris et exterioris hominis etiam Apostolus docet cum ait: Consentio legi secundum interiorem hominem; sed video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae (Rom. VII, 12) . Et alio loco: Igitur ego ipse quidem mente servio legi Dei; carne autem legi peccati (Ibid. 25) . Talem ergo ipse quamdam et", + "candidate_score": 0.712447, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_2_4", + "bdc_text": "Novi enim , quid spectaverim ; novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim . Modum in tradendo sequutus sum , qui maxime videbatur perspicuus esse et huic negotio congruere .", + "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-psalmos-XV-XXXI-XLI_window_19", + "psc_text": "Providebam Dominum in conspectu meo semper, quia a dextris est mihi ut non commovear. Propter hoc jucundatum est cor meum, et exsultavit lingua mea, insuper et caro mea habitabit in spe: quia non derelinques animam meam in infernum, neque dabis sanctum tuum videre corruptionem. Et textus quidem hic et ordo manifestus est: sed quod renes nominavit, et quasi in nocte, ait, erudierunt me; ne obscuriora videantur, interrogemus. Deus scrutator dicitur renum et cordis, in quibus quasi duobus locis hominis secreta teneantur. Sed in corde quidem secretum animae, in renibus vero secretum carnis est; quas subinde inter se diversitates interioris et exterioris hominis etiam Apostolus docet cum ait: Consentio legi secundum interiorem hominem; sed video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae (Rom. VII, 12) . Et alio loco: Igitur ego ipse quidem mente servio legi Dei; carne autem legi peccati (Ibid. 25) . Talem ergo ipse quamdam et", + "candidate_score": 0.698457, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_3_5", + "bdc_text": "novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim . Modum in tradendo sequutus sum , qui maxime videbatur perspicuus esse et huic negotio congruere . Simpliciter expono omnia .", + "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-psalmos-XV-XXXI-XLI_window_19", + "psc_text": "Providebam Dominum in conspectu meo semper, quia a dextris est mihi ut non commovear. Propter hoc jucundatum est cor meum, et exsultavit lingua mea, insuper et caro mea habitabit in spe: quia non derelinques animam meam in infernum, neque dabis sanctum tuum videre corruptionem. Et textus quidem hic et ordo manifestus est: sed quod renes nominavit, et quasi in nocte, ait, erudierunt me; ne obscuriora videantur, interrogemus. Deus scrutator dicitur renum et cordis, in quibus quasi duobus locis hominis secreta teneantur. Sed in corde quidem secretum animae, in renibus vero secretum carnis est; quas subinde inter se diversitates interioris et exterioris hominis etiam Apostolus docet cum ait: Consentio legi secundum interiorem hominem; sed video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae (Rom. VII, 12) . Et alio loco: Igitur ego ipse quidem mente servio legi Dei; carne autem legi peccati (Ibid. 25) . Talem ergo ipse quamdam et", + "candidate_score": 0.686318, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Epistolam-Joannis-ad-Parthos-tractatus-X", + "max_score": 0.711665, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_1_3", + "bdc_text": "Scio mihi non defuturos adversarios , qui et argumentum , quod in hoc libro tracto , et modum , quo trado , prorsus sint damnaturi , verum consolabitur me conscientia mea coram domino . Novi enim , quid spectaverim ; novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Epistolam-Joannis-ad-Parthos-tractatus-X_window_269", + "psc_text": "Ego male, ille bene; et quod ego bene, ab illo bene: nam a me quidquid ago male. Ista confessio firmat cor, et facit dilectionis fundamentum. Nam si opera nostra abscondere debemus bona, ne videantur ab hominibus; ubi est illa sententia Domini in eo sermone quem habuit in monte? Ubi hoc dixit, ibi et illud paulo ante dixit: Luceant opera vestra bona coram hominibus. Et non ibi cessavit, non ibi finem fecit; sed addidit, Et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16) . Et Apostolus quid ait? Eram autem ignotus facie Ecclesiis Judaeae, quae in Christo sunt: tantum autem audientes erant quia qui nos aliquando persequebatur, nunc evangelizat fidem quam aliquando vastabat; et in me magnificabant Deum (Galat. I, 22-24) . Videte quemadmodum et ipse, quia sic innotuit, finem non posuerit in laudem suam, sed in laudem Dei. Et quantum ad ipsum pertinet, vastator Ecclesiae, persecutor invidus, malignus,", + "candidate_score": 0.711665, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_2_4", + "bdc_text": "Novi enim , quid spectaverim ; novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim . Modum in tradendo sequutus sum , qui maxime videbatur perspicuus esse et huic negotio congruere .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Epistolam-Joannis-ad-Parthos-tractatus-X_window_269", + "psc_text": "Ego male, ille bene; et quod ego bene, ab illo bene: nam a me quidquid ago male. Ista confessio firmat cor, et facit dilectionis fundamentum. Nam si opera nostra abscondere debemus bona, ne videantur ab hominibus; ubi est illa sententia Domini in eo sermone quem habuit in monte? Ubi hoc dixit, ibi et illud paulo ante dixit: Luceant opera vestra bona coram hominibus. Et non ibi cessavit, non ibi finem fecit; sed addidit, Et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16) . Et Apostolus quid ait? Eram autem ignotus facie Ecclesiis Judaeae, quae in Christo sunt: tantum autem audientes erant quia qui nos aliquando persequebatur, nunc evangelizat fidem quam aliquando vastabat; et in me magnificabant Deum (Galat. I, 22-24) . Videte quemadmodum et ipse, quia sic innotuit, finem non posuerit in laudem suam, sed in laudem Dei. Et quantum ad ipsum pertinet, vastator Ecclesiae, persecutor invidus, malignus,", + "candidate_score": 0.697137, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_18_20", + "bdc_text": "tantum abest , ut vel tantillum de laudibus piorum hisce nostris diminutum cupiam . Atqui hoc tempore et saeculo ista eo potissimum nomine publico , quod videam potentes , doctos , principes et maximae existimationis viros vafris artibus , disputationibus et concionibus ingeniosis , aedictis publicis , modis denique omnibus id conari , ut tota Christi fidelium ecclesia divorum intercessionem et invocationem , sed et simulachrorum usum et cultum in templis agnoscat et confiteatur apostolicum , antiquum , orthodoxum et rectum esse . Ideo enim in priore operis parte , quid prophetae et apostoli apostolicaque ecclesia de deo , eius invocatione et cultu senserit atque crediderit , ostendo .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Epistolam-Joannis-ad-Parthos-tractatus-X_window_269", + "psc_text": "Ego male, ille bene; et quod ego bene, ab illo bene: nam a me quidquid ago male. Ista confessio firmat cor, et facit dilectionis fundamentum. Nam si opera nostra abscondere debemus bona, ne videantur ab hominibus; ubi est illa sententia Domini in eo sermone quem habuit in monte? Ubi hoc dixit, ibi et illud paulo ante dixit: Luceant opera vestra bona coram hominibus. Et non ibi cessavit, non ibi finem fecit; sed addidit, Et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16) . Et Apostolus quid ait? Eram autem ignotus facie Ecclesiis Judaeae, quae in Christo sunt: tantum autem audientes erant quia qui nos aliquando persequebatur, nunc evangelizat fidem quam aliquando vastabat; et in me magnificabant Deum (Galat. I, 22-24) . Videte quemadmodum et ipse, quia sic innotuit, finem non posuerit in laudem suam, sed in laudem Dei. Et quantum ad ipsum pertinet, vastator Ecclesiae, persecutor invidus, malignus,", + "candidate_score": 0.69035, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_3_5", + "bdc_text": "novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim . Modum in tradendo sequutus sum , qui maxime videbatur perspicuus esse et huic negotio congruere . Simpliciter expono omnia .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Epistolam-Joannis-ad-Parthos-tractatus-X_window_269", + "psc_text": "Ego male, ille bene; et quod ego bene, ab illo bene: nam a me quidquid ago male. Ista confessio firmat cor, et facit dilectionis fundamentum. Nam si opera nostra abscondere debemus bona, ne videantur ab hominibus; ubi est illa sententia Domini in eo sermone quem habuit in monte? Ubi hoc dixit, ibi et illud paulo ante dixit: Luceant opera vestra bona coram hominibus. Et non ibi cessavit, non ibi finem fecit; sed addidit, Et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16) . Et Apostolus quid ait? Eram autem ignotus facie Ecclesiis Judaeae, quae in Christo sunt: tantum autem audientes erant quia qui nos aliquando persequebatur, nunc evangelizat fidem quam aliquando vastabat; et in me magnificabant Deum (Galat. I, 22-24) . Videte quemadmodum et ipse, quia sic innotuit, finem non posuerit in laudem suam, sed in laudem Dei. Et quantum ad ipsum pertinet, vastator Ecclesiae, persecutor invidus, malignus,", + "candidate_score": 0.687742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_21", + "bdc_text": "His oppono superstitionem , ubi dissero de primis caussis et initiis erroris apud gentes , Iudaeos et christianos .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Epistolam-Joannis-ad-Parthos-tractatus-X_window_58", + "psc_text": "oderint civitatem ubi occisus est Dominus noster. Occiderunt Judaei quem invenerunt in terra, exsufflant isti eum qui sedet in coelo. Qui sunt pejores, qui contempserunt quia hominem putabant, an qui Sacramenta ejus exsufflant, quem jam Deum confitentur? Sed oderunt videlicet civitatem in qua occisus est Dominus ipsorum. Pii homines et misericordes, multum dolent occisum esse Christum, et occidunt in hominibus Christum! At ille dilexit illam civitatem, et misertus est ejus: inde dixit incipere praedicationem suam, Incipiens ab Jerusalem. Ille ibi principium fecit praedicationis nominis sui: et tu exhorrescis communionem illius civitatis? Non est mirum si praecisus odisti radicem. Quid ait ille discipulis suis? Estote sedentes in civitate, quia ego mitto promissionem meam in vos (Luc. XXIV, 13-49) . Ecce quam civitatem oderunt. Forte amarent, si Judaei interfectores Christi in illa habitarent. Manifestum est enim omnes interfectores Christi, id est Judaeos, expulsos esse de illa civitate. Quae habebat saevientes in Christum,", + "candidate_score": 0.639337, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_18", + "bdc_text": "tantum abest , ut vel tantillum de laudibus piorum hisce nostris diminutum cupiam .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Epistolam-Joannis-ad-Parthos-tractatus-X_window_308", + "psc_text": "sum parvulus in medio vestrum, tanquam nutrix fovens filios suos (I Thess. II, 7) ; tunc vos diligimus quando exigitis. Pigros non amamus; quia languentibus formidamus. Intercesserunt autem, ut intermitteremus textum hujus Epistolae, quaedam pro diebus festis solemnia lectionum, quae non potuerunt nisi legi, et ipsa tractari. Nunc ergo ad praetermissum ordinem redeamus; et quae restant, intente accipiat Sanctitas vestra. Nescio utrum magnificentius nobis charitas commendari posset, quam ut diceretur, Deus charitas est. Brevis laus, et magna laus: brevis in sermone, et magna in intellectu. Quam cito dicitur, Deus dilectio est! Et hoc breve est: si numeres, unum est; si appendas, quantum est! Deus dilectio est. Et qui manet, inquit, in dilectione, in Deo manet et Deus in illo manet (I Joan. IV, 16) . Sit tibi domus Deus, et esto domus Dei; mane in Deo, et maneat in te Deus. Manet in te Deus, ut te contineat: manes in", + "candidate_score": 0.636468, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_57", + "bdc_text": "Neque id vituperabunt in me lectores aequi , qui hoc ipsum laudarunt in aliis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Epistolam-Joannis-ad-Parthos-tractatus-X_window_269", + "psc_text": "Ego male, ille bene; et quod ego bene, ab illo bene: nam a me quidquid ago male. Ista confessio firmat cor, et facit dilectionis fundamentum. Nam si opera nostra abscondere debemus bona, ne videantur ab hominibus; ubi est illa sententia Domini in eo sermone quem habuit in monte? Ubi hoc dixit, ibi et illud paulo ante dixit: Luceant opera vestra bona coram hominibus. Et non ibi cessavit, non ibi finem fecit; sed addidit, Et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16) . Et Apostolus quid ait? Eram autem ignotus facie Ecclesiis Judaeae, quae in Christo sunt: tantum autem audientes erant quia qui nos aliquando persequebatur, nunc evangelizat fidem quam aliquando vastabat; et in me magnificabant Deum (Galat. I, 22-24) . Videte quemadmodum et ipse, quia sic innotuit, finem non posuerit in laudem suam, sed in laudem Dei. Et quantum ad ipsum pertinet, vastator Ecclesiae, persecutor invidus, malignus,", + "candidate_score": 0.605855, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf052", + "work_id": "051_Prosper-Aquitanus_Responsiones-pro-Augustino-ad-capitula-Gallorum", + "max_score": 0.710398, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_0_2", + "bdc_text": "In librum De origine erroris circa invocationem et cultum deorum ac simulachrorum ad d. Ambrosium Blaurerum Constantiensem praefatio . Scio mihi non defuturos adversarios , qui et argumentum , quod in hoc libro tracto , et modum , quo trado , prorsus sint damnaturi , verum consolabitur me conscientia mea coram domino . Novi enim , quid spectaverim ;", + "psc_chunk_id": "051_Prosper-Aquitanus_Responsiones-pro-Augustino-ad-capitula-Gallorum_window_0", + "psc_text": "Praefatio. 203 Doctrinam, quam sanctae memoriae Augustinus episcopus contra Pelagianos inimicos gratiae Christi, et liberi arbitrii decomptores, per multos annos apostolice asseruit, litterisque mandavit, quibusdam visum est, aut non intelligendo, aut intelligi eam nolendo, reprehendere: et hoc quasi compendium cognitionis his qui judicio eorum ducebantur, afferre; ut quae in libris praedicti viri damnabilia se reperisse jactabant, brevium capitulorum indiculis publicarent: talique commento et detestationem ejus quem impeterent, obtinerent; et ab his quae infamassent, curam exterriti lectoris 204 averterent. Ne ergo hanc persuasionem temere quis recipiat, et talem putet sensum scriptis catholici inesse doctoris, qualem eum qui frustra calumniantur ostentant; singulis capitulis quae damnationis titulo praenotarunt, brevi et absoluta professione respondeo; in nullo recedens a tramite earum definitionum quae in sancti viri disputationibus continentur: ut facile vel tenuis diligentiae advertat inspector, quam injustis opprobriis catholici praedicatoris memoria carpatur; et in quod peccatum cadant qui, aliena instigatione commoti, scriptorem celeberrimi nominis promptius", + "candidate_score": 0.710398, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_66", + "bdc_text": "Nam virtus tua commendavit te omnibus bonis vel apud exteras nationes illam praedicantibus .", + "psc_chunk_id": "051_Prosper-Aquitanus_Responsiones-pro-Augustino-ad-capitula-Gallorum_window_19", + "psc_text": "maxime fidelium (I Tim. IV, 10) . Et audiamus Dominum dicentem apostolis suis, Euntes ergo, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti, docentes eos servare omnia quaecumque mandavi vobis (Matth. XXVIII, 19) . Audiamus quoque ad Abraham promissionem Dei dicentis, In semine tuo benedicentur omnes tribus terrae (Genes. XXII, 18) : et si Filii promissionis sumus, non haesitemus diffidentia (Rom. IV, 20), sed cum patre nostro Abraham demus gloriam Deo, et plenissime credamus, quoniam quod promisit, potens est et facere (Ibid., 21) . Audiamus David prophetantem, Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus omnes patriae gentium (Psal. XXI, 28) . Et alibi, Et benedicentur in ipso omnes tribus terrae, omnes gentes magnificabunt eum (Psal. LXXI, 17) . Et alibi, Omnes gentes quascumque fecisti, venient et adorabunt coram te, Domine, et glorificabunt nomen tuum (Psal. LXXXV, 9) . Quae", + "candidate_score": 0.62722, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum", + "max_score": 0.710165, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_1_3", + "bdc_text": "Scio mihi non defuturos adversarios , qui et argumentum , quod in hoc libro tracto , et modum , quo trado , prorsus sint damnaturi , verum consolabitur me conscientia mea coram domino . Novi enim , quid spectaverim ; novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_47", + "psc_text": "meritum ignoraret auctor, cujus affectum nesciret arbiter? Haec illis. 53. Caeterum nobis satis est ipsius testimonium, qui ait: Ego sum scrutans corda et renes (Jerem. XVII, 10) . Et in Evangelio ait Dominus Jesus: Quid cogitatis mala in cordibus vestris (Luc. V, 22) ? Sciebat enim quod cogitarent mala. Denique Evangelista testatur dicens: Sciebat enim Jesus cogitationes eorum (Luc. VI, 8) . 54. Quorum non poterit satis movere opinio, si facta eorum consideremus. Nolunt supra se esse judicem, quem nihil fallat: nolunt ei dare occultorum scientiam, qui metuunt occulta sua prodi. Sed etiam Dominus sciens opera eorum, tradidit eos in tenebras. In nocte, inquit, erit fur. Et oculus adulteri servabit tenebras, dicens: Non considerabit me oculus: et latibulum personae posuit suae (Job XXIV, 14, 15) . 16 Omnis enim qui lucem fugit, diligit tenebras, studens latere, cum Deum latere non possit, qui intra profundum abyssi, et intra hominum mentes non", + "candidate_score": 0.710165, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_19_21", + "bdc_text": "Atqui hoc tempore et saeculo ista eo potissimum nomine publico , quod videam potentes , doctos , principes et maximae existimationis viros vafris artibus , disputationibus et concionibus ingeniosis , aedictis publicis , modis denique omnibus id conari , ut tota Christi fidelium ecclesia divorum intercessionem et invocationem , sed et simulachrorum usum et cultum in templis agnoscat et confiteatur apostolicum , antiquum , orthodoxum et rectum esse . Ideo enim in priore operis parte , quid prophetae et apostoli apostolicaque ecclesia de deo , eius invocatione et cultu senserit atque crediderit , ostendo . His oppono superstitionem , ubi dissero de primis caussis et initiis erroris apud gentes , Iudaeos et christianos .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_46", + "psc_text": "Dominus, neque intelliget Deus Jacob. Quibus respondet propheta dicens: Intelligite nunc insipientes in populo, et stulti aliquando sapite. Qui plantavit aurem, non audit: et qui finxit oculum, non considerat? Qui corripit gentes, non arguit, qui docet hominem scientiam? Dominus scit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt (Ibid. 7 et seq.) . Qui ea quaecumque vana sunt deprehendit, ea quae sancta sunt, nescit, et ignorat quod ipse fecit? Potest opus suum ignorare artifex? Homo est, et in opere suo latentia deprehendit; et Deus opus suum nescit? Altius ergo profundum in opere, quam in auctore. Et fecit aliquid quod supra se esset, cujus meritum ignoraret auctor, cujus affectum nesciret arbiter? Haec illis. 53. Caeterum nobis satis est ipsius testimonium, qui ait: Ego sum scrutans corda et renes (Jerem. XVII, 10) . Et in Evangelio ait Dominus Jesus: Quid cogitatis mala in cordibus vestris (Luc. V, 22) ? Sciebat enim quod cogitarent mala. Denique", + "candidate_score": 0.68264, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_18_20", + "bdc_text": "tantum abest , ut vel tantillum de laudibus piorum hisce nostris diminutum cupiam . Atqui hoc tempore et saeculo ista eo potissimum nomine publico , quod videam potentes , doctos , principes et maximae existimationis viros vafris artibus , disputationibus et concionibus ingeniosis , aedictis publicis , modis denique omnibus id conari , ut tota Christi fidelium ecclesia divorum intercessionem et invocationem , sed et simulachrorum usum et cultum in templis agnoscat et confiteatur apostolicum , antiquum , orthodoxum et rectum esse . Ideo enim in priore operis parte , quid prophetae et apostoli apostolicaque ecclesia de deo , eius invocatione et cultu senserit atque crediderit , ostendo .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_46", + "psc_text": "Dominus, neque intelliget Deus Jacob. Quibus respondet propheta dicens: Intelligite nunc insipientes in populo, et stulti aliquando sapite. Qui plantavit aurem, non audit: et qui finxit oculum, non considerat? Qui corripit gentes, non arguit, qui docet hominem scientiam? Dominus scit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt (Ibid. 7 et seq.) . Qui ea quaecumque vana sunt deprehendit, ea quae sancta sunt, nescit, et ignorat quod ipse fecit? Potest opus suum ignorare artifex? Homo est, et in opere suo latentia deprehendit; et Deus opus suum nescit? Altius ergo profundum in opere, quam in auctore. Et fecit aliquid quod supra se esset, cujus meritum ignoraret auctor, cujus affectum nesciret arbiter? Haec illis. 53. Caeterum nobis satis est ipsius testimonium, qui ait: Ego sum scrutans corda et renes (Jerem. XVII, 10) . Et in Evangelio ait Dominus Jesus: Quid cogitatis mala in cordibus vestris (Luc. V, 22) ? Sciebat enim quod cogitarent mala. Denique", + "candidate_score": 0.677564, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_52_54", + "bdc_text": "tandem , cum nemo prodit , qui meliora proponat , in medium , opusculum illudin der Vorlage illum . meum denuo in manus sumo , recognosco adeoque et regenero . Crevit autem opus in ipsis , quod dici solet , manibus nostrisVgl . etwa Esr 5 , 8. , et in tantum crevit , ut , si conferas cum priore , triplo prope excedat , imo prius illud nequaquam agnoscas .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_46", + "psc_text": "Dominus, neque intelliget Deus Jacob. Quibus respondet propheta dicens: Intelligite nunc insipientes in populo, et stulti aliquando sapite. Qui plantavit aurem, non audit: et qui finxit oculum, non considerat? Qui corripit gentes, non arguit, qui docet hominem scientiam? Dominus scit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt (Ibid. 7 et seq.) . Qui ea quaecumque vana sunt deprehendit, ea quae sancta sunt, nescit, et ignorat quod ipse fecit? Potest opus suum ignorare artifex? Homo est, et in opere suo latentia deprehendit; et Deus opus suum nescit? Altius ergo profundum in opere, quam in auctore. Et fecit aliquid quod supra se esset, cujus meritum ignoraret auctor, cujus affectum nesciret arbiter? Haec illis. 53. Caeterum nobis satis est ipsius testimonium, qui ait: Ego sum scrutans corda et renes (Jerem. XVII, 10) . Et in Evangelio ait Dominus Jesus: Quid cogitatis mala in cordibus vestris (Luc. V, 22) ? Sciebat enim quod cogitarent mala. Denique", + "candidate_score": 0.644644, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_7_9", + "bdc_text": "Hoc enim religionis caussa omni fuco carens , syncera et simplex , eorum item conditio poscere videbatur , in quorum gratiam ista scribebam . Chrysippea acuminaDer Stoiker Chrysipp galt als hervorragender Dialektiker ; vgl. LAW 624 .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_26", + "psc_text": "illic consolationem invenit (Luc. XVI, 25). Deinde qui illa non legunt, nostra legent si volent: qui non sermonum supellectilem, neque artem dicendi; sed simplicem rerum exquirunt gratiam. CAPUT X. Prius sacris litteris decorum quam in philosophorum libris frequentatum esse: Pythagoram silentii sui legem mutuatum a Davide: sed hujus tamen praestare disciplinam; cum primum officium sit loquendi modus. 30. Decorum autem in nostris Scripturis primo constitui loco (quod Graece πρέπον 10 dicitur) instruimur et docemur, legentes: Te decet hymnus, Deus, in Sion (Psal. LXIV, 2) : vel Graece, Σοὶ πρέπει ὑμνὸς ὦ Θεὸς, ἐν Σίων. Et Apostolus ait: Loquere quae decent sanam doctrinam (Tit. II, 1) . Et alibi: Decebat autem eum per quem omnia, et propter quem omnia, multis filiis in gloriam adductis, ducem salutis eorum per passionem consummari (Hebr. II, 10) . 31. Numquid prior Panaetius, numquid Aristoteles, qui et ipse disputavit de Officio, quam David; cum et ipse", + "candidate_score": 0.644161, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_8_10", + "bdc_text": "Chrysippea acuminaDer Stoiker Chrysipp galt als hervorragender Dialektiker ; vgl. LAW 624 . et superstitiosulos quosdam dictionis admiratores censoresque nihil moror .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_27", + "psc_text": "sanam doctrinam (Tit. II, 1) . Et alibi: Decebat autem eum per quem omnia, et propter quem omnia, multis filiis in gloriam adductis, ducem salutis eorum per passionem consummari (Hebr. II, 10) . 31. Numquid prior Panaetius, numquid Aristoteles, qui et ipse disputavit de Officio, quam David; cum et ipse Pythagoras, qui legitur Socrate antiquior, prophetam secutus David (Psal. XXXVIII, 2 et seq.), legem silentii dederit suis? Sed ille ut per quinquennium discipulis usum inhiberet loquendi: David autem non ut naturae munus imminueret; sed ut custodiam proferendi sermonis doceret. Et Pythagoras quidem ut non loquendo loqui doceret, David ut loquendo magis disceremus loqui. Quomodo enim sine exercitio doctrina, aut sine usu profectus? 32. Qui disciplinam bellicam vult assequi, quotidie exercetur armis, et tamquam in procinctu positus praeludit praelium, et velut coram posito praetendit hoste: atque ad peritiam viresque jaculandi, vel suos explorat lacertos, vel adversariorum declinat ictus, et vigilanti exit", + "candidate_score": 0.636238, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_4", + "bdc_text": "Modum in tradendo sequutus sum , qui maxime videbatur perspicuus esse et huic negotio congruere .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_311", + "psc_text": "quia audit in occulto dicta, qui occulta fecit: et cognoscit secreta viscerum, qui sensum visceribus infudit. Ergo tamquam sub oculis constituti judicis, quidquid gerimus, in luce positum putemus, ut omnibus manifestetur. CAPUT XX. Omnibus multum prodesse bonorum familiaritatem, maxime vero adolescentibus: hoc Jesu Nave ac Moysi, aliisque exemplis probari: quibus subjicitur qui aetate sint dispares, virtute interdum pares esse, ut Petrus ac Joannes patefaciunt. 97. Plurimum itaque prodest unicuique bonis jungi. Adolescentibus quoque utile, ut claros et sapientes viros sequantur; quoniam qui congreditur sapientibus, sapiens est: qui autem cohaeret imprudentibus, imprudens agnoscitur. Et ad instructionem itaque plurimum proficit, et ad probitatis testimonium. Ostendunt enim adolescentes eorum se imitatores esse, quibus adhaerent; et ea convalescit opinio, quod ab his vivendi acceperint similitudinem, cum quibus conversandi hauserint cupiditatem. 98. Inde tantus Jesus Nave, quod eum non solum erudivit ad Legis scientiam Moysi copula, verum etiam sanctificavit ad gratiam (Exod. XXIV, 13). Denique", + "candidate_score": 0.625381, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae", + "max_score": 0.709512, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_1_3", + "bdc_text": "Scio mihi non defuturos adversarios , qui et argumentum , quod in hoc libro tracto , et modum , quo trado , prorsus sint damnaturi , verum consolabitur me conscientia mea coram domino . Novi enim , quid spectaverim ; novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2434", + "psc_text": "in tricesimo primo Psalmo dicitur: Peccatum meum cognitum tibi feci, et iniquitatem meam non abscondi. Dixi: Confitebor adversum me injustitiam meam Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei. Pro hac orabit ad te omnis sanctus in tempore opportuno (Psal. 31. 5. et seqq.) , non David, et justo viro, et (ut simpliciter 876 loquar) Prophetae, cujus verba narrantur, sed peccatori congruit. Cumque justus sub persona poenitentis talia profudisset, a Deo meretur audire: Intelligere te faciam, et docebo te in via hac qua ambulabis: confirmabo super te oculos meos (Ibid. 8) . In tricesimo quoque septimo Psalmo, cujus titulus est, In commemorationem, ut doceat nos semper peccatorum nostrorum memores esse debere, et agere poenitentiam, tale quid legimus: Non est pax essibus meis a facie peccatorum meorum. Quoniam iniquitates meae elevatae sunt super caput meum, quasi onus grave gravatae sunt super me. Corruptae sunt, et putruerunt cicatrices meae, a facie insipientiae meae.", + "candidate_score": 0.709512, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_36_38", + "bdc_text": "Postremo , cum adversarii omnes huc ceu ad sacram ancoramVgl . Adagia , 1 , 3 , 43 ( LB II 130 ) . confugiant , quod alia fuerit ratio in superstitione et idolorum cultu gentilium , alia in cultu divorum et imaginum apud christianos , ego collatione quadam demonstro eun-dem esse cultum , superstitionem eandem deorum idolorumque apud gentes et divorum ac imaginum apud christianos . Hanc vero disputationem concludens tandem iustis caussis in medium prolatis ostendo , quantopere cavere oporteat idololatriam et omnem peregrinum cultum , quem dominus tantopere odit ac execratur .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_76", + "psc_text": "generaliter adversus Deum sapiat, quidquid diaboli est; et quod diaboli est, idololatria sit, cui omnia idola mancipantur: tamen et in alio loco speciatim, nominatimque determinat, dicens: Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, deponentes 32 fornicationem, immunditiam, et concupiscentiam malam, et cupiditatem, quae sunt idolorum servitus, propter quae venit ira Dei. (1. Coloss. 3. 5 et 6) . Servitus idolorum in vitiis et peccatis. --Non est tantum in eo servitus idoli, si quis duobus digitulis, thura in bustum arae jaciat, aut haustum paterae poculo fundat merum. Neget avaritiam esse idololatriam, qui potest triginta argenteis Dominum venditum appellare justitiam. Neget sacrilegium in libidine, sed is, qui membra Christi, et hostiam vivam placentem Deo, cum publicarum libidinum victimis, nefaria colluvione violavit. Non fateatur fraudem idololatriam esse, sed similis eorum, qui in Actibus Apostolorum ex patrimonio suo partem pretii reservantes, praesenti periere vindicta (Act. 5). Animadverte, frater, non tibi licere [al. licet. ]", + "candidate_score": 0.697549, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_37_39", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 3 , 43 ( LB II 130 ) . confugiant , quod alia fuerit ratio in superstitione et idolorum cultu gentilium , alia in cultu divorum et imaginum apud christianos , ego collatione quadam demonstro eun-dem esse cultum , superstitionem eandem deorum idolorumque apud gentes et divorum ac imaginum apud christianos . Hanc vero disputationem concludens tandem iustis caussis in medium prolatis ostendo , quantopere cavere oporteat idololatriam et omnem peregrinum cultum , quem dominus tantopere odit ac execratur . Qui certe alter huius disputationis nostrae status est , videlicet christiano homini constanti fide fugiendam esse omnem idololatriam , deum enim eum approbare cultum , qui spiritu , fide et integritate constatVgl. Joh 4 , 23f. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_76", + "psc_text": "generaliter adversus Deum sapiat, quidquid diaboli est; et quod diaboli est, idololatria sit, cui omnia idola mancipantur: tamen et in alio loco speciatim, nominatimque determinat, dicens: Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, deponentes 32 fornicationem, immunditiam, et concupiscentiam malam, et cupiditatem, quae sunt idolorum servitus, propter quae venit ira Dei. (1. Coloss. 3. 5 et 6) . Servitus idolorum in vitiis et peccatis. --Non est tantum in eo servitus idoli, si quis duobus digitulis, thura in bustum arae jaciat, aut haustum paterae poculo fundat merum. Neget avaritiam esse idololatriam, qui potest triginta argenteis Dominum venditum appellare justitiam. Neget sacrilegium in libidine, sed is, qui membra Christi, et hostiam vivam placentem Deo, cum publicarum libidinum victimis, nefaria colluvione violavit. Non fateatur fraudem idololatriam esse, sed similis eorum, qui in Actibus Apostolorum ex patrimonio suo partem pretii reservantes, praesenti periere vindicta (Act. 5). Animadverte, frater, non tibi licere [al. licet. ]", + "candidate_score": 0.693132, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_32_34", + "bdc_text": "his argumenta adiicio , quibus tuentur receptas . Ex opposito lege dei prolata et exposita , quae contra idola legitur promulgata Exodi 20 [1-6 ] , adversariorum argumenta dissolvo . Ubi ex historiis recenseo , quantum incendium excitarit in ecclesia Christi et quantum malum toti orbi christiano dederit infelix illa inter orientales et occidentales de usu imaginum Christi et sanctorum in christianorum templis concertatioIn den Kapiteln 25 und 26 handelt Bullinger vom byzantinischen Bilderstreit des 8 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_125", + "psc_text": "Scripturas aperuerat, a Moyse et omnibus Prophetis incipiens, postquam reserati sunt oculi eorum, cognoscentes eum, dixerunt ad alterutrum: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, dum loqueretur in via, et aperiret nobis Scripturas (Luc. 24. 32) ? Et in Deuteronomio (cap. 4) Deus ipse ignis scribitur esse consumens; et in Ezechiele (cap. 8) quoque, a renibus usque ad pedes videtur esse igneus; Et eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum, probatum terrae, purgatum septuplum (Psal. 17) . Et multa alia quae si de omnibus Scripturis voluero replicare, perlongum est. Ergo quaerimus ubi sit hoc incendium salutare? Nulli dubium quin in sacris voluminibus, ex quorum lectione universa hominum vitia purgantur. De eo vero quod sequitur, principium oris eorum, quomodo possit ad Scripturas referri, vereor ne si dicere coeperimus, non tam interpretari, quam vim Scripturis inferre videamur. Lingua Hebraea prima et communis. Victorinus Latinus Auctor. --Initium oris et communis eloquii, et hoc", + "candidate_score": 0.681928, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_15_17", + "bdc_text": "Ego vero totum illud superstitionis negotium in compendium contraxi , de hoc tantum disserui totumque semel oculis lectorum spectandum proposui . Quod sicubi usus postulabat aut in illorum libris elegans sententia aut evidens extabat argumentum , hisce nostris inserui . Merito enim piorum hominum lucubrationes magni aestimo , utpote quorum ministerio ad bonum ecclesiae suae utitur dominus et quorum spiritus nunc vivunt apud dominum ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1571", + "psc_text": "Abiron, qui minora peccarunt, non veniant ante tribunal Christi, et sui eum comparatione condemnent, qui extra Ecclesiam Salvatoris variarum doctrinarum thuribula diabolico igne complevit? Neque enim Dominus qui loquitur per Prophetam: Ego visiones multiplicavi, et in manibus Prophetarum assimilatus sum (Osee 12. 10. juxta LXX) , adulterinas eum docuit proferre doctrinas, nec qui a principio ipsi viderunt, et ministri fuerunt verbi Dei, nec Prophetarum chorus, qui olim vocabantur Videntes, haec eum instituit: sed ipse suae mentis arbitrio, furori daemonum serviens, et blando cogitationum errore deceptus, gregem, et ut ita dicam, 572 examen dogmatum perversorum, per totum orbem immisit mentibus indoctorum. Iste est qui Assyriis Babyloniisque fluminibus aperuit os suum, qui navem Ecclesiae bonarum mercium salutaris doctrinae plenam, fluctibus operire conatus est: dum imperitorum laude sustollitur, et Scripturarum sensum, aliter quam se habet veritas edisserens, gloriatur in confusione sua. Quis enim innumerabiles adeo et garrulos, et verbositatis atque imperitiae plenos conscripsit", + "candidate_score": 0.681585, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_23", + "bdc_text": "In Iudaeorum superstitionibus et idololatriis declarandis ideo diutius immoror , quod ex illis quoque nostrae melius cognosci posse videban-tur .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2461", + "psc_text": "Grammaticae apostolum fecisse reperimus. Neque enim sequitur sed, vel alia conjunctio, quae solet ei praepositioni, ubi quidem positum fuerit, respondere. Videntur igitur observationes Judaicae apud imperitos, et vilem plebeculam, imaginem habere rationis, humanaeque sapientiae. Unde, et doctores eorum σοφοὶ, hoc est, sapientes vocantur. Et si quando certis diebus traditiones suas 885 exponunt, discipulis suis solent dicere, οἱ σοφοὶ δευτερῶσιν id est, sapientes docent traditiones. Pro superstitione in Graeco ἐθελοθρησκεία positum est, hoc est, falsa religio: et pro humilitate ταπεινοφροσύνη, quae magis virtutem solet sonare, quam vitium. Sed hic ταπεινοφρονῆιν, sic est intelligendum, quod humilia sentiant atque terrena. Ἀφειδία autem σώματος, cujus nomen Latinus sermo non explicat, apud nos dicitur, ad non parcendum corpori. Non parcunt Judaei corporibus suis in assumptione ciborum, contemnentes interdum quae habent, et quaerentes quae non habent. Ex qua necessitate debilitates interdum, et morbos contrahunt. Nec honorant semetipsos, cum omnia munda sint mundis (Tit. 1. 15), nihilque", + "candidate_score": 0.681417, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_32_34", + "bdc_text": "his argumenta adiicio , quibus tuentur receptas . Ex opposito lege dei prolata et exposita , quae contra idola legitur promulgata Exodi 20 [1-6 ] , adversariorum argumenta dissolvo . Ubi ex historiis recenseo , quantum incendium excitarit in ecclesia Christi et quantum malum toti orbi christiano dederit infelix illa inter orientales et occidentales de usu imaginum Christi et sanctorum in christianorum templis concertatioIn den Kapiteln 25 und 26 handelt Bullinger vom byzantinischen Bilderstreit des 8 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1220", + "psc_text": "Quid plura? dispensatione Dei factum est, ut quae contra naturam simplicitate parvuli in contemptum Dei abutebatur, a naturae Domino proderetur, impleto sermone quo dicitur: Nihil occultum quod non manifestetur (Matth. 10) . 