diff --git "a/11/11912.json" "b/11/11912.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/11/11912.json" @@ -0,0 +1,8634 @@ +{ + "letter_id": "11912", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/11912", + "dominant_topic": 1, + "topic_dist": [ + 0.055173, + 0.064956, + 0.051138, + 0.048154, + 0.04721, + 0.048729, + 0.047246, + 0.048737, + 0.046986, + 0.048467, + 0.045978, + 0.048022, + 0.046934, + 0.044068, + 0.050372, + 0.056091, + 0.047575, + 0.046428, + 0.063901, + 0.043837 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf026", + "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis", + "max_score": 0.761358, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.761358, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_173_175", + "bdc_text": "„In his“ , inquit , „quę ad sacramentum pertinent coenae , confiteor animas nostras - per fidem in mortem IesuIn der Vorlage in Versahen . - ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.751572, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_35", + "psc_text": "quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Quando autem in calice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et jungitur. Quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini, ut commistio illa ab invicem non possit separari, sicut nec Ecclesia potest a Christo dividi. 5. « Sic autem in sanctificando calice Domini offerri aqua sola non potest, quod modo nec vinum solum potest. Nam si vinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis; si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo.", + "candidate_score": 0.744397, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_174_176", + "bdc_text": "- ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.734516, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62_64", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl. das nizänische Glaubensbekenntnis ( BSLK 26 ) .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.732296, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_61_63", + "bdc_text": "- Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl.", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.729144, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_173_175", + "bdc_text": "„In his“ , inquit , „quę ad sacramentum pertinent coenae , confiteor animas nostras - per fidem in mortem IesuIn der Vorlage in Versahen . - ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_35", + "psc_text": "quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Quando autem in calice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et jungitur. Quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini, ut commistio illa ab invicem non possit separari, sicut nec Ecclesia potest a Christo dividi. 5. « Sic autem in sanctificando calice Domini offerri aqua sola non potest, quod modo nec vinum solum potest. Nam si vinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis; si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo.", + "candidate_score": 0.720007, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_174_176", + "bdc_text": "- ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_35", + "psc_text": "quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Quando autem in calice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et jungitur. Quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini, ut commistio illa ab invicem non possit separari, sicut nec Ecclesia potest a Christo dividi. 5. « Sic autem in sanctificando calice Domini offerri aqua sola non potest, quod modo nec vinum solum potest. Nam si vinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis; si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo.", + "candidate_score": 0.719993, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_49", + "bdc_text": "„In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.717445, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_47_49", + "bdc_text": "s. HBBW V , Nr. 673 , 33-35 . qualiter nos simul scripsimus in haec verba : „In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.71576, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_48_50", + "bdc_text": "qualiter nos simul scripsimus in haec verba : „In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum . “ \"Confessio ecclesiae Tigurinae et Basileiensis\" , Zürich StA , E II 337 , 116v. , gedruckt in :", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.713189, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175_177", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 . September 1531 , publiziert zusammen mit Oekolampads \"Enarratio in evangelium Matthaei\" , Basel 1536 , S. 192f , von Myconius herausgegeben und mit einer Vorrede versehen ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 183 ) ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.711469, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_173_175", + "bdc_text": "„In his“ , inquit , „quę ad sacramentum pertinent coenae , confiteor animas nostras - per fidem in mortem IesuIn der Vorlage in Versahen . - ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_60", + "psc_text": "ungendi sunt, ne forte observatione Quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. CAPUT XXIX. De Coena Domini. 1. Coena Domini, hoc est, quinta feria ultimae Quadragesimae, quando Dominus et Salvator noster, post typicum illud pascha completum, ad verum pascha transiens, mysterium corporis et sanguinis sui primum apostolis tradidit (Matth. XXVI), quando post sacramenta coelestia discipulus fallax et proditor pretium a Judaeis accepit, et Christi sanguinem vendidit (Joan. XIII). Eo etiam die Salvator surgens a coena, pedes discipulorum lavit propter humilitatis formam commendandam, ad quam docendam venerat, sicut et ipse consequenter exposuit. Quod etiam decebat potissimum, ut facto doceret quod observare discipulos praemoneret. 2. Hinc est quod eodem die altaria templique parietes et pavimenta lavantur, vasaque purificantur, quae sunt Domino consecrata. Quo die proinde etiam sanctum chrisma conficitur, quia ante biduum paschae Maria caput ac pedes Domini unguente perfudisse perhibetur. Unde et Dominus discipulis suis dixit: Scitis, quia post biduum pascha fiet, et", + "candidate_score": 0.709478, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.706117, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_49", + "bdc_text": "„In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_35", + "psc_text": "quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Quando autem in calice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et jungitur. Quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini, ut commistio illa ab invicem non possit separari, sicut nec Ecclesia potest a Christo dividi. 5. « Sic autem in sanctificando calice Domini offerri aqua sola non potest, quod modo nec vinum solum potest. Nam si vinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis; si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo.", + "candidate_score": 0.706115, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_60_62", + "bdc_text": "Pollet , Bucer II 368 , 23-369 , 2 . - Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.703492, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_49_51", + "bdc_text": "„In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum . “ \"Confessio ecclesiae Tigurinae et Basileiensis\" , Zürich StA , E II 337 , 116v. , gedruckt in : Bizer , Abendmahlsstreit 90 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.701513, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_49", + "bdc_text": "„In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_60", + "psc_text": "ungendi sunt, ne forte observatione Quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. CAPUT XXIX. De Coena Domini. 1. Coena Domini, hoc est, quinta feria ultimae Quadragesimae, quando Dominus et Salvator noster, post typicum illud pascha completum, ad verum pascha transiens, mysterium corporis et sanguinis sui primum apostolis tradidit (Matth. XXVI), quando post sacramenta coelestia discipulus fallax et proditor pretium a Judaeis accepit, et Christi sanguinem vendidit (Joan. XIII). Eo etiam die Salvator surgens a coena, pedes discipulorum lavit propter humilitatis formam commendandam, ad quam docendam venerat, sicut et ipse consequenter exposuit. Quod etiam decebat potissimum, ut facto doceret quod observare discipulos praemoneret. 2. Hinc est quod eodem die altaria templique parietes et pavimenta lavantur, vasaque purificantur, quae sunt Domino consecrata. Quo die proinde etiam sanctum chrisma conficitur, quia ante biduum paschae Maria caput ac pedes Domini unguente perfudisse perhibetur. Unde et Dominus discipulis suis dixit: Scitis, quia post biduum pascha fiet, et", + "candidate_score": 0.700975, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_47_49", + "bdc_text": "s. HBBW V , Nr. 673 , 33-35 . qualiter nos simul scripsimus in haec verba : „In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_35", + "psc_text": "quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Quando autem in calice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et jungitur. Quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini, ut commistio illa ab invicem non possit separari, sicut nec Ecclesia potest a Christo dividi. 5. « Sic autem in sanctificando calice Domini offerri aqua sola non potest, quod modo nec vinum solum potest. Nam si vinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis; si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo.", + "candidate_score": 0.699545, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175_177", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 . September 1531 , publiziert zusammen mit Oekolampads \"Enarratio in evangelium Matthaei\" , Basel 1536 , S. 192f , von Myconius herausgegeben und mit einer Vorrede versehen ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 183 ) ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_35", + "psc_text": "quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Quando autem in calice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et jungitur. Quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini, ut commistio illa ab invicem non possit separari, sicut nec Ecclesia potest a Christo dividi. 5. « Sic autem in sanctificando calice Domini offerri aqua sola non potest, quod modo nec vinum solum potest. Nam si vinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis; si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo.", + "candidate_score": 0.699505, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_48_50", + "bdc_text": "qualiter nos simul scripsimus in haec verba : „In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum . “ \"Confessio ecclesiae Tigurinae et Basileiensis\" , Zürich StA , E II 337 , 116v. , gedruckt in :", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_35", + "psc_text": "quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Quando autem in calice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et jungitur. Quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini, ut commistio illa ab invicem non possit separari, sicut nec Ecclesia potest a Christo dividi. 5. « Sic autem in sanctificando calice Domini offerri aqua sola non potest, quod modo nec vinum solum potest. Nam si vinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis; si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo.", + "candidate_score": 0.699062, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_49_51", + "bdc_text": "„In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum . “ \"Confessio ecclesiae Tigurinae et Basileiensis\" , Zürich StA , E II 337 , 116v. , gedruckt in : Bizer , Abendmahlsstreit 90 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_35", + "psc_text": "quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Quando autem in calice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et jungitur. Quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini, ut commistio illa ab invicem non possit separari, sicut nec Ecclesia potest a Christo dividi. 5. « Sic autem in sanctificando calice Domini offerri aqua sola non potest, quod modo nec vinum solum potest. Nam si vinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis; si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo.", + "candidate_score": 0.689396, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_50_52", + "bdc_text": "“ \"Confessio ecclesiae Tigurinae et Basileiensis\" , Zürich StA , E II 337 , 116v. , gedruckt in : Bizer , Abendmahlsstreit 90 , Anm. 5 . Ex his omnibus loqui didici de coena domini , quod Christus in panegyriin einer Versammlung ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_60", + "psc_text": "ungendi sunt, ne forte observatione Quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. CAPUT XXIX. De Coena Domini. 1. Coena Domini, hoc est, quinta feria ultimae Quadragesimae, quando Dominus et Salvator noster, post typicum illud pascha completum, ad verum pascha transiens, mysterium corporis et sanguinis sui primum apostolis tradidit (Matth. XXVI), quando post sacramenta coelestia discipulus fallax et proditor pretium a Judaeis accepit, et Christi sanguinem vendidit (Joan. XIII). Eo etiam die Salvator surgens a coena, pedes discipulorum lavit propter humilitatis formam commendandam, ad quam docendam venerat, sicut et ipse consequenter exposuit. Quod etiam decebat potissimum, ut facto doceret quod observare discipulos praemoneret. 2. Hinc est quod eodem die altaria templique parietes et pavimenta lavantur, vasaque purificantur, quae sunt Domino consecrata. Quo die proinde etiam sanctum chrisma conficitur, quia ante biduum paschae Maria caput ac pedes Domini unguente perfudisse perhibetur. Unde et Dominus discipulis suis dixit: Scitis, quia post biduum pascha fiet, et", + "candidate_score": 0.68778, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_52", + "bdc_text": "Ex his omnibus loqui didici de coena domini , quod Christus in panegyriin einer Versammlung ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_60", + "psc_text": "ungendi sunt, ne forte observatione Quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. CAPUT XXIX. De Coena Domini. 1. Coena Domini, hoc est, quinta feria ultimae Quadragesimae, quando Dominus et Salvator noster, post typicum illud pascha completum, ad verum pascha transiens, mysterium corporis et sanguinis sui primum apostolis tradidit (Matth. XXVI), quando post sacramenta coelestia discipulus fallax et proditor pretium a Judaeis accepit, et Christi sanguinem vendidit (Joan. XIII). Eo etiam die Salvator surgens a coena, pedes discipulorum lavit propter humilitatis formam commendandam, ad quam docendam venerat, sicut et ipse consequenter exposuit. Quod etiam decebat potissimum, ut facto doceret quod observare discipulos praemoneret. 2. Hinc est quod eodem die altaria templique parietes et pavimenta lavantur, vasaque purificantur, quae sunt Domino consecrata. Quo die proinde etiam sanctum chrisma conficitur, quia ante biduum paschae Maria caput ac pedes Domini unguente perfudisse perhibetur. Unde et Dominus discipulis suis dixit: Scitis, quia post biduum pascha fiet, et", + "candidate_score": 0.68621, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_70_72", + "bdc_text": "Doceo igitur simplex simpliciter et iuxta dominum et apostolos , a quorum verbis et sensu non discedo . Arbitror autem , quod hi sint loquuti forma optima , nedum simplicissima , et qui eos sequuntur , nequeant aberrare . Docet quoque me experientia tranquillitatem conscientiae secus comparari non posse quam hoc modo .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_123", + "psc_text": "Porro si et doctrina et sermone fuerit eruditus, potest caeteros quosque instituere, et docere suos, et adversarios repercutere, qui ni refutati fuerint, atque convicti, facile queunt simplicium corda pervertere. 17. Hujus autem sermo debet esse purus, simplex, apertus, plenus gravitate, et honestate, plenus suavitate, et gratia, tractans de mysterio legis, de doctrina fidei, de virtute continentiae, de disciplina justitiae, unumquemque admonens diversa exhortatione juxta professionis morumque qualitatem, scilicet ut praenoscat, quid, cui, quando, vel quomodo proferat. Cujus prae caeteris speciale officium est Scripturas legere, percurrere canones, exempla sanctorum imitari, vigiliis, jejuniis, orationibus incumbere, cum fratribus pacem habere, nec quemquam in membris suis despicere, nullum damnare, nisi comprobatum, nullum excommunicare, nisi discussum. Quique ita humilitatem pariter et auctoritatem praestabit, ut neque per nimiam humilitatem suam subditorum vitia convalescere faciat, neque per immoderatam auctoritatem severitatis potestatem exerceat; sed tanto cautius erga commissos agat, quanto durius a Christo judicari formidat. 18. Tenebit quoque", + "candidate_score": 0.685094, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_108", + "bdc_text": "de communicatione corporis et sanguinis Christi in coena1Kor 11 , 24-26 .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_60", + "psc_text": "ungendi sunt, ne forte observatione Quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. CAPUT XXIX. De Coena Domini. 1. Coena Domini, hoc est, quinta feria ultimae Quadragesimae, quando Dominus et Salvator noster, post typicum illud pascha completum, ad verum pascha transiens, mysterium corporis et sanguinis sui primum apostolis tradidit (Matth. XXVI), quando post sacramenta coelestia discipulus fallax et proditor pretium a Judaeis accepit, et Christi sanguinem vendidit (Joan. XIII). Eo etiam die Salvator surgens a coena, pedes discipulorum lavit propter humilitatis formam commendandam, ad quam docendam venerat, sicut et ipse consequenter exposuit. Quod etiam decebat potissimum, ut facto doceret quod observare discipulos praemoneret. 2. Hinc est quod eodem die altaria templique parietes et pavimenta lavantur, vasaque purificantur, quae sunt Domino consecrata. Quo die proinde etiam sanctum chrisma conficitur, quia ante biduum paschae Maria caput ac pedes Domini unguente perfudisse perhibetur. Unde et Dominus discipulis suis dixit: Scitis, quia post biduum pascha fiet, et", + "candidate_score": 0.680669, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_143", + "bdc_text": "signa ] autem non sunt nisi ipsummet corpus et ille ipse sanguis Christi ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_35", + "psc_text": "quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Quando autem in calice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et jungitur. Quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini, ut commistio illa ab invicem non possit separari, sicut nec Ecclesia potest a Christo dividi. 5. « Sic autem in sanctificando calice Domini offerri aqua sola non potest, quod modo nec vinum solum potest. Nam si vinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis; si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo.", + "candidate_score": 0.67686, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_29_31", + "bdc_text": "Werk \"In evangelium Marci docta et pia Oswaldi Myconii Lucernani iam primum in lucem edita expositio\" , erschienen in Basel bei Thomas Platter im März 1538 ( VD 16 G 830 ) , f. 149r. -155v. ( zu Mk 14 , 22-24 ) . et , si recte memini , qualiter tu confessionem scripsisti Scoto cuidam George Wishart ( 1513-1546 ) ; der Vorname ergibt sich aus Bullingers Antwort vom 21 .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_16", + "psc_text": "Malachim autem in commune totum edidit Jeremias. Nam antea sparsus erat per singulorum regum historias. Job librum Hebraei Moysen scripsisse putant, alii unum ex prophetis. 2. Psalterium vero scripserunt decem prophetae, id est, Moyses, David, Salomon, Asaph, Etham, Idithum, et Eman, et filii Core, id est, Asir, Elcana, Abiasaph. Sunt qui et Esdram, et Aggaeum, et Zachariam scripsisse dicant. Salomon scripsit Proverbia, Ecclesiastem, et Cantica canticorum. Isaias scripsit librum suum, Jeremias librum suum cum lamentationibus ejus. Viri synagogae sapientes scripserunt Ezechielem, duodecim prophetas, Danielem, et Paralipomenon, et Esther. Esdras scripsit librum suum. 3. Omnes autem hos libros idem Esdras propheta scriba post incensam legem a Chaldaeis, dum Judaei regressi fuissent in Jerusalem, divino afflatus spiritu reparavit; cunctaque prophetarum volumina, quae fuerant a gentibus corrupta correxit; totumque Testamentum in XXII libros constituit, ut tot libri essent in lege, quot habentur et litterae. 4. Primam post Esdram Editionem de Hebraeo in Graecum", + "candidate_score": 0.676858, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_143", + "bdc_text": "signa ] autem non sunt nisi ipsummet corpus et ille ipse sanguis Christi ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.6755, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_51_53", + "bdc_text": "Bizer , Abendmahlsstreit 90 , Anm. 5 . Ex his omnibus loqui didici de coena domini , quod Christus in panegyriin einer Versammlung ; s. Dasypodius , Dic. s. v .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_60", + "psc_text": "ungendi sunt, ne forte observatione Quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. CAPUT XXIX. De Coena Domini. 1. Coena Domini, hoc est, quinta feria ultimae Quadragesimae, quando Dominus et Salvator noster, post typicum illud pascha completum, ad verum pascha transiens, mysterium corporis et sanguinis sui primum apostolis tradidit (Matth. XXVI), quando post sacramenta coelestia discipulus fallax et proditor pretium a Judaeis accepit, et Christi sanguinem vendidit (Joan. XIII). Eo etiam die Salvator surgens a coena, pedes discipulorum lavit propter humilitatis formam commendandam, ad quam docendam venerat, sicut et ipse consequenter exposuit. Quod etiam decebat potissimum, ut facto doceret quod observare discipulos praemoneret. 2. Hinc est quod eodem die altaria templique parietes et pavimenta lavantur, vasaque purificantur, quae sunt Domino consecrata. Quo die proinde etiam sanctum chrisma conficitur, quia ante biduum paschae Maria caput ac pedes Domini unguente perfudisse perhibetur. Unde et Dominus discipulis suis dixit: Scitis, quia post biduum pascha fiet, et", + "candidate_score": 0.670848, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_141_143", + "bdc_text": "April [1525 ? ] : \"Illa [ sc . signa ] autem non sunt nisi ipsummet corpus et ille ipse sanguis Christi ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_35", + "psc_text": "quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Quando autem in calice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et jungitur. Quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini, ut commistio illa ab invicem non possit separari, sicut nec Ecclesia potest a Christo dividi. 5. « Sic autem in sanctificando calice Domini offerri aqua sola non potest, quod modo nec vinum solum potest. Nam si vinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis; si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo.", + "candidate_score": 0.666972, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_141_143", + "bdc_text": "April [1525 ? ] : \"Illa [ sc . signa ] autem non sunt nisi ipsummet corpus et ille ipse sanguis Christi ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.66404, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_141_143", + "bdc_text": "April [1525 ? ] : \"Illa [ sc . signa ] autem non sunt nisi ipsummet corpus et ille ipse sanguis Christi ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_60", + "psc_text": "ungendi sunt, ne forte observatione Quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. CAPUT XXIX. De Coena Domini. 1. Coena Domini, hoc est, quinta feria ultimae Quadragesimae, quando Dominus et Salvator noster, post typicum illud pascha completum, ad verum pascha transiens, mysterium corporis et sanguinis sui primum apostolis tradidit (Matth. XXVI), quando post sacramenta coelestia discipulus fallax et proditor pretium a Judaeis accepit, et Christi sanguinem vendidit (Joan. XIII). Eo etiam die Salvator surgens a coena, pedes discipulorum lavit propter humilitatis formam commendandam, ad quam docendam venerat, sicut et ipse consequenter exposuit. Quod etiam decebat potissimum, ut facto doceret quod observare discipulos praemoneret. 2. Hinc est quod eodem die altaria templique parietes et pavimenta lavantur, vasaque purificantur, quae sunt Domino consecrata. Quo die proinde etiam sanctum chrisma conficitur, quia ante biduum paschae Maria caput ac pedes Domini unguente perfudisse perhibetur. Unde et Dominus discipulis suis dixit: Scitis, quia post biduum pascha fiet, et", + "candidate_score": 0.662997, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_146_148", + "bdc_text": "Ioannis Oecolampadii et Huldrichi Zvinglii epistolarum libri quatuor , Basel 1536 ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 182 ) , f. 116r. farraginis ad anonymum scripta , ex qua facile patet non contentioso , quidnam in coena praecipue quęsierit , nempe corpus et sanguinem Christi , non vel corporis vel sanguinis figuram . Addidi : „Consonat hoc loco Oecolampadius cum Lutheri ( quem tum praeter consuetudinem pro suggestu nominavi ) epistola , quam annis superioribus misit ad civitates nostras evangelio donatas pro concordia .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_22", + "psc_text": "constat. 11. In Novo autem Testamento quatuor libros Evangeliorum quatuor evangelistae singulos scripserunt, quorum solus Matthaeus Hebraeo scripsisse perhibetur eloquio, caeteri Graeco. Paulus apostolus suas scripsit Epistolas, ex quibus novem septem Ecclesiis destinavit, reliquas discipulis suis misit, Timotheo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistolam plerisque Latinis ejus esse incertum est 377 propter dissonantiam sermonis. Eamdemque alii Barnabam conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. 12. Petrus scripsit duas nomine suo epistolas, quae catholicae nominantur: quarum secunda a quibusdam ejus esse non creditur propter styli sermonisque distantiam. Jacobus suam scripsit Epistolam. Quae et ipsa a nonnullis ejus esse negatur, sed sub nomine ejus ab alio dictata existimatur. Joannis epistolas tres idem Joannes edidit, quarum prima tantum a quibusdam ejus esse asseritur, reliquae duae Joannis cujusdam presbyteri existimantur, cujus juxta Hieronymi sententiam alterum sepulcrum apud Ephesum demonstratur. Judas suam edidit Epistolam. Actus apostolorum Lucas composuit, sicut audivit, vel vidit. Apocalypsin Joannes", + "candidate_score": 0.662478, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_65_67", + "bdc_text": "suos in s[acra ] coena corpore et sanguine suo reficit ad vitam . Habes paucis , quonam modo populum mihi commissum de negocio coenae soleam instituere neminem interim vituperans , neminem commendans pręterquam anabaptistas et qui ex meis nonnihil cum istis colludunt . Dum enim se movent , ut sunt irrequieti , nec mihi tacere licet .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_60", + "psc_text": "ungendi sunt, ne forte observatione Quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. CAPUT XXIX. De Coena Domini. 1. Coena Domini, hoc est, quinta feria ultimae Quadragesimae, quando Dominus et Salvator noster, post typicum illud pascha completum, ad verum pascha transiens, mysterium corporis et sanguinis sui primum apostolis tradidit (Matth. XXVI), quando post sacramenta coelestia discipulus fallax et proditor pretium a Judaeis accepit, et Christi sanguinem vendidit (Joan. XIII). Eo etiam die Salvator surgens a coena, pedes discipulorum lavit propter humilitatis formam commendandam, ad quam docendam venerat, sicut et ipse consequenter exposuit. Quod etiam decebat potissimum, ut facto doceret quod observare discipulos praemoneret. 2. Hinc est quod eodem die altaria templique parietes et pavimenta lavantur, vasaque purificantur, quae sunt Domino consecrata. Quo die proinde etiam sanctum chrisma conficitur, quia ante biduum paschae Maria caput ac pedes Domini unguente perfudisse perhibetur. Unde et Dominus discipulis suis dixit: Scitis, quia post biduum pascha fiet, et", + "candidate_score": 0.653632, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_209_211", + "bdc_text": "Augustin , De civitate dei , 22 , 4 ( CChr-L XLVIII 809 , 7 ) ; außerdem Adagia , 1 , 5 , 99 ( ASD II /1 568 , Nr. 99). , qualiter tu forsitan putasVgl . oben Nr. 1846 , 39-41. . Et utinam omnes hac in re tam forent cauti !", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_47", + "psc_text": "te, Deus, quia lux praecepta tua sunt super terram (Isai. XXVI, 9) . Item David, et regio, et prophetico sanctificatus unguento, ita canit: Media nocte surgebam ad confitendum tibi super judicia justitiae tuae (Psal. CXVIII, 62) . Hoc namque tempore vastator angelus transiens, primogenita Aegyptiorum percussit (Exod. XII). 2. Unde et nos vigilare oportet, ne periculo Aegyptiorum admisceamur. 389 lisdem etiam horis venturum sese in Evangelio Salvator astruxit. Unde et ad vigilandum auditores suos exsuscitat, dicens: Beati servi illi quos cum venerit Dominus, invenerit vigilantes (Matth. XXIV) . Etsi vespertina, inquit, hora venerit, etsi media nocte, etsi galli cantu, et ita invenerit eos vigilantes, beati sunt servi illi. Itaque et vos estote parati, quia nescitis, qua hora Filius hominis venturus est (Luc. XII) . 3. Siquidem nec verbis solum docuit vigilias, sed etiam confirmavit exemplo; sic namque testatur in Evangelio: Quia erat Jesus pernoctans in oratione Dei (Act. XVI, 25)", + "candidate_score": 0.646431, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_177_179", + "bdc_text": "September 1531 , publiziert zusammen mit Oekolampads \"Enarratio in evangelium Matthaei\" , Basel 1536 , S. 192f , von Myconius herausgegeben und mit einer Vorrede versehen ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 183 ) ; gedruckt in : Oekolampad BA II 689 , Nr. 935 .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_16", + "psc_text": "Malachim autem in commune totum edidit Jeremias. Nam antea sparsus erat per singulorum regum historias. Job librum Hebraei Moysen scripsisse putant, alii unum ex prophetis. 2. Psalterium vero scripserunt decem prophetae, id est, Moyses, David, Salomon, Asaph, Etham, Idithum, et Eman, et filii Core, id est, Asir, Elcana, Abiasaph. Sunt qui et Esdram, et Aggaeum, et Zachariam scripsisse dicant. Salomon scripsit Proverbia, Ecclesiastem, et Cantica canticorum. Isaias scripsit librum suum, Jeremias librum suum cum lamentationibus ejus. Viri synagogae sapientes scripserunt Ezechielem, duodecim prophetas, Danielem, et Paralipomenon, et Esther. Esdras scripsit librum suum. 3. Omnes autem hos libros idem Esdras propheta scriba post incensam legem a Chaldaeis, dum Judaei regressi fuissent in Jerusalem, divino afflatus spiritu reparavit; cunctaque prophetarum volumina, quae fuerant a gentibus corrupta correxit; totumque Testamentum in XXII libros constituit, ut tot libri essent in lege, quot habentur et litterae. 4. Primam post Esdram Editionem de Hebraeo in Graecum", + "candidate_score": 0.639165, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_97", + "bdc_text": "Interea nunquam cum anabaptistis signa nuda tenui in coena et Christum abesse a suis sacramentis .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_60", + "psc_text": "ungendi sunt, ne forte observatione Quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. CAPUT XXIX. De Coena Domini. 1. Coena Domini, hoc est, quinta feria ultimae Quadragesimae, quando Dominus et Salvator noster, post typicum illud pascha completum, ad verum pascha transiens, mysterium corporis et sanguinis sui primum apostolis tradidit (Matth. XXVI), quando post sacramenta coelestia discipulus fallax et proditor pretium a Judaeis accepit, et Christi sanguinem vendidit (Joan. XIII). Eo etiam die Salvator surgens a coena, pedes discipulorum lavit propter humilitatis formam commendandam, ad quam docendam venerat, sicut et ipse consequenter exposuit. Quod etiam decebat potissimum, ut facto doceret quod observare discipulos praemoneret. 2. Hinc est quod eodem die altaria templique parietes et pavimenta lavantur, vasaque purificantur, quae sunt Domino consecrata. Quo die proinde etiam sanctum chrisma conficitur, quia ante biduum paschae Maria caput ac pedes Domini unguente perfudisse perhibetur. Unde et Dominus discipulis suis dixit: Scitis, quia post biduum pascha fiet, et", + "candidate_score": 0.636651, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_177", + "bdc_text": "September 1531 , publiziert zusammen mit Oekolampads \"Enarratio in evangelium Matthaei\" , Basel 1536 , S. 192f , von Myconius herausgegeben und mit einer Vorrede versehen ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 183 ) ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_16", + "psc_text": "Malachim autem in commune totum edidit Jeremias. Nam antea sparsus erat per singulorum regum historias. Job librum Hebraei Moysen scripsisse putant, alii unum ex prophetis. 2. Psalterium vero scripserunt decem prophetae, id est, Moyses, David, Salomon, Asaph, Etham, Idithum, et Eman, et filii Core, id est, Asir, Elcana, Abiasaph. Sunt qui et Esdram, et Aggaeum, et Zachariam scripsisse dicant. Salomon scripsit Proverbia, Ecclesiastem, et Cantica canticorum. Isaias scripsit librum suum, Jeremias librum suum cum lamentationibus ejus. Viri synagogae sapientes scripserunt Ezechielem, duodecim prophetas, Danielem, et Paralipomenon, et Esther. Esdras scripsit librum suum. 3. Omnes autem hos libros idem Esdras propheta scriba post incensam legem a Chaldaeis, dum Judaei regressi fuissent in Jerusalem, divino afflatus spiritu reparavit; cunctaque prophetarum volumina, quae fuerant a gentibus corrupta correxit; totumque Testamentum in XXII libros constituit, ut tot libri essent in lege, quot habentur et litterae. 4. Primam post Esdram Editionem de Hebraeo in Graecum", + "candidate_score": 0.635984, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_107", + "bdc_text": "Qui vero in natali domini fuerunt praesentes , „fratres non leves aut futiles“ , ut tu vocas , Oben Nr. 1846 , 10f . si dicunt aliud quam locum PauliVor Pauli gestrichenes me [ ? ] .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_56", + "psc_text": "Assumpsit enim humanitatem, non amisit divinitatem. Ita idem Deus et idem homo, in natura Dei aequalis Patri, in natura hominis factus mortalis 393 in nobis pro nobis, de nobis, manens quod erat, suscipiens quod non erat, ut liberaret quod fecerat. 3. Haec est ergo dominicae Nativitatis magna solemnitas, haec est diei hujus nova et gloriosa festivitas, adventus Dei factus ad homines. Itaque dies iste, pro eo quod in eo Christus natus est, Natalis dicitur; quemque ideo observare per revolutum circulum anni festa solemnitate solemus, ut in memoriam revocetur quo die Christus natus est. CAPUT XXVII. De Epiphania. 1. Epiphaniorum diem proinde festa solemnitate viri apostolici signaverunt, quia in eo est proditus stella Salvator, quando invenerunt magi Christum in praesepi jacentem, adorato offerentes competentia munera Trinitati, aurum, thus et myrrham, Regi, Deo atque passuro. Ideo ergo diem hunc annua celebritate sacraverunt, ut mundus agnoscat Dominum quem elementa coelitus prodiderunt. 2. Siquidem", + "candidate_score": 0.63331, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_139_141", + "bdc_text": "Buch der Briefe : Oekolampad an [Nikolaus Prugner] , Basel , 16 . April [1525 ? ] :", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_22", + "psc_text": "constat. 11. In Novo autem Testamento quatuor libros Evangeliorum quatuor evangelistae singulos scripserunt, quorum solus Matthaeus Hebraeo scripsisse perhibetur eloquio, caeteri Graeco. Paulus apostolus suas scripsit Epistolas, ex quibus novem septem Ecclesiis destinavit, reliquas discipulis suis misit, Timotheo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistolam plerisque Latinis ejus esse incertum est 377 propter dissonantiam sermonis. Eamdemque alii Barnabam conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. 12. Petrus scripsit duas nomine suo epistolas, quae catholicae nominantur: quarum secunda a quibusdam ejus esse non creditur propter styli sermonisque distantiam. Jacobus suam scripsit Epistolam. Quae et ipsa a nonnullis ejus esse negatur, sed sub nomine ejus ab alio dictata existimatur. Joannis epistolas tres idem Joannes edidit, quarum prima tantum a quibusdam ejus esse asseritur, reliquae duae Joannis cujusdam presbyteri existimantur, cujus juxta Hieronymi sententiam alterum sepulcrum apud Ephesum demonstratur. Judas suam edidit Epistolam. Actus apostolorum Lucas composuit, sicut audivit, vel vidit. Apocalypsin Joannes", + "candidate_score": 0.628127, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_34", + "bdc_text": "Er übersetzte das Erste Hel vetische Bekenntnis ins Englische ( posthum erschienen ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_19", + "psc_text": "Judaei proselyti. Quintam vero et sextam Editionem Origenes reperit, et cum caeteris supradictis Editionibus comparavit. Hi sunt itaque tantum qui Scripturas sacras de Hebraeo in Graecum verterunt. Qui etiam et numerantur. 7. Nam Latinorum interpretum, qui de Graeco in nostrum eloquium transtulerunt (ut meminit sanctus Augustinus [II de Doctr. Christ. c. 11] ) infinitus numerus. Sicut enim (inquit) primis fidei temporibus ad manus venit Codex Graecus, atque aliquantulum sibi utriusque linguae peritiam sumpsit, ausus est statim interpretari, atque inde accidit tam innumerabiles apud Latinos exstitisse interpretes. 8. De Hebraeo autem in Latinum eloquium tantummodo Hieronymus presbyter sacras scripturas convertit. Cujus Editione generaliter omnes Ecclesiae usquequaque utuntur, pro eo quod veracior sit in sententiis et clarior in verbis. Librum Sapientiae Salomon scripsisse probatur testimoniis illius, quibus ibi legitur: Tu me (inquit) elegisti 376 regem populo tuo, et dixisti ut aedificarem templum in nomine sancto tuo, et in civitate habitationis tuae (Sap.", + "candidate_score": 0.624401, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_45", + "bdc_text": "Myconius hatte in seinem Brief an Bullinger vom 9 .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_89", + "psc_text": "advolans ad coelos, praesentia corporali recessit, indictum jejunium est, ut per cordis humilitatem et abstinentiam carnis mereamur e coelis promissum accipere Spiritum sanctum (Act. I). CAPUT XXXIX. De jejunio septimi mensis. 1. Tertium jejunium est quod a Judaeis agebatur post Tabernaculorum solemnitatem, quod decimo die septembris mensis ecclesia celebrat. Hoc enim primum in lege a Domino institutum est, dicente ad Moysen: « Loquere filiis Israel, dicens: Decimo die mensis septimi dies exorationis vocabitur. Sanctus erit vobis, et humiliabitis animas vestras in jejunio. Omnis anima, quaecunque se non 408 humiliaverit in ipso die jejunii, exterminabitur de populo suo, et omnis anima quae fecerit opus in ipso die, peribit anima illa de populo suo (Levit. XXIII). » 2. Quo quidem jejunio usos fuisse antiquos, Esdrae liber meminit. « Postquam enim redierunt, » inquit, « filii Israel Jerusalem, et fecerunt sibi tabernaculorum laetitiam magnam, dehinc convenerunt in jejunio, et in saccis, et humus", + "candidate_score": 0.622531, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_89", + "bdc_text": "s. ferner Zwinglis Schrift \"Ad Matthaeum Alberum de coena dominica epistola\" , 16 .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_54", + "psc_text": "Sabbatum autem dies septimus est, quem sequitur Dominicus, 392 in quo primum manna de coelo venit. Unde intelligant Judaei jam tunc praelatam esse Judaico Sabbato Dominicam nostram; jam tunc indicatum est quod in Sabbato ipsorum gratia ad eos de coelo nulla descenderit, sed in nostra Dominica, in qua primum manna Dominus pluit. CAPUT XXVI. De Natali Domini. 1. Natalis Domini dies ea de causa a Patribus votivae solemnitatis institutus est, quia in eo Christus pro redemptione mundi nasci corporaliter voluit, prodiens ex virginis utero, qui erat in Patris imperio. Cujus susceptae carnis causa haec est. Postquam enim invidia diaboli parens ille primus spe seductus inani cecidit, confestim exsul, et perditus in omni genere suo radicem malitiae et peccati transduxit, crescebatque in malum vehementius omne genus mortalium diffusis ubique sceleribus, et, quod est nequius, omnium cultibus idolorum serviens. 2. Volens ergo Deus terminare peccatum, consuluit verbo, lege, prophetis, signis, plagis et", + "candidate_score": 0.609645, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_162", + "bdc_text": "in quatuor item civitatum confessioneDas von Straßburg , Konstanz , Memmingen und Lindau unterzeichnete Vierstädtebekenntnis ( Confessio Tetrapolitana ) aus dem Jahr 1530 ( BucerD S III 13-185 ) .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_86", + "psc_text": "Et quia mundus a quatuor ventis delimatur, et a quatuor elementis erigitur, et quatuor 406 annuis temporum vicibus variatur, decem quater ducta in quadraginta consummantur, quo numero ostenditur omni tempore a delectatione abstinendum, et jejunandum esse, et caste continenterque vivendum. 4. Licet et aliud sacramenti mysterium exprimatur, quod quadraginta diebus eadem jejunia celebrantur. Lege enim Mosaica generaliter universo populo est praeceptum decimas et primitias offerre Domino Deo. Itaque dum in hac sententia principia voluntatum consummationesque operum nostrorum referre ad Dei gratiam admonemur, in supputatione tamen Quadragesimae summa ista legalium decimarum expletur. Totum enim anni tempus triginta sex dierum numero decimatur: subtractis enim a Quadragesima diebus Dominicis, quibus jejunia resolvuntur, his diebus, quasi pro totius anni decimis, ad ecclesiam concurrimus, actuumque nostrorum operationem Deo in hostiam jubilationis offerimus. 5. Cujus quidem Quadragesimae lege, sicut ait noster Cassianus, quique perfecti sunt non tenentur, nec exigui hujus canonis subjectione contenti sunt. Quem profecto", + "candidate_score": 0.607176, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore", + "max_score": 0.731855, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_174_176", + "bdc_text": "- ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.731855, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.726853, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175_177", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 . September 1531 , publiziert zusammen mit Oekolampads \"Enarratio in evangelium Matthaei\" , Basel 1536 , S. 192f , von Myconius herausgegeben und mit einer Vorrede versehen ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 183 ) ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.714072, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_173_175", + "bdc_text": "„In his“ , inquit , „quę ad sacramentum pertinent coenae , confiteor animas nostras - per fidem in mortem IesuIn der Vorlage in Versahen . - ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.712431, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_61_63", + "bdc_text": "- Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl.", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1046", + "psc_text": "oculi vestri renuntiant: quod autem fides vestra postulat instruenda, panis est corpus Christi, calix sanguis Christi. Breviter quidem hoc dictum est, quod fidei forte sufficiat: sed fides instructionem desiderat. Dicit enim propheta: Nisi credideritis, non intelligetis (Isai. VII, 9, sec. LXX) . Potestis enim modo dicere mihi: Praecepisti ut credamus, expone ut intelligamus. Potest enim in animo cujusquam cogitatio talis suboriri: Dominus noster Jesus Christus, novimus unde acceperit carnem; de virgine Maria. Infans lactatus est, nutritus est, crevit, ad juvenilem aetatem perductus est, a Judaeis persecutionem passus est, ligno suspensus est, in ligno interfectus est, de ligno depositus est, sepultus est, tertia die resurrexit, quo die voluit, in coelum ascendit; illuc levavit corpus suum; inde est venturus ut judicet vivos et mortuos; ibi est modo sedens ad dexteram Patris: quomodo est panis corpus ejus? et calix, vel quod habet calix, quomodo est sanguis ejus? Ista, fratres, ideo dicuntur Sacramenta, quia", + "candidate_score": 0.70935, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_174_176", + "bdc_text": "- ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1046", + "psc_text": "oculi vestri renuntiant: quod autem fides vestra postulat instruenda, panis est corpus Christi, calix sanguis Christi. Breviter quidem hoc dictum est, quod fidei forte sufficiat: sed fides instructionem desiderat. Dicit enim propheta: Nisi credideritis, non intelligetis (Isai. VII, 9, sec. LXX) . Potestis enim modo dicere mihi: Praecepisti ut credamus, expone ut intelligamus. Potest enim in animo cujusquam cogitatio talis suboriri: Dominus noster Jesus Christus, novimus unde acceperit carnem; de virgine Maria. Infans lactatus est, nutritus est, crevit, ad juvenilem aetatem perductus est, a Judaeis persecutionem passus est, ligno suspensus est, in ligno interfectus est, de ligno depositus est, sepultus est, tertia die resurrexit, quo die voluit, in coelum ascendit; illuc levavit corpus suum; inde est venturus ut judicet vivos et mortuos; ibi est modo sedens ad dexteram Patris: quomodo est panis corpus ejus? et calix, vel quod habet calix, quomodo est sanguis ejus? Ista, fratres, ideo dicuntur Sacramenta, quia", + "candidate_score": 0.708052, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_435", + "psc_text": "ergo sacramenta, et valde magna. Vultis nosse quomodo commendentur? Ait Apostolus: Qui manducat corpus Christi, aut bibit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini (I Cor. XI, 27) . Quid est indigne accipere? Irridenter accipere, contemptibiliter accipere. Non tibi videatur vile, quia vides. Quod vides, transit: sed quod significatur invisibile, non transit; sed permanet. Ecce accipitur, comeditur, consumitur: numquid corpus Christi consumitur? numquid Ecclesia Christi consumitur? numquid membra Christi consumuntur? Absit. Hic mundantur: ibi coronantur. Manebit ergo quod significatur aeternaliter, quanquam transire videatur. Sic ergo accipite, ut vos cogitetis, ut unitatem in corde habeatis, sursum cor semper figatis. Spes vestra non sit in terra, sed in coelo: fides vestra firma sit in Deum, acceptabilis sit Deo. Quia quod modo hic non videtis, et creditis; visuri estis illic, ubi sine fine gaudebitis. SERMO CCXXVIII. In die Paschae, V. Ad populum et ad Infantes. 1. Dies Sacramentis Infantium deputati. Infantibus", + "candidate_score": 0.707798, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62_64", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl. das nizänische Glaubensbekenntnis ( BSLK 26 ) .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1046", + "psc_text": "oculi vestri renuntiant: quod autem fides vestra postulat instruenda, panis est corpus Christi, calix sanguis Christi. Breviter quidem hoc dictum est, quod fidei forte sufficiat: sed fides instructionem desiderat. Dicit enim propheta: Nisi credideritis, non intelligetis (Isai. VII, 9, sec. LXX) . Potestis enim modo dicere mihi: Praecepisti ut credamus, expone ut intelligamus. Potest enim in animo cujusquam cogitatio talis suboriri: Dominus noster Jesus Christus, novimus unde acceperit carnem; de virgine Maria. Infans lactatus est, nutritus est, crevit, ad juvenilem aetatem perductus est, a Judaeis persecutionem passus est, ligno suspensus est, in ligno interfectus est, de ligno depositus est, sepultus est, tertia die resurrexit, quo die voluit, in coelum ascendit; illuc levavit corpus suum; inde est venturus ut judicet vivos et mortuos; ibi est modo sedens ad dexteram Patris: quomodo est panis corpus ejus? et calix, vel quod habet calix, quomodo est sanguis ejus? Ista, fratres, ideo dicuntur Sacramenta, quia", + "candidate_score": 0.707337, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_14_16", + "bdc_text": "Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ; lateinische Fassung : Schaff III 211-231 ) .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1017", + "psc_text": "Causa confessionis: Non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est. Causa trepidationis: Non enim sapis quae Dei sunt, sed quae hominis sunt (Matth. XVI, 13-23) . Nollemus ergo ut talibus dicetur, Expedit enim vobis ut ego vadam? Nisi ego abiero, Paracletus non veniet ad vos. Nisi aspectibus carnalibus vestris humana forma subtrahatur, divinum aliquid capere, sentire, cogitare minime poteritis. Hoc sit satis. Inde oportebat ut post resurrectionem et ascensionem Domini Jesu Christi, ejus de Spiritu sancto promissio compleretur. Sic enim et ipse Joannes evangelista ex persona sua dixerat, quando Jesus eumdem significans Spiritum sanctum clamaverat, dicens: « Si quis sitit, veniat ad me, et bibat; et flumina aquae vivae fluent de ventre ejus. » Secutus enim Evangelista ait: « Hoc autem dicebat de Spiritu, quem accepturi erant ii qui in eum credituri erant. Nondum enim erat Spiritus datus, quia Jesus nondum fuerat glorificatus » (Joan.", + "candidate_score": 0.687711, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_95_97", + "bdc_text": "verumtamen ut oculos in praesentem Christum semper intenderem . Pręsentem dico suo modo , non absentem nisi ratione carnali . Interea nunquam cum anabaptistis signa nuda tenui in coena et Christum abesse a suis sacramentis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_315", + "psc_text": "Symbolum fidei animo semper versandum. Sacrosancti martyrii Symbolum, quod simul accepistis, et singuli hodie reddidistis, verba sunt in quibus matris Ecclesiae fides supra fundamentum stabile, quod est Christus Dominus, solidata firmatur. Fundamentum enim aliud nemo potest ponere, praeter id quod positum est, quod est Christus Jesus (I Cor. III, 11) . Accepistis ergo, et reddidistis, quod animo et corde semper retinere debetis, quod in stratis vestris dicatis, quod in plateis cogitetis, et quod inter cibos non obliviscamini; in quo etiam dormientes corpore, corde vigiletis. Renuntiantes enim diabolo, pompis et angelis ejus mentem atque animam subtrahentes, oblivisci oportet praeteritorum, et vetustate prioris vitae contempta, cum novo homine vitam quoque ipsam sanctis moribus innovare; et, sicut Apostolus dicit, quae retro sunt obliti, atque in ea quae ante sunt extenti, sequi ad palmam supernae vocationis Dei (Philipp. II, 13); et credere quod nondum vides, ut merito possis ad id quod credideris pervenire. Quod", + "candidate_score": 0.686302, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.685359, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_108", + "bdc_text": "de communicatione corporis et sanguinis Christi in coena1Kor 11 , 24-26 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.684032, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_198_200", + "bdc_text": "Et satan cedere compellitur , quotiescunque simplici fide in verbum simpliciter acceptum pugnam capesso . Credo et in mortis articulo nihil aliud subvenire posse . Quamobrem dictum illud Solo [monis ] iuge est et in corde et in ore meo :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_303", + "psc_text": "38); quia Filius Dei unicus Jesus Christus fuit: ad totum refertur quod in solo homine crucifixus est, quoniam Filius Dei unicus Jesus Christus crucifixus est: ad totum refertur quod in sola carne sepultus est. Ex quo enim coepimus dicere credere nos in Jesum Christum Filium ejus unicum Dominum nostrum, ex illo quidquid aliud de illo dicimus, non subauditur nisi Jesus Christus Filius Dei unicus Dominus noster. Nec miremini: sic enim dicimus Filium Dei unicum Jesum Christum Dominum nostrum sepultum, cum sola caro ejus sepulta sit; quemadmodum, verbi gratia, dicimus apostolum Petrum hodie jacere in sepulcro, cum et illud verissime dicamus, eum in requie cum Christo gaudere. Eumdem quippe apostolum dicimus: non enim duo apostoli Petri, sed unus est. Eumdem ergo ipsum dicimus, et in solo corpore jacere in sepulcro, et in solo spiritu gaudere cum Christo. Additur autem, Sub Pontio Pilato, sive unde colligatur temporis veritas, sive unde Christi plus", + "candidate_score": 0.679438, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_64_66", + "bdc_text": "das nizänische Glaubensbekenntnis ( BSLK 26 ) . suos in s[acra ] coena corpore et sanguine suo reficit ad vitam . Habes paucis , quonam modo populum mihi commissum de negocio coenae soleam instituere neminem interim vituperans , neminem commendans pręterquam anabaptistas et qui ex meis nonnihil cum istis colludunt .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_267", + "psc_text": "ad quos. Per virginem Mariam, in qua operatus est Spiritus sanctus, non homo maritus; qui fecundavit castam, et servavit intactam. Sic ergo carne indutus est Dominus Christus, sic factus est homo qui fecit hominem, assumendo quod non erat, non perdendo quod erat. Verbum enim caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 14) . Non Verbum in carnem versum est, sed Verbum manens carne accepta, invisibilis semper, factus est visibilis quando voluit, et habitavit in nobis. Quid est, in nobis? In hominibus. Factus unus ex hominum numero, unus et unicus. Unicus Patri. Nobis quid? Et nobis unicus Salvator: nemo enim praeter ipsum salvator noster. Et nobis unicus Redemptor: nemo enim praeter ipsum redemptor noster: non auro, non argento, sed sanguine suo. CAPUT III. 3. Christus Filius Dei quomodo mortuus et sepultus. Ergo ipsa, ubi empti sumus, ejus commercia videamus. Cum enim dictum esset in Symbolo, Qui conceptus est de", + "candidate_score": 0.678739, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_63", + "bdc_text": "putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl.", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_305", + "psc_text": "bonitas, nec falleret veritas. Sed propter brevitatem cito subjungitur quod ascendit in coelum. Nam quadraginta diebus fuit cum discipulis suis; ne tam magnum resurrectionis ejus miraculum, si eorum oculis cito subtraheretur, ludificatio putaretur. Ubi nunc sedet ad dexteram Patris: quod fidei oculis prudenter debemus intueri; ne arbitremur in aliqua sede immobiliter fixum, ut ei stare vel ambulare non liceat. Non enim quia Stephanus sanctus eum stantem videre se dixit (Act. VII, 55), ideo vel ille falsum vidit, vel Symboli hujus verba turbavit. Absit hoc putare, absit hoc dicere. Sed illius habitatio in excelsa et ineffabili beatitudine ita significata est, ut illic sedere diceretur. Unde etiam sedes habitationes dicuntur; velut cum interrogamus ubi sit aliquis, et respondetur, In sedibus suis. Et de servis Dei maxime ac saepissime dicitur, Tot annos ille in illo vel in illo monasterio sedit; hoc est, requievit, commoratus est, habitavit. Nec sancta Scriptura hoc genus locutionis ignorat.", + "candidate_score": 0.678664, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_173", + "bdc_text": "„In his“ , inquit , „quę ad sacramentum pertinent coenae , confiteor animas nostras - per fidem in mortem IesuIn der Vorlage in Versahen .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_471", + "psc_text": "Quomodo ille mortem de nostro? Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Accepit hinc a nobis, quod offerret pro nobis. Vita autem unde nobis? Et vita erat lux hominum (Joan. I, 1, 14, 4) . Ipse nobis vita, nos illi mors. Sed qualis mors? Dignatione, non conditione; quia dignatus est, quia voluit, quia misertus est: potestate mortuus est. Potestatem, inquit, habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam (Id. X, 18) . Hoc Petrus nesciebat, quando audita morte Domini expavit. Sed ecce jam dixerat Dominus moriturum se, et resurrecturum tertia die. Factum est quod praedixerat, et non credebant qui audierant. Ecce jam triduum est, ex quo ista facta sunt; et nos putabamus quia ipse esset redempturus Israel (Luc. XXIV, 21) . Sperabatis, jam desperatis? de spe cecidistis? Levat vos qui vobiscum ambulat. Discipuli erant, ipsum audierant, cum ipso vixerant, magistrum ipsum noverant, ab illo instructi erant, et", + "candidate_score": 0.676808, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_107_109", + "bdc_text": "Qui vero in natali domini fuerunt praesentes , „fratres non leves aut futiles“ , ut tu vocas , Oben Nr. 1846 , 10f . si dicunt aliud quam locum PauliVor Pauli gestrichenes me [ ? ] . de communicatione corporis et sanguinis Christi in coena1Kor 11 , 24-26 . diligentius me explicasse , dein duo hęc intulisse :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_167", + "psc_text": "eo illi venerati sunt futurum, quod nos veneramur impletum. Adoraverunt primitiae Gentium inhiantem uberibus matris: adorant gentes sedentem ad dexteram Dei Patris. SERMO CCIV. In Epiphania Domini, VI. 1. Epiphania, Christi manifestatio. Ante paucos dies Natalem Domini celebravimus: Epiphaniam hodie celebramus; quo graeco vocabulo significatur manifestatio, et refertur ad illud quod ait Apostolus, Sine dubio magnum est pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne (I Tim. III, 16) . Ambo itaque dies ad manifestationem pertinent Christi. In illo quippe natus est homo ex homine matre, qui sine initio Deus erat apud Patrem. Sed carni est manifestatus in carne; quia caro eum videre non poterat, sicut erat in spiritu. Et illo quidem die, qui Natalis ipsius nuncupatur, viderunt eum pastores Judaeorum: hodierno autem die qui Epiphania proprie, hoc est manifestatio dicitur, adoraverunt eum Magi Gentium. Illis eum Angeli, istis vero stella nuntiavit. Coelos Angeli habitant, et sidera exornant: utrisque ergo coeli", + "candidate_score": 0.676551, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_142_144", + "bdc_text": "\"Illa [ sc . signa ] autem non sunt nisi ipsummet corpus et ille ipse sanguis Christi ; non figura vel corporis vel sanguinis , sed corpus , quod traditum est et passum pro peccatis meis\" ( Oekolampad BA I 362f) .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.675696, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_95_97", + "bdc_text": "verumtamen ut oculos in praesentem Christum semper intenderem . Pręsentem dico suo modo , non absentem nisi ratione carnali . Interea nunquam cum anabaptistis signa nuda tenui in coena et Christum abesse a suis sacramentis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_214", + "psc_text": "VI, 4) . Sicut ipsum vetus Pascha, quod agni occisione celebrare praeceptum est, non ideo quia hoc cum discipulis celebravit Christus, melius est quam Pascha nostrum, quo immolatus est Christus. Pertinuit enim ad praebendum nobis humilitatis et devotionis exemplum, ut illa etiam sacramenta veniens suscipere dignaretur, quibus venturus ipse praenuntiabatur: ut hinc ostenderet quanta religione nos oportet haec suscipere sacramenta, quibus jam venisse nuntiatur. Non ergo quia Christus post acceptum Joannis baptismum continuo jejunavit, tanquam regulam observationis dedisse credendus est, ut post ipsius Christi Baptismum acceptum, continuo jejunare necesse sit: sed plane illo exemplo docuit jejunandum esse, quando forte acriore luctamine cum tentatore confligimus. Ob hoc enim Christus, qui sicut homo dignatus est nasci, non respuit sicut homo tentari, ut christianus magisterio ejus instructus non possit a tentatore superari. Sive ergo continuo post Baptismum, sive quolibet intervallo temporis interposito, quando simile praelium tentationis infertur homini, jejunandum est: ut et corpus", + "candidate_score": 0.674839, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_60_62", + "bdc_text": "Pollet , Bucer II 368 , 23-369 , 2 . - Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.674708, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_107_109", + "bdc_text": "Qui vero in natali domini fuerunt praesentes , „fratres non leves aut futiles“ , ut tu vocas , Oben Nr. 1846 , 10f . si dicunt aliud quam locum PauliVor Pauli gestrichenes me [ ? ] . de communicatione corporis et sanguinis Christi in coena1Kor 11 , 24-26 . diligentius me explicasse , dein duo hęc intulisse :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_89", + "psc_text": "6). Nondum idonei sumus convivio Patris nostri, agnoscamus praesepe Domini nostri Jesu Christi. SERMO CXCV. In Natali Domini, XII. 1. Nativitas Christi duplex, utraque inenarrabilis. Filius Dei idemque filius hominis Dominus noster Jesus Christus, sine matre de Patre natus, creavit omnem diem; sine patre de matre natus, consecravit hunc diem; divina nativitate invisibilis, humana visibilis, utraque mirabilis. Proinde quod de illo propheta praedixit, Generationem ejus quis enarrabit (Isai. LIII, 8)? de qua potius dictum sit, judicare difficile est; utrum de illa ubi nunquam non natus coaeternum habet Patrem, an de ista ubi aliquando natus, in qua fieret, jam fecerat matrem: utrum de illa ubi semper natus est, qui semper erat; quis enim enarrabit quomodo natum sit lumen de lumine, et unum lumen utrumque sit? quomodo natus sit Deus de Deo, nec deorum numerus creverit? quomodo velut de re transacta dicatur quod natus est, cum tempus in illa nativitate nec transierit,", + "candidate_score": 0.673688, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1046", + "psc_text": "oculi vestri renuntiant: quod autem fides vestra postulat instruenda, panis est corpus Christi, calix sanguis Christi. Breviter quidem hoc dictum est, quod fidei forte sufficiat: sed fides instructionem desiderat. Dicit enim propheta: Nisi credideritis, non intelligetis (Isai. VII, 9, sec. LXX) . Potestis enim modo dicere mihi: Praecepisti ut credamus, expone ut intelligamus. Potest enim in animo cujusquam cogitatio talis suboriri: Dominus noster Jesus Christus, novimus unde acceperit carnem; de virgine Maria. Infans lactatus est, nutritus est, crevit, ad juvenilem aetatem perductus est, a Judaeis persecutionem passus est, ligno suspensus est, in ligno interfectus est, de ligno depositus est, sepultus est, tertia die resurrexit, quo die voluit, in coelum ascendit; illuc levavit corpus suum; inde est venturus ut judicet vivos et mortuos; ibi est modo sedens ad dexteram Patris: quomodo est panis corpus ejus? et calix, vel quod habet calix, quomodo est sanguis ejus? Ista, fratres, ideo dicuntur Sacramenta, quia", + "candidate_score": 0.672023, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_63", + "bdc_text": "putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl.", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_272", + "psc_text": "in coelum. Et modo ubi est? Sedet ad dexteram Patris. Intellige dexteram, ne quaeras ibi sinistram. Dextera Dei dicitur aeterna felicitas. Dextera Dei dicitur ineffabilis, inaestimabilis, incomprehensibilis beatitudo atque prosperitas. Haec est dextera Dei. Ibi sedet. Quid est, Ibi sedet? Ibi habitat. Sedes enim dicuntur, ubi quisque habitat. Num enim quando illum vidit Stephanus sanctus, mentiebatur qui dicebat, Sedet ad dexteram Patris? Quomodo enim dicit Stephanus: Ecce ego video coelum apertum, et Filium hominis stantem ad dexteram Dei (Act. VII, 55) ? Quia ille vidit stantem, mentiebatur forte qui dicebat tunc, Sedet ad dexteram Patris? Sedet ergo, dictum est, manet, habitat. Quomodo? Quomodo tu. Quo statu? Quis dicet? Dicamus quod docuit, dicamus quod novimus. CAPUT V. 5. Salvator noster, judex noster et advocatus. Quid? Inde venturus judicaturus vivos et mortuos. Confiteamur Salvatorem, ne timeamus judicem. Qui enim modo in eum credit, et praecepta ejus facit, et diligit eum, non timebit", + "candidate_score": 0.671549, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_63", + "bdc_text": "putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl.", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_652", + "psc_text": "appareat, quia aequalis est Patri in Verbo. Noli ergo, inquit, modo tangere: quia nondum vides qui sim. Ecclesia ergo, cujus figuram Maria gerebat, audiat quod audivit Maria. Tangamus omnes, si credamus. Jam ascendit ad Patrem, sedet ad dexteram Patris. Confitetur hoc hodie universa Ecclesia: Ascendit in coelum, sedet ad dexteram Patris. Hoc audiunt qui baptizantur: hoc credunt antequam baptizentur. Quando ergo credunt, Maria tangit Christum. Intellectus obscurus, sed sanus: incredulis clausus, fide pulsanti est apertus. Ipse ergo Dominus Jesus Christus et ibi est, et nobiscum est; et cum Patre est, et in nobis est; et ab illo non recedit, et nos non deserit: et orare docet, ut magister; et cum Patre exaudit, ut Filius. SERMO CCXLVI. In diebus Paschalibus, XVII. De eadem lectione Evangelii Joannis, cap. XX, V\\. 1-18. 1. Evangelistarum sine falsitate varietas. Multis modis Dominus Jesus post resurrectionem apparuit fidelibus suis: habuerunt unde scriberent omnes Evangelistae, sicut eis", + "candidate_score": 0.671139, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_95_97", + "bdc_text": "verumtamen ut oculos in praesentem Christum semper intenderem . Pręsentem dico suo modo , non absentem nisi ratione carnali . Interea nunquam cum anabaptistis signa nuda tenui in coena et Christum abesse a suis sacramentis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_176", + "psc_text": "Christianus perpetuo debet pendere in cruce. Crux totius vitae nostrae. Observationem Quadragesimae, solemni reditu praesentatam, hodierno die ingredimur: quo vobis solemniter etiam exhortatio nostra debetur; ut Dei sermo per nostrum officium ministratus, jejunaturos corpore, pascat in corde; ac sic interior homo cibo suo refectus, exterioris castigationem possit agere, et robustius sustinere. Congruit enim nostrae devotioni, ut qui Domini crucifixi passionem jam propinquantem celebraturi sumus, reprimendarum carnalium voluptatum crucem nobis ipsi etiam faciamus, sicut dicit Apostolus: Qui autem Jesu Christi sunt, carnem suam crucifixerunt cum passionibus et concupiscentiis (Galat. V, 24) . In hac quidem cruce, per totam istam vitam, quae in mediis tentationibus ducitur, perpetuo debet pendere christianus. Non enim est in hac vita tempus evellendi clavos, de quibus in Psalmo dicitur: Confige clavis a timore tuo carnes meas (Psal. CXVIII, 120) . Carnes, sunt carnales concupiscentiae; clavi, sunt praecepta justitiae: his illas timor Domini configit, qui nos illi acceptabilem", + "candidate_score": 0.670659, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_182_184", + "bdc_text": "Et haec dixi tam diserte ( nam rabulis satisfacere volebam ) , ut satis videam , quales habuerim auditores , postquam tibi persuaserunt , ut pro mendaci me iudices . Non sum mentitus nec mentiar in loco sacerrimo . De suggestu nanque nihil debet dici , nisi cuius et coram domino te non pudeat .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_824", + "psc_text": "Dixit quidam in ecstasi sua, sicut legistis, sicut audistis: Omnis homo mendax. Inde fuit qui non credebat, nisi tetigisset corpus Domini. Mendacium ei videbatur, quod condiscipuli ejus verum loquebantur: et parum illi erat veritatem audire, volebat et tangere. Exhibuit autem illi hoc Dominus in his quae sequuntur in Evangelio postea recitanda (Joan. XX, 25-27). Quicumque autem audit, Omnis homo mendax, non se debet figerere in mendacio, et nolle inde surgere, tanquam ratiocinari apud se rationem inaniter, tanquam homo mendax, et dicere sibi: Quando non ero homo? Si autem quamdiu hic sum homo, ero mendax; melius ego mendax ero, quam mentiatur Scriptura quae dicit, Omnis homo mendax. Si enim ego verax, Scriptura mendax erit. Sed quia Scriptura mendax esse non potest, ego mendax ero. Haec ibi garriens requiescere sibi securus videtur, tanquam in portu mendacii, ubi faciat naufragium. Bene tibi requiescere, quasi in isto portu, cupiebas; audi scopulum, in quem incurras:", + "candidate_score": 0.67022, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_52", + "bdc_text": "Ex his omnibus loqui didici de coena domini , quod Christus in panegyriin einer Versammlung ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1048", + "psc_text": "Dominica positum est: mysterium vestrum accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis enim, Corpus Christi; et respondes, Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro afferamus, ipsum Apostolum identidem audiamus, qui cum de isto Sacramento loqueretur, ait, Unus panis, unum corpus multi sumus (Id. X, 17) : intelligite et gaudete; unitas, veritas, pietas, charitas. Unus panis: quis est iste unus panis? Unum corpus multi. Recolite quia panis non fit de uno grano, sed de multis. Quando exorcizabamini, quasi molebamini. Quando baptizati estis, quasi conspersi estis. Quando Spiritus sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit. Jam de calice quid intelligeremus, etiam non dictum, satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis, multa grana in unum consperguntur, tanquam illud fiat, quod de fidelibus ait Scriptura sancta, Erat", + "candidate_score": 0.669329, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_51_53", + "bdc_text": "Bizer , Abendmahlsstreit 90 , Anm. 5 . Ex his omnibus loqui didici de coena domini , quod Christus in panegyriin einer Versammlung ; s. Dasypodius , Dic. s. v .