3. Simulque consideremus, quod occulte Scriptura et Salomonem et Achaz voluptatis et impietatis accuset. Uterque enim cum esset de stirpe David, recessit a Domino: et alter in tantum secutus est libidinem, ut septingentas habuerit uxores, et trecentas concubinas, et adolescentulas, et scorta passiva, quorum non erat numerus: neglectoque Deo patrum suorum, extruxerit idola gentium plurimarum; et fuerit, non ut prius IDIDIA, id est, amabilis Domini, sed amator mulierum (3. Reg. 11): alter miserit ad regem Assyriorum, auxilium postulans, et in tempore angustiae suae, auxerit contemptum in Dominum, immolaveritque 438 diis Damasci victimas percussoribus suis, et in omnibus urbibus Juda extruxerit aras ad cremandum thus; atque ad iracundiam provocaverit Dominum Deum Patrum suorum (2. Paral. 28): in tantum ut", + "candidate_score": 0.677661, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_19_21", + "bdc_text": "Atqui hoc tempore et saeculo ista eo potissimum nomine publico , quod videam potentes , doctos , principes et maximae existimationis viros vafris artibus , disputationibus et concionibus ingeniosis , aedictis publicis , modis denique omnibus id conari , ut tota Christi fidelium ecclesia divorum intercessionem et invocationem , sed et simulachrorum usum et cultum in templis agnoscat et confiteatur apostolicum , antiquum , orthodoxum et rectum esse . Ideo enim in priore operis parte , quid prophetae et apostoli apostolicaque ecclesia de deo , eius invocatione et cultu senserit atque crediderit , ostendo . His oppono superstitionem , ubi dissero de primis caussis et initiis erroris apud gentes , Iudaeos et christianos .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1571", + "psc_text": "Abiron, qui minora peccarunt, non veniant ante tribunal Christi, et sui eum comparatione condemnent, qui extra Ecclesiam Salvatoris variarum doctrinarum thuribula diabolico igne complevit? Neque enim Dominus qui loquitur per Prophetam: Ego visiones multiplicavi, et in manibus Prophetarum assimilatus sum (Osee 12. 10. juxta LXX) , adulterinas eum docuit proferre doctrinas, nec qui a principio ipsi viderunt, et ministri fuerunt verbi Dei, nec Prophetarum chorus, qui olim vocabantur Videntes, haec eum instituit: sed ipse suae mentis arbitrio, furori daemonum serviens, et blando cogitationum errore deceptus, gregem, et ut ita dicam, 572 examen dogmatum perversorum, per totum orbem immisit mentibus indoctorum. Iste est qui Assyriis Babyloniisque fluminibus aperuit os suum, qui navem Ecclesiae bonarum mercium salutaris doctrinae plenam, fluctibus operire conatus est: dum imperitorum laude sustollitur, et Scripturarum sensum, aliter quam se habet veritas edisserens, gloriatur in confusione sua. Quis enim innumerabiles adeo et garrulos, et verbositatis atque imperitiae plenos conscripsit", + "candidate_score": 0.676182, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_23_25", + "bdc_text": "In Iudaeorum superstitionibus et idololatriis declarandis ideo diutius immoror , quod ex illis quoque nostrae melius cognosci posse videban-tur . Iam in inquirendis originibus nostrae superstitionis altius rem repetii . Excutio enim sanctorum quorundam patrum super hac re sententias , quibus tamen nolui , quod videri poterat , cornicum oculos , ut dici solet , configeredie Alten als unwissend hinstellen ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2461", + "psc_text": "Grammaticae apostolum fecisse reperimus. Neque enim sequitur sed, vel alia conjunctio, quae solet ei praepositioni, ubi quidem positum fuerit, respondere. Videntur igitur observationes Judaicae apud imperitos, et vilem plebeculam, imaginem habere rationis, humanaeque sapientiae. Unde, et doctores eorum σοφοὶ, hoc est, sapientes vocantur. Et si quando certis diebus traditiones suas 885 exponunt, discipulis suis solent dicere, οἱ σοφοὶ δευτερῶσιν id est, sapientes docent traditiones. Pro superstitione in Graeco ἐθελο��ρησκεία positum est, hoc est, falsa religio: et pro humilitate ταπεινοφροσύνη, quae magis virtutem solet sonare, quam vitium. Sed hic ταπεινοφρονῆιν, sic est intelligendum, quod humilia sentiant atque terrena. Ἀφειδία autem σώματος, cujus nomen Latinus sermo non explicat, apud nos dicitur, ad non parcendum corpori. Non parcunt Judaei corporibus suis in assumptione ciborum, contemnentes interdum quae habent, et quaerentes quae non habent. Ex qua necessitate debilitates interdum, et morbos contrahunt. Nec honorant semetipsos, cum omnia munda sint mundis (Tit. 1. 15), nihilque", + "candidate_score": 0.67223, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_70", + "bdc_text": "Dominus Iesus adsit nobis et dirigat corda et ora nostra in gloriam nominis sui .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_130", + "psc_text": "Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. In ambobus Testamentis Trinitas praedicatur. Quod autem sabaoth et Salvator noster esse dicatur, accipe exemplum in vicesimo tertio 52 Psalmo. Virtutes quae Domino ministrabant, ad coelestes alias Fortitudines proclamabant, ut pandant januam Domino revertenti: Tollite portas principes vestras, sive ut Aquila interpretatur, attollite portae capita vestra, et introibit rex gloriae. Rursum illae quem indutum carne conspiciunt, novo mysterio stupefactae interrogant: Quis est iste rex gloriae (Ps. 23. 9) ? accipiuntque responsum: « Dominus virtutum ipse est rex gloriae: » quod in Hebraeo scribitur, « Dominus sabaoth. » Sciendumque quia ubicumque Septuaginta Interpretes Dominum virtutum, et Dominum Omnipotentem expresserint, in Hebraeo sit positum, « Dominus sabaoth, » quod interpretatur Aquila, « Dominus militiarum. » Dominus quoque ipse hic quatuor litterarum est, quod proprie in Deo ponitur JOD HE, JOD HE, id est duobus ja, quae duplicata ineffabile illud et gloriosum Dei nomen efficiunt. « Plena", + "candidate_score": 0.669074, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_33_35", + "bdc_text": "Ex opposito lege dei prolata et exposita , quae contra idola legitur promulgata Exodi 20 [1-6 ] , adversariorum argumenta dissolvo . Ubi ex historiis recenseo , quantum incendium excitarit in ecclesia Christi et quantum malum toti orbi christiano dederit infelix illa inter orientales et occidentales de usu imaginum Christi et sanctorum in christianorum templis concertatioIn den Kapiteln 25 und 26 handelt Bullinger vom byzantinischen Bilderstreit des 8 . Jahrhunderts und führt die Entstehung des von Byzanz getrennten abendländischen Kaisertums darauf zurück. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1220", + "psc_text": "Quid plura? dispensatione Dei factum est, ut quae contra naturam simplicitate parvuli in contemptum Dei abutebatur, a naturae Domino proderetur, impleto sermone quo dicitur: Nihil occultum quod non manifestetur (Matth. 10) . 3. Simulque consideremus, quod occulte Scriptura et Salomonem et Achaz voluptatis et impietatis accuset. Uterque enim cum esset de stirpe David, recessit a Domino: et alter in tantum secutus est libidinem, ut septingentas habuerit uxores, et trecentas concubinas, et adolescentulas, et scorta passiva, quorum non erat numerus: neglectoque Deo patrum suorum, extruxerit idola gentium plurimarum; et fuerit, non ut prius IDIDIA, id est, amabilis Domini, sed amator mulierum (3. Reg. 11): alter miserit ad regem Assyriorum, auxilium postulans, et in tempore angustiae suae, auxerit contemptum in Dominum, immolaveritque 438 diis Damasci victimas percussoribus suis, et in omnibus urbibus Juda extruxerit aras ad cremandum thus; atque ad iracundiam provocaverit Dominum Deum Patrum suorum (2. Paral. 28): in tantum ut", + "candidate_score": 0.667699, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_34", + "bdc_text": "Ubi ex historiis recenseo , quantum incendium excitarit in ecclesia Christi et quantum malum toti orbi christiano dederit infelix illa inter orientales et occidentales de usu imaginum Christi et sanctorum in christianorum templis concertatioIn den Kapiteln 25 und 26 handelt Bullinger vom byzantinischen Bilderstreit des 8 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_125", + "psc_text": "Scripturas aperuerat, a Moyse et omnibus Prophetis incipiens, postquam reserati sunt oculi eorum, cognoscentes eum, dixerunt ad alterutrum: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, dum loqueretur in via, et aperiret nobis Scripturas (Luc. 24. 32) ? Et in Deuteronomio (cap. 4) Deus ipse ignis scribitur esse consumens; et in Ezechiele (cap. 8) quoque, a renibus usque ad pedes videtur esse igneus; Et eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum, probatum terrae, purgatum septuplum (Psal. 17) . Et multa alia quae si de omnibus Scripturis voluero replicare, perlongum est. Ergo quaerimus ubi sit hoc incendium salutare? Nulli dubium quin in sacris voluminibus, ex quorum lectione universa hominum vitia purgantur. De eo vero quod sequitur, principium oris eorum, quomodo possit ad Scripturas referri, vereor ne si dicere coeperimus, non tam interpretari, quam vim Scripturis inferre videamur. Lingua Hebraea prima et communis. Victorinus Latinus Auctor. --Initium oris et communis eloquii, et hoc", + "candidate_score": 0.664986, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_49_51", + "bdc_text": "Cumque ante annos 10 in illas forte incidissem et fratribus doctis et piis communicassemEs ist anzunehmen , daß Bullinger sein Werk Zwingli und Jud vorgelegt hat , doch läßt sich diese Vermutung nicht belegen. , videbatur iis operaepretium fore , si publicarem , profuturum enim , ut si non ad aliud , ad hoc saltem , quod mea lucubratione nobiliora ingenia excitari posse crederent , quae utile alias et necessarium nostris saeculis argumentum doctius et felicius tractarent . Feci tum , quod iubebant , et opusculum De origine erroris in divorum et simulachrorum cultu aedidi . Interea vero , quid alii quoque proferrent , expectavi , interea et huius argumenti in scripturis , patribus et historiis observavi plurima ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2026", + "psc_text": "quasi Doctor gentium; et Petrus jure reprehenderetur, qui princeps circumcisionis id imperaverit [al. imperavit ] gentibus, quod soli qui ex Judaeis erant, debuerint observare. Hoc si placet, imo quia placet, ut quicumque credunt ex Judaeis, debitores sint Legis faciendae: tu ut Episcopus in toto orbe notissimus, debes hanc promulgare sententiam; et in assensum tuum omnes coepiscopos trahere. Ego in parvo tuguriolo [al. turguriunculo ] cum Monachis, id est, cum compeccatoribus meis, de magnis statuere non audeo, nisi hoc ingenue confiteri, me majorum scripta legere, et in Commentariis secundum omnium consuetudinem, varias ponere explanationes, ut e multis sequatur unusquisque quod velit. Quod quidem te puto et in saeculari litteratura, et in divinis Libris legisse et probasse. 6. Hanc autem explanationem quam primus Origenes in decimo Stromateon libro, ubi epistolam Pauli ad Galatas interpretatur, et caeteri deinceps interpretes sunt secuti, illa vel maxime causa subintroducunt, ut Porphyrio respondeant blasphemanti, qui Pauli arguit", + "candidate_score": 0.664789, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_15_17", + "bdc_text": "Ego vero totum illud superstitionis negotium in compendium contraxi , de hoc tantum disserui totumque semel oculis lectorum spectandum proposui . Quod sicubi usus postulabat aut in illorum libris elegans sententia aut evidens extabat argumentum , hisce nostris inserui . Merito enim piorum hominum lucubrationes magni aestimo , utpote quorum ministerio ad bonum ecclesiae suae utitur dominus et quorum spiritus nunc vivunt apud dominum ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1572", + "psc_text": "Iste est qui Assyriis Babyloniisque fluminibus aperuit os suum, qui navem Ecclesiae bonarum mercium salutaris doctrinae plenam, fluctibus operire conatus est: dum imperitorum laude sustollitur, et Scripturarum sensum, aliter quam se habet veritas edisserens, gloriatur in confusione sua. Quis enim innumerabiles adeo et garrulos, et verbositatis atque imperitiae plenos conscripsit libros, et infatigabili studio dies noctesque conjunxit, ut errorum monimenta dimittens, mereretur audire: Multis itineribus tuis deceptus es? Usus est enim duce pessimo, aura populari, et plurimis falsae scientiae voluminibus exaratis, ac rebelli contra Deum mente pugnans, unguento coelestium doctrinarum saniem quamdam, et pedorem sui foetoris immiscuit, ut rursum ad suam animam diceretur: Immunda et famosa, et nimia iniquitatibus. Neque enim Prophetam audire voluit commonentem: Quare diligitis vanitatem et quaeritis mendacium (Psal. 4. 3) ? is qui pro daemonibus Christum affigit cruci, ut non solum Dei et hominum, sed daemonum quoque mediator fiat. Verum absit tam immane nefas de Salvatore", + "candidate_score": 0.664752, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_22_24", + "bdc_text": "Neque ob aliud ibidem de gentium superstitionibus disputo copiosius , quam quod sub finem libri collationem subiicio inter superstitionem gentilium et christianorum , ut iam mox ab initio colliquescat id a nobis nulla fieri cum pietatis iniuria . In Iudaeorum superstitionibus et idololatriis declarandis ideo diutius immoror , quod ex illis quoque nostrae melius cognosci posse videban-tur . Iam in inquirendis originibus nostrae superstitionis altius rem repetii .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2144", + "psc_text": "Judaeis, utrum ab eis ipsis, qui ante adventum Domini interpretati sunt; et si ita est, quibus, vel quonam eorum; an ab istis posterius, qui propterea putari possunt, aliqua de codicibus Graecis vel subtraxisse, vel in eis corrupisse, ne illis testimoniis de Christiana fide convincerentur? Illi autem anteriores cur hoc facere voluerint, 781 non invenio. Deinde nobis mittas, obsecro interpretationem tuam de Septuaginta; quam te edidisse nesciebam. Librum quoque tuum, cujus mentionem fecisti, de optimo genere interpretandi, cupio legere; et adhuc nosse quomodo coaequanda sit in interprete peritia linguarum, conjecturis corum, qui scripturas edisserendo pertractant; quos necesse est, etiamsi rectae atque unius fidei fuerint, varias parere in multorum locorum obscuritate sententias: quamvis nequaquam ipsa varietas ab ejusdem fidei unitate discordet; sicut etiam unus tractator, secundum eamdem fidem, aliter atque aliter eumdem locum potest exponere, quia hoc ejus obscuritas patitur. » 35. « Ideo autem desidero interpretationem tuam de Septuaginta, ut et", + "candidate_score": 0.664662, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_15_17", + "bdc_text": "Ego vero totum illud superstitionis negotium in compendium contraxi , de hoc tantum disserui totumque semel oculis lectorum spectandum proposui . Quod sicubi usus postulabat aut in illorum libris elegans sententia aut evidens extabat argumentum , hisce nostris inserui . Merito enim piorum hominum lucubrationes magni aestimo , utpote quorum ministerio ad bonum ecclesiae suae utitur dominus et quorum spiritus nunc vivunt apud dominum ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2066", + "psc_text": "caeteris. Ego enim non tam vetera abolere conatus sum, quae linguae meae hominibus emendata de Graeco in Latinum transtuli, quam ea testimonia quae a Judaeis praetermissa sunt vel corrupta, proferre in medium; ut scirent nostri quid Hebraica Veritas contineret. Si cui legere non placet, nemo compellit invitum. Bibat vinum vetus cum suavitate, et nostra musta contemnat, quae in explanatione priorum edita sunt; ut sicubi illa non intelliguntur, ex nostris manifestiora fiant. Quod autem genus interpretationis in Scripturis sanctis sequendum sit, liber quem scripsi de Optimo genere interpretandi, et omnes Praefatiunculae divinorum Voluminum, quas editioni nostrae praeposuimus, explicant; ad illasque prudentem lectorem remittendum puto. Et si me, ut dicis, in novi Testamenti emendatione suscipis, exponisque causam cur suscipias; quia plurimi linguae Graecae habentes scientiam, de 754 meo possint opere judicare: eamdem integritatem debueras etiam in veteri credere Testamento, quod non nostra confinximus; sed ut apud Hebraeos invenimus, divina transtulimus. Sicubi dubitas,", + "candidate_score": 0.664132, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_34", + "bdc_text": "Ubi ex historiis recenseo , quantum incendium excitarit in ecclesia Christi et quantum malum toti orbi christiano dederit infelix illa inter orientales et occidentales de usu imaginum Christi et sanctorum in christianorum templis concertatioIn den Kapiteln 25 und 26 handelt Bullinger vom byzantinischen Bilderstreit des 8 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_124", + "psc_text": "Sancti nomen ingeminent: quomodo superius domus plena gloria, et nunc terra esse dicatur. Orandum in interpretationes Scripturarum. --Quae cum non minimum pulverem moveant, et prima statim fronte difficultatem interpretationis objiciant, in commune Dominum deprecemur, ut mihi 50 quoque de altari carbo mittatur, ut omni peccatorum sorde detersa, primum possim Dei sacramenta conspicere, dehinc enarrare quae videro. Seraphim sicut in interpretatione Nominum Hebraeorum invenimus, ardor, aut incendium, aut principium oris eorum, interpretantur. Quaerimus quid sit hoc incendium? Salvator ait: Ignem veni mittere in terram, et quam [al. quem] volo, ut ardeat (Luc. 12. 49) . Duo discipuli, quibus in itinere Dominus Scripturas aperuerat, a Moyse et omnibus Prophetis incipiens, postquam reserati sunt oculi eorum, cognoscentes eum, dixerunt ad alterutrum: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, dum loqueretur in via, et aperiret nobis Scripturas (Luc. 24. 32) ? Et in Deuteronomio (cap. 4) Deus ipse ignis scribitur esse consumens; et in", + "candidate_score": 0.662613, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_49_51", + "bdc_text": "Cumque ante annos 10 in illas forte incidissem et fratribus doctis et piis communicassemEs ist anzunehmen , daß Bullinger sein Werk Zwingli und Jud vorgelegt hat , doch läßt sich diese Vermutung nicht belegen. , videbatur iis operaepretium fore , si publicarem , profuturum enim , ut si non ad aliud , ad hoc saltem , quod mea lucubratione nobiliora ingenia excitari posse crederent , quae utile alias et necessarium nostris saeculis argumentum doctius et felicius tractarent . Feci tum , quod iubebant , et opusculum De origine erroris in divorum et simulachrorum cultu aedidi . Interea vero , quid alii quoque proferrent , expectavi , interea et huius argumenti in scripturis , patribus et historiis observavi plurima ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2027", + "psc_text": "Quod quidem te puto et in saeculari litteratura, et in divinis Libris legisse et probasse. 6. Hanc autem explanationem quam primus Origenes in decimo Stromateon libro, ubi epistolam Pauli ad Galatas interpretatur, et caeteri deinceps interpretes sunt secuti, illa vel maxime causa subintroducunt, ut Porphyrio respondeant blasphemanti, qui Pauli arguit procacitatem, quod principem Apostolorum Petrum ausus est reprehendere, et arguere in faciem, ac ratione constringere, quod male fecerit, id est in eo errore fuerit: in quo fuit ipse, qui alium arguit delinquentem. 741 Quid dicam de Joanne qui dudum in Pontificali gradu, Constantinopolitanam rexit Ecclesiam; et proprie super hoc capitulo latissimum exaravit librum, in quo Origenis et veterum sententiam est secutus? Si igitur me reprehendis errantem, patere me, quaeso, errare cum talibus; et cum me erroris mei multos socios habere perspexeris, tu veritatis tuae saltem unum astipulatorem proferre debebis. Haec de explanatione unius capituli Epistolae ad Galatas. Sed ne videar", + "candidate_score": 0.661322, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_11", + "bdc_text": "Tractarunt ante me quidem partem huius argumenti homines sancti et docti , quorum alii etiamnum vivunt , alii concesserunt ad dominum ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2226", + "psc_text": "Domini: quia nos qui vivimus, qui residui sumus, in adventu Domini non praeveniemus eos, qui dormierunt: quoniam ipse Dominus in jussu, et in voce Archangeli, et in tuba Dei descendet de coelo; et mortui qui in Christo sunt, resurgent primi: deinde nos qui vivimus, qui residui sumus, simul cum illis rapiemur in nubibus obviam Christo in aera; et sic semper cum Domino erimus (1. Thess. 4. 15. et seqq.) . Super quo quamvis superior Acacii disputatio plenius ventilarit, tamen dicendum est quid videatur aliis, Theodoro videlicet, Apollinario, et Diodoro, qui unam sequuntur sententiam: quorum Diodorus haec scripsit. « Residuos atque viventes, Paulus Apostolus vocat; non quo velit intelligi et se et alios resurrectionis tempore in corpore reperiendos: sed nos dixit, pro eo quod est, justos; de quorum et ego sum numero. Ipsi enim rapientur obviam Christo, et non peccatores. Viventes autem, non juxta tropologiam, sanctos accipimus, qui peccato non mortui", + "candidate_score": 0.661017, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_48_50", + "bdc_text": "illeveram . Cumque ante annos 10 in illas forte incidissem et fratribus doctis et piis communicassemEs ist anzunehmen , daß Bullinger sein Werk Zwingli und Jud vorgelegt hat , doch läßt sich diese Vermutung nicht belegen. , videbatur iis operaepretium fore , si publicarem , profuturum enim , ut si non ad aliud , ad hoc saltem , quod mea lucubratione nobiliora ingenia excitari posse crederent , quae utile alias et necessarium nostris saeculis argumentum doctius et felicius tractarent . Feci tum , quod iubebant , et opusculum De origine erroris in divorum et simulachrorum cultu aedidi .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2063", + "psc_text": "asteriscos; et Christiani hominis interpretatiunculam non sequaris, praesertim cum ea quae addita sunt, ex hominis Judaei atque blasphemi post passionem Christi, editione transtulerit. Vis amator esse verus Septuaginta Interpretum? Non legas ea quae sub asteriscis sunt, imo rade de voluminibus, ut veterum te fautorem probes. Quod si feceris, omnes Ecclesiarum Bibliothecas damnare cogeris. Vix enim unus aut alter invenietur liber, qui ista non habeat. 20. Porro quod dicis non debuisse me interpretari post veteres, et novo uteris syllogismo: aut obscura fuerunt quae interpretati sunt Septuaginta, aut manifesta. Si obscura, te quoque in illis falli potuisse credendum est. Si manifesta, illos in eis falli non potuisse, perspicuum est. Tuo tibi sermone respondeo. Omnes veteres tractatores qui nos in Domino praecesserunt, et qui Scripturas sanctas interpretati sunt, aut obscura interpretati sunt, aut manifesta. Si obscura, quomodo tu ausus es post eos disserere, quod illi explanare 753 non potuerunt? Si manifesta, superfluum est", + "candidate_score": 0.659246, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_40_42", + "bdc_text": "Hoc argumentum tractaveram ante annos propemodum 15 et chartis quibusdam per exercitationem imitationem quein der Vorlage immitationemque . LactantiiIn der ungedruckten Erstfassung seiner Schrift lehnte sich Bullinger vor allem an die ersten zwei Bücher der \"Divinae institutiones \" von Laktanz an ; vgl . Willy Rordorf Laktanz als Vorbild des jungen Bullinger , in :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1199", + "psc_text": "Lactantius, qui de Ira quoque, et Opificio Dei duo volumina condidit: quos si legere volueris, dialogorum Ciceronis in eis ἐπιτομὴν reperies. Victorino Martyri in libris suis, licet desit eruditio, tamen non deest eruditionis voluntas. Cyprianus, 430 Quod idola dii non sint, qua brevitate, qua historiarum omnium scientia, quorum verborum et sensuum splendore perstrinxit? Hilarius meorum Confessor temporum et Episcopus, duodecim Quintiliani libros et stylo imitatus est, et numero: brevique libello, quem scripsit contra Dioscorum Medicum, quid in litteris possit, ostendit. Juvencus Presbyter, sub Constantino historiam Domini Salvatoris versibus explicavit: nec pertimuit Evangelii majestatem sub metri leges mittere. De caeteris vel mortuis, vel viventibus taceo: quorum in scriptis suis et vires manifestae sunt et voluntas. 6. Nec statim prava opinione fallaris, contra Gentes hoc esse licitum, in aliis disputationibus dissimulandum, quia omnes pene omnium libri, exceptis his qui cum Epicuro litteras non didicerunt, eruditionis doctrinaeque plenissimi sunt. Quanquam ego illud magis", + "candidate_score": 0.65924, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_38", + "bdc_text": "Hanc vero disputationem concludens tandem iustis caussis in medium prolatis ostendo , quantopere cavere oporteat idololatriam et omnem peregrinum cultum , quem dominus tantopere odit ac execratur .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_76", + "psc_text": "generaliter adversus Deum sapiat, quidquid diaboli est; et quod diaboli est, idololatria sit, cui omnia idola mancipantur: tamen et in alio loco speciatim, nominatimque determinat, dicens: Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, deponentes 32 fornicationem, immunditiam, et concupiscentiam malam, et cupiditatem, quae sunt idolorum servitus, propter quae venit ira Dei. (1. Coloss. 3. 5 et 6) . Servitus idolorum in vitiis et peccatis. --Non est tantum in eo servitus idoli, si quis duobus digitulis, thura in bustum arae jaciat, aut haustum paterae poculo fundat merum. Neget avaritiam esse idololatriam, qui potest triginta argenteis Dominum venditum appellare justitiam. Neget sacrilegium in libidine, sed is, qui membra Christi, et hostiam vivam placentem Deo, cum publicarum libidinum victimis, nefaria colluvione violavit. Non fateatur fraudem idololatriam esse, sed similis eorum, qui in Actibus Apostolorum ex patrimonio suo partem pretii reservantes, praesenti periere vindicta (Act. 5). Animadverte, frater, non tibi licere [al. licet. ]", + "candidate_score": 0.657714, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_38", + "bdc_text": "Hanc vero disputationem concludens tandem iustis caussis in medium prolatis ostendo , quantopere cavere oporteat idololatriam et omnem peregrinum cultum , quem dominus tantopere odit ac execratur .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1658", + "psc_text": "Ut erroris tenebras, frigusque ignorantiae relinquentes, ad ortum solis justitiae, juncti magorum studiis convertantur, et inhabitantes calidissimam plagam coeli, quae in Scripturarum fervore sentitur, 603 pastores ecclesiasticos, spreta Origenis amentia, sciscitentur, et dicant: Ubi est qui natus est rex Judaeorum (Matth. 2. 2) ? Cum illum invenerint jacentem in praesepi, humili videlicet eloquio Scripturarum, offerant [al. offerunt ] ei aurum, et thus, et myrrham: id est, fidem probatam, et omni veritatis splendore fulgentem, conversationisque beneolentis fragrantiam, et continentiam, luxum voluptatis, et fluitantia carnis incentiva siccantem. Qui enim post crebras commonitiones, ecclesiasticae fidei contradicunt, duplici languore detinentur, nequitia, et imperitia, et in morem serpentum toti ad terrena conversi, adhaerentesque humo, bonis mala praeferunt, nec noverunt, quae sit differentia vitiorum atque virtutum, et de sanctis Scripturis in correptionem, et sanitatem sui medicamenta contemnunt, in morem praegnantium mulierum, veritatis fastidia sustinentes, quae solitos cibos respuunt, et noxia quaeque sectantur; nec valent contra veritatis", + "candidate_score": 0.656592, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_64_66", + "bdc_text": "sowie oben Nr. 1221 , 1-30. , unde nunc quoque pergratum tibi fore credebam , si idem liber iam tamen aliquanto opulentior , cultior habitiorque sub tuo nomine prodiret denuo in publicum . Multi nimirum viri boni haec nostra non tam meo quam tuo nomine legent . Nam virtus tua commendavit te omnibus bonis vel apud exteras nationes illam praedicantibus .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1460", + "psc_text": "ad excusationem Auctoris, multa de libris ejus esse subtracta, quae apertam impietatem ejusdem monstrare potuissent, quaesumus 522 Praestantiam tuam, ut in hoc specialiter, non tam nobis, quam universis qui in Urbe habitant, profuturum opus digneris impendere, ut supra dictum librum Origenis ad fidem, quemadmodum ab ipso Auctore editus est, tuo sermone manifestes; et quae a defensore ejus interpolata sunt, prodas. Et quae etiam in his schedulis, quas ad Sanctitatem tuam direximus, vel contra catholicam regulam vel imperite edita sunt, redarguas atque convincas. Sane subtiliter in Praefatione operis sui mentionem, tacito nomine tuae Sanctitatis, expressit, quod a te promissum opus ipse compleverit: illud oblique agens, etiam te simili ratione sentire. Purga ergo suspiciones hominum, et convince criminantem, ne si dissimulaveris, consentire videaris. EPISTOLA LXXXIV. Respondens superiori Epistolae, exponit, quo animo legerit, laudaritque Origenem, quem ab omnibus legi cupiat, si fieri possit absque periculo pietatis: et aemulorum calumnias refellit, ac suspiciones hominum", + "candidate_score": 0.653001, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_0", + "bdc_text": "In librum De origine erroris circa invocationem et cultum deorum ac simulachrorum ad d. Ambrosium Blaurerum Constantiensem praefatio .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2027", + "psc_text": "Quod quidem te puto et in saeculari litteratura, et in divinis Libris legisse et probasse. 6. Hanc autem explanationem quam primus Origenes in decimo Stromateon libro, ubi epistolam Pauli ad Galatas interpretatur, et caeteri deinceps interpretes sunt secuti, illa vel maxime causa subintroducunt, ut Porphyrio respondeant blasphemanti, qui Pauli arguit procacitatem, quod principem Apostolorum Petrum ausus est reprehendere, et arguere in faciem, ac ratione constringere, quod male fecerit, id est in eo errore fuerit: in quo fuit ipse, qui alium arguit delinquentem. 741 Quid dicam de Joanne qui dudum in Pontificali gradu, Constantinopolitanam rexit Ecclesiam; et proprie super hoc capitulo latissimum exaravit librum, in quo Origenis et veterum sententiam est secutus? Si igitur me reprehendis errantem, patere me, quaeso, errare cum talibus; et cum me erroris mei multos socios habere perspexeris, tu veritatis tuae saltem unum astipulatorem proferre debebis. Haec de explanatione unius capituli Epistolae ad Galatas. Sed ne videar", + "candidate_score": 0.64581, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_14_16", + "bdc_text": "nonnun-quam et alia interim agentes per occasionem istarum rerum meminerunt . Ego vero totum illud superstitionis negotium in compendium contraxi , de hoc tantum disserui totumque semel oculis lectorum spectandum proposui . Quod sicubi usus postulabat aut in illorum libris elegans sententia aut evidens extabat argumentum , hisce nostris inserui .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1467", + "psc_text": "haeresim defenderim, ubi pravum Origenis dogma laudaverim. In lectione Isaiae (Cap. 6), in qua duo Seraphim clamantia describuntur, illo interpretante Filium et Spiritum Sanctum, nonne ego detestandam expositionem in duo Testamenta mutavi? Habetur liber in manibus, ante viginti annos editus. Tot opuscula mea, et maxime Commentarii, juxta opportunitatem locorum gentilem sectam lacerant. Quod autem opponunt, congregasse me libros illius, super cunctos homines: utinam omnium Tractatorum haberem volumina, ut tarditatem ingenii, 525 lectionis diligentia compensarem. Congregavi libros ejus, fateor; et ideo errores non sequor, quia scio universa quae scripsit. Credite experto, quasi Christianus Christianis loquor: Venenata sunt illius dogmata, aliena a Scripturis sanctis, vim Scripturis facientia. Legi, inquam, legi Origenem; et si in legendo crimen est fateor; et nostrum marsupium Alexandrinae chartae evacuarunt. Si mihi creditis, Origenistes nunquam fui; si non creditis, nunc esse cessavi. Quod si nec sic adducimini ad fidem, compellitis me ad defensionem mei, contra amasium vestrum scribere:", + "candidate_score": 0.645314, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_50_52", + "bdc_text": "Feci tum , quod iubebant , et opusculum De origine erroris in divorum et simulachrorum cultu aedidi . Interea vero , quid alii quoque proferrent , expectavi , interea et huius argumenti in scripturis , patribus et historiis observavi plurima ; tandem , cum nemo prodit , qui meliora proponat , in medium , opusculum illudin der Vorlage illum .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1487", + "psc_text": "Aliud est, si qua ab haereticis addita sunt, aliud si quis quasi bene dicta defendat. Solus inventus est Origenes, cujus scripta in toto orbe falsarentur, et, quasi ad Mithridatis litteras, omnis veritas uno die de voluminibus illius raderetur. Si unus violatus est liber, num universa ejus opera, quae diversis et locis et temporibus edidit, simul corrumpi potuerunt? Ipse Origenes in epistola, quam scribit ad Fabianum Romanae urbis Episcopum, poenitentiam 532 agit, cur talia scripserit, et causas temeritatis in Ambrosium refert, quod secreto edita, in publicum protulerit: et quid adhuc ἐυρεσιλογοῦσιν, aliena esse, quae displicent? 11. An Pamphilus Origenis laudator. --Porro, quod Pamphilum proferunt laudatorem ejus, gratias illis ago meo nomine, quod dignum me putaverunt, quem cum martyre calumniarentur. Si enim ab inimicis Origenis libros ejus dicitis esse violatos, ut infamarentur: quare mihi non liceat dicere, ab amicis ejus et sectatoribus compositum esse sub nomine Pamphili volumen, quod illum testimonio martyris", + "candidate_score": 0.64526, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_41_43", + "bdc_text": "LactantiiIn der ungedruckten Erstfassung seiner Schrift lehnte sich Bullinger vor allem an die ersten zwei Bücher der \"Divinae institutiones \" von Laktanz an ; vgl . Willy Rordorf Laktanz als Vorbild des jungen Bullinger , in : Bullinger- Tagung 1975 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1199", + "psc_text": "Lactantius, qui de Ira quoque, et Opificio Dei duo volumina condidit: quos si legere volueris, dialogorum Ciceronis in eis ἐπιτομὴν reperies. Victorino Martyri in libris suis, licet desit eruditio, tamen non deest eruditionis voluntas. Cyprianus, 430 Quod idola dii non sint, qua brevitate, qua historiarum omnium scientia, quorum verborum et sensuum splendore perstrinxit? Hilarius meorum Confessor temporum et Episcopus, duodecim Quintiliani libros et stylo imitatus est, et numero: brevique libello, quem scripsit contra Dioscorum Medicum, quid in litteris possit, ostendit. Juvencus Presbyter, sub Constantino historiam Domini Salvatoris versibus explicavit: nec pertimuit Evangelii majestatem sub metri leges mittere. De caeteris vel mortuis, vel viventibus taceo: quorum in scriptis suis et vires manifestae sunt et voluntas. 6. Nec statim prava opinione fallaris, contra Gentes hoc esse licitum, in aliis disputationibus dissimulandum, quia omnes pene omnium libri, exceptis his qui cum Epicuro litteras non didicerunt, eruditionis doctrinaeque plenissimi sunt. Quanquam ego illud magis", + "candidate_score": 0.644791, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_27", + "bdc_text": "Hoc consilio respondi etiam ad singulas adversariorum obiectiones , quas licet paucis , bona tamen fide recensui , bona fide item discussi , sed quam feliciter , iudicabunt lectores .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_979", + "psc_text": "sanctum filium meum Oceanum illorum insaniae repugnare, et doleo simul et gaudeo: dum aut supplantati sunt simplices: aut ab erudito viro errantibus subvenitur. Et quia meae parvitatis quaeris sententiam: utrum secundum fratrem Faustinum penitus respuendus sit, an secundum quosdam legendus ex parte: ego Origenem propter eruditionem sic interdum legendum arbitror, quomodo Tertullianum, Novatum, Arnobium, Apollinarium, et nonnullos Ecclesiasticos Scriptores Graecos pariter et Latinos: ut bona eorum eligamus, vitemusque contraria, juxta Apostolum dicentem: « Omnia probate, quod bonum est, tenete » (1 Thess. 5). Caeterum qui vel in amorem ejus nimium, vel in odium stomachi sui pravitate ducuntur, videntur mihi illi maledicto Prophetico subjacere: « Vae his, qui dicunt bonum malum, et malum bonum: qui faciunt amarum dulce, et dulce amarum (Isai. 5). Nec enim propter doctrinam ejus, prava suscipienda sunt dogmata: nec propter dogmatum pravitatem, si quos Commentarios in Scripturas sanctas utiles edidit, penitus respuendi sunt. Quod si contentiosum inter", + "candidate_score": 0.644424, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_64_66", + "bdc_text": "sowie oben Nr. 1221 , 1-30. , unde nunc quoque pergratum tibi fore credebam , si idem liber iam tamen aliquanto opulentior , cultior habitiorque sub tuo nomine prodiret denuo in publicum . Multi nimirum viri boni haec nostra non tam meo quam tuo nomine legent . Nam virtus tua commendavit te omnibus bonis vel apud exteras nationes illam praedicantibus .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1127", + "psc_text": "novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque fratribus qui tua legunt, te talem dedit. » 2. « Liber quidam tuus, inter caetera non diu est, quod venit in manus nostras: quae sit ejus inscriptio, nescimus adhuc. Non enim hoc codex ipse, ut assolet, in liminari pagina praetendebat. Epitaphium tamen appellari dicebat frater, apud quem inventus est, quod ei nomen tibi placuisse ut inderetur, crederemus, si eorum tantum 405 hominum vel vitas, vel scripta ibi legissemus, qui jam defuncti essent. Cum vero multorum et eo tempore quo scribebatur, et nunc usque viventium, ibi commemorentur opuscula, miramur cur hunc ei titulum vel imposueris, vel imposuisse credaris. Tamen [al. Sane", + "candidate_score": 0.644104, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_27", + "bdc_text": "Hoc consilio respondi etiam ad singulas adversariorum obiectiones , quas licet paucis , bona tamen fide recensui , bona fide item discussi , sed quam feliciter , iudicabunt lectores .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_971", + "psc_text": "in explanatione duntaxat Scripturarum secuti sunt, et expresserunt: ne non tam me defendere, quam socios criminis videar quaerere. Ad teipsum 349 veniam: cur tractatus ejus in Job descriptos habes? In quibus contra diabolum, et de stellis coeloque disputans, quaedam locutus est, quae Ecclesia non recipit? Tibi soli licet τῷ σοφωτάτῳ κρανίῳ de cunctis et Graecis et Latinis Tractatoribus ferre sententiam? et quasi censoria virgula, alios ejicere de bibliothecis, alios recipere: et cum tibi placuerit, me vel Catholicum, vel Haereticum pronuntiare: nobis non licet perversa respuere, et damnare quod saepe damnavimus? Lege ad Ephesios libros, lege caetera opuscula mea, maxime in Ecclesiasten Commentarios: et liquido pervidebis, me ab adolescentia nunquam alicujus auctoritate deterritum, acquievisse haereticae pravitati. 3. Non parum est scire quod nescias: prudentis hominis est nosse mensuram suam, nec zelo diaboli concitatum, imperitiae suae cunctum orbem testem facere. Scilicet et gloriari cupis, et in patria tua jactitas, me non potuisse", + "candidate_score": 0.643983, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_50", + "bdc_text": "Feci tum , quod iubebant , et opusculum De origine erroris in divorum et simulachrorum cultu aedidi .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1514", + "psc_text": "in Aegypto parumper habitant, ad vestram provinciam transmigrasse, et homines pauperes, gratia et pecuniis inescatos, qui debuerant manu et labore victum quaerere, ut impleatur in eis quod scriptum est, « In circuitu impii ambulabunt » (Ps. 11. 19), velle in similitudinem Judaeorum prius igne consumi, quam Origenis videre scripta damnari: quodammodo proclamantes, « Posuimus mendacium spem nostram, et mendacio protegamur » (Isai. 28. 19. juxta LXX): ne forte et in illis partibus plebis [Ms. plebs ] et Monachorum turbent animos, et qui debuerant pro scelere correpti agere poenitentiam, nitantur contra nos, et mendaciorum cuniculis subvertant veritatem; justissimum duxi scribere Sanctitati vestrae, et brevitor nuntiare, quod e vicino Episcopis congregatis, qui prope implerent numerum Synodi perrexerim Nitriam: et coram multis Patribus, qui de tota pene Aegypto convolaverunt, lecti sunt libri Origenis, in quibus impio labore sudavit et consensu omnium condemnati. 2. Errores Origenis. Nam cum legeretur volumen περὶ Ἀρχῶν, quem nos", + "candidate_score": 0.643942, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_27", + "bdc_text": "Hoc consilio respondi etiam ad singulas adversariorum obiectiones , quas licet paucis , bona tamen fide recensui , bona fide item discussi , sed quam feliciter , iudicabunt lectores .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_967", + "psc_text": "ejus in fine acriter coarguens. 1. Justum quidem fuerat, nequaquam tibi litteris satisfacere, qui tuis auribus non credidisti: neque enim schedulae poteris acquiescere, qui vivo sermoni non accommodasti fidem. Sed quia Christus perfectae nobis humilitatis exemplar in se tribuit, dans osculum proditori, et latronis poenitentiam in patibulo suscipiens, eadem absenti significo, quae prasenti quoque locutus sum, me ita Origenem legisse vel legere, ut Apollinarium [al. Apollinarem ], vel caeteros Tractatores, quorum, in quibusdam, libros Ecclesia non recipit. Non quo omnia dicam esse damnanda, quae in illorum voluminibus continentur: sed quod quaedam reprehendenda confitear. Verum quia operis mei est et studii, multos legere, ut ex plurimis diversos flores carpam, non tam probaturus omnia, quam quae bona sunt electurus, assumo multos in manus meas, ut a multis multa cognoscam, secundum illud quod scriptum est: Omnia legentes: 348 quae bona sunt retinentes (1. Thess. 5. 21) . Unde satis miror te voluisse Origenis", + "candidate_score": 0.642607, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_49", + "bdc_text": "Cumque ante annos 10 in illas forte incidissem et fratribus doctis et piis communicassemEs ist anzunehmen , daß Bullinger sein Werk Zwingli und Jud vorgelegt hat , doch läßt sich diese Vermutung nicht belegen. , videbatur iis operaepretium fore , si publicarem , profuturum enim , ut si non ad aliud , ad hoc saltem , quod mea lucubratione nobiliora ingenia excitari posse crederent , quae utile alias et necessarium nostris saeculis argumentum doctius et felicius tractarent .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1545", + "psc_text": "augustiora videntes loca, simus 563 quod futuri sumus. Qua beatitudine indignos se fecere Judaei, qui Scripturae sanctae opibus derelictis, et ad pauperis intelligentiae acquiescentes magistros, hodie audiunt: Semper errant corde (Psal. 94) ; et nolunt, praesente Christo, dicere: Benedictus qui venit in nomine Domini (Psal. 117) . Praesertim cum omni voce opera clariora, Deum illum esse testentur, et nequaquam dicere: Haec dicit Dominus, sed, Ego dico vobis: per quae ostendit se latorem legum, et Dominum Deum verum, et non esse unum quemlibet prophetarum. 3. Neque enim divinitatem ejus, quae nullis locorum spatiis circumscribitur, assumptio servilis formae poterat obscurare, nec angustia humani corporis ineffabilem majestatis ejus terminare virtutem, quem operum magnitudo Dei filium comprobabat. Nam cum frementis maris elatos gurgites, et instar montium intumescentes, tranquillitati subitae reddidisset, Apostolorum navicula de naufragio liberata, et imperium praesentis Domini aquarum profunda sensissent, cumque, colluctantibus ventis, et ex omni parte fluctibus excitatis, tanta discrimina Salvatoris", + "candidate_score": 0.639843, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_41_43", + "bdc_text": "LactantiiIn der ungedruckten Erstfassung seiner Schrift lehnte sich Bullinger vor allem an die ersten zwei Bücher der \"Divinae institutiones \" von Laktanz an ; vgl . Willy Rordorf Laktanz als Vorbild des jungen Bullinger , in : Bullinger- Tagung 1975 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1477", + "psc_text": "quaeritis [Ms. cupitis ]; si discipulus ejus fui, imitamini poenitentem. Credidistis confitenti: credite et neganti. 7. Si ista, ut ais, inquit, noveras, cur eum laudasti in opusculis tuis? Et hodie laudarem, nisi vos ejus laudaretis errores: non mihi displiceret ingenium, nisi quibusdam ejus [al. etiam ] placeret impietas. Et Apostolus praecipit: Omnia legentes, quae bona sunt retinentes (I. Thess. 5) . Lactantius in libris suis, et maxime in epistolis ad Demetrianum, Spiritus sancti omnino negat substantiam, et errore Judaico dicit eum vel ad Patrem referri, vel Filium, et sanctificationem utriusque personae sub ejus nomine demonstrari. Quis mihi interdicere potest, ne legam Institutionum ejus libros, quibus contra gentes scripsit fortissime, quia superior sententia detestanda est? Apollinarius contra Porphyrium egregia scripsit volumina, probo laborem viri, licet fatuum in plerisque dogma contemnam. Confitemini et vos in quibusdam errare Origenem; et mu ultra non faciam. Dicite eum male sensisse de Filio, pejus de Spiritu", + "candidate_score": 0.639655, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_4_6", + "bdc_text": "Modum in tradendo sequutus sum , qui maxime videbatur perspicuus esse et huic negotio congruere . Simpliciter expono omnia . Utor oratione vulgari minimeque picturata aut elaborata .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_467", + "psc_text": "supra dictorum lapidum trahat, et a colore nomen acceperit. Licet Josephus 173 TAU littera commutata, Graecos putet Tarsum appellasse pro Tharsis. 3. Innumerabilia sunt, quae in illius mihi commentariis sordere visa sunt. Est quidem sermo compositus, et Gallicano cothurno fluens: sed quid ad interpretem, cujus professio est, non quo ipse disertus appareat, sed quo eum, qui lecturus est, sic faciat intelligere, quomodo ipse intellexit qui scripsit. Rogo, non habuerat decem Origenis volumina? non Interpretes caeteros? non certe aliquos necessarios Hebraeorum, ut aut interrogaret, aut legeret, quid sibi vellent quae ignorabat? Sed tam male videtur existimasse de posteris, ut nemo posset de ejus erroribus judicare. 4. Frustra ergo a me ejusdem viri commentarios postulas, cum mihi in illis displiceant multo plura, quam placeant. Quod si opposueris, cur caeteris dederim, audies, non omnes iisdem vesci debere cibis. Jesus in deserto plures hordeaceis panibus pascit, frumentaceis pauciores. Corinthii in quibus audiebatur fornicatio qualis", + "candidate_score": 0.638124, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_30", + "bdc_text": "Progredior amplius et dissero iam etiam de initiis et progressu idololatriae , quę dogma illud de intercessione , invocatione et cultu divorum sequuta est .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1220", + "psc_text": "Quid plura? dispensatione Dei factum est, ut quae contra naturam simplicitate parvuli in contemptum Dei abutebatur, a naturae Domino proderetur, impleto sermone quo dicitur: Nihil occultum quod non manifestetur (Matth. 10) . 3. Simulque consideremus, quod occulte Scriptura et Salomonem et Achaz voluptatis et impietatis accuset. Uterque enim cum esset de stirpe David, recessit a Domino: et alter in tantum secutus est libidinem, ut septingentas habuerit uxores, et trecentas concubinas, et adolescentulas, et scorta passiva, quorum non erat numerus: neglectoque Deo patrum suorum, extruxerit idola gentium plurimarum; et fuerit, non ut prius IDIDIA, id est, amabilis Domini, sed amator mulierum (3. Reg. 11): alter miserit ad regem Assyriorum, auxilium postulans, et in tempore angustiae suae, auxerit contemptum in Dominum, immolaveritque 438 diis Damasci victimas percussoribus suis, et in omnibus urbibus Juda extruxerit aras ad cremandum thus; atque ad iracundiam provocaverit Dominum Deum Patrum suorum (2. Paral. 28): in tantum ut", + "candidate_score": 0.637875, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_49", + "bdc_text": "Cumque ante annos 10 in illas forte incidissem et fratribus doctis et piis communicassemEs ist anzunehmen , daß Bullinger sein Werk Zwingli und Jud vorgelegt hat , doch läßt sich diese Vermutung nicht belegen. , videbatur iis operaepretium fore , si publicarem , profuturum enim , ut si non ad aliud , ad hoc saltem , quod mea lucubratione nobiliora ingenia excitari posse crederent , quae utile alias et necessarium nostris saeculis argumentum doctius et felicius tractarent .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_849", + "psc_text": "quem intrinsecus sensum singula capitula continerent. Siquidem et hoc ut sibi soli facerem, oppido flagitarat; postulavique ab eo mutuo, ut domi haberet exemplar: nec facile in vulgus proderet. Res ita anno et sex mensibus transiit: donec supradicta interpretatio de scriniis ejus novo praestigio Jerosolymam commigravit. Nam quidem Pseudomonachus, vel accepta pecunia, ut perspicue intelligi datur, vel gratuita malitia, ut incassum corruptor nititur persuadere, compilatis chartis ejus et sumptibus, Judas factus est proditor: deditque adversariis latrandi contra me occasionem, ut inter imperitos concionentur, me falsarium, me verbum non expressisse de verbo: pro honorabili dixisse carissimum, et maligna interpretatione, quod nefas dictu sit, αἰδεσιμώτατον Παππαν, noluisse transferre. Haec et istiusmodi nugae crimina mea sunt. 3. Ac primum antequam de translatione respondeam, volo interrogare eos, qui malitiam prudentiam vocant: Unde apud vos exemplar epistolae? Quis dedit? qua fronte profertis, quod scelere redemistis? Quid apud homines tutum erit, si ne parietibus quidem et scriniis", + "candidate_score": 0.637823, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_22", + "bdc_text": "Neque ob aliud ibidem de gentium superstitionibus disputo copiosius , quam quod sub finem libri collationem subiicio inter superstitionem gentilium et christianorum , ut iam mox ab initio colliquescat id a nobis nulla fieri cum pietatis iniuria .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1199", + "psc_text": "Lactantius, qui de Ira quoque, et Opificio Dei duo volumina condidit: quos si legere volueris, dialogorum Ciceronis in eis ἐπιτομὴν reperies. Victorino Martyri in libris suis, licet desit eruditio, tamen non deest eruditionis voluntas. Cyprianus, 430 Quod idola dii non sint, qua brevitate, qua historiarum omnium scientia, quorum verborum et sensuum splendore perstrinxit? Hilarius meorum Confessor temporum et Episcopus, duodecim Quintiliani libros et stylo imitatus est, et numero: brevique libello, quem scripsit contra Dioscorum Medicum, quid in litteris possit, ostendit. Juvencus Presbyter, sub Constantino historiam Domini Salvatoris versibus explicavit: nec pertimuit Evangelii majestatem sub metri leges mittere. De caeteris vel mortuis, vel viventibus taceo: quorum in scriptis suis et vires manifestae sunt et voluntas. 6. Nec statim prava opinione fallaris, contra Gentes hoc esse licitum, in aliis disputationibus dissimulandum, quia omnes pene omnium libri, exceptis his qui cum Epicuro litteras non didicerunt, eruditionis doctrinaeque plenissimi sunt. Quanquam ego illud magis", + "candidate_score": 0.636707, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_51_53", + "bdc_text": "Interea vero , quid alii quoque proferrent , expectavi , interea et huius argumenti in scripturis , patribus et historiis observavi plurima ; tandem , cum nemo prodit , qui meliora proponat , in medium , opusculum illudin der Vorlage illum . meum denuo in manus sumo , recognosco adeoque et regenero .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2024", + "psc_text": "omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere, utrum ea quae scripsimus, haberentur in Graecis, ut si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares: praesertim cum libere in Praefatione confessus sim, Origenis Commentarios me esse secutum, et vel mea, vel aliena dictasse; et in fine ejusdem 740 capituli, quod reprehendis, scripserim: « (Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem, debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commisit). » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in Graecis legerem: sed ea expressisse quae legeram, ut", + "candidate_score": 0.636059, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_63_65", + "bdc_text": "August 1529 ( HBBW I , Nr. 30 , bzw. Nr. 32 , S. 191 , 21-25 ) sowie oben Nr. 1221 , 1-30. , unde nunc quoque pergratum tibi fore credebam , si idem liber iam tamen aliquanto opulentior , cultior habitiorque sub tuo nomine prodiret denuo in publicum . Multi nimirum viri boni haec nostra non tam meo quam tuo nomine legent .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2920", + "psc_text": "illustris domus conciliabulum precor, atque commoneo, ne per unum, aut ut multum, tres homunculos, suscipiant tantarum feces haereseon, aut (ut parum dicam) infamiam: ut ubi primum virtus, et sanctitas laudabatur, sordidissimae societatis turpitudo versetur. Sciantque qui hujuscemodi hominibus opes suggerunt, haereticorum multitudinem congregare, et Christi hostes facere et enutrire adversarios ejus; frustraque aliud lingua praetendere, cum manu [al. animus ] sentire aliud comprobentur [al. comprobetur. ] EPISTOLA CXXXIV AD AUGUSTINUM. Indicat se ab Orosio accepisse duos libros sibi inscriptos, sive duas superiores Augustini epistolas 131 et 132. quibus cur non responderit, excusat. Domino vere sancto et omni mihi affectione venerabili Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Christo salutem. 1. Virum honorabilem fratrem meum, filium dignationis tuae, Orosium Presbyterum, et sui merito et te jubente suscepi. Sed incidit tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit quam loqui: ita ut nostra studia cessarent, et juxta Appium canina exerceretur facundia. Itaque duobus libellis tuis, quos", + "candidate_score": 0.635112, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_22", + "bdc_text": "Neque ob aliud ibidem de gentium superstitionibus disputo copiosius , quam quod sub finem libri collationem subiicio inter superstitionem gentilium et christianorum , ut iam mox ab initio colliquescat id a nobis nulla fieri cum pietatis iniuria .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1198", + "psc_text": "Emiseni, et Triphilii Cyprii, et Asterii Scythopolitae, et Serapionis Confessoris: Titi quoque Bostrensis Episcopi: Cappadocumque Basilii, Gregorii, Amphilochii: qui omnes in tantum Philosophorum doctrinis atque sententiis suos resarciunt libros, ut nescias quid in illis primum admirari debeas, eruditionem saeculi, an scientiam Scripturarum. 5. Veniam ad Latinos. Quid Tertulliano eruditius, quid acutius? Apologeticus ejus, et contra Gentes libri, cunctam saeculi obtinent (al. continent ) disciplinam. Minutius Felix causidicus Romani fori, in libro, cui titulus Octavius est; et in altero contra Mathematicos (si tamen inscriptio non mentitur auctorem) quid Gentilium scripturarum dimisit intactum? Septem libros adversus Gentes Arnobius edidit, totidemque discipulus ejus Lactantius, qui de Ira quoque, et Opificio Dei duo volumina condidit: quos si legere volueris, dialogorum Ciceronis in eis ἐπιτομὴν reperies. Victorino Martyri in libris suis, licet desit eruditio, tamen non deest eruditionis voluntas. Cyprianus, 430 Quod idola dii non sint, qua brevitate, qua historiarum omnium scientia, quorum verborum et", + "candidate_score": 0.63333, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_41", + "bdc_text": "LactantiiIn der ungedruckten Erstfassung seiner Schrift lehnte sich Bullinger vor allem an die ersten zwei Bücher der \"Divinae institutiones \" von Laktanz an ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1199", + "psc_text": "Lactantius, qui de Ira quoque, et Opificio Dei duo volumina condidit: quos si legere volueris, dialogorum Ciceronis in eis ἐπιτομὴν reperies. Victorino Martyri in libris suis, licet desit eruditio, tamen non deest eruditionis voluntas. Cyprianus, 430 Quod idola dii non sint, qua brevitate, qua historiarum omnium scientia, quorum verborum et sensuum splendore perstrinxit? Hilarius meorum Confessor temporum et Episcopus, duodecim Quintiliani libros et stylo imitatus est, et numero: brevique libello, quem scripsit contra Dioscorum Medicum, quid in litteris possit, ostendit. Juvencus Presbyter, sub Constantino historiam Domini Salvatoris versibus explicavit: nec pertimuit Evangelii majestatem sub metri leges mittere. De caeteris vel mortuis, vel viventibus taceo: quorum in scriptis suis et vires manifestae sunt et voluntas. 6. Nec statim prava opinione fallaris, contra Gentes hoc esse licitum, in aliis disputationibus dissimulandum, quia omnes pene omnium libri, exceptis his qui cum Epicuro litteras non didicerunt, eruditionis doctrinaeque plenissimi sunt. Quanquam ego illud magis", + "candidate_score": 0.633105, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_63_65", + "bdc_text": "August 1529 ( HBBW I , Nr. 30 , bzw. Nr. 32 , S. 191 , 21-25 ) sowie oben Nr. 1221 , 1-30. , unde nunc quoque pergratum tibi fore credebam , si idem liber iam tamen aliquanto opulentior , cultior habitiorque sub tuo nomine prodiret denuo in publicum . Multi nimirum viri boni haec nostra non tam meo quam tuo nomine legent .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1127", + "psc_text": "novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque fratribus qui tua legunt, te talem dedit. » 2. « Liber quidam tuus, inter caetera non diu est, quod venit in manus nostras: quae sit ejus inscriptio, nescimus adhuc. Non enim hoc codex ipse, ut assolet, in liminari pagina praetendebat. Epitaphium tamen appellari dicebat frater, apud quem inventus est, quod ei nomen tibi placuisse ut inderetur, crederemus, si eorum tantum 405 hominum vel vitas, vel scripta ibi legissemus, qui jam defuncti essent. Cum vero multorum et eo tempore quo scribebatur, et nunc usque viventium, ibi commemorentur opuscula, miramur cur hunc ei titulum vel imposueris, vel imposuisse credaris. Tamen [al. Sane", + "candidate_score": 0.632408, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_45_47", + "bdc_text": "Todestag . Im Auftrag des Instituts für Schweizerische Reformationsgeschichte hg. v . Ulrich Gäb-ler und Endre Zsindely , Zürich 1977 , S. 33-42 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3133", + "psc_text": "completa fuerint, in Evangelii perfectione quaterno numero consistentes carnes nostri agni in vespere mundi, in quo finis saeculorum pervenit, non tenebratis cordibus, Spiritu Sancto noctem nostram illuminante, comedamus. 4. De Sabbato, et VI. diebus operari praecipitur; in VII. autem hoc est Sabbato, ab omni opere servili prohibemur. Per senarium autem numerum perfectio operum designatur, quia VI. diebus fecit Dominus coelum et terram. In Sabbato autem omne opus servile, hoc est peccatum, operari prohibemur, quia qui facit peccatum, servus est peccati (Joan. 8. 34) , ut cum in praesenti saeculo perfectionem operum compleverimus, non obdurantes corda nostra in veram requiem, quae contumacibus denegata est, pervenire mereamur Domino per David dicente: Si intrabunt in requiem meam (Ps. 49. 11) . De quinquagesimo ab altero die Sabbati VII. hebdomadas plenas numerare nobis lege praecipitur usque ad alteram diem expletionis hebdomadae VII. id est quinquagesimum diem in quo primitiae offeruntur, quae denumeratio perfectionis plena", + "candidate_score": 0.628489, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_51", + "bdc_text": "Interea vero , quid alii quoque proferrent , expectavi , interea et huius argumenti in scripturis , patribus et historiis observavi plurima ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_125", + "psc_text": "Scripturas aperuerat, a Moyse et omnibus Prophetis incipiens, postquam reserati sunt oculi eorum, cognoscentes eum, dixerunt ad alterutrum: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, dum loqueretur in via, et aperiret nobis Scripturas (Luc. 24. 32) ? Et in Deuteronomio (cap. 4) Deus ipse ignis scribitur esse consumens; et in Ezechiele (cap. 8) quoque, a renibus usque ad pedes videtur esse igneus; Et eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum, probatum terrae, purgatum septuplum (Psal. 17) . Et multa alia quae si de omnibus Scripturis voluero replicare, perlongum est. Ergo quaerimus ubi sit hoc incendium salutare? Nulli dubium quin in sacris voluminibus, ex quorum lectione universa hominum vitia purgantur. De eo vero quod sequitur, principium oris eorum, quomodo possit ad Scripturas referri, vereor ne si dicere coeperimus, non tam interpretari, quam vim Scripturis inferre videamur. Lingua Hebraea prima et communis. Victorinus Latinus Auctor. --Initium oris et communis eloquii, et hoc", + "candidate_score": 0.627874, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_41", + "bdc_text": "LactantiiIn der ungedruckten Erstfassung seiner Schrift lehnte sich Bullinger vor allem an die ersten zwei Bücher der \"Divinae institutiones \" von Laktanz an ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1477", + "psc_text": "quaeritis [Ms. cupitis ]; si discipulus ejus fui, imitamini poenitentem. Credidistis confitenti: credite et neganti. 7. Si ista, ut ais, inquit, noveras, cur eum laudasti in opusculis tuis? Et hodie laudarem, nisi vos ejus laudaretis errores: non mihi displiceret ingenium, nisi quibusdam ejus [al. etiam ] placeret impietas. Et Apostolus praecipit: Omnia legentes, quae bona sunt retinentes (I. Thess. 5) . Lactantius in libris suis, et maxime in epistolis ad Demetrianum, Spiritus sancti omnino negat substantiam, et errore Judaico dicit eum vel ad Patrem referri, vel Filium, et sanctificationem utriusque personae sub ejus nomine demonstrari. Quis mihi interdicere potest, ne legam Institutionum ejus libros, quibus contra gentes scripsit fortissime, quia superior sententia detestanda est? Apollinarius contra Porphyrium egregia scripsit volumina, probo laborem viri, licet fatuum in plerisque dogma contemnam. Confitemini et vos in quibusdam errare Origenem; et mu ultra non faciam. Dicite eum male sensisse de Filio, pejus de Spiritu", + "candidate_score": 0.626188, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_40", + "bdc_text": "Hoc argumentum tractaveram ante annos propemodum 15 et chartis quibusdam per exercitationem imitationem quein der Vorlage immitationemque .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3085", + "psc_text": "Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum sit, quidve vitandum, illius consilio disce [al. discere ]. Maximum enim ad justitiam auxilium, est implere divinis eloquiis animum, et quod opere exequi cupias, semper corde meditari. Rudi adhuc populo, et hominibus ad obedientiam insuetis, per Moysen imperatur a Domino, ut in signum memoriae, qua praecepta Domini recordentur: per singulas vestimentorum fimbrias, habeant cum cocco hiacynthini coloris insignia, ut etiam casu huc illucque respicientibus oculis, mandatorum coelestium memoria nascatur. De quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a Domino (Matth. 23. 5), 1103 quod eas perverso usu, non ad commonitionem praeceptorum dei, sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de majoris", + "candidate_score": 0.622496, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_12", + "bdc_text": "pauci vero aut nulli de origine erroris totoque superstitionis negotio ex professo et ordine certo disseruerunt .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2871", + "psc_text": "Domino Deo nostro, cujus munere talis es, gratias agit. Unde cum libentius debeam a quolibet discere quod inutiliter ignoro, quam promptius quoslibet docere quod scio; quanto justius abs te hoc caritatis debitum flagito, cujus doctrina in nomine et adjutorio Domini tantum in Latina lingua Ecclesiasticae litterae adjutae sunt, quantum nunquam antea potuerunt? Maxime tamen istam sententiam: « Quicumque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus (Jacob. 2. 10): » si quo alio modo exponi melius posse novit tua dilectio, per Dominum obsecro, ut id nobiscum communicare digneris. » EPISTOLA CXXXIII. AD CTESIPHONTEM. Adversus Pelagium. Pelagiani dogmatis insaniam, in primis vero ἀπαθείαν, et ἀναμαρτησίαν, sive ab animi perturbationibus immunitatem, et impeccantiam, rogatu Ctesiphontis refellit, ostendens e quorum coenosis fontibus manarint. Tum Ruffinum redarguit, qui Xisti Pythagorici, sub nomine Sixti martyris ac Romani Pontificis, Pelagianum errorem redolentem librum Latine interpretatus sit, aliumque Eusebii Pamphili pro Origene, obtruderit quasi", + "candidate_score": 0.614218, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_12", + "bdc_text": "pauci vero aut nulli de origine erroris totoque superstitionis negotio ex professo et ordine certo disseruerunt .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_847", + "psc_text": "Unde et ego beatum me in hoc duntaxat negotio judico, quod apud eruditas aures imperitae linguae responsurus sum: quae objicit mihi vel ignorantiam, vel mendacium; si aut nescivi alienas litteras vere interpretari, aut nolui: quorum alterum error, alterum crimen est. Ac ne forsitan accusator meus facilitate, qua cuncta loquitur, et impunitate, qua sibi licere omnia putat, me quoque apud vos argueret, ut Papam Epiphanium criminatus est, hanc epistolam misi, quae te, et per te alios, qui nos amare dignantur, rei ordinem doceat. 2. Epiphanii litterae ad Joannem Episcopum. Eusebius Cremonensis Graeci sermonis ignarus. Pseudomonachus quid egerit. --Ante hoc ferme biennium miserat Joanni Episcopo supradictus Papa Epiphanius litteras, arguens eum in quibusdam dogmatibus, et postea clementer ad poenitentiam provocans. Harum exemplaria 306 certatim Palaestinae rapiebantur, vel ob auctoris meritum, vel ob elegantiam scriptionis. Erat in monasterio nostro vir apud suos haud ignobilis, Eusebius Cremonensis, qui cum haec Epistola per multorum ora", + "candidate_score": 0.612786, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_65", + "bdc_text": "Multi nimirum viri boni haec nostra non tam meo quam tuo nomine legent .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1127", + "psc_text": "novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque fratribus qui tua legunt, te talem dedit. » 2. « Liber quidam tuus, inter caetera non diu est, quod venit in manus nostras: quae sit ejus inscriptio, nescimus adhuc. Non enim hoc codex ipse, ut assolet, in liminari pagina praetendebat. Epitaphium tamen appellari dicebat frater, apud quem inventus est, quod ei nomen tibi placuisse ut inderetur, crederemus, si eorum tantum 405 hominum vel vitas, vel scripta ibi legissemus, qui jam defuncti essent. Cum vero multorum et eo tempore quo scribebatur, et nunc usque viventium, ibi commemorentur opuscula, miramur cur hunc ei titulum vel imposueris, vel imposuisse credaris. Tamen [al. Sane", + "candidate_score": 0.607533, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_42_44", + "bdc_text": "vgl . Willy Rordorf Laktanz als Vorbild des jungen Bullinger , in : Bullinger- Tagung 1975 . Vorträge , gehalten aus Anlass von Heinrich Bullingers 400 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_609", + "psc_text": "Minutio, Victorino, Lactantio, Hilario, ne non tam me defendisse, quam alios videar accusasse. Paulum Apostolum proferam, quem quotiescumque lego, videor mihi non verba audire, sed tonitrua. Legite Epistolas ejus, et maxime ad Romanos, ad Galatas, ad Ephesios, in quibus totus in certamine positus est; et videbitis eum in testimoniis quae sumit de veteri Testamento, quam artifex, quam prudens, quam dissimulator fit ejus quod agit. Videntur quidem verba simplicia, et quasi innocentis hominis et rusticani; et qui nec facere nec declinare noverit insidias: sed quocumque respexeris, fulmina sunt. Haeret in causa, capit omne quod tetigerit: tergum vertit, ut superet: fugam simulat, ut occidat. Calumniemur ergo illum, atque dicamus ei: Testimonia quibus contra Judaeos, vel caeteras haereses usus es, aliter in suis locis, aliter in tuis Epistolis sonant. Videmus exempla captiva servire tibi ad victoriam, quae suis in voluminibus non dimicant. Nonne nobis loquitur cum Salvatore: aliter foris, aliter domi loquimur? Turbae", + "candidate_score": 0.604615, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_24", + "bdc_text": "Iam in inquirendis originibus nostrae superstitionis altius rem repetii .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3013", + "psc_text": "hoc scit non esse nostrum scire, qui profecto scit, quid nobis sit utile scire? Et illud quidem per illum scio, non esse nostri scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate; utrum autem originem Animarum, quam nondum scio, nostrum sit scire, id est pertineat ad nos id scire, ne hoc quidem scio. Nam si saltem hoc scirem, quod nostrum non sit id scire, non solum affirmare, quamdiu nescio, verum etiam quaerere jam desisterem. Nunc autem quamvis tam sit obscurum, ac profundum, 1077 ut plus illic docendi caveam temeritatem, quam discendi habeam cupiditatem, tamen etiam hoc volo scire, si possum. Et licet multo amplius sit necessarium, quod ait ille Sanctus: Notum mihi fac Domine finem meum (Psal. 38. 5) (non enim ait: initium meum ) quod ad istam quaestionem attinet, me lateret. 9. « Verum de ipso quoque initio meo ingratus doctori meo non sum, quod Animam humanam spiritum esse, non", + "candidate_score": 0.600813, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "075_Gregorius-I_Moralia", + "max_score": 0.709165, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_1_3", + "bdc_text": "Scio mihi non defuturos adversarios , qui et argumentum , quod in hoc libro tracto , et modum , quo trado , prorsus sint damnaturi , verum consolabitur me conscientia mea coram domino . Novi enim , quid spectaverim ; novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2300", + "psc_text": "1) . In eo ergo quod sancti viri ejus iniquitati contradicunt, non ipsi sunt qui viam ejus arguunt, sed ille est ex cujus gratia confortantur. Et quia praesentia ejus, qua in homine venturus est, multo atrocior in persecutione erit quam nunc, cum minime cernitur, quia specialiter adhuc illo vase suo proprio non gestatur, bene dictum est: Coram eo. Multi enim nunc vias Antichristi dijudicantes corripiunt, sed hoc quasi in ejus absentia faciunt, dum illum arguunt quem adhuc specialiter non intuentur. Cum vero 498 in illo damnato homine venerit, quisquis ejus praesentiae resistit, coram eo viam ejus arguit, cujus vires et conspicit et contemnit. Vel certe viam ejus arguere est prosperitatem cursus ejus aeterno supplicio interveniente turbare. Quod quia solus Dominus propria virtute facturus est, de quo scriptum est. Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui (II Thess. II, 8.) , recte dicitur: Quis arguet coram", + "candidate_score": 0.709165, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_1_3", + "bdc_text": "Scio mihi non defuturos adversarios , qui et argumentum , quod in hoc libro tracto , et modum , quo trado , prorsus sint damnaturi , verum consolabitur me conscientia mea coram domino . Novi enim , quid spectaverim ; novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1760", + "psc_text": "meas in conspectu ejus arguam. Quae vero utilitas de hac argutione sequatur adjungat: Et ipse erit salvator meus. Sequitur: CAPUT XXXVI [ Rec. XVIII ]. IBID.-- Non enim veniet in conspectu ejus omnis hypocrita. 49. Hypocrita Dei conspectum fugit, dum humanis oculis placere cupit. --Cum constet quod judex veniens agnos ad dexteram, haedos vero ad sinistram ponat (Matth. XXV, 33), qua nunc ratione dicitur in conspectu ejus hypocritam non esse venturum, qui scilicet si inter haedos erit, ad sinistram judicis apparebit? [ Vet. XX. ] Sed sciendum est quod duobus modis in conspectu Domini venimus. Uno quidem, quo hic, peccata nostra subtiliter perpendentes, in ejus non conspectu punimus, et flendo dijudicamus. Nam quoties conditoris nostri 384 potentiam ad sensum reducimus, toties in conspectu illius stamus. Unde recte quoque per virum Dei Eliam dicitur: Vivit Dominus Deus Israel, in cujus conspectu sto (III Reg. XVII, 1) . Alio quoque modo in", + "candidate_score": 0.704484, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_18_20", + "bdc_text": "tantum abest , ut vel tantillum de laudibus piorum hisce nostris diminutum cupiam . Atqui hoc tempore et saeculo ista eo potissimum nomine publico , quod videam potentes , doctos , principes et maximae existimationis viros vafris artibus , disputationibus et concionibus ingeniosis , aedictis publicis , modis denique omnibus id conari , ut tota Christi fidelium ecclesia divorum intercessionem et invocationem , sed et simulachrorum usum et cultum in templis agnoscat et confiteatur apostolicum , antiquum , orthodoxum et rectum esse . Ideo enim in priore operis parte , quid prophetae et apostoli apostolicaque ecclesia de deo , eius invocatione et cultu senserit atque crediderit , ostendo .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_193", + "psc_text": "Quia vero in prosperis magna sanctitate viguerat, pro eisdem prosperis bona illum egisse simulabat: versuta assertione mentiens quod non ad usum Domini substantiam possideret, sed ad usum substantiae Dominum coleret. Sunt enim nonnulli qui ut fruantur Deo, dispensatorie utuntur hoc saeculo. Et sunt nonnulli qui ut fruantur hoc saeculo, transitorie uti volunt Deo. Cum igitur bona divini muneris narrat, putat quod facta fortis operarii leviget; ut cujus vitam reprehendere de operibus non valet, ejus mentem quasi ex cogitationibus addicat; mentiens quod non amori Domini, sed temporalis prosperitatis appetitioni servierit omne, quod innocue exterius vixit. Vires ergo beati Job nesciens, sed tamen unumquemque adversis probari verius sciens, tentandum hunc expetit; ut qui per diem prosperitatis inoffenso gressu incesserat, saltem in nocte adversitatis impingeret, et ante laudatoris sui oculos offensione impatientiae prostratus jaceret. Unde subjungit: CAPUT. X [ Rec. VI ]. VERS. 11.-- Sed extende paululum manum tuam, et tange cuncta quae", + "candidate_score": 0.686875, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_20_22", + "bdc_text": "Ideo enim in priore operis parte , quid prophetae et apostoli apostolicaque ecclesia de deo , eius invocatione et cultu senserit atque crediderit , ostendo . His oppono superstitionem , ubi dissero de primis caussis et initiis erroris apud gentes , Iudaeos et christianos . Neque ob aliud ibidem de gentium superstitionibus disputo copiosius , quam quod sub finem libri collationem subiicio inter superstitionem gentilium et christianorum , ut iam mox ab initio colliquescat id a nobis nulla fieri cum pietatis iniuria .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1921", + "psc_text": "David prophetae vocibus dicit: Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores (Psal. CXXVIII, 3) , quia videlicet dum haereticos vel quoslibet reprobos, quos corrigere non valet, tolerat, facta peccantium supra dorsum portat. Beatus itaque Job videns Eliphaz amicum suum multa contra se de hypocrisi conquerentem, qui ex consolationis verbis ad amaritudinem increpationis eruperat, et simulatus consolator apparebat, per patientiam suam typum servat Ecclesiae, quae novit talia audiendo tolerare, et, cum ejus sermo admittitur, ratiocinando destruere, et dicit: CAPUT II. [ Rec II ]. CAP. XVI, VERS. 2.-- Audivi frequenter talia. 2. Job typus Ecclesiae a fictis amicis oppressae, consolatores simulantibus. A consolatoriis verbis ad increpatoria amici Job eruperant. --Electi quippe frequenter aliena mala quasi sua audiunt, et ab his eis crimen impingitur a quibus crimina impacta perpetrantur. Hac autem responsione beatus Job illud Ecclesiae tempus significat quo, oppressa ab adversariis, temporali eorum potentia quasi dejecta creditur. Unde sequitur:--IBID.-- Consolatores onerosi omnes vos", + "candidate_score": 0.679617, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_23_25", + "bdc_text": "In Iudaeorum superstitionibus et idololatriis declarandis ideo diutius immoror , quod ex illis quoque nostrae melius cognosci posse videban-tur . Iam in inquirendis originibus nostrae superstitionis altius rem repetii . Excutio enim sanctorum quorundam patrum super hac re sententias , quibus tamen nolui , quod videri poterat , cornicum oculos , ut dici solet , configeredie Alten als unwissend hinstellen ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1721", + "psc_text": "seniores intellexi (Psal. CXVIII, 100) . Quam quia operando tenuit, qualiter super seniores intellexerit ostendit, dum protinus subdit, dicens: Quia mandata tua exquisivi. Quia enim studuit operando implere quod didicit, accepit intelligere quod doceret. Unde adhuc apte subditur: CAPUT XVI. VERS. 21.