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1048", + "psc_text": "Dominica positum est: mysterium vestrum accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis enim, Corpus Christi; et respondes, Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro afferamus, ipsum Apostolum identidem audiamus, qui cum de isto Sacramento loqueretur, ait, Unus panis, unum corpus multi sumus (Id. X, 17) : intelligite et gaudete; unitas, veritas, pietas, charitas. Unus panis: quis est iste unus panis? Unum corpus multi. Recolite quia panis non fit de uno grano, sed de multis. Quando exorcizabamini, quasi molebamini. Quando baptizati estis, quasi conspersi estis. Quando Spiritus sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit. Jam de calice quid intelligeremus, etiam non dictum, satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis, multa grana in unum consperguntur, tanquam illud fiat, quod de fidelibus ait Scriptura sancta, Erat", + "candidate_score": 0.668053, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_75_77", + "bdc_text": "precor dominum meum Iesum , ut sic me servet , stabiliat et usque dum satis augeat . Auditores , quos dicis , aiunt aliter olim me docuisse ecclesiam Tigurinam , quam nunc doceam BasiliensemVgl. oben Nr. 1846 , 2-9. . Valent certe memoria , si norunt , quid ego tum docuerim , praesertim de coena .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_667", + "psc_text": "et heri audivimus aliquid secundum Joannem, et hodie, et adhuc aliae lectiones restant. Hodie ergo quid audivimus? Quia ipso die quo resurrexit, id est dominico die, cum sero factum esset, et essent discipuli in uno loco, et ostia clausa essent propter timorem Judaeorum, apparuit Dominus in medio eorum. Ipso ergo die, sicut evangelista Joannes testis est, bis apparuit discipulis suis, mane et sero. Ex eo quod mane apparuit, etiam ipsa lectio recitata est: quod vero eodem die sero rursus apparuerit, modo cum recitaretur audivimus. Non opus erat ut a me ista commemorarentur, sed ut, a vobis adverterentur: propter quorumdam vero minorem intelligentiam vel majorem negligentiam oportuit commemorare, ut sciatis non solum quid audistis, sed etiam de qua Scriptura vobis legitur quod audistis. 2. Christi ad discipulos per ostia clausa intrantis miraculum ex aliis miraculis suadetur. Videamus ergo quid nobis ad loquendum hodierna lectione proponitur. Ipsa quippe lectio admonet nos, et", + "candidate_score": 0.667109, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_60_62", + "bdc_text": "Pollet , Bucer II 368 , 23-369 , 2 . - Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1046", + "psc_text": "oculi vestri renuntiant: quod autem fides vestra postulat instruenda, panis est corpus Christi, calix sanguis Christi. Breviter quidem hoc dictum est, quod fidei forte sufficiat: sed fides instructionem desiderat. Dicit enim propheta: Nisi credideritis, non intelligetis (Isai. VII, 9, sec. LXX) . Potestis enim modo dicere mihi: Praecepisti ut credamus, expone ut intelligamus. Potest enim in animo cujusquam cogitatio talis suboriri: Dominus noster Jesus Christus, novimus unde acceperit carnem; de virgine Maria. Infans lactatus est, nutritus est, crevit, ad juvenilem aetatem perductus est, a Judaeis persecutionem passus est, ligno suspensus est, in ligno interfectus est, de ligno depositus est, sepultus est, tertia die resurrexit, quo die voluit, in coelum ascendit; illuc levavit corpus suum; inde est venturus ut judicet vivos et mortuos; ibi est modo sedens ad dexteram Patris: quomodo est panis corpus ejus? et calix, vel quod habet calix, quomodo est sanguis ejus? Ista, fratres, ideo dicuntur Sacramenta, quia", + "candidate_score": 0.666229, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_181_183", + "bdc_text": "Igitur dum ego adserui inter illos duos convenire , de placido dixi Oecolampadio , non de contendente , de altero quoque non certe ut , dum sua impellitur vehementia , sermonibusque utitur hyperbolicis contra hostes suos , sed uti confessus est ad nos omnes in Helvetiis . Et haec dixi tam diserte ( nam rabulis satisfacere volebam ) , ut satis videam , quales habuerim auditores , postquam tibi persuaserunt , ut pro mendaci me iudices . Non sum mentitus nec mentiar in loco sacerrimo .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_824", + "psc_text": "Dixit quidam in ecstasi sua, sicut legistis, sicut audistis: Omnis homo mendax. Inde fuit qui non credebat, nisi tetigisset corpus Domini. Mendacium ei videbatur, quod condiscipuli ejus verum loquebantur: et parum illi erat veritatem audire, volebat et tangere. Exhibuit autem illi hoc Dominus in his quae sequuntur in Evangelio postea recitanda (Joan. XX, 25-27). Quicumque autem audit, Omnis homo mendax, non se debet figerere in mendacio, et nolle inde surgere, tanquam ratiocinari apud se rationem inaniter, tanquam homo mendax, et dicere sibi: Quando non ero homo? Si autem quamdiu hic sum homo, ero mendax; melius ego mendax ero, quam mentiatur Scriptura quae dicit, Omnis homo mendax. Si enim ego verax, Scriptura mendax erit. Sed quia Scriptura mendax esse non potest, ego mendax ero. Haec ibi garriens requiescere sibi securus videtur, tanquam in portu mendacii, ubi faciat naufragium. Bene tibi requiescere, quasi in isto portu, cupiebas; audi scopulum, in quem incurras:", + "candidate_score": 0.665021, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_85_87", + "bdc_text": "Matthaeum et Acta habebam inin über der Zeile nachgetragen. manibus , ubi semel atque iterum materia ista incidit. Scripsi , quę tum docui , et servavi , atque ita invenio praeeuntem piae memorię Zvinglium nostrum me sequutum contendentem non adversus quempiam pręter papam et papistas . Et ut is tunc „est“ pro „significat“ exposuit Zwingli übernahm diese tropische Auslegung des Wortes \"est\" offenbar aus einem Brief von Kornelis Hoen ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_770", + "psc_text": "Sed nata est quaedam quaestio non omittenda. Cum dixisset Dominus Petro, Sequere me: respexit Petrus ad discipulum quem diligebat Jesus, id est, ad ipsum Joannem, qui Evangelium hoc scripsit; et ait Domino, Domine, iste quid? Scio quia diligis eum, quomodo ego sequor, et ipse non sequitur? Ait Dominus: Sic eum volo manere, donec veniam: tu me sequere. Ipse vero Evangelista, ipse qui scripsit, de quo dictum est hoc, Sic eum volo manere, donec veniam; secutus adjunxit verba sua in Evangelio, et ait, natam fuisse famam inter fratres propter hoc verbum, quia discipulus ille non esset moriturus. Et ut tolleret istam opinionem adjunxit: Non autem dixit, eum non fuisse moriturum: sed tantum dixit, Sic eum volo manere, donec veniam: tu me sequere. Hanc ergo opinionem, qua putabatur Joannes non moriturus, abstulit Joannes ipse consequentibus verbis suis, et ne hoc credatur, ait: Non hoc dixit Dominus, sed dixit hoc. Quare illud autem", + "candidate_score": 0.663215, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_100_102", + "bdc_text": "Discrimen itaque si est , hoc est ; pręterea nullum . Lubens autem condono istis auditoribus , dum praeter verum dicunt enunciasse me Christum corporaliter adesse et sumi in coena ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_599", + "psc_text": "coelo. Audistis quod de Evangelio modo recens sonuit in auribus nostris: Elevatis manibus suis benedixit eis. Et factum est, dum benediceret eis, recessit ab eis, et ferebatur in coelum (Luc. XXIV, 50 et 51) . Qui ferebatur in coelum? Dominus Christus. Qui Dominus Christus? Dominus Jesus. Quid enim, separaturus es hominem a Deo, et facturus es aliam personam Dei, aliam hominis, u jam non sit Trinitas, sed quaternitas? Quomodo tu homo anima es et corpus; sic Dominus Christus Verbum, anima et corpus. Sed Verbum non recessit a Patre: et ad nos venit, et Patrem non deseruit; et in utero carnem accepit, et mundum rexit. Quid ergo levatum est in coelum, nisi quod sumptum est de terra? id est, caro illa, corpus illud, de quo loquens ad discipulos ait: Palpate, et videte, quia spiritus ossa et carnem non habet, sicut me videtis habere. Credamus hoc, fratres: et si argumenta philosophorum difficile", + "candidate_score": 0.661991, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_51_53", + "bdc_text": "Bizer , Abendmahlsstreit 90 , Anm. 5 . Ex his omnibus loqui didici de coena domini , quod Christus in panegyriin einer Versammlung ; s. Dasypodius , Dic. s. v .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_443", + "psc_text": "vos, diligendo vos, tenendo unam fidem, unam spem, individuam charitatem. Haeretici quando hoc accipiunt, testimonium contra se accipiunt: quia illi quaerunt divisionem, cum panis iste indicet unitatem. Sic et vinum in multis racemis fuit, et modo in unum est. Unum est in suavitate calicis, post pressuram torcularis. Et vos post illa jejunia, post labores, post humilitatem et contritionem, jam in nomine Christi tanquam ad calicem Domini venistis: et ibi vos estis in mensa, et ibi vos estis in calice. Nobiscum vos estis. Simul enim hoc sumimus, simul bibimus: quia simul vivimus. SERMO CCXXX. In diebus Paschalibus, I. De versu Psalmi CXVII, 24, Hic est dies quem fecit Dominus. Sicut Domino nostro cantavimus, ita illo adjuvante faciamus. Omnis enim dies a Domino factus est: non tamen sine causa de aliquo praecipue scriptum est, Hic est dies quem fecit Dominus. Legimus cum Deus conderet coelum et terram, quia dixit, Fiat lux; et", + "candidate_score": 0.659667, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_106_108", + "bdc_text": "Parco igitur ex animo illis , non digladior . Qui vero in natali domini fuerunt praesentes , „fratres non leves aut futiles“ , ut tu vocas , Oben Nr. 1846 , 10f . si dicunt aliud quam locum PauliVor Pauli gestrichenes me [ ? ] . de communicatione corporis et sanguinis Christi in coena1Kor 11 , 24-26 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_167", + "psc_text": "eo illi venerati sunt futurum, quod nos veneramur impletum. Adoraverunt primitiae Gentium inhiantem uberibus matris: adorant gentes sedentem ad dexteram Dei Patris. SERMO CCIV. In Epiphania Domini, VI. 1. Epiphania, Christi manifestatio. Ante paucos dies Natalem Domini celebravimus: Epiphaniam hodie celebramus; quo graeco vocabulo significatur manifestatio, et refertur ad illud quod ait Apostolus, Sine dubio magnum est pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne (I Tim. III, 16) . Ambo itaque dies ad manifestationem pertinent Christi. In illo quippe natus est homo ex homine matre, qui sine initio Deus erat apud Patrem. Sed carni est manifestatus in carne; quia caro eum videre non poterat, sicut erat in spiritu. Et illo quidem die, qui Natalis ipsius nuncupatur, viderunt eum pastores Judaeorum: hodierno autem die qui Epiphania proprie, hoc est manifestatio dicitur, adoraverunt eum Magi Gentium. Illis eum Angeli, istis vero stella nuntiavit. Coelos Angeli habitant, et sidera exornant: utrisque ergo coeli", + "candidate_score": 0.656523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_106_108", + "bdc_text": "Parco igitur ex animo illis , non digladior . Qui vero in natali domini fuerunt praesentes , „fratres non leves aut futiles“ , ut tu vocas , Oben Nr. 1846 , 10f . si dicunt aliud quam locum PauliVor Pauli gestrichenes me [ ? ] . de communicatione corporis et sanguinis Christi in coena1Kor 11 , 24-26 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_125", + "psc_text": "Nuper celebravimus diem quo ex Judaeis Dominus natus est: hodie celebramus, quo a Gentibus adoratus est. Quoniam salus ex Judaeis (Joan. IV, 22) : sed haec salus usque ad fines terrae (Isai. XLIX, 6) . Nam et illo die pastores adoraverunt, hodie Magi. Illis Angeli, istis autem stella nuntiavit. Utrique de coelo didicerunt, cum regem coeli in terra viderunt, ut esset gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis (Luc. II, 14) . Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum. Jam hinc infans natus atque annuntiatus ostenditur lapis ille angularis, jam in ipso primordio nativitatis apparuit. Duos ex diverso parietes in se copulare jam coepit, pastores a Judaea, Magos ab Oriente perducens: ut duos conderet in se in unum novum hominem, faciens pacem; pacem his qui longe, et pacem his qui prope (Ephes. II, 14-20) . Ideoque illi ipso die de proximo accedentes, de longinquo", + "candidate_score": 0.65611, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_106_108", + "bdc_text": "Parco igitur ex animo illis , non digladior . Qui vero in natali domini fuerunt praesentes , „fratres non leves aut futiles“ , ut tu vocas , Oben Nr. 1846 , 10f . si dicunt aliud quam locum PauliVor Pauli gestrichenes me [ ? ] . de communicatione corporis et sanguinis Christi in coena1Kor 11 , 24-26 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_646", + "psc_text": "Patrem; hic videamus, Domino ipse adjuvante, quid dictum sit. Movet enim hoc, quid est, Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem. Quando enim ascendit ad Patrem? Sicut indicant Actus Apostolorum, quadragesimo die post resurrectionem suam, quem diem in nomine ipsius celebraturi sumus: tunc ascendit ad Patrem; tunc eum discipuli qui manibus tetigerunt, oculis deduxerunt. Tunc sonuit angelica vox: Viri Galilaei, quid statis, intuentes in coelum? Hic Jesus qui assumptus est a vobis, sic veniet quomodo eum vidistis euntem in coelum (Act. I, 1-11) . Si ergo tunc ascendit ad Patrem, quid dicimus, fratres mei? Maria non poterat eum tangere in terra stantem, et poterat tangere in coelo sedentem? Si hic non poterat, quanto minus poterat ibi? Quid est ergo, Noli me tangere; non enim ascendi ad Patrem? Sic enim sonant verba, tanquam diceret, Tunc me tange, cum ascendero; antequam ascendam, noli me tangere. O Domine, hic es, et non", + "candidate_score": 0.655994, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_106_108", + "bdc_text": "Parco igitur ex animo illis , non digladior . Qui vero in natali domini fuerunt praesentes , „fratres non leves aut futiles“ , ut tu vocas , Oben Nr. 1846 , 10f . si dicunt aliud quam locum PauliVor Pauli gestrichenes me [ ? ] . de communicatione corporis et sanguinis Christi in coena1Kor 11 , 24-26 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_392", + "psc_text": "in sepulcro erat, nondumque resurrexerat; nec sic vigilando sumus incongrui: quia ille dormivit ut vigilemus, qui est mortuus ut viveremus. SERMO CCXXII. In vigiliis Paschae, IV. Vigilandum adversus diabolum. Rectores mundi diabolus et angeli ejus. In coelestibus quibusnam habitant. Diabolus e cordibus piorum ejectus. Cum vos, dilectissimi, ad vigilandum et orandum ipsa solemnitas sanctae hujus noctis hortetur; etiam nostrum vobis tamen solemniter debetur alloquium, ut adversus contrarias et invidas potestates rectoresque tenebrarum, velut contra nocturnas bestias, dominicum gregem etiam vox pastoralis exsuscitet. Non est enim nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sicut Apostolus dicit; id est, adversus homines mortali corpore infirmos: sed adversus principes et potestates, et rectores mundi tenebrarum harum, adversus spiritualia nequitiae in coelestibus (Ephes. VI, 12) . Nec ideo sane diabolum et angelos ejus, quos Apostolus his verbis significat, mundi hujus existimetis esse rectores, de quo scriptum est, Et mundus per eum factus est (Joan. I, 10)", + "candidate_score": 0.654654, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_133_135", + "bdc_text": "loquacitate notus in tota civitate sparserat Myconium crassius quid docuisse de praesentia Christi in coena , quam ipse didicisset ab initio , nimirum Oecolampadio doctore . Mendacium istud me coegit , ut famam tuerer . Adduxi igitur locum illius ex epistola quadam libri 3 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_539", + "psc_text": "dicebam vobis, cum adhuc essem vobiscum? Quare modo non cum illis erat? Quid est, cum adhuc essem vobiscum? Cum adhuc mortalis essem, quod et vos estis. Quid ergo dicebam vobis? « Quia oportebat impleri omnia quae scripta sunt in Lege, et in Prophetis, et in Psalmis de me. Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas; et dixit eis, quia sic oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis die tertia. » Tollite veram carnem, non erit vera passio, non erit vera resurrectio. Ecce habes sponsum: Oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertia die. Tene caput: audi de corpore. Quid enim modo debemus ostendere? Qui audivimus sponsum, agnoscamus et sponsam. Et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum. Ubi? unde? quousque? Per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem. Ecce habes sponsam. Nemo tibi fabulas vendat, non latret rabies haereticorum de angulo. Toto terrarum orbe Ecclesia diffusa est: omnes gentes habent Ecclesiam.", + "candidate_score": 0.653828, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_65", + "bdc_text": "suos in s[acra ] coena corpore et sanguine suo reficit ad vitam .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_313", + "psc_text": "declarabitur, claves accepit regni coelorum; ut in illa per sanguinem Christi, operante Spiritu sancto, fiat remissio peccatorum. In hac Ecclesia reviviscet anima, quae mortua fuerat peccatis, ut convivificetur Christo, cujus gratia sumus salvi facti. 12. Resurrectio carnis. Conclusio. Sed nec de ista carne mortali, quod resurrectura sit in saeculi fine, dubitare debemus. Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem. Seminatur in corruptione, surget in incorruptione: seminatur in contumelia, surget in gloria: seminatur corpus animale, surget corpus spirituale (I Cor. XV, 53, 42, 43) . Haec est christiana, haec catholica, haec apostolica fides. Credite Christo dicenti, Capillus capitis vestri non peribit (Luc. XXI, 18) : et infidelitate depulsa, quanti valeatis, potius cogitate. Quid enim nostrum a Redemptore nostro contemni potest, quorum capillus contemni non potest? Aut quomodo dubitabimus quod animae et carni nostrae vitam daturus sit aeternam, qui pro nobis animam et carnem, et suscepit in qua", + "candidate_score": 0.652134, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_174", + "bdc_text": "- ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_663", + "psc_text": "infirmitatem. Audi unde Deus Christi, Psalmum interrogemus: De ventre matris meae, inquit, Deus meus es tu (Psal. XXI, 11) . Ante ventrem matris meae Pater meus, de ventre matris meae Deus meus. Quare ergo et ibi distinctio, puta, Patrem meum et Patrem vestrum? Est distinctio, quia aliter Pater unigeniti Filii, aliter Pater noster: illius Pater per naturam, noster per gratiam. Debuit ergo dicere, ad Patrem meum et Patrem vestrum, et, Deum nostrum. Quia Deus creaturae, si sit Deus, et ideo Christi, quia et creatura Christus secundum hominem: Pater Christi distincte, quia creator Christus; Deus Christi, quare distincte, cum secundum hominem creatura Christus, creatura et nos? Secundum hominem Christus utique servus, formam servi accipiens, juxta Apostolum (Philipp. II, 7). Quare ergo Deum meum et Deum vestrum ibi distincte? Distincte plane. Nos enim omnes Deus noster per propaginem peccati formavit: ille et homo aliter factus est. Ille de virgine natus est: illum", + "candidate_score": 0.650045, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_105_107", + "bdc_text": "Quales omnino videntur , qui priori meae concioni interfuerunt . Parco igitur ex animo illis , non digladior . Qui vero in natali domini fuerunt praesentes , „fratres non leves aut futiles“ , ut tu vocas , Oben Nr. 1846 , 10f . si dicunt aliud quam locum PauliVor Pauli gestrichenes me [ ? ] .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_646", + "psc_text": "Patrem; hic videamus, Domino ipse adjuvante, quid dictum sit. Movet enim hoc, quid est, Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem. Quando enim ascendit ad Patrem? Sicut indicant Actus Apostolorum, quadragesimo die post resurrectionem suam, quem diem in nomine ipsius celebraturi sumus: tunc ascendit ad Patrem; tunc eum discipuli qui manibus tetigerunt, oculis deduxerunt. Tunc sonuit angelica vox: Viri Galilaei, quid statis, intuentes in coelum? Hic Jesus qui assumptus est a vobis, sic veniet quomodo eum vidistis euntem in coelum (Act. I, 1-11) . Si ergo tunc ascendit ad Patrem, quid dicimus, fratres mei? Maria non poterat eum tangere in terra stantem, et poterat tangere in coelo sedentem? Si hic non poterat, quanto minus poterat ibi? Quid est ergo, Noli me tangere; non enim ascendi ad Patrem? Sic enim sonant verba, tanquam diceret, Tunc me tange, cum ascendero; antequam ascendam, noli me tangere. O Domine, hic es, et non", + "candidate_score": 0.646206, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_105_107", + "bdc_text": "Quales omnino videntur , qui priori meae concioni interfuerunt . Parco igitur ex animo illis , non digladior . Qui vero in natali domini fuerunt praesentes , „fratres non leves aut futiles“ , ut tu vocas , Oben Nr. 1846 , 10f . si dicunt aliud quam locum PauliVor Pauli gestrichenes me [ ? ] .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_632", + "psc_text": "tanges, cum ascendero ad Patrem meum. In terra positum tangere prohibebatur, et eum tangere poterat in coelo sedentem? Dixeram enim, Quid est, Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem meum? Plus addo: Quando resurrexit, sicut et ipse dicit, et alii Evangelistae, et audivimus jam, cum lectiones sanctae legerentur, apparuit discipulis suis; et cum spiritum eum putarent, ait illis: Quid turbati estis, et quare cogitationes ascendunt in cor vestrum? Videte manus meas et pedes meos. Palpate, et videte (Luc. XXIV, 37-39) . Numquid jam ascenderat? Nondum ascenderat ad Patrem suum, et dixit discipulis suis, Palpate, et videte. Ubi est, Noli me tangere? Hic forte aliquis dicturus est: Tangi a viris voluit, a mulieribus noluit. Si feminam horreret, non nasceretur ex femina. Verumtamen quidquid hoc est quod potest facere qualemcumque quaestionem, ut dicatur Dominum se, antequam ad Patrem ascenderet, a viris tangi voluisse, a mulieribus noluisse; ait evangelista Matthaeus. Ipse enim", + "candidate_score": 0.643836, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_107", + "bdc_text": "Qui vero in natali domini fuerunt praesentes , „fratres non leves aut futiles“ , ut tu vocas , Oben Nr. 1846 , 10f . si dicunt aliud quam locum PauliVor Pauli gestrichenes me [ ? ] .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_125", + "psc_text": "Nuper celebravimus diem quo ex Judaeis Dominus natus est: hodie celebramus, quo a Gentibus adoratus est. Quoniam salus ex Judaeis (Joan. IV, 22) : sed haec salus usque ad fines terrae (Isai. XLIX, 6) . Nam et illo die pastores adoraverunt, hodie Magi. Illis Angeli, istis autem stella nuntiavit. Utrique de coelo didicerunt, cum regem coeli in terra viderunt, ut esset gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis (Luc. II, 14) . Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum. Jam hinc infans natus atque annuntiatus ostenditur lapis ille angularis, jam in ipso primordio nativitatis apparuit. Duos ex diverso parietes in se copulare jam coepit, pastores a Judaea, Magos ab Oriente perducens: ut duos conderet in se in unum novum hominem, faciens pacem; pacem his qui longe, et pacem his qui prope (Ephes. II, 14-20) . Ideoque illi ipso die de proximo accedentes, de longinquo", + "candidate_score": 0.641592, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_107", + "bdc_text": "Qui vero in natali domini fuerunt praesentes , „fratres non leves aut futiles“ , ut tu vocas , Oben Nr. 1846 , 10f . si dicunt aliud quam locum PauliVor Pauli gestrichenes me [ ? ] .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_89", + "psc_text": "6). Nondum idonei sumus convivio Patris nostri, agnoscamus praesepe Domini nostri Jesu Christi. SERMO CXCV. In Natali Domini, XII. 1. Nativitas Christi duplex, utraque inenarrabilis. Filius Dei idemque filius hominis Dominus noster Jesus Christus, sine matre de Patre natus, creavit omnem diem; sine patre de matre natus, consecravit hunc diem; divina nativitate invisibilis, humana visibilis, utraque mirabilis. Proinde quod de illo propheta praedixit, Generationem ejus quis enarrabit (Isai. LIII, 8)? de qua potius dictum sit, judicare difficile est; utrum de illa ubi nunquam non natus coaeternum habet Patrem, an de ista ubi aliquando natus, in qua fieret, jam fecerat matrem: utrum de illa ubi semper natus est, qui semper erat; quis enim enarrabit quomodo natum sit lumen de lumine, et unum lumen utrumque sit? quomodo natus sit Deus de Deo, nec deorum numerus creverit? quomodo velut de re transacta dicatur quod natus est, cum tempus in illa nativitate nec transierit,", + "candidate_score": 0.63893, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_107", + "bdc_text": "Qui vero in natali domini fuerunt praesentes , „fratres non leves aut futiles“ , ut tu vocas , Oben Nr. 1846 , 10f . si dicunt aliud quam locum PauliVor Pauli gestrichenes me [ ? ] .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_365", + "psc_text": "et bene vivamus in diebus malis. Transit locus malus et dies mali: et veniet locus bonus aeternus, et dies boni aeterni: et ipsi dies boni unus dies erunt. Hic enim quare sunt mali dies? Quia transit unus, ut veniat alius. Transit hodiernus, ut veniat crastinus: transit hesternus, ut veniat hodiernus. Ubi nihil transit, unus est dies. Et dies Christus est, et Pater dies: sed Pater dies de nullo die, Filius dies ex die. Commendavit ergo nobis Dominus Jesus Christus in passione sua labores et contritiones praesentis saeculi: in resurrectione sua commendavit aeternam vitam et beatam futuri saeculi. Toleremus praesentia, speremus futura. Ideo in diebus istis dies agimus significantes laborem praesentis saeculi, in jejuniis et observatione conterentes animas nostras; in diebus autem venturis dies significamus futuri saeculi, nondum ibi sumus. Significamus dixi; non, tenemus. Usque ad passionem enim contritio: post resurrectionem laudatio. SERMO CCXVIII. De Passione Domini in Parasceve. CAPUT PRIMUM.", + "candidate_score": 0.638537, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_87", + "bdc_text": "Et ut is tunc „est“ pro „significat“ exposuit Zwingli übernahm diese tropische Auslegung des Wortes \"est\" offenbar aus einem Brief von Kornelis Hoen ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_421", + "psc_text": "Christus carnem accepit, de virgine natus est, et a Patre non recessit: ecce ego qui vobiscum loquor, antequam ad vos venirem, cogitavi ante quod vobis dicerem. Quando cogitavi quod vobis dicerem, jam in corde meo verbum erat. Non enim vobis dicerem, nisi ante cogitarem. Inveni te Latinum, latinum tibi proferendum est verbum. Si autem Graecus esses, graece tibi loqui deberem, et proferre ad te verbum graecum. Illud verbum in corde nec latinum est, nec graecum: prorsus antecedit linguas istas quod est in corde meo. Quaero illi sonum, quaero quasi vehiculum; quaero unde perveniat ad te, quando non recedit a me. Ecce audistis quod est in corde meo, jam est et in vestro. In meo est et in vestro est: et vos habere coepistis, et ego non perdidi. Sicut verbum meum assumpsit sonum, per quem audiretur: sic Verbum Dei assumpsit carnem, per quam videretur. Quantum potui, dixi. Et quid dixi? Quoniam", + "candidate_score": 0.63799, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_107", + "bdc_text": "Qui vero in natali domini fuerunt praesentes , „fratres non leves aut futiles“ , ut tu vocas , Oben Nr. 1846 , 10f . si dicunt aliud quam locum PauliVor Pauli gestrichenes me [ ? ] .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_167", + "psc_text": "eo illi venerati sunt futurum, quod nos veneramur impletum. Adoraverunt primitiae Gentium inhiantem uberibus matris: adorant gentes sedentem ad dexteram Dei Patris. SERMO CCIV. In Epiphania Domini, VI. 1. Epiphania, Christi manifestatio. Ante paucos dies Natalem Domini celebravimus: Epiphaniam hodie celebramus; quo graeco vocabulo significatur manifestatio, et refertur ad illud quod ait Apostolus, Sine dubio magnum est pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne (I Tim. III, 16) . Ambo itaque dies ad manifestationem pertinent Christi. In illo quippe natus est homo ex homine matre, qui sine initio Deus erat apud Patrem. Sed carni est manifestatus in carne; quia caro eum videre non poterat, sicut erat in spiritu. Et illo quidem die, qui Natalis ipsius nuncupatur, viderunt eum pastores Judaeorum: hodierno autem die qui Epiphania proprie, hoc est manifestatio dicitur, adoraverunt eum Magi Gentium. Illis eum Angeli, istis vero stella nuntiavit. Coelos Angeli habitant, et sidera exornant: utrisque ergo coeli", + "candidate_score": 0.637573, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_107", + "bdc_text": "Qui vero in natali domini fuerunt praesentes , „fratres non leves aut futiles“ , ut tu vocas , Oben Nr. 1846 , 10f . si dicunt aliud quam locum PauliVor Pauli gestrichenes me [ ? ] .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_643", + "psc_text": "est, an non natus? Non enim esset Filius, nisi natus. Si ergo natus est, fuit tempus quando non erat. Falsum est hoc: terra loqueris, de terra loqueris. Expone ergo mihi, ait, quomodo natus, si semper fuit. Non expono, non expono; non possum. Non expono: sed pro me prophetam oppono, Generationem ejus quis enarrabit (Isai. LIII, 8) ? SERMO CCXLV. In diebus Paschalibus, XVI. De eadem lectione Evangelii, Joannis, cap. XX, V\\. 1-18. CAPUT PRIMUM. 1. Christum resurrexisse non credebant Apostoli. Et hodie resurrectio Domini recitata est de sancto Evangelio. Lectum est autem Evangelium secundum Joannem. Audivimus quae in aliis libris Evangelii non audieramus. Omnibus quidem communis est praedicatio veritatis, et de uno fonte omnes biberunt: sed in praedicatione Evangelii, sicut saepe commonui Charitatem vestram, alia omnes, alia tres, alia duo, alia singuli posuerunt. Modo ergo quod audivimus secundum Joannis Evangelium, quia Maria vidit Dominum, et dixit ad eam Dominus, Noli", + "candidate_score": 0.636108, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_103", + "bdc_text": "modo tu mihi credas mei moris non esse sic loqui .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_768", + "psc_text": "Totum quod timuisti, hoc erat, mori. Vivus tecum loquitur, quem mortuum vidisti: noli jam timere mortem; in illo victa est, quam timebas. Pependit in cruce, confixus est clavis, spiritum reddidit, lancea percussus est, in sepulcro positus. Hoc timuisti, quando negasti; ne hoc patereris, timuisti; et mortem timendo, vitam negasti. Modo intellige: quando timuisti mori, tunc es mortuus. Mortuus est enim negando: sed resurrexit plorando. Quid deinde ait illi? Sequere me sciens ejus maturitatem. Si enim meministis, imo quia meminerunt qui legerunt; commemorentur etiam qui non meminerunt, aut cognoscant qui non legerunt. Dixerat Petrus: Sequar te quocumque ieris. Et Dominus ad illum: Non potes me sequi modo: sequeris autem postea (Joan. XIII, 37, 36). Modo, inquit, non potes: promittis, sed ego video vires tuas. Ego venam cordis inspicio, et quod verum est aegroto renuntio. Non potes me sequi modo. Sed ista medici renuntiatio, non est desperatio: adjunxit, et ait, Sequeris autem", + "candidate_score": 0.621176, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_77", + "bdc_text": "Valent certe memoria , si norunt , quid ego tum docuerim , praesertim de coena .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_578", + "psc_text": "suo meminerunt, unde ruerunt. Veniunt: quare? Quia delectat eas rursus in corporibus habitare. Unde delectat, nisi per memoriam, quia ibi aliquando habita verunt? Dele totam memoriam, et forte residuam facies sapientiam: nihil remaneat quod revocet. CAPUT V. 5. Virgilio non placet doctrina de animarum reditu in corpora. Animas in ea opinione beatas esse non posse. Exhorruit quidam auctor ipsorum, cui demonstrabatur, vel qui inducebat apud inferos demonstrantem patrem filio suo. Nostis enim hoc prope omnes; atque utinam pauci nossetis. Sed pauci nostis in libris, multi in theatris, quia Aeneas descendit ad inferos, et ostendit illi pater suus animas Romanorum magnorum venturas in corpora: expavit ipse Aeneas, et ait: O pater, anne aliquas ad coelum hinc ire putandum est Sublimes animas, iterumque ad tarda reverti Corpora? Credendumne est, inquit, quod eant ad coelum, et iterum redeant? Quae lucis miseris tam dira cupido? (Virgil. Aeneid., lib. 6, vers. 719-721.) Melius filius intelligebat,", + "candidate_score": 0.615364, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_162", + "bdc_text": "in quatuor item civitatum confessioneDas von Straßburg , Konstanz , Memmingen und Lindau unterzeichnete Vierstädtebekenntnis ( Confessio Tetrapolitana ) aus dem Jahr 1530 ( BucerD S III 13-185 ) .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_919", + "psc_text": "denarium numerum quater ductum. Commemoro vos qui audistis Denarius enim numerus totam sapientiam significat Haec sapientia dispensata est per quatuor partes mundi, per totum orbem terrarum: et tempora quadrifaria dispositione dispertiuntur. Nam annus quatuor tempora habet: et mundus quatuor cardines habet. Decem ergo quater ducti quadragenarium numerum habent. Ideo autem quadraginta diebus jejunavit Dominus (Matth. IV, 2), ostendens nobis abstinentiam ab omni corruptione esse debere fidelibus, quamdiu sunt in hoc mundo. Quadraginta diebus, jejunavit Elias (III Reg. XIX, 8), gestans personam Prophetiae, ostendens quia et in Prophetia hoc docetur. Quadraginta diebus jejunavit Moyses (Exod. XXXIV, 28), qui gerebat personam Legis, ostendens quia et in Lege hoc docetur. Quadraginta annis ductus est populus Israel in eremo (Num. XXXII, 13). Quadraginta diebus arca in diluvio fluctuavit, quae arca Ecclesia est - lignis imputribilibus facta; ligna imputribilia sunt animae sanctorum et justorum: habens tamen animalia munda et immunda; quia quamdiu vivitur in hoc", + "candidate_score": 0.605628, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_162", + "bdc_text": "in quatuor item civitatum confessioneDas von Straßburg , Konstanz , Memmingen und Lindau unterzeichnete Vierstädtebekenntnis ( Confessio Tetrapolitana ) aus dem Jahr 1530 ( BucerD S III 13-185 ) .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_226", + "psc_text": "diffusum, id est, tota hoc agit Ecclesia, et illa unitas quae dicit in Psalmo: A finibus terrae ad te clamavi, dum angeretur cor meum (Psal. LX, 3) . Unde jam nobis elucet cur Quadragesima instituta sit hujus humiliationis solemnitas. Quae enim a finibus terrae clamat, cum angitur cor ejus, a quatuor orbis terrae partibus clamat, quas frequenter etiam Scriptura commemorat, Oriente et Occidente, Aquilone et Meridie. Per hoc totum ille decalogus Legis, jam non per litteram tantummodo metuendus, sed per gratiam charitatis implendus, indictus est. Unde quater multiplicatis decem, videmus quadraginta compleri. Sed adhuc in labore tentationis, cum venia delictorum. Quis enim perfecte implet, Non concupisces (Exod. XX, 17) ? Unde jejunandum et orandum est: a bono tamen opere non cessandum. Cui labori merces illa redditur in fine, quae denarii nomine nuncupatur (Matth. XX, 2-13). Sicut autem ternarius a tribus, quaternarius a quatuor; ita denarius a decem nomen accepit: qui", + "candidate_score": 0.596001, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf026", + "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae", + "max_score": 0.731373, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_173_175", + "bdc_text": "„In his“ , inquit , „quę ad sacramentum pertinent coenae , confiteor animas nostras - per fidem in mortem IesuIn der Vorlage in Versahen . - ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_33", + "psc_text": "Innotuisti quippe nobis, in animo tibi versari scrupulum, eo quod orientalis Christi Ecclesia ex fermentato pane, occidentalis ex azymo sacratissimi corporis sacramentum conficere consuevit; et quia ipsi Orientales Latinos super hoc reprehendere non verentur, illud etiam animo tuo insedit, quod illi sericos pannos, nos autem lineos, quos corporalia dicimus, ad ornamenta tanti sacrificii exhibemus. 2. Scias itaque eorum jam dictis consuetudinibus minime nos opponere reprehensionis obstaculum, quandiu eas Romana Ecclesia duxerit tolerandas, maxime cum non sint de essentia, sive substantia sacramenti. De substantia sacramenti sunt verba Dei a sacerdote in sacro prolata ministerio, scilicet, Hoc est corpus meum, panisque frumenti et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola", + "candidate_score": 0.731373, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_33", + "psc_text": "Innotuisti quippe nobis, in animo tibi versari scrupulum, eo quod orientalis Christi Ecclesia ex fermentato pane, occidentalis ex azymo sacratissimi corporis sacramentum conficere consuevit; et quia ipsi Orientales Latinos super hoc reprehendere non verentur, illud etiam animo tuo insedit, quod illi sericos pannos, nos autem lineos, quos corporalia dicimus, ad ornamenta tanti sacrificii exhibemus. 2. Scias itaque eorum jam dictis consuetudinibus minime nos opponere reprehensionis obstaculum, quandiu eas Romana Ecclesia duxerit tolerandas, maxime cum non sint de essentia, sive substantia sacramenti. De substantia sacramenti sunt verba Dei a sacerdote in sacro prolata ministerio, scilicet, Hoc est corpus meum, panisque frumenti et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola", + "candidate_score": 0.716145, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62_64", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl. das nizänische Glaubensbekenntnis ( BSLK 26 ) .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_35", + "psc_text": "in nulla sui parte minuitur; visibilis angelis, fide non dubia creditur a nobis miraculose et invisibiliter totus in sumentibus singulis, et integra sui essentia visibiliter totus semper regnat in coelis; quia vero Orientales Romanorum, sive nostras consuetudines impudenter obtrectando reprehensionis abolitione impugnare nituntur, ad arma divini oraculi concurrentes nos, quantum potuerimus, easdem defendere veritate praevia insurgemus. 4. Dominus enim noster Jesus Christus, quando discipulis corporis sui mysterium agendum tradidit, non legitur accepisse panem fermentatum, vel azymum, sed accepit panem, et dedit discipulis suis, dicens: Hoc est corpus meum; hoc facite, quotiescunque sumitis, in meam commemorationem (Luc. XXII, 19) . Legitur tamen praecepisse Dominum Moysi ut pascha cum azymis panibus et lactucis agrestibus manderetur, et apud quemcunque Hebraeorum fermentatus panis per septem dies paschae inveniri posset, occideretur (Exod. XII). Dominus igitur noster pascha secundum legem celebravit, et in coena suum corpus sub panis et vini specie discipulis edendum tradidit, et eis", + "candidate_score": 0.70598, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62_64", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl. das nizänische Glaubensbekenntnis ( BSLK 26 ) .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_33", + "psc_text": "Innotuisti quippe nobis, in animo tibi versari scrupulum, eo quod orientalis Christi Ecclesia ex fermentato pane, occidentalis ex azymo sacratissimi corporis sacramentum conficere consuevit; et quia ipsi Orientales Latinos super hoc reprehendere non verentur, illud etiam animo tuo insedit, quod illi sericos pannos, nos autem lineos, quos corporalia dicimus, ad ornamenta tanti sacrificii exhibemus. 2. Scias itaque eorum jam dictis consuetudinibus minime nos opponere reprehensionis obstaculum, quandiu eas Romana Ecclesia duxerit tolerandas, maxime cum non sint de essentia, sive substantia sacramenti. De substantia sacramenti sunt verba Dei a sacerdote in sacro prolata ministerio, scilicet, Hoc est corpus meum, panisque frumenti et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola", + "candidate_score": 0.702773, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_64_66", + "bdc_text": "das nizänische Glaubensbekenntnis ( BSLK 26 ) . suos in s[acra ] coena corpore et sanguine suo reficit ad vitam . Habes paucis , quonam modo populum mihi commissum de negocio coenae soleam instituere neminem interim vituperans , neminem commendans pręterquam anabaptistas et qui ex meis nonnihil cum istis colludunt .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_43", + "psc_text": "resurrectionem Filii Dei ab eodem dictum est: Pasce agnos meos (Joan. XXI, 15) , agnorum nomine Ecclesiarum praelatos notans. Cujus dignitas potestatis etsi ad omnes catholicarum episcopos est transfusa, specialius tamen Romano antistiti singulari quodam privilegio, velut capiti, caeteris membris celsior permanet in aeternum. 3. Qui igitur debitam ei non exhibet reverenter obedientiam, a capite sejunctus, Acephalorum schismati se reddit obnoxium, quod sicut illud sancti. Athanasii de fide sanctae Trinitatis sancta Ecclesia approbat, et custodit, quasi sit fidei catholicae articulus: Quod nisi quisque fideliter firmiterque crediderit, salvus esse non poterit. Haec vestrae dulcissimae charitati breviter praelibavi, considerans illud philosophi pauca sufficere sapienti. EPISTOLA IX. ISIDORI BRAULIONI EPISCOPO. Domino meo et Dei servo, Braulioni episcopo, Isidorus. 1. Omni desiderio desideravi nunc videre faciem tuam, et utinam aliquando impleret Deus votum meum, antequam moriar. Ad praesens autem deprecor ut commendes me Deo orationibus tuis, et, ut in hac vita spem meam impleat,", + "candidate_score": 0.6784, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_4_6", + "bdc_text": "Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ; id quod non possem expectare de omnibus , qui apud vos docent de suggestu . Putabam me habere isthic et filios ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_45", + "psc_text": "data mihi scribendi optio, quia peccatis meis ingruentibus non modo sterilitatis vel inopiae malo, verum etiam luis et hostilitatis, quominus inquirerem, horribili sum praepeditus incursu. 2. Nunc autem etsi mille necessitatibus, mille curis attritus, post longum miseriae tempus, veluti ab improbi soporis, ut ita 575 dixerim, gravedine suscitatus, istius meae suggestionis affatibus dependere praesumo salutis obsequium, et cordis et corporis humilitate prostratus, imprecans excellentissimam tuae beatitudinis potestatem, ut peculiarem famulum, quem pio illo sacrae dignationis intuitu semper habuisti susceptum, usque in finem habere jubeas commendatum. 3. Nam et ego (Christus novit) gravi dolore discrucior, quod, emenso tempore tam prolixo, vel nunc vestrum non mereor videre conspectum, sed spero in illum qui non obliviscitur misereri, nec repellit in finem, quia exaudiet precem pauperis, et vestro me miserum repraesentabit aspectui. Suggero sane, et omnimoda supplicatione deposco, ut librum Etymologiarum, quem jam, favente Domino, audivimus consummatum, promissionis vestrae memores, servo vestro dirigere jubeatis,", + "candidate_score": 0.67424, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_142_144", + "bdc_text": "\"Illa [ sc . signa ] autem non sunt nisi ipsummet corpus et ille ipse sanguis Christi ; non figura vel corporis vel sanguinis , sed corpus , quod traditum est et passum pro peccatis meis\" ( Oekolampad BA I 362f) .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_33", + "psc_text": "Innotuisti quippe nobis, in animo tibi versari scrupulum, eo quod orientalis Christi Ecclesia ex fermentato pane, occidentalis ex azymo sacratissimi corporis sacramentum conficere consuevit; et quia ipsi Orientales Latinos super hoc reprehendere non verentur, illud etiam animo tuo insedit, quod illi sericos pannos, nos autem lineos, quos corporalia dicimus, ad ornamenta tanti sacrificii exhibemus. 2. Scias itaque eorum jam dictis consuetudinibus minime nos opponere reprehensionis obstaculum, quandiu eas Romana Ecclesia duxerit tolerandas, maxime cum non sint de essentia, sive substantia sacramenti. De substantia sacramenti sunt verba Dei a sacerdote in sacro prolata ministerio, scilicet, Hoc est corpus meum, panisque frumenti et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola", + "candidate_score": 0.672966, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_4", + "bdc_text": "Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_45", + "psc_text": "data mihi scribendi optio, quia peccatis meis ingruentibus non modo sterilitatis vel inopiae malo, verum etiam luis et hostilitatis, quominus inquirerem, horribili sum praepeditus incursu. 2. Nunc autem etsi mille necessitatibus, mille curis attritus, post longum miseriae tempus, veluti ab improbi soporis, ut ita 575 dixerim, gravedine suscitatus, istius meae suggestionis affatibus dependere praesumo salutis obsequium, et cordis et corporis humilitate prostratus, imprecans excellentissimam tuae beatitudinis potestatem, ut peculiarem famulum, quem pio illo sacrae dignationis intuitu semper habuisti susceptum, usque in finem habere jubeas commendatum. 3. Nam et ego (Christus novit) gravi dolore discrucior, quod, emenso tempore tam prolixo, vel nunc vestrum non mereor videre conspectum, sed spero in illum qui non obliviscitur misereri, nec repellit in finem, quia exaudiet precem pauperis, et vestro me miserum repraesentabit aspectui. Suggero sane, et omnimoda supplicatione deposco, ut librum Etymologiarum, quem jam, favente Domino, audivimus consummatum, promissionis vestrae memores, servo vestro dirigere jubeatis,", + "candidate_score": 0.655417, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_3_5", + "bdc_text": "non quidem ut antehac , sed forma nova , qua hactenus non es usus , et scripsisti ministrorum et fratrum omnium nomine . Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ; id quod non possem expectare de omnibus , qui apud vos docent de suggestu .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_45", + "psc_text": "data mihi scribendi optio, quia peccatis meis ingruentibus non modo sterilitatis vel inopiae malo, verum etiam luis et hostilitatis, quominus inquirerem, horribili sum praepeditus incursu. 2. Nunc autem etsi mille necessitatibus, mille curis attritus, post longum miseriae tempus, veluti ab improbi soporis, ut ita 575 dixerim, gravedine suscitatus, istius meae suggestionis affatibus dependere praesumo salutis obsequium, et cordis et corporis humilitate prostratus, imprecans excellentissimam tuae beatitudinis potestatem, ut peculiarem famulum, quem pio illo sacrae dignationis intuitu semper habuisti susceptum, usque in finem habere jubeas commendatum. 3. Nam et ego (Christus novit) gravi dolore discrucior, quod, emenso tempore tam prolixo, vel nunc vestrum non mereor videre conspectum, sed spero in illum qui non obliviscitur misereri, nec repellit in finem, quia exaudiet precem pauperis, et vestro me miserum repraesentabit aspectui. Suggero sane, et omnimoda supplicatione deposco, ut librum Etymologiarum, quem jam, favente Domino, audivimus consummatum, promissionis vestrae memores, servo vestro dirigere jubeatis,", + "candidate_score": 0.653924, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_45", + "bdc_text": "Myconius hatte in seinem Brief an Bullinger vom 9 .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_10", + "psc_text": "nostrum animum, et pallium pro amicitiarum nostrarum amictu, unde antiquitas hoc traxit vocabulum. Ora igitur pro me, inspiret tibi Dominus ut merear adhuc in vita videre te. Et quem moestificasti abeundo, aliquando iterum laetifices te praesentando. Quaternionem regularum per Maurentionem primicerium direximus. De caetero autem opto tuam semper cognoscere salutem, dilectissime mi domine, et charissime fili. EPISTOLA III. ISIDORI BRAULIONI ARCHIDIACONO. 562 In Christo charissimo et dilectissimo fratri Braulioni archidiacono Isidorus. 1. Quia non valeo te frui oculis carnis, perfruar saltem alloquiis, ut ipsa amici sit consolatio incolumem litteris cognoscere quem cupio videre. Utrumque bonum esset, si liceret; sed vel mente de te reficiar, si corporali obtutu non valeo. Dum pariter essemus, postulavi te, ut mihi decadem sextam sancti Augustini transmitteres; posco ut quoquomodo me cognitum ei facias. 2. Misimus vobis Synonymorum libellum, non pro id quod alicujus utilitatis sit, sed quia eum volueras. Commendo autem hunc puerum, commendo et", + "candidate_score": 0.618608, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_36_38", + "bdc_text": "Der hier angesprochene Brief Bullingers an Wishart fehlt. - Lit. : Martin Holt Dotter weich , in : The Oxford Dictionary of National Biography , Bd. 59 , Oxford 2004 , S. 852-856 ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_11", + "psc_text": "mente de te reficiar, si corporali obtutu non valeo. Dum pariter essemus, postulavi te, ut mihi decadem sextam sancti Augustini transmitteres; posco ut quoquomodo me cognitum ei facias. 2. Misimus vobis Synonymorum libellum, non pro id quod alicujus utilitatis sit, sed quia eum volueras. Commendo autem hunc puerum, commendo et memetipsum, ut ores pro me misero, quia valde langueo et infirmitatibus carnis, et culpa mentis. In utroque tuum praesidium posco, quia per me nihil mereor; de caetero pete ut dum vita comite portitori ad nos regredi fuerit opportunitas, vestris nos jubeatis laetificare eloquiis. EPISTOLA IV. ISIDORI MASSONAE EPISCOPO. 563 Domino sancto meritisque beato Massonae episcopo Isidorus. 1. Veniente ad nos famulo vestro viro religioso Nicetio, litteras honorificentiae vestrae nobis detulit, in quibus agnitio salutis vestrae nihilominus perpatuit maxime per eum portitorem, cujus lingua epistola vivens erat. Unde pro salute vestra gratiarum actionibus Deo nostro repensis, in quantum valuit mediocritas nostra", + "candidate_score": 0.597354, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae", + "max_score": 0.731126, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_173_175", + "bdc_text": "„In his“ , inquit , „quę ad sacramentum pertinent coenae , confiteor animas nostras - per fidem in mortem IesuIn der Vorlage in Versahen . - ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129", + "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in", + "candidate_score": 0.731126, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62_64", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl. das nizänische Glaubensbekenntnis ( BSLK 26 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2271", + "psc_text": "in diem illum, quo bibam illud novum vobiscum in regno Patris mei (Matth. 26. 29) . Ex hoc loco quidam mille annorum fabulam struunt, in quibus Christum regnaturum corporaliter esse contendunt, et bibiturum vinum, quod ex illo tempore 824 usque ad consummationem mundi non biberit. Nos autem audiamus panem, quem fregit Dominus, deditque discipulis suis, esse Corpus Domini Salvatoris, ipso dicente ad eos, Accipite, et comedite, hoc est Corpus meum: et calicem illum esse, de quo iterum locutus est: Bibite ex hoc omnes: hic est enim Sanguis meus novi Testamenti, qui pro multis effundetur (Matth. 26. 26. 27. 28; Marc. 14. 22. 24) , etc. Iste est calix de quo in Propheta legimus: Calicem salutaris accipiam (Ps. 115. 4) . Et alibi: Calix tuus inebrians quam praeclarus est (Ps. 22. 5) . Si ergo panis, qui de coelo descendit, Corpus est Domini; et vinum quod discipulis dedit, Sanguis illius est", + "candidate_score": 0.721751, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_174_176", + "bdc_text": "- ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129", + "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in", + "candidate_score": 0.717629, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_61_63", + "bdc_text": "- Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl.", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2271", + "psc_text": "in diem illum, quo bibam illud novum vobiscum in regno Patris mei (Matth. 26. 29) . Ex hoc loco quidam mille annorum fabulam struunt, in quibus Christum regnaturum corporaliter esse contendunt, et bibiturum vinum, quod ex illo tempore 824 usque ad consummationem mundi non biberit. Nos autem audiamus panem, quem fregit Dominus, deditque discipulis suis, esse Corpus Domini Salvatoris, ipso dicente ad eos, Accipite, et comedite, hoc est Corpus meum: et calicem illum esse, de quo iterum locutus est: Bibite ex hoc omnes: hic est enim Sanguis meus novi Testamenti, qui pro multis effundetur (Matth. 26. 26. 27. 28; Marc. 14. 22. 24) , etc. Iste est calix de quo in Propheta legimus: Calicem salutaris accipiam (Ps. 115. 4) . Et alibi: Calix tuus inebrians quam praeclarus est (Ps. 22. 5) . Si ergo panis, qui de coelo descendit, Corpus est Domini; et vinum quod discipulis dedit, Sanguis illius est", + "candidate_score": 0.7167, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62_64", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl. das nizänische Glaubensbekenntnis ( BSLK 26 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2272", + "psc_text": "14. 22. 24) , etc. Iste est calix de quo in Propheta legimus: Calicem salutaris accipiam (Ps. 115. 4) . Et alibi: Calix tuus inebrians quam praeclarus est (Ps. 22. 5) . Si ergo panis, qui de coelo descendit, Corpus est Domini; et vinum quod discipulis dedit, Sanguis illius est novi Testamenti qui pro multis effusus est in remissionem peccatorum, Judaicas fabulas repellamus, et ascendamus cum Domino coenaculum magnum, stratum, atque mundatum, et accipiamus ab eo sursum calicem novi Testamenti; ibique cum eo Pascha celebrantes, inebriemur ab eo vino sobrietatis. Non enim est regnum Dei cibus, et potus, sed justitia, et gaudium, et pax in Spiritu Sancto (Rom. 14. 17) . Nec Moyses dedit nobis panem verum; sed Dominus Jesus: ipse conviva et convivium, ipse comedens, et qui comeditur. Illius bibimus Sanguinem, et sine ipso potare non possumus, et quotidie in sacrificiis ejus de genimine vitis verae, et vineae Sorec,", + "candidate_score": 0.715992, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2271", + "psc_text": "in diem illum, quo bibam illud novum vobiscum in regno Patris mei (Matth. 26. 29) . Ex hoc loco quidam mille annorum fabulam struunt, in quibus Christum regnaturum corporaliter esse contendunt, et bibiturum vinum, quod ex illo tempore 824 usque ad consummationem mundi non biberit. Nos autem audiamus panem, quem fregit Dominus, deditque discipulis suis, esse Corpus Domini Salvatoris, ipso dicente ad eos, Accipite, et comedite, hoc est Corpus meum: et calicem illum esse, de quo iterum locutus est: Bibite ex hoc omnes: hic est enim Sanguis meus novi Testamenti, qui pro multis effundetur (Matth. 26. 26. 27. 28; Marc. 14. 22. 24) , etc. Iste est calix de quo in Propheta legimus: Calicem salutaris accipiam (Ps. 115. 4) . Et alibi: Calix tuus inebrians quam praeclarus est (Ps. 22. 5) . Si ergo panis, qui de coelo descendit, Corpus est Domini; et vinum quod discipulis dedit, Sanguis illius est", + "candidate_score": 0.711947, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2272", + "psc_text": "14. 22. 24) , etc. Iste est calix de quo in Propheta legimus: Calicem salutaris accipiam (Ps. 115. 4) . Et alibi: Calix tuus inebrians quam praeclarus est (Ps. 22. 5) . Si ergo panis, qui de coelo descendit, Corpus est Domini; et vinum quod discipulis dedit, Sanguis illius est novi Testamenti qui pro multis effusus est in remissionem peccatorum, Judaicas fabulas repellamus, et ascendamus cum Domino coenaculum magnum, stratum, atque mundatum, et accipiamus ab eo sursum calicem novi Testamenti; ibique cum eo Pascha celebrantes, inebriemur ab eo vino sobrietatis. Non enim est regnum Dei cibus, et potus, sed justitia, et gaudium, et pax in Spiritu Sancto (Rom. 14. 17) . Nec Moyses dedit nobis panem verum; sed Dominus Jesus: ipse conviva et convivium, ipse comedens, et qui comeditur. Illius bibimus Sanguinem, et sine ipso potare non possumus, et quotidie in sacrificiis ejus de genimine vitis verae, et vineae Sorec,", + "candidate_score": 0.71188, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_61_63", + "bdc_text": "- Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl.", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2272", + "psc_text": "14. 22. 24) , etc. Iste est calix de quo in Propheta legimus: Calicem salutaris accipiam (Ps. 115. 4) . Et alibi: Calix tuus inebrians quam praeclarus est (Ps. 22. 5) . Si ergo panis, qui de coelo descendit, Corpus est Domini; et vinum quod discipulis dedit, Sanguis illius est novi Testamenti qui pro multis effusus est in remissionem peccatorum, Judaicas fabulas repellamus, et ascendamus cum Domino coenaculum magnum, stratum, atque mundatum, et accipiamus ab eo sursum calicem novi Testamenti; ibique cum eo Pascha celebrantes, inebriemur ab eo vino sobrietatis. Non enim est regnum Dei cibus, et potus, sed justitia, et gaudium, et pax in Spiritu Sancto (Rom. 14. 17) . Nec Moyses dedit nobis panem verum; sed Dominus Jesus: ipse conviva et convivium, ipse comedens, et qui comeditur. Illius bibimus Sanguinem, et sine ipso potare non possumus, et quotidie in sacrificiis ejus de genimine vitis verae, et vineae Sorec,", + "candidate_score": 0.711479, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62_64", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl. das nizänische Glaubensbekenntnis ( BSLK 26 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2273", + "psc_text": "et gaudium, et pax in Spiritu Sancto (Rom. 14. 17) . Nec Moyses dedit nobis panem verum; sed Dominus Jesus: ipse conviva et convivium, ipse comedens, et qui comeditur. Illius bibimus Sanguinem, et sine ipso potare non possumus, et quotidie in sacrificiis ejus de genimine vitis verae, et vineae Sorec, quae interpretatur, electa, rubentia musta calcamus, et novum ex his vinum bibimus de regno Patris, nequaquam in vetustate litterae, sed in novitate spiritus: cantantes canticum novum, quod nemo potest cantare, nisi in regno Ecclesiae (Apoc. 14. 3), quod regnum Patris est. Hunc panem et Jacob Patriarcha comedere cupiebat, dicens: Si fuerit Dominus Deus mecum, et dederit mihi panem ad vescendum, et vestimentum ad operiendum (Gen. 28. 20) . Quotquot enim in Christo baptizamur, Christum induimus (Gal. 3. 27), et panem comedimus Angelorum, et audimus Dominum praedicantem: Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus, qui me misit Patris, ut impleam opus", + "candidate_score": 0.706071, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_61_63", + "bdc_text": "- Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl.", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2273", + "psc_text": "et gaudium, et pax in Spiritu Sancto (Rom. 14. 17) . Nec Moyses dedit nobis panem verum; sed Dominus Jesus: ipse conviva et convivium, ipse comedens, et qui comeditur. Illius bibimus Sanguinem, et sine ipso potare non possumus, et quotidie in sacrificiis ejus de genimine vitis verae, et vineae Sorec, quae interpretatur, electa, rubentia musta calcamus, et novum ex his vinum bibimus de regno Patris, nequaquam in vetustate litterae, sed in novitate spiritus: cantantes canticum novum, quod nemo potest cantare, nisi in regno Ecclesiae (Apoc. 14. 3), quod regnum Patris est. Hunc panem et Jacob Patriarcha comedere cupiebat, dicens: Si fuerit Dominus Deus mecum, et dederit mihi panem ad vescendum, et vestimentum ad operiendum (Gen. 28. 20) . Quotquot enim in Christo baptizamur, Christum induimus (Gal. 3. 27), et panem comedimus Angelorum, et audimus Dominum praedicantem: Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus, qui me misit Patris, ut impleam opus", + "candidate_score": 0.70229, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175_177", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 . September 1531 , publiziert zusammen mit Oekolampads \"Enarratio in evangelium Matthaei\" , Basel 1536 , S. 192f , von Myconius herausgegeben und mit einer Vorrede versehen ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 183 ) ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129", + "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in", + "candidate_score": 0.702184, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2271", + "psc_text": "in diem illum, quo bibam illud novum vobiscum in regno Patris mei (Matth. 26. 29) . Ex hoc loco quidam mille annorum fabulam struunt, in quibus Christum regnaturum corporaliter esse contendunt, et bibiturum vinum, quod ex illo tempore 824 usque ad consummationem mundi non biberit. Nos autem audiamus panem, quem fregit Dominus, deditque discipulis suis, esse Corpus Domini Salvatoris, ipso dicente ad eos, Accipite, et comedite, hoc est Corpus meum: et calicem illum esse, de quo iterum locutus est: Bibite ex hoc omnes: hic est enim Sanguis meus novi Testamenti, qui pro multis effundetur (Matth. 26. 26. 27. 28; Marc. 14. 22. 24) , etc. Iste est calix de quo in Propheta legimus: Calicem salutaris accipiam (Ps. 115. 4) . Et alibi: Calix tuus inebrians quam praeclarus est (Ps. 22. 5) . Si ergo panis, qui de coelo descendit, Corpus est Domini; et vinum quod discipulis dedit, Sanguis illius est", + "candidate_score": 0.698952, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_71_73", + "bdc_text": "Arbitror autem , quod hi sint loquuti forma optima , nedum simplicissima , et qui eos sequuntur , nequeant aberrare . Docet quoque me experientia tranquillitatem conscientiae secus comparari non posse quam hoc modo . Humana legi de coena usque ad satietatem Adagia , 2 , 8 , 73 ( ASD II/4 196 , Nr. 1773). , imo usque ad nauseam , verum nihil inde quietis conscientiae .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3085", + "psc_text": "Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum sit, quidve vitandum, illius consilio disce [al. discere ]. Maximum enim ad justitiam auxilium, est implere divinis eloquiis animum, et quod opere exequi cupias, semper corde meditari. Rudi adhuc populo, et hominibus ad obedientiam insuetis, per Moysen imperatur a Domino, ut in signum memoriae, qua praecepta Domini recordentur: per singulas vestimentorum fimbrias, habeant cum cocco hiacynthini coloris insignia, ut etiam casu huc illucque respicientibus oculis, mandatorum coelestium memoria nascatur. De quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a Domino (Matth. 23. 5), 1103 quod eas perverso usu, non ad commonitionem praeceptorum dei, sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de majoris", + "candidate_score": 0.694011, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_143_145", + "bdc_text": "signa ] autem non sunt nisi ipsummet corpus et ille ipse sanguis Christi ; non figura vel corporis vel sanguinis , sed corpus , quod traditum est et passum pro peccatis meis\" ( Oekolampad BA I 362f) . Myconius hatte wohl diese Edition zur Hand :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129", + "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in", + "candidate_score": 0.690805, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_60_62", + "bdc_text": "Pollet , Bucer II 368 , 23-369 , 2 . - Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2271", + "psc_text": "in diem illum, quo bibam illud novum vobiscum in regno Patris mei (Matth. 26. 29) . Ex hoc loco quidam mille annorum fabulam struunt, in quibus Christum regnaturum corporaliter esse contendunt, et bibiturum vinum, quod ex illo tempore 824 usque ad consummationem mundi non biberit. Nos autem audiamus panem, quem fregit Dominus, deditque discipulis suis, esse Corpus Domini Salvatoris, ipso dicente ad eos, Accipite, et comedite, hoc est Corpus meum: et calicem illum esse, de quo iterum locutus est: Bibite ex hoc omnes: hic est enim Sanguis meus novi Testamenti, qui pro multis effundetur (Matth. 26. 26. 27. 28; Marc. 14. 22. 24) , etc. Iste est calix de quo in Propheta legimus: Calicem salutaris accipiam (Ps. 115. 4) . Et alibi: Calix tuus inebrians quam praeclarus est (Ps. 22. 5) . Si ergo panis, qui de coelo descendit, Corpus est Domini; et vinum quod discipulis dedit, Sanguis illius est", + "candidate_score": 0.689763, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_70_72", + "bdc_text": "Doceo igitur simplex simpliciter et iuxta dominum et apostolos , a quorum verbis et sensu non discedo . Arbitror autem , quod hi sint loquuti forma optima , nedum simplicissima , et qui eos sequuntur , nequeant aberrare . Docet quoque me experientia tranquillitatem conscientiae secus comparari non posse quam hoc modo .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3085", + "psc_text": "Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum sit, quidve vitandum, illius consilio disce [al. discere ]. Maximum enim ad justitiam auxilium, est implere divinis eloquiis animum, et quod opere exequi cupias, semper corde meditari. Rudi adhuc populo, et hominibus ad obedientiam insuetis, per Moysen imperatur a Domino, ut in signum memoriae, qua praecepta Domini recordentur: per singulas vestimentorum fimbrias, habeant cum cocco hiacynthini coloris insignia, ut etiam casu huc illucque respicientibus oculis, mandatorum coelestium memoria nascatur. De quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a Domino (Matth. 23. 5), 1103 quod eas perverso usu, non ad commonitionem praeceptorum dei, sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de majoris", + "candidate_score": 0.689594, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_47_49", + "bdc_text": "s. HBBW V , Nr. 673 , 33-35 . qualiter nos simul scripsimus in haec verba : „In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129", + "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in", + "candidate_score": 0.689342, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2272", + "psc_text": "14. 22. 24) , etc. Iste est calix de quo in Propheta legimus: Calicem salutaris accipiam (Ps. 115. 4) . Et alibi: Calix tuus inebrians quam praeclarus est (Ps. 22. 5) . Si ergo panis, qui de coelo descendit, Corpus est Domini; et vinum quod discipulis dedit, Sanguis illius est novi Testamenti qui pro multis effusus est in remissionem peccatorum, Judaicas fabulas repellamus, et ascendamus cum Domino coenaculum magnum, stratum, atque mundatum, et accipiamus ab eo sursum calicem novi Testamenti; ibique cum eo Pascha celebrantes, inebriemur ab eo vino sobrietatis. Non enim est regnum Dei cibus, et potus, sed justitia, et gaudium, et pax in Spiritu Sancto (Rom. 14. 17) . Nec Moyses dedit nobis panem verum; sed Dominus Jesus: ipse conviva et convivium, ipse comedens, et qui comeditur. Illius bibimus Sanguinem, et sine ipso potare non possumus, et quotidie in sacrificiis ejus de genimine vitis verae, et vineae Sorec,", + "candidate_score": 0.687379, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_168_170", + "bdc_text": "Non sum adeo stupidus , ut , quae is aliquando scripserit , non intelligam , neque tam negligens , ut libros eius pręteream . Hoc igitur adsevero invenire me duplicem eum virum in negocio coenae , contentiosum et placidum . Contentiosus fertur admodum vehementer in papistas et in Lutherum , ubi putat aliquid papisticum inesse , qualiter sentit fere in epistolis et libris omnibus contentiosis , etiam in DialogoJohannes Oekolampad , Quid de eucharistia veteres tum Graeci , tum Latini senserint , dialogus , Basel , Hieronymus Froben , 1530 ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 164). , quanquam is tersissimus est et sententiam meam per omnia confirmans .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2024", + "psc_text": "omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere, utrum ea quae scripsimus, haberentur in Graecis, ut si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares: praesertim cum libere in Praefatione confessus sim, Origenis Commentarios me esse secutum, et vel mea, vel aliena dictasse; et in fine ejusdem 740 capituli, quod reprehendis, scripserim: « (Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem, debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commisit). » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in Graecis legerem: sed ea expressisse quae legeram, ut", + "candidate_score": 0.687039, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_60_62", + "bdc_text": "Pollet , Bucer II 368 , 23-369 , 2 . - Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2272", + "psc_text": "14. 22. 24) , etc. Iste est calix de quo in Propheta legimus: Calicem salutaris accipiam (Ps. 115. 4) . Et alibi: Calix tuus inebrians quam praeclarus est (Ps. 22. 5) . Si ergo panis, qui de coelo descendit, Corpus est Domini; et vinum quod discipulis dedit, Sanguis illius est novi Testamenti qui pro multis effusus est in remissionem peccatorum, Judaicas fabulas repellamus, et ascendamus cum Domino coenaculum magnum, stratum, atque mundatum, et accipiamus ab eo sursum calicem novi Testamenti; ibique cum eo Pascha celebrantes, inebriemur ab eo vino sobrietatis. Non enim est regnum Dei cibus, et potus, sed justitia, et gaudium, et pax in Spiritu Sancto (Rom. 14. 17) . Nec Moyses dedit nobis panem verum; sed Dominus Jesus: ipse conviva et convivium, ipse comedens, et qui comeditur. Illius bibimus Sanguinem, et sine ipso potare non possumus, et quotidie in sacrificiis ejus de genimine vitis verae, et vineae Sorec,", + "candidate_score": 0.686481, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_69_71", + "bdc_text": "opus est officii . Doceo igitur simplex simpliciter et iuxta dominum et apostolos , a quorum verbis et sensu non discedo . Arbitror autem , quod hi sint loquuti forma optima , nedum simplicissima , et qui eos sequuntur , nequeant aberrare .