-- Effundit despectionem super principes, et eos qui oppressi fuerant relevans. 25. Judaei propter infidelitatem despecti. Gentiles ob fidem a casu erecti. --Cum enim Judaeorum populus in legis mandato permaneret, et cuncta gentilitas nulla Dei praecepta cognosceret, et illi per fidem principari videbantur, et isti in profundo pressi jacuerunt per infidelitatem. Sed cum incarnationis Dominicae mysterium Judaea negavit, gentilitas credidit, et principes in despectionem ceciderunt, et hi qui oppressi in culpa perfidiae fuerant in verae fidei libertatem levati sunt. Hunc vero Israelitarum casum longe ante Jeremias intuens ait: Factus est Dominus velut inimicus, praecipitavit Israel, praecipitavit omnia moenia ejus, dissipavit munitiones ejus (Thren. II, 5) . Moenia autem in", + "candidate_score": 0.676957, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_20_22", + "bdc_text": "Ideo enim in priore operis parte , quid prophetae et apostoli apostolicaque ecclesia de deo , eius invocatione et cultu senserit atque crediderit , ostendo . His oppono superstitionem , ubi dissero de primis caussis et initiis erroris apud gentes , Iudaeos et christianos . Neque ob aliud ibidem de gentium superstitionibus disputo copiosius , quam quod sub finem libri collationem subiicio inter superstitionem gentilium et christianorum , ut iam mox ab initio colliquescat id a nobis nulla fieri cum pietatis iniuria .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_411", + "psc_text": "(I Pet. IV, 15) . Maledicus enim patitur, qui passionis suae tempore in sui salutem injuria persecutoris effrenatur. Sed quia Redemptoris corpus, sancta nimirum Ecclesia, ita pondus dolorum portat, ut humilitatis modum per verba non transeat, recte de hoc dolente dicitur: CAPUT XXII [ Vet. XVII ]. IBID. ET VERS. 11.-- In omnibus his non peccavit Job labiis suis; neque stultum aliquid contra Deum locutus est. Igitur audientes tres amici Job omne malum, quod accidisset ei, venerunt singuli de loco suo: Eliphaz Themanites, et Baldad Suhites, et Sophar Naamathites. 42. In amicis Job adumbrati haeretici. --In praefatione hujus operis diximus, quia amici beati Job, etsi bona ad eum intentione conveniunt, haereticorum tamen idcirco speciem tenent, quia ad culpam indiscrete loquendo dilabuntur. 91 Unde et illis ab eodem beato Job dicitur: Disputare cum Deo cupio, prius vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum. [Rec. XIII ]. Sancta itaque Ecclesia omni", + "candidate_score": 0.676797, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_10_12", + "bdc_text": "et superstitiosulos quosdam dictionis admiratores censoresque nihil moror . Tractarunt ante me quidem partem huius argumenti homines sancti et docti , quorum alii etiamnum vivunt , alii concesserunt ad dominum ; pauci vero aut nulli de origine erroris totoque superstitionis negotio ex professo et ordine certo disseruerunt .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1244", + "psc_text": "--Sed quia amicos beati Job haereticorum tenere speciem diximus, libet ut paucis quomodo Baldad verba haereticorum subreptionibus congruant demonstremus. Hi quippe dum sanctam Ecclesiam temporali corripi animadversione conspiciunt in semetipsis, audacius in jactantiam perversae praedicationis intumescunt; et superni examinis rectitudinem praetendentes, prosperari se ex meritis asserunt, illam vero affligi dignis retributionibus attestantur, et verbis blandientibus subreptionis aditum protinus inter dolores quaerunt, atque aliorum vitam, exprobratis aliorum mortibus, feriunt, ac si illi jam juste defuncti sint qui de Deo credere digna noluerunt. Unde Baldad Suhites, postquam divinam justitiam protulit, illico adjungit: CAPUT XXXVII. VERS. 4, 5, 6.-- Etiamsi filii tui peccaverunt ei, et dimisit eos in manu iniquitatis suae, tu tamen si diluculo surrexeris ad Deum, et Omnipotentem fueris deprecatus, si mundus et rectus incesseris, statim evigilabit ad te, et pacatum reddet habitaculum justitiae. 61. Populorum ab Ecclesia discissionem tanquam erroris argumentum exprobrarant. --Ac si afflictis catholicis errorum praedicatores dicant: Vitae", + "candidate_score": 0.668931, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_48_50", + "bdc_text": "illeveram . Cumque ante annos 10 in illas forte incidissem et fratribus doctis et piis communicassemEs ist anzunehmen , daß Bullinger sein Werk Zwingli und Jud vorgelegt hat , doch läßt sich diese Vermutung nicht belegen. , videbatur iis operaepretium fore , si publicarem , profuturum enim , ut si non ad aliud , ad hoc saltem , quod mea lucubratione nobiliora ingenia excitari posse crederent , quae utile alias et necessarium nostris saeculis argumentum doctius et felicius tractarent . Feci tum , quod iubebant , et opusculum De origine erroris in divorum et simulachrorum cultu aedidi .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1431", + "psc_text": "rursum: Non enim dedi ad peccandum guttur meum, ut expeterem maledicens animam ejus (Ibid., 30) . Quid ergo vir sanctus sua opera verebatur, qui illa semper exhibuit, ex quibus placari Deus erga iniquitates solet? Quid ergo est quod, mira opera faciens, haec ipsa etiam veretur pavens, cum dicit: Verebar omnia opera mea, nisi quod in sancti viri actibus verbisque colligimus, ut si placere Deo veraciter cupimus, postquam perversa subigimus, ipsa in nobis etiam bene gesta timeamus? [ Vet. XXVI.] 53. In illis metuendae desidia et fraus. --Duo quippe sunt quae in bonis operibus necesse est ut studiose formidentur, desidia videlicet et fraus. Unde et per prophetam apud vetustam translationem dicitur: Maledictus omnis qui facit opus Dei fraudulenter et desidiose (Jerem. XLVIII, 10) . Sed sciendum magnopere est, quia desidia per torporem nascitur, fraus per privatam dilectionem. Illam namque minor Dei amor exaggerat, hanc autem male mentem possidens proprius amor creat.", + "candidate_score": 0.667807, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_1", + "bdc_text": "Scio mihi non defuturos adversarios , qui et argumentum , quod in hoc libro tracto , et modum , quo trado , prorsus sint damnaturi , verum consolabitur me conscientia mea coram domino .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2300", + "psc_text": "1) . In eo ergo quod sancti viri ejus iniquitati contradicunt, non ipsi sunt qui viam ejus arguunt, sed ille est ex cujus gratia confortantur. Et quia praesentia ejus, qua in homine venturus est, multo atrocior in persecutione erit quam nunc, cum minime cernitur, quia specialiter adhuc illo vase suo proprio non gestatur, bene dictum est: Coram eo. Multi enim nunc vias Antichristi dijudicantes corripiunt, sed hoc quasi in ejus absentia faciunt, dum illum arguunt quem adhuc specialiter non intuentur. Cum vero 498 in illo damnato homine venerit, quisquis ejus praesentiae resistit, coram eo viam ejus arguit, cujus vires et conspicit et contemnit. Vel certe viam ejus arguere est prosperitatem cursus ejus aeterno supplicio interveniente turbare. Quod quia solus Dominus propria virtute facturus est, de quo scriptum est. Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui (II Thess. II, 8.) , recte dicitur: Quis arguet coram", + "candidate_score": 0.665922, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_1", + "bdc_text": "Scio mihi non defuturos adversarios , qui et argumentum , quod in hoc libro tracto , et modum , quo trado , prorsus sint damnaturi , verum consolabitur me conscientia mea coram domino .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2366", + "psc_text": "quoque in amaritudine est sermo meus, et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum. 31. Inordinata consolatio dolorem auget. --More suo beatus Job planioribus verbis inchoat, sed dicta sua alta mysterii prosecutione consummat. Mederi quippe dolor afflicti ex amicorum consolatione debuerat; sed quia consolatio ad blandimenta fallaciae erupit, afflicti dolor inhorruit. Quia, enim Eliphaz spondere converso meliora non timuit, quasi ex noxio medicamine vulnus crevit. Unde recte dicitur: Nunc quoque in amaritudine est sermo meus, et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum, quia videlicet 513 inordinatae consolationis intentio percussionem quam minuere debuit multiplicavit. In quibus nimirum verbis per typum sanctae Ecclesiae etiam fidelium dolor exprimitur, qui eo amplius gemunt, quo malos blandiri conspiciunt, qui juxta Pauli vocem: Per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium (Rom. XVI, 18) . 32. [ Vet. XIII.] Fidelium mentes sine amaritudine esse nesciunt. Quae etiam verba ad considerandam subtilius mentem fidelium", + "candidate_score": 0.665568, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_67_69", + "bdc_text": "Praedicant illam celebres per Sveviam ecclesiae , ante alias vero in primis illustris et vere constans Wortspiel mit dem Namen der Stadt Konstanz. Constantiensis ecclesia , doctrina et fide sana , patientia invicta , puritate charitateque celebri multo clarissima . Lucubratio ipsa nil , opinor , impuritatis habet , imo in assertionem purae et syncerae religionis conscripta est ; igitur non gravaberis huius mecum commune sumere patrocinium .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1110", + "psc_text": "Cum vero unum ex utroque defuerit, charitas non est, si, videlicet, malos aut absque benignitate tolerans, non amat, aut rursum, sese sine patientia exhibens, negligit tolerare quos amat. Ut ergo a nobis charitas vera teneatur, necesse est quatenus et benignitati patientia, et rursum patientiae benignitas suffragetur, ut magnum quoddam in corde nostro aedificium construens, et benignitatis arcem patientia solidet, et patientiae fundata aedificia benignitas exornet. Beatus igitur Job promptus ad patientiam dicat: Verumtamen quod coepistis, explete; benignitate praeditus adjungat: Praebete aurem, et videte an mentiar. 3. Ecclesia errantes studet rationibus revocare. --Quia vero sancta Ecclesia ex magisterio humilitatis instituta, recta quae errantibus dicit, non quasi ex auctoritate praecipit, sed ex ratione persuadet, bene nunc dicitur: Videte, an mentiar. Ac si aperte dicat: Ea quae assero nequaquam mihi ex auctoritate credite, sed an vera sint ex ratione pensate. Quae et si quando dicit quod ratione comprehendi non valet, ne de occultis", + "candidate_score": 0.662517, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_64_66", + "bdc_text": "sowie oben Nr. 1221 , 1-30. , unde nunc quoque pergratum tibi fore credebam , si idem liber iam tamen aliquanto opulentior , cultior habitiorque sub tuo nomine prodiret denuo in publicum . Multi nimirum viri boni haec nostra non tam meo quam tuo nomine legent . Nam virtus tua commendavit te omnibus bonis vel apud exteras nationes illam praedicantibus .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_65", + "psc_text": "de allegoriarum fructu satiare. Pars prima, LIBROS QUINQUE COMPLECTENS. LIBER PRIMUS. Capitis primi libri Job priores versus primum historico, deinde allegorico, postremo morali sensu explanat. CAPUT PRIMUM. VERS. 1.-- Vir erat in terra Hus, nomine Job. HISTORICUS SENSUS.--1. Job inter malos bonus dicitur, quod summa laus est. --Idcirco sanctus vir ubi habitaverit dicitur, ut ejus meritum virtutis exprimatur. Hus namque quis nesciat quod sit terra gentilium? Gentilitas autem eo obligata vitiis exstitit, quo cognitionem sui conditoris ignoravit. Dicatur itaque ubi habitaverit, ut hoc ejus laudibus proficiat, quod bonus inter malos fuit. Neque enim valde laudabile est bonum esse cum bonis, sed bonum esse cum malis. Sicut enim gravioris culpae est, inter bonos bonum non esse; ita immensi est praeconii, bonum etiam inter malos exstitisse. Hinc est quod isdem beatus Job sibimet attestatur, dicens: Frater fui draconum, et socius struthionum (Job. XXX, 29) . Hinc Petrus magnis Loth laudibus extulit, quod", + "candidate_score": 0.662183, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_67", + "bdc_text": "Praedicant illam celebres per Sveviam ecclesiae , ante alias vero in primis illustris et vere constans Wortspiel mit dem Namen der Stadt Konstanz. Constantiensis ecclesia , doctrina et fide sana , patientia invicta , puritate charitateque celebri multo clarissima .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1110", + "psc_text": "Cum vero unum ex utroque defuerit, charitas non est, si, videlicet, malos aut absque benignitate tolerans, non amat, aut rursum, sese sine patientia exhibens, negligit tolerare quos amat. Ut ergo a nobis charitas vera teneatur, necesse est quatenus et benignitati patientia, et rursum patientiae benignitas suffragetur, ut magnum quoddam in corde nostro aedificium construens, et benignitatis arcem patientia solidet, et patientiae fundata aedificia benignitas exornet. Beatus igitur Job promptus ad patientiam dicat: Verumtamen quod coepistis, explete; benignitate praeditus adjungat: Praebete aurem, et videte an mentiar. 3. Ecclesia errantes studet rationibus revocare. --Quia vero sancta Ecclesia ex magisterio humilitatis instituta, recta quae errantibus dicit, non quasi ex auctoritate praecipit, sed ex ratione persuadet, bene nunc dicitur: Videte, an mentiar. Ac si aperte dicat: Ea quae assero nequaquam mihi ex auctoritate credite, sed an vera sint ex ratione pensate. Quae et si quando dicit quod ratione comprehendi non valet, ne de occultis", + "candidate_score": 0.653159, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_45_47", + "bdc_text": "Todestag . Im Auftrag des Instituts für Schweizerische Reformationsgeschichte hg. v . Ulrich Gäb-ler und Endre Zsindely , Zürich 1977 , S. 33-42 .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_531", + "psc_text": "tripliciter in Scripturis accipitur. --In Scriptura enim sacra umbra mortis aliquando oblivio mentis accipitur, aliquando imitatio diaboli, aliquando mors carnis. Umbra enim mortis, oblivio mentis accipitur; quia, ut superius diximus, sicut mors hoc quod interficit, agit ut non sit in vita; ita et oblivio hoc quod intercipit, agit ut non sit in memoria. Unde et recte, quia Joannes Hebraeorum populo eum, cujus obliti fuerant, Deum praedicare veniebat, per Zachariam dicitur: Illuminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent (Luc. I, 79) . In umbra enim mortis sedere, est a divini amoris notitia in oblivione lassescere. Umbra mortis imitatio antiqui hostis accipitur. Ipse enim quia mortem intulit, mors vocatur, Joanne attestante, qui ait: Ut nomen illi mors (Apoc. VI, 8) . Per umbram igitur mortis ejus imitatio designatur; quia sicut umbra juxta qualitatem corporis ducitur, ita actiones iniquorum de specie imitationis 117 ejus exprimuntur. Unde recte Isaias cum gentiles", + "candidate_score": 0.651355, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_8_10", + "bdc_text": "Chrysippea acuminaDer Stoiker Chrysipp galt als hervorragender Dialektiker ; vgl. LAW 624 . et superstitiosulos quosdam dictionis admiratores censoresque nihil moror .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1098", + "psc_text": "(Prov. XVIII, 4) . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat (Prov. XXVI, 10) . [ Vet. XXV.] 58. Multiloquii mala. Otiosum verbum. --Quia autem multiloquio quisque serviens rectitudinem justitiae tenere non possit, testatur Propheta, quia ait: Vir linguosus non dirigetur super terram (Psal. CXXXIX, 12) . Hinc Salomon iterum ait: In multiloquio 240 peccatum non deerit (Prov. X, 19) . Hinc Isaias dicit: Cultus justitiae silentium (Isai. XXXII, 17) , videlicet indicans quia mentis justitia desolatur, quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus dicit: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio (Jac. I, 26) . Hinc rursum ait: Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum (Ibid., 19) . Hinc iterum adjungit: Lingua inquietum malum, plena", + "candidate_score": 0.640739, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_45_47", + "bdc_text": "Todestag . Im Auftrag des Instituts für Schweizerische Reformationsgeschichte hg. v . Ulrich Gäb-ler und Endre Zsindely , Zürich 1977 , S. 33-42 .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2405", + "psc_text": "immolamus. Unde Abraham cum ad occasum solis sacrificium offerret, insistentes aves pertulit, quas studiose, ne oblatum sacrificium raperent, abegit (Genes. XV, 11). Sic nos cum in ara cordis holocaustum Deo offerimus, ab immundis hoc volucribus custodiamus, ne maligni spiritus et perversae cogitationes rapiant quod mens nostra offerre se Domino utiliter sperat. Sequitur: CAPUT XLIII [ Vet. et Rec. XX ]. CAP. XXIV, VERS. 1.-- Ab Omnipotente non sunt abscondita tempora; qui autem noverunt eum, ignorant dies illius. 54. Dies Dei ejus aeternitas. Deus est quod habet. --Quid dies Dei, nisi ipsa ejus aeternitas appellatur? quae nonnunquam unius diei pronuntiatione exprimitur, sicut scriptum est: Melior est dies una in atriis tuis super millia (Psal. LXXXIII, 11) . Nonnunquam vero pro sua longitudine dierum multorum appellatione signatur, de quibus scriptum est: In saeculum saeculi anni tui (Psal. CI, 25) . Nos itaque intra tempora volvimur, per hoc quod creatura sumus. Deus autem", + "candidate_score": 0.626482, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 15, + "cf_id": "cf036", + "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum", + "max_score": 0.707772, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_2_4", + "bdc_text": "Novi enim , quid spectaverim ; novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim . Modum in tradendo sequutus sum , qui maxime videbatur perspicuus esse et huic negotio congruere .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum_window_165", + "psc_text": "et videre, et majestatis suae plenitudine in abdita quoque et occulta penetrare, sicut scriptum est: Ego Deus approximans, et non Deus de longinquo. Si absconditus fuerit homo in absconditis, ego ergo non videbo eum? nonne coelum et terram ego impleo (Jer. XXIII, 23, 24)? Et iterum: In omni loco oculi Dei speculantur bonos et malos (Prov. XV, 3). Et quando in unum cum fratribus convenimus, et sacrificia divina cum Dei sacerdote celebramus, verecundiae et disciplinae memores esse debemus: non passim ventilare preces nostras inconditis vocibus, nec petitionem commendandam modeste Deo tumultuosa loquacitate jactare, quia Deus non vocis, sed cordis auditor est, nec admonendus est clamoribus, qui cogitationes videt, probante Domino et dicente: Quid cogitatis nequam in cordibus vestris (Matth. IX, 4)? Et alio loco: Scient omnes Ecclesiae quia ego sum scrutator renis et cordis (Apoc. II, 23). » Beatus certe Cyprianus Deum, quem dixit ubique esse praesentem, audire omnes et", + "candidate_score": 0.707772, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_3_5", + "bdc_text": "novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim . Modum in tradendo sequutus sum , qui maxime videbatur perspicuus esse et huic negotio congruere . Simpliciter expono omnia .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum_window_165", + "psc_text": "et videre, et majestatis suae plenitudine in abdita quoque et occulta penetrare, sicut scriptum est: Ego Deus approximans, et non Deus de longinquo. Si absconditus fuerit homo in absconditis, ego ergo non videbo eum? nonne coelum et terram ego impleo (Jer. XXIII, 23, 24)? Et iterum: In omni loco oculi Dei speculantur bonos et malos (Prov. XV, 3). Et quando in unum cum fratribus convenimus, et sacrificia divina cum Dei sacerdote celebramus, verecundiae et disciplinae memores esse debemus: non passim ventilare preces nostras inconditis vocibus, nec petitionem commendandam modeste Deo tumultuosa loquacitate jactare, quia Deus non vocis, sed cordis auditor est, nec admonendus est clamoribus, qui cogitationes videt, probante Domino et dicente: Quid cogitatis nequam in cordibus vestris (Matth. IX, 4)? Et alio loco: Scient omnes Ecclesiae quia ego sum scrutator renis et cordis (Apoc. II, 23). » Beatus certe Cyprianus Deum, quem dixit ubique esse praesentem, audire omnes et", + "candidate_score": 0.694462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_68_70", + "bdc_text": "Lucubratio ipsa nil , opinor , impuritatis habet , imo in assertionem purae et syncerae religionis conscripta est ; igitur non gravaberis huius mecum commune sumere patrocinium . Dominus Iesus adsit nobis et dirigat corda et ora nostra in gloriam nominis sui .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum_window_289", + "psc_text": "est mihi verbum tuum in gaudium et laetitiam cordis mei (Jerem. XV, 16) . Ipse lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum (Joan. I, 9) . His nominibus superius designatis incommutabilis atque impassibilis invenitur. Aegrotare non potest salus; infirmari non novit virtus; nescit saturitas esurire; via nequit errare; sapientia non mutatur; vita non moritur; lumen non exstinguitur; nec veritas depravatur; nescit tristari laetitia; Deitas non potest superari: propterea utique etiam Christi humanitas sine peccato permansit, quia eam in unitate personae divinitas accepit, quae naturaliter peccare non novit. Homo ergo Christus, quoniam peccata non habuit propria, portare dignatus est aliena; illorum autem a se voluit peccata portari, cum quibus tenebatur consortio naturali, dicente Apostolo: Qui enim sanctificat, et qui sanctificantur, ex uno omnes. Propter quam causam non confunditur fratres eos vocare, dicens: Nuntiabo nomen tuum fratribus meis (Hebr. II, 11, 12; ps. XXI, 23) . Isaias etiam propheta,", + "candidate_score": 0.68721, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_39", + "bdc_text": "Qui certe alter huius disputationis nostrae status est , videlicet christiano homini constanti fide fugiendam esse omnem idololatriam , deum enim eum approbare cultum , qui spiritu , fide et integritate constatVgl. Joh 4 , 23f. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum_window_10", + "psc_text": "cucurrisse, si tendentis ad veritatem gressus nullo pravitatis teneatur ( al. teneantur) errore. Qualiter autem salubris est credulitas aestimanda, quae putat in eo cultum religionis divinae consistere, ut vel naturali veritate sit privanda divinitas, dum negatur in ea ( al. in re) quod non negatur in homine ( al. in nomine), vel cum redemptionis nostrae pervertitur ( al. praevenitur) incerta confusione mysterium, ut Dominum Christum, Dei et hominis Filium, vel Deum de Patre naturaliter verum, vel hominem quis audeat negare perfectum; aut si subjacuisse divinitas aestimetur passionibus hominis, vel non totus homo fuisse credatur in virtutibus deitatis? Ac sic non dissimili veritas evacuatur errore, si, vel in una persona veri Dei verique hominis Christi quod diversum substantialiter constat esse confunditur, vel in divinitate Patris et Filii et Spiritus sancti, substantiali diversitate credita, quod unum atque indivisibile Trinitatis est separatur: cum nec divina simplicitas particularem sibi diversitatem ascribi permittat, 72 unde", + "candidate_score": 0.678899, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_3", + "bdc_text": "novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum_window_165", + "psc_text": "et videre, et majestatis suae plenitudine in abdita quoque et occulta penetrare, sicut scriptum est: Ego Deus approximans, et non Deus de longinquo. Si absconditus fuerit homo in absconditis, ego ergo non videbo eum? nonne coelum et terram ego impleo (Jer. XXIII, 23, 24)? Et iterum: In omni loco oculi Dei speculantur bonos et malos (Prov. XV, 3). Et quando in unum cum fratribus convenimus, et sacrificia divina cum Dei sacerdote celebramus, verecundiae et disciplinae memores esse debemus: non passim ventilare preces nostras inconditis vocibus, nec petitionem commendandam modeste Deo tumultuosa loquacitate jactare, quia Deus non vocis, sed cordis auditor est, nec admonendus est clamoribus, qui cogitationes videt, probante Domino et dicente: Quid cogitatis nequam in cordibus vestris (Matth. IX, 4)? Et alio loco: Scient omnes Ecclesiae quia ego sum scrutator renis et cordis (Apoc. II, 23). » Beatus certe Cyprianus Deum, quem dixit ubique esse praesentem, audire omnes et", + "candidate_score": 0.678662, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_3", + "bdc_text": "novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum_window_166", + "psc_text": "est, nec admonendus est clamoribus, qui cogitationes videt, probante Domino et dicente: Quid cogitatis nequam in cordibus vestris (Matth. IX, 4)? Et alio loco: Scient omnes Ecclesiae quia ego sum scrutator renis et cordis (Apoc. II, 23). » Beatus certe Cyprianus Deum, quem dixit ubique esse praesentem, audire omnes et videre, et majestatis suae plenitudine in abdita quoque et occulta penetrare, ipsum quoque non vocis, sed cordis asserit auditorem, nec admonendum clamoribus, qui cogitationes videt; ipsum quoque ponit dicentem: Quid cogitatis nequam in cordibus vestris? Et alio loco: Scient omnes Ecclesiae quia ego sum scrutator renis et cordis. Haec autem quis nesciat a Filio Dei dicta, sicut Apocalypsis Evangeliumque testatur? Filius igitur (sicut sanctus asserit Cyprianus) ubique praesens est, idem omnes audit et videt, et majestatis suae plenitudine in abdita quoque et occulta penetrat, nec clamoribus admonendus est qui cogitationes videt. Huic sensui Joannis evangelistae dicta concordant, qui dicit de", + "candidate_score": 0.674539, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_19", + "bdc_text": "Atqui hoc tempore et saeculo ista eo potissimum nomine publico , quod videam potentes , doctos , principes et maximae existimationis viros vafris artibus , disputationibus et concionibus ingeniosis , aedictis publicis , modis denique omnibus id conari , ut tota Christi fidelium ecclesia divorum intercessionem et invocationem , sed et simulachrorum usum et cultum in templis agnoscat et confiteatur apostolicum , antiquum , orthodoxum et rectum esse .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum_window_164", + "psc_text": "sancti una esse immensitas, et una praesentia in omnibus creaturis. Haec est Trinitas unus Deus, qui sicut potuit solus universa condere, sic potest omnia solus implere, nec localis in loco, nec temporalis in tempore, nec terminabilis termino creaturae. CAPUT XVI. Deus est ubique, imo et in secreto preces audit. 106 Nam immensitatem divinitatis Filii Dei manifesta praedicatione, et eloquiorum divinorum attestatione, beatus martyr Cyprianus affirmat in epistola de Oratione Dominica, dicens: « Denique magisterio suo Dominus secreto nos orare praecepit, in abditis et secretis locis, in cubiculis ipsis, quod magis convenit fidei; ut sciamus Deum ubique esse praesentem, audire omnes et videre, et majestatis suae plenitudine in abdita quoque et occulta penetrare, sicut scriptum est: Ego Deus approximans, et non Deus de longinquo. Si absconditus fuerit homo in absconditis, ego ergo non videbo eum? nonne coelum et terram ego impleo (Jer. XXIII, 23, 24)? Et iterum: In omni loco oculi", + "candidate_score": 0.656863, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_41", + "bdc_text": "LactantiiIn der ungedruckten Erstfassung seiner Schrift lehnte sich Bullinger vor allem an die ersten zwei Bücher der \"Divinae institutiones \" von Laktanz an ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum_window_0", + "psc_text": "LIBER PRIMUS. DE MYSTERIO MEDIATORIS CHRISTI DUAS NATURAS IN UNA PERSONA RETINENTIS. CAPUT PRIMUM. Liber a rege destinatus Fulgentio. Responsio Fulgentii ex jussu regis. Fidem nolle asserere, est fidem negare. Respondendi necessitas est ex praecepto divino. 69 Triumphalibus tuis sensibus, piissime rex, nequaquam crediderim oblivione ( al. oblivioni) subtractum, quod nuper mihi quoddam volumen, bajulo Felice, praeceperis destinari, jubens me illico respondere. Cujus, quia tanta fuit prolixitas, ut egeret aliquanto diutius recenseri, et diurni finis aderat, nocte propinquante, curriculi, vix ejusdem voluminis principia citatae delibans lectionis excursu, poposceram, ut ad cuncta plenae recensionis ( al. recensitionis) ordine perlegenda noctis unius nobis spatium fuisset indultum; quod vestrae mansuetudinis voluntas omnino statuit abnegandum, ita ut nec saltem ad residua perlegenda Scripturae nobis praecepisses attribui. Ego vero, cum spatio quorumdam dierum ordinationem tui culminis praestolarer, ac deinceps, interrogationis illius tenore subtracto, sola fuisset a nobis flagitata responsio, pauca, quibus, Domino adjuvante, nostri parvitas", + "candidate_score": 0.639152, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_15", + "bdc_text": "Ego vero totum illud superstitionis negotium in compendium contraxi , de hoc tantum disserui totumque semel oculis lectorum spectandum proposui .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Trasimundum_window_125", + "psc_text": "in occulto, ego ergo non videbo eum? Nonne coelum et terram ego impleo (Jerem. XXIII, 23) ? Qui implet omnia, videt omnia. Et in eo demonstravit quid sit, videbo eum, quod adjunxit dicens: Coelum et terram ego impleo; neque enim more corporali videre credendus est Deus, tanquam alibi sit ipse cum videt, et alibi quod videt. Quidquid enim videt, non extra se videt, quia ipse implet universa quae videt. Nam scriptum est: Quoniam in omni loco oculi Dei speculantur bonos et malos (Prov. XV, 3) . Et alio loco: Oculi Domini super justos, et aures ejus ad preces eorum, vultus autem Domini super facientes mala (Psal. XXXIII, 16) . CAPUT VIII. Quomodo intelligenda sit divinae naturae ubiquitas. Ubi non praetereundae locus nascitur quaestionis, in eo quod Salomon dicit: In omni loco oculi Dei speculantur bonos et malos. Et rursus propheta dicit ad Dominum: Mundus est oculus tuus, ne videat malum", + "candidate_score": 0.610704, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 16, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Sermonem-Arianorum", + "max_score": 0.706907, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_28_30", + "bdc_text": "Et haec quidem disputata hactenus concludo assertione invocationis divini nominis et intercessionis domini nostri Iesu Christi . Hic enim alter disputationis nostrae scopus est , solum deum per Christum unice esse in omnibus invocandum , non deos , non divos neque ullam quantumvis excellentem creaturam . Progredior amplius et dissero iam etiam de initiis et progressu idololatriae , quę dogma illud de intercessione , invocatione et cultu divorum sequuta est .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Sermonem-Arianorum_window_0", + "psc_text": "CAPUT PRIMUM. 1. Eorum praecedenti disputationi hac disputatione respondeo, qui cum Dominum nostrum Jesum Christum fatentur quidem Deum, sed Deum verum et cum Patre unum Deum nolunt fateri, duos nobis inducunt deos diversae disparisque naturae; unum verum, alterum non verum: contra illud quod scriptum est, Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Dominus unus est (Deut. VI, 4) . Hoc enim si de Patre dictum volunt intelligi, sequitur ut Christus non sit Dominus Deus noster. Si autem de Filio, Pater non erit Dominus Deus noster. Si vero de ambobus, profecto Pater et Filius unus est Dominus Deus noster. Ac per hoc illud quod in Evangelio scriptum est, Ut cognoscant te unum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum (Joan. XVII, 3) ; hoc eum dixisse accipiendum est, Ut te et quem misisti Jesum Christum cognoscant unum verum Deum. Quia et de Christo dictum est a Joanne apostolo, Ipse est verus Deus et", + "candidate_score": 0.706907, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_27_29", + "bdc_text": "Hoc consilio respondi etiam ad singulas adversariorum obiectiones , quas licet paucis , bona tamen fide recensui , bona fide item discussi , sed quam feliciter , iudicabunt lectores . Et haec quidem disputata hactenus concludo assertione invocationis divini nominis et intercessionis domini nostri Iesu Christi . Hic enim alter disputationis nostrae scopus est , solum deum per Christum unice esse in omnibus invocandum , non deos , non divos neque ullam quantumvis excellentem creaturam .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Sermonem-Arianorum_window_0", + "psc_text": "CAPUT PRIMUM. 1. Eorum praecedenti disputationi hac disputatione respondeo, qui cum Dominum nostrum Jesum Christum fatentur quidem Deum, sed Deum verum et cum Patre unum Deum nolunt fateri, duos nobis inducunt deos diversae disparisque naturae; unum verum, alterum non verum: contra illud quod scriptum est, Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Dominus unus est (Deut. VI, 4) . Hoc enim si de Patre dictum volunt intelligi, sequitur ut Christus non sit Dominus Deus noster. Si autem de Filio, Pater non erit Dominus Deus noster. Si vero de ambobus, profecto Pater et Filius unus est Dominus Deus noster. Ac per hoc illud quod in Evangelio scriptum est, Ut cognoscant te unum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum (Joan. XVII, 3) ; hoc eum dixisse accipiendum est, Ut te et quem misisti Jesum Christum cognoscant unum verum Deum. Quia et de Christo dictum est a Joanne apostolo, Ipse est verus Deus et", + "candidate_score": 0.700489, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_29", + "bdc_text": "Hic enim alter disputationis nostrae scopus est , solum deum per Christum unice esse in omnibus invocandum , non deos , non divos neque ullam quantumvis excellentem creaturam .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Sermonem-Arianorum_window_0", + "psc_text": "CAPUT PRIMUM. 1. Eorum praecedenti disputationi hac disputatione respondeo, qui cum Dominum nostrum Jesum Christum fatentur quidem Deum, sed Deum verum et cum Patre unum Deum nolunt fateri, duos nobis inducunt deos diversae disparisque naturae; unum verum, alterum non verum: contra illud quod scriptum est, Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Dominus unus est (Deut. VI, 4) . Hoc enim si de Patre dictum volunt intelligi, sequitur ut Christus non sit Dominus Deus noster. Si autem de Filio, Pater non erit Dominus Deus noster. Si vero de ambobus, profecto Pater et Filius unus est Dominus Deus noster. Ac per hoc illud quod in Evangelio scriptum est, Ut cognoscant te unum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum (Joan. XVII, 3) ; hoc eum dixisse accipiendum est, Ut te et quem misisti Jesum Christum cognoscant unum verum Deum. Quia et de Christo dictum est a Joanne apostolo, Ipse est verus Deus et", + "candidate_score": 0.693003, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_29_31", + "bdc_text": "Hic enim alter disputationis nostrae scopus est , solum deum per Christum unice esse in omnibus invocandum , non deos , non divos neque ullam quantumvis excellentem creaturam . Progredior amplius et dissero iam etiam de initiis et progressu idololatriae , quę dogma illud de intercessione , invocatione et cultu divorum sequuta est . Expono caussas , propter quas quibusdam videbatur imagines in templa christianorum esse recipiendas ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Sermonem-Arianorum_window_0", + "psc_text": "CAPUT PRIMUM. 1. Eorum praecedenti disputationi hac disputatione respondeo, qui cum Dominum nostrum Jesum Christum fatentur quidem Deum, sed Deum verum et cum Patre unum Deum nolunt fateri, duos nobis inducunt deos diversae disparisque naturae; unum verum, alterum non verum: contra illud quod scriptum est, Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Dominus unus est (Deut. VI, 4) . Hoc enim si de Patre dictum volunt intelligi, sequitur ut Christus non sit Dominus Deus noster. Si autem de Filio, Pater non erit Dominus Deus noster. Si vero de ambobus, profecto Pater et Filius unus est Dominus Deus noster. Ac per hoc illud quod in Evangelio scriptum est, Ut cognoscant te unum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum (Joan. XVII, 3) ; hoc eum dixisse accipiendum est, Ut te et quem misisti Jesum Christum cognoscant unum verum Deum. Quia et de Christo dictum est a Joanne apostolo, Ipse est verus Deus et", + "candidate_score": 0.675324, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 17, + "cf_id": "cf038", + "work_id": "003_Novatianus_De-cibis-Judaicis", + "max_score": 0.706744, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_38_40", + "bdc_text": "Hanc vero disputationem concludens tandem iustis caussis in medium prolatis ostendo , quantopere cavere oporteat idololatriam et omnem peregrinum cultum , quem dominus tantopere odit ac execratur . Qui certe alter huius disputationis nostrae status est , videlicet christiano homini constanti fide fugiendam esse omnem idololatriam , deum enim eum approbare cultum , qui spiritu , fide et integritate constatVgl. Joh 4 , 23f. . Hoc argumentum tractaveram ante annos propemodum 15 et chartis quibusdam per exercitationem imitationem quein der Vorlage immitationemque .", + "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-cibis-Judaicis_window_19", + "psc_text": "Fuerit ergo tempus aliquod antiquum, quo istae umbrae vel figurae exercendae, ut abstinendum esset a cibis, quos institutio quidem commendaverat, sed Lex interdixerat. Verum jam (Rom. X, 4) finis legis Christus supervenit, cuncta legis obscura reserans, omnia quae sacramentorum nebulis antiquitas texerat. Magister enim venit insignis, et Doctor coelestis, et Institutor consummatae veritatis, sub quo merito jam dicitur: (Tit. I, 15): Omnia munda mundis, inquinatis autem et infidelibus nihil mundum, sed polluta sunt eorum et mens et conscientia. Item alio loco (I Tim. IV, 4, 5): Quia omnis creatura Dei bona, et nihil rejiciendum quod cum gratiarum actione percipitur: sanctificatur enim per verbum Dei et orationem. Rursum alibi (I Tim. IV, 1, 2, 3): Spiritus manifeste dicit, quod in novissimis diebus recedent quidam a fide attendentes spiritibus seductoribus, doctrinis daemoniorum in hypocrisi mendaciloquorum cauteriatam habentium conscientiam suam, prohibentium nubere, et abstinere a cibis quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum", + "candidate_score": 0.706744, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_39_41", + "bdc_text": "Qui certe alter huius disputationis nostrae status est , videlicet christiano homini constanti fide fugiendam esse omnem idololatriam , deum enim eum approbare cultum , qui spiritu , fide et integritate constatVgl. Joh 4 , 23f. . Hoc argumentum tractaveram ante annos propemodum 15 et chartis quibusdam per exercitationem imitationem quein der Vorlage immitationemque . LactantiiIn der ungedruckten Erstfassung seiner Schrift lehnte sich Bullinger vor allem an die ersten zwei Bücher der \"Divinae institutiones \" von Laktanz an ;", + "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-cibis-Judaicis_window_19", + "psc_text": "Fuerit ergo tempus aliquod antiquum, quo istae umbrae vel figurae exercendae, ut abstinendum esset a cibis, quos institutio quidem commendaverat, sed Lex interdixerat. Verum jam (Rom. X, 4) finis legis Christus supervenit, cuncta legis obscura reserans, omnia quae sacramentorum nebulis antiquitas texerat. Magister enim venit insignis, et Doctor coelestis, et Institutor consummatae veritatis, sub quo merito jam dicitur: (Tit. I, 15): Omnia munda mundis, inquinatis autem et infidelibus nihil mundum, sed polluta sunt eorum et mens et conscientia. Item alio loco (I Tim. IV, 4, 5): Quia omnis creatura Dei bona, et nihil rejiciendum quod cum gratiarum actione percipitur: sanctificatur enim per verbum Dei et orationem. Rursum alibi (I Tim. IV, 1, 2, 3): Spiritus manifeste dicit, quod in novissimis diebus recedent quidam a fide attendentes spiritibus seductoribus, doctrinis daemoniorum in hypocrisi mendaciloquorum cauteriatam habentium conscientiam suam, prohibentium nubere, et abstinere a cibis quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum", + "candidate_score": 0.672605, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 18, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2", + "max_score": 0.705971, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_1_3", + "bdc_text": "Scio mihi non defuturos adversarios , qui et argumentum , quod in hoc libro tracto , et modum , quo trado , prorsus sint damnaturi , verum consolabitur me conscientia mea coram domino . Novi enim , quid spectaverim ; novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2483", + "psc_text": "Si avertisses a me faciem tuam, fierem conturbatus, nec tua mandata et testimonia custodirem. Custodivi ergo, «quia omnes viae meae in conspectu tuo.» Propitio quippe et adjuvante conspectu, voluit intelligi Deum videre vias suas; sicut oravit qui dixit, «Ne avertas faciem tuam a me» (Psal. XXVI, 9) . Nam utique facies Domini est et super facientes mala, sed ut perdat de terra memoriam eorum (Psal. XXXIII, 17) . Non sic profecto iste dixit vias suas ab illo videri; sed sicut novit Dominus vias justorum (Psal. I, 6) , et sicut ait Moysi, «Scio te prae omnibus» (Exod. XXXIII, 17) . Nam si hoc cum non adjuvaret gradientem, quod ejus viae sunt in conspectu Dei, non diceret ideo se custodisse mandata et testimonia ejus, quia omnes viae suae sunt in conspectu Domini. Novit enim audire, «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore: apprehendite disciplinam, nequando irascatur Dominus, et pereatis", + "candidate_score": 0.705971, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_3", + "bdc_text": "novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1825", + "psc_text": "An ideo laudat in medio multorum, quia cum Ecclesia sua est hic usque in consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 20) ; ut quod ait, «in medio multorum,» hoc accipiamus quod ab eisdem multis honoratur? In medio quippe esse dicitur, cui honor praecipuus exhibetur. Si autem cor est tanquam hominis medium; nihil melius intelligitur dictum, quam in cordibus multorum laudabo eum. Habitat enim Christus per fidem in cordibus nostris (Ephes. III, 17) : et ideo ait, «in ore meo,» id est in ore corporis mei, quod est Ecclesia. Corde enim creditur ad justitiam; ore autem confessio fit ad salutem (Rom. X, 10) . 33. [«vers. 31.] Quia astitit a dextris pauperis.» De Juda dictum erat, «Et diabolus stet a dextris ejus;» qui suas divitias augere voluit Christo vendito: hic autem Dominus «astitit a dextris pauperis,» ut divitiae pauperis sint ipse Dominus. «Astitit» quippe «a dextris pauperis,» non ut ei multiplicaret annos vitae", + "candidate_score": 0.704789, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_2_4", + "bdc_text": "Novi enim , quid spectaverim ; novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim . Modum in tradendo sequutus sum , qui maxime videbatur perspicuus esse et huic negotio congruere .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2483", + "psc_text": "Si avertisses a me faciem tuam, fierem conturbatus, nec tua mandata et testimonia custodirem. Custodivi ergo, «quia omnes viae meae in conspectu tuo.» Propitio quippe et adjuvante conspectu, voluit intelligi Deum videre vias suas; sicut oravit qui dixit, «Ne avertas faciem tuam a me» (Psal. XXVI, 9) . Nam utique facies Domini est et super facientes mala, sed ut perdat de terra memoriam eorum (Psal. XXXIII, 17) . Non sic profecto iste dixit vias suas ab illo videri; sed sicut novit Dominus vias justorum (Psal. I, 6) , et sicut ait Moysi, «Scio te prae omnibus» (Exod. XXXIII, 17) . Nam si hoc cum non adjuvaret gradientem, quod ejus viae sunt in conspectu Dei, non diceret ideo se custodisse mandata et testimonia ejus, quia omnes viae suae sunt in conspectu Domini. Novit enim audire, «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore: apprehendite disciplinam, nequando irascatur Dominus, et pereatis", + "candidate_score": 0.702236, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_3_5", + "bdc_text": "novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim . Modum in tradendo sequutus sum , qui maxime videbatur perspicuus esse et huic negotio congruere . Simpliciter expono omnia .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2483", + "psc_text": "Si avertisses a me faciem tuam, fierem conturbatus, nec tua mandata et testimonia custodirem. Custodivi ergo, «quia omnes viae meae in conspectu tuo.» Propitio quippe et adjuvante conspectu, voluit intelligi Deum videre vias suas; sicut oravit qui dixit, «Ne avertas faciem tuam a me» (Psal. XXVI, 9) . Nam utique facies Domini est et super facientes mala, sed ut perdat de terra memoriam eorum (Psal. XXXIII, 17) . Non sic profecto iste dixit vias suas ab illo videri; sed sicut novit Dominus vias justorum (Psal. I, 6) , et sicut ait Moysi, «Scio te prae omnibus» (Exod. XXXIII, 17) . Nam si hoc cum non adjuvaret gradientem, quod ejus viae sunt in conspectu Dei, non diceret ideo se custodisse mandata et testimonia ejus, quia omnes viae suae sunt in conspectu Domini. Novit enim audire, «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore: apprehendite disciplinam, nequando irascatur Dominus, et pereatis", + "candidate_score": 0.697825, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_3_5", + "bdc_text": "novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim . Modum in tradendo sequutus sum , qui maxime videbatur perspicuus esse et huic negotio congruere . Simpliciter expono omnia .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1825", + "psc_text": "An ideo laudat in medio multorum, quia cum Ecclesia sua est hic usque in consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 20) ; ut quod ait, «in medio multorum,» hoc accipiamus quod ab eisdem multis honoratur? In medio quippe esse dicitur, cui honor praecipuus exhibetur. Si autem cor est tanquam hominis medium; nihil melius intelligitur dictum, quam in cordibus multorum laudabo eum. Habitat enim Christus per fidem in cordibus nostris (Ephes. III, 17) : et ideo ait, «in ore meo,» id est in ore corporis mei, quod est Ecclesia. Corde enim creditur ad justitiam; ore autem confessio fit ad salutem (Rom. X, 10) . 33. [«vers. 31.] Quia astitit a dextris pauperis.» De Juda dictum erat, «Et diabolus stet a dextris ejus;» qui suas divitias augere voluit Christo vendito: hic autem Dominus «astitit a dextris pauperis,» ut divitiae pauperis sint ipse Dominus. «Astitit» quippe «a dextris pauperis,» non ut ei multiplicaret annos vitae", + "candidate_score": 0.697146, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_29", + "bdc_text": "Hic enim alter disputationis nostrae scopus est , solum deum per Christum unice esse in omnibus invocandum , non deos , non divos neque ullam quantumvis excellentem creaturam .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3155", + "psc_text": "Apostolus: «Etsi sunt qui dicantur dii in coelo et in terra; sicut sunt dii multi et domini multi; nobis tamen unus Deus, Pater ex quo omnia, et nos in ipso, et unus Dominus noster Jesus Christus, per quem omnia, et nos per ipsum» (I Cor. VIII, 5 et 6) . Dicantur dii homines: dictum est enim, «Deus stetit in synagoga deorum;» dictum est, «Ego dixi, Dii estis et filii Altissimi omnes» (Psal. LXXXI, 1, 6) : nonne super homines Deus? Sed quid magnum, si super homines Deus? Et super Angelos Deus: quia Angeli non fecerunt Deum, Angelos fecit Deus; et necesse est super omnia quae fecit, sit ipse qui fecit. Cognoscens ergo magnitudinem Domini iste, et videns eum super omnem esse creaturam, non tantum corporalem, sed etiam spiritualem: «Rex magnus,» inquit, «super omnes deos.» Ipse est summus Deus qui super se non habet deum. Opera ejus dicat, ipsa capiuntur. 10.", + "candidate_score": 0.691556, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_3_5", + "bdc_text": "novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim . Modum in tradendo sequutus sum , qui maxime videbatur perspicuus esse et huic negotio congruere . Simpliciter expono omnia .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2484", + "psc_text": "Nam si hoc cum non adjuvaret gradientem, quod ejus viae sunt in conspectu Dei, non diceret ideo se custodisse mandata et testimonia ejus, quia omnes viae suae sunt in conspectu Domini. Novit enim audire, «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore: apprehendite disciplinam, nequando irascatur Dominus, et pereatis de via justa» (Psal. II, 11 et 12) : quia nisi in conspectu Domini esset, via justa non esset. Nam hunc timorem et tremorem apostolus etiam Paulus imponit eis quibus dicit, «Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini:» et cur hoc dixerit aperiens, «Deus est enim,» inquit, «qui operatur in vobis et velle et operari, pro bona» «voluntate» (Philipp. II, 12, 13) . Ad hoc sunt ergo in conspectu Domini viae justorum, ut dirigat gressus eorum, quoniam ipsae sunt viae de quibus scriptum est in Proverbiis, «Vias autem quae a dextris sunt, novit Dominus: perversae autem sunt,» inquit, «quae", + "candidate_score": 0.68518, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_68_70", + "bdc_text": "Lucubratio ipsa nil , opinor , impuritatis habet , imo in assertionem purae et syncerae religionis conscripta est ; igitur non gravaberis huius mecum commune sumere patrocinium . Dominus Iesus adsit nobis et dirigat corda et ora nostra in gloriam nominis sui .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_970", + "psc_text": "est justo, et rectis corde jucunditas.» Vis illam nosse? Esto rectus corde. Quid est, Esto rectus corde? Noli torto corde esse ad Deum, resistens voluntati ipsius, et volens illum curvare ad te, et non te dirigere ad illum, et senties jucunditatem, quam norunt omnes qui recto sunt corde. «Lux orta est justo, et rectis corde jucunditas.» 19. [«vers. 12.] Jucundamini, justi.» Jam forte fideles audientes, «Jucundamini,» convivia meditantur, calices praeparant, rosarum tempus exspectant; quia dictum est, «Jucundamini, justi.» Vide quid sequitur: «in Domino. Jucundamini, justi, in Domino.» Exspectas tempus veris, ut jucunderis: Dominum habes jucunditatem, Dominus semper tecum est, non habet tempus; habes illum nocte, habes illum die. Esto rectus corde, et semper est tibi de illo jucunditas. Non enim jucunditas quae est secundum saeculum, vera jucunditas est. Audi prophetam Isaiam: «Non est gaudere impiis, dicit Dominus» (Isai. XLVIII, 22; et LVII, 21) . Gaudere quod vocant impii, non est", + "candidate_score": 0.682399, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_70", + "bdc_text": "Dominus Iesus adsit nobis et dirigat corda et ora nostra in gloriam nominis sui .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_212", + "psc_text": "Filius Dei, qui et oret pro nobis, et oret in nobis, et oretur a nobis. Orat pro nobis, ut sacerdos noster; orat in nobis, ut caput nostrum, oratur a nobis, ut Deus noster. Agnoscamus ergo et in illo voces nostras, et voces ejus in nobis. Neque cum aliquid dicitur de Domino Jesu Christo, maxime in prophetia, quod pertineat velut ad quamdam humilitatem indignam Deo, dubitemus eam illi tribuere, qui non dubitavit se nobis adjungere. Ei quippe servit universa creatura, quia per ipsum facta est universa creatura. Et propterea, cum ejus sublimitatem divinitatemque intuemur, quando audimus, «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil» (Joan. I, 1-3) ; intuentes hanc et supereminentissimam et excedentem omnia creaturarum sublimia divinitatem Filii Dei, audimus etiam in aliqua parte Scripturarum velut gementem, orantem,", + "candidate_score": 0.679189, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_29_31", + "bdc_text": "Hic enim alter disputationis nostrae scopus est , solum deum per Christum unice esse in omnibus invocandum , non deos , non divos neque ullam quantumvis excellentem creaturam . Progredior amplius et dissero iam etiam de initiis et progressu idololatriae , quę dogma illud de intercessione , invocatione et cultu divorum sequuta est . Expono caussas , propter quas quibusdam videbatur imagines in templa christianorum esse recipiendas ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3155", + "psc_text": "Apostolus: «Etsi sunt qui dicantur dii in coelo et in terra; sicut sunt dii multi et domini multi; nobis tamen unus Deus, Pater ex quo omnia, et nos in ipso, et unus Dominus noster Jesus Christus, per quem omnia, et nos per ipsum» (I Cor. VIII, 5 et 6) . Dicantur dii homines: dictum est enim, «Deus stetit in synagoga deorum;» dictum est, «Ego dixi, Dii estis et filii Altissimi omnes» (Psal. LXXXI, 1, 6) : nonne super homines Deus? Sed quid magnum, si super homines Deus? Et super Angelos Deus: quia Angeli non fecerunt Deum, Angelos fecit Deus; et necesse est super omnia quae fecit, sit ipse qui fecit. Cognoscens ergo magnitudinem Domini iste, et videns eum super omnem esse creaturam, non tantum corporalem, sed etiam spiritualem: «Rex magnus,» inquit, «super omnes deos.» Ipse est summus Deus qui super se non habet deum. Opera ejus dicat, ipsa capiuntur. 10.", + "candidate_score": 0.672663, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_1", + "bdc_text": "Scio mihi non defuturos adversarios , qui et argumentum , quod in hoc libro tracto , et modum , quo trado , prorsus sint damnaturi , verum consolabitur me conscientia mea coram domino .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3366", + "psc_text": "Domine; Deus meus, illuminabis tenebras meas» (Psal. XVII, 29) . Qui autem tenebrant tenebras suas, quas Deus non tenebrat? Homines mali, homines perversi: cum peccant, utique tenebrae sunt; dum non confitentur peccata quae fecerunt, sed insuper defendunt, tenebrant tenebras suas. Ergo jam si peccasti, in tenebris es: sed confitendo tenebras tuas, mereberis illuminari tenebras tuas; defendendo autem tenebras tuas, tenebraris tenebras tuas. Et quando evades a duplicibus tenebris, qui in simplicibus laborabas? Unde autem Dominus non tenebrat tenebras nostras? Quia non nos sinit impunita habere peccata: flagellat nos in istis laboribus, et erudit nos. Tota ista miseria generis humani in qua gemit mundus, noveritis, fratres, quia dolor medicinalis est, non sententia poenalis. Videtis quia dolor ubique, ubique metus, ubique necessitas, ubique labores. Crescit avaritia, sed in malis. Si ad hoc Deus hic talibus flagellis eruit nos, ut non tenebrentur tenebrae nostrae; agnoscamus nos sub poena flagelli esse, et benedicamus Deum", + "candidate_score": 0.67114, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_69_71", + "bdc_text": "igitur non gravaberis huius mecum commune sumere patrocinium . Dominus Iesus adsit nobis et dirigat corda et ora nostra in gloriam nominis sui . Amen .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3647", + "psc_text": "Attendite ergo, quantum potestis, gratiae commendationem, qua gratis salvi facti estis. «Propter nomen tuum, Domine, vivificabis me.» Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam (Psal. CXII, 1) . «Propter nomen tuum, Domine, vivificabis me: in tua justitia,» non in mea, non quia ego merui, sed quia tu misereris. Nam si meum ostenderem meritum, nihil abs te mererer, nisi supplicium. Avulsisti merita mea, inseruisti dona tua. «Propter nomen tuum, Domine, vivificabis me: in tua justitia educes de tribulatione animam meam; et in tua misericordia ad interitum deduces inimicos meos. Et perdes omnes tribulantes animam meam; quoniam servus tuus sum ego.» IN PSALMUM CXLIII ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. [«vers.» 1.] Psalmi hujus titulus brevis est numero verborum, sed gravis pondere mysteriorum: «Ipsi David ad Goliam.» Praelium hoc factum tempore patrum nostrorum, de Scripturis sanctis recolit mecum Charitas vestra. Cum enim adversus populum Dei alienigenae dimicarent, provocavit unus unum,", + "candidate_score": 0.668639, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_66_68", + "bdc_text": "Nam virtus tua commendavit te omnibus bonis vel apud exteras nationes illam praedicantibus . Praedicant illam celebres per Sveviam ecclesiae , ante alias vero in primis illustris et vere constans Wortspiel mit dem Namen der Stadt Konstanz. Constantiensis ecclesia , doctrina et fide sana , patientia invicta , puritate charitateque celebri multo clarissima . Lucubratio ipsa nil , opinor , impuritatis habet , imo in assertionem purae et syncerae religionis conscripta est ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3863", + "psc_text": "Jerusalem coelesti; ipsi super numerum sunt. Animadvertat quisque utrum luceat in tenebris, utrum iniquitate saeculi tenebrosa non seducatur; si non fuerit seductus nec victus, tanquam stella erit quam jam numerat Deus. 10. «Et omnibus,» inquit, «eis nomina vocans:» ibi est totum praemium. Habemus nomina quaedam apud Deum: ut noverit Deus nomina nostra, hoc optare debemus, hoc agere, hoc satagere, quantum possumus, non de aliis rebus gaudere, nec de donis quibusdam spiritualibus. Videat Charitas vestra: multa dona sunt in Ecclesia, sicut Apostolus dicit, «Alii quidem per Spiritum datur sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alii fides in eodem Spiritu, alii donatio curationum, alii dijudicatio spirituum,» id est, ut dijudicet inter bonos et malos spiritus; «alii linguarum genera, alii prophetia» (I Cor. XII, 8-10). Quanta dixit! quam multa dixit! Multi donis talibus male usi audient in fine, «Non novi vos.» Et quid dicturi sunt in fine, qui audient, «Non novi", + "candidate_score": 0.664942, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_20", + "bdc_text": "Ideo enim in priore operis parte , quid prophetae et apostoli apostolicaque ecclesia de deo , eius invocatione et cultu senserit atque crediderit , ostendo .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2984", + "psc_text": "Spiritum sanctum significat: volebat ergo Simon emere columbam, et vendere columbam; accessit Dominus Jesus Christus, qui habitabat in Petro, et flagello resticulae expulit foras malum mercatorem (Act. VIII, 18-23) . 6. Ergo sunt homines quos delectat miraculum facere, et ab eis qui profecerunt in Ecclesia miraculum exigunt; et ipsi qui quasi profecisse sibi videntur, talia volunt facere, et putant se ad Deum non pertinere si non fecerint. Dominus autem Deus noster, qui novit quid cui tribuat, et ut servetur compago corporis in pace, alloquitur Ecclesiam per Apostolum: «Non potest dicere oculus manui, Opus te non habeo; aut iterum caput pedibus, Opus vobis non habeo. Si totum corpus oculus, ubi auditus? si totum corpus auditus, ubi odoratus?» Ergo in membris nostris videtis, fratres, quomodo singula officium suum habeant membra. Oculus videt, et non audit; auris audit, et non videt; manus operatur, nec audit, nec videt; pes ambulat, nec audit, nec videt,", + "candidate_score": 0.66025, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_19", + "bdc_text": "Atqui hoc tempore et saeculo ista eo potissimum nomine publico , quod videam potentes , doctos , principes et maximae existimationis viros vafris artibus , disputationibus et concionibus ingeniosis , aedictis publicis , modis denique omnibus id conari , ut tota Christi fidelium ecclesia divorum intercessionem et invocationem , sed et simulachrorum usum et cultum in templis agnoscat et confiteatur apostolicum , antiquum , orthodoxum et rectum esse .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_754", + "psc_text": "reddamus omnes praeteritas nostras, id est, ut rationem reddamus de his omnibus quae nobis modo erogantur. Audi Apostolum dicentem: «Omnes astabimus ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit, sive bonum, sive malum (Rom. XIV, 10; et II Cor. V, 10) . Qui erudit gentes, non arguet; qui docet hominem scientiam?» Ipse non scit qui te fecit scire; «qui docet hominem scientiam?» 14. [«vers. 11.] Dominus scit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt.» Nam etsi tu nescis cogitationes Dei, quoniam justae sunt; ille «scit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt.» Et homines scierunt cogitationes Dei: sed quibus jam amicus factus est, prodit consilium suum. Et vos, fratres mei, nolite vos contemnere: si cum fide acceditis ad Dominum, auditis cogitationes Dei; eas modo discitis, hoc vobis dicitur, et ad hoc instruimini quare parcat modo Deus malis, ne murmuretis adversus Deum, «qui docet hominem scientiam. Dominus scit cogitationes hominum,", + "candidate_score": 0.659888, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_37", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 3 , 43 ( LB II 130 ) . confugiant , quod alia fuerit ratio in superstitione et idolorum cultu gentilium , alia in cultu divorum et imaginum apud christianos , ego collatione quadam demonstro eun-dem esse cultum , superstitionem eandem deorum idolorumque apud gentes et divorum ac imaginum apud christianos .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_30", + "psc_text": "ridendorumque simulacrorum templa ipsi facti sunt. Magnum opus est, intus haec idola frangere; et locum Deo viventi, non recenti mundare. Omnes enim isti aliud atque aliud sentientes, alios atque alios deos sibi facientes, ipsamque fidem falsitate variantes, videntur dissentire; sed omnes a terrenis cogitationibus non recedunt, in terrenis cogitationibus consentiunt sibi: opinio diversa est, vanitas una est. De illis in alio psalmo dicitur, «Ipsi de vanitate in unum» (Psal. LXI, 10) : quamvis opinionum varietate discordent, simili tamen vanitate colligantur. Et nostis quia vanitas retro est, posterior est: ideo ille quae retro oblitus, id est vanitatem oblitus, in ea quae ante sunt, id est in veritatem extentus, sequitur ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu (Philipp. III, 13, 14) . Ergo in pejus sibi isti consentiunt, quamvis dissentire a se invicem videantur. Ideo Samson caudas vulpium colligavit (Judic. XV, 4) . Vulpes insidiosos, maximeque haereticos significant; dolosos, fraudulentos, cavernosis", + "candidate_score": 0.658782, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_28", + "bdc_text": "Et haec quidem disputata hactenus concludo assertione invocationis divini nominis et intercessionis domini nostri Iesu Christi .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_212", + "psc_text": "Filius Dei, qui et oret pro nobis, et oret in nobis, et oretur a nobis. Orat pro nobis, ut sacerdos noster; orat in nobis, ut caput nostrum, oratur a nobis, ut Deus noster. Agnoscamus ergo et in illo voces nostras, et voces ejus in nobis. Neque cum aliquid dicitur de Domino Jesu Christo, maxime in prophetia, quod pertineat velut ad quamdam humilitatem indignam Deo, dubitemus eam illi tribuere, qui non dubitavit se nobis adjungere. Ei quippe servit universa creatura, quia per ipsum facta est universa creatura. Et propterea, cum ejus sublimitatem divinitatemque intuemur, quando audimus, «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil» (Joan. I, 1-3) ; intuentes hanc et supereminentissimam et excedentem omnia creaturarum sublimia divinitatem Filii Dei, audimus etiam in aliqua parte Scripturarum velut gementem, orantem,", + "candidate_score": 0.65799, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_68", + "bdc_text": "Lucubratio ipsa nil , opinor , impuritatis habet , imo in assertionem purae et syncerae religionis conscripta est ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2366", + "psc_text": "ista susceptio: de nullo enim sanctorum dici divinitus potuit, aut dici ullo modo fas est; «Verbum caro factum est» (Joan. I, 14) , nisi de uno Mediatore Dei et hominum (I Tim. II, 5) . Cum igitur lumen dicatur unigenitum Verbum aequale gignenti, lumen dicatur et homo ab illo Verbo illuminatus, qui dicitur et lucerna, sicut Joannes, sicut Apostoli, nec ullus eorum homo sit Verbum, et illud Verbum a quo illuminati sunt lucerna non sit; quid est hoc verbum, quod ita lumen dicitur, ut lucerna sit (ait enim, «Lucerna pedibus meis verbum tuum, et lumen semitis meis»), nisi verbum intelligamus quod factum est ad Prophetas, vel quod praedicatum est per Apostolos? Non verbum Christum, sed verbum Christi, de quo scriptum est, «Fides ex auditu, auditus autem per verbum Christi» (Rom. X, 17) . Nam et verbum propheticum lucernae comparans apostolus Petrus: «Habemus,» inquit, «certiorem propheticum sermonem, cui benefacitis intendentes, velut", + "candidate_score": 0.651494, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_6_8", + "bdc_text": "Utor oratione vulgari minimeque picturata aut elaborata . Hoc enim religionis caussa omni fuco carens , syncera et simplex , eorum item conditio poscere videbatur , in quorum gratiam ista scribebam . Chrysippea acuminaDer Stoiker Chrysipp galt als hervorragender Dialektiker ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1491", + "psc_text": "Apostolus: «Unicuique autem datur Spiritus ad manifestationem» (I Cor. XII, 7) . Gratia quaedam quae est hominum ad homines perspicua, ad conciliandum sanctum amorem, oleum dicitur, in nitore divino; et quoniam excellentissima in Christo apparuit, totus orbis eum diligit: qui cum contemptus hic esset, adoratur modo ab omni gente: «Quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium» (Psal. XXI, 29) . Tanta est enim ejus gratia, ut multi qui in eum non credunt, laudent eum, et propterea dicant nolle se in eum credere, quia nemo potest implere quod jubet. Laudando impediuntur, qui in illum vituperando saeviebant. Amatur tamen ab omnibus, praedicatur ab omnibus; quia excellenter unctus, ideo Christus. Christus enim unctus, a chrismate dictus Christus. Messias hebraice, graece Christus, latine Unctus: sed corpus suum totum perunguit. Omnes ergo venientes accipiunt gratiam, ut exhilaretur facies in oleo. 14. «Et panis cor hominis confirmat.» Quid est hoc, fratres? Quasi coegit intelligi de", + "candidate_score": 0.649966, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_25", + "bdc_text": "Excutio enim sanctorum quorundam patrum super hac re sententias , quibus tamen nolui , quod videri poterat , cornicum oculos , ut dici solet , configeredie Alten als unwissend hinstellen ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_360", + "psc_text": "eos quos noverat acceperimus dictum esse «notos meos,» omnes erunt: nam quem ille non noverat? Sed eos dicit «notos,» quibus et ipse notus erat, quantum eum tunc nosse potuerunt; certe vel hactenus quod sciebant eum innocentem, etiamsi hominem tantummodo, non et Deum putabant. Quamvis et bonos quos probaret, «notos» dicere potuerit; sicut malos quos improbaret, ignotos, quibus in fine dicturus est, «Non novi vos» (Matth. VII, 23) . Quod vero adjungit, «Posuerunt me abominationem sibi:» possunt et illi quidem intelligi quos notos suos dixit, quia et ipsi genus illius mortis horrebant; sed melius intelligitur de his de quibus suis persecutoribus superius loquebatur. «Traditus sum,» inquit, «et non egrediebar.» Utrum quia foris erant discipuli ejus, quando ipse intus judicabatur? an potius, «non egrediebar,» altius dictum debemus accipere, id est, in interioribus meis latebam, non ostendebam quis essem, non propalabar, non manifestabar? et idco sequitur: «Oculi mei infirmati sunt ab inopia.» Nam", + "candidate_score": 0.648001, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_5_7", + "bdc_text": "Simpliciter expono omnia . Utor oratione vulgari minimeque picturata aut elaborata . Hoc enim religionis caussa omni fuco carens , syncera et simplex , eorum item conditio poscere videbatur , in quorum gratiam ista scribebam .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1491", + "psc_text": "Apostolus: «Unicuique autem datur Spiritus ad manifestationem» (I Cor. XII, 7) . Gratia quaedam quae est hominum ad homines perspicua, ad conciliandum sanctum amorem, oleum dicitur, in nitore divino; et quoniam excellentissima in Christo apparuit, totus orbis eum diligit: qui cum contemptus hic esset, adoratur modo ab omni gente: «Quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium» (Psal. XXI, 29) . Tanta est enim ejus gratia, ut multi qui in eum non credunt, laudent eum, et propterea dicant nolle se in eum credere, quia nemo potest implere quod jubet. Laudando impediuntur, qui in illum vituperando saeviebant. Amatur tamen ab omnibus, praedicatur ab omnibus; quia excellenter unctus, ideo Christus. Christus enim unctus, a chrismate dictus Christus. Messias hebraice, graece Christus, latine Unctus: sed corpus suum totum perunguit. Omnes ergo venientes accipiunt gratiam, ut exhilaretur facies in oleo. 14. «Et panis cor hominis confirmat.» Quid est hoc, fratres? Quasi coegit intelligi de", + "candidate_score": 0.647937, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_52_54", + "bdc_text": "tandem , cum nemo prodit , qui meliora proponat , in medium , opusculum illudin der Vorlage illum . meum denuo in manus sumo , recognosco adeoque et regenero . Crevit autem opus in ipsis , quod dici solet , manibus nostrisVgl . etwa Esr 5 , 8. , et in tantum crevit , ut , si conferas cum priore , triplo prope excedat , imo prius illud nequaquam agnoscas .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3324", + "psc_text": "tamen non commendo opera manuum mearum: timeo ne cum inspexeris, invenias plura peccata quam merita. Hoc solum rogo, hoc dico, hoc impetrare desidero: «Opera manuum tuarum ne despicias.» Opus tuum in me vide, non meum; nam meum si videris, damnas; tuum si videris, coronas. Quia et quaecumque sunt bona opera mea, abs te mihi sunt, et ideo tua magis quam mea sunt. Audio quippe ab Apostolo tuo: «Gratia salvi facti estis per fidem, et hoc non ex vobis, sed Dei donum est; non ex operibus, ne forte quis extollatur. Ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operibus bonis» (Ephes. II, 8-10) . Ergo, sive in eo quod homines sumus, sive in eo quod ex nostra impietate mutati et justificati sumus, Domine, «opera manuum tuarum ne despicias.» IN PSALMUM CXXXVIII ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. Psalmum nobis brevem paraveramus, quem mandaveramus cantari a Lectore; sed ad horam, quantum videtur,", + "candidate_score": 0.64547, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_47_49", + "bdc_text": "Ulrich Gäb-ler und Endre Zsindely , Zürich 1977 , S. 33-42 . illeveram . Cumque ante annos 10 in illas forte incidissem et fratribus doctis et piis communicassemEs ist anzunehmen , daß Bullinger sein Werk Zwingli und Jud vorgelegt hat , doch läßt sich diese Vermutung nicht belegen. , videbatur iis operaepretium fore , si publicarem , profuturum enim , ut si non ad aliud , ad hoc saltem , quod mea lucubratione nobiliora ingenia excitari posse crederent , quae utile alias et necessarium nostris saeculis argumentum doctius et felicius tractarent .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2069", + "psc_text": "solvendum debitum vehementer urgerent, diu petentibus jubentibusque non cessi; quia quotiescumque inde cogitare tentavi, semper vires nostrae intentionis excessit. Quanto enim videtur apertior, tanto mihi profundior videri solet; ita ut etiam quam sit profundus, demonstrare non possem. Aliorum quippe, qui difficile intelliguntur, etiamsi in obscuritate sensus latet, ipsa tamen apparet obscuritas: hujus autem nec ipsa; quoniam talem praebet superficiem, ut lectorem atque auditorem, non expositorem necessarium habere credatur. Et nunc quod tandem ad pertractationem ejus accedo, quid in eo possim, prorsus ignoro: spero tamen, ut aliquid possim, adfuturum atque adjuturum Deum. Sic enim fecit in omnibus quaecumque sufficienter, cum prius mihi ad intelligendum vel explicandum difficilia ac pene impossibilia viderentur, exposui. Statui autem per sermones id agere, qui proferantur in populis, quas Graeci ὁμιλίας vocant. Hoc enim justius esse arbitror, ut conventus ecclesiastici non fraudentur etiam psalmi hujus intelligentia, cujus, ut aliorum, delectari assolent cantilena. Sed sit huc usque prooemium:", + "candidate_score": 0.644589, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_53", + "bdc_text": "meum denuo in manus sumo , recognosco adeoque et regenero .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2371", + "psc_text": "si non ea noverat? Porro si noverat, quomodo hic dicit, «Et judicia tua doce me?» An sicut illud est, «Suavitatem fecisti cum servo tuo;» et postea dicit, «Suavitatem doce me?» Quod ita exposuimus, ut intelligeremus verba proficientis, et addi sibi ad id quod acceperat postulantis. 5. [«vers. 109.] Anima mea in manibus tuis semper.» Nonnulli codices habent, «in manibus meis:» sed plures, «in tuis;» et hoc quidem planum est. Justorum enim animae in manu Dei sunt (Sap. III, 1) ; in cujus manu sunt et nos et sermones nostri (Id. VII, 16) . «Et legis,» inquit, «tuae non sum oblitus:» tanquam ad non obliviscendam Dei legem manibus ipsius adjuvetur ejus memoria, ubi ejus est anima. «Anima» vero «mea in manibus meis,» quomodo intelligatur, ignoro. Justi quippe ista verba sunt, non injusti; redeuntis ad Patrem, non discedentis a Patre. Nam potest videri junior ille filius animam suam in manibus suis habere", + "candidate_score": 0.641602, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_66", + "bdc_text": "Nam virtus tua commendavit te omnibus bonis vel apud exteras nationes illam praedicantibus .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1491", + "psc_text": "Apostolus: «Unicuique autem datur Spiritus ad manifestationem» (I Cor. XII, 7) . Gratia quaedam quae est hominum ad homines perspicua, ad conciliandum sanctum amorem, oleum dicitur, in nitore divino; et quoniam excellentissima in Christo apparuit, totus orbis eum diligit: qui cum contemptus hic esset, adoratur modo ab omni gente: «Quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium» (Psal. XXI, 29) . Tanta est enim ejus gratia, ut multi qui in eum non credunt, laudent eum, et propterea dicant nolle se in eum credere, quia nemo potest implere quod jubet. Laudando impediuntur, qui in illum vituperando saeviebant. Amatur tamen ab omnibus, praedicatur ab omnibus; quia excellenter unctus, ideo Christus. Christus enim unctus, a chrismate dictus Christus. Messias hebraice, graece Christus, latine Unctus: sed corpus suum totum perunguit. Omnes ergo venientes accipiunt gratiam, ut exhilaretur facies in oleo. 14. «Et panis cor hominis confirmat.» Quid est hoc, fratres? Quasi coegit intelligi de", + "candidate_score": 0.638749, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_4", + "bdc_text": "Modum in tradendo sequutus sum , qui maxime videbatur perspicuus esse et huic negotio congruere .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2483", + "psc_text": "Si avertisses a me faciem tuam, fierem conturbatus, nec tua mandata et testimonia custodirem. Custodivi ergo, «quia omnes viae meae in conspectu tuo.» Propitio quippe et adjuvante conspectu, voluit intelligi Deum videre vias suas; sicut oravit qui dixit, «Ne avertas faciem tuam a me» (Psal. XXVI, 9) . Nam utique facies Domini est et super facientes mala, sed ut perdat de terra memoriam eorum (Psal. XXXIII, 17) . Non sic profecto iste dixit vias suas ab illo videri; sed sicut novit Dominus vias justorum (Psal. I, 6) , et sicut ait Moysi, «Scio te prae omnibus» (Exod. XXXIII, 17) . Nam si hoc cum non adjuvaret gradientem, quod ejus viae sunt in conspectu Dei, non diceret ideo se custodisse mandata et testimonia ejus, quia omnes viae suae sunt in conspectu Domini. Novit enim audire, «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore: apprehendite disciplinam, nequando irascatur Dominus, et pereatis", + "candidate_score": 0.625182, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_57", + "bdc_text": "Neque id vituperabunt in me lectores aequi , qui hoc ipsum laudarunt in aliis .