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3085", + "psc_text": "Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum sit, quidve vitandum, illius consilio disce [al. discere ]. Maximum enim ad justitiam auxilium, est implere divinis eloquiis animum, et quod opere exequi cupias, semper corde meditari. Rudi adhuc populo, et hominibus ad obedientiam insuetis, per Moysen imperatur a Domino, ut in signum memoriae, qua praecepta Domini recordentur: per singulas vestimentorum fimbrias, habeant cum cocco hiacynthini coloris insignia, ut etiam casu huc illucque respicientibus oculis, mandatorum coelestium memoria nascatur. De quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a Domino (Matth. 23. 5), 1103 quod eas perverso usu, non ad commonitionem praeceptorum dei, sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de majoris", + "candidate_score": 0.685727, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_64_66", + "bdc_text": "das nizänische Glaubensbekenntnis ( BSLK 26 ) . suos in s[acra ] coena corpore et sanguine suo reficit ad vitam . Habes paucis , quonam modo populum mihi commissum de negocio coenae soleam instituere neminem interim vituperans , neminem commendans pręterquam anabaptistas et qui ex meis nonnihil cum istis colludunt .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2818", + "psc_text": "Ac per hoc, QUISQUIS NOBIS dixerit, quemquam in resurrectione mortuorum vivificari posse, nisi in Christo, tanquam pestis communis fidei detestandus est. Item QUISQUIS DIXERIT, quod in Christo vivificabuntur etiam parvuli, qui sine sacramenti ejus participatione de vita exeunt, hic profecto et contra apostolicam praedicationem venit, et totam condemnat Ecclesiam, ubi propterea cum baptizandis parvulis festinatur et curritur, quia sine dubio creditur aliter eos in Christo vivificari omnino non posse. Qui autem non vivificatur in Christo, restat ut in ea [al. eadem ] condemnatione maneat, de qua dicit Apostolus, Per unius delictum in omnes homines ad condemnationem (Rom. 5. 18) : Cui delicto obnoxios parvulos nasci, et omnis credit Ecclesia, et ipse jam contra Jovinianum disputans, et exponens Jonam Prophetam, sicut paulo ante commemoravi, fide veracissima definisti: credo et in aliis locis opusculorum tuorum, quae vel non legi, vel in praesentia non recordor, Hujus igitur damnationis in parvulis [al. parvulos ]", + "candidate_score": 0.68542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_142_144", + "bdc_text": "\"Illa [ sc . signa ] autem non sunt nisi ipsummet corpus et ille ipse sanguis Christi ; non figura vel corporis vel sanguinis , sed corpus , quod traditum est et passum pro peccatis meis\" ( Oekolampad BA I 362f) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129", + "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in", + "candidate_score": 0.684577, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_4_6", + "bdc_text": "Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ; id quod non possem expectare de omnibus , qui apud vos docent de suggestu . Putabam me habere isthic et filios ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2151", + "psc_text": "te, ne me tanto itinere vexatum, frustra venisse patiaris. Scit enim Dominus, quod post visionem sanctorum Locorum, hanc vel maxime causam habui, ut cum tuis litteris sorori mederer ac matri. Et ego: Jamjam, inquam, quod vis faciam: nam et epistolae transmarinae sunt, et specialiter sermo dictatus, raro potest invenire quos mordeat. Te autem obsecro, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque portaveris eum pro viatico, si auditus fuerit, laetemur pariter, si autem contemptus fuerit, quod et magis reor, ego verba perdiderim, tu itineris longitudinem. Explicit Praefatio. 2. Primum vos scire cupio soror et filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de vobis sinistrum suspicer; sed ne caeteri suspicentur vestram me orare concordiam. Alioquin (quod absit) si peccatorum vos existimarem glutino cohaesisse, nunquam scriberem; sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut si mordacius quippiam scripsero, non tam meae putetis austeritatis [al. auctoritatis ] esse, quam morbi. Putridae carnes ferro curantur", + "candidate_score": 0.684041, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_74_76", + "bdc_text": "Divina legi et pacem adeptus sum contra insultus et hominum et satanę ; precor dominum meum Iesum , ut sic me servet , stabiliat et usque dum satis augeat . Auditores , quos dicis , aiunt aliter olim me docuisse ecclesiam Tigurinam , quam nunc doceam BasiliensemVgl. oben Nr. 1846 , 2-9. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_176", + "psc_text": "Domine salvum me fac; o Domine bene complace: benedictus qui venit in nomine Domini, » juxta Hebraeum sensum legere possumus: « Obsecro, Domine, salvum fac; obsecro Domine, prosperare, obsecro: benedictus qui venit in nomine Domini. » Salvum autem fac, dicitur, ut subaudiamus populum tuum Israel, sive generaliter mundum. Denique Matthaeus, qui Evangelium Hebraeo sermone conscripsit, ita posuit, OSANNA BARRAMA, id est, Osanna in excelsis: quod Salvatore nascente salus in coelum usque, id est, etiam ad excelsa pervenerit, pace facta non solum in terra, sed et in coelo; ut jam dici aliquando cessaret: « Inebriatus est gladius meus in coelo » (Isai. 34. 5). 6. Haec interim juxta mediocritatem sensus mei breviter strictimque dictavi. Caeterum sciat, Beatitudo tua, in istiusmodi disputationibus molestiam in legendo non debere subrepere; quia facile et nos potuimus aliquid ementiri, quod ex una voce solveret quaestionem, sicut et caeteros fecisse monstravimus: sed magis condecet ob veritatem laborare", + "candidate_score": 0.682832, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_171_173", + "bdc_text": "Placidus ( ut passim ad amicos ) docet , quemadmodum ex epistola dictaSiehe oben Anm. 25 . demonstravi , ut item hic confessus est in synodo prima publice his verbis : „In his“ , inquit , „quę ad sacramentum pertinent coenae , confiteor animas nostras - per fidem in mortem IesuIn der Vorlage in Versahen .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129", + "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in", + "candidate_score": 0.681978, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_12_14", + "bdc_text": "His itaque omissis ad rem . Agnosco conciones habitas non solum diebus , quos tu nominas , sed per annos iam 12 pluribus de eucharistia , quas nemo reprehendit unquam exceptis anabaptistis vel horum similibus . Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129", + "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in", + "candidate_score": 0.680696, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_170_172", + "bdc_text": "Contentiosus fertur admodum vehementer in papistas et in Lutherum , ubi putat aliquid papisticum inesse , qualiter sentit fere in epistolis et libris omnibus contentiosis , etiam in DialogoJohannes Oekolampad , Quid de eucharistia veteres tum Graeci , tum Latini senserint , dialogus , Basel , Hieronymus Froben , 1530 ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 164). , quanquam is tersissimus est et sententiam meam per omnia confirmans . Placidus ( ut passim ad amicos ) docet , quemadmodum ex epistola dictaSiehe oben Anm. 25 . demonstravi , ut item hic confessus est in synodo prima publice his verbis :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079", + "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum", + "candidate_score": 0.680659, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_168_170", + "bdc_text": "Non sum adeo stupidus , ut , quae is aliquando scripserit , non intelligam , neque tam negligens , ut libros eius pręteream . Hoc igitur adsevero invenire me duplicem eum virum in negocio coenae , contentiosum et placidum . Contentiosus fertur admodum vehementer in papistas et in Lutherum , ubi putat aliquid papisticum inesse , qualiter sentit fere in epistolis et libris omnibus contentiosis , etiam in DialogoJohannes Oekolampad , Quid de eucharistia veteres tum Graeci , tum Latini senserint , dialogus , Basel , Hieronymus Froben , 1530 ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 164). , quanquam is tersissimus est et sententiam meam per omnia confirmans .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_847", + "psc_text": "Unde et ego beatum me in hoc duntaxat negotio judico, quod apud eruditas aures imperitae linguae responsurus sum: quae objicit mihi vel ignorantiam, vel mendacium; si aut nescivi alienas litteras vere interpretari, aut nolui: quorum alterum error, alterum crimen est. Ac ne forsitan accusator meus facilitate, qua cuncta loquitur, et impunitate, qua sibi licere omnia putat, me quoque apud vos argueret, ut Papam Epiphanium criminatus est, hanc epistolam misi, quae te, et per te alios, qui nos amare dignantur, rei ordinem doceat. 2. Epiphanii litterae ad Joannem Episcopum. Eusebius Cremonensis Graeci sermonis ignarus. Pseudomonachus quid egerit. --Ante hoc ferme biennium miserat Joanni Episcopo supradictus Papa Epiphanius litteras, arguens eum in quibusdam dogmatibus, et postea clementer ad poenitentiam provocans. Harum exemplaria 306 certatim Palaestinae rapiebantur, vel ob auctoris meritum, vel ob elegantiam scriptionis. Erat in monasterio nostro vir apud suos haud ignobilis, Eusebius Cremonensis, qui cum haec Epistola per multorum ora", + "candidate_score": 0.680601, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_100_102", + "bdc_text": "Discrimen itaque si est , hoc est ; pręterea nullum . Lubens autem condono istis auditoribus , dum praeter verum dicunt enunciasse me Christum corporaliter adesse et sumi in coena ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1625", + "psc_text": "acquiescant Ecclesiasticae veritati, et festivitatem dominicae passionis non faciant imperfectam, ne principalem et majorem hominis partem in Salvatore negent, absque anima et mente corpus illius asserentes. 591 Si enim ita erat, quid de se volens intelligi, loquebatur: Pastor bonus animam suam ponit pro ovibus (Joan. 10) ? Et si tantum carnem hominis assumpserat, cur in passione dicebat: Spiritus promptus, caro autem infirma (Matth. 26) ? 8. Unde sciendum est, quod ex omni parte temperatum humanae conditionis exhibens sacramentum, perfectam similitudinem nostrae conditionis assumpserit, nec carnem tantum, nec animam irrationalem, et sine sensu, sed totum corpus totamque animam sibi socians, perfectum in se hominem demonstravit [f. demonstrarit ], ut perfectam cunctis hominibus in se, et per se largiretur salutem; habensque nostri consortium, qui de terra conditi sumus, nec carnem deduxit de coelo, nec animam, quae prius substiterat, et ante carnem ejus condita erat, suo corpori copulavit, sicut Origenis nituntur docere discipuli.", + "candidate_score": 0.678876, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_141_143", + "bdc_text": "April [1525 ? ] : \"Illa [ sc . signa ] autem non sunt nisi ipsummet corpus et ille ipse sanguis Christi ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2272", + "psc_text": "14. 22. 24) , etc. Iste est calix de quo in Propheta legimus: Calicem salutaris accipiam (Ps. 115. 4) . Et alibi: Calix tuus inebrians quam praeclarus est (Ps. 22. 5) . Si ergo panis, qui de coelo descendit, Corpus est Domini; et vinum quod discipulis dedit, Sanguis illius est novi Testamenti qui pro multis effusus est in remissionem peccatorum, Judaicas fabulas repellamus, et ascendamus cum Domino coenaculum magnum, stratum, atque mundatum, et accipiamus ab eo sursum calicem novi Testamenti; ibique cum eo Pascha celebrantes, inebriemur ab eo vino sobrietatis. Non enim est regnum Dei cibus, et potus, sed justitia, et gaudium, et pax in Spiritu Sancto (Rom. 14. 17) . Nec Moyses dedit nobis panem verum; sed Dominus Jesus: ipse conviva et convivium, ipse comedens, et qui comeditur. Illius bibimus Sanguinem, et sine ipso potare non possumus, et quotidie in sacrificiis ejus de genimine vitis verae, et vineae Sorec,", + "candidate_score": 0.678203, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_168_170", + "bdc_text": "Non sum adeo stupidus , ut , quae is aliquando scripserit , non intelligam , neque tam negligens , ut libros eius pręteream . Hoc igitur adsevero invenire me duplicem eum virum in negocio coenae , contentiosum et placidum . Contentiosus fertur admodum vehementer in papistas et in Lutherum , ubi putat aliquid papisticum inesse , qualiter sentit fere in epistolis et libris omnibus contentiosis , etiam in DialogoJohannes Oekolampad , Quid de eucharistia veteres tum Graeci , tum Latini senserint , dialogus , Basel , Hieronymus Froben , 1530 ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 164). , quanquam is tersissimus est et sententiam meam per omnia confirmans .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_415", + "psc_text": "in his aliquid doctrinae pariter ac leporis inveneris, putes tibi quoque scripta esse, quae illis scripta sunt. 2. Albinam communem matrem valere cupio: de corpore loquor, ut spiritu valeat, non ignorans: eamque per te salutari obsecro, et duplici pietatis officio focillari, quod in una atque eadem Christiana simul diligatur, et mater. EPISTOLA XXXIII. AD PAULAM PARS QUAEDAM. Indicem operum Origenis contra Varronis Opera conferens, ostendit, Ecclesiam Christi habuisse Scriptorem, qui omnes Graecos Latinosque superasset etiam librorum editorum multitudine. 1. Varro et Chalcenterus copiosissimi Scriptores. --Marcum Terentium Varronem miratur Antiquitas, quod apud Latinos tam innumerabiles libros scripserit. Graeci Chalcenterum miris efferunt laudibus, quod tantos libros composuerit, quantos quivis nostrum alienos sua manu describere non possit. Et quia nunc otiosum est apud Latinos, Graecorum voluminum indicem texere, de eo qui latine scripsit, aliqua commemorabo; ut intelligamus nos Epimenidis dormire somnum, et studium quod illi posuerunt in eruditione saecularium scripturarum, nos in congregandis", + "candidate_score": 0.678203, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_165", + "bdc_text": "per legatos et praedicatores civitatum evangelicarum composita anno 36“ ?", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_872", + "psc_text": "est, Celsi, Porphyrii, Juliani) sed ut reprehensores meos arguam imperitiae: et impetrem ab eis veniam, ut concedant mihi in simplici epistola, quod in Scripturis sanctis, velint, nolint, Apostolis concessuri sunt. Marcus discipulis Petri ita suum orditur Evangelium: « Principium Evangelii Jesu Christi, sicut scriptum est in Isaia Propheta: Ecce ego mitto Angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam ante te. Vox clamantis in deserto, parate viam Domini, rectas facite semitas ejus. » Hoc exemplum ex duobus Prophetis compositum est, de Malachia videlicet et Isaia. Nam primum quod dicitur: « Ecce ego mitto Angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam ante te » (Malac. 3. 1), in Malachiae fine scriptum est. Sequens autem quod infertur: « Vox clamantis in deserto, » et caetera, in Isaia legimus. Et quomodo Marcus 314 statim in principio voluminis sui posuit, « sicut scriptum est in Isaia Propheta: Ecce ego mitto Angelum", + "candidate_score": 0.67788, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_141_143", + "bdc_text": "April [1525 ? ] : \"Illa [ sc . signa ] autem non sunt nisi ipsummet corpus et ille ipse sanguis Christi ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2271", + "psc_text": "in diem illum, quo bibam illud novum vobiscum in regno Patris mei (Matth. 26. 29) . Ex hoc loco quidam mille annorum fabulam struunt, in quibus Christum regnaturum corporaliter esse contendunt, et bibiturum vinum, quod ex illo tempore 824 usque ad consummationem mundi non biberit. Nos autem audiamus panem, quem fregit Dominus, deditque discipulis suis, esse Corpus Domini Salvatoris, ipso dicente ad eos, Accipite, et comedite, hoc est Corpus meum: et calicem illum esse, de quo iterum locutus est: Bibite ex hoc omnes: hic est enim Sanguis meus novi Testamenti, qui pro multis effundetur (Matth. 26. 26. 27. 28; Marc. 14. 22. 24) , etc. Iste est calix de quo in Propheta legimus: Calicem salutaris accipiam (Ps. 115. 4) . Et alibi: Calix tuus inebrians quam praeclarus est (Ps. 22. 5) . Si ergo panis, qui de coelo descendit, Corpus est Domini; et vinum quod discipulis dedit, Sanguis illius est", + "candidate_score": 0.676942, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_168_170", + "bdc_text": "Non sum adeo stupidus , ut , quae is aliquando scripserit , non intelligam , neque tam negligens , ut libros eius pręteream . Hoc igitur adsevero invenire me duplicem eum virum in negocio coenae , contentiosum et placidum . Contentiosus fertur admodum vehementer in papistas et in Lutherum , ubi putat aliquid papisticum inesse , qualiter sentit fere in epistolis et libris omnibus contentiosis , etiam in DialogoJohannes Oekolampad , Quid de eucharistia veteres tum Graeci , tum Latini senserint , dialogus , Basel , Hieronymus Froben , 1530 ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 164). , quanquam is tersissimus est et sententiam meam per omnia confirmans .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2883", + "psc_text": "Monachos, scribit ad eam cujus nomen nigredinis testatur perfidiae tenebras, edidit librum et sententias περὶ ἀπαθεὶας quam nos impassibilitatem vel imperturbationem possumus dicere; quando nunquam animus nullo perturbationis vitio commovetur: et ut simpliciter dicam, vel saxum, vel Deus est. Hujus libros per Orientem Graecos, et interpretante discipulo 1030 ejus Ruffino, Latinos plerique in Occidente lectitant. Qui librum quoque scripsit, quasi de Monachis: multosque in eo enumerat, qui nunquam fuerunt, et quos fuisse describit Origenistas: et ab Episcopis damnatos esse non dubium est, Ammonium videlicet, et Eusebium, et Euthymium, et ipsum Evagrium, Or quoque et Isidorum, et multos alios, quos enumerare taedium est: et juxta illud Lucretii: Ac veluti pueris absinthia tetra medentes Cum dare conantur, prius oras pocula circum Contingunt dulci mellis flavoque liquore (LUCRET. l. 4. de Nat. rerum). Ita ille unum Joannem in ipsius libri posuit principio, quem et catholicum et sanctum fuisse non dubium est, ut per", + "candidate_score": 0.676311, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_166_168", + "bdc_text": "Confer , obsecro , locos ipse , et a mendacio vel tuo patrocinio liberabor non difficulter . Hic , ut de Oecolampadio , decessore meo sancto et venerando viro , pluribus paulo dicam , opus videtur . Non sum adeo stupidus , ut , quae is aliquando scripserit , non intelligam , neque tam negligens , ut libros eius pręteream .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_974", + "psc_text": "praedicante, ex latere subsultabas, et plaudebas manu, et applodebas pedem, et orthodoxum conclamabas. Postquam navigare coepisti, et ad intimum cerebrum tuum sentinae putredo pervenit, tunc nos haereticos recordatus es. Quid tibi faciam? Credidi sancti Presbyteri Paulini epistolis, et illius super nomine tuo non putavi errare judicium. Et licet statim accepta epistola ἀσυμάρτητον sermonem tuum intelligerem: tamen rusticitatem et simplicitatem magis in te arbitrabar, quam vecordiam. Nec reprehendo sanctum virum; maluit enim apud me dissimulare quod noverat, quam portitorem clientulum suis litteris accusare. Sed memetipsum arguo, qui alterius potius acquievi, quam meo judicio: et oculis aliud cernentibus, aliud schedulae credidi quam videbam. 4. Carpit lepide imperitiam Vigilantii. --Quamobrem desine me lacessere, et voluminibus tuis obruere. Parce saltem nummis tuis, quibus notarios librariosque conducens, eisdem et scriptoribus uteris et fautoribus: qui te ideo forsitan laudant, ut lucrum in scribendo [al. scribendis ] faciant. Si libet exercere ingenium, trade te Grammaticis atque Rhetoribus,", + "candidate_score": 0.675705, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_2_4", + "bdc_text": "februarii datas Oben Nr. 1846 . non quidem ut antehac , sed forma nova , qua hactenus non es usus , et scripsisti ministrorum et fratrum omnium nomine . Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", + "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", + "candidate_score": 0.675606, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_104_106", + "bdc_text": "Sed , quemadmodum audisti , verbis innitor Christi et discipulorum eius sic docens , ut nemo cum fide me audiens queat vel paululum offendi , nisi prius , ut memini , vel anabaptistam audierit vel formulam aliquam , quę verbis , etiamsi non sensu , a mea dissonet . Quales omnino videntur , qui priori meae concioni interfuerunt . Parco igitur ex animo illis , non digladior .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2373", + "psc_text": "Paulus Apostolus scribit: Omnis clamor, et ira, et amaritudo auferatur a vobis (Ephes. 4. 31) . Non clamabit: quia Israel non fecit judicium, sed clamorem. Neque audiet quisquam in plateis, sive foris, vocem ejus. Omnis enim gloria filiae regis ab intus (Psal. 44. 14) : Et, Arcta, et angusta via est, quae ducit ad vitam (Matth. 7. 14) . Unde in plateis vox illius non auditur, in quibus confidenter agit sapientia, latam spatiosamque viam non ingrediens, sed arguens atque condemnans. Unde et his qui foris erant, non sua voce, sed per parabolas loquebatur: Arundinem, inquit, quassatam non confringet; sive (ut Septuaginta transtulerunt) calamum fractum non conteret. Calamus fractus qui fuit antea vocalis, et in laudes Domini concinebat, appellandus est Israel, qui quoniam [al. quondam ] impegit in angularem lapidem, et cecidit super eum, fractusque in illo est; propterea dicitur de eo: Increpa Domine bestias calami (Psal. 67. 31) : et", + "candidate_score": 0.675404, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_166_168", + "bdc_text": "Confer , obsecro , locos ipse , et a mendacio vel tuo patrocinio liberabor non difficulter . Hic , ut de Oecolampadio , decessore meo sancto et venerando viro , pluribus paulo dicam , opus videtur . Non sum adeo stupidus , ut , quae is aliquando scripserit , non intelligam , neque tam negligens , ut libros eius pręteream .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2024", + "psc_text": "omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere, utrum ea quae scripsimus, haberentur in Graecis, ut si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares: praesertim cum libere in Praefatione confessus sim, Origenis Commentarios me esse secutum, et vel mea, vel aliena dictasse; et in fine ejusdem 740 capituli, quod reprehendis, scripserim: « (Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem, debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commisit). » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in Graecis legerem: sed ea expressisse quae legeram, ut", + "candidate_score": 0.67487, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_179_181", + "bdc_text": "Oekolampad BA II 689 , Nr. 935 . Die Wörter \"et vino \" und \"vere\" ( vor \"adesse\" ) hat Myconius hier selbst hinzugefügt . Igitur dum ego adserui inter illos duos convenire , de placido dixi Oecolampadio , non de contendente , de altero quoque non certe ut , dum sua impellitur vehementia , sermonibusque utitur hyperbolicis contra hostes suos , sed uti confessus est ad nos omnes in Helvetiis .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2065", + "psc_text": "Apud Latinos autem Hilarius Pictaviensis, et Eusebius Vercellensis Episcopi, Origenem et Eusebium transtulerunt, quorum priorem et noster Ambrosius in quibusdam secutus est. Respondeat mihi prudentia tua, quare tu post tantos et tales Interpretes in explanatione Psalmorum diversa senseris. Si enim obscuri sunt Psalmi, te quoque in eis falli potuisse credendum est. Si manifesti, illos in eis falli potuisse non creditur: ac per hoc utroque modo superflua erit interpretatio tua, et hac lege post priores nullus loqui audebit, et quodcumque alius occupaverit alius de eo licentiam scribendi non habebit. QUIN POTIUS humanitatis tuae est, in quo veniam tibi tribuis, indulgere et caeteris. Ego enim non tam vetera abolere conatus sum, quae linguae meae hominibus emendata de Graeco in Latinum transtuli, quam ea testimonia quae a Judaeis praetermissa sunt vel corrupta, proferre in medium; ut scirent nostri quid Hebraica Veritas contineret. Si cui legere non placet, nemo compellit invitum. Bibat vinum vetus", + "candidate_score": 0.67475, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_104_106", + "bdc_text": "Sed , quemadmodum audisti , verbis innitor Christi et discipulorum eius sic docens , ut nemo cum fide me audiens queat vel paululum offendi , nisi prius , ut memini , vel anabaptistam audierit vel formulam aliquam , quę verbis , etiamsi non sensu , a mea dissonet . Quales omnino videntur , qui priori meae concioni interfuerunt . Parco igitur ex animo illis , non digladior .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2880", + "psc_text": "meditantur, decipere non valent. Pudeat ergo eos principium et sociorum suorum, qui aiunt, posse hominem sine peccato esse si velit, quod Graeci dicunt ἀναμάρτητον. Et quia hoc Ecclesiarum per Orientem aures ferre non possunt, simulant se, sine peccato, quidem dicere, sed ἀναμάρτητον dicere non audere; quasi aliud sit sine peccato, aliud ἀναμάρτητον, et non Graecum sermonem, qui apud illos compositus est, duobus verbis sermo Latinus expresserit. Si absque peccato dicis, et ἀναμάρτητον dicere te, diffiteris, damna eos ergo qui ἀναμάρτητον praedicant. Sed non facis. Nosti enim quid intrinsecus discipulos tuos doceas, aliud ore commemorans, et aliud caelans conscientia: nobisque alienis et indoctis loqueris per parabolas, tuis autem mysteria confiteris: et hoc juxta Scripturam te facere jactas; quia dictum est: turbis Jesus in parabolis loquebatur (Luc 8. 20) : et ad discipulos in domo dicit: Vobis datum est scire mysteria regni coelorum, illis autem non est datum (Matth. 13. 11) .", + "candidate_score": 0.67434, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_166_168", + "bdc_text": "Confer , obsecro , locos ipse , et a mendacio vel tuo patrocinio liberabor non difficulter . Hic , ut de Oecolampadio , decessore meo sancto et venerando viro , pluribus paulo dicam , opus videtur . Non sum adeo stupidus , ut , quae is aliquando scripserit , non intelligam , neque tam negligens , ut libros eius pręteream .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_967", + "psc_text": "ejus in fine acriter coarguens. 1. Justum quidem fuerat, nequaquam tibi litteris satisfacere, qui tuis auribus non credidisti: neque enim schedulae poteris acquiescere, qui vivo sermoni non accommodasti fidem. Sed quia Christus perfectae nobis humilitatis exemplar in se tribuit, dans osculum proditori, et latronis poenitentiam in patibulo suscipiens, eadem absenti significo, quae prasenti quoque locutus sum, me ita Origenem legisse vel legere, ut Apollinarium [al. Apollinarem ], vel caeteros Tractatores, quorum, in quibusdam, libros Ecclesia non recipit. Non quo omnia dicam esse damnanda, quae in illorum voluminibus continentur: sed quod quaedam reprehendenda confitear. Verum quia operis mei est et studii, multos legere, ut ex plurimis diversos flores carpam, non tam probaturus omnia, quam quae bona sunt electurus, assumo multos in manus meas, ut a multis multa cognoscam, secundum illud quod scriptum est: Omnia legentes: 348 quae bona sunt retinentes (1. Thess. 5. 21) . Unde satis miror te voluisse Origenis", + "candidate_score": 0.673743, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_169_171", + "bdc_text": "Hoc igitur adsevero invenire me duplicem eum virum in negocio coenae , contentiosum et placidum . Contentiosus fertur admodum vehementer in papistas et in Lutherum , ubi putat aliquid papisticum inesse , qualiter sentit fere in epistolis et libris omnibus contentiosis , etiam in DialogoJohannes Oekolampad , Quid de eucharistia veteres tum Graeci , tum Latini senserint , dialogus , Basel , Hieronymus Froben , 1530 ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 164). , quanquam is tersissimus est et sententiam meam per omnia confirmans . Placidus ( ut passim ad amicos ) docet , quemadmodum ex epistola dictaSiehe oben Anm. 25 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079", + "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum", + "candidate_score": 0.673731, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_4", + "bdc_text": "Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2151", + "psc_text": "te, ne me tanto itinere vexatum, frustra venisse patiaris. Scit enim Dominus, quod post visionem sanctorum Locorum, hanc vel maxime causam habui, ut cum tuis litteris sorori mederer ac matri. Et ego: Jamjam, inquam, quod vis faciam: nam et epistolae transmarinae sunt, et specialiter sermo dictatus, raro potest invenire quos mordeat. Te autem obsecro, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque portaveris eum pro viatico, si auditus fuerit, laetemur pariter, si autem contemptus fuerit, quod et magis reor, ego verba perdiderim, tu itineris longitudinem. Explicit Praefatio. 2. Primum vos scire cupio soror et filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de vobis sinistrum suspicer; sed ne caeteri suspicentur vestram me orare concordiam. Alioquin (quod absit) si peccatorum vos existimarem glutino cohaesisse, nunquam scriberem; sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut si mordacius quippiam scripsero, non tam meae putetis austeritatis [al. auctoritatis ] esse, quam morbi. Putridae carnes ferro curantur", + "candidate_score": 0.673122, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_169_171", + "bdc_text": "Hoc igitur adsevero invenire me duplicem eum virum in negocio coenae , contentiosum et placidum . Contentiosus fertur admodum vehementer in papistas et in Lutherum , ubi putat aliquid papisticum inesse , qualiter sentit fere in epistolis et libris omnibus contentiosis , etiam in DialogoJohannes Oekolampad , Quid de eucharistia veteres tum Graeci , tum Latini senserint , dialogus , Basel , Hieronymus Froben , 1530 ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 164). , quanquam is tersissimus est et sententiam meam per omnia confirmans . Placidus ( ut passim ad amicos ) docet , quemadmodum ex epistola dictaSiehe oben Anm. 25 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_415", + "psc_text": "in his aliquid doctrinae pariter ac leporis inveneris, putes tibi quoque scripta esse, quae illis scripta sunt. 2. Albinam communem matrem valere cupio: de corpore loquor, ut spiritu valeat, non ignorans: eamque per te salutari obsecro, et duplici pietatis officio focillari, quod in una atque eadem Christiana simul diligatur, et mater. EPISTOLA XXXIII. AD PAULAM PARS QUAEDAM. Indicem operum Origenis contra Varronis Opera conferens, ostendit, Ecclesiam Christi habuisse Scriptorem, qui omnes Graecos Latinosque superasset etiam librorum editorum multitudine. 1. Varro et Chalcenterus copiosissimi Scriptores. --Marcum Terentium Varronem miratur Antiquitas, quod apud Latinos tam innumerabiles libros scripserit. Graeci Chalcenterum miris efferunt laudibus, quod tantos libros composuerit, quantos quivis nostrum alienos sua manu describere non possit. Et quia nunc otiosum est apud Latinos, Graecorum voluminum indicem texere, de eo qui latine scripsit, aliqua commemorabo; ut intelligamus nos Epimenidis dormire somnum, et studium quod illi posuerunt in eruditione saecularium scripturarum, nos in congregandis", + "candidate_score": 0.672958, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_201_203", + "bdc_text": "„Qui ambulat simpliciter , ambulat confidenter “ [ Spr 10 , 9 ] . Nam ex eo , quo sententiam illam recte concepi , quicquid de rebus divinis adfectatum , quęsitum , proprium , ab humano confictum ingenio sine certis scripturis fugi , nec hactenus me paenituit . Sunt quaedam alia in tuis literis , quae , quia nihil ad rem , sciens praetereo , utpote quę scripsisti non ex te , sed ex aliorum ore et stomacho , atque id quidem , ne quid scribam ineptius , et quod lędat amicum immerentem .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2023", + "psc_text": "eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis Commentarios secutus sum. Scripsit enim ille vir in Epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromateon suorum librum, commatico super explanatione ejus sermone complevit. Tractatus quoque varios, et Excerpta, quae vel sola possent [al. possint ] sufficere, composuit. Praetermitto Didymum videntem meum, et Laodicenum, de Ecclesia nuper egressum, et Alexandrum veterem haereticum, Eusebium quoque Emisenum, et Theodorum Heracleotem: qui et ipsi nonnullos super hac re Commentariolos reliquerunt. E quibus si vel pauca decerperem, fieret aliquid, quod non penitus contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum", + "candidate_score": 0.672691, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_29_31", + "bdc_text": "Werk \"In evangelium Marci docta et pia Oswaldi Myconii Lucernani iam primum in lucem edita expositio\" , erschienen in Basel bei Thomas Platter im März 1538 ( VD 16 G 830 ) , f. 149r. -155v. ( zu Mk 14 , 22-24 ) . et , si recte memini , qualiter tu confessionem scripsisti Scoto cuidam George Wishart ( 1513-1546 ) ; der Vorname ergibt sich aus Bullingers Antwort vom 21 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_873", + "psc_text": "praeparabit viam tuam ante te » (Malac. 3. 1), in Malachiae fine scriptum est. Sequens autem quod infertur: « Vox clamantis in deserto, » et caetera, in Isaia legimus. Et quomodo Marcus 314 statim in principio voluminis sui posuit, « sicut scriptum est in Isaia Propheta: Ecce ego mitto Angelum meum » (Isai 40. 3), quod non scribitur in Isaia, ut diximus: sed in Malachia novissimo duodecim Prophetarum? Solvat hanc quaestiunculam imperita praesumptio: et ego erroris veniam deprecabor Idem Marcus inducit ad Pharisaeos Salvatorem loquentem: « Nunquam legistis quid fecerit David, quando necessitatem habuit, et esurivit ipse et socii ejus; quomodo ingressus domum Dei sub Abiathar Pontifice, et panes propositionis comedit, quibus non licebat vesci, nisi solis Sacerdotibus? » (Mar. 2. 25. 26. et Luc. 6. 3. 4). Legamus Samuelem: sive (ut in communi titulo habetur) Regnorum libros, ibique reperiemus non Abiathar scriptum esse, sed Abimelech Pontificem, qui postea a", + "candidate_score": 0.672445, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_3_5", + "bdc_text": "non quidem ut antehac , sed forma nova , qua hactenus non es usus , et scripsisti ministrorum et fratrum omnium nomine . Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ; id quod non possem expectare de omnibus , qui apud vos docent de suggestu .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", + "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", + "candidate_score": 0.672095, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_96_98", + "bdc_text": "Pręsentem dico suo modo , non absentem nisi ratione carnali . Interea nunquam cum anabaptistis signa nuda tenui in coena et Christum abesse a suis sacramentis . Nunc si secus doceo , non difficulter iudicabis ex confessione paulo ante dicta .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2436", + "psc_text": "CAP. IX.--Quare Apostolus Paulus in eadem ad Romanos scribit Epistola: Optabam ego ipse anathema esse a Christo, pro fratribus meis ac propinquis juxta carnem, qui sunt Israelitae, quorum adoptio et gloria, et testamenta, et legislatio, et cultus, et repromissiones: quorum patres, et ex quibus est Christus juxta carnem: qui est super omnia Deus benedictus in saecula, amen (Rom. 9. 3 et seqq.). Revera valida quaestio, quomodo Apostolus qui supra dixerat: Quis nos separabit a caritate Christi, tribulatio, an angustia, an persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an gladius (Ibid. 8. 35) ? Et rursum: Confido autem, quia neque mors, neque vita, neque Angeli, neque Principatus, neque praesentia, neque futura, neque fortitudo, neque excelsa, neque profundum, neque alia creatura, poterit nos separare a caritate Dei, quam habemus in Christo Jesu Domino nostro (Ibid. 38. 39) , nunc sub jurejurando confirmet, et dicat: Veritatem dico in Christo Jesu, non mentior, testimonium", + "candidate_score": 0.671289, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_144_146", + "bdc_text": "non figura vel corporis vel sanguinis , sed corpus , quod traditum est et passum pro peccatis meis\" ( Oekolampad BA I 362f) . Myconius hatte wohl diese Edition zur Hand : Ioannis Oecolampadii et Huldrichi Zvinglii epistolarum libri quatuor , Basel 1536 ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 182 ) , f. 116r. farraginis ad anonymum scripta , ex qua facile patet non contentioso , quidnam in coena praecipue quęsierit , nempe corpus et sanguinem Christi , non vel corporis vel sanguinis figuram .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129", + "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in", + "candidate_score": 0.670858, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_169_171", + "bdc_text": "Hoc igitur adsevero invenire me duplicem eum virum in negocio coenae , contentiosum et placidum . Contentiosus fertur admodum vehementer in papistas et in Lutherum , ubi putat aliquid papisticum inesse , qualiter sentit fere in epistolis et libris omnibus contentiosis , etiam in DialogoJohannes Oekolampad , Quid de eucharistia veteres tum Graeci , tum Latini senserint , dialogus , Basel , Hieronymus Froben , 1530 ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 164). , quanquam is tersissimus est et sententiam meam per omnia confirmans . Placidus ( ut passim ad amicos ) docet , quemadmodum ex epistola dictaSiehe oben Anm. 25 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1433", + "psc_text": "mei invenias, qui possint figuratis laudibus delectari. EPISTOLA LXXXII. AD THEOPHILUM. Adversus Joannem Jerosolymitanum. Missis a Theophilo Alexandrino Episcopo litteris ad se et Monachos, qui secum degebant, ut pacem inter eos et Joannem Episcopum Jerosolymitanum reconciliaret, respondet, nihil potius habere se, quam ut dissidium componatur, et pax Christi inter utrosque resurciatur. Suas deinde interpretationes Latinas Origenis, ac fratris Pauliniani ordinationem defendit adversus querimonias ejusdem Joannis. 1. Epistola tua hereditatis Dominicae te indicans possessorem, qui pergens ad Patrem; Apostolis loquebatur: « Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis » (Joan. 14. 20), illius quoque felicitatis compotem te esse testata est, in qua « beati pacifici » nuncupantur (Matth. 5). Blandiris ut pater, erudis ut magister, instituis ut Pontifex. Venisti ad nos non in austeritate virgae, sed in spiritu benignitatis et lenitatis et mansuetudinis: ut humilitatem Christi primo statim sermone resonares, qui mortalium genus non fulminans et tonans, 513 sed in", + "candidate_score": 0.670001, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_97_99", + "bdc_text": "Interea nunquam cum anabaptistis signa nuda tenui in coena et Christum abesse a suis sacramentis . Nunc si secus doceo , non difficulter iudicabis ex confessione paulo ante dicta . Clarius forsitan in praesens , quod eo tempore dixi obscurius .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2034", + "psc_text": "Jerosolymam cum Barnaba, assumpto et Tito. Ascendi autem secundum revelationem, et exposui cum eis Evangelium quod praedico in gentibus (Gal. 2. 1) , ostendens 743 se non habuisse securitatem praedicandi Evangelii, nisi Petri et caeterorum Apostolorum qui cum eo erant, fuisset sententia roboratus. Statimque sequitur: Separatim autem his, qui videbantur aliquid esse; ne forte in vacuum currerem, aut cucurrissem. Quare separatim, et non publice [al. in publico ]? Ne forte fidelibus qui ex numero Judaeorum, Legem putabant esse servandam, et sic credendum in Domino Salvatore, fidei scandalum nasceretur. Ergo et eo tempore cum Petrus venisset Antiochiam (licet hoc Apostolorum Acta non scribant, sed affirmanti Paulo credendum sit) in faciem illi Paulus restitisse se scribit, quia reprehensibilis erat. Prius enim quam venirent quidam a Jacobo, cum gentibus edebat: cum autem venissent, subtrahebat se, et segregabat, timens cos qui ex circumcisione erant. Et consenserunt simulationi ejus caeteri Judaei: ita ut Barnabas adduceretur", + "candidate_score": 0.668988, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_110_112", + "bdc_text": "quod duplicem coenam habentesDuplex coena : ein von Duplizität gekennzeichnetes Abendmahl. Damit tadelt Myconius all diejenigen , die sich wegen ihres schlechten Lebens vom Abendmahl fern halten sollten und den Täufern stets Anlass geben , das Abendmahl der offiziellen Kirche abzulehnen ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1886", + "psc_text": "inferebat, Advena sum et peregrina sicut omnes patres mei (Ps. 38. 13) . Et iterum; Cupio dissolvi, et esse cum Christo (Philipp. 1. 23) . Quoties autem infirmitate corpusculi (quam incredibili abstinentia), et duplicatis contraxerat jejuniis) vexabatur, hoc in ore volvebat: Subjicio corpus meum, et in servitutem redigo, ne aliis praedicans, ipsa reproba inveniar (1. Cor. 9. 27) . Et: Bonum est vinum non bibere, et carnem non manducare (Rom. 14. 21) . Et: Humiliavi in jejunio animam meam (Ps. 34. 13) . Et, Totum lectum meum versasti in infirmitate mea (Ps. 40) . Et, Versata sum in miseria, dum mihi configitur spina (Ps. 31) . Atque inter doloris aculeos, quos mira patientia sustinebat, quasi apertos sibi coelos aspiceret, loquebatur: ( Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam (Ps. 54. 7) ? 2. Testor Jesum et Sanctos ejus, ipsumque proprium Angelum, qui custos fuit et comes admirabilis", + "candidate_score": 0.668853, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_141_143", + "bdc_text": "April [1525 ? ] : \"Illa [ sc . signa ] autem non sunt nisi ipsummet corpus et ille ipse sanguis Christi ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3130", + "psc_text": "(Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in XIV. die ad vesperum, ut lex praecipit, ille agnus Dei, qui tollit peccata mundi, et Pascha nostrum immolatus est Christus (2. Cor. 5) ; sed XV. die, in quo manifestum est diem festum Judaeorum cum suo sacrificio a Domino esse solutum. Sed quid in hoc intelligere debemus, quod prius figurat agni carnes comedere, et postea sui corporis cibo nostros Apostolos reficit, et post Judaeorum typicum Pascha immolatus est Christus? Hoc, ut opinor, non ut veritas figuram; sed figura veritatem praecederet, quia non prius quod spiritale, sed quod animale, deinde quod spiritale unde electa, et amica 1117 sponsa Christi universalis Ecclesia", + "candidate_score": 0.668223, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_4_6", + "bdc_text": "Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ; id quod non possem expectare de omnibus , qui apud vos docent de suggestu . Putabam me habere isthic et filios ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1189", + "psc_text": "tam Epistola tua, quam ipsius poenitudine didicimus. Et 426 mirum in modum plus correptus placuit, quam errans laeserat. Certaverunt inter se indulgentia parentis, et filii pietas: dum alter praeteritorum non meminit, alter in futurum quoque officia pollicetur. Unde et mutuo nobis tibique gaudendum est: quia nos filium recepimus, tu discipulum comprobasti. 2. Quod autem quaeris in calce Epistolae tuae, cur in opusculis nostris saecularium (al. scholarium litterarum interdum ponamus exempla, et candorem Ecclesiae, Ethnicorum sordibus polluamus; breviter responsum habeto. Nunquam hoc quaereres, nisi te totum Tullius possideret; si Scripturas sanctas legeres, si Interpretes earum, omisso Volcatio, evolveres. Quis enim nesciat et in Moyse, et in Prophetarum voluminibus quaedam assumpta de Gentilium libris, et Salomonem Philosophis Tyri et nonnulla proposuisse, et aliqua respondisse? Unde in exordio Proverbiorum commonet, ut intelligamus sermones prudentiae, versutiasque verborum, parabolas, et obscurum sermonem, dicta sapientum, et aenigmata (Prov. 1), quae proprie dialecticorum et philosophorum sunt. Sed", + "candidate_score": 0.667598, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_97_99", + "bdc_text": "Interea nunquam cum anabaptistis signa nuda tenui in coena et Christum abesse a suis sacramentis . Nunc si secus doceo , non difficulter iudicabis ex confessione paulo ante dicta . Clarius forsitan in praesens , quod eo tempore dixi obscurius .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2051", + "psc_text": "brevitatis studio pauca subnectam. Ecce ego Paulus dico vobis, quoniam si circumcidamini, Christus vobis nihil prodest (Gal. 5. 2) . Et iterum: Evacuati estis a Christo, qui in Lege justificamini, a gratia excidistis. Et infra: Si spiritu ducimini, jam non estis sub Lege. Ex quo apparet, qui sub Lege est, non dispensative, ut nostri voluere majores; sed vere, ut tu intelligis, eum Spiritum Sanctum non habere. Qualia autem sint praecepta legalia, Domino docente, discamus. Ego, inquit, dedi eis praecepta non bona, et justificationes, in quibus non vivant in eis. Haec dicimus non quo Legem juxta Manichaeum et Marcionem destruamus, quam et sanctam, et spiritualem juxta Apostolum novimus; sed quia postquam venit fides et temporum plenitudo, misit Deus filium suum factum ex muliere, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus; et nequaquam sub paedagogo, sed sub adulto, et Domino haerede vivamus. 15. 749 Sequitur", + "candidate_score": 0.667189, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_7_9", + "bdc_text": "nescio , an ex eis sint facti fratres metamorphosi aliqua . Nec dubium , quin et quosdam habeam non sane amicosAuf wen Myconius anspielt , ist nicht bekannt . Myconius scheint allenfalls an ehemalige Schüler ( \"filios\" ) wie auch an einige ihm nicht sehr zugeneigte Personen aus Zürich gedacht zu haben , die unterdessen der Reformation beigetreten waren und somit \"fratres \" geworden sind. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2883", + "psc_text": "Monachos, scribit ad eam cujus nomen nigredinis testatur perfidiae tenebras, edidit librum et sententias περὶ ἀπαθεὶας quam nos impassibilitatem vel imperturbationem possumus dicere; quando nunquam animus nullo perturbationis vitio commovetur: et ut simpliciter dicam, vel saxum, vel Deus est. Hujus libros per Orientem Graecos, et interpretante discipulo 1030 ejus Ruffino, Latinos plerique in Occidente lectitant. Qui librum quoque scripsit, quasi de Monachis: multosque in eo enumerat, qui nunquam fuerunt, et quos fuisse describit Origenistas: et ab Episcopis damnatos esse non dubium est, Ammonium videlicet, et Eusebium, et Euthymium, et ipsum Evagrium, Or quoque et Isidorum, et multos alios, quos enumerare taedium est: et juxta illud Lucretii: Ac veluti pueris absinthia tetra medentes Cum dare conantur, prius oras pocula circum Contingunt dulci mellis flavoque liquore (LUCRET. l. 4. de Nat. rerum). Ita ille unum Joannem in ipsius libri posuit principio, quem et catholicum et sanctum fuisse non dubium est, ut per", + "candidate_score": 0.666304, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_170", + "bdc_text": "Contentiosus fertur admodum vehementer in papistas et in Lutherum , ubi putat aliquid papisticum inesse , qualiter sentit fere in epistolis et libris omnibus contentiosis , etiam in DialogoJohannes Oekolampad , Quid de eucharistia veteres tum Graeci , tum Latini senserint , dialogus , Basel , Hieronymus Froben , 1530 ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 164). , quanquam is tersissimus est et sententiam meam per omnia confirmans .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_876", + "psc_text": "Isaia sumens: « Ecce, inquit, ponam in Sion lapidem offensionis, et petram scandali » (Isai. 8. 14), discordat a Translatione veteri; et tamen cum Hebraica veritate concordat. In Septuaginta enim contrarius sensus est: « Non ut lapidi offensionis occurreretis, neque ut petrae ruinae: » cum Apostolus quoque Petrus 315 Hebraeis Pauloque consentiens, ita posuerit: « Incredulis autem lapis offensionis et petra scandali » (Rom. 9. 33. et 1. Petr. 2). Ex quibus universis perspicuum est, Apostolos et Evangelistas in interpretatione veterum Scripturarum, sensum quaesisse, non verba: nec magnopere de ordine sermonibusque curasse, dum intellectui res pateret. 10. Lucas vir Apostolicus et Evangelista scribit, Stephanum primum Christi Martyrem in Judaica concione narrantem: « In septuaginta quinque animabus descendit Jacob in Aegyptum: et defunctus est ipse, et patres nostri translati sunt in Sychem et positi sunt in sepulcro quod emit Abraham pretio argenti a filiis Emor patris Sychem » (Act. 7. 15.", + "candidate_score": 0.666248, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_147_149", + "bdc_text": "Addidi : „Consonat hoc loco Oecolampadius cum Lutheri ( quem tum praeter consuetudinem pro suggestu nominavi ) epistola , quam annis superioribus misit ad civitates nostras evangelio donatas pro concordia . “Luther an die eidgenössischen Städte ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1727", + "psc_text": "in saecula saeculorum. Amen. 18. Salutate invicem in osculo sancto. Salutant vos fratres qui nobiscum sunt. Et hoc nosse debetis: Pro defunctis Episcopis in locis singulorum constitutos. In urbe Nichium pro Theopempto, Theodosium: In Terenuthide Arsinthium: In oppido Geras pro Eudemone Pirozum: In Achaeis pro Apolline Musaeum: In Athrividi pro Isidoro Athanasium: In Cleopatride Offellum: In oppido Laton pro Timotheo Apellen. His ergo scribite, et ab eis, juxta morem, Ecclesiasticas suscipite litteras. 631 EPISTOLA CI AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Negat se in Hieronymum librum scripsisse, in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino carissimo, et desideratissimo, et honorando in Christo fratri, et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae. Aliquid proculdubio impedimenti fuit. Unde agnosco, Dominum a me potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi, quod rescripseris. Nam rescribendi jam", + "candidate_score": 0.665762, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_180_182", + "bdc_text": "Die Wörter \"et vino \" und \"vere\" ( vor \"adesse\" ) hat Myconius hier selbst hinzugefügt . Igitur dum ego adserui inter illos duos convenire , de placido dixi Oecolampadio , non de contendente , de altero quoque non certe ut , dum sua impellitur vehementia , sermonibusque utitur hyperbolicis contra hostes suos , sed uti confessus est ad nos omnes in Helvetiis . Et haec dixi tam diserte ( nam rabulis satisfacere volebam ) , ut satis videam , quales habuerim auditores , postquam tibi persuaserunt , ut pro mendaci me iudices .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1443", + "psc_text": "eruditissimos viros infinita versuum millia conscripsisse? Sed hoc quid ad me? Noverit ille qui audivit, sciat ipse qui scripsit, meque ab accusatione sui ipse etiam liberet. Ego nec interfui, nec audivi. Unus e populo sum, imo ne unus quidem, quia multis clamantibus, 516 tacui. Conferamus arguentis accusatique personas: et cujus vel meritum, vel vita, vel doctrina praecesserit, illi magis accommodemus fidem. 5. Videsne, quod clausis, ut dicitur, oculis summa quaeque perstringam: non tam eloquens quod mente concepi, quam indicans quid reticeam. Intellexi et probavi dispensationem [al. disputationem ] tuam, quod Ecclesiasticae paci consulens, quasi sireneos cantus obturata aure pertransis. Alioqui quia a parva aetate sacris litteris eruditus es, nosti quo sensu unumquodque dicatur: quomodo in ambiguis sententiis [Ms. ambiguas sententias ] tuus sermo libratus, et aliena non damnet, et nostra non deneget. Sed fides pura et aperta confessio non quaerit strophas et argumenta verborum. Quod simpliciter creditur, simpliciter confitendum est.", + "candidate_score": 0.665161, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_60_62", + "bdc_text": "Pollet , Bucer II 368 , 23-369 , 2 . - Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3130", + "psc_text": "(Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in XIV. die ad vesperum, ut lex praecipit, ille agnus Dei, qui tollit peccata mundi, et Pascha nostrum immolatus est Christus (2. Cor. 5) ; sed XV. die, in quo manifestum est diem festum Judaeorum cum suo sacrificio a Domino esse solutum. Sed quid in hoc intelligere debemus, quod prius figurat agni carnes comedere, et postea sui corporis cibo nostros Apostolos reficit, et post Judaeorum typicum Pascha immolatus est Christus? Hoc, ut opinor, non ut veritas figuram; sed figura veritatem praecederet, quia non prius quod spiritale, sed quod animale, deinde quod spiritale unde electa, et amica 1117 sponsa Christi universalis Ecclesia", + "candidate_score": 0.665038, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_4", + "bdc_text": "Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", + "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", + "candidate_score": 0.66495, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_2_4", + "bdc_text": "februarii datas Oben Nr. 1846 . non quidem ut antehac , sed forma nova , qua hactenus non es usus , et scripsisti ministrorum et fratrum omnium nomine . Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1740", + "psc_text": "ut scias in tua colloquia quam olim inardescam, et quam vim patiar quod a me tam longe absunt sensus corporis tui: per quos adire possit ad animum tuum animus meus, mi frater dulcissime, et in Domini membris honorande. 636 3. In hac autem epistola hoc addo, quod postea didicimus, ex Hebraeo Job a te interpretatum, cum jam quamdam haberemus interpretationem tuam ejusdem Prophetae ex Graeco eloquio versam in Latinum: ubi tamen asteriscis notasti, quae in Hebraeo sunt, et in Graeco desunt; obeliscis autem, quae in Graeco inveniuntur, et in Hebraeo non sunt: tam mirabili diligentia, ut quibusdam in locis ad singula verba singulas stellas videamus, significantes eadem verba esse in Hebraeo, in Graeco autem non esse. Porro in hac posteriore interpretatione, quae versa est ex Hebraeo, non eadem verborum fides occurrit. Nec parum turbat cogitantem, vel cur in illa prima tanta diligentia figantur asterisci, ut minimas etiam particulas orationis indicent", + "candidate_score": 0.664765, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_184_186", + "bdc_text": "De suggestu nanque nihil debet dici , nisi cuius et coram domino te non pudeat . Cogitandum diu , quod inde doceas ; nam olim deo reddenda ratio .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3118", + "psc_text": "Deo non reddere quod promiseras, timendum, atque metuendum est. Ut vulgo dicitur: Facile ex amico inimicum facies, cui promissa non reddas. Sic enim Scriptura dicit. Quod si voveris votum Domino Deo, non moreris reddere illud: quia quaerens quaerit illud Dominus Deus abs te, et erit tibi in peccatum (Deut. 23. 21. sec. LXX. et Eccl. 5. 3) . Ait ergo: Debitam honorificentiam viro 1113 exhibe, ut ex utroque Domino debitum, quod vovisti, reddere possis. De cujus conscientia non diffidimus, si paululum exspectasses: non quod te a bono castitatis retrahamus, sed hujus animum ad castitatis oraculum totis viribus incitemus; ut voluntarium sacrificium offerat Deo, in odorem suavitatis: ut exuta mens a cunctis retinaculis mundanis, atque corporalibus voluptatibus sit: ut valeas plenius inhaerere Dominicis praeceptis. Quod tamen, ne quid a nobis negligenter esse dictum arbitreris, divinarum Scripturarum testimoniis edocuimus, sicut etiam. Apostolus dicit: Et erunt duo in carne una (1. Cor. 6.", + "candidate_score": 0.664701, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_170", + "bdc_text": "Contentiosus fertur admodum vehementer in papistas et in Lutherum , ubi putat aliquid papisticum inesse , qualiter sentit fere in epistolis et libris omnibus contentiosis , etiam in DialogoJohannes Oekolampad , Quid de eucharistia veteres tum Graeci , tum Latini senserint , dialogus , Basel , Hieronymus Froben , 1530 ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 164). , quanquam is tersissimus est et sententiam meam per omnia confirmans .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079", + "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum", + "candidate_score": 0.664257, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_190_192", + "bdc_text": "Rogo autem per dominum IesumIn der Vorlage in Versahen. , mea omnia sic accipias , ut decet amicum . Equidem in hoc negocio libenter inhęreo simplicitati scripturę propter dissidia confessionique nostrę communi . A quibus quidem si discessissem , recte et amice fecisses meam pręvaricationem increpando .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2919", + "psc_text": "Josias, qui justi absque dubio dicti sunt, fecisse narrantur quae Domino displicerent. Quorum alter impio auxilium tulit (3. Reg. 22), et correptus est a Propheta: alter contra praeceptum Domini ex ore Jeremiae, occurrit Nechao regi Aegyptio, et interfectus est (4. Reg. 23; et 2. Paral. 35), et tamen uterque justus appellatur. De caeteris non est hujus temporis scribere: neque enim a me librum, sed 1042 epistolam flagitasti, qui dictandus est ex otio, et omnes oblatrationes [al. oppositiones ] eorum Christi auxilio destruendae: quod nobis sanctarum Scripturarum testimoniis asserendum est, in quibus quotidie credentibus loquitur Deus. Illudque per te sanctae et illustris domus conciliabulum precor, atque commoneo, ne per unum, aut ut multum, tres homunculos, suscipiant tantarum feces haereseon, aut (ut parum dicam) infamiam: ut ubi primum virtus, et sanctitas laudabatur, sordidissimae societatis turpitudo versetur. Sciantque qui hujuscemodi hominibus opes suggerunt, haereticorum multitudinem congregare, et Christi hostes facere et enutrire adversarios", + "candidate_score": 0.664248, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_3_5", + "bdc_text": "non quidem ut antehac , sed forma nova , qua hactenus non es usus , et scripsisti ministrorum et fratrum omnium nomine . Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ; id quod non possem expectare de omnibus , qui apud vos docent de suggestu .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2151", + "psc_text": "te, ne me tanto itinere vexatum, frustra venisse patiaris. Scit enim Dominus, quod post visionem sanctorum Locorum, hanc vel maxime causam habui, ut cum tuis litteris sorori mederer ac matri. Et ego: Jamjam, inquam, quod vis faciam: nam et epistolae transmarinae sunt, et specialiter sermo dictatus, raro potest invenire quos mordeat. Te autem obsecro, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque portaveris eum pro viatico, si auditus fuerit, laetemur pariter, si autem contemptus fuerit, quod et magis reor, ego verba perdiderim, tu itineris longitudinem. Explicit Praefatio. 2. Primum vos scire cupio soror et filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de vobis sinistrum suspicer; sed ne caeteri suspicentur vestram me orare concordiam. Alioquin (quod absit) si peccatorum vos existimarem glutino cohaesisse, nunquam scriberem; sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut si mordacius quippiam scripsero, non tam meae putetis austeritatis [al. auctoritatis ] esse, quam morbi. Putridae carnes ferro curantur", + "candidate_score": 0.663665, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_148_150", + "bdc_text": "„Consonat hoc loco Oecolampadius cum Lutheri ( quem tum praeter consuetudinem pro suggestu nominavi ) epistola , quam annis superioribus misit ad civitates nostras evangelio donatas pro concordia . “Luther an die eidgenössischen Städte ; s. oben Nr. 1846 mit Anm. 10 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1727", + "psc_text": "in saecula saeculorum. Amen. 18. Salutate invicem in osculo sancto. Salutant vos fratres qui nobiscum sunt. Et hoc nosse debetis: Pro defunctis Episcopis in locis singulorum constitutos. In urbe Nichium pro Theopempto, Theodosium: In Terenuthide Arsinthium: In oppido Geras pro Eudemone Pirozum: In Achaeis pro Apolline Musaeum: In Athrividi pro Isidoro Athanasium: In Cleopatride Offellum: In oppido Laton pro Timotheo Apellen. His ergo scribite, et ab eis, juxta morem, Ecclesiasticas suscipite litteras. 631 EPISTOLA CI AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Negat se in Hieronymum librum scripsisse, in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino carissimo, et desideratissimo, et honorando in Christo fratri, et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae. Aliquid proculdubio impedimenti fuit. Unde agnosco, Dominum a me potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi, quod rescripseris. Nam rescribendi jam", + "candidate_score": 0.663594, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_102", + "bdc_text": "Lubens autem condono istis auditoribus , dum praeter verum dicunt enunciasse me Christum corporaliter adesse et sumi in coena ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1625", + "psc_text": "acquiescant Ecclesiasticae veritati, et festivitatem dominicae passionis non faciant imperfectam, ne principalem et majorem hominis partem in Salvatore negent, absque anima et mente corpus illius asserentes. 591 Si enim ita erat, quid de se volens intelligi, loquebatur: Pastor bonus animam suam ponit pro ovibus (Joan. 10) ? Et si tantum carnem hominis assumpserat, cur in passione dicebat: Spiritus promptus, caro autem infirma (Matth. 26) ? 8. Unde sciendum est, quod ex omni parte temperatum humanae conditionis exhibens sacramentum, perfectam similitudinem nostrae conditionis assumpserit, nec carnem tantum, nec animam irrationalem, et sine sensu, sed totum corpus totamque animam sibi socians, perfectum in se hominem demonstravit [f. demonstrarit ], ut perfectam cunctis hominibus in se, et per se largiretur salutem; habensque nostri consortium, qui de terra conditi sumus, nec carnem deduxit de coelo, nec animam, quae prius substiterat, et ante carnem ejus condita erat, suo corpori copulavit, sicut Origenis nituntur docere discipuli.", + "candidate_score": 0.663241, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_2_4", + "bdc_text": "februarii datas Oben Nr. 1846 . non quidem ut antehac , sed forma nova , qua hactenus non es usus , et scripsisti ministrorum et fratrum omnium nomine . Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2151", + "psc_text": "te, ne me tanto itinere vexatum, frustra venisse patiaris. Scit enim Dominus, quod post visionem sanctorum Locorum, hanc vel maxime causam habui, ut cum tuis litteris sorori mederer ac matri. Et ego: Jamjam, inquam, quod vis faciam: nam et epistolae transmarinae sunt, et specialiter sermo dictatus, raro potest invenire quos mordeat. Te autem obsecro, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque portaveris eum pro viatico, si auditus fuerit, laetemur pariter, si autem contemptus fuerit, quod et magis reor, ego verba perdiderim, tu itineris longitudinem. Explicit Praefatio. 2. Primum vos scire cupio soror et filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de vobis sinistrum suspicer; sed ne caeteri suspicentur vestram me orare concordiam. Alioquin (quod absit) si peccatorum vos existimarem glutino cohaesisse, nunquam scriberem; sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut si mordacius quippiam scripsero, non tam meae putetis austeritatis [al. auctoritatis ] esse, quam morbi. Putridae carnes ferro curantur", + "candidate_score": 0.662478, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_133_135", + "bdc_text": "loquacitate notus in tota civitate sparserat Myconium crassius quid docuisse de praesentia Christi in coena , quam ipse didicisset ab initio , nimirum Oecolampadio doctore . Mendacium istud me coegit , ut famam tuerer . Adduxi igitur locum illius ex epistola quadam libri 3 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_548", + "psc_text": "vernaculus scriptor est Judaeorum, asserere, illo tempore quo crucifixus est Dominus, ex adytis Templi Virtutum coelestium erupisse voces, dicentium: Transmigremus ex his sedibus (Josephus de bello Jud. lib. 6. c. 5). Ex quibus et aliis apparere, ubi abundavit gratia, ibi superabundasse peccatum. Et postquam audierunt Apostoli: « Euntes docete omnes gentes » (Matth. 28. 19): Et ipsi Apostoli dixerunt. « Oportebat quidem vobis primum annuntiare verbum Dei: quoniam autem noluistis, ecce transimus ad gentes » (Act. 13. 46); tunc omne sacramentum Judaeae, et antiquam Dei familiaritatem, per Apostolos in nationes fuisse translatam. 5. Valida quidem quaestio, et quae possit etiam eos, qui Scripturarum aliquid attigerunt, concutere: sed perfacile solvitur. Nunquam enim eam fleret Dominus corruentem, nisi diligeret. Flevit et Lazarum, quia amabat eum. Et hoc tamen prima fronte cognoscito, non loci, sed hominum fuisse peccatum. Verum quia interfectio populi, captivitas civitatis est, propterea urbem deletam, ut populus puniretur: ideo Templum", + "candidate_score": 0.661863, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_8_10", + "bdc_text": "Nec dubium , quin et quosdam habeam non sane amicosAuf wen Myconius anspielt , ist nicht bekannt . Myconius scheint allenfalls an ehemalige Schüler ( \"filios\" ) wie auch an einige ihm nicht sehr zugeneigte Personen aus Zürich gedacht zu haben , die unterdessen der Reformation beigetreten waren und somit \"fratres \" geworden sind. . Num et hi fratres facti ?", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2883", + "psc_text": "Monachos, scribit ad eam cujus nomen nigredinis testatur perfidiae tenebras, edidit librum et sententias περὶ ἀπαθεὶας quam nos impassibilitatem vel imperturbationem possumus dicere; quando nunquam animus nullo perturbationis vitio commovetur: et ut simpliciter dicam, vel saxum, vel Deus est. Hujus libros per Orientem Graecos, et interpretante discipulo 1030 ejus Ruffino, Latinos plerique in Occidente lectitant. Qui librum quoque scripsit, quasi de Monachis: multosque in eo enumerat, qui nunquam fuerunt, et quos fuisse describit Origenistas: et ab Episcopis damnatos esse non dubium est, Ammonium videlicet, et Eusebium, et Euthymium, et ipsum Evagrium, Or quoque et Isidorum, et multos alios, quos enumerare taedium est: et juxta illud Lucretii: Ac veluti pueris absinthia tetra medentes Cum dare conantur, prius oras pocula circum Contingunt dulci mellis flavoque liquore (LUCRET. l. 4. de Nat. rerum). Ita ille unum Joannem in ipsius libri posuit principio, quem et catholicum et sanctum fuisse non dubium est, ut per", + "candidate_score": 0.661856, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_170", + "bdc_text": "Contentiosus fertur admodum vehementer in papistas et in Lutherum , ubi putat aliquid papisticum inesse , qualiter sentit fere in epistolis et libris omnibus contentiosis , etiam in DialogoJohannes Oekolampad , Quid de eucharistia veteres tum Graeci , tum Latini senserint , dialogus , Basel , Hieronymus Froben , 1530 ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 164). , quanquam is tersissimus est et sententiam meam per omnia confirmans .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_609", + "psc_text": "Minutio, Victorino, Lactantio, Hilario, ne non tam me defendisse, quam alios videar accusasse. Paulum Apostolum proferam, quem quotiescumque lego, videor mihi non verba audire, sed tonitrua. Legite Epistolas ejus, et maxime ad Romanos, ad Galatas, ad Ephesios, in quibus totus in certamine positus est; et videbitis eum in testimoniis quae sumit de veteri Testamento, quam artifex, quam prudens, quam dissimulator fit ejus quod agit. Videntur quidem verba simplicia, et quasi innocentis hominis et rusticani; et qui nec facere nec declinare noverit insidias: sed quocumque respexeris, fulmina sunt. Haeret in causa, capit omne quod tetigerit: tergum vertit, ut superet: fugam simulat, ut occidat. Calumniemur ergo illum, atque dicamus ei: Testimonia quibus contra Judaeos, vel caeteras haereses usus es, aliter in suis locis, aliter in tuis Epistolis sonant. Videmus exempla captiva servire tibi ad victoriam, quae suis in voluminibus non dimicant. Nonne nobis loquitur cum Salvatore: aliter foris, aliter domi loquimur? Turbae", + "candidate_score": 0.660568, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_167_169", + "bdc_text": "Hic , ut de Oecolampadio , decessore meo sancto et venerando viro , pluribus paulo dicam , opus videtur . Non sum adeo stupidus , ut , quae is aliquando scripserit , non intelligam , neque tam negligens , ut libros eius pręteream . Hoc igitur adsevero invenire me duplicem eum virum in negocio coenae , contentiosum et placidum .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_415", + "psc_text": "in his aliquid doctrinae pariter ac leporis inveneris, putes tibi quoque scripta esse, quae illis scripta sunt. 2. Albinam communem matrem valere cupio: de corpore loquor, ut spiritu valeat, non ignorans: eamque per te salutari obsecro, et duplici pietatis officio focillari, quod in una atque eadem Christiana simul diligatur, et mater. EPISTOLA XXXIII. AD PAULAM PARS QUAEDAM. Indicem operum Origenis contra Varronis Opera conferens, ostendit, Ecclesiam Christi habuisse Scriptorem, qui omnes Graecos Latinosque superasset etiam librorum editorum multitudine. 