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_4014", + "psc_text": "Nemo enim laudat, nisi quod ei placet. Sunt autem alia quae spiritum vitae et intellectum ad laudandum Deum non habent, sed quia et ipsa bona sunt, et in ordine suo integre disposita, et ad pulchritudinem universitatis referuntur, quam condidit Deus; ipsa quidem per se voce sua et corde suo non laudant Deum; sed cum ab intelligentibus considerantur, per ipsa laudadatur Deus; et cum per ipsa laudatur Deus, quodam modo et ipsa laudant Deum. Verbi gratia, laudant Deum in coelo omnia quae habent spiritum vitae, et intellectum purum ad eum contemplandum et sine fastidio et defectu diligendum. Laudant autem Deum in terra per intellectum discernendi bonum et malum, per intellectum cognoscendi creaturam et Creatorem, homines qui ista cogitant, quibus tribuit Dominus mentem discernendi ista, delectandi atque laudandi. Homines possunt: pecora numquid habent hujusmodi intellectum? Si haberent hujusmodi intellectum pecora, non nobis diceret Deus: «Nolite esse sicut equus et mulus, quibus non", + "candidate_score": 0.603863, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_65", + "bdc_text": "Multi nimirum viri boni haec nostra non tam meo quam tuo nomine legent .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3863", + "psc_text": "Jerusalem coelesti; ipsi super numerum sunt. Animadvertat quisque utrum luceat in tenebris, utrum iniquitate saeculi tenebrosa non seducatur; si non fuerit seductus nec victus, tanquam stella erit quam jam numerat Deus. 10. «Et omnibus,» inquit, «eis nomina vocans:» ibi est totum praemium. Habemus nomina quaedam apud Deum: ut noverit Deus nomina nostra, hoc optare debemus, hoc agere, hoc satagere, quantum possumus, non de aliis rebus gaudere, nec de donis quibusdam spiritualibus. Videat Charitas vestra: multa dona sunt in Ecclesia, sicut Apostolus dicit, «Alii quidem per Spiritum datur sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alii fides in eodem Spiritu, alii donatio curationum, alii dijudicatio spirituum,» id est, ut dijudicet inter bonos et malos spiritus; «alii linguarum genera, alii prophetia» (I Cor. XII, 8-10). Quanta dixit! quam multa dixit! Multi donis talibus male usi audient in fine, «Non novi vos.» Et quid dicturi sunt in fine, qui audient, «Non novi", + "candidate_score": 0.603791, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_42", + "bdc_text": "vgl . Willy Rordorf Laktanz als Vorbild des jungen Bullinger , in :", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3983", + "psc_text": "vos verbum Dei, quanto magis per nos dicitur, tanto avidiores invenit. Ecce nos pigri in hac terra quasi congelavimus hic. Et quomodo contingit nivibus; sursum enim gelant, et in ima decidunt: sic frigescente charitate decidit humana natura in has terras, et pigro corpore involuta velut nix facta est. Sed in ista nive sunt praedestinati filii Dei. Dat enim ille «nivem velut lanam.» Quid est, «velut lanam?» Id est, de nive quam dedit, de istis pigris adhuc spiritu et frigidis quos praedestinavit, facturus est aliquid. Lana enim materies vestis est: lana cum videtur, veluti praeparatio est aliqua ad vestem. Ergo quia praedestinavit hos qui ad tempus frigidi repunt in terra, et nondum fervent spiritu charitatis (de praedestinatione enim adhuc loquitur), veluti lanam dedit hos Deus; facturus est inde vestem. Merito in monte vestis Christi fulsit, sicut nix (Matth. XVII, 2) . Fulgebat vestis Christi, sicut nix, tanquam de illa lana jam", + "candidate_score": 0.603782, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 19, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II", + "max_score": 0.705938, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_3_5", + "bdc_text": "novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim . Modum in tradendo sequutus sum , qui maxime videbatur perspicuus esse et huic negotio congruere . Simpliciter expono omnia .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2787", + "psc_text": "estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job. Coram me, ait, id est intus, ubi saepe multorum vita displicet, quae etiam foris hominibus placet. Unde caute nimis in laudem justorum conjugum dictum est: Erant justi ambo ante Deum (Luc. I, 6) . Non enim secura laus est, justos ante homines apparere. Saepe enim humana sententia velut in Deo magnum quempiam approbat; sed hunc omnipotens Deus, qui quasi ex se approbatur, ignorat. Hinc est enim quod Psalmista vigilanter exorat, dicens: Dirige in conspectu tuo viam meam (Psal. V, 9) . 1148 Nimirum quia plerumque in conspectu hominum recta via creditur etiam quae a veritatis itinere depravatur. Et notandum quod non dicitur: Non estis locuti coram me rectum sicut Job, sed, sicut servus meus Job, ut videlicet interpositione servitutis, dum eum quasi sub quadam peculiaritate commemorat, cuncta quae in defensione sua dixerat, quia non contumaci superbia, sed humili veritate dixerit ostendat.", + "candidate_score": 0.705938, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_2_4", + "bdc_text": "Novi enim , quid spectaverim ; novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim . Modum in tradendo sequutus sum , qui maxime videbatur perspicuus esse et huic negotio congruere .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2787", + "psc_text": "estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job. Coram me, ait, id est intus, ubi saepe multorum vita displicet, quae etiam foris hominibus placet. Unde caute nimis in laudem justorum conjugum dictum est: Erant justi ambo ante Deum (Luc. I, 6) . Non enim secura laus est, justos ante homines apparere. Saepe enim humana sententia velut in Deo magnum quempiam approbat; sed hunc omnipotens Deus, qui quasi ex se approbatur, ignorat. Hinc est enim quod Psalmista vigilanter exorat, dicens: Dirige in conspectu tuo viam meam (Psal. V, 9) . 1148 Nimirum quia plerumque in conspectu hominum recta via creditur etiam quae a veritatis itinere depravatur. Et notandum quod non dicitur: Non estis locuti coram me rectum sicut Job, sed, sicut servus meus Job, ut videlicet interpositione servitutis, dum eum quasi sub quadam peculiaritate commemorat, cuncta quae in defensione sua dixerat, quia non contumaci superbia, sed humili veritate dixerit ostendat.", + "candidate_score": 0.704824, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_2_4", + "bdc_text": "Novi enim , quid spectaverim ; novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim . Modum in tradendo sequutus sum , qui maxime videbatur perspicuus esse et huic negotio congruere .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1622", + "psc_text": "virtute superavit. Quia enim, de semetipso intus humilia sentiens, honorem exterius non quaerit insinuat, dicens: Ludam et vilior fiam (Ibid., 22) . Et quia per hoc quod vilem se exterius praebuit, nequaquam interius intumescit, adjungit: Eroque humilis in oculis meis (Ibid., 22) . Ac si dicat: Qualem me exterius despiciens exhibeo, talem me et interius attendo. Quid ergo acturi sunt quos doctrina elevat, si David ex carne sua venturum Redemptorem noverat, ejusque gaudia prophetando nuntiabat, et tamen in semetipso cervicem cordis valida discretionis calce deprimebat, dicens: Eroque humilis in oculis meis? 890 79. Dei sapientiam contemplari nequeunt qui sibi sapientes videntur. Sectanda laudabilis fatuitas.---Bene ergo per Eliu dicitur: Ideo timebunt eum viri, et non audebunt contemplari omnes qui sibi videntur esse sapientes. Contemplari enim Dei sapientiam non possunt qui sibi sapientes videntur, quia tanto ab ejus luce longe sunt, quanto apud semetipsos humiles non sunt, quia in eorum mentibus dum", + "candidate_score": 0.696889, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_18_20", + "bdc_text": "tantum abest , ut vel tantillum de laudibus piorum hisce nostris diminutum cupiam . Atqui hoc tempore et saeculo ista eo potissimum nomine publico , quod videam potentes , doctos , principes et maximae existimationis viros vafris artibus , disputationibus et concionibus ingeniosis , aedictis publicis , modis denique omnibus id conari , ut tota Christi fidelium ecclesia divorum intercessionem et invocationem , sed et simulachrorum usum et cultum in templis agnoscat et confiteatur apostolicum , antiquum , orthodoxum et rectum esse . Ideo enim in priore operis parte , quid prophetae et apostoli apostolicaque ecclesia de deo , eius invocatione et cultu senserit atque crediderit , ostendo .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_569", + "psc_text": "in terra sunt, et a cognitione hominum abjectione vilitatis suae quasi quadam superductione velaminis absconduntur, ita sunt nonnulli in Ecclesia qui dum se abjectioni pravorum operum subdunt, divino conspectui noti non sunt. Quibus et quandoque dicendum est: Amen dico vobis, nescio vos (Matth. XXV, 12) . Esse ergo in terra et apparere, 657 est in fide recta per virtutem operis nobilitatem mentis ostendere. Esse vero in terra et penitus non apparere, et in Ecclesia quidem fide consistere, sed nil dignum fidei in opere demonstrare. Hi itaque intra sanctam Ecclesiam divinitatis oculis et videntur per judicium, et tamen per bonae vitae meritum non videntur, quia ea quae confitendo tenent, vivendo non exhibent. De quibus Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant (Tit. I, 16) . Hi in sancta Ecclesia fidem quam tenere se asserunt premunt potius quam venerantur, dum sua magis illius nomine quam ejus adipisci lucra concupiscunt. [Vet.", + "candidate_score": 0.689825, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_68_70", + "bdc_text": "Lucubratio ipsa nil , opinor , impuritatis habet , imo in assertionem purae et syncerae religionis conscripta est ; igitur non gravaberis huius mecum commune sumere patrocinium . Dominus Iesus adsit nobis et dirigat corda et ora nostra in gloriam nominis sui .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_368", + "psc_text": "lucerna ejus super caput meum, et ad lumen ejus ambulabam in tenebris. Lucernae enim nomine, lumen signatur sacrae Scripturae, de qua ipse Ecclesiae pastor dicit: Habemus firmiorem propheticum sermonem, cui bene facitis attendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso loco, donec dies illucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris (II Pet. I, 19) . Et Psalmista ait: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine (Psal. CXVIII, 105) . Quia autem principale nostrum mens est, appellatione capitis mens vocatur. Unde per Psalmistam dicitur: Impinguasti in oleo caput meum (Psal. XXII, 5) . Ac 613 si aperte dicat: Charitatis pinguedine replesti mentem meam. Nunc ergo lucerna super caput Ecclesiae splendet, quia sacra eloquia tenebras nostrae mentis irradiant, ut in hoc caliginoso vitae praesentis loco, dum verborum Dei lucem percipimus, quae sunt agenda videamus. Nunc ad lumen ejus in tenebris ambulat, quoniam sancta universalis Ecclesia, etsi alienae occulta cogitationis non penetrat, quia quasi faciem non", + "candidate_score": 0.688367, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_3_5", + "bdc_text": "novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim . Modum in tradendo sequutus sum , qui maxime videbatur perspicuus esse et huic negotio congruere . Simpliciter expono omnia .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1231", + "psc_text": "vocem suam, in summis excelsisque verticibus super viam in mediis stans semitis (Prov. VIII, 1) ? Transire fortasse per viam vitae temporalis cum ejus ignorantia poteramus, si haec eadem sapientia in semitae angulis constitisset. 30. Viae divinae sapientiae per Incarnationem omnibus patent. Vias Dei intelligere, quid sit. Lumen intelligentiae humilitas aperit, superbia claudit.---Investiganda fuerat, si occultari voluisset. Sed postquam incarnationis suae mysteria publice ostendit, postquam humilitatis exempla superbientibus praebuit, semetipsam nobis quasi transeuntibus in mediis semitis fixit, ut videlicet in eam, quam quaerere nolumus, impingamus; et quam transeuntes videre negligimus, tangamus offendentes. Dicatur itaque: Et omnes vias ejus intelligere noluerunt. Via quippe est incarnatae sapientiae omnis actio quam temporaliter gessit. Viae ejus sunt vivendi ordines, quos ad se venientibus stravit. Tot itaque ad se venientibus vias praebuit, quot bene vivendi exempla monstravit. Humilitatis ejus vias Propheta aspexerat, cum suspirabat, dicens: In mandatis tuis me exercebo, et considerabo vias tuas (Psal.", + "candidate_score": 0.685369, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_52_54", + "bdc_text": "tandem , cum nemo prodit , qui meliora proponat , in medium , opusculum illudin der Vorlage illum . meum denuo in manus sumo , recognosco adeoque et regenero . Crevit autem opus in ipsis , quod dici solet , manibus nostrisVgl . etwa Esr 5 , 8. , et in tantum crevit , ut , si conferas cum priore , triplo prope excedat , imo prius illud nequaquam agnoscas .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_798", + "psc_text": "Et si laetatum est in abscondito cor meum. [Vet. X.] Et quia plerumque inconsiderata mens, dum transitorio favori non renititur, ad hoc usque pertrahitur, ut laudet ipsa quod facit, conditioni quae praemissa est quasi congrue subinfertur: CAPUT IX. IBID.---Et osculatus sum manum meam ore meo. 20. Deo, non sibi, sua bona opera tribuunt. Gratia praeveniens.---Per manum quippe operatio, per os autem locutio designatur; sicut per Salomonem dicitur: Abscondit piger manum suam sub axilla sua, et laborat si ad os suum porrigat eam (Prov. XIX, 24) . Pigro labor est manum suam ad os porrigere, quia desidiosus quisque praedicator nec hoc vult operari quod dicit. Manum quippe ad os porrigere est voci suae opere concordare. Manum ergo suam osculatur ore suo, qui laudat quod facit, et testimonio propriae locutionis sibi virtutem tribuit operis. Qua in re quis despicitur, nisi is qui ipsa operandi munera largitur? Unde bene per egregium praedicatorem dicitur:", + "candidate_score": 0.685368, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_17_19", + "bdc_text": "Merito enim piorum hominum lucubrationes magni aestimo , utpote quorum ministerio ad bonum ecclesiae suae utitur dominus et quorum spiritus nunc vivunt apud dominum ; tantum abest , ut vel tantillum de laudibus piorum hisce nostris diminutum cupiam . Atqui hoc tempore et saeculo ista eo potissimum nomine publico , quod videam potentes , doctos , principes et maximae existimationis viros vafris artibus , disputationibus et concionibus ingeniosis , aedictis publicis , modis denique omnibus id conari , ut tota Christi fidelium ecclesia divorum intercessionem et invocationem , sed et simulachrorum usum et cultum in templis agnoscat et confiteatur apostolicum , antiquum , orthodoxum et rectum esse .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_569", + "psc_text": "in terra sunt, et a cognitione hominum abjectione vilitatis suae quasi quadam superductione velaminis absconduntur, ita sunt nonnulli in Ecclesia qui dum se abjectioni pravorum operum subdunt, divino conspectui noti non sunt. Quibus et quandoque dicendum est: Amen dico vobis, nescio vos (Matth. XXV, 12) . Esse ergo in terra et apparere, 657 est in fide recta per virtutem operis nobilitatem mentis ostendere. Esse vero in terra et penitus non apparere, et in Ecclesia quidem fide consistere, sed nil dignum fidei in opere demonstrare. Hi itaque intra sanctam Ecclesiam divinitatis oculis et videntur per judicium, et tamen per bonae vitae meritum non videntur, quia ea quae confitendo tenent, vivendo non exhibent. De quibus Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant (Tit. I, 16) . Hi in sancta Ecclesia fidem quam tenere se asserunt premunt potius quam venerantur, dum sua magis illius nomine quam ejus adipisci lucra concupiscunt. [Vet.", + "candidate_score": 0.68399, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_18_20", + "bdc_text": "tantum abest , ut vel tantillum de laudibus piorum hisce nostris diminutum cupiam . Atqui hoc tempore et saeculo ista eo potissimum nomine publico , quod videam potentes , doctos , principes et maximae existimationis viros vafris artibus , disputationibus et concionibus ingeniosis , aedictis publicis , modis denique omnibus id conari , ut tota Christi fidelium ecclesia divorum intercessionem et invocationem , sed et simulachrorum usum et cultum in templis agnoscat et confiteatur apostolicum , antiquum , orthodoxum et rectum esse . Ideo enim in priore operis parte , quid prophetae et apostoli apostolicaque ecclesia de deo , eius invocatione et cultu senserit atque crediderit , ostendo .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_798", + "psc_text": "Et si laetatum est in abscondito cor meum. [Vet. X.] Et quia plerumque inconsiderata mens, dum transitorio favori non renititur, ad hoc usque pertrahitur, ut laudet ipsa quod facit, conditioni quae praemissa est quasi congrue subinfertur: CAPUT IX. IBID.---Et osculatus sum manum meam ore meo. 20. Deo, non sibi, sua bona opera tribuunt. Gratia praeveniens.---Per manum quippe operatio, per os autem locutio designatur; sicut per Salomonem dicitur: Abscondit piger manum suam sub axilla sua, et laborat si ad os suum porrigat eam (Prov. XIX, 24) . Pigro labor est manum suam ad os porrigere, quia desidiosus quisque praedicator nec hoc vult operari quod dicit. Manum quippe ad os porrigere est voci suae opere concordare. Manum ergo suam osculatur ore suo, qui laudat quod facit, et testimonio propriae locutionis sibi virtutem tribuit operis. Qua in re quis despicitur, nisi is qui ipsa operandi munera largitur? Unde bene per egregium praedicatorem dicitur:", + "candidate_score": 0.682305, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_19_21", + "bdc_text": "Atqui hoc tempore et saeculo ista eo potissimum nomine publico , quod videam potentes , doctos , principes et maximae existimationis viros vafris artibus , disputationibus et concionibus ingeniosis , aedictis publicis , modis denique omnibus id conari , ut tota Christi fidelium ecclesia divorum intercessionem et invocationem , sed et simulachrorum usum et cultum in templis agnoscat et confiteatur apostolicum , antiquum , orthodoxum et rectum esse . Ideo enim in priore operis parte , quid prophetae et apostoli apostolicaque ecclesia de deo , eius invocatione et cultu senserit atque crediderit , ostendo . His oppono superstitionem , ubi dissero de primis caussis et initiis erroris apud gentes , Iudaeos et christianos .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_232", + "psc_text": "plana sanctae Ecclesiae expositionis verba conspiciens, et non allegoriarum tenebris obscura, exclamavit dicens: Locus fluviorum rivi latissimi et patentes. (Isai. XXXIII. 21) . Testamenti enim veteris dicta quasi angusti et clausi rivi fuerant, qui immensas 584 scientiae suae sententias collectione obscurissima constringebant. At contra doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati et patentes sunt, quia ejus dicta et invenientibus multa sunt et quaerentibus plana. Ait ergo: Profunda fluviorum scrutatus est, et abscondita produxit in lucem. Quia dum suis expositoribus intelligentiae spiritum infudit, antiquas prophetantium obscuritates aperuit. Et hoc jam sancta Ecclesia per spiritum agnoscit, quod Synagoga prius per litteram intelligere omnino non valuit. Unde et Moyses cum populo loqueretur (Exod. XXXIV, 33) , faciem velabat, ut videlicet designaret quod ille Judaeorum populus legis verba cognosceret, sed ejusdem claritatem legis omnimodo non videret. Unde recte et per Paulum dicitur: Usque in hodiernum enim diem cum legitur Moyses, velamen est positum super eor", + "candidate_score": 0.678745, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_19_21", + "bdc_text": "Atqui hoc tempore et saeculo ista eo potissimum nomine publico , quod videam potentes , doctos , principes et maximae existimationis viros vafris artibus , disputationibus et concionibus ingeniosis , aedictis publicis , modis denique omnibus id conari , ut tota Christi fidelium ecclesia divorum intercessionem et invocationem , sed et simulachrorum usum et cultum in templis agnoscat et confiteatur apostolicum , antiquum , orthodoxum et rectum esse . Ideo enim in priore operis parte , quid prophetae et apostoli apostolicaque ecclesia de deo , eius invocatione et cultu senserit atque crediderit , ostendo . His oppono superstitionem , ubi dissero de primis caussis et initiis erroris apud gentes , Iudaeos et christianos .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_231", + "psc_text": "in eis interna spiritalia quaerimus, eorum profunda rimamur. Quod ipse Dominus facere dicitur, quia id nos agere ipso donante praevalemus. Per nos ergo qui non litteram quae occidit, sed spiritum qui vivificat sequimur, profunda fluviorum Dominus scrutatur, et abscondita in lucem producit, quia dicta legis, quae caliginosa nimis historia obscurat, nunc expositio spiritalis illuminat. Unde et loquens in parabolis per Evangelium Veritas discipulis praecepit, dicens: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta (Matth. X, 27) . Aperte namque dicta exponentium fecerunt nobis esse jam conspicuas sententias antiquorum Patrum. Unde Isaias propheta plana sanctae Ecclesiae expositionis verba conspiciens, et non allegoriarum tenebris obscura, exclamavit dicens: Locus fluviorum rivi latissimi et patentes. (Isai. XXXIII. 21) . Testamenti enim veteris dicta quasi angusti et clausi rivi fuerant, qui immensas 584 scientiae suae sententias collectione obscurissima constringebant. At contra doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati", + "candidate_score": 0.677283, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_3", + "bdc_text": "novit ipse cordium scrutator dominus Vgl. 1Chr 28 , 9 u. ö. , quod ista non in contumeliam fidei rectae et sanctorum , sed in gloriam dei multorumque hominum salutem aediderim .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2787", + "psc_text": "estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job. Coram me, ait, id est intus, ubi saepe multorum vita displicet, quae etiam foris hominibus placet. Unde caute nimis in laudem justorum conjugum dictum est: Erant justi ambo ante Deum (Luc. I, 6) . Non enim secura laus est, justos ante homines apparere. Saepe enim humana sententia velut in Deo magnum quempiam approbat; sed hunc omnipotens Deus, qui quasi ex se approbatur, ignorat. Hinc est enim quod Psalmista vigilanter exorat, dicens: Dirige in conspectu tuo viam meam (Psal. V, 9) . 1148 Nimirum quia plerumque in conspectu hominum recta via creditur etiam quae a veritatis itinere depravatur. Et notandum quod non dicitur: Non estis locuti coram me rectum sicut Job, sed, sicut servus meus Job, ut videlicet interpositione servitutis, dum eum quasi sub quadam peculiaritate commemorat, cuncta quae in defensione sua dixerat, quia non contumaci superbia, sed humili veritate dixerit ostendat.", + "candidate_score": 0.675625, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_15_17", + "bdc_text": "Ego vero totum illud superstitionis negotium in compendium contraxi , de hoc tantum disserui totumque semel oculis lectorum spectandum proposui . Quod sicubi usus postulabat aut in illorum libris elegans sententia aut evidens extabat argumentum , hisce nostris inserui . Merito enim piorum hominum lucubrationes magni aestimo , utpote quorum ministerio ad bonum ecclesiae suae utitur dominus et quorum spiritus nunc vivunt apud dominum ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_231", + "psc_text": "in eis interna spiritalia quaerimus, eorum profunda rimamur. Quod ipse Dominus facere dicitur, quia id nos agere ipso donante praevalemus. Per nos ergo qui non litteram quae occidit, sed spiritum qui vivificat sequimur, profunda fluviorum Dominus scrutatur, et abscondita in lucem producit, quia dicta legis, quae caliginosa nimis historia obscurat, nunc expositio spiritalis illuminat. Unde et loquens in parabolis per Evangelium Veritas discipulis praecepit, dicens: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta (Matth. X, 27) . Aperte namque dicta exponentium fecerunt nobis esse jam conspicuas sententias antiquorum Patrum. Unde Isaias propheta plana sanctae Ecclesiae expositionis verba conspiciens, et non allegoriarum tenebris obscura, exclamavit dicens: Locus fluviorum rivi latissimi et patentes. (Isai. XXXIII. 21) . Testamenti enim veteris dicta quasi angusti et clausi rivi fuerant, qui immensas 584 scientiae suae sententias collectione obscurissima constringebant. At contra doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati", + "candidate_score": 0.674451, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_21_23", + "bdc_text": "His oppono superstitionem , ubi dissero de primis caussis et initiis erroris apud gentes , Iudaeos et christianos . Neque ob aliud ibidem de gentium superstitionibus disputo copiosius , quam quod sub finem libri collationem subiicio inter superstitionem gentilium et christianorum , ut iam mox ab initio colliquescat id a nobis nulla fieri cum pietatis iniuria . In Iudaeorum superstitionibus et idololatriis declarandis ideo diutius immoror , quod ex illis quoque nostrae melius cognosci posse videban-tur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1238", + "psc_text": "discutiat cur, stante Judaico populo, dudum in infidelitate gentilitas jacuit; et cur, ad finem gentilitate surgente, judaicum populum infidelitatis culpa prostravit. Nemo discutiat cur alius trahatur ex dono, alius repellatur ex merito. Si enim gentilitatem miraris assumptam, Ipso concedente pacem, quis est qui condemnet? Si Judaeam obstupescis perditam, ex quo absconderit vultum suum, quis est qui contempletur eum? Itaque consilium summae et occultae virtutis satisfactio fit apertae rationis. Unde et in Evangelio Dominus, cum de hujus rei causa loqueretur, ait: Confiteor tibi, Pater Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Ita, pater (Matth. XI, 25) . Atque mox tanquam rationem quamdam absconsionis ac revelationis adjungens, ait: Quia sic fuit placitum ante te. Quibus nimirum verbis exempla humilitatis accipimus, ne temere discutere superna consilia de aliorum vocatione, aliorum vero repulsione praesumamus. Cum enim intulisset utrumque, non mox rationem reddidit, sed sic Deo placitum", + "candidate_score": 0.674308, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_23_25", + "bdc_text": "In Iudaeorum superstitionibus et idololatriis declarandis ideo diutius immoror , quod ex illis quoque nostrae melius cognosci posse videban-tur . Iam in inquirendis originibus nostrae superstitionis altius rem repetii . Excutio enim sanctorum quorundam patrum super hac re sententias , quibus tamen nolui , quod videri poterat , cornicum oculos , ut dici solet , configeredie Alten als unwissend hinstellen ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_427", + "psc_text": "Sancta itaque Ecclesia extremis tribulationibus deprehensa, antiquorum reminiscitur temporum, quando et docendo illuminare consueverat, et adjuvando firmare, et praecedentis membri sui ore loquitur, dicens: Oculus fui caeco, et pes claudo. [Vet. XXI.] 40. Caeci sunt gentiles, claudi vero Judaei.---Quae quia duos in se populos collegit, Judaicum scilicet atque gentilem, recte etiam potest caeco gentilis, claudo autem Judaicus populus designari. Gentilis quippe quasi oculos non habuit, quia non accepta lege non vidit quo ire debuisset. At contra Judaicus habens oculos, claudus fuit, quia legem quidem sciendo tenuit, sed in ea gressum recti operis non tetendit. Si enim gentilis populus caecus minime fuisset, propheta non diceret: Populus qui sedebat in tenebris, vidit lucem magnam (Isai. IX, 2) . Rursum si Israeliticus populus a bono opere minime claudicasset, nequaquam voce Domini Psalmista dixisset: Filii alieni mentiti sunt mihi, filii alieni inveterati sunt, et claudicaverunt a semitis suis (Psal. XVII, 46) . Qui nimirum", + "candidate_score": 0.673236, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_10_12", + "bdc_text": "et superstitiosulos quosdam dictionis admiratores censoresque nihil moror . Tractarunt ante me quidem partem huius argumenti homines sancti et docti , quorum alii etiamnum vivunt , alii concesserunt ad dominum ; pauci vero aut nulli de origine erroris totoque superstitionis negotio ex professo et ordine certo disseruerunt .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2623", + "psc_text": "Dominus habuit singularem sibi inesse et sapientiam mentitur et vitam. Sed quia sub agni specie auditoribus reprobis serpentinum virus infundit, recte illic subditur: Et loquebatur ut draco. Ista ergo bestia, id est praedicantium multitudo, si aperte ut draco loqueretur, agno similis non appareret; sed assumit agni speciem, ut draconis exerceat operationem. Quod hic utrumque per taedarum lampades exprimitur, quia et obscurum ardent per effectum malitiae, et quasi suave redolent per simulationem vitae. 60. Multi jam exstant Antichristi praedicatores. Eorum vita exploranda ut moneta. Antiquorum patrum institutis concordet.---Sed nequaquam aestimandum est quod tunc solum Antichristi praedicatores apparebunt, et nunc ab humanis deceptionibus desunt. Modo 1111 namque priusquam per semetipsum appareat, nonnulli illum vocibus, plerique autem moribus praedicant. An praedicatores simulationis illius non sunt, qui cum sacros Dei ordines obtinent, fugientem totis desideriis mundum tenent; qui virtutes esse ostendunt quae faciunt, sed vitium est omne quod agunt? [Vet. XXXVII.] Sed electorum mens", + "candidate_score": 0.673138, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_10_12", + "bdc_text": "et superstitiosulos quosdam dictionis admiratores censoresque nihil moror . Tractarunt ante me quidem partem huius argumenti homines sancti et docti , quorum alii etiamnum vivunt , alii concesserunt ad dominum ; pauci vero aut nulli de origine erroris totoque superstitionis negotio ex professo et ordine certo disseruerunt .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1951", + "psc_text": "Ut recte suo munere defungantur praedicatores et doctores, habent a Deo.---Sed unde tanta haec doctori intelligentia, ut et sibi perfecte vigilet, et dormientes ad vigilias sub quibusdam clamoris provectibus vocet, ut et peccatorum tenebras prius caute discutiat, et discrete postmodum lucem praedicationis ostendat, ut singulis juxta modum et tempora congruat, et simul omnibus quae illos sequantur ostendat? Unde ad tanta et tam subtiliter tenditur, nisi intrinsecus ab eo a quo est conditus doceatur? Quia ergo laus tantae intelligentiae non praedicatoris virtus est, sed auctoris, recte per eumdem auctorem dicitur: Vel quis dedit gallo intelligentiam? Ac si diceret: Nisi ego, qui doctorum mentes quas mire ex nihilo condidi ad intelligenda quae occulta sunt mirabilius instruxi. Unde bene ut in dictis praedicantium non solum inspiratorem se intelligentiae, sed etiam auctorem locutionis ostendat, adjungit: VERS. 37.---Quis enarrabit coelorum rationem? [Rec. V.] Quorum tamen verba quia cum sese nobis per speciem ostenderit subtrahit, protinus", + "candidate_score": 0.66966, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_31_33", + "bdc_text": "Expono caussas , propter quas quibusdam videbatur imagines in templa christianorum esse recipiendas ; his argumenta adiicio , quibus tuentur receptas . Ex opposito lege dei prolata et exposita , quae contra idola legitur promulgata Exodi 20 [1-6 ] , adversariorum argumenta dissolvo .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_231", + "psc_text": "in eis interna spiritalia quaerimus, eorum profunda rimamur. Quod ipse Dominus facere dicitur, quia id nos agere ipso donante praevalemus. Per nos ergo qui non litteram quae occidit, sed spiritum qui vivificat sequimur, profunda fluviorum Dominus scrutatur, et abscondita in lucem producit, quia dicta legis, quae caliginosa nimis historia obscurat, nunc expositio spiritalis illuminat. Unde et loquens in parabolis per Evangelium Veritas discipulis praecepit, dicens: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta (Matth. X, 27) . Aperte namque dicta exponentium fecerunt nobis esse jam conspicuas sententias antiquorum Patrum. Unde Isaias propheta plana sanctae Ecclesiae expositionis verba conspiciens, et non allegoriarum tenebris obscura, exclamavit dicens: Locus fluviorum rivi latissimi et patentes. (Isai. XXXIII. 21) . Testamenti enim veteris dicta quasi angusti et clausi rivi fuerant, qui immensas 584 scientiae suae sententias collectione obscurissima constringebant. At contra doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati", + "candidate_score": 0.669127, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_21_23", + "bdc_text": "His oppono superstitionem , ubi dissero de primis caussis et initiis erroris apud gentes , Iudaeos et christianos . Neque ob aliud ibidem de gentium superstitionibus disputo copiosius , quam quod sub finem libri collationem subiicio inter superstitionem gentilium et christianorum , ut iam mox ab initio colliquescat id a nobis nulla fieri cum pietatis iniuria . In Iudaeorum superstitionibus et idololatriis declarandis ideo diutius immoror , quod ex illis quoque nostrae melius cognosci posse videban-tur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2601", + "psc_text": "dissolvunt. Corpus ergo Leviathan istius, id est omnes iniqui, quia per obstinationem duri sunt, sed per vitam fragiles, scutis fusilibus comparantur. Cum enim verba praedicationis audiunt, nulla correptionis jacula se penetrare permittunt, quia in omni peccato quod faciunt, scutum superbae defensionis opponunt. Nam cum talium quisque de reatu suae iniquitatis arguitur, non mox cogitat quomodo culpam corrigat, sed quid in adjutorio suae defensionis opponat. Nulla igitur veritatis sagitta penetratur, quia verba sanctae correptionis in scuto excipit superbae defensionis. Unde bene de Judaeis contra praecepta Domini superba se defensione tuentibus per Jeremiam dicitur; Reddes eis vicem, Domine, juxta opera manuum suarum (Thren. III, 64) . 1106 Moxque eamdem vicem expressius subdidit dicens: Dabis eis scutum cordis laborem tuum (Ibid., 65) . Labor quippe Domini apparens inter homines passibilis ejus humanitas fuit, quam Judaei superbe sapientes dum cernerent, despexerunt; eumque immortalem credere dedignati sunt, quem natura passibili mortalem viderunt. Cumque ejus humilitatem", + "candidate_score": 0.66786, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_10_12", + "bdc_text": "et superstitiosulos quosdam dictionis admiratores censoresque nihil moror . Tractarunt ante me quidem partem huius argumenti homines sancti et docti , quorum alii etiamnum vivunt , alii concesserunt ad dominum ; pauci vero aut nulli de origine erroris totoque superstitionis negotio ex professo et ordine certo disseruerunt .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1447", + "psc_text": "eadem iniquitate protinus subdidit: Hanc enim coepisti sequi post miseriam. 86. Superbi in arguendo modum servare nesciunt.---Quid est hoc quod dum ad eam declinare vetat, de ea protinus quasi ad quam declinatum jam fuerit damnat, nisi quod arrogantes viri plus videri judices quam consolatores volunt? Unde et nonnunquam ea districtis sententiis feriunt, quae nata in corde suspicantur et priusquam certa sit culpa delinquentium, profertur invectio districta verborum; et ante per sententiam percutitur, quam prodeat quod feriatur. 87. Sanctorum discretio in corripiendo.---Quamvis et justi viri plerumque pravis et occultis cogitationibus arguendo obviant; sed cum easdem cogitationes aliqua quae praeeunt opera demonstrant, plerumque ab auditorum suorum cordibus ea vitia quae necdum prolata sunt manu correptionis eradicant, sed jam illa subsequi conspiciunt ex aliis quae praecedunt. Sicut enim corporales medici quasdam aegritudines jam venisse inveniunt, quasdam vero ne veniant medentur, ita doctores sancti aliquando inventa vulnera saluti restituunt, aliquando vero agunt in mentibus", + "candidate_score": 0.667288, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_25", + "bdc_text": "Excutio enim sanctorum quorundam patrum super hac re sententias , quibus tamen nolui , quod videri poterat , cornicum oculos , ut dici solet , configeredie Alten als unwissend hinstellen ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_312", + "psc_text": "coeperat per quasdam imagines videre, ut sic superna essentia mentis ejus oculis adesset, quatenus ei ad aeternitatis visionem nulla imago creata temporaliter interesset. Et viderunt ergo patres testamenti veteris Dominum, et tamen, juxta Joannis vocem: Deum nemo vidit unquam (Joan. IV, 12) ; et juxta beati Job sententiam, sapientia quae Deus est, abscondita est ab oculis omnium viventium, quia in hac mortali carne consistentibus, et videri potuit per quasdam circumscriptas imagines, et videri non potuit per incircumscriptum lumen aeternitatis. [Vet. XXXVIII.] 89. Sin vero a quibusdam potest in hac adhuc 601 corruptibili carne viventibus, sed tamen inaestimabili virtute crescentibus, quodam contemplationis acumine aeterna Dei claritas videri; hoc quoque a beati Job sententia non abhorret, qui ait: Abscondita est ab oculis omnium viventium; quoniam quisquis sapientiam, quae Deus est, videt, huic vitae funditus moritur, ne jam ejus amore teneatur. Nullus quippe eam vidit, qui adhuc carnaliter vivit, quia nemo potest Deum", + "candidate_score": 0.666628, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_16_18", + "bdc_text": "Quod sicubi usus postulabat aut in illorum libris elegans sententia aut evidens extabat argumentum , hisce nostris inserui . Merito enim piorum hominum lucubrationes magni aestimo , utpote quorum ministerio ad bonum ecclesiae suae utitur dominus et quorum spiritus nunc vivunt apud dominum ; tantum abest , ut vel tantillum de laudibus piorum hisce nostris diminutum cupiam .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_231", + "psc_text": "in eis interna spiritalia quaerimus, eorum profunda rimamur. Quod ipse Dominus facere dicitur, quia id nos agere ipso donante praevalemus. Per nos ergo qui non litteram quae occidit, sed spiritum qui vivificat sequimur, profunda fluviorum Dominus scrutatur, et abscondita in lucem producit, quia dicta legis, quae caliginosa nimis historia obscurat, nunc expositio spiritalis illuminat. Unde et loquens in parabolis per Evangelium Veritas discipulis praecepit, dicens: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta (Matth. X, 27) . Aperte namque dicta exponentium fecerunt nobis esse jam conspicuas sententias antiquorum Patrum. Unde Isaias propheta plana sanctae Ecclesiae expositionis verba conspiciens, et non allegoriarum tenebris obscura, exclamavit dicens: Locus fluviorum rivi latissimi et patentes. (Isai. XXXIII. 