1. Varro et Chalcenterus copiosissimi Scriptores. --Marcum Terentium Varronem miratur Antiquitas, quod apud Latinos tam innumerabiles libros scripserit. Graeci Chalcenterum miris efferunt laudibus, quod tantos libros composuerit, quantos quivis nostrum alienos sua manu describere non possit. Et quia nunc otiosum est apud Latinos, Graecorum voluminum indicem texere, de eo qui latine scripsit, aliqua commemorabo; ut intelligamus nos Epimenidis dormire somnum, et studium quod illi posuerunt in eruditione saecularium scripturarum, nos in congregandis", + "candidate_score": 0.66039, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_180_182", + "bdc_text": "Die Wörter \"et vino \" und \"vere\" ( vor \"adesse\" ) hat Myconius hier selbst hinzugefügt . Igitur dum ego adserui inter illos duos convenire , de placido dixi Oecolampadio , non de contendente , de altero quoque non certe ut , dum sua impellitur vehementia , sermonibusque utitur hyperbolicis contra hostes suos , sed uti confessus est ad nos omnes in Helvetiis . Et haec dixi tam diserte ( nam rabulis satisfacere volebam ) , ut satis videam , quales habuerim auditores , postquam tibi persuaserunt , ut pro mendaci me iudices .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1571", + "psc_text": "Abiron, qui minora peccarunt, non veniant ante tribunal Christi, et sui eum comparatione condemnent, qui extra Ecclesiam Salvatoris variarum doctrinarum thuribula diabolico igne complevit? Neque enim Dominus qui loquitur per Prophetam: Ego visiones multiplicavi, et in manibus Prophetarum assimilatus sum (Osee 12. 10. juxta LXX) , adulterinas eum docuit proferre doctrinas, nec qui a principio ipsi viderunt, et ministri fuerunt verbi Dei, nec Prophetarum chorus, qui olim vocabantur Videntes, haec eum instituit: sed ipse suae mentis arbitrio, furori daemonum serviens, et blando cogitationum errore deceptus, gregem, et ut ita dicam, 572 examen dogmatum perversorum, per totum orbem immisit mentibus indoctorum. Iste est qui Assyriis Babyloniisque fluminibus aperuit os suum, qui navem Ecclesiae bonarum mercium salutaris doctrinae plenam, fluctibus operire conatus est: dum imperitorum laude sustollitur, et Scripturarum sensum, aliter quam se habet veritas edisserens, gloriatur in confusione sua. Quis enim innumerabiles adeo et garrulos, et verbositatis atque imperitiae plenos conscripsit", + "candidate_score": 0.660271, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_180_182", + "bdc_text": "Die Wörter \"et vino \" und \"vere\" ( vor \"adesse\" ) hat Myconius hier selbst hinzugefügt . Igitur dum ego adserui inter illos duos convenire , de placido dixi Oecolampadio , non de contendente , de altero quoque non certe ut , dum sua impellitur vehementia , sermonibusque utitur hyperbolicis contra hostes suos , sed uti confessus est ad nos omnes in Helvetiis . Et haec dixi tam diserte ( nam rabulis satisfacere volebam ) , ut satis videam , quales habuerim auditores , postquam tibi persuaserunt , ut pro mendaci me iudices .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_884", + "psc_text": "impegimus. Igitur quia et errasse humanum est; et confiteri errorem, prudentis: tu quicumque reprehensor es, tu me obsecro emenda praeceptor, et verbum de verbo exprime. Debueras, inquit, dicere: « Oportebat nos, dilecte, non aestimatione Clericorum ferri. » Haec est Plautina eloquentia, hic lepos Atticus, et Musarum, ut dicunt, eloquio comparandus. Completur in me tritum vulgi sermone proverbium: Oleum perdit et impensas, qui bovem mittit ad ceroma. Haec non est illius culpa, cujus sub persona alius agit Tragoediam; sed Ruffini et Melanii magistrorum ejus, qui illum magna mercede nihil scire docuerunt. Nec reprehendo in quolibet Christiano sermonis imperitiam: atque utinam Socraticum illud haberemus: Scio, quod nescio; et alterius sapientis ( Chilonis ut putatur): Teipsum intellige. VENERATIONI mihi semper fuit non verbosa rusticitas, sed sancta simplicitas. Qui in sermone imitari 318 se dicit Apostolus, prius imitetur virtutes in vita illorum, in quibus loquendi simplicitatem excusabat sanctimoniae magnitudo; et syllogismos Aristotelis, contortaque Chrysippi", + "candidate_score": 0.660019, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_116_118", + "bdc_text": "futiliores suntVom Abendmahl hielten sich damals die Altgläubigen , die Täufer und Skeptiker fern; s. Burckhardt , aaO , 49f. 103f . -Mit dieser Haltung befindet sich Myconius gänzlich in Übereinstimmung mit Oekolampad ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2053", + "psc_text": "qui abstineat a cibis quos Deus creavit ad utendum cum gratiarum actione; qui quartadecima die mensis primi agnum mactet ad vesperam; et cum hoc feceris, imo non feceris (scio enim te Christianum, et rem sacrilegam non esse facturum) velis nolis, tuam sententiam reprobabis: et tunc scies opere, difficilius esse confirmare sua, quam aliena reprehendere. Ac ne forsitan tibi non crederemus, imo non intelligeremus quid diceres (frequenter enim in longum sermo protractus caret intelligentia: et dum non sentitur, minus reprehenditur) inculcas et replicas: Hoc Judaeorum Paulus dimiserat, quod malum habebant. Quod est malum Judaeorum, quod Paulus dimiserat? Utique illud quod sequitur: quod ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti (Rom. 10. 3) . « Deinde quod post passionem et resurrectionem Christi, dato ac manifestato sacramento gratiae secundum ordinem Melchisedech, adhuc putabant vetera sacramenta, non ex consuetudine solemnitatis, sed ex necessitate salutis esse celebranda: quae tamen si", + "candidate_score": 0.659807, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_182", + "bdc_text": "Et haec dixi tam diserte ( nam rabulis satisfacere volebam ) , ut satis videam , quales habuerim auditores , postquam tibi persuaserunt , ut pro mendaci me iudices .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_531", + "psc_text": "putas. Periculosum quippe est de servo alterius judicare (Rom. 14. 4), et non facilis venia, prava dixisse de rectis. Veniet, veniet illa dies in qua et mecum dolebis ardere non paucos. 2. Ego probrosus, ego versipellis et lubricus: ego mendax, et Satanae arte decipiens. Quid enim est tutius, haec vel credidisse, vel finxisse de insontibus, an etiam de noxiis credere noluisse? Osculabantur mihi manus quidam, et ore vipereo detrahebant: dolebant labiis, corde gaudebant. Videbat Dominus et subsannabat illos, et miserum me servum suum futuro cum eis judicio reservabat. Alius incessum meum calumniabatur et risum: ille vultui detrahebat; hic in simplicitate aliud suspicabatur. 196 Pene certe triennium cum eis vixi. Multa me virginum crebro turba circumdedit. Divinos Libros, ut potui, nonnullis saepe disserui. Lectio assiduitatem, assiduitas familiaritatem, familiaritas fiduciam fecerat. Dicant, quid unquam in me aliter senserint, quam Christianum decebat? Pecuniam cujusquam accepi? munera vel parva, vel magna non sprevi? in", + "candidate_score": 0.659683, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_190_192", + "bdc_text": "Rogo autem per dominum IesumIn der Vorlage in Versahen. , mea omnia sic accipias , ut decet amicum . Equidem in hoc negocio libenter inhęreo simplicitati scripturę propter dissidia confessionique nostrę communi . A quibus quidem si discessissem , recte et amice fecisses meam pręvaricationem increpando .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1991", + "psc_text": "dormitas, Domine (Matth. 8. 25) ? excitemusque illum, et navicula fluctuante, clamemus: Magister, salvos nos fac, perimus. 4. Plura dictare volueram, si non Epistolaris brevitas pudorem nobis tacendi imponeret: et si tu librorum ipsius ad nos voluisses mittere cantilenas, ut scire possemus ad quae [al. ea quae ] rescribere deberemus. Nunc autem aerem verberavimus, et non tam illius infidelitatem, quae omnibus patet, quam nostram fidem aperuimus. Caeterum si volueris, longiorem nos adversum eum librum scribere, mitte naenias illius et ineptias, ut Joannem Baptistam audiat praedicantem: Jam securis ad radices arborum posita est. Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur (Ibid. 3. 10) . 729 EPISTOLA CX. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum litteris suis nonnihil offensum demulcere studet Augustinus. Apologiam illius contra Ruffinum accepisse se testatur, deplorans tantos inter viros quondam amicissimos tam amarulentam discordiam incidisse. Domino venarando, et desideratissimo fratri compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem.", + "candidate_score": 0.659623, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_2_4", + "bdc_text": "februarii datas Oben Nr. 1846 . non quidem ut antehac , sed forma nova , qua hactenus non es usus , et scripsisti ministrorum et fratrum omnium nomine . Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2078", + "psc_text": "qui te unico amore complectitur, simulque obsecro, ut ignoscas pudori meo, quod diu ut rescriberem, praecipienti negare non potui. Nec ego tibi, sed causa causae respondit. Et si culpa est respondisse, quaeso ut patienter audias, multo major est provocasse. Sed facessant istiusmodi querimoniae: sit inter nos pura germanitas; et deinceps non quaestionum, sed caritatis ad nos scripta mittamus. Sancti 761 fratres qui nobiscum Domino serviunt, affatim te salutant. Sanctos qui tecum Christi leve trahunt jugum, praecipue sanctum et suspiciendum [al. suscipiendum ] papam Alypium, ut meo obsequio salutes, precor. Incolumem te et memorem mei, Christus Deus noster tucatur omnipotens, domine vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI.", + "candidate_score": 0.659236, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_179_181", + "bdc_text": "Oekolampad BA II 689 , Nr. 935 . Die Wörter \"et vino \" und \"vere\" ( vor \"adesse\" ) hat Myconius hier selbst hinzugefügt . Igitur dum ego adserui inter illos duos convenire , de placido dixi Oecolampadio , non de contendente , de altero quoque non certe ut , dum sua impellitur vehementia , sermonibusque utitur hyperbolicis contra hostes suos , sed uti confessus est ad nos omnes in Helvetiis .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2066", + "psc_text": "caeteris. Ego enim non tam vetera abolere conatus sum, quae linguae meae hominibus emendata de Graeco in Latinum transtuli, quam ea testimonia quae a Judaeis praetermissa sunt vel corrupta, proferre in medium; ut scirent nostri quid Hebraica Veritas contineret. Si cui legere non placet, nemo compellit invitum. Bibat vinum vetus cum suavitate, et nostra musta contemnat, quae in explanatione priorum edita sunt; ut sicubi illa non intelliguntur, ex nostris manifestiora fiant. Quod autem genus interpretationis in Scripturis sanctis sequendum sit, liber quem scripsi de Optimo genere interpretandi, et omnes Praefatiunculae divinorum Voluminum, quas editioni nostrae praeposuimus, explicant; ad illasque prudentem lectorem remittendum puto. Et si me, ut dicis, in novi Testamenti emendatione suscipis, exponisque causam cur suscipias; quia plurimi linguae Graecae habentes scientiam, de 754 meo possint opere judicare: eamdem integritatem debueras etiam in veteri credere Testamento, quod non nostra confinximus; sed ut apud Hebraeos invenimus, divina transtulimus. Sicubi dubitas,", + "candidate_score": 0.658264, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_202_204", + "bdc_text": "Nam ex eo , quo sententiam illam recte concepi , quicquid de rebus divinis adfectatum , quęsitum , proprium , ab humano confictum ingenio sine certis scripturis fugi , nec hactenus me paenituit . Sunt quaedam alia in tuis literis , quae , quia nihil ad rem , sciens praetereo , utpote quę scripsisti non ex te , sed ex aliorum ore et stomacho , atque id quidem , ne quid scribam ineptius , et quod lędat amicum immerentem . Unum illud tamen tacere non possum :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2023", + "psc_text": "eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis Commentarios secutus sum. Scripsit enim ille vir in Epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromateon suorum librum, commatico super explanatione ejus sermone complevit. Tractatus quoque varios, et Excerpta, quae vel sola possent [al. possint ] sufficere, composuit. Praetermitto Didymum videntem meum, et Laodicenum, de Ecclesia nuper egressum, et Alexandrum veterem haereticum, Eusebium quoque Emisenum, et Theodorum Heracleotem: qui et ipsi nonnullos super hac re Commentariolos reliquerunt. E quibus si vel pauca decerperem, fieret aliquid, quod non penitus contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum", + "candidate_score": 0.658022, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_202_204", + "bdc_text": "Nam ex eo , quo sententiam illam recte concepi , quicquid de rebus divinis adfectatum , quęsitum , proprium , ab humano confictum ingenio sine certis scripturis fugi , nec hactenus me paenituit . Sunt quaedam alia in tuis literis , quae , quia nihil ad rem , sciens praetereo , utpote quę scripsisti non ex te , sed ex aliorum ore et stomacho , atque id quidem , ne quid scribam ineptius , et quod lędat amicum immerentem . Unum illud tamen tacere non possum :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_906", + "psc_text": "Si contingeret docere quae didici: et quasi per manus mysteria tradere Prophetarum [al. Scripturarum ], nasceretur nobis aliquid quod docta Graecia non haberet. 9. Audi ergo, mi conserve, amice, germane: ausculta paulisper, quo in Scripturis sanctis calle gradiaris. TOTUM quod legimus in divinis Libris, nitet quidem, et fulget etiam in cortice, sed dulcius in medulla est. Qui edere vult nucleum, frangat nucem ( Ex Plauto ). « Revela, » inquit David, « oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua » (Ps. 118. 18). Si tantus Propheta tenebras ignorantiae confitetur, qua nos putas parvulos, et pene lactentes inscitiae nocte circumdari? Hoc autem velamen non solum in facie Moysi, sed et in Evangelistis et in Apostolis positum est. Turbis Salvator in parabolis loquebatur, et contestans mysticum esse quod dicebatur, aiebat: Qui habet aures audiendi audiat (Luc. 8. 8) . Nisi aperta fuerint universa quae scripta sunt ab eo, 326 qui habet", + "candidate_score": 0.657259, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_167_169", + "bdc_text": "Hic , ut de Oecolampadio , decessore meo sancto et venerando viro , pluribus paulo dicam , opus videtur . Non sum adeo stupidus , ut , quae is aliquando scripserit , non intelligam , neque tam negligens , ut libros eius pręteream . Hoc igitur adsevero invenire me duplicem eum virum in negocio coenae , contentiosum et placidum .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2985", + "psc_text": "ut propemodum contemnendos putarem. In eodem enim luto haesitat, et exceptis verbis tinnulis atquo emendicatis, nihil aliud loquitur. Tamen multum egimus; ut dum epistolae meae respondere conatur, apertius se proderet, et blasphemias suas omnibus patefaceret. Quidquid enim in illa miserabili Synodo Diospolitana dixisse se denegat, in, hoc opere confitetur; nec grande est ineptissimis naeniis respondere. Si autem Dominus vitam 1068 tribuerit, et notariorum habuerimus copiam, paucis lucubratiunculis respondebimus: non ut convincamus haeresim emortuam [al. mortuam ]; sed ut imperitiam atque blasphemiam ejus, nostris sermonibus confutemus. Meliusque hoc faceret sanctitas vestra; ne compellamur contra haereticum nostra laudare. Sancti filii communes Albina, Pinianus et Melania plurimum vos salutant. Has litteras de sancta Bethleem, sancto Presbytero Innocentio dedi perferendas. Neptis vestra Paula miserabiliter deprecatur, ut memores ejus sitis, et multum vos salutat. Incolumes vos et memores mei, Domini nostri Jesu Christi tueatur clementia, Domini vere sancti atque omnium affectione venerabiles patres. EPISTOLA CXLIV.", + "candidate_score": 0.657116, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_145_147", + "bdc_text": "Myconius hatte wohl diese Edition zur Hand : Ioannis Oecolampadii et Huldrichi Zvinglii epistolarum libri quatuor , Basel 1536 ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 182 ) , f. 116r. farraginis ad anonymum scripta , ex qua facile patet non contentioso , quidnam in coena praecipue quęsierit , nempe corpus et sanguinem Christi , non vel corporis vel sanguinis figuram . Addidi :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_415", + "psc_text": "in his aliquid doctrinae pariter ac leporis inveneris, putes tibi quoque scripta esse, quae illis scripta sunt. 2. Albinam communem matrem valere cupio: de corpore loquor, ut spiritu valeat, non ignorans: eamque per te salutari obsecro, et duplici pietatis officio focillari, quod in una atque eadem Christiana simul diligatur, et mater. EPISTOLA XXXIII. AD PAULAM PARS QUAEDAM. Indicem operum Origenis contra Varronis Opera conferens, ostendit, Ecclesiam Christi habuisse Scriptorem, qui omnes Graecos Latinosque superasset etiam librorum editorum multitudine. 1. Varro et Chalcenterus copiosissimi Scriptores. --Marcum Terentium Varronem miratur Antiquitas, quod apud Latinos tam innumerabiles libros scripserit. Graeci Chalcenterum miris efferunt laudibus, quod tantos libros composuerit, quantos quivis nostrum alienos sua manu describere non possit. Et quia nunc otiosum est apud Latinos, Graecorum voluminum indicem texere, de eo qui latine scripsit, aliqua commemorabo; ut intelligamus nos Epimenidis dormire somnum, et studium quod illi posuerunt in eruditione saecularium scripturarum, nos in congregandis", + "candidate_score": 0.656411, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_202_204", + "bdc_text": "Nam ex eo , quo sententiam illam recte concepi , quicquid de rebus divinis adfectatum , quęsitum , proprium , ab humano confictum ingenio sine certis scripturis fugi , nec hactenus me paenituit . Sunt quaedam alia in tuis literis , quae , quia nihil ad rem , sciens praetereo , utpote quę scripsisti non ex te , sed ex aliorum ore et stomacho , atque id quidem , ne quid scribam ineptius , et quod lędat amicum immerentem . Unum illud tamen tacere non possum :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1728", + "psc_text": "Christo fratri, et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae. Aliquid proculdubio impedimenti fuit. Unde agnosco, Dominum a me potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi, quod rescripseris. Nam rescribendi jam dedit, quia cum volueris, facillime poteris. 2. « Etiam hoc, quod ad me sane perlatum est, utrum quidem crederem, dubitavi; sed hinc quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare non debui. Hoc autem brevi, suggestum esse caritati tuae a nescio quibus fratribus, mihi dictum est, quod librum adversus te scripserim, Romamque miserim. Hoc falsum esse noveris: Deum nostrum testor, hoc me non fecisse, sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur, a me scriptum esse, puto te debere cognoscere: aut si cognosci non potest,", + "candidate_score": 0.656198, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_86_88", + "bdc_text": "Scripsi , quę tum docui , et servavi , atque ita invenio praeeuntem piae memorię Zvinglium nostrum me sequutum contendentem non adversus quempiam pręter papam et papistas . Et ut is tunc „est“ pro „significat“ exposuit Zwingli übernahm diese tropische Auslegung des Wortes \"est\" offenbar aus einem Brief von Kornelis Hoen ; s. Z IV 512-518 und 560 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2064", + "psc_text": "in eis falli non potuisse, perspicuum est. Tuo tibi sermone respondeo. Omnes veteres tractatores qui nos in Domino praecesserunt, et qui Scripturas sanctas interpretati sunt, aut obscura interpretati sunt, aut manifesta. Si obscura, quomodo tu ausus es post eos disserere, quod illi explanare 753 non potuerunt? Si manifesta, superfluum est te voluisse disserere, quod illos latere non potuit: maxime in explanatione Psalmorum, quos apud Graecos interpretati sunt multis voluminibus, primus Origenes, secundus Eusebius Caesariensis, tertius Theodorus Heracleotes, quartus Asterius Scythopolitanus, quintus Apollinaris Laodicenus, sextus Didymus Alexandrinus. Feruntur et diversorum in paucos Psalmos opuscula. Sed nunc de integro Psalmorum corpore dicimus. Apud Latinos autem Hilarius Pictaviensis, et Eusebius Vercellensis Episcopi, Origenem et Eusebium transtulerunt, quorum priorem et noster Ambrosius in quibusdam secutus est. Respondeat mihi prudentia tua, quare tu post tantos et tales Interpretes in explanatione Psalmorum diversa senseris. Si enim obscuri sunt Psalmi, te quoque in eis falli potuisse credendum", + "candidate_score": 0.655957, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_202_204", + "bdc_text": "Nam ex eo , quo sententiam illam recte concepi , quicquid de rebus divinis adfectatum , quęsitum , proprium , ab humano confictum ingenio sine certis scripturis fugi , nec hactenus me paenituit . Sunt quaedam alia in tuis literis , quae , quia nihil ad rem , sciens praetereo , utpote quę scripsisti non ex te , sed ex aliorum ore et stomacho , atque id quidem , ne quid scribam ineptius , et quod lędat amicum immerentem . Unum illud tamen tacere non possum :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1492", + "psc_text": "quod in libris περὶ Ἀρχῶν a se nuper Latine versis enucleetur, omittit. Tum quo animo Origenem legerit, docet. 1. Voce me provocas ad scribendum, terres eloquentia; et in epistolari stylo prope Tullium repraesentas. Quod quereris, me parvas et incomptas litterulas mittere, non venit de incuria, sed timore tui, ne verbosius ad te loquens, plura reprehendenda transmittam: et ut sanctae menti tuae simpliciter fatear, uno ad Occidentem navigandi tempore, tantae a me simul epistolae flagitantur, ut si cuncta ad singulos velim rescribere, occurrere nequeam. Unde accidit, ut omisca compositione verborum et scribentium sollicitudine, dictem quidquid 534 in buccam venerit; et amicum te tantum meorum dictorum, non judicem considerem. 2. Duas quaestiunculas tuae litterae praeferebant. Unam, Quare sit a Deo induratum cor Pharaonis (Exod. 4. 7. 10. 14); et Apostolus dixerit: Non volentis, neque currentis; sed miserentis est Dei (Rom. 9. 16) , et caetera, quae liberum videntur tollere arbitrium. Alteram, Quomodo", + "candidate_score": 0.655612, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_86_88", + "bdc_text": "Scripsi , quę tum docui , et servavi , atque ita invenio praeeuntem piae memorię Zvinglium nostrum me sequutum contendentem non adversus quempiam pręter papam et papistas . Et ut is tunc „est“ pro „significat“ exposuit Zwingli übernahm diese tropische Auslegung des Wortes \"est\" offenbar aus einem Brief von Kornelis Hoen ; s. Z IV 512-518 und 560 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_847", + "psc_text": "Unde et ego beatum me in hoc duntaxat negotio judico, quod apud eruditas aures imperitae linguae responsurus sum: quae objicit mihi vel ignorantiam, vel mendacium; si aut nescivi alienas litteras vere interpretari, aut nolui: quorum alterum error, alterum crimen est. Ac ne forsitan accusator meus facilitate, qua cuncta loquitur, et impunitate, qua sibi licere omnia putat, me quoque apud vos argueret, ut Papam Epiphanium criminatus est, hanc epistolam misi, quae te, et per te alios, qui nos amare dignantur, rei ordinem doceat. 2. Epiphanii litterae ad Joannem Episcopum. Eusebius Cremonensis Graeci sermonis ignarus. Pseudomonachus quid egerit. --Ante hoc ferme biennium miserat Joanni Episcopo supradictus Papa Epiphanius litteras, arguens eum in quibusdam dogmatibus, et postea clementer ad poenitentiam provocans. Harum exemplaria 306 certatim Palaestinae rapiebantur, vel ob auctoris meritum, vel ob elegantiam scriptionis. Erat in monasterio nostro vir apud suos haud ignobilis, Eusebius Cremonensis, qui cum haec Epistola per multorum ora", + "candidate_score": 0.654565, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_189_191", + "bdc_text": "Paucis igitur his causam meam defensam apud te volo . Rogo autem per dominum IesumIn der Vorlage in Versahen. , mea omnia sic accipias , ut decet amicum . Equidem in hoc negocio libenter inhęreo simplicitati scripturę propter dissidia confessionique nostrę communi .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1991", + "psc_text": "dormitas, Domine (Matth. 8. 25) ? excitemusque illum, et navicula fluctuante, clamemus: Magister, salvos nos fac, perimus. 4. Plura dictare volueram, si non Epistolaris brevitas pudorem nobis tacendi imponeret: et si tu librorum ipsius ad nos voluisses mittere cantilenas, ut scire possemus ad quae [al. ea quae ] rescribere deberemus. Nunc autem aerem verberavimus, et non tam illius infidelitatem, quae omnibus patet, quam nostram fidem aperuimus. Caeterum si volueris, longiorem nos adversum eum librum scribere, mitte naenias illius et ineptias, ut Joannem Baptistam audiat praedicantem: Jam securis ad radices arborum posita est. Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur (Ibid. 3. 10) . 729 EPISTOLA CX. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum litteris suis nonnihil offensum demulcere studet Augustinus. Apologiam illius contra Ruffinum accepisse se testatur, deplorans tantos inter viros quondam amicissimos tam amarulentam discordiam incidisse. Domino venarando, et desideratissimo fratri compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem.", + "candidate_score": 0.653358, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_86_88", + "bdc_text": "Scripsi , quę tum docui , et servavi , atque ita invenio praeeuntem piae memorię Zvinglium nostrum me sequutum contendentem non adversus quempiam pręter papam et papistas . Et ut is tunc „est“ pro „significat“ exposuit Zwingli übernahm diese tropische Auslegung des Wortes \"est\" offenbar aus einem Brief von Kornelis Hoen ; s. Z IV 512-518 und 560 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2024", + "psc_text": "omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere, utrum ea quae scripsimus, haberentur in Graecis, ut si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares: praesertim cum libere in Praefatione confessus sim, Origenis Commentarios me esse secutum, et vel mea, vel aliena dictasse; et in fine ejusdem 740 capituli, quod reprehendis, scripserim: « (Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem, debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commisit). » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in Graecis legerem: sed ea expressisse quae legeram, ut", + "candidate_score": 0.65303, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_148", + "bdc_text": "„Consonat hoc loco Oecolampadius cum Lutheri ( quem tum praeter consuetudinem pro suggestu nominavi ) epistola , quam annis superioribus misit ad civitates nostras evangelio donatas pro concordia .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1727", + "psc_text": "in saecula saeculorum. Amen. 18. Salutate invicem in osculo sancto. Salutant vos fratres qui nobiscum sunt. Et hoc nosse debetis: Pro defunctis Episcopis in locis singulorum constitutos. In urbe Nichium pro Theopempto, Theodosium: In Terenuthide Arsinthium: In oppido Geras pro Eudemone Pirozum: In Achaeis pro Apolline Musaeum: In Athrividi pro Isidoro Athanasium: In Cleopatride Offellum: In oppido Laton pro Timotheo Apellen. His ergo scribite, et ab eis, juxta morem, Ecclesiasticas suscipite litteras. 631 EPISTOLA CI AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Negat se in Hieronymum librum scripsisse, in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino carissimo, et desideratissimo, et honorando in Christo fratri, et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae. Aliquid proculdubio impedimenti fuit. Unde agnosco, Dominum a me potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi, quod rescripseris. Nam rescribendi jam", + "candidate_score": 0.653009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_115_117", + "bdc_text": "Nr. 933 ) . futiliores suntVom Abendmahl hielten sich damals die Altgläubigen , die Täufer und Skeptiker fern; s. Burckhardt , aaO , 49f. 103f .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2053", + "psc_text": "qui abstineat a cibis quos Deus creavit ad utendum cum gratiarum actione; qui quartadecima die mensis primi agnum mactet ad vesperam; et cum hoc feceris, imo non feceris (scio enim te Christianum, et rem sacrilegam non esse facturum) velis nolis, tuam sententiam reprobabis: et tunc scies opere, difficilius esse confirmare sua, quam aliena reprehendere. Ac ne forsitan tibi non crederemus, imo non intelligeremus quid diceres (frequenter enim in longum sermo protractus caret intelligentia: et dum non sentitur, minus reprehenditur) inculcas et replicas: Hoc Judaeorum Paulus dimiserat, quod malum habebant. Quod est malum Judaeorum, quod Paulus dimiserat? Utique illud quod sequitur: quod ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti (Rom. 10. 3) . « Deinde quod post passionem et resurrectionem Christi, dato ac manifestato sacramento gratiae secundum ordinem Melchisedech, adhuc putabant vetera sacramenta, non ex consuetudine solemnitatis, sed ex necessitate salutis esse celebranda: quae tamen si", + "candidate_score": 0.652876, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_105_107", + "bdc_text": "Quales omnino videntur , qui priori meae concioni interfuerunt . Parco igitur ex animo illis , non digladior . Qui vero in natali domini fuerunt praesentes , „fratres non leves aut futiles“ , ut tu vocas , Oben Nr. 1846 , 10f . si dicunt aliud quam locum PauliVor Pauli gestrichenes me [ ? ] .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2226", + "psc_text": "Domini: quia nos qui vivimus, qui residui sumus, in adventu Domini non praeveniemus eos, qui dormierunt: quoniam ipse Dominus in jussu, et in voce Archangeli, et in tuba Dei descendet de coelo; et mortui qui in Christo sunt, resurgent primi: deinde nos qui vivimus, qui residui sumus, simul cum illis rapiemur in nubibus obviam Christo in aera; et sic semper cum Domino erimus (1. Thess. 4. 15. et seqq.) . Super quo quamvis superior Acacii disputatio plenius ventilarit, tamen dicendum est quid videatur aliis, Theodoro videlicet, Apollinario, et Diodoro, qui unam sequuntur sententiam: quorum Diodorus haec scripsit. « Residuos atque viventes, Paulus Apostolus vocat; non quo velit intelligi et se et alios resurrectionis tempore in corpore reperiendos: sed nos dixit, pro eo quod est, justos; de quorum et ego sum numero. Ipsi enim rapientur obviam Christo, et non peccatores. Viventes autem, non juxta tropologiam, sanctos accipimus, qui peccato non mortui", + "candidate_score": 0.652604, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_176_178", + "bdc_text": "“Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 . September 1531 , publiziert zusammen mit Oekolampads \"Enarratio in evangelium Matthaei\" , Basel 1536 , S. 192f , von Myconius herausgegeben und mit einer Vorrede versehen ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 183 ) ; gedruckt in :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_907", + "psc_text": "Hoc autem velamen non solum in facie Moysi, sed et in Evangelistis et in Apostolis positum est. Turbis Salvator in parabolis loquebatur, et contestans mysticum esse quod dicebatur, aiebat: Qui habet aures audiendi audiat (Luc. 8. 8) . Nisi aperta fuerint universa quae scripta sunt ab eo, 326 qui habet clavem David: qui aperit, et nemo claudit, claudit, et nemo aperit: nullo alio reserante, pandentur. Si haberes hoc fundamentum, imo si quasi extrema manus operi tuo induceretur, nihil pulchrius, nihil doctius, nihil dulcius, nihilque Latinius tuis haberemus voluminibus. 10. Tertullianus creber est in sententiis, sed difficilis in loquendo. Beatus Cyprianus instar fontis purissimi, dulcis incedit et placidus; et cum totus sit in exhortatione virtutum, occupatus persecutionum angustiis, de Scripturis divinis nequaquam disseruit. Inclyto Victorinus martyrio coronatus, quod intelligit, eloqui non potest. Lactantius quasi quidam fluvius eloquentiae Tullianae, utinam tam nostra affirmare potuisset, quam facile aliena destruxit. Arnobius inaequalis et nimius,", + "candidate_score": 0.652372, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_4", + "bdc_text": "Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2871", + "psc_text": "Domino Deo nostro, cujus munere talis es, gratias agit. Unde cum libentius debeam a quolibet discere quod inutiliter ignoro, quam promptius quoslibet docere quod scio; quanto justius abs te hoc caritatis debitum flagito, cujus doctrina in nomine et adjutorio Domini tantum in Latina lingua Ecclesiasticae litterae adjutae sunt, quantum nunquam antea potuerunt? Maxime tamen istam sententiam: « Quicumque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus (Jacob. 2. 10): » si quo alio modo exponi melius posse novit tua dilectio, per Dominum obsecro, ut id nobiscum communicare digneris. » EPISTOLA CXXXIII. AD CTESIPHONTEM. Adversus Pelagium. Pelagiani dogmatis insaniam, in primis vero ἀπαθείαν, et ἀναμαρτησίαν, sive ab animi perturbationibus immunitatem, et impeccantiam, rogatu Ctesiphontis refellit, ostendens e quorum coenosis fontibus manarint. Tum Ruffinum redarguit, qui Xisti Pythagorici, sub nomine Sixti martyris ac Romani Pontificis, Pelagianum errorem redolentem librum Latine interpretatus sit, aliumque Eusebii Pamphili pro Origene, obtruderit quasi", + "candidate_score": 0.648369, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_191_193", + "bdc_text": "Equidem in hoc negocio libenter inhęreo simplicitati scripturę propter dissidia confessionique nostrę communi . A quibus quidem si discessissem , recte et amice fecisses meam pręvaricationem increpando . At postquam totis viribus illis innitor , consultius forsitan fuisset et amicius meo videre , si tu prius de rei veritate quęsivisses ex me .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1758", + "psc_text": "2. Quaeritis a me rem magni operis, et majoris invidiae; in qua scribentis non ingenium, sed eruditio comprobetur; ut dum ipse cupio de caeteris judicare, judicandum me omnibus praebeam: et in opere Psalterii juxta digestionem schedulae vestrae, ubicumque inter Latinos Graecosque contentio est, quid magis Hebraeis conveniat, significem. In quo illud breviter admoneo, ut sciatis aliam esse editionem, quam Origenes et Caesariensis Eusebius, omnesque Graeciae tractatores Κοινὴν, id est, communem appellant, atque Vulgatam, et a plerisque nunc Λουκιανὸς dicitur; aliam Septuaginta Interpretum, quae in Ἑξαπλοῖς codicibus reperitur, et a nobis in Latinum sermonem fideliter versa est, et Jerosolymae atque in Orientis ecclesiis decantatur. Super qua re et sanctus filius meus Avitus saepe quaesierat. Et quia se occasio fratris nostri Firmi Presbyteri dedit, qui mihi vestram epistolam reddidit; duobus scribens, in commune respondeo, et me magno amicitiae libero foenore, quod quanto magis solvimus, plus debemus. Sicut autem in 643 novo Testamento,", + "candidate_score": 0.647312, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_176_178", + "bdc_text": "“Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 . September 1531 , publiziert zusammen mit Oekolampads \"Enarratio in evangelium Matthaei\" , Basel 1536 , S. 192f , von Myconius herausgegeben und mit einer Vorrede versehen ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 183 ) ; gedruckt in :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_875", + "psc_text": "hoc loco apocryphorum quidam deliramenta sectari, et dicere, quod de Apocalyps. Eliae testimonium sumptum sit: cum in Isaia juxta Hebraicum ita legatur: « A saeculo non audierunt, nec auribus perceperunt. Oculus non vidit, Deus, absque te, quae praeparasti exspectantibus te » (Isai. 64. 4). Hoc Septuaginta multo aliter transtulerunt: « A saeculo non audivimus; neque oculi nostri viderunt Deum absque te, et opera tua vera, et facies exspectantibus te misericordiam. » Intelligimus unde sumptum sit testimonium, et tamen Apostolus non verbum expressit e verbo, sed παραφρασικῶς, eumdem sensum aliis sermonibus indicavit. In Epistola ad Romanos idem Apostolus Paulus exemplum de Isaia sumens: « Ecce, inquit, ponam in Sion lapidem offensionis, et petram scandali » (Isai. 8. 14), discordat a Translatione veteri; et tamen cum Hebraica veritate concordat. In Septuaginta enim contrarius sensus est: « Non ut lapidi offensionis occurreretis, neque ut petrae ruinae: » cum Apostolus quoque Petrus 315 Hebraeis", + "candidate_score": 0.647222, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_73", + "bdc_text": "Humana legi de coena usque ad satietatem Adagia , 2 , 8 , 73 ( ASD II/4 196 , Nr. 1773). , imo usque ad nauseam , verum nihil inde quietis conscientiae .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2424", + "psc_text": "conscientia (Ibid. 2. 14 et 15) . Ista lex quae in corde scribitur, omnes continet nationes: et nullus hominum est, qui hanc legem nesciat. Unde omnis mundus sub peccato, et universi homines praevaricatores legis sunt: et idcirco justum judicium Dei est scribentis in corde humani generis: Quod tibi fieri nolueris, alteri ne feceris. Quis enim ignoret homicidium, adulterium, furtum, et omnem concupiscentiam esse malum, ex eo quod sibi ea nolit fieri? Si enim mala esse nesciret, nequaquam doleret sibi esse illata. Per hanc naturalem legem et Cain cognovit peccatum suum, dicens: Major est causa mea, quam ut dimittar. Et Adam et Eva cognoverunt 873 peccatum suum, et propterea absconditi sunt sub ligno vitae. Pharao quoque antequam Lex daretur per Moysen, stimulatus lege naturae, sua crimina confitetur, et dicit: Dominus justus, ego autem et populus meus impii (Exod. 9. 27) . Hanc legem nescit pueritia, ignorat infantia, et peccans absque mandato,", + "candidate_score": 0.64646, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_167_169", + "bdc_text": "Hic , ut de Oecolampadio , decessore meo sancto et venerando viro , pluribus paulo dicam , opus videtur . Non sum adeo stupidus , ut , quae is aliquando scripserit , non intelligam , neque tam negligens , ut libros eius pręteream . Hoc igitur adsevero invenire me duplicem eum virum in negocio coenae , contentiosum et placidum .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2024", + "psc_text": "omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere, utrum ea quae scripsimus, haberentur in Graecis, ut si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares: praesertim cum libere in Praefatione confessus sim, Origenis Commentarios me esse secutum, et vel mea, vel aliena dictasse; et in fine ejusdem 740 capituli, quod reprehendis, scripserim: « (Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem, debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commisit). » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in Graecis legerem: sed ea expressisse quae legeram, ut", + "candidate_score": 0.646393, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_196_198", + "bdc_text": "nam video quandam energiam , qua vacat omne temporis huius acumen et omnis mundi dictio , imo haec ad illam nihil . Sentio robur item , ut vel in gravissimis contentionibus metu caream . Et satan cedere compellitur , quotiescunque simplici fide in verbum simpliciter acceptum pugnam capesso .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_565", + "psc_text": "« Fugite de medio Babylonis, et salvate unusquisque animam suam. Cecidit enim, cecidit Babylon magna, et facta est habitatio daemonum, et custodia omnis spiritus immundi » (Jerem. 51. 8). Est quidem ibi sancta Ecclesia, sunt trophaea Apostolorum, et Martyrum; et Christi vera confessio; est ab Apostolo praedicata fides, et gentilitate calcata, in sublime se quotidie erigens vocabulum Christianum: sed ipsa ambitio, potentia, magnitudo urbis, videri et videre, salutari et salutare, laudare et detrahere, vel audire vel proloqui, et tantam frequentiam hominum saltem invitum videre, a proposito Monachorum et quiete aliena sunt. Aut enim videmus venientes ad nos, et silentium perdimus: aut non videmus, et superbiae arguimur. Interdumque ut visitantibus reddamus vicem ad superbas fores pergimus, et inter linguas rodentium ministrorum, postes ingredimur auratos. In Christi vero, ut supra diximus, villula tota rusticitas, et extra Psalmos silentium est. Quocumque te verteris, arator stivam lenens, alleluia decantat. Sudans messor Psalmis se avocat,", + "candidate_score": 0.644845, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_201", + "bdc_text": "„Qui ambulat simpliciter , ambulat confidenter “ [ Spr 10 , 9 ] .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2157", + "psc_text": "jurgatrix: ergo iste placabilis. Quaero, utrum virum secuta sis, an postea inveneris? Si eum secuta es, manifestum est matrem reliqueris. Si postea reperisti, ostendis quid in matris hospitio non potueris invenire. Durus dolor est, et meo mucrone me vulnerans. Qui ambulat, inquit, simpliciter, ambulat confidenter (Prov. 10) . Tacerem, si me non morderet conscientia, et in aliis meum crimen non reprehenderem: nec per trabem oculi mei alterius festucam viderem. Nunc autem cum inter fratres procul habitans, eorumque fruens contubernio honeste sub arbitris, et videam raro, et videar: impudentissimum est hujus te verecundiam non sequi, cujus sequi testeris exemplum. Quod si dixeris: Et mihi sufficit conscientia mea: habeo Deum judicem, qui meae vitae est testis; non curo quid loquantur homines: audi Apostolum scribentem: Providentes bona, non solum coram Deo, sed etiam coram omnibus hominibus (Rom. 12) . Si quis te carpit, quod sis Christiana, quod sis virgo, ne cures, quod ideo", + "candidate_score": 0.644646, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_13", + "bdc_text": "Agnosco conciones habitas non solum diebus , quos tu nominas , sed per annos iam 12 pluribus de eucharistia , quas nemo reprehendit unquam exceptis anabaptistis vel horum similibus .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_714", + "psc_text": "In tanta morum discordia, quae potest esse concordia? HOSPITIOLUM tuum aut raro, aut nunquam mulierum pedes terant. Omnes puellas et virgines Christi, aut aequaliter ignora, aut aequaliter dilige. Ne sub eodem tecto mansites: nec in praeterita castitate confidas. Nec David sanctior: nec Salomone potes esse sapientior. MEMENTO semper, quod paradisi colonum, de possessione sua mulier ejecerit (Genes. 3). Aegrotanti tibi quilibet sanctus frater 260 assistat, et germana, vel mater, aut probatae quaelibet apud omnes fidei. Quod si hujuscemodi non fuerint consanguinitatis, castimoniaeque personae, multas anus nutrit Ecclesia, quae et officium praebeant, et beneficium accipiant ministrando, ut infirmitas quoque tua fructum habeat eleemosynae. Scio quosdam convaluisse corpore, et animo aegrotare coepisse. PERICULOSE TIBI ministrat, cujus vultum frequenter attendis. Si propter officium Clericatus, aut vidua a te visitatur, aut virgo, nunquam domum solus introeas. Tales habeto socios, quorum contubernio non infameris. Si Lector, si Acolytus, si Psaltes, te sequitur, non ornentur veste,", + "candidate_score": 0.643409, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_193_195", + "bdc_text": "At postquam totis viribus illis innitor , consultius forsitan fuisset et amicius meo videre , si tu prius de rei veritate quęsivisses ex me . Quamvis , quod factum est , ingratum non sit , fuisset tamen illud gratissimum , quia amicissimum . Sunt et aliae causae , cur simplicitati illi perseveranter insistam ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2012", + "psc_text": "manet, et Deus in eo (1 Joan. 4. 6) : quam si deseruerit, tantum faciat necesse est dolorem, quantum manens fecerat gaudium. Verumtamen ex amico intimo factus inimicus, quaerat sibi potius quod fingat astutus; non inveniat quod prodat iratus. HOC AUTEM unusquisque facile assequitur, non occultando quod fecerit, sed non faciendo quod occultari [al. occultare ] velit. Quod si misericordia Dei bonis piisque concedit, ut inter amicos, quoslibet futuros, liberi securique versentur, aliena peccata sibi commissa non prodant, quae prodi timeant [al. timent ], ipsi nulla committant. Cum enim falsum quid a maledico fingitur, aut omnino non creditur, aut certe integra salute, sola fama vexatur. Quod autem malum perpetratur, hostis est intimus, etiam si nullius intimi loquacitate aut lite vulgetur. Quapropter quis prudentium non videat, etiam tu quam tolerabiliter feras amicissimi quondam et familiarissimi incredibiles nunc inimicitias, consolante conscientia; et quemadmodum vel quod jactitat, vel quod a quibusdam forsitan creditur,", + "candidate_score": 0.642984, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_71", + "bdc_text": "Arbitror autem , quod hi sint loquuti forma optima , nedum simplicissima , et qui eos sequuntur , nequeant aberrare .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3085", + "psc_text": "Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum sit, quidve vitandum, illius consilio disce [al. discere ]. Maximum enim ad justitiam auxilium, est implere divinis eloquiis animum, et quod opere exequi cupias, semper corde meditari. Rudi adhuc populo, et hominibus ad obedientiam insuetis, per Moysen imperatur a Domino, ut in signum memoriae, qua praecepta Domini recordentur: per singulas vestimentorum fimbrias, habeant cum cocco hiacynthini coloris insignia, ut etiam casu huc illucque respicientibus oculis, mandatorum coelestium memoria nascatur. De quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a Domino (Matth. 23. 5), 1103 quod eas perverso usu, non ad commonitionem praeceptorum dei, sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de majoris", + "candidate_score": 0.642956, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_203_205", + "bdc_text": "Sunt quaedam alia in tuis literis , quae , quia nihil ad rem , sciens praetereo , utpote quę scripsisti non ex te , sed ex aliorum ore et stomacho , atque id quidem , ne quid scribam ineptius , et quod lędat amicum immerentem . Unum illud tamen tacere non possum : ex hominibus me non facere mihi deosZum Ausdruck s. Tertullian , Apologetica adv.", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1728", + "psc_text": "Christo fratri, et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae. Aliquid proculdubio impedimenti fuit. Unde agnosco, Dominum a me potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi, quod rescripseris. Nam rescribendi jam dedit, quia cum volueris, facillime poteris. 2. « Etiam hoc, quod ad me sane perlatum est, utrum quidem crederem, dubitavi; sed hinc quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare non debui. Hoc autem brevi, suggestum esse caritati tuae a nescio quibus fratribus, mihi dictum est, quod librum adversus te scripserim, Romamque miserim. Hoc falsum esse noveris: Deum nostrum testor, hoc me non fecisse, sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur, a me scriptum esse, puto te debere cognoscere: aut si cognosci non potest,", + "candidate_score": 0.641438, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_74", + "bdc_text": "Divina legi et pacem adeptus sum contra insultus et hominum et satanę ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_685", + "psc_text": "Virtutes contrarias, id est, daemones? Et quomodo legimus, in diluvio apertas cataractas coeli, et aquas inundasse diluvii? unde aperti sunt fontes abyssi, et totus mundus opertus est aquis (Genes. 7). 6. O furor hominum junctus stultitiae, qui reliquerunt illud quod in Proverbiis dicitur: « Audi fili sermonem patris tui, et ne abjicias legem matris tuae » (Prov. 6. 20), et conversi sunt ad errorem, et dicunt stulto, ut princeps sui sit; nec contemnunt res fatuatas, quae dicuntur a fatuo, sicut Scriptura testatur: « Fatuus autem fatua loquitur, et cor ejus vana intelligit » (Isai. 32. 6). Unde obsecro te, dilectissime, et quasi membris meis parcens, propter caritatem quam in te habeo, precor scribens et orans, ut impleas illud quod dicitur: « Nonne odientes te, Domine, odivi, et super inimicos tuos tabescebam? » (Psal. 138. 21.) Inimica et digna odio Origenis verba sunt, et Deo repugnantia, et sanctis ejus, et non", + "candidate_score": 0.640343, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_119_121", + "bdc_text": "s. Bonifacius Amerbachs Zeugnis aus dem Jahre 1531 in : Theophil Burc khardt- Biedermann , Bonifacius Amerbach und die Reformation , Basel 1894 , S. 94f. . De Oecolampadio vero quę adieci , hanc causam habuerunt :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2883", + "psc_text": "Monachos, scribit ad eam cujus nomen nigredinis testatur perfidiae tenebras, edidit librum et sententias περὶ ἀπαθεὶας quam nos impassibilitatem vel imperturbationem possumus dicere; quando nunquam animus nullo perturbationis vitio commovetur: et ut simpliciter dicam, vel saxum, vel Deus est. Hujus libros per Orientem Graecos, et interpretante discipulo 1030 ejus Ruffino, Latinos plerique in Occidente lectitant. Qui librum quoque scripsit, quasi de Monachis: multosque in eo enumerat, qui nunquam fuerunt, et quos fuisse describit Origenistas: et ab Episcopis damnatos esse non dubium est, Ammonium videlicet, et Eusebium, et Euthymium, et ipsum Evagrium, Or quoque et Isidorum, et multos alios, quos enumerare taedium est: et juxta illud Lucretii: Ac veluti pueris absinthia tetra medentes Cum dare conantur, prius oras pocula circum Contingunt dulci mellis flavoque liquore (LUCRET. l. 4. de Nat. rerum). Ita ille unum Joannem in ipsius libri posuit principio, quem et catholicum et sanctum fuisse non dubium est, ut per", + "candidate_score": 0.63924, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_97", + "bdc_text": "Interea nunquam cum anabaptistis signa nuda tenui in coena et Christum abesse a suis sacramentis .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129", + "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in", + "candidate_score": 0.638799, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_97", + "bdc_text": "Interea nunquam cum anabaptistis signa nuda tenui in coena et Christum abesse a suis sacramentis .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3131", + "psc_text": "agni carnes comedere, et postea sui corporis cibo nostros Apostolos reficit, et post Judaeorum typicum Pascha immolatus est Christus? Hoc, ut opinor, non ut veritas figuram; sed figura veritatem praecederet, quia non prius quod spiritale, sed quod animale, deinde quod spiritale unde electa, et amica 1117 sponsa Christi universalis Ecclesia anathematizat eos qui cum Judaeis in festivitate paschali XIV. celebrari definiunt, et Sabbata, et caetera hujus umbralis observantiae, et hoc tantum observare dignatus est quod Dominus ut in primo mense post XIV. diem paschalem festivitatem praecedente una Sabbatorum celebrari sine ulla ambiguitate censuerit, licet in hoc veritas Ecclesiae orta est: aliis sufficere credentibus, ut non in XIV. cum Judaeis Pascha celebrarent, alii hoc fortiter cauteque custodiant, ut immolationem veri agni Dei, qui tollit peccata mundi ante XIV. celebrare non audeant secundum illud legale praeceptum, quod et Dominus ad passionem veniens minime contempsit, observabitis eum usque ad XIV (Exod. 13. 6)", + "candidate_score": 0.637789, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_42_44", + "bdc_text": "Dezember 1535 hatten sich Leo Jud , Konrad Pellikan , Theodor Bibliander , Oswald Myconius und Simon Grynäus in Aarau ( Kt . Aargau) zu einem Gespräch über die geplante Abendmahlskonkordie mit den Lutheranern getroffen ; s. Köhler , ZL II 407f .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1280", + "psc_text": "urbe spectante Romana, ante diem Paschae in Basilica quondam Leterani, qui Caesariano truncatus est gladio, 460 staret in ordine poenitentium, Episcopo, Presbyteris, et omni populo collacrymantibus, sparsum crinem, ora lurida, squalidas manus, sordida colla submitteret? Quae peccata fletus iste non purget? quas inveteratas maculas haec lamenta non abluant? Petrus trinam negationem trina confessione delevit (Joan 21). Aaron sacrilegium, et conflatum ex auro vituli caput, fraternae correxere preces (Exod. 32). David sancti et mansuetissimi viri homicidium pariter et adulterium, septem dierum emendavit fames (2. Reg. 11. 12). Jacebat in terra, volutabatur in cinere, et oblitus regiae potestatis, lumen quaerebat in tenebris. Illumque tantum respiciens quem offenderat, lacrymabili [al. lacrymali ] voce dicebat: Tibi soli peccavi, et malum coram te feci (Ps. 50. 6) . Et: Redde mihi laetitiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me (Ibid. 14) . Atque factum est, ut qui me prius docuerat virtutibus, suis, quomodo stans non", + "candidate_score": 0.637611, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_34", + "bdc_text": "Er übersetzte das Erste Hel vetische Bekenntnis ins Englische ( posthum erschienen ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_881", + "psc_text": "si a diligenti lectore Translationi veteri conferatur: et tamen jure Septuaginta Editio obtinuit in Ecclesiis, vel quia prima est, et ante Christi facta adventum, vel quia ab Apostolis (in quibus tamen ab Hebraico non discrepat) usurpata. Aquila autem proselytus et contentiosus interpres, qui non solum verba, sed etymologias quoque verborum transferre conatus est, jure projicitur a nobis. Quis enim pro frumento et vino et oleo, possit, vel legere, vel intelligere, χεῦμα, ὀπωρισμόν, ϛιλπνότητα, quod nos possumus dicere « fusionem, pomationemque, » et « splendentiam. » Aut quia Hebraei non solum habent ἄρθρα, sed et πρόαρθρα, ille κακοζήλως, et syllabas interpretatur, et litteras dicitque σὺν τόν οὐρανόν καὶ σὺν τήν γήν, quod Graeca et Latina lingua omnino non recipit; cujus rei exemplum ex nostro sermone capere possumus. Quanta enim apud Graecos bene dicuntur, quae si ad verbum transferamus, 317 in Latino non resonant: et e regione, quae apud nos placent si", + "candidate_score": 0.637009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_203_205", + "bdc_text": "Sunt quaedam alia in tuis literis , quae , quia nihil ad rem , sciens praetereo , utpote quę scripsisti non ex te , sed ex aliorum ore et stomacho , atque id quidem , ne quid scribam ineptius , et quod lędat amicum immerentem . Unum illud tamen tacere non possum : ex hominibus me non facere mihi deosZum Ausdruck s. Tertullian , Apologetica adv.", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1492", + "psc_text": "quod in libris περὶ Ἀρχῶν a se nuper Latine versis enucleetur, omittit. Tum quo animo Origenem legerit, docet. 1. Voce me provocas ad scribendum, terres eloquentia; et in epistolari stylo prope Tullium repraesentas. Quod quereris, me parvas et incomptas litterulas mittere, non venit de incuria, sed timore tui, ne verbosius ad te loquens, plura reprehendenda transmittam: et ut sanctae menti tuae simpliciter fatear, uno ad Occidentem navigandi tempore, tantae a me simul epistolae flagitantur, ut si cuncta ad singulos velim rescribere, occurrere nequeam. Unde accidit, ut omisca compositione verborum et scribentium sollicitudine, dictem quidquid 534 in buccam venerit; et amicum te tantum meorum dictorum, non judicem considerem. 2. Duas quaestiunculas tuae litterae praeferebant. Unam, Quare sit a Deo induratum cor Pharaonis (Exod. 4. 7. 10. 14); et Apostolus dixerit: Non volentis, neque currentis; sed miserentis est Dei (Rom. 9. 16) , et caetera, quae liberum videntur tollere arbitrium. Alteram, Quomodo", + "candidate_score": 0.63693, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_79", + "bdc_text": "Ludimagister eram , quamobrem scholaria magis quam theologica curabam .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2082", + "psc_text": "caritatis jubes, ut in Scripturarum campo sine nostro invicem dolore ludamus. Equidem quantum ad me attinet, serio nos ista, quam ludo agere mallem. Quod si hoc verbum tibi propter facilitatem ponere placuit, ego fateor majus aliquid ex peto a benignitate virium tuarum, prudentiaque tam docta, et otiosa, annosa, studiosa, ingeniosa diligentia; haec tibi non tantum donante, verum etiam dictante Spiritu Sancto, ut in magnis et laboriosis quaestionibus, non tanquam ludentem in campo Scripturarum, sed in montibus anhelantem adjuves. Si autem propter hilaritatem, quam esse inter carissimos disserentes decet, putasti dicendum esse, ludamus: sive illud apertum et planum sit, unde colloquimur, sive arduum atque difficile, hoc ipsum edoce, obsecro te, quonam modo assequi valeamus: ut cum forte aliquid nos movet, quod nobis, et si non cautius attendentibus, certe tardius intelligentibus non probatum est: et quid nobis videatur contra conamur asserere, si hoc aliquanto securiore libertate dicamus, non incidamus in suspicionem puerilis", + "candidate_score": 0.636339, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_91", + "bdc_text": "Gottfried W. Locher , Huldrych Zwingli in neuer Sicht , Stuttgart 1969 , S. 258f. , ita et ego , Siehe tatsächlich Kirchhofer , Myconius 355 , wo aus einer noch vorhandenen Predigt des Myconius ( s.", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_695", + "psc_text": "Novimus autem, quia cum ille revelatus fuerit, similes ei erimus. Videbimus enim cum sicuti est » (1. Joan. 3. 2). Hoc enim propter gloriam, quae ibi revelanda est sanctis ejus, dictum est: sicut et in alio loco legimus: « A gloria in gloriam » (2. Cor. 3): cujus gloriae jam in isto saeculo sancti arrabonem et portiunculam susceperunt. Primus eorum Moyses, cujus fulsit facies valde, et radiabat veluti fulgor et sol. Secundus Elias, igneo curru raptus in coelum, et ignis detrimenta non sentiens. Stephanus 253 lapidabatur, et faciem habebat angeli, quae ab omnibus cernebatur. Hoc autem quod in paucis diximus, de omnibus intelligendum est, ut impleatur illud quod scriptum est: « Omnis qui sanctificat semetipsum, inter beatos numerabitur. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt » (Matth. 5. 8). 8. Cum haec ita se habeant, dilectissime, custodi animam tuam, et desine contra [al. circa ] nos murmurare. Dicit enim", + "candidate_score": 0.636191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_34_36", + "bdc_text": "Er übersetzte das Erste Hel vetische Bekenntnis ins Englische ( posthum erschienen ; s. HBBibl I 679.683 ) , und starb als Märtyrer in St. Andrews . Der hier angesprochene Brief Bullingers an Wishart fehlt. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_876", + "psc_text": "Isaia sumens: « Ecce, inquit, ponam in Sion lapidem offensionis, et petram scandali » (Isai. 8. 14), discordat a Translatione veteri; et tamen cum Hebraica veritate concordat. In Septuaginta enim contrarius sensus est: « Non ut lapidi offensionis occurreretis, neque ut petrae ruinae: » cum Apostolus quoque Petrus 315 Hebraeis Pauloque consentiens, ita posuerit: « Incredulis autem lapis offensionis et petra scandali » (Rom. 9. 33. et 1. Petr. 2). Ex quibus universis perspicuum est, Apostolos et Evangelistas in interpretatione veterum Scripturarum, sensum quaesisse, non verba: nec magnopere de ordine sermonibusque curasse, dum intellectui res pateret. 10. Lucas vir Apostolicus et Evangelista scribit, Stephanum primum Christi Martyrem in Judaica concione narrantem: « In septuaginta quinque animabus descendit Jacob in Aegyptum: et defunctus est ipse, et patres nostri translati sunt in Sychem et positi sunt in sepulcro quod emit Abraham pretio argenti a filiis Emor patris Sychem » (Act. 7. 15.", + "candidate_score": 0.633643, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_86", + "bdc_text": "Scripsi , quę tum docui , et servavi , atque ita invenio praeeuntem piae memorię Zvinglium nostrum me sequutum contendentem non adversus quempiam pręter papam et papistas .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2613", + "psc_text": "] habentes patrem, rete, naviculam, secuti Dominum, protinus omnia reliquerunt, portantes quotidie crucem suam, et ne virgam quidem in manu habentes. Haec dico, ut etiam si Clericatus te titillat desiderium, discas quod possis docere; et rationabilem hostiam offeras Christo: ne miles antequam tiro, ne prius magister sis, quam discipulus. Non est humilitatis meae, neque mensurae, judicare de Clericis, et de ministris Ecclesiarum sinistrum quippiam dicere. Habeant illi ordinem, et gradum suum, quem si tenueris, quomodo 938 tibi in eo vivendum sit, editus ad Nepotianum liber (Epist. LII), docere te poterit. Nunc monachi incunabula, moresque discutimus: et ejus monachi, qui liberalibus studiis eruditus in adolescentia, jugum Christi collo suo imposuit. 9. Laus vitae Coenobiticae. --Primumque tractandum est, utrum solus, an cum aliis in monasterio vivere debeas. Mihi quidem placet, ut habeas Sanctorum contubernium, nec ipse te doceas, et absque ductore ingrediaris viam, quam nunquam ingressus es, statimque tibi in partem alteram", + "candidate_score": 0.632203, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_33_35", + "bdc_text": "Wishart , im Jahr 1538 der Ketzerei beschuldigt , war als Flüchtling von Schottland nach Deutschland und in die Schweiz gekommen , kehrte aber 1543 nach Britannien und 1544 nach Schottland zurück . Er übersetzte das Erste Hel vetische Bekenntnis ins Englische ( posthum erschienen ; s. HBBibl I 679.683 ) , und starb als Märtyrer in St. Andrews .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1362", + "psc_text": "prior per « Samech » litteram scribitur, interpretaturque « rubus, » sive « odium: » 489 haec autem per « Sade, » et vertitur in « mandatum. » Illudque quod jungitur, « Cades, » non ut plerique aestimant, « sancta » dicitur: sed « mutata, » sive « translata. » Legimus in Genesi (Cap. 28. v. 21) juxta Hebraicam Veritatem, ubi Judas meretricem putans Thamar, dona transmisit: et sequester munerum interrogat, « ubi est cadesa, » hoc est, « scortum, » cujus habitus a caeteris feminis immutatus est. In multis quoque locis hoc idem reperimus. Sin autem « sancta » interpretatur, κατὰ ἀντίφρασιν est intelligendum: quomodo Parcae dicuntur ab eo quod minime parcant, et bellum, quod nequaquam bellum sit, et lucus, quod minime luceat. In hac Mansione moritur Maria, et sepelitur: et propter aquas contradictionis Moyses et Aaron offendunt Dominum, et prohibentur transire Jordanem, missisque nuntiis ad Edom, transitus petitur,", + "candidate_score": 0.631336, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_34_36", + "bdc_text": "Er übersetzte das Erste Hel vetische Bekenntnis ins Englische ( posthum erschienen ; s. HBBibl I 679.683 ) , und starb als Märtyrer in St. Andrews . Der hier angesprochene Brief Bullingers an Wishart fehlt. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_877", + "psc_text": "et Evangelista scribit, Stephanum primum Christi Martyrem in Judaica concione narrantem: « In septuaginta quinque animabus descendit Jacob in Aegyptum: et defunctus est ipse, et patres nostri translati sunt in Sychem et positi sunt in sepulcro quod emit Abraham pretio argenti a filiis Emor patris Sychem » (Act. 7. 15. 16. et Genes. 23). Hic locus in Genesi multo aliter invenitur, quod scilicet Abraham emerit ab Ephron Hetheo, filio Seor, juxta Hebron, quadringentis drachmis argenti, speluncam duplicem, et agrum circa eam, sepelieritque in ea Saram uxorem suam. Atque in eodem legimus libro, postea revertentem de Mesopotamia Jacob cum uxoribus et filiis suis, posuisse tabernaculum ante Salem urbem Sychimorum, quae est in terra Chanaan, et habitasse ibi, et emisse partem agri, in quo habebat tentoria, ab Emor patre Sychem centum agnis: et statuisse ibi altare, et invocasse ibi Deum Israel (Ibid. 33). Abraham non emit specum ab Emor patre Sychem: sed", + "candidate_score": 0.631095, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_79_81", + "bdc_text": "Ludimagister eram , quamobrem scholaria magis quam theologica curabam . Quod publice autem praelegebam , senatus decreto factum est ; Myconius meint seine ( nicht erhaltenen ) neutestamentlichen deutschen Vorlesungen , die er auf Geheiß des Rates hielt ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3085", + "psc_text": "Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum sit, quidve vitandum, illius consilio disce [al. discere ]. Maximum enim ad justitiam auxilium, est implere divinis eloquiis animum, et quod opere exequi cupias, semper corde meditari. Rudi adhuc populo, et hominibus ad obedientiam insuetis, per Moysen imperatur a Domino, ut in signum memoriae, qua praecepta Domini recordentur: per singulas vestimentorum fimbrias, habeant cum cocco hiacynthini coloris insignia, ut etiam casu huc illucque respicientibus oculis, mandatorum coelestium memoria nascatur. De quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a Domino (Matth. 23. 5), 1103 quod eas perverso usu, non ad commonitionem praeceptorum dei, sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de majoris", + "candidate_score": 0.630841, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_34", + "bdc_text": "Er übersetzte das Erste Hel vetische Bekenntnis ins Englische ( posthum erschienen ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_970", + "psc_text": "interpretatus est, et Prophetarum obscura disseruit: et tam novi quam veteris Testamenti revelavit maxima sacramenta. Si igitur quae bona sunt, transtuli, et mala vel amputavi, vel correxi, vel tacui; arguendus sum cur per me Latini bona ejus habeant, et mala ignorent? Si hoc crimen est, arguatur Confessor Hilarius qui Psalmorum interpretationem, et Homilias in Job ex libris ejus, id est, ex Graeco in latinum transtulit. Sit in culpa ejusdem confessionis Vercellensis Eusebius, qui omnium Psalmorum Commentarios haeretici hominis ( Eusebii Caesariensis ) vertit in nostrum eloquium: licet haeretica praetermittens, optima quaeque transtulerit. Taceo de Victorino Petabionensi, et caeteris, qui Origenem in explanatione duntaxat Scripturarum secuti sunt, et expresserunt: ne non tam me defendere, quam socios criminis videar quaerere. Ad teipsum 349 veniam: cur tractatus ejus in Job descriptos habes? In quibus contra diabolum, et de stellis coeloque disputans, quaedam locutus est, quae Ecclesia non recipit? Tibi soli licet τῷ σοφωτάτῳ", + "candidate_score": 0.630778, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_126_128", + "bdc_text": "Ein Sonderling aus der Reformationszeit , in : Basler Jahrbuch 1900 , S. 60 . Myconius und Borrhaus bewarben sich damals für die gleiche Stelle an der Universität Basel ( oben Nr. 1844 , 5-7 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_664", + "psc_text": "curem, si scribas quod placuerit. Scribebantur enim, et epistolae biblinae juxta Isaiam: et mittebantur super aquas, quae cito cum saeculo transeunt. Nihil tibi nocuimus, nihil injuriae fecimus, nec quicquam violenter extorsimus. In monasterio fratrum, et fratrum Peregrinorum, qui provinciae nihil tuae deberent: et propter nostram parvitatem, et litteras, quas ad eos crebro direximus, communionis quoque tuae coeperunt habere discordiam, ne viderentur quadam duritia, et conscientia nostra, antiquae fidei ab Ecclesia separari, ordinavimus Diaconum: et postquam ministravit, rursum Presbyterum, super quo debueras gratulari, intelligens quod ob Dei timorem hoc sumus facere compulsi: maxime cum nulla sit diversitas in sacerdotio Dei, et ubi utilitati Ecclesiae providetur. Nam, et si singuli Ecclesiarum Episcopi habent sub se Ecclesias, quibus curam videntur impendere: et nemo super alienam mensuram extenditur, tamen praeponitur omnibus caritas Christi, in qua nulla simulatio est: nec considerandum quid factum sit, sed quo tempore, et quo modo, et in quibus, et quare", + "candidate_score": 0.62795, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_152_154", + "bdc_text": "An , mi Bullingere , dixi perperam ? Quid igitur permisisti Bucero loqui ad hunc modum : Das Folgende entspricht dem von Bucer verfassten deutschen Titel zur Wittenberger Konkordie ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_626", + "psc_text": "Nimirum illud, Quod erubescit suo vocare nomine? » Ego arbitror quando dicit, ad idipsum, et rem ipsam tacet, non eum nominare palam coitum, sed verecunde ostendere. An quia sequitur, « Quod tentationi praefert Satanae, quod habet causam incontinentiam? » Nonne alio verborum ordine idipsum est, ne tentet vos Satanas propter incontinentiam vestram? An quia dixi, « Et mussitamus adhuc nuptias non vocare indulgentiam, sed praeceptum? » Quod si durum est, imputetur Apostolo, qui ait: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium; non mihi, qui excepto praepostero ordine, nec sensum, nec verba mutavi. 17. Transeamus ad reliqua, epistolari enim brevitate festinat oratio: « Dico, inquit Apostolus, innuptis, et viduis, bonum est eis, si sic permanserint, ut ego. Si autem se non continent, nubant: melius est enim nubere, quam uri » (1. Cor. 7. 8. 