21) . Testamenti enim veteris dicta quasi angusti et clausi rivi fuerant, qui immensas 584 scientiae suae sententias collectione obscurissima constringebant. At contra doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati", + "candidate_score": 0.664325, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_39", + "bdc_text": "Qui certe alter huius disputationis nostrae status est , videlicet christiano homini constanti fide fugiendam esse omnem idololatriam , deum enim eum approbare cultum , qui spiritu , fide et integritate constatVgl. Joh 4 , 23f. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1611", + "psc_text": "quoque Petrus miratur, dicens: In veritate comperi quod non est personarum acceptor Deus (Act. X, 34) . 73. Et de Judaeorum reprobatione timuerunt.---Sed cum gentes fidem suscipiunt, cur ab eis qui jam fideles sunt formidolosa venire laudatio dicitur, cum laeta venire potius quam formidolosa debuisset? Sed idcirco conversis gentibus, ab Hebraeis jam fidelibus formidolosa laudatio prodiit, quia nimirum juste Judaea repulsa est, dum pie est gentilitas vocata; et damna suae repulsionis timuit, dum lucra alienae vocationis vidit. Unde nos quoque quotidie, dum iniquos quosque ad inopinatam vitae celsitudinem provehi repente conspicimus, sub occultis Dei judiciis timendo gaudemus, ne per occulta judicia quosdam Deus qui digni putantur deserat, qui per haec ad se eos qui indigni aestimantur vocat. Sequitur: CAPUT XLV. VERS. 23.---Digne eum invenire non possumus. 74. De Deo qui magnus est fortitudine, judicio et justitia, digne sentire non possumus.---Et si invenire jam eum possimus, non tamen digne, quia quidquid", + "candidate_score": 0.66371, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_11_13", + "bdc_text": "Tractarunt ante me quidem partem huius argumenti homines sancti et docti , quorum alii etiamnum vivunt , alii concesserunt ad dominum ; pauci vero aut nulli de origine erroris totoque superstitionis negotio ex professo et ordine certo disseruerunt . Extant enim eorum opera , in quibus per partes nunc de invocatione divorum , nunc de simulachrorum cultu disputarunt ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1950", + "psc_text": "sanctorum praedicatorum vitam vigilanter videamus. Ipsi quippe cum verba praedicationis movent, prius se in sanctis actionibus exercent, ne in semetipsis torpentes opere, alios excitent voce; sed ante se per sublimia facta excutiunt, et tunc ad bene agendum alios sollicitos reddunt. Prius cogitationum alis semetipsos feriunt, quia quidquid in se inutiliter torpet, sollicita investigatione deprehendunt, districta animadversione corrigunt. Prius sua punire fletibus curant, et tunc quae aliorum sunt punienda denuntiant. Prius ergo alis insonant quam cantus emittant, quia antequam verba exhortationis proferant omne quod locuturi sunt operibus clamant; et cum perfecte in semetipsis vigilant, tunc dormientes alios ad vigilias vocant. 16. Ut recte suo munere defungantur praedicatores et doctores, habent a Deo.---Sed unde tanta haec doctori intelligentia, ut et sibi perfecte vigilet, et dormientes ad vigilias sub quibusdam clamoris provectibus vocet, ut et peccatorum tenebras prius caute discutiat, et discrete postmodum lucem praedicationis ostendat, ut singulis juxta modum et tempora congruat,", + "candidate_score": 0.659261, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_28", + "bdc_text": "Et haec quidem disputata hactenus concludo assertione invocationis divini nominis et intercessionis domini nostri Iesu Christi .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_847", + "psc_text": "possent. De quo per Joannem apostolum dicitur: Si quis peccaverit. advocatum habemus apud Patrem Jesum Christum justum, et ipse est propitiatio pro peccatis nostris; non pro nostris autem tantum, sed etiam pro totius mundi (Joan. II, 1, 2) . De quo Paulus apostolus dicit: Christus Jesus, qui mortuus est pro nobis, imo qui et resurrexit, qui est in dextera Dei, qui etiam interpellat pro nobis (Rom. VIII, 34) . Unigenito enim Filio pro homine interpellare est apud coaeternum Patrem seipsum hominem demonstrare, eique pro humana natura rogasse est eamdem naturam in divinitatis suae celsitudine suscepisse. Interpellat igitur pro nobis Dominus, non voce, sed miseratione, quia quod damnari in electis noluit, suscipiendo liberavit. Adjutor ergo quaeritur ut desiderium exaudiatur, quia nisi pro nobis interpellatio Mediatoris intercederet, ab aure Dei procul dubio nostrarum precum voces silerent. 43. Non verba sed desideria cordis Deus exaudit.---Notandum quoque est quod nequaquam dicitur preces, sed desiderium", + "candidate_score": 0.656455, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_6_8", + "bdc_text": "Utor oratione vulgari minimeque picturata aut elaborata . Hoc enim religionis caussa omni fuco carens , syncera et simplex , eorum item conditio poscere videbatur , in quorum gratiam ista scribebam . Chrysippea acuminaDer Stoiker Chrysipp galt als hervorragender Dialektiker ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_382", + "psc_text": "dati est, si benigna mente futurae mercedis studio aliquid impendatur. Ergo datum in re accipimus, fructum in corde. Et quia discipulorum suorum Apostolus mercede potius quam munere pascebatur, nequaquam datum, sed fructum se quaerere fatetur. Unde et subdidit protinus, dicens: Habeo autem omnia, et abundo (Ibid., 18) . Butyro ergo lavantur pedes, cum praedicatores sancti, ut diximus, ipsa praedicatione fatigati, auditorum suorum bonis operibus foventur. Fessos namque pedes butyro unxerat ille qui audiebat: Viscera sanctorum requieverunt per te, frater (Philem. 7) . Hoc butyro unctus fuerat pes qui in catena tenebatur, dicens: Det misericordiam Dominus Onesiphori domui; quia saepe me refrigeravit, et catenam meam non erubuit (I Tim. II, 16) . Si ergo ex voce capitis haec verba pensamus, 616 recte pedes, sicut dictum est, praedicatores accipimus. [Vet. XII.] 23. Pedes Ecclesiae sunt inferiores ministri, qui terrena curant.---Si autem sentire ista ex voce solius corporis debemus, nimirum pedes Ecclesiae sunt", + "candidate_score": 0.655522, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_25", + "bdc_text": "Excutio enim sanctorum quorundam patrum super hac re sententias , quibus tamen nolui , quod videri poterat , cornicum oculos , ut dici solet , configeredie Alten als unwissend hinstellen ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_373", + "psc_text": "subtilissimae cogitationes nostrae patent oculis Dei. Omnia enim, sicut scriptum est, nuda et aperta sunt oculis ejus (Hebr. IV, 13) . Et saepe in exteriori opere ante oculos hominum inordinati apparere metuimus, et in interiori cogitatione illius respectum non metuimus, quem videntem omnia non videmus. Multo enim magis intrinsecus Deo quam extrinsecus hominibus conspicabiles sumus. Unde et sancti omnes foris 614 se intusque circumspiciunt, et vel reprehendendo se exterius, vel iniquos se interius videri invisibiliter timent. Hinc est quod animalia quae per prophetam videntur, in circuitu et intus plena oculis esse memorantur (Ezech. I, 18; X, 12) . Quisquis enim exteriora sua honeste disponit, sed interiora negligit, in circuitu oculos habet, sed intus non habet. Sancti vero omnes, quia et exteriora sua circumspiciunt, ut bona de se exempla fratribus praebeant, et interiora sua vigilanter attendunt, quia sese irreprobabiles interni judicis obtutibus parant, et oculos in circuitu et intus habere perhibentur;", + "candidate_score": 0.653512, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_67", + "bdc_text": "Praedicant illam celebres per Sveviam ecclesiae , ante alias vero in primis illustris et vere constans Wortspiel mit dem Namen der Stadt Konstanz. Constantiensis ecclesia , doctrina et fide sana , patientia invicta , puritate charitateque celebri multo clarissima .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2436", + "psc_text": "ad aeterna supplicia crudeliter reservantur. Nonnunquam effusio misericordia creditur, et dum male servare culpa sit, pejus spargi quod acceptum est non timetur. Nonnunquam tenacia parcitas putatur, et cum grave sit vitium non tribuere, virtus creditur accepta retinere. Saepe malorum pertinacia constantia dicitur, et dum mens a pravitate sua flecti non patitur, quasi ex recti defensione gloriatur. Saepe inconstantia quasi tractabilitas habetur, et quo quisque fidem integram nulli servat, eo amicum se hominibus aestimat. Aliquando timor incompetens humilitas creditur, et cum temporali formidine pressus quisque a defensione veritatis tacet, arbitratur quod juxta Dei ordinem humilem se potioribus exhibeat. 1070 Aliquando vocis superbia veri libertas aestimatur, et cum per elationem veritati contradicitur, loquendi procacitas veritatis defensio putatur. Plerumque pigritia quasi continentia quietis attenditur, et cum gravis culpae sit recta studiose non agere, magnae virtutis meritum creditur a prava tantum actione cessare. Plerumque inquietudo spiritus, vigilans sollicitudo nominatur; et cum quietem quisque non", + "candidate_score": 0.652489, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_52_54", + "bdc_text": "tandem , cum nemo prodit , qui meliora proponat , in medium , opusculum illudin der Vorlage illum . meum denuo in manus sumo , recognosco adeoque et regenero . Crevit autem opus in ipsis , quod dici solet , manibus nostrisVgl . etwa Esr 5 , 8. , et in tantum crevit , ut , si conferas cum priore , triplo prope excedat , imo prius illud nequaquam agnoscas .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2330", + "psc_text": "bonae actionis opus ad hoc post eligimus ut praeferamus. Qui ergo priora mala deserit, et bona posterius facit, per hoc quod addit, transactam nequitiam tegit, cui boni operis merita superducit. Beatus igitur Job sanctae Ecclesiae typum tenens, et in verbis suis sua allegans, nostra designans, dicat ex se, dicat ex nobis: Manum meam ponam super os meum; id est, hoc quod districto judici de sermone meo in me displicuisse considero, ante ejus oculos sub velamine recti operis abscondo. Sequitur: CAPUT III. VERS. 35.---Unum locutus sum, quod utinam non dixissem; et alterum, quibus ultra non addam. 3. Job Deo increpanti humiliter se peccasse confitetur.---Si transacta beati Job verba discutimus, nihil eum nequiter dixisse reperimus. Si vero dicta ejus, quae cum veritate ac libertate prolata sunt, in aliquod superbiae vitium flectimus, duo jam solummodo non erunt, quia multa erunt. Sed quia loqui nostrum est hominibus occultum sensum verbis aperire, loqui vero nostrum", + "candidate_score": 0.651524, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_52_54", + "bdc_text": "tandem , cum nemo prodit , qui meliora proponat , in medium , opusculum illudin der Vorlage illum . meum denuo in manus sumo , recognosco adeoque et regenero . Crevit autem opus in ipsis , quod dici solet , manibus nostrisVgl . etwa Esr 5 , 8. , et in tantum crevit , ut , si conferas cum priore , triplo prope excedat , imo prius illud nequaquam agnoscas .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1784", + "psc_text": "dicitur: Extollens se supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur (II Thess. II, 4) , aperte monstratur quia appetendo dudum Dei similitudinem, quasi juxta Deum erigere se voluit, sed in superbiae culpa crescendo, jam se supra omne quod Deus dicitur et colitur extollit. Quia ergo haec ejus superbia districti judicis erit adventu ferienda, sicut scriptum est: Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, 926 et destruet illustratione adventus sui (Ibid., 8) , recte dicitur: Et brachium excelsum conteretur. 9. Verbi divini, quo plus teritur, virtus magis augetur.---Cuncta tamen haec, quae bis discussa sunt, adhuc intelligi et aliter possunt. Verba enim Dei quasi pigmenta quaedam nostri sunt adjutorii. Et sicut pigmentum quanto plus teritur, tanto plus in poculo ejus virtus augetur, ita divina eloquia quo magis exponendo conterimus, eo audientes amplius quasi bibentes juvamus. [Vet. V.] Quia igitur misericors Deus diu peccata hominum tolerat, et cum jam vicinum finem respicit,", + "candidate_score": 0.648819, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_31", + "bdc_text": "Expono caussas , propter quas quibusdam videbatur imagines in templa christianorum esse recipiendas ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1220", + "psc_text": "videbant opere quod professione cernebant. Unde etiam de Balaam scriptum est: Qui cadens apertos habet oculos (Num. XXIV, 16) . Cadens quippe in opere apertos tenuit oculos in contemplatione. Ita ergo hi etiam oculos aperientes in fide, et non videntes in opere, intra Ecclesiam positi pia specie, extra Ecclesiam inventi sunt impia conversatione. De quibus alias bene scriptum est: Vidi impios sepultos, qui cum adviverent, in loco sancto erant, et laudabantur in civitate quasi justorum operum (Eccle. VIII, 10) . 802 26. Multos falsos Christianos Ecclesiae pax abscondit. Quidam ex professione Christianae religionis gloriam quaerunt.---Multos enim peste propriae pravitatis obsessos sub Christiano nomine ipsa tranquillitas ecclesiasticae pacis abscondit. Quos tamen si levis persecutionis aura pulsaverit, mox extra aream velut paleas tollit. [Vet. XV.] Quidam vero idcirco Christianitatis vocatione signantur, quia Christi nomine sublimiter exaltato, pene omnes jam videri fideles aspiciunt; et pro eo quod hoc vocari alios cernunt, ipsi non", + "candidate_score": 0.648749, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_49", + "bdc_text": "Cumque ante annos 10 in illas forte incidissem et fratribus doctis et piis communicassemEs ist anzunehmen , daß Bullinger sein Werk Zwingli und Jud vorgelegt hat , doch läßt sich diese Vermutung nicht belegen. , videbatur iis operaepretium fore , si publicarem , profuturum enim , ut si non ad aliud , ad hoc saltem , quod mea lucubratione nobiliora ingenia excitari posse crederent , quae utile alias et necessarium nostris saeculis argumentum doctius et felicius tractarent .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1475", + "psc_text": "ipsa expositorum praedicatio gurgitibus comparatur: quia dum multorum praecedentium dicta colligunt, ipsi in eo quod astruunt profundius dilatantur. Nam dum testimonia testimoniis jungunt, quasi ex guttis gurgites faciunt. Quorum verbis dum quotidie gentilitas docetur, quia peccatorum mens coelestem scientiam accipit, quasi stans in terra aqua gurgites ostendit. Sed nequaquam se eisdem apostolis expositores in scientia praeferant, cum exponendo latius loquuntur. Meminisse quippe incessanter debent, per quos ejusdem scientiae inventiones acceperunt. Unde et apte subjungitur: CAPUT IX. VERS. 28.---Qui de nubibus fluunt. 15. Nec tamen apostolis hujus doctrinae primis traditoribus praeferendi.---Hi quippe de nubibus gurgites fluunt, quia si ex sanctis apostolis vis intelligentiae non inciperet, nequaquam per doctorum ora largior manaret. In Scriptura enim sacra aliquando per nubes, 859 mobiles quique homines, aliquando prophetae, aliquando autem apostoli designantur. Per nubes quippe mobilitas humanae mentis exprimitur, sicut Salomon ait: Qui ventum observat, non seminat; et qui considerat nubes, nunquam metit (Eccle. XI,", + "candidate_score": 0.645832, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_30_32", + "bdc_text": "Progredior amplius et dissero iam etiam de initiis et progressu idololatriae , quę dogma illud de intercessione , invocatione et cultu divorum sequuta est . Expono caussas , propter quas quibusdam videbatur imagines in templa christianorum esse recipiendas ; his argumenta adiicio , quibus tuentur receptas .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1607", + "psc_text": "fidelium multiplicatur. Ab Aquilone etenim aurum venit cum ab ipsis idolorum cultoribus vera in Domino fides clarescit. Sed conversis ad fidem gentibus, Judaea contradicit, et ad praemiorum retributionem coelestium dedignatur suscipere eos qui dudum fuerant cultores idolorum. Unde post conversionem gentium Petro dicitur: Quare introisti ad viros praeputium habentes, et comedisti cum eis (Act. XI, 3) ? Quo contra recte per Isaiam Dominus dicit: Dicam Aquiloni: Da; et Austro: Noli prohibere (Isai. XLIII, 6) . Sicut enim per Aquilonem gentilitas, sic per Austrum Judaea signatur, quae quasi meridiano sole incaluit, quia, Redemptore in carne apparente, fervorem fidei prima suscepit. Aquiloni ergo da dicitur cum offerre Deo suae fidei munera gentilitas imperatur. Austro autem jubetur ne prohibeat, quia Hebraeis in fide consistentibus praecipitur ne vitam gentium repellendo condemnent. Unde hic quoque quia dictum est: Ad Aquilone aurum veniet, apte subjungitur: IBID.---Et a Deo formidolosa laudatio. 72. De gentium conversione apostoli et", + "candidate_score": 0.645661, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_52_54", + "bdc_text": "tandem , cum nemo prodit , qui meliora proponat , in medium , opusculum illudin der Vorlage illum . meum denuo in manus sumo , recognosco adeoque et regenero . Crevit autem opus in ipsis , quod dici solet , manibus nostrisVgl . etwa Esr 5 , 8. , et in tantum crevit , ut , si conferas cum priore , triplo prope excedat , imo prius illud nequaquam agnoscas .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_123", + "psc_text": ". Vias etenim nostras scrutari est cogitationum interna discutere. Corda vero cum manibus levat, qui orationem suam operibus roborat. Nam quisquis orat, sed operari dissimulat, cor levat, et manus non levat. Quisquis vero operatur, et non orat, manus levat, et cor non levat. Juxta ergo Joannis vocem, tunc cor fiduciam in oratione accipit, cum sibi vitae pravitas nulla contradicit. De qua recte fiducia a sancto viro nunc dicitur: Neque enim reprehendit me cor meum in omni vita mea. Ac si aperte dicat: Nequaquam se fecisse reminiscitur unde in suis precibus confundatur. [Vet. IV.] Sed quaeri potest quo pacto a corde suo reprehendi se denegat, qui se peccasse superius accusat, dicens: Peccavi, quid faciam tibi, o custos 561 hominum (Job. VII, 20) ? Vel certe: Si justificare me voluero, os meum condemnabit me (Job. IX, 20) . 11. Quaedam peccata vitari nequeunt.---Sed sciendum est quod sunt peccata quae a justis vitari", + "candidate_score": 0.644546, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_52_54", + "bdc_text": "tandem , cum nemo prodit , qui meliora proponat , in medium , opusculum illudin der Vorlage illum . meum denuo in manus sumo , recognosco adeoque et regenero . Crevit autem opus in ipsis , quod dici solet , manibus nostrisVgl . etwa Esr 5 , 8. , et in tantum crevit , ut , si conferas cum priore , triplo prope excedat , imo prius illud nequaquam agnoscas .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_122", + "psc_text": "Graviter namque unusquisque confunditur quando mandata Dei vel legendo, vel audiendo respicit, quae vivendo contempsit. Hinc enim Joannis voce dicitur: Si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habemus ad Deum; et quidquid petierimus ab eo, accipiemus (Joan. III, 21) ; ac si diceret: Si id quod praecipit facimus, id quod petimus obtinebimus. 10. Oratione actio, et actione oratio fulciatur.---Valde namque apud Deum utraque haec sibi necessario congruunt, ut et oratione operatio, et operatione fulciatur oratio. Hinc enim Jeremias ait: Scrutemur vias nostras, et quaeramus, et revertamur ad Dominum. Levemus corda nostra cum manibus ad Deum in coelos (Thren. III, 40) . Vias etenim nostras scrutari est cogitationum interna discutere. Corda vero cum manibus levat, qui orationem suam operibus roborat. Nam quisquis orat, sed operari dissimulat, cor levat, et manus non levat. Quisquis vero operatur, et non orat, manus levat, et cor non levat. Juxta ergo Joannis vocem, tunc cor fiduciam", + "candidate_score": 0.644467, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_31", + "bdc_text": "Expono caussas , propter quas quibusdam videbatur imagines in templa christianorum esse recipiendas ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1219", + "psc_text": "intra sanctam Ecclesiam deducta, fidem Christi percipere meruit; et cujus praesentiam non vidit, ejus posteriora cognovit. Dicatur ergo de his, quos intra sanctam Ecclesiam divina ultio invenit in iniquitatibus perdurantes, dicatur de his quorum vitam Paulus apostolus notat, Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant (Tit. I, 16) : Quasi impios percussit eos in loco videntium. Ibi quippe stabant, ubi Deum videre videbantur. Ibi tenebras dilexerunt, ubi lumen veritatis aspicitur. Et quamvis apertos habuerunt oculos in fide, tenuerunt tamen eos clausos in opere. Unde bene et de Judaea dicitur: Speculatores ejus caeci (Isai. LVI, 10) , quia videlicet non videbant opere quod professione cernebant. Unde etiam de Balaam scriptum est: Qui cadens apertos habet oculos (Num. XXIV, 16) . Cadens quippe in opere apertos tenuit oculos in contemplatione. Ita ergo hi etiam oculos aperientes in fide, et non videntes in opere, intra Ecclesiam positi pia specie, extra Ecclesiam inventi", + "candidate_score": 0.644418, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_49", + "bdc_text": "Cumque ante annos 10 in illas forte incidissem et fratribus doctis et piis communicassemEs ist anzunehmen , daß Bullinger sein Werk Zwingli und Jud vorgelegt hat , doch läßt sich diese Vermutung nicht belegen. , videbatur iis operaepretium fore , si publicarem , profuturum enim , ut si non ad aliud , ad hoc saltem , quod mea lucubratione nobiliora ingenia excitari posse crederent , quae utile alias et necessarium nostris saeculis argumentum doctius et felicius tractarent .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1950", + "psc_text": "sanctorum praedicatorum vitam vigilanter videamus. Ipsi quippe cum verba praedicationis movent, prius se in sanctis actionibus exercent, ne in semetipsis torpentes opere, alios excitent voce; sed ante se per sublimia facta excutiunt, et tunc ad bene agendum alios sollicitos reddunt. Prius cogitationum alis semetipsos feriunt, quia quidquid in se inutiliter torpet, sollicita investigatione deprehendunt, districta animadversione corrigunt. Prius sua punire fletibus curant, et tunc quae aliorum sunt punienda denuntiant. Prius ergo alis insonant quam cantus emittant, quia antequam verba exhortationis proferant omne quod locuturi sunt operibus clamant; et cum perfecte in semetipsis vigilant, tunc dormientes alios ad vigilias vocant. 16. Ut recte suo munere defungantur praedicatores et doctores, habent a Deo.---Sed unde tanta haec doctori intelligentia, ut et sibi perfecte vigilet, et dormientes ad vigilias sub quibusdam clamoris provectibus vocet, ut et peccatorum tenebras prius caute discutiat, et discrete postmodum lucem praedicationis ostendat, ut singulis juxta modum et tempora congruat,", + "candidate_score": 0.642072, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_49", + "bdc_text": "Cumque ante annos 10 in illas forte incidissem et fratribus doctis et piis communicassemEs ist anzunehmen , daß Bullinger sein Werk Zwingli und Jud vorgelegt hat , doch läßt sich diese Vermutung nicht belegen. , videbatur iis operaepretium fore , si publicarem , profuturum enim , ut si non ad aliud , ad hoc saltem , quod mea lucubratione nobiliora ingenia excitari posse crederent , quae utile alias et necessarium nostris saeculis argumentum doctius et felicius tractarent .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1949", + "psc_text": "Quae idcirco argenteae fieri praecipiuntur, ut praedicatorum verba lucis nitore pateant, 963 et auditorum mentem nulla sui obscuritate confundant. Idcirco autem ductiles, quia necesse est ut hi qui venturam vitam praedicant tribulationum praesentium tunsionibus crescant. Bene autem dicitur: Cum concisus clangor increpuerit, movebuntur castra (Num. X, 5) , quia nimirum praedicationis sermo cum subtilius ac minutius agitur, auditorum corda contra tentationum certamina ardentius excitantur. 15. Qui alios ex officio adhortantur, prius se in bonis operibus exerceant.---Est adhuc aliud in gallo solerter intuendum, quia cum jam edere cantus parat, prius alas excutit, et semetipsum feriens, vigilantiorem reddit. Quod patenter cernimus, si sanctorum praedicatorum vitam vigilanter videamus. Ipsi quippe cum verba praedicationis movent, prius se in sanctis actionibus exercent, ne in semetipsis torpentes opere, alios excitent voce; sed ante se per sublimia facta excutiunt, et tunc ad bene agendum alios sollicitos reddunt. Prius cogitationum alis semetipsos feriunt, quia quidquid in se inutiliter", + "candidate_score": 0.640283, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_49", + "bdc_text": "Cumque ante annos 10 in illas forte incidissem et fratribus doctis et piis communicassemEs ist anzunehmen , daß Bullinger sein Werk Zwingli und Jud vorgelegt hat , doch läßt sich diese Vermutung nicht belegen. , videbatur iis operaepretium fore , si publicarem , profuturum enim , ut si non ad aliud , ad hoc saltem , quod mea lucubratione nobiliora ingenia excitari posse crederent , quae utile alias et necessarium nostris saeculis argumentum doctius et felicius tractarent .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1940", + "psc_text": "ut juxta quod loquitur lingua vivat conscientia, et lux ejus tanto clarius resplendeat in superficie quanto verius inardescit in corde. [Rec. IV.] 11. Quantum animarum rectores discretione indigeant.---Magni autem laboris est hoc quod additur: Vel quis dedit gallo intelligentiam, subtiliori adhuc expositione discutere. Intelligentia quippe doctorum tanto esse subtilior debet, quanto se ad penetranda invisibilia exercet, quanto nil materiale discutit, quanto et per vocem corporis loquens, 961 omne quod est corporis transit. Quae profecto nullatenus summis congrueret, nisi cantanti eam gallo, id est praedicanti doctori, ipse summorum conditor ministraret. Intelligentiam quoque gallus accepit, ut prius nocturni temporis horas discutiat, et tunc demum vocem excitationis emittat, quia videlicet sanctus quisque praedicator in auditoribus suis prius qualitatem vitae considerat, et tunc demum ad erudiendum congruam vocem praedicationis format. Quasi enim horas noctis discernere est peccatorum merita dijudicare, quasi horas noctis discernere est actionum tenebras apta increpationis voce corripere. Gallo itaque intelligentia desuper", + "candidate_score": 0.639627, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_18", + "bdc_text": "tantum abest , ut vel tantillum de laudibus piorum hisce nostris diminutum cupiam .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_131", + "psc_text": "instrueret, et tacendo sese intra humilitatis limitem custodiret. Nimis namque esset ingratus, si de se discipulis tota reticeret, et fortasse nimis incautus, si de se tota vel discipulis proderet. Sed mirabiliter, ut dictum est, egit utrumque, ut loquendo erudiret vitam audientium, et tacendo custodiret suam. 14. Sancti aliquando se laudant innoxie.---Sciendum vero est quod sancti viri quoties de se aliquid sequentibus innotescunt, morem creatoris sui imitantur. Nam Deus, qui nos prohibet ne proprio ore laudemur, per Scripturam sacram laudes suas loquitur, non quia ipse eis indiget, qui proficere laudibus nescit, sed dum suam nobis magnitudinem narrat, nostram ad se imperitiam sublevat; et bona sua loquendo nos edocet, quem omnino homo non cognosceret, si de se tacere voluisset. Idcirco ergo laudes suas indicat, ut valeamus eum audientes cognoscere, cognoscentes amare, amantes sequi, sequentes adipisci, adipiscentes vero ejus visione perfrui. Unde Psalmista ait: Virtutem operum suorum annuntiabit populo suo, ut det illis", + "candidate_score": 0.638787, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_30", + "bdc_text": "Progredior amplius et dissero iam etiam de initiis et progressu idololatriae , quę dogma illud de intercessione , invocatione et cultu divorum sequuta est .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1640", + "psc_text": "Dominum potuit, sed increpationis verba per angelum audivit, de quo scriptum est: Cum audisset vocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem, abscondit se inter ligna paradisi (Genes. III, 8) . Quid est enim quod post peccatum hominis in paradiso Dominus jam non stat, sed deambulat, nisi quod irruente culpa se a cordis hominis motum demonstrat? Quid est quod ad auram post meridiem, nisi 895 quod lux ferventior veritatis abscesserat, et peccatricem animam culpae suae frigora constringebant? Increpavit ergo Adam deambulans, ut caecis mentibus nequitiam suam non solum sermonibus, sed etiam rebus aperiret, quatenus peccator homo et per verba quod fecerat audiret, et per deambulationem, amisso aeternitatis statu, mutabilitatis suae inconstantiam cerneret, et per auram, fervore charitatis expulso, torporem suum animadverteret, et per declinationem solis cognosceret quod ad tenebras propinquaret. [Vet. IV.] 7. Aliquando imaginibus cordis oculis ostensis per angelos loquitur Deus, sicut Jacob subnixam coelo scalam dormiens", + "candidate_score": 0.632644, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_66", + "bdc_text": "Nam virtus tua commendavit te omnibus bonis vel apud exteras nationes illam praedicantibus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1119", + "psc_text": "justi in ipsis quos corrigunt, cum ex parte alia fortasse aliquid bonae operationis inveniunt, ad eadem objurgationis verba cum quanta dispensatione descendunt. Ecce Paulus Corinthios docens, eosque in culpa divisionis aspiciens exorsus est, dicens: Gratias ago Deo meo semper pro vobis, in gratia Dei, quae data est vobis in Christo Jesu, quia in omnibus divites facti estis in illo (I Cor. I, 4) . Multum profecto laudavit quos in Christo divites in omnibus dixit. Et ecce adhuc blandimenta multiplicat, dicens: In omni verbo et in omni scientia, sicut testimonium Christi confirmatum est in vobis (Ibid., 5) . Testimonium Christi confirmatum est in vobis, dixit, ac si opere peregissent quod doctrina didicerant. Et mox in laudis consummatione subjunxit: Ita ut nihil vobis desit in ulla gratia, exspectantibus revelationem Domini nostri Jesu Christi. Quaeso te, Paule, istis tot favoribus jam quo tendas insinues. Et ecce paulo post sequitur: Obsecro vos autem, fratres,", + "candidate_score": 0.627877, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_4", + "bdc_text": "Modum in tradendo sequutus sum , qui maxime videbatur perspicuus esse et huic negotio congruere .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1231", + "psc_text": "vocem suam, in summis excelsisque verticibus super viam in mediis stans semitis (Prov. VIII, 1) ? Transire fortasse per viam vitae temporalis cum ejus ignorantia poteramus, si haec eadem sapientia in semitae angulis constitisset. 30. Viae divinae sapientiae per Incarnationem omnibus patent. Vias Dei intelligere, quid sit. Lumen intelligentiae humilitas aperit, superbia claudit.---Investiganda fuerat, si occultari voluisset. Sed postquam incarnationis suae mysteria publice ostendit, postquam humilitatis exempla superbientibus praebuit, semetipsam nobis quasi transeuntibus in mediis semitis fixit, ut videlicet in eam, quam quaerere nolumus, impingamus; et quam transeuntes videre negligimus, tangamus offendentes. Dicatur itaque: Et omnes vias ejus intelligere noluerunt. Via quippe est incarnatae sapientiae omnis actio quam temporaliter gessit. Viae ejus sunt vivendi ordines, quos ad se venientibus stravit. Tot itaque ad se venientibus vias praebuit, quot bene vivendi exempla monstravit. Humilitatis ejus vias Propheta aspexerat, cum suspirabat, dicens: In mandatis tuis me exercebo, et considerabo vias tuas (Psal.", + "candidate_score": 0.627364, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_4", + "bdc_text": "Modum in tradendo sequutus sum , qui maxime videbatur perspicuus esse et huic negotio congruere .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1232", + "psc_text": "Via quippe est incarnatae sapientiae omnis actio quam temporaliter gessit. Viae ejus sunt vivendi ordines, quos ad se venientibus stravit. Tot itaque ad se venientibus vias praebuit, quot bene vivendi exempla monstravit. Humilitatis ejus vias Propheta aspexerat, cum suspirabat, dicens: In mandatis tuis me exercebo, et considerabo vias tuas (Psal. CXVIII, 15) . Hinc rursum de unoquoque justo dicitur qui curat ut per dominica exempla gradiatur: A Domino gressus hominis diriguntur, et viam ejus cupit nimis (Psal. XXXVI, 23) [Vet. XVII]. Quia ergo superbi quique humiliatis dominicae facta contemnunt, recte dicitur: Vias ejus intelligere noluerunt. Viae enim istae visione despectae sunt, sed intellectu reverendae. Aliud quippe est in eis quod cernitur, aliud quod exspectatur. Quid enim in hac vita aliud quam dejectionem, sputa, ludibria, mortemque intuentium oculis ostendit? Sed per haec infima transitur ad summa, per haec dedecora quae praecedunt aeterna nobis et gloriosa pollicentur. Viderunt ergo superbi vias Dei,", + "candidate_score": 0.625405, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 20, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei", + "max_score": 0.70574, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_37_39", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 3 , 43 ( LB II 130 ) . confugiant , quod alia fuerit ratio in superstitione et idolorum cultu gentilium , alia in cultu divorum et imaginum apud christianos , ego collatione quadam demonstro eun-dem esse cultum , superstitionem eandem deorum idolorumque apud gentes et divorum ac imaginum apud christianos . Hanc vero disputationem concludens tandem iustis caussis in medium prolatis ostendo , quantopere cavere oporteat idololatriam et omnem peregrinum cultum , quem dominus tantopere odit ac execratur . Qui certe alter huius disputationis nostrae status est , videlicet christiano homini constanti fide fugiendam esse omnem idololatriam , deum enim eum approbare cultum , qui spiritu , fide et integritate constatVgl. Joh 4 , 23f. .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1480", + "psc_text": "Quis enim servitutem quae idolis exhibetur, veneficia, inimicitias, contentiones, aemulationes, animositates, dissensiones, haereses, invidias, non potius intelligat animi vitia esse quam carnis? Quandoquidem fieri potest, ut propter idololatriam vel haeresis alicujus errorem a voluptatibus carnis temperetur: et tamen etiam tunc homo, quamvis carnis libidines continere atque cohibere videatur, secundum carnem vivere hac apostolica auctoritate convincitur; et in eo quod abstinet a voluptatibus carnis, damnabilia opera carnis agere demonstratur. Quis inimicitias non in animo habeat? aut quis ita loquatur, ut inimico suo, vel quem putat inimicum, dicat, Malam carnem, ac non potius, Malum animum habes adversum me? Postremo sicut carnalitates, ut ita dicam, si quis audisset, non dubitasset carni tribuere; ita nemo dubitat animositates ad animum pertinere: cur ergo haec omnia et his similia Doctor Gentium in fide et veritate opera carnis appellat, nisi quia eo locutionis modo, quo totum significatur a parte, ipsum hominem vult nomine carnis intelligi? CAPUT III.--", + "candidate_score": 0.70574, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_36_38", + "bdc_text": "Postremo , cum adversarii omnes huc ceu ad sacram ancoramVgl . Adagia , 1 , 3 , 43 ( LB II 130 ) . confugiant , quod alia fuerit ratio in superstitione et idolorum cultu gentilium , alia in cultu divorum et imaginum apud christianos , ego collatione quadam demonstro eun-dem esse cultum , superstitionem eandem deorum idolorumque apud gentes et divorum ac imaginum apud christianos . Hanc vero disputationem concludens tandem iustis caussis in medium prolatis ostendo , quantopere cavere oporteat idololatriam et omnem peregrinum cultum , quem dominus tantopere odit ac execratur .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1480", + "psc_text": "Quis enim servitutem quae idolis exhibetur, veneficia, inimicitias, contentiones, aemulationes, animositates, dissensiones, haereses, invidias, non potius intelligat animi vitia esse quam carnis? Quandoquidem fieri potest, ut propter idololatriam vel haeresis alicujus errorem a voluptatibus carnis temperetur: et tamen etiam tunc homo, quamvis carnis libidines continere atque cohibere videatur, secundum carnem vivere hac apostolica auctoritate convincitur; et in eo quod abstinet a voluptatibus carnis, damnabilia opera carnis agere demonstratur. Quis inimicitias non in animo habeat? aut quis ita loquatur, ut inimico suo, vel quem putat inimicum, dicat, Malam carnem, ac non potius, Malum animum habes adversum me? Postremo sicut carnalitates, ut ita dicam, si quis audisset, non dubitasset carni tribuere; ita nemo dubitat animositates ad animum pertinere: cur ergo haec omnia et his similia Doctor Gentium in fide et veritate opera carnis appellat, nisi quia eo locutionis modo, quo totum significatur a parte, ipsum hominem vult nomine carnis intelligi? CAPUT III.--", + "candidate_score": 0.69401, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_38_40", + "bdc_text": "Hanc vero disputationem concludens tandem iustis caussis in medium prolatis ostendo , quantopere cavere oporteat idololatriam et omnem peregrinum cultum , quem dominus tantopere odit ac execratur . Qui certe alter huius disputationis nostrae status est , videlicet christiano homini constanti fide fugiendam esse omnem idololatriam , deum enim eum approbare cultum , qui spiritu , fide et integritate constatVgl. Joh 4 , 23f. . Hoc argumentum tractaveram ante annos propemodum 15 et chartis quibusdam per exercitationem imitationem quein der Vorlage immitationemque .