9). Quod capitulum 229 nos sic interpretati sumus: « Postquam nuptis concesserat usum conjugii, et ostenderat", + "candidate_score": 0.627402, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_34", + "bdc_text": "Er übersetzte das Erste Hel vetische Bekenntnis ins Englische ( posthum erschienen ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2065", + "psc_text": "Apud Latinos autem Hilarius Pictaviensis, et Eusebius Vercellensis Episcopi, Origenem et Eusebium transtulerunt, quorum priorem et noster Ambrosius in quibusdam secutus est. Respondeat mihi prudentia tua, quare tu post tantos et tales Interpretes in explanatione Psalmorum diversa senseris. Si enim obscuri sunt Psalmi, te quoque in eis falli potuisse credendum est. Si manifesti, illos in eis falli potuisse non creditur: ac per hoc utroque modo superflua erit interpretatio tua, et hac lege post priores nullus loqui audebit, et quodcumque alius occupaverit alius de eo licentiam scribendi non habebit. QUIN POTIUS humanitatis tuae est, in quo veniam tibi tribuis, indulgere et caeteris. Ego enim non tam vetera abolere conatus sum, quae linguae meae hominibus emendata de Graeco in Latinum transtuli, quam ea testimonia quae a Judaeis praetermissa sunt vel corrupta, proferre in medium; ut scirent nostri quid Hebraica Veritas contineret. Si cui legere non placet, nemo compellit invitum. Bibat vinum vetus", + "candidate_score": 0.627202, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_168", + "bdc_text": "Non sum adeo stupidus , ut , quae is aliquando scripserit , non intelligam , neque tam negligens , ut libros eius pręteream .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2024", + "psc_text": "omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere, utrum ea quae scripsimus, haberentur in Graecis, ut si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares: praesertim cum libere in Praefatione confessus sim, Origenis Commentarios me esse secutum, et vel mea, vel aliena dictasse; et in fine ejusdem 740 capituli, quod reprehendis, scripserim: « (Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem, debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commisit). » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in Graecis legerem: sed ea expressisse quae legeram, ut", + "candidate_score": 0.626348, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_45", + "bdc_text": "Myconius hatte in seinem Brief an Bullinger vom 9 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1992", + "psc_text": "et in ignem mittetur (Ibid. 3. 10) . 729 EPISTOLA CX. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum litteris suis nonnihil offensum demulcere studet Augustinus. Apologiam illius contra Ruffinum accepisse se testatur, deplorans tantos inter viros quondam amicissimos tam amarulentam discordiam incidisse. Domino venarando, et desideratissimo fratri compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Quamvis existimem antequam ista sumeres, venisse in manus tuas litteras meas, quas per Dei servum, filium nostram Cyprianum Diaconum misi, quibus certissime agnosceres meam esse epistolam, cujus exemplaria illuc pervenisse [al. venisse ] commemorasti; unde jam me arbitror rescriptis tuis, velut Entellinis gravibus atque acribus caestibus (Aeneid. V), tanquam audacem Daretem coepisse pulsari atque versari: nunc tamen eis ipsis respondebo litteris tuis, quas mihi per sanctum filium nostrum Asterium jam [al. abest jam ] mittere dignatus es, in quibus multa in me comperi tuae benevolentissimae caritatis, et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque ubi mulcebar", + "candidate_score": 0.626293, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_168", + "bdc_text": "Non sum adeo stupidus , ut , quae is aliquando scripserit , non intelligam , neque tam negligens , ut libros eius pręteream .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1492", + "psc_text": "quod in libris περὶ Ἀρχῶν a se nuper Latine versis enucleetur, omittit. Tum quo animo Origenem legerit, docet. 1. Voce me provocas ad scribendum, terres eloquentia; et in epistolari stylo prope Tullium repraesentas. Quod quereris, me parvas et incomptas litterulas mittere, non venit de incuria, sed timore tui, ne verbosius ad te loquens, plura reprehendenda transmittam: et ut sanctae menti tuae simpliciter fatear, uno ad Occidentem navigandi tempore, tantae a me simul epistolae flagitantur, ut si cuncta ad singulos velim rescribere, occurrere nequeam. Unde accidit, ut omisca compositione verborum et scribentium sollicitudine, dictem quidquid 534 in buccam venerit; et amicum te tantum meorum dictorum, non judicem considerem. 2. Duas quaestiunculas tuae litterae praeferebant. Unam, Quare sit a Deo induratum cor Pharaonis (Exod. 4. 7. 10. 14); et Apostolus dixerit: Non volentis, neque currentis; sed miserentis est Dei (Rom. 9. 16) , et caetera, quae liberum videntur tollere arbitrium. Alteram, Quomodo", + "candidate_score": 0.625216, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_192_194", + "bdc_text": "A quibus quidem si discessissem , recte et amice fecisses meam pręvaricationem increpando . At postquam totis viribus illis innitor , consultius forsitan fuisset et amicius meo videre , si tu prius de rei veritate quęsivisses ex me . Quamvis , quod factum est , ingratum non sit , fuisset tamen illud gratissimum , quia amicissimum .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2012", + "psc_text": "manet, et Deus in eo (1 Joan. 4. 6) : quam si deseruerit, tantum faciat necesse est dolorem, quantum manens fecerat gaudium. Verumtamen ex amico intimo factus inimicus, quaerat sibi potius quod fingat astutus; non inveniat quod prodat iratus. HOC AUTEM unusquisque facile assequitur, non occultando quod fecerit, sed non faciendo quod occultari [al. occultare ] velit. Quod si misericordia Dei bonis piisque concedit, ut inter amicos, quoslibet futuros, liberi securique versentur, aliena peccata sibi commissa non prodant, quae prodi timeant [al. timent ], ipsi nulla committant. Cum enim falsum quid a maledico fingitur, aut omnino non creditur, aut certe integra salute, sola fama vexatur. Quod autem malum perpetratur, hostis est intimus, etiam si nullius intimi loquacitate aut lite vulgetur. Quapropter quis prudentium non videat, etiam tu quam tolerabiliter feras amicissimi quondam et familiarissimi incredibiles nunc inimicitias, consolante conscientia; et quemadmodum vel quod jactitat, vel quod a quibusdam forsitan creditur,", + "candidate_score": 0.624993, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_91_93", + "bdc_text": "Gottfried W. Locher , Huldrych Zwingli in neuer Sicht , Stuttgart 1969 , S. 258f. , ita et ego , Siehe tatsächlich Kirchhofer , Myconius 355 , wo aus einer noch vorhandenen Predigt des Myconius ( s. oben Nr. 1846 , Anm. 2 ) aus dem Jahr 1543 zitiert wird . Siehe ferner Myconius an Melanchthon , 9 . Juni 1544 ( Pollet , Bucer II 369 )", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2300", + "psc_text": "mitigavit: ut miserabilis Israel ruinas Templi, nudatis plangat lacertis: et in Christo turba credentium, nova quotidie videat Ecclesiae tecta consurgere, et dicat Sion, Angustus mihi locus est (Isai. 49. 20) : impleaturque illud, quod in Isaia scriptum est: Et erit sepulcrum ejus inclytum (Ibid. 11. 10) . CAP. IX.--Quomodo Salvator secundum Joannem (Joan. 20), insufflavit Spiritum Sanctum in sanctos Apostolos, et secundum Lucam, post ascensionem se missurum repromittit? Hujus quaestionis perfacilis solutio est, si docente Apostolo Paulo, Spiritus Sancti diversas gratias noverimus. Scribit enim in prima ad Corinthios Epistola: « Divisiones donorum sunt, idem vero Spiritus: et divisiones ministeriorum sunt, idem autem Dominus: et divisiones operationum sunt, idem autem Deus, qui operatur omnia in omnibus. Unicuique autem datur manifestatio spiritus. ad id quod expedit. Alii quidem datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alii gratia sanitatum in uno Spiritu, alii fides 834 in eodem Spiritu, alii", + "candidate_score": 0.624484, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_37_39", + "bdc_text": "Martin Holt Dotter weich , in : The Oxford Dictionary of National Biography , Bd. 59 , Oxford 2004 , S. 852-856 ; The Oxford Dictionary of the Christian Church , Oxford 3 1997 , S. 1757 ( mit weiterer Lit. ). , qui sic a te petierat , Ein entsprechender Brief von George Wishart fehlt ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1746", + "psc_text": "in Graeco aliud inveniatur, ut inde aliquid proferri aut probari dubitetur. Brevem putabam futuram hanc epistolam: sed nescio quomodo ita mihi dulce factum est in ea progredi, ac si tecum loquerer. Sed obsecro te per Dominum, ne te pigeat ad omnia respondere, et praestare mihi, quantum potueris, praesentiam tuam. 638 EPISTOLA CV. AD AUGUSTINUM. Expostulat de Augustini Epistola per Italiam sparsa, qua taxabatur locus non recte a se expositus in Epistola ad Galatas. Domino vere Sancto et Beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS, in Domino salutem. 1. Crebras ad me epistolas dirigis, et saepe compellas, ut respondeam cuidam Epistolae tuae, cujus ad me, ut ante jam scripsi, per fratrem Sysinnium Diaconum exemplaria pervenerunt absque suscriptione tua; et quam primum per fratrem Profuturum, secundo per quemdam alium te misisse significas: et interim Profuturum retractum de itinere, et Episcopum constitutum, veloci morte subtractum: illum cujus nomen retices, maris timuisse discrimina, et navigationis mutasse consilium.", + "candidate_score": 0.622001, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_39", + "bdc_text": "The Oxford Dictionary of the Christian Church , Oxford 3 1997 , S. 1757 ( mit weiterer Lit. ). , qui sic a te petierat , Ein entsprechender Brief von George Wishart fehlt ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1738", + "psc_text": "occasio, quam ut per Dei servum, ac ministrum fidelissimum, mihique carissimum, mea tibi afferretur epistola, qualis est filius noster Cyprianus diaconus. Per hunc certe ita spero litteras tuas, ut certius in hoc rerum genere quidquam sperare non possim. Nam nec studium in petendis rescriptis memorato filio nostro deerit, nec gratia in promerendis, nec diligentia in custodiendis, nec alacritas in perferendis, nec fides in reddendis: tantum si aliquo modo merear, adjuvet Dominus, et adsit cordi tuo, et desiderio meo, ut fraternam voluntatem nulla major voluntas impediat. 2. Quia ergo duas jam epistolas misi; nullam autem tuam postea recepi, easdem ipsas rursum mittere volui, credens eas non pervenisse. Quae et si pervenerunt, ac fortasse tuae potius ad me minime pervenire potuerunt, ea ipsa scripta, quae jam misisti, iterum mitte, si forte reservata sunt. Sin minus, rursus dicta quod legam, dum tamen his respondere ne [al. non] graveris, quod jam diu est ut", + "candidate_score": 0.62098, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_79", + "bdc_text": "Ludimagister eram , quamobrem scholaria magis quam theologica curabam .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_756", + "psc_text": "de extremis mundi finibus venit ad Templum, reliquit aulam regiam: et tantus amator Legis, divinaeque scientiae fuit, ut etiam in vehiculo sacras litteras legeret: et tamen cum librum teneret, et verba Domini cogitatione conciperet, lingua volveret, labiis personaret, ignorabat eum, quem in libro nesciens venerabatur. Venit Philippus, ostendit ei Jesum, qui clausus latebat in littera. O mira doctoris virtus! Eadem hora credit eunuchus, baptizatur, fidelis et sanctus est; ac de discipulo magister: plus in deserto fonte Ecclesiae, quam in aurato synagogae Templo reperit. 6. Haec a me perstricta sunt breviter 275 (neque enim Epistolaris angustia evagari longius patiebatur) ut intelligeres te in Scripturis sanctis, sine praevio et monstrante semitam, non posse ingredi. Taceo de Grammaticis, Rhetoribus, Philosophis, Geometris, Dialecticis, Musicis, Astronomis, Astrologis, Medicis, quorum scientia mortalibus vel utilissima est, et in tres partes scinditur, τό δὸγμα, τὴν μέθοδον, τὴν ἐμπειριαν. Ad minores artes veniam, et quae non tam λογῳ, quam", + "candidate_score": 0.6198, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_37_39", + "bdc_text": "Martin Holt Dotter weich , in : The Oxford Dictionary of National Biography , Bd. 59 , Oxford 2004 , S. 852-856 ; The Oxford Dictionary of the Christian Church , Oxford 3 1997 , S. 1757 ( mit weiterer Lit. ). , qui sic a te petierat , Ein entsprechender Brief von George Wishart fehlt ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", + "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", + "candidate_score": 0.619793, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_34", + "bdc_text": "Er übersetzte das Erste Hel vetische Bekenntnis ins Englische ( posthum erschienen ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2064", + "psc_text": "in eis falli non potuisse, perspicuum est. Tuo tibi sermone respondeo. Omnes veteres tractatores qui nos in Domino praecesserunt, et qui Scripturas sanctas interpretati sunt, aut obscura interpretati sunt, aut manifesta. Si obscura, quomodo tu ausus es post eos disserere, quod illi explanare 753 non potuerunt? Si manifesta, superfluum est te voluisse disserere, quod illos latere non potuit: maxime in explanatione Psalmorum, quos apud Graecos interpretati sunt multis voluminibus, primus Origenes, secundus Eusebius Caesariensis, tertius Theodorus Heracleotes, quartus Asterius Scythopolitanus, quintus Apollinaris Laodicenus, sextus Didymus Alexandrinus. Feruntur et diversorum in paucos Psalmos opuscula. Sed nunc de integro Psalmorum corpore dicimus. Apud Latinos autem Hilarius Pictaviensis, et Eusebius Vercellensis Episcopi, Origenem et Eusebium transtulerunt, quorum priorem et noster Ambrosius in quibusdam secutus est. Respondeat mihi prudentia tua, quare tu post tantos et tales Interpretes in explanatione Psalmorum diversa senseris. Si enim obscuri sunt Psalmi, te quoque in eis falli potuisse credendum", + "candidate_score": 0.619411, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_56", + "bdc_text": "- Dieser ganze Abschnitt wird von Myconius in seinem Brief an Vadian vom 10 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1357", + "psc_text": "in monte Gadgad (Num. 33. 32) . Vicesima nona Mansio interpretatur « nuntius, » sive « expeditio, » et « accinctio » vel certe (quod nos verius arbitramur) κατακοπὴ, id est, « concisio. » Haud aliter possumus magistri discipulorum atque credentium eos facere filios necessitatis, nisi praeceptores eorum interfecerimus. Crudeles simus in occisione eorum: non parcat manus nostra, armum, aut extremum auriculae de ore leonis extrahere. « Maledictus qui facit opus Domini negligenter, et qui prohibet gladium suum a sanguine » (Jer. 48. 10). Unde et David: « In matutino, inquit, interficiebam omnes peccatores terrae » (Psal. 100. 8). De nuntio autem, et accinctione haec breviter possumus dicere, quod filiis necessitatis grandes ad virtutem stimulos suggeramus, cum eis nuntiaverimus praemia futurorum, et accinctos inire bella docuerimus. Horum trium quidquid magister fecerit, in monte consistit. XXX. MANSIO. Et profecti de monte Gadgad, castra metati sunt in Jetabatha (Num. 33. 33) .", + "candidate_score": 0.619095, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_43_45", + "bdc_text": "Aargau) zu einem Gespräch über die geplante Abendmahlskonkordie mit den Lutheranern getroffen ; s. Köhler , ZL II 407f . Myconius hatte in seinem Brief an Bullinger vom 9 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1248", + "psc_text": "convivium (Matth. 26), utique non quia leprosus erat eo tempore, quo habebat hospitem Salvatorem, sed quia leprosus ante fuerat. Matthaeus quoque in 449 catalogo Apostolorum Publicanus dicitur, non quo permanserit Publicanus post Apostolicam dignitatem, sed quia prius fuerit Publicanus: ut ubi superabundavit peccatum, superabundaret gratia. 4. Simulque considera quid dicat Ecclesia contra Synagogam calumniatricem: Ego et mulier haec habitabamus in domo una (3. Reg. 3. 17) . Post resurrectionem enim Domini Salvatoris, una de utroque populo Ecclesia congregata est; et quam eleganter: Peperi, inquit, apud eam in cubiculo. Ecclesia enim de Gentibus, quae non habebat prius Legem et Prophetas, peperit in domo Synagogae: nec egressa est de cubiculo, sed ingressa. Unde dicit in Cantico Canticorum: Introduxit me rex in cubiculum suum (Cant. 1. 3) . Et iterum: Et quidem non spernam te. Assumens introducam te in domum matris meae, et in cubiculum ejus quae concepit me (Cant. 3. 4) .", + "candidate_score": 0.618984, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_209", + "bdc_text": "Augustin , De civitate dei , 22 , 4 ( CChr-L XLVIII 809 , 7 ) ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014", + "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad", + "candidate_score": 0.618389, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_43_45", + "bdc_text": "Aargau) zu einem Gespräch über die geplante Abendmahlskonkordie mit den Lutheranern getroffen ; s. Köhler , ZL II 407f . Myconius hatte in seinem Brief an Bullinger vom 9 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1329", + "psc_text": "Moyses ascendit in montem: Jesus contra Amalec militat: ad crucis signum superatur inimicus: remissis orantis manibus, hostis victor insequitur. Sedet Moyses super lapidem dictum a Zacharia (Cap. 2. v. 5), qui septem habebat oculos: et in Samuelis volumine appellatur ABEN EZER, id est, lapis adjutorii (1. Reg. 4. 1) : et utramque manum ejus Aaron, et Ur, id est, montanus, lucidusque sustentat. Devicto adversario supervenit Jethro, educit Zephoram, et utrumque filium; dat concilium septuaginta Seniorum: et in typum Ecclesiae de gentibus congregatae, Legis immunitio, Evangelio suggerente, completur. Pulchre autem dissolutio, ac sanitas fortium, RAPHIDIM dicitur, vel propter dissipatum Amalec, vel propter sanatum Israel. Sin autem remissionem manuum juxta Syros RAPHIDIM sonat, dicemus, propter offensam populi: quia contra Dominum murmuravit, istud loco nomen impositum. Haec tangimus potius quam exponimus, breviter indicasse contenti, quod post fermentum Alus, et Messam Ecclesiae, soleant multiplicia daemonum adversum nos tentamenta consurgere. 478 XII. MANSIO. Et profecti", + "candidate_score": 0.617961, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_34", + "bdc_text": "Er übersetzte das Erste Hel vetische Bekenntnis ins Englische ( posthum erschienen ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_378", + "psc_text": "contemnis, saltem veteris vini auctoritate ducaris. 6. Saepe quaerens causas cur in quibusdam Psalmis interponatur Diapsalma, observavi diligentissime in Hebraeo, et cum Graeco contuli, invenique quia ubi lingua Hebraea SELA habet, Graeca vero semper, aut aliquid istiusmodi, ibi Septuaginta, et Theodotion, et Symmachus transtulerunt Diapsalma. Neque vero nocet exemplis affirmare quod dicimus. in septuagesimo quarto Psalmo, cujus principium est: « Confitebimur tibi Deus, confitebimur, et invocabimus nomen tuum; post illud, » ego confirmavi columnas ejus, » apud Septuaginta et Theodotionem, et Symmachum 138 est Diapsalma; pro quo apud Aquilam, « ponderavi columnas ejus, semper. » In Quinta autem Editione: « ego sum qui paravi columnas ejus, semper. » in Sexta vero: « ego firmavi columnas ejus jugiter. » Porro in Hebraico habet post AMUDA, quod est, columnas ejus, SELA. Et rursum in septuagesimo quinto, cujus principium est: « Notus in Judaea Deus; invenimus apud Septuaginta et Theodotionem, post « scutum", + "candidate_score": 0.617624, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_39", + "bdc_text": "The Oxford Dictionary of the Christian Church , Oxford 3 1997 , S. 1757 ( mit weiterer Lit. ). , qui sic a te petierat , Ein entsprechender Brief von George Wishart fehlt ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2125", + "psc_text": "fallaciter 775 vel suas litteras scribere, vel Dei sui sacramenta tractare. » 23. « Flagitas a me, ut aliquem saltem unum ostendam, cujus in hac re sententiam sita secutus, cum tu tam plures nominatim commemoraveris, qui te in eo, quod astruis praecesserunt; petens ut in eo, quod te reprehendo errantem, patiar te errare cum talibus; quorum ego fateor neminem legi; sed cum ferme sex, vel septem, horum quatuor auctoritatem tu quoque infringis. Nam Laodicenum, cujus nomen taces, de Ecclesia dicis nuper egressum; Alexandrum autem veterem haereticum; Origenem vero ac Dydimum reprehensos abs te, lego in recentioribus quaestionibus, quamvis Origenem mirabiliter ante laudaveris. Cum his ergo errare puto, quia nec te ipse patieris; quamvis hoc perinde dicatur ac si in hac sententia non erraverint. Nam quis est, qui se velit cum quolibet errare? Tres igitur restant, Eusebius Emisenus, Theodorus Heracleotes, et quem paulo post commemoras, Joannes, qui dudum in Pontificali gradu", + "candidate_score": 0.616818, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_130", + "bdc_text": "Bullinger zu dessen Verteidigung gegen Luther im Abendmahlsstreit gratulieren , während Myconius den wiederaufflammenden Streit zwischen Luther und Zürich höchst bedauerte und fürchtete ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079", + "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum", + "candidate_score": 0.614119, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_36", + "bdc_text": "Der hier angesprochene Brief Bullingers an Wishart fehlt. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1730", + "psc_text": "saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, 632 et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gloriantur. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine carissime, et desideratissime, et honorande in Christo frater. » EPISTOLA CII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Acceptis Augustini epistolis quae continent quaestionem de mendacio officioso, dubitans etiamnum an ejus sit, negat se responsurum, nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc", + "candidate_score": 0.612166, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_79", + "bdc_text": "Ludimagister eram , quamobrem scholaria magis quam theologica curabam .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1465", + "psc_text": "juvenis, miro discendi ferebar ardore, nec juxta quorumdam praesumptionem, ipse me docui. Apollinarium Laodicenum audivi Antiochiae frequenter, et colui; et cum me in sanctis Scripturis erudiret, nunquam 524 illius contentiosum super sensu dogma suscepi. Jam canis spargebatur caput, et magistrum potius quam discipulum decebat. Perrexi tamen Alexandriam, audivi Didymum: in multis ei gratias ago. Quod nescivi, didici: quod sciebam, illo docente, non perdidi. Putabant me homines finem fecisse discendi. Veni rursum Jerosolymam et Bethleem. Quo labore, quo pretio Baraninam nocturnum habui praeceptorem! Timebat enim Judaeos, et mihi alterum exhibebat Nicodemum (Joan. 3. 1). Horum omnium frequenter in opusculis meis facio mentionem. Certe Apollinarii et Didymi inter se dogma contrarium est. Rapiat me ergo utraque turma diversum altrinsecus, quia magistrum utrumque confiteor. Si expedit odisse homines, et gentem aliquam detestari, miro odio adversor circumcisos. Usque hodie enim persequuntur Dominum nostrum Jesum Christum in synagogis Satanae. Objiciat mihi quispiam, cur hominem Judaeum", + "candidate_score": 0.610979, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_36", + "bdc_text": "Der hier angesprochene Brief Bullingers an Wishart fehlt. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1729", + "psc_text": "miserim. Hoc falsum esse noveris: Deum nostrum testor, hoc me non fecisse, sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur, a me scriptum esse, puto te debere cognoscere: aut si cognosci non potest, credere. Ita sane hoc dixerim, ut ego non tantum paratissimus sim, si quid te in meis scriptis moverit, fraterne accipere quid contra sentias, aut de correctione mea, aut de ipsa tua benevolentia gavisurus; verum etiam hoc a te postulem, et flagitem. 3. « O si licuisset, et si non cohabitante, saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, 632 et omnes fratres", + "candidate_score": 0.607222, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_36", + "bdc_text": "Der hier angesprochene Brief Bullingers an Wishart fehlt. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1731", + "psc_text": "nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram, sed epistolae cujusdam quasi ad me scriptae per fratrem nostrum Sysinnium Diaconum huc exemplaria pervenerunt: in qua hortaris me, ut παλινῳδιαν super quodam Apostoli capitulo canam, et imiter Stesichorum inter vituperationem et laudes Helenae fluctuantem, ut qui detrahendo oculos perdiderat, laudando receperit. Ego simpliciter fateor dignationi tuae, licet stylus et ἐπιχειρήματα tua mihi viderentur: tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte me respondente, laesus juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assideremus [al. assidemus ],", + "candidate_score": 0.606362, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_36", + "bdc_text": "Der hier angesprochene Brief Bullingers an Wishart fehlt. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1125", + "psc_text": "quadrigae vestrae, et proposito quintam deesse Blaesillam, pene oblitus de ea loqui, quae prima de vobis praecesserit ad Dominum. Vere nunc quinque in tres, ac duas videmus esse divisas, illa cum sorore Paulina dulci somno fruitur, tu duarum medius, ad Christum levius subvolabis. EPISTOLA LXVII AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum 404 sciscitatur de titulo vulgati ab ipso libri de Scriptoribus Ecclesiasticis; tum de Petro reprehenso non mendaciter a Paulo, quod etiam superiori epist. 56. quaesierat. Postremo petit, ut quae sint Origenis aliorumque haereticorum errata, sibi indicet. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo caritatis observando atque amplectendo fratri et Compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. 1. « Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam", + "candidate_score": 0.605778, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_134_136", + "bdc_text": "Mendacium istud me coegit , ut famam tuerer . Adduxi igitur locum illius ex epistola quadam libri 3 . Vgl . schon oben Nr. 1848 , 12-14 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1358", + "psc_text": "nuntio autem, et accinctione haec breviter possumus dicere, quod filiis necessitatis grandes ad virtutem stimulos suggeramus, cum eis nuntiaverimus praemia futurorum, et accinctos inire bella docuerimus. Horum trium quidquid magister fecerit, in monte consistit. XXX. MANSIO. Et profecti de monte Gadgad, castra metati sunt in Jetabatha (Num. 33. 33) . Tricesima Mansio « bonitas » interpretatur, ut cum pervenerimus ad perfectum virum, in sacerdotalem gradum, et in aetatem plenitudinis Christi (Ephes. 4), in qua et Ezechiel erat juxta fluvium Chobar (Ezech. 1. 1), 488 possimus cum David in tricesimo Psalmo canere. « In te, Domine, speravi, non confundar in aeternum. Pastor » enim « bonus ponit animam suam pro ovibus suis » (Joan. 10). XXXI. MANSIO. Et profecti de Jetabatha, castra metati sunt in Hebrona (Num. 33. 34) . Tricesima prima Mansio interpretatur παρέλευσις, id est, « transitus, » sive « transitio. » Ad hanc venit verus Hebraeus, id est,", + "candidate_score": 0.603765, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_36_38", + "bdc_text": "Der hier angesprochene Brief Bullingers an Wishart fehlt. - Lit. : Martin Holt Dotter weich , in : The Oxford Dictionary of National Biography , Bd. 59 , Oxford 2004 , S. 852-856 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", + "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", + "candidate_score": 0.599736, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_36_38", + "bdc_text": "Der hier angesprochene Brief Bullingers an Wishart fehlt. - Lit. : Martin Holt Dotter weich , in : The Oxford Dictionary of National Biography , Bd. 59 , Oxford 2004 , S. 852-856 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1730", + "psc_text": "saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, 632 et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gloriantur. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine carissime, et desideratissime, et honorande in Christo frater. » EPISTOLA CII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Acceptis Augustini epistolis quae continent quaestionem de mendacio officioso, dubitans etiamnum an ejus sit, negat se responsurum, nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc", + "candidate_score": 0.594534, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_36_38", + "bdc_text": "Der hier angesprochene Brief Bullingers an Wishart fehlt. - Lit. : Martin Holt Dotter weich , in : The Oxford Dictionary of National Biography , Bd. 59 , Oxford 2004 , S. 852-856 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_434", + "psc_text": "scribendum transvolarem: quod quidem usque ad praesens facio. Verum quia heri diacono ad me misso, ut tu putas Epistolam, ut ego sentio, Commentarium te expectare dixisti, brevem responsionem ad ea desiderans, quae singula magnorum voluminum prolixitate indigent, ταῦτὰ σοι ἐσχεδίασα, duabus tantum Quaestiunculis praetermissis: non quo non potuerim ad illas aliquid respondere, sed quod ab eloquentissimis viris, Tertulliano nostro scilicet, et Novatiano, latino sermone sint editae; et si nova voluerimus afferre, sit latius disputandum. 161 Certe exspecto quid placeat: utrumne epistolari brevitate sententias tibi velis digeri aut singulorum libros confici. Nam et Origenes in quarto Pauli ad Romanos ἐξηγήσεων tomo de circumcisione magnifice disputavit: et de mundis atque immundis animalibus in Levitico plura disseruit: ut si ipse invenire nihil possem, de ejus tamen fontibus mutuarer. Et ut verius loquar, Didymi de Spiritu sancto librum in manibus habeo, quem translatum tibi cupio dedicare: ne me existimes tantummodo dormitare, qui lectionem sine", + "candidate_score": 0.592393, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_36_38", + "bdc_text": "Der hier angesprochene Brief Bullingers an Wishart fehlt. - Lit. : Martin Holt Dotter weich , in : The Oxford Dictionary of National Biography , Bd. 59 , Oxford 2004 , S. 852-856 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2986", + "psc_text": "Pinianus et Melania plurimum vos salutant. Has litteras de sancta Bethleem, sancto Presbytero Innocentio dedi perferendas. Neptis vestra Paula miserabiliter deprecatur, ut memores ejus sitis, et multum vos salutat. Incolumes vos et memores mei, Domini nostri Jesu Christi tueatur clementia, Domini vere sancti atque omnium affectione venerabiles patres. EPISTOLA CXLIV. S. AUGUSTINI AD OPTATUM EPISCOPUM MILEVITANUM. De Natura et origine animae. Nondum se abs Hieronymo responsum epistolae suae heic 131. de Origine animae accepisse, nec eam interim consultationem in vulgus edi se probare. Domino beatissimo, sinceriterque carissimo, et desideratissimo fratri, et Coepiscopo OPTATO AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Per religiosum Presbyterum Saturninum tuae venerationis litteras sumpsi 1069 hoc a me magno studio quod nondum habeo flagitantis. Sed eur hoc leceris causam mihi aperuisti, quod scilicet eredas de hac re mihi consulenti jam fuisse responsum. Utinam ita esset! Absit ut te, cujus exspectationem avidissimam noverim, hujus muneris communicationem fraudarem; sed", + "candidate_score": 0.592194, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_36_38", + "bdc_text": "Der hier angesprochene Brief Bullingers an Wishart fehlt. - Lit. : Martin Holt Dotter weich , in : The Oxford Dictionary of National Biography , Bd. 59 , Oxford 2004 , S. 852-856 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1746", + "psc_text": "in Graeco aliud inveniatur, ut inde aliquid proferri aut probari dubitetur. Brevem putabam futuram hanc epistolam: sed nescio quomodo ita mihi dulce factum est in ea progredi, ac si tecum loquerer. Sed obsecro te per Dominum, ne te pigeat ad omnia respondere, et praestare mihi, quantum potueris, praesentiam tuam. 638 EPISTOLA CV. AD AUGUSTINUM. Expostulat de Augustini Epistola per Italiam sparsa, qua taxabatur locus non recte a se expositus in Epistola ad Galatas. Domino vere Sancto et Beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS, in Domino salutem. 1. Crebras ad me epistolas dirigis, et saepe compellas, ut respondeam cuidam Epistolae tuae, cujus ad me, ut ante jam scripsi, per fratrem Sysinnium Diaconum exemplaria pervenerunt absque suscriptione tua; et quam primum per fratrem Profuturum, secundo per quemdam alium te misisse significas: et interim Profuturum retractum de itinere, et Episcopum constitutum, veloci morte subtractum: illum cujus nomen retices, maris timuisse discrimina, et navigationis mutasse consilium.", + "candidate_score": 0.591309, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_36_38", + "bdc_text": "Der hier angesprochene Brief Bullingers an Wishart fehlt. - Lit. : Martin Holt Dotter weich , in : The Oxford Dictionary of National Biography , Bd. 59 , Oxford 2004 , S. 852-856 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1429", + "psc_text": "est fletus et stridor dentium (Matth. 8. 12) ; et ubi ignis eorum non extinguetur, et vermis eorum non morietur (Marc. 9. 43) , ne quis addat aliquid huic scripturae, ne auferat, ne inferat, ne immutet; sed conferat cum exemplaribus, unde scripserit, et emendet ad litteram, et distinguat, 511 et inemendatum vel non distinctum codicem non habeat; ne sensuum difficultas, si distinctus codex non sit, majores obscuritates legentibus generet. » EPISTOLA LXXXI. AD RUFFINUM. Cum obliquis Ruffini laudibus in suspicionem traheretur haeresis Origenianae, incitantibus etiam amicis, respondet superiori epistolae, qua eum monet, ne se posthac simili modo laudet. 1. Diu te Romae moratum sermo proprius indicavit. Nec dubito spiritalium parentum ad patriam revocatum desiderio, quem matris luctus ire prohibebat, ne magis coram doleres, quod absens vix ferre poteras. Quod quereris, stomacho suo unumquemque servire, et nostro non acquiescere judicio, conscientiae nostrae testis est Dominus, post reconciliatas amicitias nullum intercessisse rancorem,", + "candidate_score": 0.590066, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_36_38", + "bdc_text": "Der hier angesprochene Brief Bullingers an Wishart fehlt. - Lit. : Martin Holt Dotter weich , in : The Oxford Dictionary of National Biography , Bd. 59 , Oxford 2004 , S. 852-856 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1731", + "psc_text": "nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram, sed epistolae cujusdam quasi ad me scriptae per fratrem nostrum Sysinnium Diaconum huc exemplaria pervenerunt: in qua hortaris me, ut παλινῳδιαν super quodam Apostoli capitulo canam, et imiter Stesichorum inter vituperationem et laudes Helenae fluctuantem, ut qui detrahendo oculos perdiderat, laudando receperit. Ego simpliciter fateor dignationi tuae, licet stylus et ἐπιχειρήματα tua mihi viderentur: tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte me respondente, laesus juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assideremus [al. assidemus ],", + "candidate_score": 0.589546, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf010", + "work_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2", + "max_score": 0.73019, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_345", + "psc_text": "Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo in regno Patris bibemus, si in sacrificio Dei Patris et Christi vinum non offerimus, nec calicem Domini Dominica traditione miscemus? X. Beatus quoque apostolus Paulus, a Domino electus et missus et praedicator veritatis evangelicae constitutus, haec eadem in Epistola sua ponit dicens: Dominus Jesus in qua nocte tradebatur accepit panem, et gratias egit et fregit et dixit: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur. Hoc facite in meam commemorationem. Simili modo et calicem, postquam coenatum, est accepit dicens: Hic calix novum testamentum est in meo sanguine. Hoc facite, quotiescumque biberitis, in meam commemorationem. Quotiescumque enim ederitis panem istum et", + "candidate_score": 0.73019, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_353", + "psc_text": "sine Christo. Quando autem utrumque miscetur et adunatione confusa sibi invicem copulatur, tunc sacramentum spiritale et coeleste perficitur. Sic vero calix Domini non est aqua sola aut vinum solum, nisi utrumque sibi misceatur, quomodo nec corpus Domini potest esse farina sola aut aqua sola, nisi utrumque adunatum fuerit et copulatum et panis unius compage solidatum. Quo et ipso sacramento populus noster ostenditur adunatus; ut, quemadmodum grana multa in unum collecta et commolita et commixta panem unum faciunt, sic in Christo, qui est panis coelestis, unum sciamus esse corpus, cui conjunctus sit noster numerus et adunatus. XIV. Non est ergo, frater charissime, quod aliquis existimet sequendam esse quorumdam consuetudinem, si qui in praeteritum in calice Dominico aquam solam offerendam putaverunt. Quaerendum est enim ipsi quem sint secuti. Nam, si in sacrificio quod Christus obtulit, non nisi Christus sequendus est, utique id nos obaudire et facere oportet quod Christus fecit et quod", + "candidate_score": 0.721129, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_173_175", + "bdc_text": "„In his“ , inquit , „quę ad sacramentum pertinent coenae , confiteor animas nostras - per fidem in mortem IesuIn der Vorlage in Versahen . - ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_345", + "psc_text": "Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo in regno Patris bibemus, si in sacrificio Dei Patris et Christi vinum non offerimus, nec calicem Domini Dominica traditione miscemus? X. Beatus quoque apostolus Paulus, a Domino electus et missus et praedicator veritatis evangelicae constitutus, haec eadem in Epistola sua ponit dicens: Dominus Jesus in qua nocte tradebatur accepit panem, et gratias egit et fregit et dixit: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur. Hoc facite in meam commemorationem. Simili modo et calicem, postquam coenatum, est accepit dicens: Hic calix novum testamentum est in meo sanguine. Hoc facite, quotiescumque biberitis, in meam commemorationem. Quotiescumque enim ederitis panem istum et", + "candidate_score": 0.719227, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_333", + "psc_text": "Christi non aqua est utique, sed vinum. Nec potest videri sanguis ejus, quo redempti et vivificati sumus, esse in calice quando vinum desit calici, quo Christi sanguis ostenditur, qui Scripturarum omnium sacramento ac testimonio praedicetur. III. Invenimus enim et in Genesi circa sacramentum in Noe hoc idem praecucurrisse et figuram Dominicae passionis illic extitisse quod vinum bibit, quod inebriatus est (Gen. IX, 21), quod in domo sua nudatus est, quod fuit recubans nudis et patentibus femoribus, quod nuditas illa patris a medio filio denotata est et foras nuntiata, a duobus vero, majore et minore, contecta, et caetera quae necesse non est exequi, cum satis sit hoc solum 105 complecti, quod Noe, typum futurae veritatis ostendens, non aquam sed vinum biberit, et sic imaginem Dominicae passionis expresserit. IV. Item in sacerdote Melchisedech sacrificii Dominici sacramentum praefiguratum videmus, secundum quod Scriptura divina testatur et dicit: Et Melchisedeh, rex Salem, protulit panem et", + "candidate_score": 0.7171, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_174_176", + "bdc_text": "- ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_345", + "psc_text": "Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo in regno Patris bibemus, si in sacrificio Dei Patris et Christi vinum non offerimus, nec calicem Domini Dominica traditione miscemus? X. Beatus quoque apostolus Paulus, a Domino electus et missus et praedicator veritatis evangelicae constitutus, haec eadem in Epistola sua ponit dicens: Dominus Jesus in qua nocte tradebatur accepit panem, et gratias egit et fregit et dixit: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur. Hoc facite in meam commemorationem. Simili modo et calicem, postquam coenatum, est accepit dicens: Hic calix novum testamentum est in meo sanguine. Hoc facite, quotiescumque biberitis, in meam commemorationem. Quotiescumque enim ederitis panem istum et", + "candidate_score": 0.716638, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62_64", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl. das nizänische Glaubensbekenntnis ( BSLK 26 ) .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_345", + "psc_text": "Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo in regno Patris bibemus, si in sacrificio Dei Patris et Christi vinum non offerimus, nec calicem Domini Dominica traditione miscemus? X. Beatus quoque apostolus Paulus, a Domino electus et missus et praedicator veritatis evangelicae constitutus, haec eadem in Epistola sua ponit dicens: Dominus Jesus in qua nocte tradebatur accepit panem, et gratias egit et fregit et dixit: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur. Hoc facite in meam commemorationem. Simili modo et calicem, postquam coenatum, est accepit dicens: Hic calix novum testamentum est in meo sanguine. Hoc facite, quotiescumque biberitis, in meam commemorationem. Quotiescumque enim ederitis panem istum et", + "candidate_score": 0.713219, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62_64", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl. das nizänische Glaubensbekenntnis ( BSLK 26 ) .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_333", + "psc_text": "Christi non aqua est utique, sed vinum. Nec potest videri sanguis ejus, quo redempti et vivificati sumus, esse in calice quando vinum desit calici, quo Christi sanguis ostenditur, qui Scripturarum omnium sacramento ac testimonio praedicetur. III. Invenimus enim et in Genesi circa sacramentum in Noe hoc idem praecucurrisse et figuram Dominicae passionis illic extitisse quod vinum bibit, quod inebriatus est (Gen. IX, 21), quod in domo sua nudatus est, quod fuit recubans nudis et patentibus femoribus, quod nuditas illa patris a medio filio denotata est et foras nuntiata, a duobus vero, majore et minore, contecta, et caetera quae necesse non est exequi, cum satis sit hoc solum 105 complecti, quod Noe, typum futurae veritatis ostendens, non aquam sed vinum biberit, et sic imaginem Dominicae passionis expresserit. IV. Item in sacerdote Melchisedech sacrificii Dominici sacramentum praefiguratum videmus, secundum quod Scriptura divina testatur et dicit: Et Melchisedeh, rex Salem, protulit panem et", + "candidate_score": 0.708305, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_49", + "bdc_text": "„In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_358", + "psc_text": "qui sanguinem Christi erubescimus bibere? XVI. An illa sibi aliquis contemplatione blanditur, quod, etsi mane aqua sola offerri videtur, tamen, cum ad coenandum venimus, mixtum calicem offerimus. Sed cum coenamus ad convivium nostrum plebem convocare non possumus, ut sacramenti veritatem fraternitate omni praesente celebremus. Atenim non mane, sed post coenam, mixtum calicem obtulit Dominus. Numquid ergo Dominicum post coenam celebrare debemus, ut sic mixtum calicem frequentandis dominicis offeramus? Christum offerre opportebat circa vesperam diei, ut hora ipsa sacrificii ostenderet occasum et vesperam mundi, sicut in Exodo scriptum est: Et occident illum omne vulgus synagogae filiorum Israel ad vesperam (Exod. XII, 6) . Et iterum in Psalmis: Allevatio manuum mearum sacrificium vespertinum (Psal. CXL, 2) . Nos autem resurrectionem Domini mane celebramus. XVII. Et quia passionis ejus mentionem in sacrificiis omnibus facimus (passio est enim Domini sacrificium quod offerimus), nihil aliud quam quod ille fecit facere debemus. Scriptura enim dicit: Quotiescumque", + "candidate_score": 0.708159, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_174_176", + "bdc_text": "- ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_333", + "psc_text": "Christi non aqua est utique, sed vinum. Nec potest videri sanguis ejus, quo redempti et vivificati sumus, esse in calice quando vinum desit calici, quo Christi sanguis ostenditur, qui Scripturarum omnium sacramento ac testimonio praedicetur. III. Invenimus enim et in Genesi circa sacramentum in Noe hoc idem praecucurrisse et figuram Dominicae passionis illic extitisse quod vinum bibit, quod inebriatus est (Gen. IX, 21), quod in domo sua nudatus est, quod fuit recubans nudis et patentibus femoribus, quod nuditas illa patris a medio filio denotata est et foras nuntiata, a duobus vero, majore et minore, contecta, et caetera quae necesse non est exequi, cum satis sit hoc solum 105 complecti, quod Noe, typum futurae veritatis ostendens, non aquam sed vinum biberit, et sic imaginem Dominicae passionis expresserit. IV. Item in sacerdote Melchisedech sacrificii Dominici sacramentum praefiguratum videmus, secundum quod Scriptura divina testatur et dicit: Et Melchisedeh, rex Salem, protulit panem et", + "candidate_score": 0.705643, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62_64", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl. das nizänische Glaubensbekenntnis ( BSLK 26 ) .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_337", + "psc_text": ". Ut ergo in Genesi per Melchisedech sacerdotem benedictio circa Abraham posset rite celebrari, praecedit ante imago sacrificii Christi, in pane et vino scilicet constituta; quam rem perficiens et adimplens Dominus panem et calicem mixtum vino obtulit, et qui est plenitudo veritatis veritatem praefiguratae imaginis adimplevit. V. Sed et per Salomonem Spiritus sanctus typum Dominici sacrificii ante praemonstrans immolatae hostiae et panis et vini sed et altaris et Apostolorum faciens mentionem, Sapientia, inquit, aedificavit sibi domum, et subdidit columnas septem. Mactavit suas hostias, miscuit in cratera vinum suum, et paravit mensam suam. Et misit servos suos, convocans cum excelsa praedicatione ad crateram dicens: Qui est insipiens declinet ad me. Et egentibus sensu dixit: Venite, edite de meis panibus, et bibite vinum quod miscui vobis (Prov. IX, 1-5) . Vinum mixtum declarat, id est calicem Domini aqua et vino mixtum prophetica voce praenuntiat, ut appareat in passione Dominica id esse gestum", + "candidate_score": 0.703263, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_61_63", + "bdc_text": "- Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl.", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_345", + "psc_text": "Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo in regno Patris bibemus, si in sacrificio Dei Patris et Christi vinum non offerimus, nec calicem Domini Dominica traditione miscemus? X. Beatus quoque apostolus Paulus, a Domino electus et missus et praedicator veritatis evangelicae constitutus, haec eadem in Epistola sua ponit dicens: Dominus Jesus in qua nocte tradebatur accepit panem, et gratias egit et fregit et dixit: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur. Hoc facite in meam commemorationem. Simili modo et calicem, postquam coenatum, est accepit dicens: Hic calix novum testamentum est in meo sanguine. Hoc facite, quotiescumque biberitis, in meam commemorationem. Quotiescumque enim ederitis panem istum et", + "candidate_score": 0.701487, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175_177", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 . September 1531 , publiziert zusammen mit Oekolampads \"Enarratio in evangelium Matthaei\" , Basel 1536 , S. 192f , von Myconius herausgegeben und mit einer Vorrede versehen ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 183 ) ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_333", + "psc_text": "Christi non aqua est utique, sed vinum. Nec potest videri sanguis ejus, quo redempti et vivificati sumus, esse in calice quando vinum desit calici, quo Christi sanguis ostenditur, qui Scripturarum omnium sacramento ac testimonio praedicetur. III. Invenimus enim et in Genesi circa sacramentum in Noe hoc idem praecucurrisse et figuram Dominicae passionis illic extitisse quod vinum bibit, quod inebriatus est (Gen. IX, 21), quod in domo sua nudatus est, quod fuit recubans nudis et patentibus femoribus, quod nuditas illa patris a medio filio denotata est et foras nuntiata, a duobus vero, majore et minore, contecta, et caetera quae necesse non est exequi, cum satis sit hoc solum 105 complecti, quod Noe, typum futurae veritatis ostendens, non aquam sed vinum biberit, et sic imaginem Dominicae passionis expresserit. IV. Item in sacerdote Melchisedech sacrificii Dominici sacramentum praefiguratum videmus, secundum quod Scriptura divina testatur et dicit: Et Melchisedeh, rex Salem, protulit panem et", + "candidate_score": 0.701456, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_47_49", + "bdc_text": "s. HBBW V , Nr. 673 , 33-35 . qualiter nos simul scripsimus in haec verba : „In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_345", + "psc_text": "Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo in regno Patris bibemus, si in sacrificio Dei Patris et Christi vinum non offerimus, nec calicem Domini Dominica traditione miscemus? X. Beatus quoque apostolus Paulus, a Domino electus et missus et praedicator veritatis evangelicae constitutus, haec eadem in Epistola sua ponit dicens: Dominus Jesus in qua nocte tradebatur accepit panem, et gratias egit et fregit et dixit: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur. Hoc facite in meam commemorationem. Simili modo et calicem, postquam coenatum, est accepit dicens: Hic calix novum testamentum est in meo sanguine. Hoc facite, quotiescumque biberitis, in meam commemorationem. Quotiescumque enim ederitis panem istum et", + "candidate_score": 0.700119, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_49", + "bdc_text": "„In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_345", + "psc_text": "Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo in regno Patris bibemus, si in sacrificio Dei Patris et Christi vinum non offerimus, nec calicem Domini Dominica traditione miscemus? X. Beatus quoque apostolus Paulus, a Domino electus et missus et praedicator veritatis evangelicae constitutus, haec eadem in Epistola sua ponit dicens: Dominus Jesus in qua nocte tradebatur accepit panem, et gratias egit et fregit et dixit: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur. Hoc facite in meam commemorationem. Simili modo et calicem, postquam coenatum, est accepit dicens: Hic calix novum testamentum est in meo sanguine. Hoc facite, quotiescumque biberitis, in meam commemorationem. Quotiescumque enim ederitis panem istum et", + "candidate_score": 0.699793, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_73_75", + "bdc_text": "Humana legi de coena usque ad satietatem Adagia , 2 , 8 , 73 ( ASD II/4 196 , Nr. 1773). , imo usque ad nauseam , verum nihil inde quietis conscientiae . Divina legi et pacem adeptus sum contra insultus et hominum et satanę ; precor dominum meum Iesum , ut sic me servet , stabiliat et usque dum satis augeat .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_367", + "psc_text": "Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli (Exod. XXII, 19) . Item Dominus denuo loquitur et dicit: Adoraverunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curvatus est homo et humiliatus est vir, et non laxabo illis (Isa. II, 8, 9) . In Apocalypsi quoque legimus iram Domini comminantis et dicentis: Si quis adorat bestiam et imaginem ejus, et accipit notam in fronte sua et in manu, bibet et ipse de vino irae Dei mixto in poculo irae ejus, et punietur igne et sulphure sub oculis sanctorum Angelorum et sub oculis Agni, et fumus de tormentis eorum in saecula saeculorum ascendet, nec habebunt requiem die ac nocte qui adorant bestiam et imaginem ejus (Apoc. XIV, 9-11) . II. Cum ergo haec tormenta, haec supplicia in die judicii Dominus comminetur iis qui diabolo obtemperant et idolis sacrificant, quomodo se putat posse agere pro Dei sacerdote qui obtemperavit et servivit diaboli sacerdotibus? aut quomodo putat", + "candidate_score": 0.699535, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175_177", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 . September 1531 , publiziert zusammen mit Oekolampads \"Enarratio in evangelium Matthaei\" , Basel 1536 , S. 192f , von Myconius herausgegeben und mit einer Vorrede versehen ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 183 ) ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_345", + "psc_text": "Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo in regno Patris bibemus, si in sacrificio Dei Patris et Christi vinum non offerimus, nec calicem Domini Dominica traditione miscemus? X. Beatus quoque apostolus Paulus, a Domino electus et missus et praedicator veritatis evangelicae constitutus, haec eadem in Epistola sua ponit dicens: Dominus Jesus in qua nocte tradebatur accepit panem, et gratias egit et fregit et dixit: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur. Hoc facite in meam commemorationem. Simili modo et calicem, postquam coenatum, est accepit dicens: Hic calix novum testamentum est in meo sanguine. Hoc facite, quotiescumque biberitis, in meam commemorationem. Quotiescumque enim ederitis panem istum et", + "candidate_score": 0.698695, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175_177", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 . September 1531 , publiziert zusammen mit Oekolampads \"Enarratio in evangelium Matthaei\" , Basel 1536 , S. 192f , von Myconius herausgegeben und mit einer Vorrede versehen ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 183 ) ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_337", + "psc_text": ". Ut ergo in Genesi per Melchisedech sacerdotem benedictio circa Abraham posset rite celebrari, praecedit ante imago sacrificii Christi, in pane et vino scilicet constituta; quam rem perficiens et adimplens Dominus panem et calicem mixtum vino obtulit, et qui est plenitudo veritatis veritatem praefiguratae imaginis adimplevit. V. Sed et per Salomonem Spiritus sanctus typum Dominici sacrificii ante praemonstrans immolatae hostiae et panis et vini sed et altaris et Apostolorum faciens mentionem, Sapientia, inquit, aedificavit sibi domum, et subdidit columnas septem. Mactavit suas hostias, miscuit in cratera vinum suum, et paravit mensam suam. Et misit servos suos, convocans cum excelsa praedicatione ad crateram dicens: Qui est insipiens declinet ad me. Et egentibus sensu dixit: Venite, edite de meis panibus, et bibite vinum quod miscui vobis (Prov. IX, 1-5) . Vinum mixtum declarat, id est calicem Domini aqua et vino mixtum prophetica voce praenuntiat, ut appareat in passione Dominica id esse gestum", + "candidate_score": 0.698479, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_48_50", + "bdc_text": "qualiter nos simul scripsimus in haec verba : „In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum . “ \"Confessio ecclesiae Tigurinae et Basileiensis\" , Zürich StA , E II 337 , 116v. , gedruckt in :", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_345", + "psc_text": "Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo in regno Patris bibemus, si in sacrificio Dei Patris et Christi vinum non offerimus, nec calicem Domini Dominica traditione miscemus? X. Beatus quoque apostolus Paulus, a Domino electus et missus et praedicator veritatis evangelicae constitutus, haec eadem in Epistola sua ponit dicens: Dominus Jesus in qua nocte tradebatur accepit panem, et gratias egit et fregit et dixit: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur. Hoc facite in meam commemorationem. Simili modo et calicem, postquam coenatum, est accepit dicens: Hic calix novum testamentum est in meo sanguine. Hoc facite, quotiescumque biberitis, in meam commemorationem. Quotiescumque enim ederitis panem istum et", + "candidate_score": 0.693991, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_70_72", + "bdc_text": "Doceo igitur simplex simpliciter et iuxta dominum et apostolos , a quorum verbis et sensu non discedo . Arbitror autem , quod hi sint loquuti forma optima , nedum simplicissima , et qui eos sequuntur , nequeant aberrare . Docet quoque me experientia tranquillitatem conscientiae secus comparari non posse quam hoc modo .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_453", + "psc_text": "respectus illorum. Fulgebunt justi, et tamquam scintillae in arundineto discurrent. Judicabunt nationes et dominabuntur populis, et regnabit eorum dominus in perpetuum (Sap. III, 4-8) . Quando ergo judicaturos vos et regnaturos cum Christo Domino cogitatis, exultetis necesse est et futurorum gaudio praesentia supplicia calcetis, scientes ab initio mundi sic institutum ut laboret istic in saeculari conflictatione justitia, quando in origine statim prima Abel justus occiditur, et exinde justi quique et Prophetae et Apostoli missi. Quibus omnibus Dominus quoque in se ipso constituit exemplum, docens ad suum regnum non, nisi eos qui se per viam suam secuti sint, pervenire dicens: Qui amat animam suam in isto saeculo, perdet illam. Et qui odit animam suam in isto saeculo, in vitam aeternam conservabit illam (Joa. XII, 25) . Et iterum: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam vero non possunt occidere: magis autem metuite eum qui potest et animam et corpus occidere in", + "candidate_score": 0.693468, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_47_49", + "bdc_text": "s. HBBW V , Nr. 673 , 33-35 . qualiter nos simul scripsimus in haec verba : „In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_358", + "psc_text": "qui sanguinem Christi erubescimus bibere? XVI. An illa sibi aliquis contemplatione blanditur, quod, etsi mane aqua sola offerri videtur, tamen, cum ad coenandum venimus, mixtum calicem offerimus. Sed cum coenamus ad convivium nostrum plebem convocare non possumus, ut sacramenti veritatem fraternitate omni praesente celebremus. Atenim non mane, sed post coenam, mixtum calicem obtulit Dominus. Numquid ergo Dominicum post coenam celebrare debemus, ut sic mixtum calicem frequentandis dominicis offeramus? Christum offerre opportebat circa vesperam diei, ut hora ipsa sacrificii ostenderet occasum et vesperam mundi, sicut in Exodo scriptum est: Et occident illum omne vulgus synagogae filiorum Israel ad vesperam (Exod. XII, 6) . Et iterum in Psalmis: Allevatio manuum mearum sacrificium vespertinum (Psal. CXL, 2) . Nos autem resurrectionem Domini mane celebramus. XVII. Et quia passionis ejus mentionem in sacrificiis omnibus facimus (passio est enim Domini sacrificium quod offerimus), nihil aliud quam quod ille fecit facere debemus. Scriptura enim dicit: Quotiescumque", + "candidate_score": 0.692912, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_216_218", + "bdc_text": "Tales sumus ministri Christi et ecclesię , quibus dum exędificare commissum est , nil nisi demolimur . Dominus lumen gratiae suae , quod tam splendide in cordibus multorum accenderat et nunc ob spiritum superbiae non parum incipit deficere , benignitate sua restituat et conservet ad sanctificationem nominis sui et ad nostram salutem . Amen .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_53", + "psc_text": "Domini laudabili testimonio praedicatur,12 sicut scriptum est, Domino praemonente et dicente: Luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et clarificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16) . Et Paulus apostolus dicit: Lucete sicut luminaria in mundo (Philip. II, 15) . Et Petrus similiter hortatur: Sicut hospites, inquit, et peregrini, abstinete vos a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam, conversationem habentes inter gentiles bonam, ut, dum detractant de vobis quasi de malignis, bona opera vestra aspicientes de magnificent Dominum (I Pet. II, 11, 12) . Quod quidem maxima pars vestrum cum meo gaudio curat, et confessionis ipsius honore melior facta, tranquillis et bonis moribus gloriam suam custodit et servat. IV. Sed quosdam audio inficere numerum vestrum et laudem praecipui nominis prava sua conservatione destruere: quos etiam vos ipsi, utpote amatores et conservatores laudis vestrae, objurgare et comprimere et emendare debetis. Cum quanto enim nominis vestri", + "candidate_score": 0.688768, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_49_51", + "bdc_text": "„In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum . “ \"Confessio ecclesiae Tigurinae et Basileiensis\" , Zürich StA , E II 337 , 116v. , gedruckt in : Bizer , Abendmahlsstreit 90 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_345", + "psc_text": "Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo in regno Patris bibemus, si in sacrificio Dei Patris et Christi vinum non offerimus, nec calicem Domini Dominica traditione miscemus? X. Beatus quoque apostolus Paulus, a Domino electus et missus et praedicator veritatis evangelicae constitutus, haec eadem in Epistola sua ponit dicens: Dominus Jesus in qua nocte tradebatur accepit panem, et gratias egit et fregit et dixit: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur. Hoc facite in meam commemorationem. Simili modo et calicem, postquam coenatum, est accepit dicens: Hic calix novum testamentum est in meo sanguine. Hoc facite, quotiescumque biberitis, in meam commemorationem. Quotiescumque enim ederitis panem istum et", + "candidate_score": 0.688693, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_170_172", + "bdc_text": "Contentiosus fertur admodum vehementer in papistas et in Lutherum , ubi putat aliquid papisticum inesse , qualiter sentit fere in epistolis et libris omnibus contentiosis , etiam in DialogoJohannes Oekolampad , Quid de eucharistia veteres tum Graeci , tum Latini senserint , dialogus , Basel , Hieronymus Froben , 1530 ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 164). , quanquam is tersissimus est et sententiam meam per omnia confirmans . Placidus ( ut passim ad amicos ) docet , quemadmodum ex epistola dictaSiehe oben Anm. 25 . demonstravi , ut item hic confessus est in synodo prima publice his verbis :", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_419", + "psc_text": "« Ad Pompeium inquit etiam scribit Cyprianus de hac eadem re, ubi aperte indicat Stephanum, quem Romanae Ecclesiae episcopum tunc fuisse didicimus, non solum sibi ad ista non consensisse, verum etiam contra scripsisse atque praecepisse. » De qua rursum cap. 25: « Jam illa quae in Stephanum iratus effudit retractare nolo, quia et opus non est; eadem quippe ipsa dicuntur quae jam satis discussa sunt: et ea praeterire melius est, quae periculum perniciosae dissensionis habuerunt. Stephanus autem et abstinendos putaverat qui de suscipiendis haereticis priscam consuetudinem convellere conarentur. Iste autem quaestionis ipsius difficultate permotus, et sanctis charitatis visceribus largissime praeditus, in unitate eis manendum qui diversa sentirent. Ita quamvis commotius, sed tamen fraterne indignetur, vicit tamen pax Christi in cordibus eorum, ut in tali discrepatione nullum inter eos malum schismatis oriretur. » Hactenus ille; quae prolixius citavimus, eo quod antidoti sint loco, adversus eos qui hinc schisma suum a Romano", + "candidate_score": 0.685583, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_70_72", + "bdc_text": "Doceo igitur simplex simpliciter et iuxta dominum et apostolos , a quorum verbis et sensu non discedo . Arbitror autem , quod hi sint loquuti forma optima , nedum simplicissima , et qui eos sequuntur , nequeant aberrare . Docet quoque me experientia tranquillitatem conscientiae secus comparari non posse quam hoc modo .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_355", + "psc_text": "5) . Quare, si solus Christus audiendus est, non debemus attendere quid alius ante nos faciendum esse putaverit, sed quid qui ante omnes est Christus prior fecerit. Neque enim hominis consuetudinem sequi oportet, sed Dei veritatem, cum per Esaiam prophetam Deus loquatur et dicat: Sine causa autem colunt me, mandata et doctrinas hominum docentes (Isa. XXIX, 13) . Et iterum Dominus in Evangelio hoc idem repetat dicens: 109 Rejicitis mandatum Dei, ut traditionem vestram statuatis (Marc. VII, 13) . Sed et alio in loco ponit et dicit: Qui solverit unum ex mandatis istis minimis, et sic docuerit homines, minimus vocabitur in regno coelorum (Matth. V, 19) . Quod si nec minima de mandatis Dominicis licet solvere, quanto magis tam magna, tam grandia, tam ad ipsum Dominicae passionis et nostrae redemptionis sacramentum pertinentia fas non est infringere, aut in aliud quam quod divinitus institutum sit humana traditione mutare? Nam, si Jesus", + "candidate_score": 0.685151, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_14", + "bdc_text": "Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_347", + "psc_text": "Dominus fecit nos quoque faciamus, et calicem Domini pari ratione miscentes a divino magisterio non recedamus. Ab evangelicis autem praeceptis omnino recedendum non esse, et eadem quae magister docuit et fecit discipulos quoque observare et facere debere, constantius et fortius alio in loco beatus Apostolus docet dicens: Miror quod sic tam cito demutamini ab eo qui vos vocavit ad gratiam, ad aliud evangelium, quod non est aliud, nisi si sunt aliqui qui vos conturbant et volunt convertere Evangelium Christi. Sed, licet aut nos aut Angelus de coelo aliter annuntiet praeterquam quod annuntiavimus vobis, anathema sit. Sicut praediximus, et nunc iterum dico: Si quis vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit (Gal. I, 6-9) . XI. Cum ergo neque ipse Apostolus neque Angelus de coelo annuntiare possit aliter aut docere praeterquam quod semel Christus docuit et Apostoli ejus annuntiaverunt, miror satis unde hoc usurpatum sit ut, contra evangelicam et apostolicam disciplinam,", + "candidate_score": 0.684425, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_14_16", + "bdc_text": "Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ; lateinische Fassung : Schaff III 211-231 ) .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_347", + "psc_text": "Dominus fecit nos quoque faciamus, et calicem Domini pari ratione miscentes a divino magisterio non recedamus. Ab evangelicis autem praeceptis omnino recedendum non esse, et eadem quae magister docuit et fecit discipulos quoque observare et facere debere, constantius et fortius alio in loco beatus Apostolus docet dicens: Miror quod sic tam cito demutamini ab eo qui vos vocavit ad gratiam, ad aliud evangelium, quod non est aliud, nisi si sunt aliqui qui vos conturbant et volunt convertere Evangelium Christi. Sed, licet aut nos aut Angelus de coelo aliter annuntiet praeterquam quod annuntiavimus vobis, anathema sit. Sicut praediximus, et nunc iterum dico: Si quis vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit (Gal. I, 6-9) . XI. Cum ergo neque ipse Apostolus neque Angelus de coelo annuntiare possit aliter aut docere praeterquam quod semel Christus docuit et Apostoli ejus annuntiaverunt, miror satis unde hoc usurpatum sit ut, contra evangelicam et apostolicam disciplinam,", + "candidate_score": 0.68382, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_70_72", + "bdc_text": "Doceo igitur simplex simpliciter et iuxta dominum et apostolos , a quorum verbis et sensu non discedo . Arbitror autem , quod hi sint loquuti forma optima , nedum simplicissima , et qui eos sequuntur , nequeant aberrare . Docet quoque me experientia tranquillitatem conscientiae secus comparari non posse quam hoc modo .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_347", + "psc_text": "Dominus fecit nos quoque faciamus, et calicem Domini pari ratione miscentes a divino magisterio non recedamus. Ab evangelicis autem praeceptis omnino recedendum non esse, et eadem quae magister docuit et fecit discipulos quoque observare et facere debere, constantius et fortius alio in loco beatus Apostolus docet dicens: Miror quod sic tam cito demutamini ab eo qui vos vocavit ad gratiam, ad aliud evangelium, quod non est aliud, nisi si sunt aliqui qui vos conturbant et volunt convertere Evangelium Christi. Sed, licet aut nos aut Angelus de coelo aliter annuntiet praeterquam quod annuntiavimus vobis, anathema sit. Sicut praediximus, et nunc iterum dico: Si quis vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit (Gal. I, 6-9) . XI. Cum ergo neque ipse Apostolus neque Angelus de coelo annuntiare possit aliter aut docere praeterquam quod semel Christus docuit et Apostoli ejus annuntiaverunt, miror satis unde hoc usurpatum sit ut, contra evangelicam et apostolicam disciplinam,", + "candidate_score": 0.68353, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_215_217", + "bdc_text": "Et scio bona et proba ingenia taliter inde moveri , ut timor sit , ne tandem prorsus ab omni bonitate atque adeo a salute propter contentiones istas removeantur . Tales sumus ministri Christi et ecclesię , quibus dum exędificare commissum est , nil nisi demolimur . Dominus lumen gratiae suae , quod tam splendide in cordibus multorum accenderat et nunc ob spiritum superbiae non parum incipit deficere , benignitate sua restituat et conservet ad sanctificationem nominis sui et ad nostram salutem .