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1480", + "psc_text": "Quis enim servitutem quae idolis exhibetur, veneficia, inimicitias, contentiones, aemulationes, animositates, dissensiones, haereses, invidias, non potius intelligat animi vitia esse quam carnis? Quandoquidem fieri potest, ut propter idololatriam vel haeresis alicujus errorem a voluptatibus carnis temperetur: et tamen etiam tunc homo, quamvis carnis libidines continere atque cohibere videatur, secundum carnem vivere hac apostolica auctoritate convincitur; et in eo quod abstinet a voluptatibus carnis, damnabilia opera carnis agere demonstratur. Quis inimicitias non in animo habeat? aut quis ita loquatur, ut inimico suo, vel quem putat inimicum, dicat, Malam carnem, ac non potius, Malum animum habes adversum me? Postremo sicut carnalitates, ut ita dicam, si quis audisset, non dubitasset carni tribuere; ita nemo dubitat animositates ad animum pertinere: cur ergo haec omnia et his similia Doctor Gentium in fide et veritate opera carnis appellat, nisi quia eo locutionis modo, quo totum significatur a parte, ipsum hominem vult nomine carnis intelligi? CAPUT III.--", + "candidate_score": 0.687604, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_18_20", + "bdc_text": "tantum abest , ut vel tantillum de laudibus piorum hisce nostris diminutum cupiam . Atqui hoc tempore et saeculo ista eo potissimum nomine publico , quod videam potentes , doctos , principes et maximae existimationis viros vafris artibus , disputationibus et concionibus ingeniosis , aedictis publicis , modis denique omnibus id conari , ut tota Christi fidelium ecclesia divorum intercessionem et invocationem , sed et simulachrorum usum et cultum in templis agnoscat et confiteatur apostolicum , antiquum , orthodoxum et rectum esse . Ideo enim in priore operis parte , quid prophetae et apostoli apostolicaque ecclesia de deo , eius invocatione et cultu senserit atque crediderit , ostendo .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1009", + "psc_text": "Haec et alia multa hujuscemodi, quae omnia commemorare nimis longum est, fiebant ad commendandum unius Dei veri cultum, et multorum falsorumque prohibendum. Fiebant autem simplici fide atque fiducia pietatis, non incantationibus et carminibus nefariae curiositatis arte compositis, quam vel magiam, vel detestabiliore nomine goetiam, vel honorabiliore theurgiam vocant qui quasi conantur ista discernere, et illicitis artibus deditos alios damnabiles, quos et maleficos vulgus appellat (hos enim ad goetiam pertinere dicunt); alios autem laudabiles videri volunt, quibus theurgiam deputant; cum sint utrique ritibus fallacibus daemonum obstricti sub nominibus angelorum. 2. Nam et Porphyrius quamdam quasi purgationem animae per theurgiam, cunctanter tamen et pudibunda quodammodo disputatione promittit; reversionem vero ad Deum hanc artem praestare cuiquam negat: ut videas eum inter vitium sacrilegae curiositatis et philosophiae professionem sententiis alternantibus fluctuare. Nunc enim hanc artem tanquam fallacem et in ipsa actione periculosam et legibus prohibitam, cavendam monet: nunc autem velut ejus laudatoribus cedens, utilem", + "candidate_score": 0.682412, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_12_14", + "bdc_text": "pauci vero aut nulli de origine erroris totoque superstitionis negotio ex professo et ordine certo disseruerunt . Extant enim eorum opera , in quibus per partes nunc de invocatione divorum , nunc de simulachrorum cultu disputarunt ; nonnun-quam et alia interim agentes per occasionem istarum rerum meminerunt .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_869", + "psc_text": "Multum errabant? Iste ergo multus error et incredulitas non animadvertentium ad cultum religionemque divinam, invenit artem qua efficeret deos. Et tamen quod multus error et incredulitas et a cultu ac religione divina aversio animi invenit, ut homo arte faceret deos, hoc dolet vir sapiens tanquam religionem divinam venturo certo tempore auferri. Vide si non et vi divina majorum suorum errorem praeteritum prodere, et vi diabolica poenam daemonum futuram dolere compellitur. Si enim proavi eorum multum errando circa deorum rationem incredulitate et aversione animi a cultu ac religione divina invenerunt artem qua deos efficerent; quid mirum, si haec ars detestanda quidquid fecit aversa a religione divina, aufertur religione divina, cum veritas emendat errorem, fides redarguit incredulitatem, conversio corrigit aversionem? 2. Si enim tacitis causis dixisset, proavos suos invenisse artem qua deos facerent; nostrum fuit utique, si quid rectum piumque saperemus, attendere et videre nequaquam illos ad hanc artem perventuros fuisse, qua", + "candidate_score": 0.669803, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_48_50", + "bdc_text": "illeveram . Cumque ante annos 10 in illas forte incidissem et fratribus doctis et piis communicassemEs ist anzunehmen , daß Bullinger sein Werk Zwingli und Jud vorgelegt hat , doch läßt sich diese Vermutung nicht belegen. , videbatur iis operaepretium fore , si publicarem , profuturum enim , ut si non ad aliud , ad hoc saltem , quod mea lucubratione nobiliora ingenia excitari posse crederent , quae utile alias et necessarium nostris saeculis argumentum doctius et felicius tractarent . Feci tum , quod iubebant , et opusculum De origine erroris in divorum et simulachrorum cultu aedidi .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_869", + "psc_text": "Multum errabant? Iste ergo multus error et incredulitas non animadvertentium ad cultum religionemque divinam, invenit artem qua efficeret deos. Et tamen quod multus error et incredulitas et a cultu ac religione divina aversio animi invenit, ut homo arte faceret deos, hoc dolet vir sapiens tanquam religionem divinam venturo certo tempore auferri. Vide si non et vi divina majorum suorum errorem praeteritum prodere, et vi diabolica poenam daemonum futuram dolere compellitur. Si enim proavi eorum multum errando circa deorum rationem incredulitate et aversione animi a cultu ac religione divina invenerunt artem qua deos efficerent; quid mirum, si haec ars detestanda quidquid fecit aversa a religione divina, aufertur religione divina, cum veritas emendat errorem, fides redarguit incredulitatem, conversio corrigit aversionem? 2. Si enim tacitis causis dixisset, proavos suos invenisse artem qua deos facerent; nostrum fuit utique, si quid rectum piumque saperemus, attendere et videre nequaquam illos ad hanc artem perventuros fuisse, qua", + "candidate_score": 0.666634, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_34_36", + "bdc_text": "Ubi ex historiis recenseo , quantum incendium excitarit in ecclesia Christi et quantum malum toti orbi christiano dederit infelix illa inter orientales et occidentales de usu imaginum Christi et sanctorum in christianorum templis concertatioIn den Kapiteln 25 und 26 handelt Bullinger vom byzantinischen Bilderstreit des 8 . Jahrhunderts und führt die Entstehung des von Byzanz getrennten abendländischen Kaisertums darauf zurück. . Postremo , cum adversarii omnes huc ceu ad sacram ancoramVgl .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_344", + "psc_text": "regiones conflagratae perierunt; et in Occidentis plagis scaturigines quasdam ac proluviones easdem strages dedisse. Sic ex Aetnae verticibus quondam effusis crateribus, divino incendio per declivia, torrentis vice flammarum flumina cucurrisse. Si haec atque hujusmodi, quae habet historia, unde possem, colligere voluissem, quando finissem quae illis temporibus evenerunt, antequam Christi nomen illa istorum vana et verae saluti perniciosa comprimeret? Promiseram etiam me demonstraturum, quos eorum mores, et quam ob causam Deus verus ad augendum imperium adjuvare dignatus est, in cujus potestate sunt regna omnia; quamque nihil eos adjuverint hi quos deos putant, et potius quantum decipiendo et fallendo nocuerint: unde nunc mihi video esse dicendum, et magis de incrementis imperii Romani. Nam de noxia fallacia daemonum, quos velut deos colebant, quantum malorum invexerit moribus eorum, in secundo maxime libro non pauca jam dicta sunt. Per omnes autem absolutos tres libros, ubi opportunum visum est, commendavimus etiam in ipsis bellicis malis quantum", + "candidate_score": 0.665392, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_37", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 3 , 43 ( LB II 130 ) . confugiant , quod alia fuerit ratio in superstitione et idolorum cultu gentilium , alia in cultu divorum et imaginum apud christianos , ego collatione quadam demonstro eun-dem esse cultum , superstitionem eandem deorum idolorumque apud gentes et divorum ac imaginum apud christianos .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2429", + "psc_text": "utramque concordia. Verum quia terrena civitas habuit quosdam suos sapientes, quos divina improbat disciplina, qui vel suspicati vel decepti a daemonibus crederent multos deos conciliandos esse rebus humanis, ad quorum diversa quodammodo officia diversa subdita pertinerent, ad alium corpus, ad alium animus, inque ipso corpore ad alium caput, ad alium cervix, et caetera singula ad singulos; similiter in animo ad alium ingenium, ad alium doctrina, ad alium ira, ad alium concupiscentia; inque ipsis rebus vitae adjacentibus, ad alium pecus, ad alium triticum, ad alium vinum, ad alium oleum, ad alium silvae, ad alium nummi, ad alium navigatio, ad alium bella atque victoriae, ad alium conjugia, ad alium partus ac fecunditas, et ad alios alia caetera; coelestis autem civitas unum Deum solum colendum nosset, eique tantummodo serviendum servitute illa, quae graece λατρεία dicitur, et non nisi Deo debetur, fideli pietate censeret: factum est, ut religionis leges cum terrena civitate non posset", + "candidate_score": 0.665276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_12_14", + "bdc_text": "pauci vero aut nulli de origine erroris totoque superstitionis negotio ex professo et ordine certo disseruerunt . Extant enim eorum opera , in quibus per partes nunc de invocatione divorum , nunc de simulachrorum cultu disputarunt ; nonnun-quam et alia interim agentes per occasionem istarum rerum meminerunt .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_858", + "psc_text": "Trismegistus de idololatria senserit, et unde scire potuerit superstitiones Aegyptias auferendas. 1. Nam diversa de illis Hermes Aegyptius, quem Trismegistum vocant, sensit et scripsit. Apuleius enim deos quidem illos negat: sed cum dicit ita inter homines deosque quadam medietate versari, ut hominibus apud ipsos deos necessarii videantur, cultum eorum a supernorum deorum religione non separat. Ille autem Aegyptius alios deos esse dicit a summo Deo factos, alios ab hominibus. Hoc qui audit, sicut a me positum est, putat dici de simulacris, quia opera sunt manuum hominum: at ille visibilia et contrectabilia simulacra, velut corpora deorum esse asserit; inesse autem his quosdam spiritus invitatos, qui valeant aliquid, sive ad nocendum, sive ad desideria eorum nonnulla complenda, a quibus eis divini honores et cultus obsequia deferuntur. Hos ergo spiritus invisibiles per artem quamdam visibilibus rebus corporalis materiae copulare, ut sint quasi animata corpora, illis spiritibus dicata et subdita simulacra, hoc esse dicit", + "candidate_score": 0.661796, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_12_14", + "bdc_text": "pauci vero aut nulli de origine erroris totoque superstitionis negotio ex professo et ordine certo disseruerunt . Extant enim eorum opera , in quibus per partes nunc de invocatione divorum , nunc de simulachrorum cultu disputarunt ; nonnun-quam et alia interim agentes per occasionem istarum rerum meminerunt .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1009", + "psc_text": "Haec et alia multa hujuscemodi, quae omnia commemorare nimis longum est, fiebant ad commendandum unius Dei veri cultum, et multorum falsorumque prohibendum. Fiebant autem simplici fide atque fiducia pietatis, non incantationibus et carminibus nefariae curiositatis arte compositis, quam vel magiam, vel detestabiliore nomine goetiam, vel honorabiliore theurgiam vocant qui quasi conantur ista discernere, et illicitis artibus deditos alios damnabiles, quos et maleficos vulgus appellat (hos enim ad goetiam pertinere dicunt); alios autem laudabiles videri volunt, quibus theurgiam deputant; cum sint utrique ritibus fallacibus daemonum obstricti sub nominibus angelorum. 2. Nam et Porphyrius quamdam quasi purgationem animae per theurgiam, cunctanter tamen et pudibunda quodammodo disputatione promittit; reversionem vero ad Deum hanc artem praestare cuiquam negat: ut videas eum inter vitium sacrilegae curiositatis et philosophiae professionem sententiis alternantibus fluctuare. Nunc enim hanc artem tanquam fallacem et in ipsa actione periculosam et legibus prohibitam, cavendam monet: nunc autem velut ejus laudatoribus cedens, utilem", + "candidate_score": 0.661421, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_13_15", + "bdc_text": "Extant enim eorum opera , in quibus per partes nunc de invocatione divorum , nunc de simulachrorum cultu disputarunt ; nonnun-quam et alia interim agentes per occasionem istarum rerum meminerunt . Ego vero totum illud superstitionis negotium in compendium contraxi , de hoc tantum disserui totumque semel oculis lectorum spectandum proposui .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_858", + "psc_text": "Trismegistus de idololatria senserit, et unde scire potuerit superstitiones Aegyptias auferendas. 1. Nam diversa de illis Hermes Aegyptius, quem Trismegistum vocant, sensit et scripsit. Apuleius enim deos quidem illos negat: sed cum dicit ita inter homines deosque quadam medietate versari, ut hominibus apud ipsos deos necessarii videantur, cultum eorum a supernorum deorum religione non separat. Ille autem Aegyptius alios deos esse dicit a summo Deo factos, alios ab hominibus. Hoc qui audit, sicut a me positum est, putat dici de simulacris, quia opera sunt manuum hominum: at ille visibilia et contrectabilia simulacra, velut corpora deorum esse asserit; inesse autem his quosdam spiritus invitatos, qui valeant aliquid, sive ad nocendum, sive ad desideria eorum nonnulla complenda, a quibus eis divini honores et cultus obsequia deferuntur. Hos ergo spiritus invisibiles per artem quamdam visibilibus rebus corporalis materiae copulare, ut sint quasi animata corpora, illis spiritibus dicata et subdita simulacra, hoc esse dicit", + "candidate_score": 0.658636, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_50", + "bdc_text": "Feci tum , quod iubebant , et opusculum De origine erroris in divorum et simulachrorum cultu aedidi .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_869", + "psc_text": "Multum errabant? Iste ergo multus error et incredulitas non animadvertentium ad cultum religionemque divinam, invenit artem qua efficeret deos. Et tamen quod multus error et incredulitas et a cultu ac religione divina aversio animi invenit, ut homo arte faceret deos, hoc dolet vir sapiens tanquam religionem divinam venturo certo tempore auferri. Vide si non et vi divina majorum suorum errorem praeteritum prodere, et vi diabolica poenam daemonum futuram dolere compellitur. Si enim proavi eorum multum errando circa deorum rationem incredulitate et aversione animi a cultu ac religione divina invenerunt artem qua deos efficerent; quid mirum, si haec ars detestanda quidquid fecit aversa a religione divina, aufertur religione divina, cum veritas emendat errorem, fides redarguit incredulitatem, conversio corrigit aversionem? 2. Si enim tacitis causis dixisset, proavos suos invenisse artem qua deos facerent; nostrum fuit utique, si quid rectum piumque saperemus, attendere et videre nequaquam illos ad hanc artem perventuros fuisse, qua", + "candidate_score": 0.658001, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_20", + "bdc_text": "Ideo enim in priore operis parte , quid prophetae et apostoli apostolicaque ecclesia de deo , eius invocatione et cultu senserit atque crediderit , ostendo .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2866", + "psc_text": "Deus praecognitos ante constitutionem mundi (I Petr. I, 20): sed tunc cognovisse dictus est, quod tunc ut cognosceretur effecit. De his locutionum modis jam et in superioribus libris memini disputatum. Secundum hanc ergo voluntatem, qua Deum velle dicimus quod alios efficit velle, a quibus futura nesciuntur, multa vult, nec facit. 2. [II.] Multa enim volunt fieri sancti ejus ab illo inspirata sancta voluntate, nec fiunt; sicut orant pro quibusdam pie sancteque, et quod orant non facit, cum ipse in eis hanc orandi voluntatem sancto Spiritu suo fecerit. Ac per hoc, quando secundum Deum volunt et orant sancti, ut quisque sit salvus, possumus illo modo locutionis dicere, Vult Deus et non facit; ut ipsum dicamus velle, qui ut velint isti facit. Secundum illam vero voluntatem suam, quae cum ejus praescientia sempiterna est, profecto in coelo et in terra omnia quaecumque voluit, non solum praeterita vel praesentia, sed etiam futura jam fecit", + "candidate_score": 0.653567, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_12_14", + "bdc_text": "pauci vero aut nulli de origine erroris totoque superstitionis negotio ex professo et ordine certo disseruerunt . Extant enim eorum opera , in quibus per partes nunc de invocatione divorum , nunc de simulachrorum cultu disputarunt ; nonnun-quam et alia interim agentes per occasionem istarum rerum meminerunt .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_432", + "psc_text": "Dei veri erat auxilium necessarium, a quo mitterentur sancti viri et veraciter pii, qui pro vera religione morerentur, ut falsae a viventibus tollerentur. CAPUT XXX.-- Qualia de diis Gentium etiam cultores eorum se sentire fateantur. Cicero augur irridet auguria, et reprehendit homines corvi et corniculae vocibus vitae consilia moderantes (De Divinatione, lib. 2, cap. 37). Sed iste Academicus, qui omnia esse contendit incerta, indignus est qui habeat ullam in his rebus auctoritatem. Disputat apud eum Q. Lucilius Balbus in secundo de Deorum Natura libro, et cum ipse superstitiones ex natura rerum velut physicas et philosophicas inserat, indignatur tamen institutioni simulacrorum et opinionibus fabulosis, ita loquens: Videtisne igitur, ut a physicis rebus bene atque utiliter inventis, ratio sit tracta ad commentitios et fictos deos? Quae res genuit falsas opiniones, erroresque turbulentos, et superstitiones pene aniles. Et formae enim nobis deorum, et aetates, et vestitus ornatusque noti sunt: genera praeterea, conjugia, cognationes,", + "candidate_score": 0.653241, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_12_14", + "bdc_text": "pauci vero aut nulli de origine erroris totoque superstitionis negotio ex professo et ordine certo disseruerunt . Extant enim eorum opera , in quibus per partes nunc de invocatione divorum , nunc de simulachrorum cultu disputarunt ; nonnun-quam et alia interim agentes per occasionem istarum rerum meminerunt .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_339", + "psc_text": "ea, quae suis temporibus insolite acciderunt, per alia retro tempora accidere non solere; eorumque opinionem, etiam iis qui eam falsam esse noverunt, ut adversum nos justa murmura habere videantur, suae scientiae dissimulatione firmantibus: de libris quos auctores eorum ad cognoscendam praeteritorum temporum historiam memoriae mandaverunt, longe aliter esse quam putant, demonstrandum fuit; et simul docendum, deos falsos, quos vel palam colebant, vel occulte adhuc colunt, eos esse immundissimos spiritus et malignissimos ac fallacissimos daemones; usque adeo ut aut veris, aut fictis etiam, suis tamen criminibus delectentur, quae sibi celebrari per sua festa voluerunt; ut a perpetrandis damnabilibus factis humana revocari non possit infirmitas, dum ad haec imitanda velut divina praebetur auctoritas. Haec non ex nostra conjectura probavimus, sed partim ex recenti memoria, quia et ipsi vidimus talia ac talibus numinibus exhiberi; partim ex litteris eorum, qui non tanquam in contumeliam, sed tanquam in honorem deorum suorum ista conscripta posteris reliquerunt:", + "candidate_score": 0.651525, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_12_14", + "bdc_text": "pauci vero aut nulli de origine erroris totoque superstitionis negotio ex professo et ordine certo disseruerunt . Extant enim eorum opera , in quibus per partes nunc de invocatione divorum , nunc de simulachrorum cultu disputarunt ; nonnun-quam et alia interim agentes per occasionem istarum rerum meminerunt .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_674", + "psc_text": "tibi fuerunt auctores, ut haec contra posteriores Romanos dicere auderes. Nam si et illi antiquissimi simulacra coluissent, fortassis totum istum sensum de simulacris non constituendis, interim verum, timoris silentio premeres, et in hujuscemodi perniciosis vanisque figmentis mysteria ista doctrinae loquacius et elatius praedicares. Anima tamen tua tam docta et ingeniosa (ubi te multum dolemus) per haec mysteria doctrinae ad Deum suum, id est a quo facta est, non cum quo facta est; nec cujus portio, sed cujus conditio est; nec qui est omnium anima, sed qui fecit omnem animam, quo solo illustrante fit anima beata, si ejus gratiae non sit ingrata, nullo modo potuit pervenire. Verum ista mysteria doctrinae qualia sint, quantique pendenda, quae sequuntur ostendent. Fatetur interim vir iste doctissimus, animam mundi ac partes ejus esse veros deos: unde intelligitur totam ejus theologiam, eam ipsam scilicet naturalem, cui plurimum tribuit, usque ad animae rationalis naturam se extendere potuisse. De", + "candidate_score": 0.648756, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_12_14", + "bdc_text": "pauci vero aut nulli de origine erroris totoque superstitionis negotio ex professo et ordine certo disseruerunt . Extant enim eorum opera , in quibus per partes nunc de invocatione divorum , nunc de simulachrorum cultu disputarunt ; nonnun-quam et alia interim agentes per occasionem istarum rerum meminerunt .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_580", + "psc_text": "(Psal. XXXIX, 5) . Verumtamen in omnibus vanitatibus insaniisque mendacibus longe tolerabilius philosophi audiendi sunt, quibus displicuerunt istae opiniones erroresque populorum: qui populi constituerunt simulacra numinibus, multaque de eis, quos deos immortales vocant, falsa atque indigna sive finxerunt, sive ficta crediderunt, et credita eorum cultui sacrorumque ritibus miscuerunt. Cum his hominibus, qui, etsi non libere praedicando, saltem utcumque in disputationibus mussitando, talia se improbare testati sunt, non usque adeo inconvenienter quaestio ista tractatur: utrum non unum Deum, qui fecit omnem spiritualem corporalemque creaturam, propter vitam quae post mortem futura est, coli oporteat; sed multos deos, quos ab illo uno factos et sublimiter collocatos quidam eorumdem philosophorum caeteris excellentiores nobilioresque senserunt. 2. Caeterum quis ferat dici atque contendi, deos illos, quorum in quarto libro quosdam commemoravi (Capp. 11 et 21), quibus rerum exiguarum singulis singula distribuuntur officia, vitam aeternam cuiquam praestare? An vero illi peritissimi et acutissimi viri, qui se pro", + "candidate_score": 0.648038, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_13", + "bdc_text": "Extant enim eorum opera , in quibus per partes nunc de invocatione divorum , nunc de simulachrorum cultu disputarunt ;", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2150", + "psc_text": "carmina faciebant: sed talibus diis, qui licet magni homines, tamen homines fuerunt; aut mundi hujus, quem verus Deus fecit, elementa sunt; aut in principatibus et potestatibus pro voluntate Creatoris et suis meritis ordinati: et si quid de uno vero Deo inter multa vana et falsa cecinerunt, colendo cum illo alios qui dii non sunt, eisque exhibendo famulatum qui uni tantum debetur Deo, non ei utique rite servierunt, nec a fabuloso deorum suorum dedecore etiam ipsi se abstinere potuerunt Orpheus, Musaeus, Linus. Verum isti theologi deos coluerunt, non pro diis culti sunt: quamvis Orpheum nescio quomodo infernis sacris, vel potius sacrilegiis, praeficere soleat civitas impiorum. Uxor autem regis Athamantis quae vocabatur Ino, et ejus filius Melicertes praecipitio spontaneo in mari perierunt, et opinione hominum in deos relati sunt: sicut alii homines eorum temporum, Castor et Pollux. Illam sane Melicertis matrem Leucotheam Graeci, Matutam Latini vocaverunt: utrique tamen putantes deam. CAPUT XV.--", + "candidate_score": 0.646836, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_30_32", + "bdc_text": "Progredior amplius et dissero iam etiam de initiis et progressu idololatriae , quę dogma illud de intercessione , invocatione et cultu divorum sequuta est . Expono caussas , propter quas quibusdam videbatur imagines in templa christianorum esse recipiendas ; his argumenta adiicio , quibus tuentur receptas .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1480", + "psc_text": "Quis enim servitutem quae idolis exhibetur, veneficia, inimicitias, contentiones, aemulationes, animositates, dissensiones, haereses, invidias, non potius intelligat animi vitia esse quam carnis? Quandoquidem fieri potest, ut propter idololatriam vel haeresis alicujus errorem a voluptatibus carnis temperetur: et tamen etiam tunc homo, quamvis carnis libidines continere atque cohibere videatur, secundum carnem vivere hac apostolica auctoritate convincitur; et in eo quod abstinet a voluptatibus carnis, damnabilia opera carnis agere demonstratur. Quis inimicitias non in animo habeat? aut quis ita loquatur, ut inimico suo, vel quem putat inimicum, dicat, Malam carnem, ac non potius, Malum animum habes adversum me? Postremo sicut carnalitates, ut ita dicam, si quis audisset, non dubitasset carni tribuere; ita nemo dubitat animositates ad animum pertinere: cur ergo haec omnia et his similia Doctor Gentium in fide et veritate opera carnis appellat, nisi quia eo locutionis modo, quo totum significatur a parte, ipsum hominem vult nomine carnis intelligi? CAPUT III.--", + "candidate_score": 0.645306, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_13", + "bdc_text": "Extant enim eorum opera , in quibus per partes nunc de invocatione divorum , nunc de simulachrorum cultu disputarunt ;", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_580", + "psc_text": "(Psal. XXXIX, 5) . Verumtamen in omnibus vanitatibus insaniisque mendacibus longe tolerabilius philosophi audiendi sunt, quibus displicuerunt istae opiniones erroresque populorum: qui populi constituerunt simulacra numinibus, multaque de eis, quos deos immortales vocant, falsa atque indigna sive finxerunt, sive ficta crediderunt, et credita eorum cultui sacrorumque ritibus miscuerunt. Cum his hominibus, qui, etsi non libere praedicando, saltem utcumque in disputationibus mussitando, talia se improbare testati sunt, non usque adeo inconvenienter quaestio ista tractatur: utrum non unum Deum, qui fecit omnem spiritualem corporalemque creaturam, propter vitam quae post mortem futura est, coli oporteat; sed multos deos, quos ab illo uno factos et sublimiter collocatos quidam eorumdem philosophorum caeteris excellentiores nobilioresque senserunt. 2. Caeterum quis ferat dici atque contendi, deos illos, quorum in quarto libro quosdam commemoravi (Capp. 11 et 21), quibus rerum exiguarum singulis singula distribuuntur officia, vitam aeternam cuiquam praestare? An vero illi peritissimi et acutissimi viri, qui se pro", + "candidate_score": 0.643279, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_13", + "bdc_text": "Extant enim eorum opera , in quibus per partes nunc de invocatione divorum , nunc de simulachrorum cultu disputarunt ;", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1009", + "psc_text": "Haec et alia multa hujuscemodi, quae omnia commemorare nimis longum est, fiebant ad commendandum unius Dei veri cultum, et multorum falsorumque prohibendum. Fiebant autem simplici fide atque fiducia pietatis, non incantationibus et carminibus nefariae curiositatis arte compositis, quam vel magiam, vel detestabiliore nomine goetiam, vel honorabiliore theurgiam vocant qui quasi conantur ista discernere, et illicitis artibus deditos alios damnabiles, quos et maleficos vulgus appellat (hos enim ad goetiam pertinere dicunt); alios autem laudabiles videri volunt, quibus theurgiam deputant; cum sint utrique ritibus fallacibus daemonum obstricti sub nominibus angelorum. 2. Nam et Porphyrius quamdam quasi purgationem animae per theurgiam, cunctanter tamen et pudibunda quodammodo disputatione promittit; reversionem vero ad Deum hanc artem praestare cuiquam negat: ut videas eum inter vitium sacrilegae curiositatis et philosophiae professionem sententiis alternantibus fluctuare. Nunc enim hanc artem tanquam fallacem et in ipsa actione periculosam et legibus prohibitam, cavendam monet: nunc autem velut ejus laudatoribus cedens, utilem", + "candidate_score": 0.641953, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_66", + "bdc_text": "Nam virtus tua commendavit te omnibus bonis vel apud exteras nationes illam praedicantibus .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1959", + "psc_text": "et faciam te in gentem magnam: aliam vero longe praestantiorem, non de carnali, sed de spirituali semine, per quod pater est, non unius gentis Israeliticae, sed omnium gentium, quae fidei ejus vestigia consequuntur; quod promitti coepit his verbis: Et benedicentur in te omnes tribus terrae (Gen. XII, 1-3) . Et deinceps aliis multis admodum testimoniis haec duo promissa esse monstravimus. Erat igitur jam in terra promissionis semen Abrahae, id est populus Israel, secundum carnem: atque ibi non solum tenendo ac possidendo civitates adversariorum, verum etiam reges habendo, regnare jam coeperat, impletis de ipso populo promissionibus Dei jam magna ex parte; non solum quae illis tribus patribus, Abraham, Isaac, et Jacob, et quaecumque aliae temporibus eorum, verum etiam quae per ipsum Moysen, per quem populus idem de servitute Aegyptia liberatus est, et per quem cuncta praeterita revelata sunt temporibus ejus, cum populum per eremum duceret, factae fuerant. Neque autem per insignem", + "candidate_score": 0.63012, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_45_47", + "bdc_text": "Todestag . Im Auftrag des Instituts für Schweizerische Reformationsgeschichte hg. v . Ulrich Gäb-ler und Endre Zsindely , Zürich 1977 , S. 33-42 .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_3064", + "psc_text": "Quia si nobis ea tribuerimus, servilia erunt; cum de sabbato dicatur, Omne opus servile in eo non facietis (Deut. V, 14) . Propter quod et per Ezechielem prophetam dicitur, Et sabbata mea dedi eis in signum inter me et inter eos, ut scirent quia ego Dominus qui sanctifico eos (Ezech. XX, 12) . Hoc perfecte tunc sciemus, quando perfecte vacabimus, et perfecte videbimus quia ipse est Deus. 5. Ipse etiam numerus aetatum, veluti dierum, si secundum eos articulos temporis computetur, qui in Scripturis videntur expressi, iste sabbatismus evidentius apparebit, quoniam septimus invenitur: ut prima aetas tanquam dies primus sit ab Adam usque ad diluvium, secunda inde usque ad Abraham, non aequalitate temporum, sed numero generationum: denas quippe habere reperiuntur. Hinc jam, sicut Matthaeus evangelista determinat, tres aetates usque ad Christi subsequuntur adventum, quae singulae denis et quaternis generationibus explicantur: ab Abraham usque ad David una, altera inde usque ad transmigrationem", + "candidate_score": 0.629757, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_41", + "bdc_text": "LactantiiIn der ungedruckten Erstfassung seiner Schrift lehnte sich Bullinger vor allem an die ersten zwei Bücher der \"Divinae institutiones \" von Laktanz an ;", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_711", + "psc_text": "primo libro quae dixi in dubitationem revocem, quam in hoc quae perscribam omnia ut ad aliquam dirigam summam. Ita non solum istum de diis incertis, sed etiam illum de certis fecit incertum. In tertio porro isto de diis selectis, posteaquam praelocutus est quod ex naturali theologia praeloquendum putavit, ingressurus hujus civilis theologiae vanitates et insanias mendaces, ubi eum non solum non ducebat rerum veritas, sed etiam majorum premebat auctoritas: De diis, inquit, populi Romani publicis, quibus aedes dedicaverunt, eosque pluribus signis ornatos notaverunt, in hoc libro scribam; sed, ut Xenophanes Colophonius scribit, quid putem, non quid contendam, ponam. Hominis est enim haec opinari, Dei scire. Rerum igitur non comprehensarum, nec firmissime creditarum, sed opinatarum et dubitandarum sermonem trepidus pollicetur, dicturus ea quae ab hominibus instituta sunt. Neque enim, sicut sciebat esse mundum, esse coelum et terram, coelum sideribus fulgidum, terram seminibus fertilem, atque hujusmodi caetera, sicut hanc totam molem atque", + "candidate_score": 0.627682, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_46_48", + "bdc_text": "Im Auftrag des Instituts für Schweizerische Reformationsgeschichte hg. v . Ulrich Gäb-ler und Endre Zsindely , Zürich 1977 , S. 33-42 . illeveram .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2104", + "psc_text": "46-55). Sed hanc istorum prophetiam Judaei reprobi non accipiunt: acceperunt autem, qui ex eis innumerabiles Evangelio crediderunt. Tunc enim vere Israel divisus est in duo, divisione illa, quae per Samuelem prophetam Saüli regi est immutabilis praenuntiata. Malachiam vero, Aggaeum, Zachariam, et Esdram, etiam Judaei reprobi in auctoritatem canonicam receptos novissimos habent. Sunt enim et scripta eorum, sicut aliorum, qui in magna multitudine Prophetarum perpauci ea scripserunt, quae auctoritatem canonis obtinerent. De quorum praedictis, quae ad Christum Ecclesiamque ejus pertinent, nonnulla mihi in hoc opere video esse ponenda: quod commodius fiet, adjuvante Domino, sequenti libro; ne hunc tam prolixum ulterius oneremus. LIBER DECIMUS OCTAVUS. Dicit de terrenae civitatis a tempore Abraham ad mundi finem procursu cum ipsa civitate coelesti: et attingit oracula de Christo, cum Sibyllarum, tum maxime sacrorum Vatum, qui ab regni Romanorum exordio scripserunt, Osee, Amos, Isaiae, Michaeae, et subsequentium. CAPUT PRIMUM.-- De his quae usque ad tempora Salvatoris", + "candidate_score": 0.624022, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_12", + "bdc_text": "pauci vero aut nulli de origine erroris totoque superstitionis negotio ex professo et ordine certo disseruerunt .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_869", + "psc_text": "Multum errabant? Iste ergo multus error et incredulitas non animadvertentium ad cultum religionemque divinam, invenit artem qua efficeret deos. Et tamen quod multus error et incredulitas et a cultu ac religione divina aversio animi invenit, ut homo arte faceret deos, hoc dolet vir sapiens tanquam religionem divinam venturo certo tempore auferri. Vide si non et vi divina majorum suorum errorem praeteritum prodere, et vi diabolica poenam daemonum futuram dolere compellitur. Si enim proavi eorum multum errando circa deorum rationem incredulitate et aversione animi a cultu ac religione divina invenerunt artem qua deos efficerent; quid mirum, si haec ars detestanda quidquid fecit aversa a religione divina, aufertur religione divina, cum veritas emendat errorem, fides redarguit incredulitatem, conversio corrigit aversionem? 2. Si enim tacitis causis dixisset, proavos suos invenisse artem qua deos facerent; nostrum fuit utique, si quid rectum piumque saperemus, attendere et videre nequaquam illos ad hanc artem perventuros fuisse, qua", + "candidate_score": 0.616479, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_12", + "bdc_text": "pauci vero aut nulli de origine erroris totoque superstitionis negotio ex professo et ordine certo disseruerunt .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_492", + "psc_text": "Quod vero negat ordinem omnium causarum esse certissimum et Dei praescientiae notissimum, plus eum quam Stoici detestamur. Aut enim Deum esse negat, quod quidem inducta alterius persona in libris de Deorum Natura facere molitus est: aut si esse confitetur Deum, quem negat praescium futurorum, etiam sic dicit nihil aliud, quam quod ille dixit insipiens in corde suo, Non est Deus (Psal. XIII, 1) . Qui enim non est praescius omnium futurorum, non est utique Deus. Quapropter et voluntates nostrae tantum valent, quantum Deus eas valere voluit atque praescivit: et ideo quidquid valent, certissime valent; et quod facturae sunt, ipsae omnino facturae sunt: quia valituras atque facturas ille praescivit, cujus praescientia falli non potest. Quapropter si mihi fati nomen alicui rei adhibendum placeret, magis dicerem fatum esse infirmioris, potentioris voluntatem, qui eum habet in potestate, quam illo causarum ordine, quem non usitato, sed suo more Stoici fatum appellant, arbitrium nostrae voluntatis", + "candidate_score": 0.613941, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11276_sent_43_45", + "bdc_text": "Bullinger- Tagung 1975 . Vorträge , gehalten aus Anlass von Heinrich Bullingers 400 . Todestag .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1746", + "psc_text": "non habuerunt sapientiam, perierunt propter inconsiderantiam (Baruch III, 26-28) . CAPUT XXIV.-- Quomodo intelligendum sit, quod de eis qui diluvio perdendi erant, Dominus dixit, Erunt dies eorum centum viginti anni. Quod autem dixit Deus, Erunt dies eorum centum viginti anni (Gen. VI, 3) , non sic accipiendum est, quasi praenuntiatum sit, post haec homines centum viginti annos vivendo non transgredi, cum et post diluvium etiam quingentos excessisse inveniamus. Sed intelligendum est hoc Deum dixisse, cum circa finem quingentorum annorum esset Noe, id est, quadringentos octoginta vitae annos ageret, quos more suo Scriptura quingentos vocat, nomine totius maximam partem plerumque significans: sexcentesimo quippe anno vitae Noe, secundo mense factum est diluvium (Id. VII, 11); ac sic centum viginti anni praedicti sunt futuri vitae hominum periturorum, quibus transactis diluvio delerentur. Nec frustra creditur sic factum esse diluvium, jam non inventis in terra qui non erant digni tali morte defungi, qua in impios", + "candidate_score": 0.605926, + "ce_score": null + } + ] + } + ], + "biblical_hits": [] +} \ No newline at end of file