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_53", + "psc_text": "Domini laudabili testimonio praedicatur,12 sicut scriptum est, Domino praemonente et dicente: Luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et clarificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16) . Et Paulus apostolus dicit: Lucete sicut luminaria in mundo (Philip. II, 15) . Et Petrus similiter hortatur: Sicut hospites, inquit, et peregrini, abstinete vos a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam, conversationem habentes inter gentiles bonam, ut, dum detractant de vobis quasi de malignis, bona opera vestra aspicientes de magnificent Dominum (I Pet. II, 11, 12) . Quod quidem maxima pars vestrum cum meo gaudio curat, et confessionis ipsius honore melior facta, tranquillis et bonis moribus gloriam suam custodit et servat. IV. Sed quosdam audio inficere numerum vestrum et laudem praecipui nominis prava sua conservatione destruere: quos etiam vos ipsi, utpote amatores et conservatores laudis vestrae, objurgare et comprimere et emendare debetis. Cum quanto enim nominis vestri", + "candidate_score": 0.681742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_333", + "psc_text": "Christi non aqua est utique, sed vinum. Nec potest videri sanguis ejus, quo redempti et vivificati sumus, esse in calice quando vinum desit calici, quo Christi sanguis ostenditur, qui Scripturarum omnium sacramento ac testimonio praedicetur. III. Invenimus enim et in Genesi circa sacramentum in Noe hoc idem praecucurrisse et figuram Dominicae passionis illic extitisse quod vinum bibit, quod inebriatus est (Gen. IX, 21), quod in domo sua nudatus est, quod fuit recubans nudis et patentibus femoribus, quod nuditas illa patris a medio filio denotata est et foras nuntiata, a duobus vero, majore et minore, contecta, et caetera quae necesse non est exequi, cum satis sit hoc solum 105 complecti, quod Noe, typum futurae veritatis ostendens, non aquam sed vinum biberit, et sic imaginem Dominicae passionis expresserit. IV. Item in sacerdote Melchisedech sacrificii Dominici sacramentum praefiguratum videmus, secundum quod Scriptura divina testatur et dicit: Et Melchisedeh, rex Salem, protulit panem et", + "candidate_score": 0.681193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_165", + "bdc_text": "per legatos et praedicatores civitatum evangelicarum composita anno 36“ ?", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_178", + "psc_text": "eam: et tibi dabo claves regni coelorum; et quae ligaveris super terram erunt ligata et in coelis, et quaecumque solveris super terram erunt soluta et in coelis (Matth. XVI, 18, 19) . Inde per temporum et successionum vices episcoporum ordinatio et Ecclesiae ratio decurrit, ut Ecclesia super episcopos 38 constituatur et omnis actus Ecclesiae per eosdem praepositos gubernetur. Cum hoc itaque divina lege fundatum sit, miror quosdam audaci temeritate sic mihi scribere voluisse, ut Ecclesiae nomine litteras facerent, « quando ecclesia in episcopo et clero et in omnibus stantibus sit constituta. » Absit enim nec Domini misericordia et potestas ejus invicta patiatur ut Ecclesia esse dicatur lapsorum numerus, cums criptum sit: Deus non est mortuorum, sed vivorum (Matth. XXII, 32) . Omnes quidem vivificari optamus, et ut in statum pristinum restituantur precibus nostris et gemitibus oramus. Si autem quidam lapsi Ecclesiam se volunt esse, et si apud illos atque in", + "candidate_score": 0.680471, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_73_75", + "bdc_text": "Humana legi de coena usque ad satietatem Adagia , 2 , 8 , 73 ( ASD II/4 196 , Nr. 1773). , imo usque ad nauseam , verum nihil inde quietis conscientiae . Divina legi et pacem adeptus sum contra insultus et hominum et satanę ; precor dominum meum Iesum , ut sic me servet , stabiliat et usque dum satis augeat .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_296", + "psc_text": "animam autem non possunt occidere. Magis autem metuite eum qui potest et corpus et animam occidere in gehennam (Matth. X, 28) . Et iterum: Qui amat animam suam, perdet illam, et qui odit animam suam in isto saeculo, in vitam aeternam conservabit illam (Joan. XII, 25) . Et in Apocalypsi instruit et praemonet dicens: Si quis adorat bestiam et imaginem ejus, et accipit notam in fronte sua et in manu, bibet et ipse de vino irae Dei mixto in poculo irae ejus, et punietur igne et sulphure sub oculis sanctorum Angelorum et sub oculis Agni, et fumus de tormentis eorum ascendet in saecula saeculorum, nec habebunt requiem die ac nocte quicumque adorant bestiam et imaginem ejus (Apoc. XIV, 9-11) . VIII. Ad agonem saecularem exercentur homines et parantur; et magnam gloriam computant honoris sui si illis, spectante populo et imperatore praesente, contigerit coronari. Ecce agon sublimis et magnus et coronae", + "candidate_score": 0.679607, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_169_171", + "bdc_text": "Hoc igitur adsevero invenire me duplicem eum virum in negocio coenae , contentiosum et placidum . Contentiosus fertur admodum vehementer in papistas et in Lutherum , ubi putat aliquid papisticum inesse , qualiter sentit fere in epistolis et libris omnibus contentiosis , etiam in DialogoJohannes Oekolampad , Quid de eucharistia veteres tum Graeci , tum Latini senserint , dialogus , Basel , Hieronymus Froben , 1530 ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 164). , quanquam is tersissimus est et sententiam meam per omnia confirmans . Placidus ( ut passim ad amicos ) docet , quemadmodum ex epistola dictaSiehe oben Anm. 25 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_420", + "psc_text": "in unitate eis manendum qui diversa sentirent. Ita quamvis commotius, sed tamen fraterne indignetur, vicit tamen pax Christi in cordibus eorum, ut in tali discrepatione nullum inter eos malum schismatis oriretur. » Hactenus ille; quae prolixius citavimus, eo quod antidoti sint loco, adversus eos qui hinc schisma suum a Romano Pontifice confirmare nituntur.--Hanc autem epistolam, ut et praecedentem, inter ejusdem rebaptizantium dissidii instrumenta reperies, eod. t. III. [EDD.] 142 EPISTOLA LXXV.(Pamel., Rigalt., Baluz., Oxon., Lips., LXXV. Paris., LXXIV. Routh. Script. Ecclesiasticor. Opusc. praecip., 1, p. 221.) FIRMILIANI, EPISCOPI CAESAREAE CAPPADOCIAE, AD CYPRIANUM, CONTRA EPISTOLAM STEPHANI. ARGUMENTUM.-- Argumenti prorsus ejusdem est cum praecedenti, sed paulo vehementius et acerbius quam episcopum deceat scripta, ea potissimum, quantum suspicor, de causa, quod ad Firmilianum, Helenum et caeteros illarum partium episcopos Stephanus aliam quoque epistolam scripserat, se illis non communicaturum quamdiu in ea sententia de baptizandis haereticis persisterent: uti ex Epistola Dionysii Alexandrini ad Xistum", + "candidate_score": 0.679523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_69_71", + "bdc_text": "opus est officii . Doceo igitur simplex simpliciter et iuxta dominum et apostolos , a quorum verbis et sensu non discedo . Arbitror autem , quod hi sint loquuti forma optima , nedum simplicissima , et qui eos sequuntur , nequeant aberrare .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_453", + "psc_text": "respectus illorum. Fulgebunt justi, et tamquam scintillae in arundineto discurrent. Judicabunt nationes et dominabuntur populis, et regnabit eorum dominus in perpetuum (Sap. III, 4-8) . Quando ergo judicaturos vos et regnaturos cum Christo Domino cogitatis, exultetis necesse est et futurorum gaudio praesentia supplicia calcetis, scientes ab initio mundi sic institutum ut laboret istic in saeculari conflictatione justitia, quando in origine statim prima Abel justus occiditur, et exinde justi quique et Prophetae et Apostoli missi. Quibus omnibus Dominus quoque in se ipso constituit exemplum, docens ad suum regnum non, nisi eos qui se per viam suam secuti sint, pervenire dicens: Qui amat animam suam in isto saeculo, perdet illam. Et qui odit animam suam in isto saeculo, in vitam aeternam conservabit illam (Joa. XII, 25) . Et iterum: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam vero non possunt occidere: magis autem metuite eum qui potest et animam et corpus occidere in", + "candidate_score": 0.679068, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_170_172", + "bdc_text": "Contentiosus fertur admodum vehementer in papistas et in Lutherum , ubi putat aliquid papisticum inesse , qualiter sentit fere in epistolis et libris omnibus contentiosis , etiam in DialogoJohannes Oekolampad , Quid de eucharistia veteres tum Graeci , tum Latini senserint , dialogus , Basel , Hieronymus Froben , 1530 ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 164). , quanquam is tersissimus est et sententiam meam per omnia confirmans . Placidus ( ut passim ad amicos ) docet , quemadmodum ex epistola dictaSiehe oben Anm. 25 . demonstravi , ut item hic confessus est in synodo prima publice his verbis :", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_420", + "psc_text": "in unitate eis manendum qui diversa sentirent. Ita quamvis commotius, sed tamen fraterne indignetur, vicit tamen pax Christi in cordibus eorum, ut in tali discrepatione nullum inter eos malum schismatis oriretur. » Hactenus ille; quae prolixius citavimus, eo quod antidoti sint loco, adversus eos qui hinc schisma suum a Romano Pontifice confirmare nituntur.--Hanc autem epistolam, ut et praecedentem, inter ejusdem rebaptizantium dissidii instrumenta reperies, eod. t. III. [EDD.] 142 EPISTOLA LXXV.(Pamel., Rigalt., Baluz., Oxon., Lips., LXXV. Paris., LXXIV. Routh. Script. Ecclesiasticor. Opusc. praecip., 1, p. 221.) FIRMILIANI, EPISCOPI CAESAREAE CAPPADOCIAE, AD CYPRIANUM, CONTRA EPISTOLAM STEPHANI. ARGUMENTUM.-- Argumenti prorsus ejusdem est cum praecedenti, sed paulo vehementius et acerbius quam episcopum deceat scripta, ea potissimum, quantum suspicor, de causa, quod ad Firmilianum, Helenum et caeteros illarum partium episcopos Stephanus aliam quoque epistolam scripserat, se illis non communicaturum quamdiu in ea sententia de baptizandis haereticis persisterent: uti ex Epistola Dionysii Alexandrini ad Xistum", + "candidate_score": 0.679066, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_219_221", + "bdc_text": "Quęso te per dominum , ut haec mea velis interpretari , sicut ego vestra , et me posthac ut hactenus habere commendatum . Cum Pellicano et Theodoro Theodor Bibliander. , quos doctores ecclesiae vestrae , non fratres seu ministros dico , hęc sint communia . Vale in Christo et illi tecum semper .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_465", + "psc_text": "Vos autem, fratres charissimi, pro disciplina quam de mandatis Dominicis a me semper accepistis, et secundum quod me tractante saepissime didicistis, quietem et tranquillitatem tenete, nec quisquam vestrum aliquem tumultum fratribus moveat, aut ultro se gentilibus offerat. Apprehensus enim et traditus loqui debet; siquidem in nobis Dominus positus illa hora loquatur, qui nos confiteri magis voluit quam profiteri. Quid autem de caetero nos observare conveniat antequam in me super confessione nominis Dei proconsul sententiam ferat, instruente Domino in commune disponemus. Incolumes vos, fratres charissimi, Dominus noster in Ecclesia sua permanere faciat et conservare dignetur. Ita fiat per suam misericordiam. 167 Tres epistolae quae sequuntur inter epistolas Cypriani reperiuntur in quibusdam libris antiquis. EPISTOLA CORNELII PAPAE AD CYPRIANUM. Dilectionis tuae non delectabilia et contra fidei regulam scripta suscepi, in quibus nauseas recognovi, et venena sermonum adversus catholicam per totum orbem diffusam Ecclesiam horribilibus a te superseri zizaniis non laudavi. Quae peto", + "candidate_score": 0.678769, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_345", + "psc_text": "Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo in regno Patris bibemus, si in sacrificio Dei Patris et Christi vinum non offerimus, nec calicem Domini Dominica traditione miscemus? X. Beatus quoque apostolus Paulus, a Domino electus et missus et praedicator veritatis evangelicae constitutus, haec eadem in Epistola sua ponit dicens: Dominus Jesus in qua nocte tradebatur accepit panem, et gratias egit et fregit et dixit: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur. Hoc facite in meam commemorationem. Simili modo et calicem, postquam coenatum, est accepit dicens: Hic calix novum testamentum est in meo sanguine. Hoc facite, quotiescumque biberitis, in meam commemorationem. Quotiescumque enim ederitis panem istum et", + "candidate_score": 0.677874, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_216_218", + "bdc_text": "Tales sumus ministri Christi et ecclesię , quibus dum exędificare commissum est , nil nisi demolimur . Dominus lumen gratiae suae , quod tam splendide in cordibus multorum accenderat et nunc ob spiritum superbiae non parum incipit deficere , benignitate sua restituat et conservet ad sanctificationem nominis sui et ad nostram salutem . Amen .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.677461, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_217", + "bdc_text": "Dominus lumen gratiae suae , quod tam splendide in cordibus multorum accenderat et nunc ob spiritum superbiae non parum incipit deficere , benignitate sua restituat et conservet ad sanctificationem nominis sui et ad nostram salutem .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_53", + "psc_text": "Domini laudabili testimonio praedicatur,12 sicut scriptum est, Domino praemonente et dicente: Luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et clarificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16) . Et Paulus apostolus dicit: Lucete sicut luminaria in mundo (Philip. II, 15) . Et Petrus similiter hortatur: Sicut hospites, inquit, et peregrini, abstinete vos a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam, conversationem habentes inter gentiles bonam, ut, dum detractant de vobis quasi de malignis, bona opera vestra aspicientes de magnificent Dominum (I Pet. II, 11, 12) . Quod quidem maxima pars vestrum cum meo gaudio curat, et confessionis ipsius honore melior facta, tranquillis et bonis moribus gloriam suam custodit et servat. IV. Sed quosdam audio inficere numerum vestrum et laudem praecipui nominis prava sua conservatione destruere: quos etiam vos ipsi, utpote amatores et conservatores laudis vestrae, objurgare et comprimere et emendare debetis. Cum quanto enim nominis vestri", + "candidate_score": 0.677016, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_143_145", + "bdc_text": "signa ] autem non sunt nisi ipsummet corpus et ille ipse sanguis Christi ; non figura vel corporis vel sanguinis , sed corpus , quod traditum est et passum pro peccatis meis\" ( Oekolampad BA I 362f) . Myconius hatte wohl diese Edition zur Hand :", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_333", + "psc_text": "Christi non aqua est utique, sed vinum. Nec potest videri sanguis ejus, quo redempti et vivificati sumus, esse in calice quando vinum desit calici, quo Christi sanguis ostenditur, qui Scripturarum omnium sacramento ac testimonio praedicetur. III. Invenimus enim et in Genesi circa sacramentum in Noe hoc idem praecucurrisse et figuram Dominicae passionis illic extitisse quod vinum bibit, quod inebriatus est (Gen. IX, 21), quod in domo sua nudatus est, quod fuit recubans nudis et patentibus femoribus, quod nuditas illa patris a medio filio denotata est et foras nuntiata, a duobus vero, majore et minore, contecta, et caetera quae necesse non est exequi, cum satis sit hoc solum 105 complecti, quod Noe, typum futurae veritatis ostendens, non aquam sed vinum biberit, et sic imaginem Dominicae passionis expresserit. IV. Item in sacerdote Melchisedech sacrificii Dominici sacramentum praefiguratum videmus, secundum quod Scriptura divina testatur et dicit: Et Melchisedeh, rex Salem, protulit panem et", + "candidate_score": 0.676358, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_75_77", + "bdc_text": "precor dominum meum Iesum , ut sic me servet , stabiliat et usque dum satis augeat . Auditores , quos dicis , aiunt aliter olim me docuisse ecclesiam Tigurinam , quam nunc doceam BasiliensemVgl. oben Nr. 1846 , 2-9. . Valent certe memoria , si norunt , quid ego tum docuerim , praesertim de coena .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_67", + "psc_text": "olim per visionem, fratres charissimi, exprobratum sciatis, quod dormitemus in precibus, nec vigilanter oremus. Et Deusutique, qui quem corripit diligit (Prov. III, 12), quando corripit ad hoc corripit ut emendet, ad hoc emendat ut servet. Excutiamus itaque et abrumpamus somni vincula, et instanter ac vigilanter oremus, sicut Paulus apostolus praecipit dicens: Instate orationi vigilantes in ea (Coloss. IV, 2) . Nam et Apostoli orare diebus ac noctibus non destiterunt, et Dominus quoque ipse disciplinae magister et exempli nostri via frequenter et vigilanter oravit, sicut in Evangelio legimus: Exiit in montem orare, et fuit pernoctans in oratione Dei (Luc. VI, 12) . Et utique quod orabat orabat ille pro nobis, cum peccator ipse non esset, sed aliena peccata portaret. Adeo autem pro nobis ille deprecabatur ut legamus alio loco: Dixit autem Dominus ad Petrum: Ecce Satanas postulavit ut vos vexaret quomodo triticum. Ego autem rogavi pro te ne deficiat fides tua", + "candidate_score": 0.675814, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_169_171", + "bdc_text": "Hoc igitur adsevero invenire me duplicem eum virum in negocio coenae , contentiosum et placidum . Contentiosus fertur admodum vehementer in papistas et in Lutherum , ubi putat aliquid papisticum inesse , qualiter sentit fere in epistolis et libris omnibus contentiosis , etiam in DialogoJohannes Oekolampad , Quid de eucharistia veteres tum Graeci , tum Latini senserint , dialogus , Basel , Hieronymus Froben , 1530 ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 164). , quanquam is tersissimus est et sententiam meam per omnia confirmans . Placidus ( ut passim ad amicos ) docet , quemadmodum ex epistola dictaSiehe oben Anm. 25 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_419", + "psc_text": "« Ad Pompeium inquit etiam scribit Cyprianus de hac eadem re, ubi aperte indicat Stephanum, quem Romanae Ecclesiae episcopum tunc fuisse didicimus, non solum sibi ad ista non consensisse, verum etiam contra scripsisse atque praecepisse. » De qua rursum cap. 25: « Jam illa quae in Stephanum iratus effudit retractare nolo, quia et opus non est; eadem quippe ipsa dicuntur quae jam satis discussa sunt: et ea praeterire melius est, quae periculum perniciosae dissensionis habuerunt. Stephanus autem et abstinendos putaverat qui de suscipiendis haereticis priscam consuetudinem convellere conarentur. Iste autem quaestionis ipsius difficultate permotus, et sanctis charitatis visceribus largissime praeditus, in unitate eis manendum qui diversa sentirent. Ita quamvis commotius, sed tamen fraterne indignetur, vicit tamen pax Christi in cordibus eorum, ut in tali discrepatione nullum inter eos malum schismatis oriretur. » Hactenus ille; quae prolixius citavimus, eo quod antidoti sint loco, adversus eos qui hinc schisma suum a Romano", + "candidate_score": 0.673199, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_337", + "psc_text": ". Ut ergo in Genesi per Melchisedech sacerdotem benedictio circa Abraham posset rite celebrari, praecedit ante imago sacrificii Christi, in pane et vino scilicet constituta; quam rem perficiens et adimplens Dominus panem et calicem mixtum vino obtulit, et qui est plenitudo veritatis veritatem praefiguratae imaginis adimplevit. V. Sed et per Salomonem Spiritus sanctus typum Dominici sacrificii ante praemonstrans immolatae hostiae et panis et vini sed et altaris et Apostolorum faciens mentionem, Sapientia, inquit, aedificavit sibi domum, et subdidit columnas septem. Mactavit suas hostias, miscuit in cratera vinum suum, et paravit mensam suam. Et misit servos suos, convocans cum excelsa praedicatione ad crateram dicens: Qui est insipiens declinet ad me. Et egentibus sensu dixit: Venite, edite de meis panibus, et bibite vinum quod miscui vobis (Prov. IX, 1-5) . Vinum mixtum declarat, id est calicem Domini aqua et vino mixtum prophetica voce praenuntiat, ut appareat in passione Dominica id esse gestum", + "candidate_score": 0.672479, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_143", + "bdc_text": "signa ] autem non sunt nisi ipsummet corpus et ille ipse sanguis Christi ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_333", + "psc_text": "Christi non aqua est utique, sed vinum. Nec potest videri sanguis ejus, quo redempti et vivificati sumus, esse in calice quando vinum desit calici, quo Christi sanguis ostenditur, qui Scripturarum omnium sacramento ac testimonio praedicetur. III. Invenimus enim et in Genesi circa sacramentum in Noe hoc idem praecucurrisse et figuram Dominicae passionis illic extitisse quod vinum bibit, quod inebriatus est (Gen. IX, 21), quod in domo sua nudatus est, quod fuit recubans nudis et patentibus femoribus, quod nuditas illa patris a medio filio denotata est et foras nuntiata, a duobus vero, majore et minore, contecta, et caetera quae necesse non est exequi, cum satis sit hoc solum 105 complecti, quod Noe, typum futurae veritatis ostendens, non aquam sed vinum biberit, et sic imaginem Dominicae passionis expresserit. IV. Item in sacerdote Melchisedech sacrificii Dominici sacramentum praefiguratum videmus, secundum quod Scriptura divina testatur et dicit: Et Melchisedeh, rex Salem, protulit panem et", + "candidate_score": 0.671746, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_2_4", + "bdc_text": "februarii datas Oben Nr. 1846 . non quidem ut antehac , sed forma nova , qua hactenus non es usus , et scripsisti ministrorum et fratrum omnium nomine . Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_134", + "psc_text": "abs te de carcere ad me esse venturum sciebas, de salute tua vel quid penes te agatur mihi non significaveris. Sed hoc solet contingere servis Dei, maxime eis qui in confessione Christi sunt constituti. Scio enim quoniam unusquisque jam quae sunt saeculi non attendit, quoniam coronam coelestem sperat. Ego enim dixi fortasse oblitum te esse mihi scribere. Nam, ut tibi quoque de infimo tuus vel frater dicar, si fuero dignus Celerinus audire, tamen cum essem et ego in tam florida confessione, fratres meos vetustissimos memorabam, et eos litteris meis memoravi charitatem pristinam eorum penes me meosque nunc esse. Peto tamen, charissime, a Domino ut, si ante cruore illo sancto laveris, si prius passus fueris pro nomine Domini nostri Jesu Christi quam litterae meae te in hoc mundo apprehendant, 29 vel nunc si apprehenderint, mihi ad haec rescribas. Sic coronet te cujus nomen confessus es. Credo enim quoniam, etsi in hoc", + "candidate_score": 0.671621, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_170_172", + "bdc_text": "Contentiosus fertur admodum vehementer in papistas et in Lutherum , ubi putat aliquid papisticum inesse , qualiter sentit fere in epistolis et libris omnibus contentiosis , etiam in DialogoJohannes Oekolampad , Quid de eucharistia veteres tum Graeci , tum Latini senserint , dialogus , Basel , Hieronymus Froben , 1530 ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 164). , quanquam is tersissimus est et sententiam meam per omnia confirmans . Placidus ( ut passim ad amicos ) docet , quemadmodum ex epistola dictaSiehe oben Anm. 25 . demonstravi , ut item hic confessus est in synodo prima publice his verbis :", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_177", + "psc_text": "XXXIII.) CYPRIANUS LAPSIS. ARGUMENTUM.-- Argumentum hujus epistolae infra habes Epistola XXIX. « Litteras, inquit, ad me fecerunt, pacem non dandam sibi postulantes, sed quasi jam datam sibi vindicantes, quod dicant Paulum omnibus pacem dedisse, sicut in litteris eorum quarum exemplum ad vos transmisi, legetis, simul quid et ego eis breviter rescripserim. » Desideratur autem lapsorum epistola ad quos rescribit. I. Dominus noster, cujus praecepta et monita observare debemus, episcopi honorem et Ecclesiae suae rationem disponens, in Evangelio loquitur et dicit Petro: Ego tibi dico quia tu es Petrus, et super istam petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferorum non vincent eam: et tibi dabo claves regni coelorum; et quae ligaveris super terram erunt ligata et in coelis, et quaecumque solveris super terram erunt soluta et in coelis (Matth. XVI, 18, 19) . Inde per temporum et successionum vices episcoporum ordinatio et Ecclesiae ratio decurrit, ut Ecclesia super episcopos 38 constituatur", + "candidate_score": 0.669603, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_60_62", + "bdc_text": "Pollet , Bucer II 368 , 23-369 , 2 . - Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_345", + "psc_text": "Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo in regno Patris bibemus, si in sacrificio Dei Patris et Christi vinum non offerimus, nec calicem Domini Dominica traditione miscemus? X. Beatus quoque apostolus Paulus, a Domino electus et missus et praedicator veritatis evangelicae constitutus, haec eadem in Epistola sua ponit dicens: Dominus Jesus in qua nocte tradebatur accepit panem, et gratias egit et fregit et dixit: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur. Hoc facite in meam commemorationem. Simili modo et calicem, postquam coenatum, est accepit dicens: Hic calix novum testamentum est in meo sanguine. Hoc facite, quotiescumque biberitis, in meam commemorationem. Quotiescumque enim ederitis panem istum et", + "candidate_score": 0.669038, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_60_62", + "bdc_text": "Pollet , Bucer II 368 , 23-369 , 2 . - Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_333", + "psc_text": "Christi non aqua est utique, sed vinum. Nec potest videri sanguis ejus, quo redempti et vivificati sumus, esse in calice quando vinum desit calici, quo Christi sanguis ostenditur, qui Scripturarum omnium sacramento ac testimonio praedicetur. III. Invenimus enim et in Genesi circa sacramentum in Noe hoc idem praecucurrisse et figuram Dominicae passionis illic extitisse quod vinum bibit, quod inebriatus est (Gen. IX, 21), quod in domo sua nudatus est, quod fuit recubans nudis et patentibus femoribus, quod nuditas illa patris a medio filio denotata est et foras nuntiata, a duobus vero, majore et minore, contecta, et caetera quae necesse non est exequi, cum satis sit hoc solum 105 complecti, quod Noe, typum futurae veritatis ostendens, non aquam sed vinum biberit, et sic imaginem Dominicae passionis expresserit. IV. Item in sacerdote Melchisedech sacrificii Dominici sacramentum praefiguratum videmus, secundum quod Scriptura divina testatur et dicit: Et Melchisedeh, rex Salem, protulit panem et", + "candidate_score": 0.668656, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_2_4", + "bdc_text": "februarii datas Oben Nr. 1846 . non quidem ut antehac , sed forma nova , qua hactenus non es usus , et scripsisti ministrorum et fratrum omnium nomine . Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_214", + "psc_text": "caeteri cum eis confessores in custodia constituti, aeque ad litteras meas rescripserint, ut scire possetis, fratres charissimi, exempla vobis legenda transmisi. Vos curate quantum potestis pro diligentia vestra ut scripta nostra et illorum rescripta fratribus nostris innotescant. Sed et si qui de peregrinis episcopi collegae mei, vel presbyteri, vel diacones praesentes fuerint vel supervenerint, haec omnia de vobis audiant; et si exempla epistolarum transcribere et ad suos perferre voluerint, facultatem transcriptionis accipiant: quamvis et Saturo lectori fratri nostro mandaverim ut singulis desiderantibus describendi faciat potestatem, ut in ecclesiarum statu quoquo modo interim componendo servetur ab omnibus una et fida consensio. De caeteris vero quae agenda erunt, sicut et collegis meis plurimis scripsi, plenius consilio communi tractabimus quando convenire in unum, permittente Domino, coeperimus. Opto vos, fratres charissimi ac desiderantissimi, semper bene valere. Fraternitatem salutate. Valete. 46 EPISTOLA XXXIII.(Erasm., II, 51. Pamel., Rigalt., Baluz., XXXIII. Paris., XXXII. Oxon., Lips., XXXVIII.) AD", + "candidate_score": 0.666102, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_70", + "bdc_text": "Doceo igitur simplex simpliciter et iuxta dominum et apostolos , a quorum verbis et sensu non discedo .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_347", + "psc_text": "Dominus fecit nos quoque faciamus, et calicem Domini pari ratione miscentes a divino magisterio non recedamus. Ab evangelicis autem praeceptis omnino recedendum non esse, et eadem quae magister docuit et fecit discipulos quoque observare et facere debere, constantius et fortius alio in loco beatus Apostolus docet dicens: Miror quod sic tam cito demutamini ab eo qui vos vocavit ad gratiam, ad aliud evangelium, quod non est aliud, nisi si sunt aliqui qui vos conturbant et volunt convertere Evangelium Christi. Sed, licet aut nos aut Angelus de coelo aliter annuntiet praeterquam quod annuntiavimus vobis, anathema sit. Sicut praediximus, et nunc iterum dico: Si quis vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit (Gal. I, 6-9) . XI. Cum ergo neque ipse Apostolus neque Angelus de coelo annuntiare possit aliter aut docere praeterquam quod semel Christus docuit et Apostoli ejus annuntiaverunt, miror satis unde hoc usurpatum sit ut, contra evangelicam et apostolicam disciplinam,", + "candidate_score": 0.662154, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_212_214", + "bdc_text": "Nam contentionum non essent strepitus isti ; qui nisi desierint , evangelium non ita multum abest ab internecione vel a perpetuo contemptu saltem . Non dici potest enim , quid inter papistas mali foveatur per scandalosas istas pugnas magnorum in religione virorum .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_56", + "psc_text": "(Joan. XIII, 15, 16) , qui Dominum sequuntur, humiles et quieti et taciturni vestigia ejus imitentur, quando quisque inferior fuerit sublimior fiat, dicente Domino: Qui minimus fuerit in vobis, hic erit magnus (Luc. IX, 48) . V. Quid deinde illud, quam vobis execrandum debet videri, quod cum summo animi nostri gemitu et dolore cognovimus non deesse qui Dei templa et post confessionem sanctificata et illustrata membra turpi et concubitu suo plus maculent, cubilia sua cum feminis promiscua jungentes, quando, etsi stuprum conscientiae eorum desit, hoc ipso grande crimen est quod illorum scandalo in aliorum ruinas exempla nascuntur. Contentiones quoque et aemulationes inter vos nullas esse oportet, cum pacem suam nobis dimiserit Dominus, et scriptum sit: Diliges proximum tuum tamquam te. Si autem mordetis et incusatis invicem, videte ne consumamini ab invicem (Gal. V, 14, 15) . A conviciis etiam et maledictis, quaeso vos, abstinete, quia neque maledici regnum Dei consequuntur", + "candidate_score": 0.652331, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_4", + "bdc_text": "Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_134", + "psc_text": "abs te de carcere ad me esse venturum sciebas, de salute tua vel quid penes te agatur mihi non significaveris. Sed hoc solet contingere servis Dei, maxime eis qui in confessione Christi sunt constituti. Scio enim quoniam unusquisque jam quae sunt saeculi non attendit, quoniam coronam coelestem sperat. Ego enim dixi fortasse oblitum te esse mihi scribere. Nam, ut tibi quoque de infimo tuus vel frater dicar, si fuero dignus Celerinus audire, tamen cum essem et ego in tam florida confessione, fratres meos vetustissimos memorabam, et eos litteris meis memoravi charitatem pristinam eorum penes me meosque nunc esse. Peto tamen, charissime, a Domino ut, si ante cruore illo sancto laveris, si prius passus fueris pro nomine Domini nostri Jesu Christi quam litterae meae te in hoc mundo apprehendant, 29 vel nunc si apprehenderint, mihi ad haec rescribas. Sic coronet te cujus nomen confessus es. Credo enim quoniam, etsi in hoc", + "candidate_score": 0.651954, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_30", + "bdc_text": "et , si recte memini , qualiter tu confessionem scripsisti Scoto cuidam George Wishart ( 1513-1546 ) ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_134", + "psc_text": "abs te de carcere ad me esse venturum sciebas, de salute tua vel quid penes te agatur mihi non significaveris. Sed hoc solet contingere servis Dei, maxime eis qui in confessione Christi sunt constituti. Scio enim quoniam unusquisque jam quae sunt saeculi non attendit, quoniam coronam coelestem sperat. Ego enim dixi fortasse oblitum te esse mihi scribere. Nam, ut tibi quoque de infimo tuus vel frater dicar, si fuero dignus Celerinus audire, tamen cum essem et ego in tam florida confessione, fratres meos vetustissimos memorabam, et eos litteris meis memoravi charitatem pristinam eorum penes me meosque nunc esse. Peto tamen, charissime, a Domino ut, si ante cruore illo sancto laveris, si prius passus fueris pro nomine Domini nostri Jesu Christi quam litterae meae te in hoc mundo apprehendant, 29 vel nunc si apprehenderint, mihi ad haec rescribas. Sic coronet te cujus nomen confessus es. Credo enim quoniam, etsi in hoc", + "candidate_score": 0.648223, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_74", + "bdc_text": "Divina legi et pacem adeptus sum contra insultus et hominum et satanę ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_367", + "psc_text": "Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli (Exod. XXII, 19) . Item Dominus denuo loquitur et dicit: Adoraverunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curvatus est homo et humiliatus est vir, et non laxabo illis (Isa. II, 8, 9) . In Apocalypsi quoque legimus iram Domini comminantis et dicentis: Si quis adorat bestiam et imaginem ejus, et accipit notam in fronte sua et in manu, bibet et ipse de vino irae Dei mixto in poculo irae ejus, et punietur igne et sulphure sub oculis sanctorum Angelorum et sub oculis Agni, et fumus de tormentis eorum in saecula saeculorum ascendet, nec habebunt requiem die ac nocte qui adorant bestiam et imaginem ejus (Apoc. XIV, 9-11) . II. Cum ergo haec tormenta, haec supplicia in die judicii Dominus comminetur iis qui diabolo obtemperant et idolis sacrificant, quomodo se putat posse agere pro Dei sacerdote qui obtemperavit et servivit diaboli sacerdotibus? aut quomodo putat", + "candidate_score": 0.646165, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_219", + "bdc_text": "Quęso te per dominum , ut haec mea velis interpretari , sicut ego vestra , et me posthac ut hactenus habere commendatum .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_355", + "psc_text": "5) . Quare, si solus Christus audiendus est, non debemus attendere quid alius ante nos faciendum esse putaverit, sed quid qui ante omnes est Christus prior fecerit. Neque enim hominis consuetudinem sequi oportet, sed Dei veritatem, cum per Esaiam prophetam Deus loquatur et dicat: Sine causa autem colunt me, mandata et doctrinas hominum docentes (Isa. XXIX, 13) . Et iterum Dominus in Evangelio hoc idem repetat dicens: 109 Rejicitis mandatum Dei, ut traditionem vestram statuatis (Marc. VII, 13) . Sed et alio in loco ponit et dicit: Qui solverit unum ex mandatis istis minimis, et sic docuerit homines, minimus vocabitur in regno coelorum (Matth. V, 19) . Quod si nec minima de mandatis Dominicis licet solvere, quanto magis tam magna, tam grandia, tam ad ipsum Dominicae passionis et nostrae redemptionis sacramentum pertinentia fas non est infringere, aut in aliud quam quod divinitus institutum sit humana traditione mutare? Nam, si Jesus", + "candidate_score": 0.640544, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_120_122", + "bdc_text": "Theophil Burc khardt- Biedermann , Bonifacius Amerbach und die Reformation , Basel 1894 , S. 94f. . De Oecolampadio vero quę adieci , hanc causam habuerunt : Homuncio quidam Vgl . oben Nr. 1848 , 9. 17f. Mit dem \"kleinen Mann\" mag Martin Borrhaus gemeint sein :", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_355", + "psc_text": "5) . Quare, si solus Christus audiendus est, non debemus attendere quid alius ante nos faciendum esse putaverit, sed quid qui ante omnes est Christus prior fecerit. Neque enim hominis consuetudinem sequi oportet, sed Dei veritatem, cum per Esaiam prophetam Deus loquatur et dicat: Sine causa autem colunt me, mandata et doctrinas hominum docentes (Isa. XXIX, 13) . Et iterum Dominus in Evangelio hoc idem repetat dicens: 109 Rejicitis mandatum Dei, ut traditionem vestram statuatis (Marc. VII, 13) . Sed et alio in loco ponit et dicit: Qui solverit unum ex mandatis istis minimis, et sic docuerit homines, minimus vocabitur in regno coelorum (Matth. V, 19) . Quod si nec minima de mandatis Dominicis licet solvere, quanto magis tam magna, tam grandia, tam ad ipsum Dominicae passionis et nostrae redemptionis sacramentum pertinentia fas non est infringere, aut in aliud quam quod divinitus institutum sit humana traditione mutare? Nam, si Jesus", + "candidate_score": 0.638006, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_148", + "bdc_text": "„Consonat hoc loco Oecolampadius cum Lutheri ( quem tum praeter consuetudinem pro suggestu nominavi ) epistola , quam annis superioribus misit ad civitates nostras evangelio donatas pro concordia .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_177", + "psc_text": "XXXIII.) CYPRIANUS LAPSIS. ARGUMENTUM.-- Argumentum hujus epistolae infra habes Epistola XXIX. « Litteras, inquit, ad me fecerunt, pacem non dandam sibi postulantes, sed quasi jam datam sibi vindicantes, quod dicant Paulum omnibus pacem dedisse, sicut in litteris eorum quarum exemplum ad vos transmisi, legetis, simul quid et ego eis breviter rescripserim. » Desideratur autem lapsorum epistola ad quos rescribit. I. Dominus noster, cujus praecepta et monita observare debemus, episcopi honorem et Ecclesiae suae rationem disponens, in Evangelio loquitur et dicit Petro: Ego tibi dico quia tu es Petrus, et super istam petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferorum non vincent eam: et tibi dabo claves regni coelorum; et quae ligaveris super terram erunt ligata et in coelis, et quaecumque solveris super terram erunt soluta et in coelis (Matth. XVI, 18, 19) . Inde per temporum et successionum vices episcoporum ordinatio et Ecclesiae ratio decurrit, ut Ecclesia super episcopos 38 constituatur", + "candidate_score": 0.636813, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_66", + "bdc_text": "Habes paucis , quonam modo populum mihi commissum de negocio coenae soleam instituere neminem interim vituperans , neminem commendans pręterquam anabaptistas et qui ex meis nonnihil cum istis colludunt .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_355", + "psc_text": "5) . Quare, si solus Christus audiendus est, non debemus attendere quid alius ante nos faciendum esse putaverit, sed quid qui ante omnes est Christus prior fecerit. Neque enim hominis consuetudinem sequi oportet, sed Dei veritatem, cum per Esaiam prophetam Deus loquatur et dicat: Sine causa autem colunt me, mandata et doctrinas hominum docentes (Isa. XXIX, 13) . Et iterum Dominus in Evangelio hoc idem repetat dicens: 109 Rejicitis mandatum Dei, ut traditionem vestram statuatis (Marc. VII, 13) . Sed et alio in loco ponit et dicit: Qui solverit unum ex mandatis istis minimis, et sic docuerit homines, minimus vocabitur in regno coelorum (Matth. V, 19) . Quod si nec minima de mandatis Dominicis licet solvere, quanto magis tam magna, tam grandia, tam ad ipsum Dominicae passionis et nostrae redemptionis sacramentum pertinentia fas non est infringere, aut in aliud quam quod divinitus institutum sit humana traditione mutare? Nam, si Jesus", + "candidate_score": 0.636297, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_44_46", + "bdc_text": "s. Köhler , ZL II 407f . Myconius hatte in seinem Brief an Bullinger vom 9 . November 1535 ein solches Treffen angeregt ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_117", + "psc_text": "AD MOYSEN ET MAXIMUM ET CAETEROS CONFESSORES. ARGUMENTUM hujus Epistolae habes infra, Epistola XXXI, ubi Clerus Romanus: « In quo loco, inquiunt, maximas tibi atque uberes gratias referre debemus et reddimus, quod illorum carceris tenebras litteris illuminasti; quod ad illos venisti, quomodo introire potuisti; quod illorum animos sua fide et confessione robustos tuis allocutionibus litterisque recreasti; quod, felicitates eorum condignis laudibus prosecutus, accendisti ad multo ardentiorem coelestis gloriae cupiditatem; quod pronos impulisti; quod, ut credimus et optamus, victores futuros viribus tui sermonis animasti; ut, quamquam hoc totum de fide confitentium et divina indulgentia venire videatur, tamen in martyrio suo tibi ex aliquo debitores facti esse videantur. » I. Cyprianus Moysi et Maximo presbyteris et caeteris confessoribus fratribus salutem. Et cunctos vos pariter et singulos repraesentavit affectibus nostris, fratres charissimi, Celerinus adveniens, et fidei ac virtutis vestrae comes, et gloriosis congressionibus Dei miles. Universos vos illo veniente 25 conspeximus; et cum", + "candidate_score": 0.634666, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_130_132", + "bdc_text": "Bullinger zu dessen Verteidigung gegen Luther im Abendmahlsstreit gratulieren , während Myconius den wiederaufflammenden Streit zwischen Luther und Zürich höchst bedauerte und fürchtete ; s. Myconius an Farel , 23 . Dezember 1544 , Corr. des réformateurs IX , 434 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_264", + "psc_text": "SCELERIBUS. ARGUMENTUM.-- Laudat Cornelium quod opportune illum admonuerit, utpote cum postridie quam venisset ad se nocens factio, litteras illius acceperit. Deinde multis describit Novati scelera, et schisma prius in Africa ab illo concitatum. (Vid. tom. III.) 64 EPISTOLA L.(Erasm., III, 3. Pamel., Rigalt., Baluz., L. Paris., XLIX. Oxon., Lips., LIII.) MAXIMI ET CAETERORUM CONFESSORUM AD CYPRIANUM, DE SUO REDITU EX SCHISMATE. ARGUMENTUM.-- Cyprianum certiorem reddunt se ad Ecclesiam rediisse. Cypriano fratri Maximus, Urbanus, Sidonius et Macharius salutem. Certi sumus, frater charissime, te quoque nobiscum pari voto congaudere nos, habito consilio, utilitatibus Ecclesiae et paci magis consulentes, omnibus rebus praetermissis et judicio Dei servatis, cum Cornelio episcopo nostro pariter et cum universo clero pacem fecisse. Cum gaudio etiam universae Ecclesiae, prona etiam omnium charitate, hoc factum his litteris nostris scire certissime debuisti. Oramus te, frater charissime, multis annis bene valere. 65 EPISTOLA LI.(Erasm., III. Pamel., Rigalt., Baluz., LI. Paris., L. Oxon.,", + "candidate_score": 0.631211, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_199", + "bdc_text": "Credo et in mortis articulo nihil aliud subvenire posse .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_472", + "psc_text": "Numquam spes cum dolore concordat, nec fides aliquando sentit quacumque jacturam. Resurgere credimus mortuos, et plangimus: quid faceremus, si mori tantummodo sine resurrectione praeciperet Deus? Voluntas utique ejus sola sufficeret ad solatium, cui nullum praeponendum scimus affectum. Quod dederat abstulit qui creaverat. Quid certas plangere quod ad tempus acceperas? Commodaverat ut haberes quantocumque tempore voluisset, et cum vellet rursus auferret. Nihil abstulit tuum qui recipere dignatus est proprium. Creditum suum recipere decuerat creditorem, et nihil aliud decet quam creditori suo gratias agere mutuantem. Sic Job legimus quam sequamur devotissimam vocem: Dominus, inquit, dedit, Dominus abstulit. Sicut Domino placuit, ita factum est. Sit nomen Domini benedictum (Job I, 21) . Parum ergo non erat haec sola consolatio contra luctum quod nemo lugere debeat cum aliquid reddiderit alienum, quia fas non erat apud alium detineri quod domino suo fuerat necessarium. Additur consolationis alia providentia, quae jaculis occurrat orbitatis. Gaudere debuimus de saeculo", + "candidate_score": 0.630907, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_1_3", + "bdc_text": "Scripsisti literas ad me , mi Bullingere , 12 . februarii datas Oben Nr. 1846 . non quidem ut antehac , sed forma nova , qua hactenus non es usus , et scripsisti ministrorum et fratrum omnium nomine .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_214", + "psc_text": "caeteri cum eis confessores in custodia constituti, aeque ad litteras meas rescripserint, ut scire possetis, fratres charissimi, exempla vobis legenda transmisi. Vos curate quantum potestis pro diligentia vestra ut scripta nostra et illorum rescripta fratribus nostris innotescant. Sed et si qui de peregrinis episcopi collegae mei, vel presbyteri, vel diacones praesentes fuerint vel supervenerint, haec omnia de vobis audiant; et si exempla epistolarum transcribere et ad suos perferre voluerint, facultatem transcriptionis accipiant: quamvis et Saturo lectori fratri nostro mandaverim ut singulis desiderantibus describendi faciat potestatem, ut in ecclesiarum statu quoquo modo interim componendo servetur ab omnibus una et fida consensio. De caeteris vero quae agenda erunt, sicut et collegis meis plurimis scripsi, plenius consilio communi tractabimus quando convenire in unum, permittente Domino, coeperimus. Opto vos, fratres charissimi ac desiderantissimi, semper bene valere. Fraternitatem salutate. Valete. 46 EPISTOLA XXXIII.(Erasm., II, 51. Pamel., Rigalt., Baluz., XXXIII. Paris., XXXII. Oxon., Lips., XXXVIII.) AD", + "candidate_score": 0.630651, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_135", + "bdc_text": "Adduxi igitur locum illius ex epistola quadam libri 3 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_257", + "psc_text": "tomum III hujusce bibliothecae, cum epistolis S. Cornelii papae consociandam, remisimus.) 56 EPISTOLA XLII.(Erasm., II, 10. Pamel., Rigalt., Baluz., XLII. Paris., XLI. Oxon., Lips., XLV. Coustant., Epist. Rom. Pontif., I, p. 127. Galland., Bibl. vett. PP., III, p. 334.) AD CORNELIUM, DE ORDINATIONE EJUS A SE COMPROBATA ET DE FELICISSIMO. ARGUMENTUM.-- Excusat se Cyprianus quod indubitatam fidem non habuerit ordinationi Cornelii, priusquam ad se pervenirent litterae collegarum Caldonii et Fortunati, quibus illa legitima fuisse comprobatur: idque, ob contrariam Novatianae partis factionem, obiter repetens, quod illi statim in ipsis primordiis non adhaeserit, sed potius Cornelio, usque adeo ut criminationes contra hanc suscipere detrectarit. (Hanc epistolam, sicut praecedentem et sequentem, ad tomum tertium, ubi de S. Cornelii papae epistolis, transferendam duximus.) 58 EPISTOLA XLIII.(Erasm., II, 9. Pamel., Rigalt., Baluz., XLIII. Paris., XLII. Oxon., Lips., XLVII. Coustant., Epist. Rom. Pont., I, p. 130. Galland., Bibl. vett. PP., p. 335.) AD EUMDEM, QUOD AD", + "candidate_score": 0.628801, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_1_3", + "bdc_text": "Scripsisti literas ad me , mi Bullingere , 12 . februarii datas Oben Nr. 1846 . non quidem ut antehac , sed forma nova , qua hactenus non es usus , et scripsisti ministrorum et fratrum omnium nomine .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_134", + "psc_text": "abs te de carcere ad me esse venturum sciebas, de salute tua vel quid penes te agatur mihi non significaveris. Sed hoc solet contingere servis Dei, maxime eis qui in confessione Christi sunt constituti. Scio enim quoniam unusquisque jam quae sunt saeculi non attendit, quoniam coronam coelestem sperat. Ego enim dixi fortasse oblitum te esse mihi scribere. Nam, ut tibi quoque de infimo tuus vel frater dicar, si fuero dignus Celerinus audire, tamen cum essem et ego in tam florida confessione, fratres meos vetustissimos memorabam, et eos litteris meis memoravi charitatem pristinam eorum penes me meosque nunc esse. Peto tamen, charissime, a Domino ut, si ante cruore illo sancto laveris, si prius passus fueris pro nomine Domini nostri Jesu Christi quam litterae meae te in hoc mundo apprehendant, 29 vel nunc si apprehenderint, mihi ad haec rescribas. Sic coronet te cujus nomen confessus es. Credo enim quoniam, etsi in hoc", + "candidate_score": 0.628413, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_30_32", + "bdc_text": "et , si recte memini , qualiter tu confessionem scripsisti Scoto cuidam George Wishart ( 1513-1546 ) ; der Vorname ergibt sich aus Bullingers Antwort vom 21 . März ( unten Nr. 1877 ) .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_134", + "psc_text": "abs te de carcere ad me esse venturum sciebas, de salute tua vel quid penes te agatur mihi non significaveris. Sed hoc solet contingere servis Dei, maxime eis qui in confessione Christi sunt constituti. Scio enim quoniam unusquisque jam quae sunt saeculi non attendit, quoniam coronam coelestem sperat. Ego enim dixi fortasse oblitum te esse mihi scribere. Nam, ut tibi quoque de infimo tuus vel frater dicar, si fuero dignus Celerinus audire, tamen cum essem et ego in tam florida confessione, fratres meos vetustissimos memorabam, et eos litteris meis memoravi charitatem pristinam eorum penes me meosque nunc esse. Peto tamen, charissime, a Domino ut, si ante cruore illo sancto laveris, si prius passus fueris pro nomine Domini nostri Jesu Christi quam litterae meae te in hoc mundo apprehendant, 29 vel nunc si apprehenderint, mihi ad haec rescribas. Sic coronet te cujus nomen confessus es. Credo enim quoniam, etsi in hoc", + "candidate_score": 0.627632, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_44_46", + "bdc_text": "s. Köhler , ZL II 407f . Myconius hatte in seinem Brief an Bullinger vom 9 . November 1535 ein solches Treffen angeregt ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_116", + "psc_text": "quae huc ad clerum nostrum per Crementium hypodiaconum nuper feceratis, ut iis qui post lapsum infirmitate apprehensi essent, et poenitentes communicationem desiderarent, subveniretur, standum putavi et cum vestra sententia, ne actus noster, qui adunatus esse et consentire circa omnia debet, in aliquo discreparet. Plane caeterorum causas, quamvis libello a martyribus accepto, differri mandavi et in nostram praesentiam reservari, ut, cum, pace a Domino nobis data, plures praepositi convenire in unum coeperimus, communicato etiam vobiscum consilio, disponere singula et reformare possimus. Opto vos, fratres charissimi, semper bene valere. EPISTOLA XV.(Erasm., II. 4. Pamel., XVI. Rig., Baluz., Paris., XV. Oxon., Lips. XXXVII.) AD MOYSEN ET MAXIMUM ET CAETEROS CONFESSORES. ARGUMENTUM hujus Epistolae habes infra, Epistola XXXI, ubi Clerus Romanus: « In quo loco, inquiunt, maximas tibi atque uberes gratias referre debemus et reddimus, quod illorum carceris tenebras litteris illuminasti; quod ad illos venisti, quomodo introire potuisti; quod illorum animos sua fide et", + "candidate_score": 0.616594, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_214", + "bdc_text": "Non dici potest enim , quid inter papistas mali foveatur per scandalosas istas pugnas magnorum in religione virorum .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_56", + "psc_text": "(Joan. XIII, 15, 16) , qui Dominum sequuntur, humiles et quieti et taciturni vestigia ejus imitentur, quando quisque inferior fuerit sublimior fiat, dicente Domino: Qui minimus fuerit in vobis, hic erit magnus (Luc. IX, 48) . V. Quid deinde illud, quam vobis execrandum debet videri, quod cum summo animi nostri gemitu et dolore cognovimus non deesse qui Dei templa et post confessionem sanctificata et illustrata membra turpi et concubitu suo plus maculent, cubilia sua cum feminis promiscua jungentes, quando, etsi stuprum conscientiae eorum desit, hoc ipso grande crimen est quod illorum scandalo in aliorum ruinas exempla nascuntur. Contentiones quoque et aemulationes inter vos nullas esse oportet, cum pacem suam nobis dimiserit Dominus, et scriptum sit: Diliges proximum tuum tamquam te. Si autem mordetis et incusatis invicem, videte ne consumamini ab invicem (Gal. V, 14, 15) . A conviciis etiam et maledictis, quaeso vos, abstinete, quia neque maledici regnum Dei consequuntur", + "candidate_score": 0.611018, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti", + "max_score": 0.730007, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.730007, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_72", + "psc_text": "ad Dominum, sequitur Sacerdos et dicit: Domino Deo nostro gratias agamus. Unde gratias agamus? Quia sursum cor habemus, et nisi ille illud levasset, in terra jaceremus. Et inde jam, quae aguntur in precibus sanctis, quas audituri estis, ut accedente verbo fiat corpus et sanguis Christi. Nam tolle verbum, panis est, et vinum. Adde verbum, et jam aliud est. Et ipsum aliud quid est? Corpus Christi et sanguis Christi. Tolle ergo verbum, panis est, et vinum. Adde verbum, et fiet Sacramentum. Ad hoc dicitis: Amen. Amen dicere subscribere est. Amen latine interpretatur Verum. Deinde dicitur dominica Oratio, quam jam accepistis, et reddidistis. Quare ante dicitur, quam accipiatur Corpus et Sanguis Christi? Quia, sicut est humana fragilitas, si forte aliquid, quod non decebat, cogitatio nostra concepit; si aliquid lingua, quod non oportebat, effudit; si aliquid oculus, quod non decebat, aspexit; si aliquid auris blandius, quod non oportebat, audivit; si forte aliqua talia", + "candidate_score": 0.728315, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_174_176", + "bdc_text": "- ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.722354, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_174_176", + "bdc_text": "- ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_72", + "psc_text": "ad Dominum, sequitur Sacerdos et dicit: Domino Deo nostro gratias agamus. Unde gratias agamus? Quia sursum cor habemus, et nisi ille illud levasset, in terra jaceremus. Et inde jam, quae aguntur in precibus sanctis, quas audituri estis, ut accedente verbo fiat corpus et sanguis Christi. Nam tolle verbum, panis est, et vinum. Adde verbum, et jam aliud est. Et ipsum aliud quid est? Corpus Christi et sanguis Christi. Tolle ergo verbum, panis est, et vinum. Adde verbum, et fiet Sacramentum. Ad hoc dicitis: Amen. Amen dicere subscribere est. Amen latine interpretatur Verum. Deinde dicitur dominica Oratio, quam jam accepistis, et reddidistis. Quare ante dicitur, quam accipiatur Corpus et Sanguis Christi? Quia, sicut est humana fragilitas, si forte aliquid, quod non decebat, cogitatio nostra concepit; si aliquid lingua, quod non oportebat, effudit; si aliquid oculus, quod non decebat, aspexit; si aliquid auris blandius, quod non oportebat, audivit; si forte aliqua talia", + "candidate_score": 0.719421, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175_177", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 . September 1531 , publiziert zusammen mit Oekolampads \"Enarratio in evangelium Matthaei\" , Basel 1536 , S. 192f , von Myconius herausgegeben und mit einer Vorrede versehen ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 183 ) ;", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.718195, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_173_175", + "bdc_text": "„In his“ , inquit , „quę ad sacramentum pertinent coenae , confiteor animas nostras - per fidem in mortem IesuIn der Vorlage in Versahen . - ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_72", + "psc_text": "ad Dominum, sequitur Sacerdos et dicit: Domino Deo nostro gratias agamus. Unde gratias agamus? Quia sursum cor habemus, et nisi ille illud levasset, in terra jaceremus. Et inde jam, quae aguntur in precibus sanctis, quas audituri estis, ut accedente verbo fiat corpus et sanguis Christi. Nam tolle verbum, panis est, et vinum. Adde verbum, et jam aliud est. Et ipsum aliud quid est? Corpus Christi et sanguis Christi. Tolle ergo verbum, panis est, et vinum. Adde verbum, et fiet Sacramentum. Ad hoc dicitis: Amen. Amen dicere subscribere est. Amen latine interpretatur Verum. Deinde dicitur dominica Oratio, quam jam accepistis, et reddidistis. Quare ante dicitur, quam accipiatur Corpus et Sanguis Christi? Quia, sicut est humana fragilitas, si forte aliquid, quod non decebat, cogitatio nostra concepit; si aliquid lingua, quod non oportebat, effudit; si aliquid oculus, quod non decebat, aspexit; si aliquid auris blandius, quod non oportebat, audivit; si forte aliqua talia", + "candidate_score": 0.714888, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_173_175", + "bdc_text": "„In his“ , inquit , „quę ad sacramentum pertinent coenae , confiteor animas nostras - per fidem in mortem IesuIn der Vorlage in Versahen . - ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.714432, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_94_96", + "bdc_text": "und oben Anm. 11 . verumtamen ut oculos in praesentem Christum semper intenderem . Pręsentem dico suo modo , non absentem nisi ratione carnali .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_232", + "psc_text": "autem certe non vidimus, et tamen credimus, et tamen, quem oculis non conspeximus, corde suscepimus. Unde dixit cuidam suo, qui tunc erat inter duodecim: Quia vidisti, credidisti. Beati, qui non vident, et credunt (Joan. XX, 29) . Si enim modo praesens esset in carne Dominus et Salvator noster Jesus Christus, et stans taceret, quid nobis prodesset? Si autem loquendo profuit, et modo loquitur, cum Evangelium recitatur. Verumtamen et praesentia sua multa praestat, ut Deus. Ubi autem non est Deus, aut quando absens est Deus? Tu noli esse absens a Deo, et tecum est Deus. Maxime, quia ipse promisit, et promissum ejus conscriptum quodam modo chirographum detinemus. Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi (Matth. XXVII, 20) . Sed nos praevidebat, nobis promittebat. II. Redeamus ergo, et audiamus quid dixit, et, sicut dixi, inspiciamus nos, et, quidquid nobis deesse invenerimus, ad formam pulchritudinis, quae placet oculis ejus, tota diligentia excolamus.", + "candidate_score": 0.709384, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175_177", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 . September 1531 , publiziert zusammen mit Oekolampads \"Enarratio in evangelium Matthaei\" , Basel 1536 , S. 192f , von Myconius herausgegeben und mit einer Vorrede versehen ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 183 ) ;", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_72", + "psc_text": "ad Dominum, sequitur Sacerdos et dicit: Domino Deo nostro gratias agamus. Unde gratias agamus? Quia sursum cor habemus, et nisi ille illud levasset, in terra jaceremus. Et inde jam, quae aguntur in precibus sanctis, quas audituri estis, ut accedente verbo fiat corpus et sanguis Christi. Nam tolle verbum, panis est, et vinum. Adde verbum, et jam aliud est. Et ipsum aliud quid est? Corpus Christi et sanguis Christi. Tolle ergo verbum, panis est, et vinum. Adde verbum, et fiet Sacramentum. Ad hoc dicitis: Amen. Amen dicere subscribere est. Amen latine interpretatur Verum. Deinde dicitur dominica Oratio, quam jam accepistis, et reddidistis. Quare ante dicitur, quam accipiatur Corpus et Sanguis Christi? Quia, sicut est humana fragilitas, si forte aliquid, quod non decebat, cogitatio nostra concepit; si aliquid lingua, quod non oportebat, effudit; si aliquid oculus, quod non decebat, aspexit; si aliquid auris blandius, quod non oportebat, audivit; si forte aliqua talia", + "candidate_score": 0.708161, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62_64", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl. das nizänische Glaubensbekenntnis ( BSLK 26 ) .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.702801, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_47_49", + "bdc_text": "s. HBBW V , Nr. 673 , 33-35 . qualiter nos simul scripsimus in haec verba : „In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.695062, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_48_50", + "bdc_text": "qualiter nos simul scripsimus in haec verba : „In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum . “ \"Confessio ecclesiae Tigurinae et Basileiensis\" , Zürich StA , E II 337 , 116v. , gedruckt in :", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.692292, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_95_97", + "bdc_text": "verumtamen ut oculos in praesentem Christum semper intenderem . Pręsentem dico suo modo , non absentem nisi ratione carnali . Interea nunquam cum anabaptistis signa nuda tenui in coena et Christum abesse a suis sacramentis .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_232", + "psc_text": "autem certe non vidimus, et tamen credimus, et tamen, quem oculis non conspeximus, corde suscepimus. Unde dixit cuidam suo, qui tunc erat inter duodecim: Quia vidisti, credidisti. Beati, qui non vident, et credunt (Joan. XX, 29) . Si enim modo praesens esset in carne Dominus et Salvator noster Jesus Christus, et stans taceret, quid nobis prodesset? Si autem loquendo profuit, et modo loquitur, cum Evangelium recitatur. Verumtamen et praesentia sua multa praestat, ut Deus. Ubi autem non est Deus, aut quando absens est Deus? Tu noli esse absens a Deo, et tecum est Deus. Maxime, quia ipse promisit, et promissum ejus conscriptum quodam modo chirographum detinemus. Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi (Matth. XXVII, 20) . Sed nos praevidebat, nobis promittebat. II. Redeamus ergo, et audiamus quid dixit, et, sicut dixi, inspiciamus nos, et, quidquid nobis deesse invenerimus, ad formam pulchritudinis, quae placet oculis ejus, tota diligentia excolamus.", + "candidate_score": 0.686633, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_104_106", + "bdc_text": "Sed , quemadmodum audisti , verbis innitor Christi et discipulorum eius sic docens , ut nemo cum fide me audiens queat vel paululum offendi , nisi prius , ut memini , vel anabaptistam audierit vel formulam aliquam , quę verbis , etiamsi non sensu , a mea dissonet . Quales omnino videntur , qui priori meae concioni interfuerunt . Parco igitur ex animo illis , non digladior .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_331", + "psc_text": "debemus in audiendo, sed vigilantes in operando. Haec schola, in qua Deus solus magister est, bonos quaerit discipulos, non fugitivos, sed studiosos. Apostolus dicit: Studio non pigri, spiritu ferventes, spe gaudentes (Rom. XII, 11) . In hac ergo schola, fratres, quotidie discimus. Aliud discimus in praeceptis, aliud in exemplis, aliud in sacramentis. Sunt ista medicamenta vulnerum nostrorum, et fomenta studiorum nostrorum. Modo respondimus: Exaudi orationem meam, et precem meam, Domine! Inaurire, hoc est: Auribus percipe lacrymas meas (Psal. XXXVIII, 13) . Quid putas, iste petiturus est, qui primo sibimet Deum cupit propitium esse? Quid ab illo expetiturus est? Videamus, discamus. Forte divitias petiturus, forte in hac vita aliquam felicitatem? Dicat ergo nobis, quid petiturus est, qui primo Deum deprecatur. Vidit enim, quod ex se habere non potuit, sed a Deo habere potuit. Audierat enim: Petite, et accipietis (Joan. XVI, 24) . Noverat ergo, quid esset petiturus, qui primo Deum rogavit.", + "candidate_score": 0.684372, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_165_167", + "bdc_text": "per legatos et praedicatores civitatum evangelicarum composita anno 36“ ? Confer , obsecro , locos ipse , et a mendacio vel tuo patrocinio liberabor non difficulter . Hic , ut de Oecolampadio , decessore meo sancto et venerando viro , pluribus paulo dicam , opus videtur .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_318", + "psc_text": "dicimus, contemnamur; si Christi verba dicimus, ille audiatur, qui non gratis auditur, et non gratis contemnitur. Auditur enim ad praemium, non auditur ad supplicium. Ipsum audiamus. Ipse Dominus dicat nobis. X. Ecclesiam innumerabilibus locis ostendit, sed tamen commemorem unum aliquod. Post resurrectionem, nostis, fratres, ostendit se Discipulis suis, cicatrices demonstravit, palpandum praebuit, non solum videndum. Illi autem tenentes, et palpantes, et agnoscentes, adhuc tamen prae gaudio haesitabant, sicut Evangelium nos docet, cui oportet credere, cui nefas est non credere. Dominus autem adhuc haesitantibus prae gaudio, et dubitantibus intulit firmitatem de Scripturis, et ait: Haec dicebam vobis, cum adhuc essem vobiscum, quia oportet impleri omnia, quae scripta sunt in Lege, et Prophetis, et Psalmis de me. Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit eis: Quia sic oportebat Christum pati, et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam, et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Jerusalem (Luc.", + "candidate_score": 0.683771, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_198_200", + "bdc_text": "Et satan cedere compellitur , quotiescunque simplici fide in verbum simpliciter acceptum pugnam capesso . Credo et in mortis articulo nihil aliud subvenire posse . Quamobrem dictum illud Solo [monis ] iuge est et in corde et in ore meo :", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_397", + "psc_text": "Deum, et morere (Job II, 9) : Primo Eva a diabolo quasi ad vitam invitata seducta est, et invenit mortem. Etenim diabolus ait: Non morte morieris (Gen. III, 4) . Et putans se habituram vitam, mortem invenit, quia contra praeceptum Dei fecit, et contra praeceptum Dei viro persuasit. Modo contra: Dic aliquid in Deum, et morere! Sufficiat Evae, quia persuasit facere contra praeceptum Dei. Illa adhuc Eva. Ille jam non Adam. Illa a diabolo impleta, ille exemplo correctus. Melior Job in stercore, quam Adam in Paradiso. Ut noveritis quantum sit rectum cor habere, Job quomodo prostravit diabolum in illa inopia, in illo vulnere? Respondit enim mulieri, et ait: Tanquam una ex insipientibus mulieribus locuta es. Si bona percepimus de manu Domini, mala non sustinebimus (Job. II, 10) ? Benedixit Dominum in omni tempore, semper laus ejus in ore illius. Rectus enim erat corde, propterea illum decebat laudatio. Estote recti corde.", + "candidate_score": 0.680581, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_142_144", + "bdc_text": "\"Illa [ sc . signa ] autem non sunt nisi ipsummet corpus et ille ipse sanguis Christi ; non figura vel corporis vel sanguinis , sed corpus , quod traditum est et passum pro peccatis meis\" ( Oekolampad BA I 362f) .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_36", + "psc_text": "aeternum sacrificandi dedit ordinem, quem videtis, Corporis utique et Sanguinis sui. Nam percussum lancea Corpus ejus aquam et sanguinem emisit, quo peccata nostra dimisit. Hujus gratiae memores, vestram ipsorum salutem operantes, quoniam Deus est, qui operatur in vobis, cum timore et tremore ad participationem hujus altaris accedite. Hoc agnoscite in pane, quod pependit in cruce; hoc in calice, quod manavit ex latere. Nam et illa vetera sacrificia populi Dei hoc unum venturum multiplici varietate figurabant. Ipse enim Christus et ovis est propter innocentiam simplicis animi, et hircus propter similitudinem carnis peccati. Et quidquid aliud multis et diversis modis in sacrificiis Testamenti Veteris praenunciatum est, ad hoc unum pertinet, quod novo Testamento revelatum est. III. Accipite itaque, et edite Corpus Christi, etiam ipsi in Corpore Christi facti jam membra Christi. Accipite, et potate Sanguinem Christi. Ne dissolvamini, manducate vinculum vestrum. Ne vobis viles videamini, bibite pretium vestrum. Sicut hoc in vos", + "candidate_score": 0.679646, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_143", + "bdc_text": "signa ] autem non sunt nisi ipsummet corpus et ille ipse sanguis Christi ;", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.675914, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_164_166", + "bdc_text": "oben Anm. 3 . per legatos et praedicatores civitatum evangelicarum composita anno 36“ ? Confer , obsecro , locos ipse , et a mendacio vel tuo patrocinio liberabor non difficulter .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_318", + "psc_text": "dicimus, contemnamur; si Christi verba dicimus, ille audiatur, qui non gratis auditur, et non gratis contemnitur. Auditur enim ad praemium, non auditur ad supplicium. Ipsum audiamus. Ipse Dominus dicat nobis. X. Ecclesiam innumerabilibus locis ostendit, sed tamen commemorem unum aliquod. Post resurrectionem, nostis, fratres, ostendit se Discipulis suis, cicatrices demonstravit, palpandum praebuit, non solum videndum. Illi autem tenentes, et palpantes, et agnoscentes, adhuc tamen prae gaudio haesitabant, sicut Evangelium nos docet, cui oportet credere, cui nefas est non credere. Dominus autem adhuc haesitantibus prae gaudio, et dubitantibus intulit firmitatem de Scripturis, et ait: Haec dicebam vobis, cum adhuc essem vobiscum, quia oportet impleri omnia, quae scripta sunt in Lege, et Prophetis, et Psalmis de me. Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit eis: Quia sic oportebat Christum pati, et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam, et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Jerusalem (Luc.", + "candidate_score": 0.675744, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_143", + "bdc_text": "signa ] autem non sunt nisi ipsummet corpus et ille ipse sanguis Christi ;", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_37", + "psc_text": "Testamenti Veteris praenunciatum est, ad hoc unum pertinet, quod novo Testamento revelatum est. III. Accipite itaque, et edite Corpus Christi, etiam ipsi in Corpore Christi facti jam membra Christi. Accipite, et potate Sanguinem Christi. Ne dissolvamini, manducate vinculum vestrum. Ne vobis viles videamini, bibite pretium vestrum. Sicut hoc in vos convertitur, cum id manducatis et bibitis, sic et vos in Corpus Christi convertimini, cum obedienter et pie vivitis. Ipse namque sua jam propinquante passione, cum Pascha faceret cum Discipulis suis, acceptum panem benedixit, et ait: Hoc est Corpus meum, quod pro vobis tradetur (Luc. XXII, 19) . Similiter benedictum calicem dedit dicens: Hic est Sanguis meus Novi Testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum (Matth. XXVI, 28) . Hoc in Evangelio vel legabatis, vel audiebatis, sed hanc Eucharistiam esse Filium nesciebatis. Nunc vero aspersi corde in conscientia pura, et loti corpore aqua munda Accedite ad eum, et illuminamini, et", + "candidate_score": 0.67305, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_101_103", + "bdc_text": "pręterea nullum . Lubens autem condono istis auditoribus , dum praeter verum dicunt enunciasse me Christum corporaliter adesse et sumi in coena ; modo tu mihi credas mei moris non esse sic loqui .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_318", + "psc_text": "dicimus, contemnamur; si Christi verba dicimus, ille audiatur, qui non gratis auditur, et non gratis contemnitur. Auditur enim ad praemium, non auditur ad supplicium. Ipsum audiamus. Ipse Dominus dicat nobis. X. Ecclesiam innumerabilibus locis ostendit, sed tamen commemorem unum aliquod. Post resurrectionem, nostis, fratres, ostendit se Discipulis suis, cicatrices demonstravit, palpandum praebuit, non solum videndum. Illi autem tenentes, et palpantes, et agnoscentes, adhuc tamen prae gaudio haesitabant, sicut Evangelium nos docet, cui oportet credere, cui nefas est non credere. Dominus autem adhuc haesitantibus prae gaudio, et dubitantibus intulit firmitatem de Scripturis, et ait: Haec dicebam vobis, cum adhuc essem vobiscum, quia oportet impleri omnia, quae scripta sunt in Lege, et Prophetis, et Psalmis de me. Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit eis: Quia sic oportebat Christum pati, et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam, et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Jerusalem (Luc.", + "candidate_score": 0.672405, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.672325, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_104", + "bdc_text": "Sed , quemadmodum audisti , verbis innitor Christi et discipulorum eius sic docens , ut nemo cum fide me audiens queat vel paululum offendi , nisi prius , ut memini , vel anabaptistam audierit vel formulam aliquam , quę verbis , etiamsi non sensu , a mea dissonet .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_331", + "psc_text": "debemus in audiendo, sed vigilantes in operando. Haec schola, in qua Deus solus magister est, bonos quaerit discipulos, non fugitivos, sed studiosos. Apostolus dicit: Studio non pigri, spiritu ferventes, spe gaudentes (Rom. XII, 11) . In hac ergo schola, fratres, quotidie discimus. Aliud discimus in praeceptis, aliud in exemplis, aliud in sacramentis. Sunt ista medicamenta vulnerum nostrorum, et fomenta studiorum nostrorum. Modo respondimus: Exaudi orationem meam, et precem meam, Domine! Inaurire, hoc est: Auribus percipe lacrymas meas (Psal. XXXVIII, 13) . Quid putas, iste petiturus est, qui primo sibimet Deum cupit propitium esse? Quid ab illo expetiturus est? Videamus, discamus. Forte divitias petiturus, forte in hac vita aliquam felicitatem? Dicat ergo nobis, quid petiturus est, qui primo Deum deprecatur. Vidit enim, quod ex se habere non potuit, sed a Deo habere potuit. Audierat enim: Petite, et accipietis (Joan. XVI, 24) . Noverat ergo, quid esset petiturus, qui primo Deum rogavit.", + "candidate_score": 0.667783, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_52", + "bdc_text": "Ex his omnibus loqui didici de coena domini , quod Christus in panegyriin einer Versammlung ;", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_318", + "psc_text": "dicimus, contemnamur; si Christi verba dicimus, ille audiatur, qui non gratis auditur, et non gratis contemnitur. Auditur enim ad praemium, non auditur ad supplicium. Ipsum audiamus. Ipse Dominus dicat nobis. X. Ecclesiam innumerabilibus locis ostendit, sed tamen commemorem unum aliquod. Post resurrectionem, nostis, fratres, ostendit se Discipulis suis, cicatrices demonstravit, palpandum praebuit, non solum videndum. Illi autem tenentes, et palpantes, et agnoscentes, adhuc tamen prae gaudio haesitabant, sicut Evangelium nos docet, cui oportet credere, cui nefas est non credere. Dominus autem adhuc haesitantibus prae gaudio, et dubitantibus intulit firmitatem de Scripturis, et ait: Haec dicebam vobis, cum adhuc essem vobiscum, quia oportet impleri omnia, quae scripta sunt in Lege, et Prophetis, et Psalmis de me. Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit eis: Quia sic oportebat Christum pati, et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam, et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Jerusalem (Luc.", + "candidate_score": 0.667106, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_197_199", + "bdc_text": "Sentio robur item , ut vel in gravissimis contentionibus metu caream . Et satan cedere compellitur , quotiescunque simplici fide in verbum simpliciter acceptum pugnam capesso . Credo et in mortis articulo nihil aliud subvenire posse .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_397", + "psc_text": "Deum, et morere (Job II, 9) : Primo Eva a diabolo quasi ad vitam invitata seducta est, et invenit mortem. Etenim diabolus ait: Non morte morieris (Gen. III, 4) . Et putans se habituram vitam, mortem invenit, quia contra praeceptum Dei fecit, et contra praeceptum Dei viro persuasit. Modo contra: Dic aliquid in Deum, et morere! Sufficiat Evae, quia persuasit facere contra praeceptum Dei. Illa adhuc Eva. Ille jam non Adam. Illa a diabolo impleta, ille exemplo correctus. Melior Job in stercore, quam Adam in Paradiso. Ut noveritis quantum sit rectum cor habere, Job quomodo prostravit diabolum in illa inopia, in illo vulnere? Respondit enim mulieri, et ait: Tanquam una ex insipientibus mulieribus locuta es. Si bona percepimus de manu Domini, mala non sustinebimus (Job. II, 10) ? Benedixit Dominum in omni tempore, semper laus ejus in ore illius. Rectus enim erat corde, propterea illum decebat laudatio. Estote recti corde.", + "candidate_score": 0.665454, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_100_102", + "bdc_text": "Discrimen itaque si est , hoc est ; pręterea nullum . Lubens autem condono istis auditoribus , dum praeter verum dicunt enunciasse me Christum corporaliter adesse et sumi in coena ;", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_318", + "psc_text": "dicimus, contemnamur; si Christi verba dicimus, ille audiatur, qui non gratis auditur, et non gratis contemnitur. Auditur enim ad praemium, non auditur ad supplicium. Ipsum audiamus. Ipse Dominus dicat nobis. X. Ecclesiam innumerabilibus locis ostendit, sed tamen commemorem unum aliquod. Post resurrectionem, nostis, fratres, ostendit se Discipulis suis, cicatrices demonstravit, palpandum praebuit, non solum videndum. Illi autem tenentes, et palpantes, et agnoscentes, adhuc tamen prae gaudio haesitabant, sicut Evangelium nos docet, cui oportet credere, cui nefas est non credere. Dominus autem adhuc haesitantibus prae gaudio, et dubitantibus intulit firmitatem de Scripturis, et ait: Haec dicebam vobis, cum adhuc essem vobiscum, quia oportet impleri omnia, quae scripta sunt in Lege, et Prophetis, et Psalmis de me. Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit eis: Quia sic oportebat Christum pati, et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam, et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Jerusalem (Luc.", + "candidate_score": 0.665422, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_199_201", + "bdc_text": "Credo et in mortis articulo nihil aliud subvenire posse . Quamobrem dictum illud Solo [monis ] iuge est et in corde et in ore meo : „Qui ambulat simpliciter , ambulat confidenter “ [ Spr 10 , 9 ] .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_362", + "psc_text": "Finis ergo legis Christus ad justitiam omni credenti (Rom. X, 4) . Notum mihi fac, Domine, finem meum. Jam factus est tibi notus finis tuus. Quomodo tibi notus factus est? Finis tuus pauper fuit, finis tuus humilis fuit, finis tuus alapis caesus est, finis tuus sputis oblitus est, adversus finem tuum falsum testimonium dictum est. Posui ori meo custodiam, dum consistit peccator adversum me. Ipse factus est tibi via. Qui dicit se in Christo manere, debet, quomodo ille ambulavit, et ipse ambulare (I Joan. II, 6) . Est via. Modo ambulemus, non timeamus, ne aberremus. Foris a via non ambulemus; dictum est enim: Circa viam scandala posuerunt mihi, et circa viam muscipulam posuerunt mihi (Psal. CXXIX, 6) . Et ecce illam misericordiam. Ne in muscipulam incidisses, ipsam misericordiam habes viam. Notum mihi fac, Domine, finem meum. Ecce habes finem. Christum redemptorem imitamini. Imitatores mei estote, sicut et ego Christi (Philipp.", + "candidate_score": 0.662072, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_110_112", + "bdc_text": "quod duplicem coenam habentesDuplex coena : ein von Duplizität gekennzeichnetes Abendmahl. Damit tadelt Myconius all diejenigen , die sich wegen ihres schlechten Lebens vom Abendmahl fern halten sollten und den Täufern stets Anlass geben , das Abendmahl der offiziellen Kirche abzulehnen ;", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_236", + "psc_text": "duplicitatem. Esto simplici corde. Noli esse hypocrita, aliud ostentans, aliud agens, et vincis eum duplicem, qui transfigurat se velut Angelum lucis. Unde isti, ubi illi sumptus? Ubi perfecta illa simplicitas, et omnino stabilis, atque inconcussissime perseverans? In eo, quod sequitur, quod durum videtur. Hoc est, quod dixi, quia sermo Dei neminem palpat. Sic, inquit, qui non renuntiat omnibus, quae sunt ejus, non potest meus esse discipulus. Multi hoc fecerunt, et se ipsos examinaverunt, antequam tempus persecutionis urgeret, et renuntiaverunt omnibus, quae sunt mundi, et secuti sunt Christum. Inde fuerunt Apostoli, qui dixerunt: Ecce nos dimisimus omnia, et secuti sumus te (Luc. XVIII, 28) . Nec ipsi magnum aliquid dimiserunt, quia omnes pauperes fuerunt, sed magnas prorsus dimisisse judicantur facultates, qui vicerunt omnes cupiditates. III. Denique Discipuli tunc dixerunt hoc Domino, quando dives ille tristis abscessit. qni consilium vitae aeternae, sicut petierat a Magistro veracissimo, audivit. Ipse enim venit ad Dominum", + "candidate_score": 0.661553, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_133_135", + "bdc_text": "loquacitate notus in tota civitate sparserat Myconium crassius quid docuisse de praesentia Christi in coena , quam ipse didicisset ab initio , nimirum Oecolampadio doctore . Mendacium istud me coegit , ut famam tuerer . Adduxi igitur locum illius ex epistola quadam libri 3 .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_319", + "psc_text": "quia oportet impleri omnia, quae scripta sunt in Lege, et Prophetis, et Psalmis de me. Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit eis: Quia sic oportebat Christum pati, et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam, et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV. 44-47) Ibi tu non es. Ibi ego sum. Quid expectas hominem, qui de te judicet de tribunali? Audi Christum de Evangelio. Per omnes gentes, inquit, incipientibus ab Jerusalem. Tu ibi es? Communicas omnibus gentibus? Communicas ei Ecclesiae, quae diffusa est per omnes gentes incipiens ab Jerusalem? Si communicas, ibi es, in vite es, praecisus non es. Ipsa est enim vitis, quae crevit, et implevit totum orbem terrarum, corpus Christi, Ecclesia Christi, cujus caput in caelo. Si autem non communicas, nisi Afris, et de Africa, quo potueris, clanculo mittis, qui consolentur peregrinos, non te invenis in Parte remansisse, a Toto", + "candidate_score": 0.658889, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_87", + "bdc_text": "Et ut is tunc „est“ pro „significat“ exposuit Zwingli übernahm diese tropische Auslegung des Wortes \"est\" offenbar aus einem Brief von Kornelis Hoen ;", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_28", + "psc_text": "quod veraciter Est. Omne, quidquid mutatur et fluitat, et quodam tempore mutari non cessat, fuit, et erit. Non in eo comprehendis Est. Deus autem non habet fuit, et erit. Quod autem fuit, jam non est. Quod erit, nondum est. Et quod sic venit, ut transeat, ideo erit, ut non sit. Cogitate, si potestis: Ego sum, qui sum. Nolite voluntatibus volvi, nolite voluntariis et temporalibus cogitationibus agitari. State ad Est. State ad ipsum Est. Quo itis? State, ut et vos esse possitis. Sed quando tenemus volaticam cogitationem, et ad id, quod manet, affigere quando possumus? Ergo misertus est Deus, et ille, qui Est, et ille, qui dixit: Hoc dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos, dicto nomine substantiae suae, dicit postea nomen misericordiae suae. Quod nomen substantiae ejus? Ego sum, qui sum, dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos (Ibid.) . Sed Moyses homo erat, et in", + "candidate_score": 0.656476, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_220_222", + "bdc_text": "Cum Pellicano et Theodoro Theodor Bibliander. , quos doctores ecclesiae vestrae , non fratres seu ministros dico , hęc sint communia . Vale in Christo et illi tecum semper . Basileae , 12 .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_231", + "psc_text": "sequebantur. Nam, si ea, quae dixit, solis illis duodecim Apostolis loqueretur, poterat unusquisque nostrum dicere: Illis dixit, non nobis. Aliud videtur pertinere ad pastores, aliud ad greges. Sequentibus turbis dixit, ergo et nobis omnibus, et vobis omnibus dixit. Non, quia tunc nondum eramus, ideo nobis non esse dictum putare debemus. In illum enim et nos credimus, quem illi viderunt, illum nos fide tenemus, quem illi oculis conspexerunt. Neque enim oculis carnalibus videre Christum, magnum fuit. Si hoc magnum fuisset, Judaeorum gens prima salutem invenisset. Certe enim et illi viderunt, et tamen contempserunt, et tamen visum et contemptum insuper occiderunt. Nos autem certe non vidimus, et tamen credimus, et tamen, quem oculis non conspeximus, corde suscepimus. Unde dixit cuidam suo, qui tunc erat inter duodecim: Quia vidisti, credidisti. Beati, qui non vident, et credunt (Joan. XX, 29) . Si enim modo praesens esset in carne Dominus et Salvator noster Jesus Christus,", + "candidate_score": 0.655609, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_133", + "bdc_text": "loquacitate notus in tota civitate sparserat Myconium crassius quid docuisse de praesentia Christi in coena , quam ipse didicisset ab initio , nimirum Oecolampadio doctore .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_319", + "psc_text": "quia oportet impleri omnia, quae scripta sunt in Lege, et Prophetis, et Psalmis de me. Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit eis: Quia sic oportebat Christum pati, et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam, et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV. 44-47) Ibi tu non es. Ibi ego sum. Quid expectas hominem, qui de te judicet de tribunali? Audi Christum de Evangelio. Per omnes gentes, inquit, incipientibus ab Jerusalem. Tu ibi es? Communicas omnibus gentibus? Communicas ei Ecclesiae, quae diffusa est per omnes gentes incipiens ab Jerusalem? Si communicas, ibi es, in vite es, praecisus non es. Ipsa est enim vitis, quae crevit, et implevit totum orbem terrarum, corpus Christi, Ecclesia Christi, cujus caput in caelo. Si autem non communicas, nisi Afris, et de Africa, quo potueris, clanculo mittis, qui consolentur peregrinos, non te invenis in Parte remansisse, a Toto", + "candidate_score": 0.651269, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_65", + "bdc_text": "suos in s[acra ] coena corpore et sanguine suo reficit ad vitam .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_38", + "psc_text": "dedit dicens: Hic est Sanguis meus Novi Testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum (Matth. XXVI, 28) . Hoc in Evangelio vel legabatis, vel audiebatis, sed hanc Eucharistiam esse Filium nesciebatis. Nunc vero aspersi corde in conscientia pura, et loti corpore aqua munda Accedite ad eum, et illuminamini, et vultus vestri non erubescent (Psal. XXXIII, 6) . Hoc enim si digne accipitis, quod pertinet ad Testamentum Novum, per quod aeternam haereditatem speratis, tenentes mandatum novum, ut vos invicem diligatis, habetis in vobis vitam. Illam enim carnem sumitis, de qua dicit ipsa Vita: Panis, quem ego dedero, caro mea est pro saeculi vita, et: Nisi quis manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum, non habebit in se vitam (Joan. VI, 52-54) . IV. Habentes ergo vitam in illo in carne una eritis cum illo. Neque enim hoc Sacramentum Christi corpus ita commendat, ut nos inde sejungat. Hoc namque Apostolus in", + "candidate_score": 0.649877, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_87_89", + "bdc_text": "Et ut is tunc „est“ pro „significat“ exposuit Zwingli übernahm diese tropische Auslegung des Wortes \"est\" offenbar aus einem Brief von Kornelis Hoen ; s. Z IV 512-518 und 560 ; s. ferner Zwinglis Schrift \"Ad Matthaeum Alberum de coena dominica epistola\" , 16 .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_28", + "psc_text": "quod veraciter Est. Omne, quidquid mutatur et fluitat, et quodam tempore mutari non cessat, fuit, et erit. Non in eo comprehendis Est. Deus autem non habet fuit, et erit. Quod autem fuit, jam non est. Quod erit, nondum est. Et quod sic venit, ut transeat, ideo erit, ut non sit. Cogitate, si potestis: Ego sum, qui sum. Nolite voluntatibus volvi, nolite voluntariis et temporalibus cogitationibus agitari. State ad Est. State ad ipsum Est. Quo itis? State, ut et vos esse possitis. Sed quando tenemus volaticam cogitationem, et ad id, quod manet, affigere quando possumus? Ergo misertus est Deus, et ille, qui Est, et ille, qui dixit: Hoc dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos, dicto nomine substantiae suae, dicit postea nomen misericordiae suae. Quod nomen substantiae ejus? Ego sum, qui sum, dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos (Ibid.) . Sed Moyses homo erat, et in", + "candidate_score": 0.647007, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_87_89", + "bdc_text": "Et ut is tunc „est“ pro „significat“ exposuit Zwingli übernahm diese tropische Auslegung des Wortes \"est\" offenbar aus einem Brief von Kornelis Hoen ; s. Z IV 512-518 und 560 ; s. ferner Zwinglis Schrift \"Ad Matthaeum Alberum de coena dominica epistola\" , 16 .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_29", + "psc_text": "qui Est, et ille, qui dixit: Hoc dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos, dicto nomine substantiae suae, dicit postea nomen misericordiae suae. Quod nomen substantiae ejus? Ego sum, qui sum, dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos (Ibid.) . Sed Moyses homo erat, et in his, quae in illius comparatione non sunt, erat. In terra erat, in carne erat, et in ipsa carne anima erat, natura mutabilis erat, sub sarcina fragilitatis humanae erat. Nam illud, quod dictum est: Ego sum, qui sum, quando capiebat? Etenim per id, quod videbatur oculis ejus, ad eum loquebatur, qui non videbatur, et illo, qui videbatur, tanquam instrumento latens Deus utebatur. Non enim, quod videbat Moyses, hoc erat totum Deus: quia nec tu, quod a me ipso, quod homo sim, sonat, hoc est totum verbum. Habeo in corde verbum, quod non sonat. Sonus transit, verbum manet. Ergo cum diceret Deus", + "candidate_score": 0.643787, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_87", + "bdc_text": "Et ut is tunc „est“ pro „significat“ exposuit Zwingli übernahm diese tropische Auslegung des Wortes \"est\" offenbar aus einem Brief von Kornelis Hoen ;", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_29", + "psc_text": "qui Est, et ille, qui dixit: Hoc dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos, dicto nomine substantiae suae, dicit postea nomen misericordiae suae. Quod nomen substantiae ejus? Ego sum, qui sum, dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos (Ibid.) . Sed Moyses homo erat, et in his, quae in illius comparatione non sunt, erat. In terra erat, in carne erat, et in ipsa carne anima erat, natura mutabilis erat, sub sarcina fragilitatis humanae erat. Nam illud, quod dictum est: Ego sum, qui sum, quando capiebat? Etenim per id, quod videbatur oculis ejus, ad eum loquebatur, qui non videbatur, et illo, qui videbatur, tanquam instrumento latens Deus utebatur. Non enim, quod videbat Moyses, hoc erat totum Deus: quia nec tu, quod a me ipso, quod homo sim, sonat, hoc est totum verbum. Habeo in corde verbum, quod non sonat. Sonus transit, verbum manet. Ergo cum diceret Deus", + "candidate_score": 0.643325, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_198", + "bdc_text": "Et satan cedere compellitur , quotiescunque simplici fide in verbum simpliciter acceptum pugnam capesso .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_392", + "psc_text": "Latebat ergo eum, quis esset Job, sed Dominum non latebat. Permisit tentatorem probator; probator autem non sibi, sed nobis, ut nobis manifestaret, quid imitari debeamus. Non enim ipsi diabolo voluit ostendere Job, sed per diabolum nobis, ut diabolo victo nos haberemus, quod imitaremur. Ergo amissis omnibus, non paulatim, sed repente, ait: Dominus dedit, Dominus abstulit. Sicut Domino placuit, ita factum est. Sit nomen Domini benedictum. Sicut Domino placuit, ita factum est (Job. I, 21) . Non potest pravum esse, quod recto placuit. Non potest malum esse, quod bono placuit. Bonus enim Deus Israel rectis corde. Rectus corde erat Job, ideo decebat eum laudatio. Dominus dedit, Dominus abstulit. Sicut Domino placuit, ita factum est. Confessus est laudans: Sit nomen Domini benedictum. Dominus dedit, et Dominus abstulit. Erat copia, nunc est inopia. Apud me res mutatae sunt, ille non est mutatus. Ego aliquando dives, aliquando pauper. Ille semper dives, semper rectus, semper", + "candidate_score": 0.639728, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_131_133", + "bdc_text": "s. Myconius an Farel , 23 . Dezember 1544 , Corr. des réformateurs IX , 434 . loquacitate notus in tota civitate sparserat Myconium crassius quid docuisse de praesentia Christi in coena , quam ipse didicisset ab initio , nimirum Oecolampadio doctore .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_319", + "psc_text": "quia oportet impleri omnia, quae scripta sunt in Lege, et Prophetis, et Psalmis de me. Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit eis: Quia sic oportebat Christum pati, et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam, et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV. 44-47) Ibi tu non es. Ibi ego sum. Quid expectas hominem, qui de te judicet de tribunali? Audi Christum de Evangelio. Per omnes gentes, inquit, incipientibus ab Jerusalem. Tu ibi es? Communicas omnibus gentibus? Communicas ei Ecclesiae, quae diffusa est per omnes gentes incipiens ab Jerusalem? Si communicas, ibi es, in vite es, praecisus non es. Ipsa est enim vitis, quae crevit, et implevit totum orbem terrarum, corpus Christi, Ecclesia Christi, cujus caput in caelo. Si autem non communicas, nisi Afris, et de Africa, quo potueris, clanculo mittis, qui consolentur peregrinos, non te invenis in Parte remansisse, a Toto", + "candidate_score": 0.636783, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_31", + "bdc_text": "der Vorname ergibt sich aus Bullingers Antwort vom 21 .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_32", + "psc_text": "non dico aeterni, sed ab illo facti aeterni. Denique sic etiam calumniantes Sadducaeos Dominus ipse convincit, qui cum resurrectionem negarent, hinc ille dedit testimonium sanctae Scripturae. Legite quod dixit Dominus in rubo ad Moysen: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob. Non est Deus mortuorum, sed vivorum (Matth. XXII, 32; et Marc. XII, 26, 27) ; omnes enim illi vivunt. Proinde et hic non addidit Deus, cum dixisset: Ego sum, qui sum, Hoc mihi nomen est in aeternum (Exod. III, 15) . Hic enim nemo dubitat; quia id, quod est, ideo est, quia aeternum est. Sed ubi ait: Ego sum, Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob, ibi addidit: Hoc mihi nomen est in aeternum. Tanquam diceret: Quid times de mortalitate generis humani? Quid fortasse trepidas, ne, cum mortuus fueris, ultra non sis? Hoc mihi nomen est in aeternum. Aeternum nomen esse non posset Deus Abraham,", + "candidate_score": 0.617675, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_169", + "bdc_text": "Hoc igitur adsevero invenire me duplicem eum virum in negocio coenae , contentiosum et placidum .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_134", + "psc_text": "Multi simplices habent unum cor, unus dolosus duo corda. Ergo, quia illi loquebantur in corde et corde: Dic nobis, in qua potestate ista facis? id est, si dixeris, honoramus; si dixeris, veneramur; si dixeris, exoramus, videtur hoc sonare de alio corde; de alio autem (nam duplex ibi erat) si dixeris, calumniamur; si dixeris, inveniemus, quod teneamus; si dixeris, inveniemus, quod accusemus. Tales inimici. Sed confundantur de lucerna. Modo illos videbitis confundi. Et bene, quia tempus agimus lucernarium, confundantur inimici Christi per lucernam, quam paravit Christo suo Pater. Ille enim lucerna erat ardens, ipse Dominus ait. Quid ergo istis respondit dicentibus: Dic nobis, in qua potestate ista facis? interrogabo et ego unum sermonem. Dicite mihi: Joannis baptismus unde est? De coelo, an ex hominibus? Illi autem perturbati apud se: Si dixerimus: De coelo, dicturus est nobis: Quare non credidistis ei? Id est, ut quid me interrogatis, in qua potestate ista facio,", + "candidate_score": 0.615586, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_189", + "bdc_text": "Paucis igitur his causam meam defensam apud te volo .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_347", + "psc_text": "mea. Vellem scire, si in hoc tempore, quo sermonem Vestrae Charitati ministramus, nemo delinquat in lingua sua. In hoc tempore, quo hic sumus, forte nemo nostrum aliquid locutus est mali, sed forte cogitavit aliquid mali. Attendite. Dixi: Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea. Dic vere: Posui ori meo custodiam, dum consistit peccator adversus me (Psal. XXXVIII, 2) . VII. Attendite. Posui ori meo custodiam, dum consistit peccator adversus me. Stat adversus te aliquis improbus, conviciatur tibi, dicit, quae nescis. Tu pone ori tuo custodiam. Dixi: Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea. Dicat ille, tu audi, et tace. Duae enim res sunt, aut verum dicit, aut falsum. Si verum dicit, tu fecisti, ut diceret, et forte hoc misericordia est. Cum enim tu non vis audire, quod fecisti, Deus, qui curam tui gerit, per aliquem tibi dicit, quod fecisti, ut vel ipso pudore confusus aliquando ad", + "candidate_score": 0.611475, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_194", + "bdc_text": "Quamvis , quod factum est , ingratum non sit , fuisset tamen illud gratissimum , quia amicissimum .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_445", + "psc_text": "Subito accidit. Unde? Ecce hoc, quod nunquam fuit in terra. Nonnunquam in Scripturis debitor in illis Deus tenebatur, sed tempore suo debitum redditurus. Unde autem debebat Deus? An ab aliquo mutuum acceperat, qui omnibus omnia insuper donat? Qui fecit, quibus donaret? Non enim vel ipsi homines, quibus aliqua donarentur, erant. Potest aliquis dicere: Meritis meis Deus concessit haec bona? Puta, concessit meritis tuis bona ista. Ut es ses, cui concessit? Qui non eras, quid tibi donavit? Ut esses gratis. Non enim promerueras illud, ante quam esses. Crede ei, quia et caetera gratis tibi donare dignatus est. Habemus ergo gratiam Dei, et tenebat Deum quodam modo debitorem mundus totus. Imo non tenebat, quia cautionem, quam fecerat, nesciebat. Promittendo se fecit debitorem, non mutuum accipiendo. Nam duobus modis dicitur debitor: Redde, quod accepisti, aut quod promisisti. Quia, quod promisit Deus, non potest dici: Redde; nihil enim ab homine accepit, qui totum homini", + "candidate_score": 0.601119, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana", + "max_score": 0.727588, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_391", + "psc_text": "in calice offerendo dominica traditio servetur, neque aliud fiat a nobis, quam quod pro nobis Dominus prior fecit, ut calix qui in commemorationem ejus offertur, vino mixtus offeratur. Nam cum dicat Christus, « Ego sum vitis vera » (Joan. XV, 5); sanguis Christi, non aqua est utique, sed vinum; nec potest videri sanguis ejus, quo redempti et vivificati sumus, esse in calice, quando vinum desit calici, quo Christi sanguis ostenditur; qui Scripturarum omnium sacramento ac testimonio praedicatur. Invenimus enim in Genesi circa sacramentum Noc hoc idem praecucurrisse, et figuram dominicae passionis illic exstitisse, quod vinum bibit, quod inebriatus est, quod in domo sua nudatus est, quod fuit recubans nudis et patentibus femoribus; quod nuditas illa patris a medio filio denotata est; a majore vero et minore contecta (Gen. IX, 20-23) , et caetera quae necesse non est exsequi, cum satis sit hoc solum complecti, quod Noe typum futurae veritatis ostendens,", + "candidate_score": 0.727588, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62_64", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl. das nizänische Glaubensbekenntnis ( BSLK 26 ) .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_391", + "psc_text": "in calice offerendo dominica traditio servetur, neque aliud fiat a nobis, quam quod pro nobis Dominus prior fecit, ut calix qui in commemorationem ejus offertur, vino mixtus offeratur. Nam cum dicat Christus, « Ego sum vitis vera » (Joan. XV, 5); sanguis Christi, non aqua est utique, sed vinum; nec potest videri sanguis ejus, quo redempti et vivificati sumus, esse in calice, quando vinum desit calici, quo Christi sanguis ostenditur; qui Scripturarum omnium sacramento ac testimonio praedicatur. Invenimus enim in Genesi circa sacramentum Noc hoc idem praecucurrisse, et figuram dominicae passionis illic exstitisse, quod vinum bibit, quod inebriatus est, quod in domo sua nudatus est, quod fuit recubans nudis et patentibus femoribus; quod nuditas illa patris a medio filio denotata est; a majore vero et minore contecta (Gen. IX, 20-23) , et caetera quae necesse non est exsequi, cum satis sit hoc solum complecti, quod Noe typum futurae veritatis ostendens,", + "candidate_score": 0.714967, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_49", + "bdc_text": "„In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_391", + "psc_text": "in calice offerendo dominica traditio servetur, neque aliud fiat a nobis, quam quod pro nobis Dominus prior fecit, ut calix qui in commemorationem ejus offertur, vino mixtus offeratur. Nam cum dicat Christus, « Ego sum vitis vera » (Joan. XV, 5); sanguis Christi, non aqua est utique, sed vinum; nec potest videri sanguis ejus, quo redempti et vivificati sumus, esse in calice, quando vinum desit calici, quo Christi sanguis ostenditur; qui Scripturarum omnium sacramento ac testimonio praedicatur. Invenimus enim in Genesi circa sacramentum Noc hoc idem praecucurrisse, et figuram dominicae passionis illic exstitisse, quod vinum bibit, quod inebriatus est, quod in domo sua nudatus est, quod fuit recubans nudis et patentibus femoribus; quod nuditas illa patris a medio filio denotata est; a majore vero et minore contecta (Gen. IX, 20-23) , et caetera quae necesse non est exsequi, cum satis sit hoc solum complecti, quod Noe typum futurae veritatis ostendens,", + "candidate_score": 0.70837, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_108_110", + "bdc_text": "de communicatione corporis et sanguinis Christi in coena1Kor 11 , 24-26 . diligentius me explicasse , dein duo hęc intulisse : quod duplicem coenam habentesDuplex coena :", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_202", + "psc_text": "duobus compellatur, alterius tamen habeat concupiscentiam, alterius necessitatem; concupiscentiam scilicet esse cum Christo, necessitatem manere in carne. Quae ambiguitas uno consequenti verbo dijudicatur, quod positum est, enim: quam particulam qui abstulerunt interpretes, illa potius sententia ducti sunt, ut non solum compelli ex duobus, sed etiam duorum habere concupiscentiam videretur. Sic ergo distinguendum est: Et quid eligam ignoro: compellor autem ex duobus; quam distinctionem sequitur, concupiscentiam habens dissolvi, et esse cum Christo. Et tanquam quaereretur quare hujus rei potius habeat concupiscentiam; multo enim magis optimum, inquit. Cur ergo e duobus compellitur? Quia est manendi necessitas, quam ita subjecit, Manere in carne necessarium propter vos. 5. Ubi autem neque praescripto fidei, neque ipsius sermonis textu ambiguitas explicari potest, nihil obest secundum quamlibet earum quae ostenduntur, sententiam distinguere. Veluti est illa ad Corinthios, Has ergo promissiones habentes, charissimi, mundemus nos ab omni coinquinatione carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dei. Capite nos.", + "candidate_score": 0.70376, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_61_63", + "bdc_text": "- Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl.", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_391", + "psc_text": "in calice offerendo dominica traditio servetur, neque aliud fiat a nobis, quam quod pro nobis Dominus prior fecit, ut calix qui in commemorationem ejus offertur, vino mixtus offeratur. Nam cum dicat Christus, « Ego sum vitis vera » (Joan. XV, 5); sanguis Christi, non aqua est utique, sed vinum; nec potest videri sanguis ejus, quo redempti et vivificati sumus, esse in calice, quando vinum desit calici, quo Christi sanguis ostenditur; qui Scripturarum omnium sacramento ac testimonio praedicatur. Invenimus enim in Genesi circa sacramentum Noc hoc idem praecucurrisse, et figuram dominicae passionis illic exstitisse, quod vinum bibit, quod inebriatus est, quod in domo sua nudatus est, quod fuit recubans nudis et patentibus femoribus; quod nuditas illa patris a medio filio denotata est; a majore vero et minore contecta (Gen. IX, 20-23) , et caetera quae necesse non est exsequi, cum satis sit hoc solum complecti, quod Noe typum futurae veritatis ostendens,", + "candidate_score": 0.702965, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175_177", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 . September 1531 , publiziert zusammen mit Oekolampads \"Enarratio in evangelium Matthaei\" , Basel 1536 , S. 192f , von Myconius herausgegeben und mit einer Vorrede versehen ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 183 ) ;", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_392", + "psc_text": "in domo sua nudatus est, quod fuit recubans nudis et patentibus femoribus; quod nuditas illa patris a medio filio denotata est; a majore vero et minore contecta (Gen. IX, 20-23) , et caetera quae necesse non est exsequi, cum satis sit hoc solum complecti, quod Noe typum futurae veritatis ostendens, non aquam sed vinum biberit; et sic imaginem dominicae passionis expresserit. Item in sacerdote Melchisedech dominicum Sacramentum praefiguratum videmus, secundum quod Scriptura divina testatur, et dicit: « Et Melchisedech rex Salem protulit panem et vinum. Fuit autem sacerdos Dei summi, et benedixit Abraham » (Id. XIV, 18). Quod autem Melchisedech typum Christi portaret, declarat in Psalmis Spiritus sanctus, ex persona Patris ad Filium dicens: « Ante Luciferum genui te. Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech » (Psal. CIX, 4). Haec et alia quae sequuntur hujus epistolae (Cypr. Epist. 63, ad Caecilium, de Sacramento calicis), submissae dictionis modum servant,", + "candidate_score": 0.702191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_47_49", + "bdc_text": "s. HBBW V , Nr. 673 , 33-35 . qualiter nos simul scripsimus in haec verba : „In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_391", + "psc_text": "in calice offerendo dominica traditio servetur, neque aliud fiat a nobis, quam quod pro nobis Dominus prior fecit, ut calix qui in commemorationem ejus offertur, vino mixtus offeratur. Nam cum dicat Christus, « Ego sum vitis vera » (Joan. XV, 5); sanguis Christi, non aqua est utique, sed vinum; nec potest videri sanguis ejus, quo redempti et vivificati sumus, esse in calice, quando vinum desit calici, quo Christi sanguis ostenditur; qui Scripturarum omnium sacramento ac testimonio praedicatur. Invenimus enim in Genesi circa sacramentum Noc hoc idem praecucurrisse, et figuram dominicae passionis illic exstitisse, quod vinum bibit, quod inebriatus est, quod in domo sua nudatus est, quod fuit recubans nudis et patentibus femoribus; quod nuditas illa patris a medio filio denotata est; a majore vero et minore contecta (Gen. IX, 20-23) , et caetera quae necesse non est exsequi, cum satis sit hoc solum complecti, quod Noe typum futurae veritatis ostendens,", + "candidate_score": 0.695438, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_48_50", + "bdc_text": "qualiter nos simul scripsimus in haec verba : „In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum . “ \"Confessio ecclesiae Tigurinae et Basileiensis\" , Zürich StA , E II 337 , 116v. , gedruckt in :", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_391", + "psc_text": "in calice offerendo dominica traditio servetur, neque aliud fiat a nobis, quam quod pro nobis Dominus prior fecit, ut calix qui in commemorationem ejus offertur, vino mixtus offeratur. Nam cum dicat Christus, « Ego sum vitis vera » (Joan. XV, 5); sanguis Christi, non aqua est utique, sed vinum; nec potest videri sanguis ejus, quo redempti et vivificati sumus, esse in calice, quando vinum desit calici, quo Christi sanguis ostenditur; qui Scripturarum omnium sacramento ac testimonio praedicatur. Invenimus enim in Genesi circa sacramentum Noc hoc idem praecucurrisse, et figuram dominicae passionis illic exstitisse, quod vinum bibit, quod inebriatus est, quod in domo sua nudatus est, quod fuit recubans nudis et patentibus femoribus; quod nuditas illa patris a medio filio denotata est; a majore vero et minore contecta (Gen. IX, 20-23) , et caetera quae necesse non est exsequi, cum satis sit hoc solum complecti, quod Noe typum futurae veritatis ostendens,", + "candidate_score": 0.690063, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_49_51", + "bdc_text": "„In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum . “ \"Confessio ecclesiae Tigurinae et Basileiensis\" , Zürich StA , E II 337 , 116v. , gedruckt in : Bizer , Abendmahlsstreit 90 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_391", + "psc_text": "in calice offerendo dominica traditio servetur, neque aliud fiat a nobis, quam quod pro nobis Dominus prior fecit, ut calix qui in commemorationem ejus offertur, vino mixtus offeratur. Nam cum dicat Christus, « Ego sum vitis vera » (Joan. XV, 5); sanguis Christi, non aqua est utique, sed vinum; nec potest videri sanguis ejus, quo redempti et vivificati sumus, esse in calice, quando vinum desit calici, quo Christi sanguis ostenditur; qui Scripturarum omnium sacramento ac testimonio praedicatur. Invenimus enim in Genesi circa sacramentum Noc hoc idem praecucurrisse, et figuram dominicae passionis illic exstitisse, quod vinum bibit, quod inebriatus est, quod in domo sua nudatus est, quod fuit recubans nudis et patentibus femoribus; quod nuditas illa patris a medio filio denotata est; a majore vero et minore contecta (Gen. IX, 20-23) , et caetera quae necesse non est exsequi, cum satis sit hoc solum complecti, quod Noe typum futurae veritatis ostendens,", + "candidate_score": 0.689981, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_69_71", + "bdc_text": "opus est officii . Doceo igitur simplex simpliciter et iuxta dominum et apostolos , a quorum verbis et sensu non discedo . Arbitror autem , quod hi sint loquuti forma optima , nedum simplicissima , et qui eos sequuntur , nequeant aberrare .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_361", + "psc_text": "Admone illos principibus et potestatibus subditos esse (Id. III, 1) , etc. Quid ergo putamus? Numquid contra seipsum sentit Apostolus, qui cum dicat doctores operatione fieri Spiritus sancti, ipse illis praecipit quid et quemadmodum doceant? An intelligendum est, et hominum officia ipso sancto Spiritu largiente, in docendis etiam ipsis doctoribus non debere cessare; et tamen neque qui plantat esse aliquid, neque qui rigat, sed Deum qui incrementum dat (I Cor. III, 7)? Unde ipsis quoque ministris sanctis hominibus, vel etiam sanctis Angelis operantibus, nemo recte discit quae pertinent ad vivendum cum Deo, nisi fiat a Deo docilis Deo, cui dicitur in Psalmo: Doce me facere voluntatem tuam, quoniam tu es Deus meus (Psal. CXLII, 10) . Unde et ipsi Timotheo idem dicit apostolus, loquens utique ad discipulum doctor: Tu autem persevera in iis quae didicisti, et credita sunt tibi, sciens a quo didiceris (II Tim. III, 14) . Sicut enim", + "candidate_score": 0.686683, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_102_104", + "bdc_text": "Lubens autem condono istis auditoribus , dum praeter verum dicunt enunciasse me Christum corporaliter adesse et sumi in coena ; modo tu mihi credas mei moris non esse sic loqui . Sed , quemadmodum audisti , verbis innitor Christi et discipulorum eius sic docens , ut nemo cum fide me audiens queat vel paululum offendi , nisi prius , ut memini , vel anabaptistam audierit vel formulam aliquam , quę verbis , etiamsi non sensu , a mea dissonet .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_341", + "psc_text": "nostros, Non congregabo conventicula eorum de sanguinibus (Psal. XV, 4) , quoniam senserunt ad rem pertinere, ut eo loco pluraliter enuntiaretur hoc nomen, quod in latina lingua tantummodo singulariter dicitur; cur pietatis doctorem pigeat imperitis loquentem, ossum potius quam os dicere, ne ista syllaba non ab eo quod sunt ossa, sed ab eo quod sunt ora intelligatur, ubi Afrae aures de correptione vocalium vel productione non judicant? Quid enim prodest locutionis integritas, quam non sequitur intellectus audientis, cum loquendi omnino nulla sit causa, si quod loquimur non intelligunt, propter quos ut intelligant loquimur? Qui ergo docet, vitabit omnia verba quae non docent; et si pro eis alia integra, quae intelligantur, potest dicere, id magis eliget: si autem non potest, sive quia non sunt, sive quia in praesentia non occurrunt, utetur etiam verbis minus integris, dum tamen res ipsa doceatur atque discatur integre. 25. Et hoc quidem non solum in collocutionibus,", + "candidate_score": 0.686297, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_69_71", + "bdc_text": "opus est officii . Doceo igitur simplex simpliciter et iuxta dominum et apostolos , a quorum verbis et sensu non discedo . Arbitror autem , quod hi sint loquuti forma optima , nedum simplicissima , et qui eos sequuntur , nequeant aberrare .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_305", + "psc_text": "locutiones discendo loquentium; cur eloquentes fieri non possint, nulla eloquendi arte tradita, sed elocutiones eloquentium legendo et audiendo, et quantum assequi conceditur, imitando? Quid, quod ita fieri ipsis quoque experimur exemplis? Nam sine praeceptis rhetoricis novimus plurimos eloquentiores plurimis qui illa didicerunt; sine lectis vero et auditis eloquentium disputationibus vel dictionibus, neminem. Nam neque ipsa arte grammatica, qua discitur locutionis integritas, indigerent pueri, si eis inter homines, qui integre loquerentur, crescere daretur et vivere. Nescientes quippe ulla nomina vitiorum, quidquid vitiosum cujusquam ore loquentis audirent, sana sua consuetudine reprehenderent et caverent; sicut rusticos urbani reprehendunt, etiam qui litteras nesciunt. CAPUT IV.-- Officium doctoris christiani. 6. Debet igitur divinarum Scripturarum tractator et doctor, defensor rectae fidei ac debellator erroris, et bona docere, et mala dedocere; atque in hoc opere sermonis conciliare adversos, remissos erigere, nescientibus quid agatur, quid exspectare debeant intimare. Ubi autem benevolos, intentos, dociles aut invenerit, aut ipse fecerit,", + "candidate_score": 0.682129, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_219_221", + "bdc_text": "Quęso te per dominum , ut haec mea velis interpretari , sicut ego vestra , et me posthac ut hactenus habere commendatum . Cum Pellicano et Theodoro Theodor Bibliander. , quos doctores ecclesiae vestrae , non fratres seu ministros dico , hęc sint communia . Vale in Christo et illi tecum semper .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_362", + "psc_text": "in Psalmo: Doce me facere voluntatem tuam, quoniam tu es Deus meus (Psal. CXLII, 10) . Unde et ipsi Timotheo idem dicit apostolus, loquens utique ad discipulum doctor: Tu autem persevera in iis quae didicisti, et credita sunt tibi, sciens a quo didiceris (II Tim. III, 14) . Sicut enim corporis medicamenta, quae hominibus ab hominibus adhibentur, nonnisi eis prosunt quibus Deus operatur salutem, qui et sine illis mederi potest, cum sine ipso illa non possint, et tamen adhibentur; et si hoc officiose fiat, inter opera misericordiae vel beneficentiae deputatur: ita et adjumenta doctrinae tunc prosunt animae adhibita per hominem, cum Deus operatur ut prosint, qui potuit Evangelium dare homini, etiam non ab hominibus, neque per hominem. CAPUT XVII.-- Ad docendum delectandum et flectendum pertinet triplex dicendi genus. 34. Qui ergo nititur dicendo persuadere quod bonum est, nihil horum trium spernens, ut scilicet doceat, ut delectet, ut flectat; oret atque", + "candidate_score": 0.679125, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_69_71", + "bdc_text": "opus est officii . Doceo igitur simplex simpliciter et iuxta dominum et apostolos , a quorum verbis et sensu non discedo . Arbitror autem , quod hi sint loquuti forma optima , nedum simplicissima , et qui eos sequuntur , nequeant aberrare .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_306", + "psc_text": "IV.-- Officium doctoris christiani. 6. Debet igitur divinarum Scripturarum tractator et doctor, defensor rectae fidei ac debellator erroris, et bona docere, et mala dedocere; atque in hoc opere sermonis conciliare adversos, remissos erigere, nescientibus quid agatur, quid exspectare debeant intimare. Ubi autem benevolos, intentos, dociles aut invenerit, aut ipse fecerit, caetera peragenda sunt, sicut postulat causa. Si docendi sunt qui audiunt, narratione faciendum est, si tamen indigeat, ut res de qua agitur innotescat. Ut autem quae dubia sunt certa fiant, documentis adhibitis ratiocinandum est. Si vero qui audiunt movendi sunt potius quam docendi, ut in eo quod jam sciunt, agendo non torpeant, et rebus assensum, quas veras esse fatentur, accommodent, majoribus dicendi viribus opus est. Ibi obsecrationes et increpationes, concitationes et coercitiones, et quaecumque alia valent ad commovendos animos, sunt necessaria. 7. Et haec quidem cuncta quae dixi, omnes fere homines in iis quae eloquendo agunt, facere non quiescunt: CAPUT", + "candidate_score": 0.676043, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_218_220", + "bdc_text": "Amen . Quęso te per dominum , ut haec mea velis interpretari , sicut ego vestra , et me posthac ut hactenus habere commendatum . Cum Pellicano et Theodoro Theodor Bibliander. , quos doctores ecclesiae vestrae , non fratres seu ministros dico , hęc sint communia .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_362", + "psc_text": "in Psalmo: Doce me facere voluntatem tuam, quoniam tu es Deus meus (Psal. CXLII, 10) . Unde et ipsi Timotheo idem dicit apostolus, loquens utique ad discipulum doctor: Tu autem persevera in iis quae didicisti, et credita sunt tibi, sciens a quo didiceris (II Tim. III, 14) . Sicut enim corporis medicamenta, quae hominibus ab hominibus adhibentur, nonnisi eis prosunt quibus Deus operatur salutem, qui et sine illis mederi potest, cum sine ipso illa non possint, et tamen adhibentur; et si hoc officiose fiat, inter opera misericordiae vel beneficentiae deputatur: ita et adjumenta doctrinae tunc prosunt animae adhibita per hominem, cum Deus operatur ut prosint, qui potuit Evangelium dare homini, etiam non ab hominibus, neque per hominem. CAPUT XVII.-- Ad docendum delectandum et flectendum pertinet triplex dicendi genus. 34. Qui ergo nititur dicendo persuadere quod bonum est, nihil horum trium spernens, ut scilicet doceat, ut delectet, ut flectat; oret atque", + "candidate_score": 0.6737, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_185_187", + "bdc_text": "Cogitandum diu , quod inde doceas ; nam olim deo reddenda ratio . Dedit mihi dominus in praesentem usque diem , ut loquar publice magno cum timore eius , et hactenus non sum confusus , quamvis impetitus sępe graviter a doctis et indoctis .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_357", + "psc_text": "re, quae secundum fidem dilectionemque tractanda sunt, multa sint quae dicantur, et multi modi quibus dicantur ab eis qui haec sciunt; quis novit quid ad praesens tempus, vel nobis dicere, vel per nos expediat audiri, nisi qui corda omnium videt? et quis facit ut quod oportet, et quemadmodum oportet, dicatur a nobis, nisi in cujus manu sunt et nos et sermones nostri (Sap. VII, 16)? Ac per hoc, discat quidem omnia quae docenda sunt, qui et nosse vult et docere; facultatemque dicendi, ut decet virum ecclesiasticum, comparet: ad horam vero ipsius dictionis, illud potius bonae menti cogitet convenire quod Dominus ait, Nolite cogitare quomodo aut quid loquamini; dabitur enim vobis in illa hora quid loquamini: non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis (Matth. X, 19, 20) . Si ergo loquitur in eis Spiritus sanctus, qui persequentibus traduntur pro Christo, cur non et in", + "candidate_score": 0.670267, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_218_220", + "bdc_text": "Amen . Quęso te per dominum , ut haec mea velis interpretari , sicut ego vestra , et me posthac ut hactenus habere commendatum . Cum Pellicano et Theodoro Theodor Bibliander. , quos doctores ecclesiae vestrae , non fratres seu ministros dico , hęc sint communia .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_358", + "psc_text": "ait, Nolite cogitare quomodo aut quid loquamini; dabitur enim vobis in illa hora quid loquamini: non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis (Matth. X, 19, 20) . Si ergo loquitur in eis Spiritus sanctus, qui persequentibus traduntur pro Christo, cur non et in eis qui tradunt discentibus Christum? CAPUT XVI.-- Docendi praecepta non superfluo dantur ab homine, tametsi doctores efficiat Deus. 33. Quisquis autem dicit non esse hominibus praecipiendum quid, vel quemadmodum doceant, si doctores sanctus efficit Spiritus, potest dicere nec orandum nobis esse, quia Dominus ait, Scit pater vester quid vobis necessarium sit, prius quam petatis ab eo (Id. VI, 8) ; aut apostolum Paulum Timotheo et Tito non debuisse praecipere quid, vel quemadmodum praeciperent aliis. Quas tres apostolicas Epistolas ante oculos habere debet, cui est in Ecclesia doctoris persona imposita. Nonne in prima ad Timotheum legitur: Annuntia haec et doce (I", + "candidate_score": 0.667315, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_109_111", + "bdc_text": "diligentius me explicasse , dein duo hęc intulisse : quod duplicem coenam habentesDuplex coena : ein von Duplizität gekennzeichnetes Abendmahl.", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_202", + "psc_text": "duobus compellatur, alterius tamen habeat concupiscentiam, alterius necessitatem; concupiscentiam scilicet esse cum Christo, necessitatem manere in carne. Quae ambiguitas uno consequenti verbo dijudicatur, quod positum est, enim: quam particulam qui abstulerunt interpretes, illa potius sententia ducti sunt, ut non solum compelli ex duobus, sed etiam duorum habere concupiscentiam videretur. Sic ergo distinguendum est: Et quid eligam ignoro: compellor autem ex duobus; quam distinctionem sequitur, concupiscentiam habens dissolvi, et esse cum Christo. Et tanquam quaereretur quare hujus rei potius habeat concupiscentiam; multo enim magis optimum, inquit. Cur ergo e duobus compellitur? Quia est manendi necessitas, quam ita subjecit, Manere in carne necessarium propter vos. 5. Ubi autem neque praescripto fidei, neque ipsius sermonis textu ambiguitas explicari potest, nihil obest secundum quamlibet earum quae ostenduntur, sententiam distinguere. Veluti est illa ad Corinthios, Has ergo promissiones habentes, charissimi, mundemus nos ab omni coinquinatione carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dei. Capite nos.", + "candidate_score": 0.657733, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_190", + "bdc_text": "Rogo autem per dominum IesumIn der Vorlage in Versahen. , mea omnia sic accipias , ut decet amicum .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_54", + "psc_text": "illo quod supra nos est, et de illo quod juxta nos est, praecepta sumeremus. Diliges, inquit, Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua, et diliges proximum tuum tanquam teipsum. In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae (Matth. XXII, 37-40) . Finis itaque praecepti est dilectio (I Tim. I, 5), et ea gemina, id est Dei et proximi. Quod si te totum intelligas, id est animum et corpus tuum, et proximum totum, id est animum et corpus ejus (homo enim ex animo constat et corpore), nullum rerum diligendarum genus in his duobus praeceptis praetermissum est. Cum enim praecurrat dilectio Dei, ejusque dilectionis modus praescriptus appareat, ita ut caetera in illum confluant, de dilectione tua nihil dictum videtur; sed cum dictum est, Diliges proximum tuum tanquam teipsum, simul et tui abs te dilectio non praetermissa est. CAPUT XXVII.-- Ordo dilectionis.", + "candidate_score": 0.657261, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_70", + "bdc_text": "Doceo igitur simplex simpliciter et iuxta dominum et apostolos , a quorum verbis et sensu non discedo .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_361", + "psc_text": "Admone illos principibus et potestatibus subditos esse (Id. III, 1) , etc. Quid ergo putamus? Numquid contra seipsum sentit Apostolus, qui cum dicat doctores operatione fieri Spiritus sancti, ipse illis praecipit quid et quemadmodum doceant? An intelligendum est, et hominum officia ipso sancto Spiritu largiente, in docendis etiam ipsis doctoribus non debere cessare; et tamen neque qui plantat esse aliquid, neque qui rigat, sed Deum qui incrementum dat (I Cor. III, 7)? Unde ipsis quoque ministris sanctis hominibus, vel etiam sanctis Angelis operantibus, nemo recte discit quae pertinent ad vivendum cum Deo, nisi fiat a Deo docilis Deo, cui dicitur in Psalmo: Doce me facere voluntatem tuam, quoniam tu es Deus meus (Psal. CXLII, 10) . Unde et ipsi Timotheo idem dicit apostolus, loquens utique ad discipulum doctor: Tu autem persevera in iis quae didicisti, et credita sunt tibi, sciens a quo didiceris (II Tim. III, 14) . Sicut enim", + "candidate_score": 0.656848, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_202_204", + "bdc_text": "Nam ex eo , quo sententiam illam recte concepi , quicquid de rebus divinis adfectatum , quęsitum , proprium , ab humano confictum ingenio sine certis scripturis fugi , nec hactenus me paenituit . Sunt quaedam alia in tuis literis , quae , quia nihil ad rem , sciens praetereo , utpote quę scripsisti non ex te , sed ex aliorum ore et stomacho , atque id quidem , ne quid scribam ineptius , et quod lędat amicum immerentem . Unum illud tamen tacere non possum :", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_303", + "psc_text": "ingenium, facilius adhaeret eloquentia legentibus et audientibus eloquentes, quam eloquentiae praecepta sectantibus. Nec desunt ecclesiasticae litterae, etiam praeter canonem in auctoritatis arce salubriter collocatum, quas legendo homo capax, etsi id non agat, sed tantummodo rebus quae ibi dicuntur intentus sit, etiam eloquio quo dicuntur, dum in his versatur, imbuitur; accedente vel maxime exercitatione sive scribendi, sive dictandi, postremo etiam dicendi, quae secundum pietatis ac fidei regulam sentit. Si autem tale desit ingenium, nec illa rhetorica praecepta capiuntur; nec, si magno labore inculcata quantulacumque ex parte capiantur, aliquid prosunt. Quandoquidem etiam ipsi qui ea didicerunt, et copiose ornateque dicunt, non omnes ut secundum ipsa dicant, possunt ea cogitare cum dicunt, si non de his disputant: imo vero vix ullos eorum esse existimo, qui utrumque possint, et dicere bene, et ad hoc faciendum praecepta illa dicendi cogitare cum dicunt. Cavendum est enim ne fugiant ex animo quae dicenda sunt, dum attenditur ut", + "candidate_score": 0.65468, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_3_5", + "bdc_text": "non quidem ut antehac , sed forma nova , qua hactenus non es usus , et scripsisti ministrorum et fratrum omnium nomine . Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ; id quod non possem expectare de omnibus , qui apud vos docent de suggestu .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_342", + "psc_text": "non docent; et si pro eis alia integra, quae intelligantur, potest dicere, id magis eliget: si autem non potest, sive quia non sunt, sive quia in praesentia non occurrunt, utetur etiam verbis minus integris, dum tamen res ipsa doceatur atque discatur integre. 25. Et hoc quidem non solum in collocutionibus, sive fiant cum aliquo uno, sive cum pluribus; verum etiam multo magis in populis quando sermo promitur, ut intelligamur instandum est. Quia in collocutionibus est cuique interrogandi potestas: ubi autem omnes tacent ut audiatur unus, et in eum intenta ora convertunt, ibi ut requirat quisque quod non intellexerit, nec moris est nec decoris; ac per hoc debet maxime tacenti subvenire cura dicentis. Solet autem motu suo significare utrum intellexerit cognoscendi avida multitudo: quod donec significet, versandum est quod agitur, multimoda varietate dicendi; quod in potestate non habent, qui praeparata et ad verbum memoriter retenta pronuntiant. Mox autem ut intellectum esse", + "candidate_score": 0.651419, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_197_199", + "bdc_text": "Sentio robur item , ut vel in gravissimis contentionibus metu caream . Et satan cedere compellitur , quotiescunque simplici fide in verbum simpliciter acceptum pugnam capesso . Credo et in mortis articulo nihil aliud subvenire posse .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_211", + "psc_text": "interpretum collatio, aut praecedentis linguae solvat inspectio. CAPUT V.-- Scripturae figuratas locutiones ad litteram accipere servitus miserabilis. 9. Sed verborum translatorum ambiguitates, de quibus deinceps loquendum est, non mediocrem curam industriamque desiderant. Nam in principio cavendum est ne figuratam locutionem ad litteram accipias. Et ad hoc enim pertinet quod ait Apostolus: Littera occidit, spiritus autem vivificat (II Cor. III, 6) . Cum enim figurate dictum sic accipitur, tanquam proprie dictum sit, carnaliter sapitur. Neque ulla mors animae congruentius appellatur, quam cum id etiam quod in ea bestiis antecellit, hoc est, intelligentia carni subjicitur sequendo litteram. Qui enim sequitur litteram, translata verba sicut propria tenet, neque illud quod proprio verbo significatur, refert ad aliam significationem: sed si Sabbatum audierit, verbi gratia, non intelligit nisi unum diem de septem, qui continuo volumine repetuntur; et cum audierit Sacrificium, non excedit cogitatione illud quod fieri de victimis pecorum terrenisque fructibus solet. Ea demum est", + "candidate_score": 0.65097, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_90_92", + "bdc_text": "November 1524 , Z III 345 . - Lit. : Gottfried W. Locher , Huldrych Zwingli in neuer Sicht , Stuttgart 1969 , S. 258f. , ita et ego , Siehe tatsächlich Kirchhofer , Myconius 355 , wo aus einer noch vorhandenen Predigt des Myconius ( s. oben Nr. 1846 , Anm. 2 ) aus dem Jahr 1543 zitiert wird .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_282", + "psc_text": "gratiam, quando nec erant adhuc quibus daretur; quoniam in dispositione ac praedestinatione Dei jam factum erat quod suo tempore futurum erat, quod ipse dicit manifestatum. Quamvis haec possint intelligi et de terra futuri saeculi, quando erit coelum novum et terra nova (Apoc. XXI, 1), in qua injusti habitare non poterunt. Et ideo recte dicitur piis quod ipsa sit terra eorum, quae ulla ex parte non erit impiorum; quia et ipsa similiter data est, quando danda firmata est. CAPUT XXXV.-- Regula quinta Tichonii. 50. Quintam Tichonius regulam ponit, quam De temporibus appellat; qua regula plerumque inveniri vel conjici possit latens in Scripturis sanctis quantitas temporum. Duobus autem modis vigere dicit hanc regulam; aut tropo synecdoche, aut legitimis numeris. Tropus synecdoche, aut a parte totum, aut a toto partem facit intelligi: sicut unus evangelista post dies octo factum dicit, quod alius post dies sex, quando in monte discipulis tantum tribus praesentibus facies", + "candidate_score": 0.64115, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_90_92", + "bdc_text": "November 1524 , Z III 345 . - Lit. : Gottfried W. Locher , Huldrych Zwingli in neuer Sicht , Stuttgart 1969 , S. 258f. , ita et ego , Siehe tatsächlich Kirchhofer , Myconius 355 , wo aus einer noch vorhandenen Predigt des Myconius ( s. oben Nr. 1846 , Anm. 2 ) aus dem Jahr 1543 zitiert wird .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_283", + "psc_text": "Scripturis sanctis quantitas temporum. Duobus autem modis vigere dicit hanc regulam; aut tropo synecdoche, aut legitimis numeris. Tropus synecdoche, aut a parte totum, aut a toto partem facit intelligi: sicut unus evangelista post dies octo factum dicit, quod alius post dies sex, quando in monte discipulis tantum tribus praesentibus facies Domini fulsit ut sol, et vestimenta ejus sicut nix (Luc. IX, 28; Matth. XVII, 1, 2; Marc. IX, 1, 2). Utrumque enim verum esse non posset, quod de numero dierum dictum est, nisi ille qui dixit, post dies octo, intelligatur partem novissimam diei ex quo id Christus praedixit futurum, et partem primam diei quo id ostendit impletum, pro totis diebus duobus atque integris posuisse; is vero qui dixit, post dies sex, integros omnes et totos, sed solos medios computasse. Hoc modo locutionis, quo significatur a parte totum, etiam illa de resurrectione Christi solvitur quaestio. Pars enim novissima diei quo passus", + "candidate_score": 0.638623, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_168", + "bdc_text": "Non sum adeo stupidus , ut , quae is aliquando scripserit , non intelligam , neque tam negligens , ut libros eius pręteream .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_339", + "psc_text": "in populi audientiam, vel raro, si aliquid urget, vel nunquam omnino mittenda sunt. In libris autem, qui ita scribuntur ut ipsi sibi quodammodo lectorem teneant cum intelliguntur, cum autem non intelliguntur molesti non sint molentibus legere, et in aliquorum collocutionibus, non est hoc officium deserendum, ut vera, quamvis difficillima ad intelligendum, quae ipsi jam percepimus, cum quantocumque labore disputationis ad aliorum intelligentiam perducamus, si tenet auditorem vel collocutorem discendi cupiditas, nec mentis capacitas desit, quae quoquo modo intimata possit accipere; non curante illo qui docet, quanta eloquentia doceat, sed quanta evidentia. CAPUT X.-- Perspicuitatis in dicendo studium. 24. Cujus evidentiae diligens appetitus aliquando negligit verba cultiora, nec curat quid bene sonet, sed quid bene indicet atque intimet quod ostendere intendit. Unde ait quidam, cum de tali genere locutionis ageret, esse in ea quamdam diligentem negligentiam ( Cicero, in Oratore ). Haec tamen sic detrahit ornatum, ut sordes non contrahat. Quamvis", + "candidate_score": 0.629789, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_91_93", + "bdc_text": "Gottfried W. Locher , Huldrych Zwingli in neuer Sicht , Stuttgart 1969 , S. 258f. , ita et ego , Siehe tatsächlich Kirchhofer , Myconius 355 , wo aus einer noch vorhandenen Predigt des Myconius ( s. oben Nr. 1846 , Anm. 2 ) aus dem Jahr 1543 zitiert wird . Siehe ferner Myconius an Melanchthon , 9 . Juni 1544 ( Pollet , Bucer II 369 )", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_393", + "psc_text": "typum Christi portaret, declarat in Psalmis Spiritus sanctus, ex persona Patris ad Filium dicens: « Ante Luciferum genui te. Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech » (Psal. CIX, 4). Haec et alia quae sequuntur hujus epistolae (Cypr. Epist. 63, ad Caecilium, de Sacramento calicis), submissae dictionis modum servant, quod facile est explorare legentibus. 46. Sanctus quoque Ambrosius cum agat rem magnam de Spiritu sancto, ut eum Patri et Filio demonstret aequalem, submisso tamen dicendi genere utitur; quoniam res suscepta non ornamenta verborum, aut ad flectendos animos commotionis affectum, sed rerum documenta desiderat. Ergo inter caetera, in principio hujus operis ait: Commotus oraculo Gedeon, cum audisset quod deficientibus licet populorum millibus, in uno viro Dominus plebem suam ab hostibus liberaret, obtulit haedum caprarum, cujus carnem secundum praeceptum angeli, et azyma supra petram posuit, et ea jure perfudit: quae simul ut virgae cacumine, quam gerebat, angelus Dei contigit, de petra", + "candidate_score": 0.629319, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_162", + "bdc_text": "in quatuor item civitatum confessioneDas von Straßburg , Konstanz , Memmingen und Lindau unterzeichnete Vierstädtebekenntnis ( Confessio Tetrapolitana ) aus dem Jahr 1530 ( BucerD S III 13-185 ) .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_131", + "psc_text": "septenarius autem numerus creaturam indicat, propter vitam et corpus. Nam in illa tria sunt, unde etiam toto corde, tota anima, tota mente diligendus est Deus (Id. XXII, 37); in corpore autem quatuor manifestissima apparent, quibus constat, elementa. In hoc ergo denario dum temporaliter nobis insinuatur, id est, quater ducitur, caste et continenter, a temporum delectatione vivere, hoc est quadraginta diebus jejunare monemur. Hoc Lex, cujus persona est in Moyse, hoc Prophetia, cujus personam gerit Elias, hoc ipse Dominus monet; qui tanquam testimonium habens ex Lege et Prophetis, medius inter illos in monte, tribus discipulis videntibus atque stupentibus, claruit (Id., XVII, 2, 3). Deinde ita quaeritur quomodo quinquagenarius de quadragenario numero existat, qui non mediocriter in nostra religione sacratus est propter Pentecosten (Act. II), et quomodo ter ductus propter tria tempora, ante Legem, sub Lege, sub Gratia, vel propter nomen Patris, et Filii, et Spiritus sancti, adjuncta eminentius ipsa Trinitate, ad", + "candidate_score": 0.605722, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_54", + "bdc_text": "- ein Wort , das Zwingli öfters gebraucht hat ;", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_341", + "psc_text": "nostros, Non congregabo conventicula eorum de sanguinibus (Psal. XV, 4) , quoniam senserunt ad rem pertinere, ut eo loco pluraliter enuntiaretur hoc nomen, quod in latina lingua tantummodo singulariter dicitur; cur pietatis doctorem pigeat imperitis loquentem, ossum potius quam os dicere, ne ista syllaba non ab eo quod sunt ossa, sed ab eo quod sunt ora intelligatur, ubi Afrae aures de correptione vocalium vel productione non judicant? Quid enim prodest locutionis integritas, quam non sequitur intellectus audientis, cum loquendi omnino nulla sit causa, si quod loquimur non intelligunt, propter quos ut intelligant loquimur? Qui ergo docet, vitabit omnia verba quae non docent; et si pro eis alia integra, quae intelligantur, potest dicere, id magis eliget: si autem non potest, sive quia non sunt, sive quia in praesentia non occurrunt, utetur etiam verbis minus integris, dum tamen res ipsa doceatur atque discatur integre. 25. Et hoc quidem non solum in collocutionibus,", + "candidate_score": 0.603454, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf026", + "work_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae", + "max_score": 0.722871, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_500", + "psc_text": "quia prece mystica consecratur in memoriam pro nobis Dominicae passionis; unde hoc eo iubente corpus Christi et sanguinem dicimus. Quod dum sit ex fructibus terrae, sanctificatur et fit sacramentum, operante invisibiliter Spiritu Dei; cuius panis et calicis sacramentum Graeci Eucharistian dicunt, quod Latine bona gratia interpretatur. Et quid melius sanguine et corpore Christi? Sacramentum est in aliqua celebratione, cum res gesta ita fit ut aliquid significare intellegatur, quod sancte accipiendum est. Sunt autem sacramenta baptismum et chrisma, corpus et sanguis [Domini]. Quae ob id sacramenta dicuntur, quia sub tegumento corporalium rerum virtus divina secretius salutem eorundem sacramentorum operatur; unde et a secretis virtutibus vel a sacris sacramenta dicuntur. Quae ideo fructuose penes Ecclesiam fiunt, quia sanctus in ea manens Spiritus eundem sacramentorum latenter operatur effectum. Unde, seu per bonos seu per malos ministros intra Dei ecclesiam dispensentur, tamen quia sanctus Spiritus mystice illa vivificat, qui quondam Apostolico in tempore visibilibus", + "candidate_score": 0.722871, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175_177", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 . September 1531 , publiziert zusammen mit Oekolampads \"Enarratio in evangelium Matthaei\" , Basel 1536 , S. 192f , von Myconius herausgegeben und mit einer Vorrede versehen ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 183 ) ;", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_500", + "psc_text": "quia prece mystica consecratur in memoriam pro nobis Dominicae passionis; unde hoc eo iubente corpus Christi et sanguinem dicimus. Quod dum sit ex fructibus terrae, sanctificatur et fit sacramentum, operante invisibiliter Spiritu Dei; cuius panis et calicis sacramentum Graeci Eucharistian dicunt, quod Latine bona gratia interpretatur. Et quid melius sanguine et corpore Christi? Sacramentum est in aliqua celebratione, cum res gesta ita fit ut aliquid significare intellegatur, quod sancte accipiendum est. Sunt autem sacramenta baptismum et chrisma, corpus et sanguis [Domini]. Quae ob id sacramenta dicuntur, quia sub tegumento corporalium rerum virtus divina secretius salutem eorundem sacramentorum operatur; unde et a secretis virtutibus vel a sacris sacramenta dicuntur. Quae ideo fructuose penes Ecclesiam fiunt, quia sanctus in ea manens Spiritus eundem sacramentorum latenter operatur effectum. Unde, seu per bonos seu per malos ministros intra Dei ecclesiam dispensentur, tamen quia sanctus Spiritus mystice illa vivificat, qui quondam Apostolico in tempore visibilibus", + "candidate_score": 0.707103, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_49", + "bdc_text": "„In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_500", + "psc_text": "quia prece mystica consecratur in memoriam pro nobis Dominicae passionis; unde hoc eo iubente corpus Christi et sanguinem dicimus. Quod dum sit ex fructibus terrae, sanctificatur et fit sacramentum, operante invisibiliter Spiritu Dei; cuius panis et calicis sacramentum Graeci Eucharistian dicunt, quod Latine bona gratia interpretatur. Et quid melius sanguine et corpore Christi? Sacramentum est in aliqua celebratione, cum res gesta ita fit ut aliquid significare intellegatur, quod sancte accipiendum est. Sunt autem sacramenta baptismum et chrisma, corpus et sanguis [Domini]. Quae ob id sacramenta dicuntur, quia sub tegumento corporalium rerum virtus divina secretius salutem eorundem sacramentorum operatur; unde et a secretis virtutibus vel a sacris sacramenta dicuntur. Quae ideo fructuose penes Ecclesiam fiunt, quia sanctus in ea manens Spiritus eundem sacramentorum latenter operatur effectum. Unde, seu per bonos seu per malos ministros intra Dei ecclesiam dispensentur, tamen quia sanctus Spiritus mystice illa vivificat, qui quondam Apostolico in tempore visibilibus", + "candidate_score": 0.702045, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_29_31", + "bdc_text": "Werk \"In evangelium Marci docta et pia Oswaldi Myconii Lucernani iam primum in lucem edita expositio\" , erschienen in Basel bei Thomas Platter im März 1538 ( VD 16 G 830 ) , f. 149r. -155v. ( zu Mk 14 , 22-24 ) . et , si recte memini , qualiter tu confessionem scripsisti Scoto cuidam George Wishart ( 1513-1546 ) ; der Vorname ergibt sich aus Bullingers Antwort vom 21 .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_441", + "psc_text": "erat in prophetis per Spiritum sanctum. Secundus Marcus plenus sancto Spiritu scripsit Evangelium Christi eloquio Graeco in Italia, secutus Petrum ut discipulus. Is initium ab spiritu prophetali fecit dicens1, 3: 'Vox clamantis in deserto, parate viam Domino': ut ostenderet Christum post adsumptionem carnis Evangelium praedicasse in mundo. Ipse enim Christus et propheta dictus est, sicut scriptum estIerem. 1, 5: 'Et prophetam in gentibus posui te.' Tertius Lucas, inter omnes evangelistas Graeci sermonis eruditissimus, quippe ut medicus in Graecia, Evangelium scripsit Theophilo Episcopo, initians a sacerdotali spiritu dicens1, 5: 'Fuit in diebus Herodis regis Iudaeae sacerdos Zacharias,' ut manifestaret Christum post nativitatem carnis et praedicationem Evangelii hostiam fuisse effectum pro salute mundi. Ipse est sacerdos de quo dictum est in Psalmis110, 4: 'Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech.' Ubi enim Christus advenit, sacerdotium Iudaeorum obmutuit, lex et prophetia cessavit. Quartus Iohannes scripsit Evangelium ultimus in Asia, incipiens a Verbo,", + "candidate_score": 0.67661, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_28_30", + "bdc_text": "maxime in negocio coenae , qualiter item ego adnotavi in Marcum evangelistam Myconius ' Werk \"In evangelium Marci docta et pia Oswaldi Myconii Lucernani iam primum in lucem edita expositio\" , erschienen in Basel bei Thomas Platter im März 1538 ( VD 16 G 830 ) , f. 149r. -155v. ( zu Mk 14 , 22-24 ) . et , si recte memini , qualiter tu confessionem scripsisti Scoto cuidam George Wishart ( 1513-1546 ) ;", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_441", + "psc_text": "erat in prophetis per Spiritum sanctum. Secundus Marcus plenus sancto Spiritu scripsit Evangelium Christi eloquio Graeco in Italia, secutus Petrum ut discipulus. Is initium ab spiritu prophetali fecit dicens1, 3: 'Vox clamantis in deserto, parate viam Domino': ut ostenderet Christum post adsumptionem carnis Evangelium praedicasse in mundo. Ipse enim Christus et propheta dictus est, sicut scriptum estIerem. 1, 5: 'Et prophetam in gentibus posui te.' Tertius Lucas, inter omnes evangelistas Graeci sermonis eruditissimus, quippe ut medicus in Graecia, Evangelium scripsit Theophilo Episcopo, initians a sacerdotali spiritu dicens1, 5: 'Fuit in diebus Herodis regis Iudaeae sacerdos Zacharias,' ut manifestaret Christum post nativitatem carnis et praedicationem Evangelii hostiam fuisse effectum pro salute mundi. Ipse est sacerdos de quo dictum est in Psalmis110, 4: 'Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech.' Ubi enim Christus advenit, sacerdotium Iudaeorum obmutuit, lex et prophetia cessavit. Quartus Iohannes scripsit Evangelium ultimus in Asia, incipiens a Verbo,", + "candidate_score": 0.673856, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_29", + "bdc_text": "Werk \"In evangelium Marci docta et pia Oswaldi Myconii Lucernani iam primum in lucem edita expositio\" , erschienen in Basel bei Thomas Platter im März 1538 ( VD 16 G 830 ) , f. 149r. -155v. ( zu Mk 14 , 22-24 ) .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_441", + "psc_text": "erat in prophetis per Spiritum sanctum. Secundus Marcus plenus sancto Spiritu scripsit Evangelium Christi eloquio Graeco in Italia, secutus Petrum ut discipulus. Is initium ab spiritu prophetali fecit dicens1, 3: 'Vox clamantis in deserto, parate viam Domino': ut ostenderet Christum post adsumptionem carnis Evangelium praedicasse in mundo. Ipse enim Christus et propheta dictus est, sicut scriptum estIerem. 1, 5: 'Et prophetam in gentibus posui te.' Tertius Lucas, inter omnes evangelistas Graeci sermonis eruditissimus, quippe ut medicus in Graecia, Evangelium scripsit Theophilo Episcopo, initians a sacerdotali spiritu dicens1, 5: 'Fuit in diebus Herodis regis Iudaeae sacerdos Zacharias,' ut manifestaret Christum post nativitatem carnis et praedicationem Evangelii hostiam fuisse effectum pro salute mundi. Ipse est sacerdos de quo dictum est in Psalmis110, 4: 'Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech.' Ubi enim Christus advenit, sacerdotium Iudaeorum obmutuit, lex et prophetia cessavit. Quartus Iohannes scripsit Evangelium ultimus in Asia, incipiens a Verbo,", + "candidate_score": 0.673097, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_29_31", + "bdc_text": "Werk \"In evangelium Marci docta et pia Oswaldi Myconii Lucernani iam primum in lucem edita expositio\" , erschienen in Basel bei Thomas Platter im März 1538 ( VD 16 G 830 ) , f. 149r. -155v. ( zu Mk 14 , 22-24 ) . et , si recte memini , qualiter tu confessionem scripsisti Scoto cuidam George Wishart ( 1513-1546 ) ; der Vorname ergibt sich aus Bullingers Antwort vom 21 .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_444", + "psc_text": "et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistola plerisque Latinis eius esse incerta est propter dissonantiam sermonis, eandemque alii Barnaban conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. Petrus scripsit duas nominis sui Epistolas, quae Catholicae ideo nominantur, quia non uni tantum populo vel civitati, sed universis gentibus generaliter scriptae sunt. Iacobus et Iohannes et Iudas suas scripserunt Epistolas. Actus Apostolorum primordia fidei Christianae in gentibus et nascentis Ecclesiae historiam digerit. Actuum Apostolorum scriptorem Lucam esse evangelistam, in quo opere nascentis Ecclesiae infantia texitur, et apostolorum historia retinetur. Unde et Actus Apostolorum dicitur. Apocalypsin librum Iohannes evangelista scripsit eo tempore, quo ob evangelii praedicationem in insulam Pathmon traditur relegatus. Apocalypsin autem ex Graeco in Latinum revelatio interpretatur. Revelatio enim dicitur manifestatio eorum quae abscondita erant, iuxta quod et ipse Iohannes dicit1, 1: 'Apocalypsin Iesu Christi, quam dedit illi Deus palam facere servis suis.' Hi sunt scriptores sacrorum librorum, qui per Spiritum sanctum loquentes", + "candidate_score": 0.668902, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_27_29", + "bdc_text": "Februar 1538 ( HBBW VIII 87 , 940f mit Anm. 98 ) . maxime in negocio coenae , qualiter item ego adnotavi in Marcum evangelistam Myconius ' Werk \"In evangelium Marci docta et pia Oswaldi Myconii Lucernani iam primum in lucem edita expositio\" , erschienen in Basel bei Thomas Platter im März 1538 ( VD 16 G 830 ) , f. 149r. -155v. ( zu Mk 14 , 22-24 ) .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_441", + "psc_text": "erat in prophetis per Spiritum sanctum. Secundus Marcus plenus sancto Spiritu scripsit Evangelium Christi eloquio Graeco in Italia, secutus Petrum ut discipulus. Is initium ab spiritu prophetali fecit dicens1, 3: 'Vox clamantis in deserto, parate viam Domino': ut ostenderet Christum post adsumptionem carnis Evangelium praedicasse in mundo. Ipse enim Christus et propheta dictus est, sicut scriptum estIerem. 1, 5: 'Et prophetam in gentibus posui te.' Tertius Lucas, inter omnes evangelistas Graeci sermonis eruditissimus, quippe ut medicus in Graecia, Evangelium scripsit Theophilo Episcopo, initians a sacerdotali spiritu dicens1, 5: 'Fuit in diebus Herodis regis Iudaeae sacerdos Zacharias,' ut manifestaret Christum post nativitatem carnis et praedicationem Evangelii hostiam fuisse effectum pro salute mundi. Ipse est sacerdos de quo dictum est in Psalmis110, 4: 'Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech.' Ubi enim Christus advenit, sacerdotium Iudaeorum obmutuit, lex et prophetia cessavit. Quartus Iohannes scripsit Evangelium ultimus in Asia, incipiens a Verbo,", + "candidate_score": 0.662581, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_146_148", + "bdc_text": "Ioannis Oecolampadii et Huldrichi Zvinglii epistolarum libri quatuor , Basel 1536 ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 182 ) , f. 116r. farraginis ad anonymum scripta , ex qua facile patet non contentioso , quidnam in coena praecipue quęsierit , nempe corpus et sanguinem Christi , non vel corporis vel sanguinis figuram . Addidi : „Consonat hoc loco Oecolampadius cum Lutheri ( quem tum praeter consuetudinem pro suggestu nominavi ) epistola , quam annis superioribus misit ad civitates nostras evangelio donatas pro concordia .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_443", + "psc_text": "partes fides Christianae religionis eorum praedicatione disseminata est. Animalia autem dicta sunt quoniam propter animam hominis praedicatur Evangelium Christi. Nam et oculis plena erant intus et foris, quoniam praevident Evangelia quae dicta sunt a prophetis, et quae promiserit in priori. Crura autem eorum recta, quia nihil pravum in Evangeliis est; et alas senas, tegentes crura et facies suas; revelata sunt enim quae tegebantur in adventum Christi. Evangelium autem interpretatur bona adnuntiatio. Graece enim εὖ bonum, ἀγγελία adnuntiatio dicitur. Unde et angelus nuntius interpretatur. Paulus Apostolus suas scripsit Epistolas quattuordecim, e quibus novem septem ecclesiis scripsit, reliquas discipulis suis Timotheo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistola plerisque Latinis eius esse incerta est propter dissonantiam sermonis, eandemque alii Barnaban conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. Petrus scripsit duas nominis sui Epistolas, quae Catholicae ideo nominantur, quia non uni tantum populo vel civitati, sed universis gentibus generaliter scriptae sunt. Iacobus et", + "candidate_score": 0.660809, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_27_29", + "bdc_text": "Februar 1538 ( HBBW VIII 87 , 940f mit Anm. 98 ) . maxime in negocio coenae , qualiter item ego adnotavi in Marcum evangelistam Myconius ' Werk \"In evangelium Marci docta et pia Oswaldi Myconii Lucernani iam primum in lucem edita expositio\" , erschienen in Basel bei Thomas Platter im März 1538 ( VD 16 G 830 ) , f. 149r. -155v. ( zu Mk 14 , 22-24 ) .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_444", + "psc_text": "et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistola plerisque Latinis eius esse incerta est propter dissonantiam sermonis, eandemque alii Barnaban conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. Petrus scripsit duas nominis sui Epistolas, quae Catholicae ideo nominantur, quia non uni tantum populo vel civitati, sed universis gentibus generaliter scriptae sunt. Iacobus et Iohannes et Iudas suas scripserunt Epistolas. Actus Apostolorum primordia fidei Christianae in gentibus et nascentis Ecclesiae historiam digerit. Actuum Apostolorum scriptorem Lucam esse evangelistam, in quo opere nascentis Ecclesiae infantia texitur, et apostolorum historia retinetur. Unde et Actus Apostolorum dicitur. Apocalypsin librum Iohannes evangelista scripsit eo tempore, quo ob evangelii praedicationem in insulam Pathmon traditur relegatus. Apocalypsin autem ex Graeco in Latinum revelatio interpretatur. Revelatio enim dicitur manifestatio eorum quae abscondita erant, iuxta quod et ipse Iohannes dicit1, 1: 'Apocalypsin Iesu Christi, quam dedit illi Deus palam facere servis suis.' Hi sunt scriptores sacrorum librorum, qui per Spiritum sanctum loquentes", + "candidate_score": 0.657701, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_29", + "bdc_text": "Werk \"In evangelium Marci docta et pia Oswaldi Myconii Lucernani iam primum in lucem edita expositio\" , erschienen in Basel bei Thomas Platter im März 1538 ( VD 16 G 830 ) , f. 149r. -155v. ( zu Mk 14 , 22-24 ) .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_429", + "psc_text": "ordo Veteris Testamenti eorum librorum qui in canone Hebraico non sunt. Quorum primus Sapientiae liber est; secundus Ecclesiasticus; tertius Thobias; quartus Iudith; quintus et sextus Macchabaeorum; quos licet Iudaei inter apocrypha separant, ecclesia tamen Christi inter divinos libros et honorat et praedicat. In Novo autem Testamento duo sunt ordines. Primus evangelicus, in quo sunt Matthaeus, Marcus, Lucas et Iohannes. Secundus apostolicus, in quo sunt Paulus in quattuordecim Epistolis, Petrus in duabus, Iohannes in tribus, Iacobus et Iudas in singulis, Actus Apostolorum, et Apocalypsin Iohannis. Summa autem utriusque Testamenti trifarie distinguitur: id est in historia, in moribus, in allegoria. Rursus ista tria multifarie dividuntur: id est quid a Deo, quid ab angelis, vel ab hominibus gestum dictumque sit; quid a prophetis nuntiatum de Christo et corpore eius; quid de diabolo et membris ipsius; quid de veteri et novo populo; quid de praesenti saeculo et futuro regno atque iudicio. § 2 De", + "candidate_score": 0.657468, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_27_29", + "bdc_text": "Februar 1538 ( HBBW VIII 87 , 940f mit Anm. 98 ) . maxime in negocio coenae , qualiter item ego adnotavi in Marcum evangelistam Myconius ' Werk \"In evangelium Marci docta et pia Oswaldi Myconii Lucernani iam primum in lucem edita expositio\" , erschienen in Basel bei Thomas Platter im März 1538 ( VD 16 G 830 ) , f. 149r. -155v. ( zu Mk 14 , 22-24 ) .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_429", + "psc_text": "ordo Veteris Testamenti eorum librorum qui in canone Hebraico non sunt. Quorum primus Sapientiae liber est; secundus Ecclesiasticus; tertius Thobias; quartus Iudith; quintus et sextus Macchabaeorum; quos licet Iudaei inter apocrypha separant, ecclesia tamen Christi inter divinos libros et honorat et praedicat. In Novo autem Testamento duo sunt ordines. Primus evangelicus, in quo sunt Matthaeus, Marcus, Lucas et Iohannes. Secundus apostolicus, in quo sunt Paulus in quattuordecim Epistolis, Petrus in duabus, Iohannes in tribus, Iacobus et Iudas in singulis, Actus Apostolorum, et Apocalypsin Iohannis. Summa autem utriusque Testamenti trifarie distinguitur: id est in historia, in moribus, in allegoria. Rursus ista tria multifarie dividuntur: id est quid a Deo, quid ab angelis, vel ab hominibus gestum dictumque sit; quid a prophetis nuntiatum de Christo et corpore eius; quid de diabolo et membris ipsius; quid de veteri et novo populo; quid de praesenti saeculo et futuro regno atque iudicio. § 2 De", + "candidate_score": 0.656106, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_7_9", + "bdc_text": "nescio , an ex eis sint facti fratres metamorphosi aliqua . Nec dubium , quin et quosdam habeam non sane amicosAuf wen Myconius anspielt , ist nicht bekannt . Myconius scheint allenfalls an ehemalige Schüler ( \"filios\" ) wie auch an einige ihm nicht sehr zugeneigte Personen aus Zürich gedacht zu haben , die unterdessen der Reformation beigetreten waren und somit \"fratres \" geworden sind. .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_654", + "psc_text": "inferos factam Christi descensione [non] credunt: aliae animam imaginem Dei negant: aliae animas converti in daemones et in quacumque animalia existimant: aliae de mundi statu dissentiunt: aliae innumerabiles mundos opinantur: aliae aquam Deo coaeternam faciunt: aliae nudis pedibus ambulant: aliae cum hominibus non manducant. Haec sunt haereses adversus catholicam fidem exortae, et ab Apostolis et a sanctis Patribus vel Conciliis praedamnatae: quae dum in se multis erroribus divisae invicem sibi dissentiant, communi tamen nomine adversus Ecclesiam Dei conspirant. Sed et quicumque aliter Scripturam sanctam intellegit quam sensus Spiritus sancti flagitat, a quo conscripta est, licet de Ecclesia non recesserit, tamen haereticus appellari potest. § 6 De philosophis gentium. Philosophi Graeca appellatione vocantur, qui Latine amatores sapientiae interpretantur. Est enim Philosophus qui divinarum et humanarum [rerum] scientiam habet, et omnem bene vivendi tramitem tenet. Nomen Philosophorum primum a Pythagora fertur exortum. Nam dum antea Graeci veteres sophistas, id est sapientes, aut", + "candidate_score": 0.654198, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_176_178", + "bdc_text": "“Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 . September 1531 , publiziert zusammen mit Oekolampads \"Enarratio in evangelium Matthaei\" , Basel 1536 , S. 192f , von Myconius herausgegeben und mit einer Vorrede versehen ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 183 ) ; gedruckt in :", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_433", + "psc_text": "partem conscripsit idem Samuel, sequentia vero eius usque ad calcem scripsit David. Malachim liber proinde appellatur, eo quod reges Iudae et Israeliticae gentis gestaque eorum per ordinem digerat temporum. Melachim enim Hebraice, Latine Regum interpretatur. Hunc librum Ieremias primus in unum volumen coegit. Nam antea sparsus erat per singulorum regum historias. Paralipomenon Graece dicitur, quod nos praetermissorum vel reliquorum dicere possumus, quia ea, quae in lege vel regum libris vel omissa vel non plene relata sunt, in isto summatim ac breviter explicantur. Librum Iob quidam Moysen scripsisse arbitrantur, alii unum ex prophetis, nonnulli vero eundem Iob post plagam suae passionis scriptorem fuisse existimant, arbitrantes ut, qui certamina spiritalis pugnae sustinuit, ipse narraret quas victorias expedivit. Principia autem et fines libri Iob apud Hebraeos prosa oratione contexta sunt, media autem ipsius ab eo loco, quo ait3, 3: 'pereat dies in qua natus sum,' usque ad eum locum42, 6: 'idcirco ego me", + "candidate_score": 0.652976, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_177_179", + "bdc_text": "September 1531 , publiziert zusammen mit Oekolampads \"Enarratio in evangelium Matthaei\" , Basel 1536 , S. 192f , von Myconius herausgegeben und mit einer Vorrede versehen ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 183 ) ; gedruckt in : Oekolampad BA II 689 , Nr. 935 .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_433", + "psc_text": "partem conscripsit idem Samuel, sequentia vero eius usque ad calcem scripsit David. Malachim liber proinde appellatur, eo quod reges Iudae et Israeliticae gentis gestaque eorum per ordinem digerat temporum. Melachim enim Hebraice, Latine Regum interpretatur. Hunc librum Ieremias primus in unum volumen coegit. Nam antea sparsus erat per singulorum regum historias. Paralipomenon Graece dicitur, quod nos praetermissorum vel reliquorum dicere possumus, quia ea, quae in lege vel regum libris vel omissa vel non plene relata sunt, in isto summatim ac breviter explicantur. Librum Iob quidam Moysen scripsisse arbitrantur, alii unum ex prophetis, nonnulli vero eundem Iob post plagam suae passionis scriptorem fuisse existimant, arbitrantes ut, qui certamina spiritalis pugnae sustinuit, ipse narraret quas victorias expedivit. Principia autem et fines libri Iob apud Hebraeos prosa oratione contexta sunt, media autem ipsius ab eo loco, quo ait3, 3: 'pereat dies in qua natus sum,' usque ad eum locum42, 6: 'idcirco ego me", + "candidate_score": 0.643661, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_161_163", + "bdc_text": "nihil habet novi , sed est in Oecolampadii et Zvinglii scriptis , Vgl. unten Nr. 2049 . in quatuor item civitatum confessioneDas von Straßburg , Konstanz , Memmingen und Lindau unterzeichnete Vierstädtebekenntnis ( Confessio Tetrapolitana ) aus dem Jahr 1530 ( BucerD S III 13-185 ) . Augustae oblata comprehensa et alias publice contestata , praesertim autem incorporata confessioni BasiliensiVgl .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_467", + "psc_text": "Inter cetera autem concilia quattuor esse venerabiles synodos, quae totam principaliter fidem conplectunt, quasi quattuor evangelia, vel totidem paradisi flumina. Harum prior Nicaena synodus trecentorum decem et octo episcoporum Constantino Augusto imperante peracta est. In qua Arianae perfidiae blasphemia condemnata, quam de inaequalitate sanctae Trinitatis idem Arius adserebat; consubstantialem Deo patri Deum filium †idem† sancta synodus per symbolum definivit. Secunda synodus centum quinquaginta Patrum sub Theodosio seniore Constantinopolim congregata est, quae Macedonium, sanctum Spiritum Deum esse negantem, condemnans, consubstantialem Patri et Filio sanctum Spiritum demonstravit, dans symboli formam quam tota Graecorum et Latinorum [confessio] in ecclesiis praedicat. Tertia synodus Ephesina prima ducentorum episcoporum sub iuniore Theodosio Augusto edita, quae Nestorium duas personas in Christo adserentem iusto anathemate condemnavit, ostendens manere in duabus naturis unam Domini [nostri] Iesu Christi personam. Quarta synodus Chalcedonensis sexcentorum triginta sacerdotum sub Marciano principe habita est, in qua Eutychem Constantinopolitanum abbatem Verbi Dei et carnis unam", + "candidate_score": 0.643108, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_180", + "bdc_text": "Die Wörter \"et vino \" und \"vere\" ( vor \"adesse\" ) hat Myconius hier selbst hinzugefügt .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_1678", + "psc_text": "vel puteo; fetescit enim vetusta. Vinum inde dictum quod eius potus venas sanguine cito repleat. Hoc alii, quod nos cura solvat, Lyaeum appellant. Veteres vinum venenum vocabant; sed postquam inventus est virus letiferi sucus, hoc vinum vocatum, illud venenum. Unde et Hieronymus in libro quem de virginitate servanda scripsit: 'Adolescentulas' inquit 'ita vinum debere fugere ut venenum, ne pro aetatis calore ferventi bibant et pereant.' Inde est quod apud veteres Romanos feminae non utebantur vinum, nisi sacrorum causa certis diebus. Merum dicimus cum vinum purum significamus; nam merum dicimus quidquid purum atque sincerum est, sicut et aquam meram, nulli utique rei mixtam. Hinc et merenda, quod antiquitus id temporis pueris operariis quibus panis merus dabatur; aut quod meridient eo tempore, id est soli ac separatim, non, ut in prandio aut in cena, ad unam mensam. Inde credimus etiam illud tempus, quod post medium diem est, meridiem appellari, quod purum sit.", + "candidate_score": 0.642519, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_120_122", + "bdc_text": "Theophil Burc khardt- Biedermann , Bonifacius Amerbach und die Reformation , Basel 1894 , S. 94f. . De Oecolampadio vero quę adieci , hanc causam habuerunt : Homuncio quidam Vgl . oben Nr. 1848 , 9. 17f. Mit dem \"kleinen Mann\" mag Martin Borrhaus gemeint sein :", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_607", + "psc_text": "oriente usque ad occasum evangelium Christi in omnibus gentibus praedicavit. Electus, sicut in Actibus apostolorum Spiritus sanctus dicit13, 2: 'Segregate mihi Barnaban et Paulum ad opus, quod elegi eos.' Latino autem sermone Paulus a modico dictus, unde et ipse ait1 Cor. 15, 9: 'Ego autem sum minimus omnium apostolorum.' Quando enim Saulus, superbus, elatus; quando Paulus, humilis, modicus. Ideo sic loquimur: 'paulo post videbo te,' id est post modicum. Nam quia modicus factus est, ipse dicit: 'Ego enim sum novissimus [omnium] apostolorum,' etEph. 3, 8: 'Mihi minimo omnium sanctorum.' Cephas autem et Saulus ideo mutato nomine sunt vocati, ut essent etiam ipso nomine novi, sicut Abraham et Sarra. Andreas frater Petri carne, et cohaeres gratia. Secundum Hebraeam etymologiam interpretatur decorus, sive respondens; sermone autem Graeco a viro virilis appellatur. Iohannes quodam vaticinio ex merito nomen accepit. Interpretatur enim, In quo est gratia, vel Domini gratia. Amplius enim eum ceteris Apostolis", + "candidate_score": 0.637717, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_177", + "bdc_text": "September 1531 , publiziert zusammen mit Oekolampads \"Enarratio in evangelium Matthaei\" , Basel 1536 , S. 192f , von Myconius herausgegeben und mit einer Vorrede versehen ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 183 ) ;", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_433", + "psc_text": "partem conscripsit idem Samuel, sequentia vero eius usque ad calcem scripsit David. Malachim liber proinde appellatur, eo quod reges Iudae et Israeliticae gentis gestaque eorum per ordinem digerat temporum. Melachim enim Hebraice, Latine Regum interpretatur. Hunc librum Ieremias primus in unum volumen coegit. Nam antea sparsus erat per singulorum regum historias. Paralipomenon Graece dicitur, quod nos praetermissorum vel reliquorum dicere possumus, quia ea, quae in lege vel regum libris vel omissa vel non plene relata sunt, in isto summatim ac breviter explicantur. Librum Iob quidam Moysen scripsisse arbitrantur, alii unum ex prophetis, nonnulli vero eundem Iob post plagam suae passionis scriptorem fuisse existimant, arbitrantes ut, qui certamina spiritalis pugnae sustinuit, ipse narraret quas victorias expedivit. Principia autem et fines libri Iob apud Hebraeos prosa oratione contexta sunt, media autem ipsius ab eo loco, quo ait3, 3: 'pereat dies in qua natus sum,' usque ad eum locum42, 6: 'idcirco ego me", + "candidate_score": 0.636912, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_178_180", + "bdc_text": "gedruckt in : Oekolampad BA II 689 , Nr. 935 . Die Wörter \"et vino \" und \"vere\" ( vor \"adesse\" ) hat Myconius hier selbst hinzugefügt .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_1678", + "psc_text": "vel puteo; fetescit enim vetusta. Vinum inde dictum quod eius potus venas sanguine cito repleat. Hoc alii, quod nos cura solvat, Lyaeum appellant. Veteres vinum venenum vocabant; sed postquam inventus est virus letiferi sucus, hoc vinum vocatum, illud venenum. Unde et Hieronymus in libro quem de virginitate servanda scripsit: 'Adolescentulas' inquit 'ita vinum debere fugere ut venenum, ne pro aetatis calore ferventi bibant et pereant.' Inde est quod apud veteres Romanos feminae non utebantur vinum, nisi sacrorum causa certis diebus. Merum dicimus cum vinum purum significamus; nam merum dicimus quidquid purum atque sincerum est, sicut et aquam meram, nulli utique rei mixtam. Hinc et merenda, quod antiquitus id temporis pueris operariis quibus panis merus dabatur; aut quod meridient eo tempore, id est soli ac separatim, non, ut in prandio aut in cena, ad unam mensam. Inde credimus etiam illud tempus, quod post medium diem est, meridiem appellari, quod purum sit.", + "candidate_score": 0.63626, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_178_180", + "bdc_text": "gedruckt in : Oekolampad BA II 689 , Nr. 935 . Die Wörter \"et vino \" und \"vere\" ( vor \"adesse\" ) hat Myconius hier selbst hinzugefügt .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_101", + "psc_text": "quia non habet proprium, alieno utitur, utVirg. Georg. 2, 131: Faciemque simillima lauro; etVirg. Aen. 5, 157: Centaurus; nunc una ambae iunctisque feruntur frontibus, et longa sulcant vada salsa carina; dum facies et frons tantundem animalium et hominum sit. Quod nomen si poeta navi non adposuisset, quod proprium eidem parti diceret, non haberet. Metalempsis est tropus a praecedente quod sequitur, utPers. 3, 11: Quaeve manus cartae nodosaque venit arundo. Nam per manum verba, per arundinem litterae significatae sunt. Metonymia, transnominatio ab alia significatione ad aliam proximitatem translata. Fit autem multis modis. Aut enim per id, quod continet, id, quod continetur, ostendit, ut 'theatra plaudunt', 'prata mugiunt', dum illic homines plaudunt, hic boves mugiant; aut contra per id, quod continetur, id, quod continet, utVirg. Aen. 2, 311: Iam proximus ardet Ucalegon; dum non ille, sed domus eius arderet. Item per inventorem id, quod inventum est, utTer. Eun. 732: Sine Cerere et", + "candidate_score": 0.635474, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_139_141", + "bdc_text": "Buch der Briefe : Oekolampad an [Nikolaus Prugner] , Basel , 16 . April [1525 ? ] :", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_428", + "psc_text": "uno accipiuntur. Tertius [est] ordo Hagiographorum, id est sancta scribentium, in quo sunt libri novem, quorum primus Iob; secundus Psalterium; tertius Masloth, quod est Proverbia Salomonis; quartus Coheleth, quod est Ecclesiastes; quintus Sir hassirim, quod est Canticum canticorum; sextus Daniel; septimus Dibre haiamim, quod est verba dierum, hoc est Paralipomenon; octavus Esdras; nonus Hester; qui simul omnes quinque, octo et novem fiunt viginti duo, sicut superius conprehensi sunt. Quidam autem Ruth et Cinoth, quod Latine dicitur Lamentatio Ieremiae, Hagiographis adiciunt, et viginti quattuor volumina Testamenti Veteris faciunt, iuxta viginti quattuor seniores qui ante conspectum Dei adsistunt. Quartus est apud nos ordo Veteris Testamenti eorum librorum qui in canone Hebraico non sunt. Quorum primus Sapientiae liber est; secundus Ecclesiasticus; tertius Thobias; quartus Iudith; quintus et sextus Macchabaeorum; quos licet Iudaei inter apocrypha separant, ecclesia tamen Christi inter divinos libros et honorat et praedicat. In Novo autem Testamento duo sunt ordines. Primus", + "candidate_score": 0.63544, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_31", + "bdc_text": "der Vorname ergibt sich aus Bullingers Antwort vom 21 .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_571", + "psc_text": "dixitGenes. 5, 29: 'Iste requiescere nos facit ab omnibus operibus nostris.' Sem dicitur nominatus, quod nomen ex praesagio posteritatis accepit. Ex ipso enim patriarchae et apostoli et populus Dei. Ex eius quoque stirpe et Christus, cuius ab ortu solis usque ad occasum magnum est nomen in gentibus. Chain calidus, et ipse ex praesagio futuri cognominatus. Posteritas enim eius eam terrae partem possedit, quae vicino sole calentior est. Unde et Aegyptus usque hodie Aegyptiorum lingua Kam dicitur. Iapheth latitudo. Ex eo enim populus gentium nascitur; et quia lata est ex gentibus multitudo credentium, ab eadem latitudine Iapheth dictus est. Canaan filius Cham interpretatur motus eorum. Quod quid est aliud nisi opus eorum? Pro motu enim patris, id est pro opere eius, maledictus est. Arfaxat sanans depopulationem. Chus Hebraice Aethiops interpretatur; a posteritate sui generis nomen sortitus. Ab ipso enim sunt progeniti Aethiopes. Nembroth interpretatur tyrannus. Iste enim prior arripuit insuetam in", + "candidate_score": 0.630652, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_139_141", + "bdc_text": "Buch der Briefe : Oekolampad an [Nikolaus Prugner] , Basel , 16 . April [1525 ? ] :", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_443", + "psc_text": "partes fides Christianae religionis eorum praedicatione disseminata est. Animalia autem dicta sunt quoniam propter animam hominis praedicatur Evangelium Christi. Nam et oculis plena erant intus et foris, quoniam praevident Evangelia quae dicta sunt a prophetis, et quae promiserit in priori. Crura autem eorum recta, quia nihil pravum in Evangeliis est; et alas senas, tegentes crura et facies suas; revelata sunt enim quae tegebantur in adventum Christi. Evangelium autem interpretatur bona adnuntiatio. Graece enim εὖ bonum, ἀγγελία adnuntiatio dicitur. Unde et angelus nuntius interpretatur. Paulus Apostolus suas scripsit Epistolas quattuordecim, e quibus novem septem ecclesiis scripsit, reliquas discipulis suis Timotheo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistola plerisque Latinis eius esse incerta est propter dissonantiam sermonis, eandemque alii Barnaban conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. Petrus scripsit duas nominis sui Epistolas, quae Catholicae ideo nominantur, quia non uni tantum populo vel civitati, sed universis gentibus generaliter scriptae sunt. Iacobus et", + "candidate_score": 0.630172, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_139_141", + "bdc_text": "Buch der Briefe : Oekolampad an [Nikolaus Prugner] , Basel , 16 . April [1525 ? ] :", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_433", + "psc_text": "partem conscripsit idem Samuel, sequentia vero eius usque ad calcem scripsit David. Malachim liber proinde appellatur, eo quod reges Iudae et Israeliticae gentis gestaque eorum per ordinem digerat temporum. Melachim enim Hebraice, Latine Regum interpretatur. Hunc librum Ieremias primus in unum volumen coegit. Nam antea sparsus erat per singulorum regum historias. Paralipomenon Graece dicitur, quod nos praetermissorum vel reliquorum dicere possumus, quia ea, quae in lege vel regum libris vel omissa vel non plene relata sunt, in isto summatim ac breviter explicantur. Librum Iob quidam Moysen scripsisse arbitrantur, alii unum ex prophetis, nonnulli vero eundem Iob post plagam suae passionis scriptorem fuisse existimant, arbitrantes ut, qui certamina spiritalis pugnae sustinuit, ipse narraret quas victorias expedivit. Principia autem et fines libri Iob apud Hebraeos prosa oratione contexta sunt, media autem ipsius ab eo loco, quo ait3, 3: 'pereat dies in qua natus sum,' usque ad eum locum42, 6: 'idcirco ego me", + "candidate_score": 0.629711, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_180", + "bdc_text": "Die Wörter \"et vino \" und \"vere\" ( vor \"adesse\" ) hat Myconius hier selbst hinzugefügt .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_102", + "psc_text": "ostendit, ut 'theatra plaudunt', 'prata mugiunt', dum illic homines plaudunt, hic boves mugiant; aut contra per id, quod continetur, id, quod continet, utVirg. Aen. 2, 311: Iam proximus ardet Ucalegon; dum non ille, sed domus eius arderet. Item per inventorem id, quod inventum est, utTer. Eun. 732: Sine Cerere et Libero friget Venus; etVirg. Aen. 9, 76: Conmixtam Vulcanus mittit ad astra favillam. Vult enim per Cererem frumenti inventricem intellegere panem, per Liberum inventorem vitis vinum, per Venerem libidinem, per Vulcanum ignem. At contra per inventum inventorem demonstrat, utPlaut. frag. 159: Vinum precamur, pro Libero, qui vinum apud Graecos invenit. Item per efficientem, id quod efficitur, sicut 'pigrum frigus' quod pigros homines faciat, et 'timor pallidus' eo quod pallidos homines reddat. At contra per id quod efficitur, efficiens, utVirg. Aen. 5, 817: Iungit equos auri genitor spumantiaque addit frena feris. 'Spumantia frena' dixit, cum utique non ipsa faciant spumas, sed", + "candidate_score": 0.628107, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_162_164", + "bdc_text": "in quatuor item civitatum confessioneDas von Straßburg , Konstanz , Memmingen und Lindau unterzeichnete Vierstädtebekenntnis ( Confessio Tetrapolitana ) aus dem Jahr 1530 ( BucerD S III 13-185 ) . Augustae oblata comprehensa et alias publice contestata , praesertim autem incorporata confessioni BasiliensiVgl . oben Anm. 3 .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_467", + "psc_text": "Inter cetera autem concilia quattuor esse venerabiles synodos, quae totam principaliter fidem conplectunt, quasi quattuor evangelia, vel totidem paradisi flumina. Harum prior Nicaena synodus trecentorum decem et octo episcoporum Constantino Augusto imperante peracta est. In qua Arianae perfidiae blasphemia condemnata, quam de inaequalitate sanctae Trinitatis idem Arius adserebat; consubstantialem Deo patri Deum filium †idem† sancta synodus per symbolum definivit. Secunda synodus centum quinquaginta Patrum sub Theodosio seniore Constantinopolim congregata est, quae Macedonium, sanctum Spiritum Deum esse negantem, condemnans, consubstantialem Patri et Filio sanctum Spiritum demonstravit, dans symboli formam quam tota Graecorum et Latinorum [confessio] in ecclesiis praedicat. Tertia synodus Ephesina prima ducentorum episcoporum sub iuniore Theodosio Augusto edita, quae Nestorium duas personas in Christo adserentem iusto anathemate condemnavit, ostendens manere in duabus naturis unam Domini [nostri] Iesu Christi personam. Quarta synodus Chalcedonensis sexcentorum triginta sacerdotum sub Marciano principe habita est, in qua Eutychem Constantinopolitanum abbatem Verbi Dei et carnis unam", + "candidate_score": 0.628009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_139_141", + "bdc_text": "Buch der Briefe : Oekolampad an [Nikolaus Prugner] , Basel , 16 . April [1525 ? ] :", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_444", + "psc_text": "et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistola plerisque Latinis eius esse incerta est propter dissonantiam sermonis, eandemque alii Barnaban conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. Petrus scripsit duas nominis sui Epistolas, quae Catholicae ideo nominantur, quia non uni tantum populo vel civitati, sed universis gentibus generaliter scriptae sunt. Iacobus et Iohannes et Iudas suas scripserunt Epistolas. Actus Apostolorum primordia fidei Christianae in gentibus et nascentis Ecclesiae historiam digerit. Actuum Apostolorum scriptorem Lucam esse evangelistam, in quo opere nascentis Ecclesiae infantia texitur, et apostolorum historia retinetur. Unde et Actus Apostolorum dicitur. Apocalypsin librum Iohannes evangelista scripsit eo tempore, quo ob evangelii praedicationem in insulam Pathmon traditur relegatus. Apocalypsin autem ex Graeco in Latinum revelatio interpretatur. Revelatio enim dicitur manifestatio eorum quae abscondita erant, iuxta quod et ipse Iohannes dicit1, 1: 'Apocalypsin Iesu Christi, quam dedit illi Deus palam facere servis suis.' Hi sunt scriptores sacrorum librorum, qui per Spiritum sanctum loquentes", + "candidate_score": 0.627946, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_180", + "bdc_text": "Die Wörter \"et vino \" und \"vere\" ( vor \"adesse\" ) hat Myconius hier selbst hinzugefügt .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_694", + "psc_text": "vas quod recipit aquas. Ipse et Graece Charon. Liberum a liberamento appellatum volunt, quod quasi mares in coeundo per eius beneficium emissis seminibus liberentur; quod idem Liber muliebri et delicato corpore pingitur. Dicunt enim mulieres ei adtributas et vinum propter excitandam libidinem. Unde et frons eius pampino cingitur. Sed ideo coronam viteam et cornu habet, quia cum grate et moderate vinum bibitur, laetitiam praestat; cum ultra modum, excitat lites, id est quasi cornua dat. Idem autem et Lyaeus ἀπὸ τοῦ λύειν, quod multo vino membra solvantur. Iste et Graece Διόνυσος a monte Indiae Nysa, ubi dicitur esse nutritus. Ceterum est et Nysa civitas, in qua colitur idem Liber, unde Nysaeus dictus est. Mercurium sermonem interpretantur. Nam ideo Mercurius quasi medius currens dicitur appellatus, quod sermo currat inter homines medius. Ideo et Ἑρμῆς Graece, quod sermo, vel interpretatio, quae ad sermonem utique pertinet, ἑρμηνεία dicitur. Ideo et mercibus praeesse, quia inter", + "candidate_score": 0.627537, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_31", + "bdc_text": "der Vorname ergibt sich aus Bullingers Antwort vom 21 .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_589", + "psc_text": "quippe dicitur est, sachar merces. Hoc autem ideo, quia mandragoris filii Ruben introitum viri, qui Racheli debebatur, ad se emerat Lia. Unde et dum natus est, dixit LiaGenes. 30, 18: 'Dedit Deus mercedem meam.' Zabulon interpretatur habitaculum. Sextum enim hunc filium genuerat Lia: propterea iam secura dixitGenes. 30, 20: 'Habitabit mecum vir meus.' Unde et filius eius vocatus est habitaculum. Nephtalim. De conversione, sive conparatione causa nominis eius est. Unde et dixit Rachel, cum eum peperisset ancilla eius BalaGenes. 30, 8: 'Habitare me fecit Deus habitationem cum sorore mea.' Dan interpretatur iudicium. Bala enim dum eum peperisset, dixit Rachel domina eiusGenes. 30, 6: 'Iudicavit me Dominus, et exaudiens dedit mihi filium.' Causam nominis expressit, ut ab eo quod iudicasset Dominus, filio ancillae iudicii nomen inponeret. Gad ab eventu, sive procinctu vocatus est. Quando enim peperit eum Zelpha, dixit domina eius Lia: In fortuna, id est quod dicitur, in procinctu vel", + "candidate_score": 0.622531, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_53_55", + "bdc_text": "s. Dasypodius , Dic. s. v . - ein Wort , das Zwingli öfters gebraucht hat ; s. Poller , Bucer I 95f , Anm. 7 .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_39", + "psc_text": "Pedes dicti eo, quod per ipsos metra ambulent. Nam sicut nos pedibus incedimus, ita metra quasi pedibus gradiuntur. Pedes autem omnes centum viginti quattuor sunt: disyllabi quattuor, trisyllabi octo, tetrasyllabi sedecim, pentasyllabi triginta duo, hexasyllabi sexaginta quattuor. Usque ad quattuor autem syllabas pedes dicuntur, reliqui syzygiae vocantur. Ipsi autem pedes habent speciales causas nominum, quare ita vocentur. Pyrrichius dictus est, quia hic assidue vel in certamine, vel in ludo puerili saepius frequentabatur. Spondeus dicitur quia tractim sonat. Nam spondeus tractus quidam dicitur, id est sonus, qui fundebatur circa aures sacrificantum. Unde et hi, qui tibias canebant in sacris gentilium, spondiales nominabantur. Trochaeus vero ab eo dictus est, quod celerem conversionem faciat cantilenae, et quasi rota velociter currat in metris. Τροχός enim Graece rota dicitur. Iambus dictus est eo, quod ἰαμβόζειν Graeci detrahere dixerunt. Huiusmodi enim carmine omnes invectiones vel detractiones inplere poetae sunt soliti. Dictum autem nomen ab eo, quod", + "candidate_score": 0.619197, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_31_33", + "bdc_text": "der Vorname ergibt sich aus Bullingers Antwort vom 21 . März ( unten Nr. 1877 ) . Wishart , im Jahr 1538 der Ketzerei beschuldigt , war als Flüchtling von Schottland nach Deutschland und in die Schweiz gekommen , kehrte aber 1543 nach Britannien und 1544 nach Schottland zurück .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_572", + "psc_text": "Cham interpretatur motus eorum. Quod quid est aliud nisi opus eorum? Pro motu enim patris, id est pro opere eius, maledictus est. Arfaxat sanans depopulationem. Chus Hebraice Aethiops interpretatur; a posteritate sui generis nomen sortitus. Ab ipso enim sunt progeniti Aethiopes. Nembroth interpretatur tyrannus. Iste enim prior arripuit insuetam in populo tyrannidem, et ipse adgressus est adversus Deum impietatis aedificare turrem. Heber transitus. Etymologia eius mystica est, quod ab eius stirpe transiret Deus, nec perseveraret in eis, tralata in gentibus gratia. Ex ipso enim sunt exorti Hebraei. Phaleg divisio, cui pater propterea tale nomen inposuit, quia tunc natus est, quando per linguas terra divisa est. Thara exploratio ascensionis. Melchisedech rex iustus. Rex, quia ipse postea imperavit Salem. Iustus, pro eo quod discernens sacramenta Legis et Evangelii, non pecudum victimas, sed oblationem panis et calicis in sacrificio obtulit. Loth declinans. Factis enim Sodomorum non consensit, sed eorum inlicita carnis incendia declinavit.", + "candidate_score": 0.611551, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_89", + "bdc_text": "s. ferner Zwinglis Schrift \"Ad Matthaeum Alberum de coena dominica epistola\" , 16 .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_437", + "psc_text": "Hieronymusque scribunt. Esaias, evangelista potius quam propheta, edidit librum suum, cuius omne textum eloquentiae prosa incedit. Canticum vero hexametro et pentametro versu discurrit. Hieremias similiter edidit librum suum cum threnis eius, quos nos Lamenta vocamus, eo quod in tristioribus rebus funeribusque adhibeantur; in quibus quadruplicem diverso metro conposuit alphabetum, quorum duo prima quasi Sapphico metro scripta sunt, quia tres versiculos, qui sibi nexi sunt et ab una tantum littera incipiunt, heroicum comma concludit. Tertium alphabetum trimetro scriptum est, et a ternis litteris iidem terni versus incipiunt. Quartum alphabetum simile primo et secundo habetur. Ezechiel et Daniel a viris quibusdam sapientibus scripti esse perhibentur, quorum Ezechiel principia et fines multis habet obscuritatibus involuta. Daniel vero claro sermone regna orbis pronuntiat et tempus adventus Christi manifestissima praedicatione adnotat. Hi sunt quattuor prophetae qui Maiores vocantur, quia prolixa volumina condiderunt. Libri duodecim prophetarum auctorum suorum nominibus praenotantur; qui propterea dicuntur Minores, quia sermones", + "candidate_score": 0.607224, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf009", + "work_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae", + "max_score": 0.72173, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_104_106", + "bdc_text": "Sed , quemadmodum audisti , verbis innitor Christi et discipulorum eius sic docens , ut nemo cum fide me audiens queat vel paululum offendi , nisi prius , ut memini , vel anabaptistam audierit vel formulam aliquam , quę verbis , etiamsi non sensu , a mea dissonet . Quales omnino videntur , qui priori meae concioni interfuerunt . Parco igitur ex animo illis , non digladior .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_140", + "psc_text": "paululum locum istum: cernentes aspicietis, et non videbitis, istiusmodi est. Videbant quidem videre tunc caecos respicientes, rationem autem visionis ignorabant. Audiebant parabolas, quas dissolvebat secreto discipulis Salvator. Ipsi vero non audiebant, nescientes quae dicebantur, propter hoc testificans eos dixit: Qui habet aures audiendi audiat. Nec enim privati erant his auribus, ut non audirent; sed interiores eorum aures gravatae erant ad audiendum. Propter hoc praedicat eis, et per Prophetam futura praefatur dicens: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Incrassatum est enim cor populi hujus. Quid sit hoc quod dicitur: Incrassatum est enim cor populi hujus, inspiciamus. Omnibus, qui in praesentis vitae curis versantur, cor incrassatum est: haud aliter eis, qui in saecularibus morantur incrassatum est cor, quam si a spinis enecentur. Idcirco pinguescit cor, et non potest tenuioris spiritus suscipere notiones. Fugiamus ergo a talibus curis, ut attenuatum cor nostrum Deo acceptabile fiat. Fugiamus terrena negotia.", + "candidate_score": 0.72173, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_102_104", + "bdc_text": "Lubens autem condono istis auditoribus , dum praeter verum dicunt enunciasse me Christum corporaliter adesse et sumi in coena ; modo tu mihi credas mei moris non esse sic loqui . Sed , quemadmodum audisti , verbis innitor Christi et discipulorum eius sic docens , ut nemo cum fide me audiens queat vel paululum offendi , nisi prius , ut memini , vel anabaptistam audierit vel formulam aliquam , quę verbis , etiamsi non sensu , a mea dissonet .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_140", + "psc_text": "paululum locum istum: cernentes aspicietis, et non videbitis, istiusmodi est. Videbant quidem videre tunc caecos respicientes, rationem autem visionis ignorabant. Audiebant parabolas, quas dissolvebat secreto discipulis Salvator. Ipsi vero non audiebant, nescientes quae dicebantur, propter hoc testificans eos dixit: Qui habet aures audiendi audiat. Nec enim privati erant his auribus, ut non audirent; sed interiores eorum aures gravatae erant ad audiendum. Propter hoc praedicat eis, et per Prophetam futura praefatur dicens: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Incrassatum est enim cor populi hujus. Quid sit hoc quod dicitur: Incrassatum est enim cor populi hujus, inspiciamus. Omnibus, qui in praesentis vitae curis versantur, cor incrassatum est: haud aliter eis, qui in saecularibus morantur incrassatum est cor, quam si a spinis enecentur. Idcirco pinguescit cor, et non potest tenuioris spiritus suscipere notiones. Fugiamus ergo a talibus curis, ut attenuatum cor nostrum Deo acceptabile fiat. Fugiamus terrena negotia.", + "candidate_score": 0.702704, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_103_105", + "bdc_text": "modo tu mihi credas mei moris non esse sic loqui . Sed , quemadmodum audisti , verbis innitor Christi et discipulorum eius sic docens , ut nemo cum fide me audiens queat vel paululum offendi , nisi prius , ut memini , vel anabaptistam audierit vel formulam aliquam , quę verbis , etiamsi non sensu , a mea dissonet . Quales omnino videntur , qui priori meae concioni interfuerunt .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_140", + "psc_text": "paululum locum istum: cernentes aspicietis, et non videbitis, istiusmodi est. Videbant quidem videre tunc caecos respicientes, rationem autem visionis ignorabant. Audiebant parabolas, quas dissolvebat secreto discipulis Salvator. Ipsi vero non audiebant, nescientes quae dicebantur, propter hoc testificans eos dixit: Qui habet aures audiendi audiat. Nec enim privati erant his auribus, ut non audirent; sed interiores eorum aures gravatae erant ad audiendum. Propter hoc praedicat eis, et per Prophetam futura praefatur dicens: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Incrassatum est enim cor populi hujus. Quid sit hoc quod dicitur: Incrassatum est enim cor populi hujus, inspiciamus. Omnibus, qui in praesentis vitae curis versantur, cor incrassatum est: haud aliter eis, qui in saecularibus morantur incrassatum est cor, quam si a spinis enecentur. Idcirco pinguescit cor, et non potest tenuioris spiritus suscipere notiones. Fugiamus ergo a talibus curis, ut attenuatum cor nostrum Deo acceptabile fiat. Fugiamus terrena negotia.", + "candidate_score": 0.700357, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_104", + "bdc_text": "Sed , quemadmodum audisti , verbis innitor Christi et discipulorum eius sic docens , ut nemo cum fide me audiens queat vel paululum offendi , nisi prius , ut memini , vel anabaptistam audierit vel formulam aliquam , quę verbis , etiamsi non sensu , a mea dissonet .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_140", + "psc_text": "paululum locum istum: cernentes aspicietis, et non videbitis, istiusmodi est. Videbant quidem videre tunc caecos respicientes, rationem autem visionis ignorabant. Audiebant parabolas, quas dissolvebat secreto discipulis Salvator. Ipsi vero non audiebant, nescientes quae dicebantur, propter hoc testificans eos dixit: Qui habet aures audiendi audiat. Nec enim privati erant his auribus, ut non audirent; sed interiores eorum aures gravatae erant ad audiendum. Propter hoc praedicat eis, et per Prophetam futura praefatur dicens: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Incrassatum est enim cor populi hujus. Quid sit hoc quod dicitur: Incrassatum est enim cor populi hujus, inspiciamus. Omnibus, qui in praesentis vitae curis versantur, cor incrassatum est: haud aliter eis, qui in saecularibus morantur incrassatum est cor, quam si a spinis enecentur. Idcirco pinguescit cor, et non potest tenuioris spiritus suscipere notiones. Fugiamus ergo a talibus curis, ut attenuatum cor nostrum Deo acceptabile fiat. Fugiamus terrena negotia.", + "candidate_score": 0.695774, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_102_104", + "bdc_text": "Lubens autem condono istis auditoribus , dum praeter verum dicunt enunciasse me Christum corporaliter adesse et sumi in coena ; modo tu mihi credas mei moris non esse sic loqui . Sed , quemadmodum audisti , verbis innitor Christi et discipulorum eius sic docens , ut nemo cum fide me audiens queat vel paululum offendi , nisi prius , ut memini , vel anabaptistam audierit vel formulam aliquam , quę verbis , etiamsi non sensu , a mea dissonet .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_86", + "psc_text": "III. Sed videamus etiam ea, quae praecipit Dominus ut populo diceret: Vade, et dic populo: Aure audietis, et non intelligetis, et videntes cernetis, et non videbitis; incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos clauserunt: nequando videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertantur, et salvem eos. Bifariam sciens sermonis auditionem, et duplicem noscens constitutionem, hoc est aliud eorum corporale, aliud spiritale, aut ad populum prophetizans de his quae in adventu Christi futura erant, quia esset tempus quando audirent et non intelligerent ea. Siquidem cum audirent Dominum meum Jesum Christum, vocem tantum dictorum audiere, non sensum. Et hoc ex eo manifestum est, quia foris ad populum in parabolis loquebatur: Discipulis autem secreto dissolvebat eas. Prophetat autem, quod evenit: Aure audietis, et non intelligetis (Matth. XIII) . Porro quod de Adventu Domini hoc sit populo prophetatum, ipse Salvator dicit: Bene prophetizavit de vobis Isaias dicens:", + "candidate_score": 0.689557, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_97_99", + "bdc_text": "Interea nunquam cum anabaptistis signa nuda tenui in coena et Christum abesse a suis sacramentis . Nunc si secus doceo , non difficulter iudicabis ex confessione paulo ante dicta . Clarius forsitan in praesens , quod eo tempore dixi obscurius .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_140", + "psc_text": "paululum locum istum: cernentes aspicietis, et non videbitis, istiusmodi est. Videbant quidem videre tunc caecos respicientes, rationem autem visionis ignorabant. Audiebant parabolas, quas dissolvebat secreto discipulis Salvator. Ipsi vero non audiebant, nescientes quae dicebantur, propter hoc testificans eos dixit: Qui habet aures audiendi audiat. Nec enim privati erant his auribus, ut non audirent; sed interiores eorum aures gravatae erant ad audiendum. Propter hoc praedicat eis, et per Prophetam futura praefatur dicens: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Incrassatum est enim cor populi hujus. Quid sit hoc quod dicitur: Incrassatum est enim cor populi hujus, inspiciamus. Omnibus, qui in praesentis vitae curis versantur, cor incrassatum est: haud aliter eis, qui in saecularibus morantur incrassatum est cor, quam si a spinis enecentur. Idcirco pinguescit cor, et non potest tenuioris spiritus suscipere notiones. Fugiamus ergo a talibus curis, ut attenuatum cor nostrum Deo acceptabile fiat. Fugiamus terrena negotia.", + "candidate_score": 0.68483, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_104_106", + "bdc_text": "Sed , quemadmodum audisti , verbis innitor Christi et discipulorum eius sic docens , ut nemo cum fide me audiens queat vel paululum offendi , nisi prius , ut memini , vel anabaptistam audierit vel formulam aliquam , quę verbis , etiamsi non sensu , a mea dissonet . Quales omnino videntur , qui priori meae concioni interfuerunt . Parco igitur ex animo illis , non digladior .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_87", + "psc_text": "non sensum. Et hoc ex eo manifestum est, quia foris ad populum in parabolis loquebatur: Discipulis autem secreto dissolvebat eas. Prophetat autem, quod evenit: Aure audietis, et non intelligetis (Matth. XIII) . Porro quod de Adventu Domini hoc sit populo prophetatum, ipse Salvator dicit: Bene prophetizavit de vobis Isaias dicens: Aure audietis, et non intelligetis. Concedamus ergo quia sermones Domini populus auscultans non potuerit [ Al. poterit] nosse quae dicta sint. Videamus autem quid sit hoc quod sequitur: Et videntes videbitis, et non scietis. Non si quis vidit ea, quae Salvator faciebat, statim videns potuit intelligere cur facta sint. Veluti (exemplum assumamus) lavit pedes discipulorum. Et videbant quidem bene quomodo lavabat pedes magister discipulis; videbant autem et alii, qui erant praesentes, sed id tantum quod fiebat, non etiam cur fiebat. Similitudo quippe erat lavatio pedum, quia lavit Verbum Dei pedes discipulorum. Idcirco ait Salvator ad recusantem Petrum, et dicentem: Non", + "candidate_score": 0.683542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_98_100", + "bdc_text": "Nunc si secus doceo , non difficulter iudicabis ex confessione paulo ante dicta . Clarius forsitan in praesens , quod eo tempore dixi obscurius . Discrimen itaque si est , hoc est ;", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_140", + "psc_text": "paululum locum istum: cernentes aspicietis, et non videbitis, istiusmodi est. Videbant quidem videre tunc caecos respicientes, rationem autem visionis ignorabant. Audiebant parabolas, quas dissolvebat secreto discipulis Salvator. Ipsi vero non audiebant, nescientes quae dicebantur, propter hoc testificans eos dixit: Qui habet aures audiendi audiat. Nec enim privati erant his auribus, ut non audirent; sed interiores eorum aures gravatae erant ad audiendum. Propter hoc praedicat eis, et per Prophetam futura praefatur dicens: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Incrassatum est enim cor populi hujus. Quid sit hoc quod dicitur: Incrassatum est enim cor populi hujus, inspiciamus. Omnibus, qui in praesentis vitae curis versantur, cor incrassatum est: haud aliter eis, qui in saecularibus morantur incrassatum est cor, quam si a spinis enecentur. Idcirco pinguescit cor, et non potest tenuioris spiritus suscipere notiones. Fugiamus ergo a talibus curis, ut attenuatum cor nostrum Deo acceptabile fiat. Fugiamus terrena negotia.", + "candidate_score": 0.682856, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_103_105", + "bdc_text": "modo tu mihi credas mei moris non esse sic loqui . Sed , quemadmodum audisti , verbis innitor Christi et discipulorum eius sic docens , ut nemo cum fide me audiens queat vel paululum offendi , nisi prius , ut memini , vel anabaptistam audierit vel formulam aliquam , quę verbis , etiamsi non sensu , a mea dissonet . Quales omnino videntur , qui priori meae concioni interfuerunt .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_87", + "psc_text": "non sensum. Et hoc ex eo manifestum est, quia foris ad populum in parabolis loquebatur: Discipulis autem secreto dissolvebat eas. Prophetat autem, quod evenit: Aure audietis, et non intelligetis (Matth. XIII) . Porro quod de Adventu Domini hoc sit populo prophetatum, ipse Salvator dicit: Bene prophetizavit de vobis Isaias dicens: Aure audietis, et non intelligetis. Concedamus ergo quia sermones Domini populus auscultans non potuerit [ Al. poterit] nosse quae dicta sint. Videamus autem quid sit hoc quod sequitur: Et videntes videbitis, et non scietis. Non si quis vidit ea, quae Salvator faciebat, statim videns potuit intelligere cur facta sint. Veluti (exemplum assumamus) lavit pedes discipulorum. Et videbant quidem bene quomodo lavabat pedes magister discipulis; videbant autem et alii, qui erant praesentes, sed id tantum quod fiebat, non etiam cur fiebat. Similitudo quippe erat lavatio pedum, quia lavit Verbum Dei pedes discipulorum. Idcirco ait Salvator ad recusantem Petrum, et dicentem: Non", + "candidate_score": 0.68166, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_98_100", + "bdc_text": "Nunc si secus doceo , non difficulter iudicabis ex confessione paulo ante dicta . Clarius forsitan in praesens , quod eo tempore dixi obscurius . Discrimen itaque si est , hoc est ;", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_108", + "psc_text": "Nunc autem dicitis quia videmus, peccatum vestrum manet (Joan. IX) . Et bene ait, dicitis quia videmus, vere enim dicit quia videant, et habeant possibilitatem videndi, sed claudentes oculos, non vident. Et si quando videris ingeniosam ad intelligendum animam, et velocem et alacrem, non meditantem eloquia Dei, cognosce quia non propter caecitatem non videt ea, quae continentur in Scripturis; non ob id, quia in tenebris sit, sed quia claudit oculos. Si ergo audieris Scripturam divinam dicentem his, qui claudunt oculos: aperi oculos tuos, et recta vide, aperi oculos ab eo quod clauseras: tunc poteris videre recta, et considerare lumen 1134 veritatis. Et accusat quidem eos, de quibus quaeritur, cur oculos claudant ne videant. Non autem et hoc dicit, quia non expediat aliquando et claudere animae oculos. Expedit enim sicut manifestum fecit Isaias, dicens in his, quae sequuntur: Quis annuntiavit vobis locum aeternum (Isai. XXXIII, 24) ? Qui ambulat in justitia,", + "candidate_score": 0.680871, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_104", + "bdc_text": "Sed , quemadmodum audisti , verbis innitor Christi et discipulorum eius sic docens , ut nemo cum fide me audiens queat vel paululum offendi , nisi prius , ut memini , vel anabaptistam audierit vel formulam aliquam , quę verbis , etiamsi non sensu , a mea dissonet .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_87", + "psc_text": "non sensum. Et hoc ex eo manifestum est, quia foris ad populum in parabolis loquebatur: Discipulis autem secreto dissolvebat eas. Prophetat autem, quod evenit: Aure audietis, et non intelligetis (Matth. XIII) . Porro quod de Adventu Domini hoc sit populo prophetatum, ipse Salvator dicit: Bene prophetizavit de vobis Isaias dicens: Aure audietis, et non intelligetis. Concedamus ergo quia sermones Domini populus auscultans non potuerit [ Al. poterit] nosse quae dicta sint. Videamus autem quid sit hoc quod sequitur: Et videntes videbitis, et non scietis. Non si quis vidit ea, quae Salvator faciebat, statim videns potuit intelligere cur facta sint. Veluti (exemplum assumamus) lavit pedes discipulorum. Et videbant quidem bene quomodo lavabat pedes magister discipulis; videbant autem et alii, qui erant praesentes, sed id tantum quod fiebat, non etiam cur fiebat. Similitudo quippe erat lavatio pedum, quia lavit Verbum Dei pedes discipulorum. Idcirco ait Salvator ad recusantem Petrum, et dicentem: Non", + "candidate_score": 0.680445, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_101_103", + "bdc_text": "pręterea nullum . Lubens autem condono istis auditoribus , dum praeter verum dicunt enunciasse me Christum corporaliter adesse et sumi in coena ; modo tu mihi credas mei moris non esse sic loqui .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_86", + "psc_text": "III. Sed videamus etiam ea, quae praecipit Dominus ut populo diceret: Vade, et dic populo: Aure audietis, et non intelligetis, et videntes cernetis, et non videbitis; incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos clauserunt: nequando videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertantur, et salvem eos. Bifariam sciens sermonis auditionem, et duplicem noscens constitutionem, hoc est aliud eorum corporale, aliud spiritale, aut ad populum prophetizans de his quae in adventu Christi futura erant, quia esset tempus quando audirent et non intelligerent ea. Siquidem cum audirent Dominum meum Jesum Christum, vocem tantum dictorum audiere, non sensum. Et hoc ex eo manifestum est, quia foris ad populum in parabolis loquebatur: Discipulis autem secreto dissolvebat eas. Prophetat autem, quod evenit: Aure audietis, et non intelligetis (Matth. XIII) . Porro quod de Adventu Domini hoc sit populo prophetatum, ipse Salvator dicit: Bene prophetizavit de vobis Isaias dicens:", + "candidate_score": 0.674553, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_104_106", + "bdc_text": "Sed , quemadmodum audisti , verbis innitor Christi et discipulorum eius sic docens , ut nemo cum fide me audiens queat vel paululum offendi , nisi prius , ut memini , vel anabaptistam audierit vel formulam aliquam , quę verbis , etiamsi non sensu , a mea dissonet . Quales omnino videntur , qui priori meae concioni interfuerunt . Parco igitur ex animo illis , non digladior .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_86", + "psc_text": "III. Sed videamus etiam ea, quae praecipit Dominus ut populo diceret: Vade, et dic populo: Aure audietis, et non intelligetis, et videntes cernetis, et non videbitis; incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos clauserunt: nequando videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertantur, et salvem eos. Bifariam sciens sermonis auditionem, et duplicem noscens constitutionem, hoc est aliud eorum corporale, aliud spiritale, aut ad populum prophetizans de his quae in adventu Christi futura erant, quia esset tempus quando audirent et non intelligerent ea. Siquidem cum audirent Dominum meum Jesum Christum, vocem tantum dictorum audiere, non sensum. Et hoc ex eo manifestum est, quia foris ad populum in parabolis loquebatur: Discipulis autem secreto dissolvebat eas. Prophetat autem, quod evenit: Aure audietis, et non intelligetis (Matth. XIII) . Porro quod de Adventu Domini hoc sit populo prophetatum, ipse Salvator dicit: Bene prophetizavit de vobis Isaias dicens:", + "candidate_score": 0.674266, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_108", + "bdc_text": "de communicatione corporis et sanguinis Christi in coena1Kor 11 , 24-26 .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_111", + "psc_text": "communicaverunt sanguini et carni, et ipse proxime eos factus, qui participantur eorum: ut per mortem destruat eum, qui imperium habet mortis, hoc est, Zabulum, et eruat eos quicumque metu mortis in sempiternam vitam rei erant servitutis (Hebr. II) . Igitur quia pueri participes effecti sunt sanguinis et carnis, et Salvator noster communicavit carni atque sanguini; alienum enim erat a natura et divinitate ejus, sanguinem et carnem suscipere: propter nos autem ea, quae sibi erant aliena suscepit, ut domesticos sibi faceret, qui fueramus alieni per peccatum. Et quidem Apostolus sic exposuit, dicens: Quia ergo pueri communicaverunt sanguini et carni, et ipse proxime eos factus est, qui participantur eorum. Ego autem dicam, quoniam quomodo et pueri commmunicaverunt sanguini et carni, et ipse 1134 proxime eos factus, qui participantur eorum: sic quia pueri non possunt fortiores audire sermones, debent enim ut pueri audire sermones Dei, propter hoc factus in sanguine puerorum causa qui", + "candidate_score": 0.673873, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_102", + "bdc_text": "Lubens autem condono istis auditoribus , dum praeter verum dicunt enunciasse me Christum corporaliter adesse et sumi in coena ;", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_86", + "psc_text": "III. Sed videamus etiam ea, quae praecipit Dominus ut populo diceret: Vade, et dic populo: Aure audietis, et non intelligetis, et videntes cernetis, et non videbitis; incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos clauserunt: nequando videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertantur, et salvem eos. Bifariam sciens sermonis auditionem, et duplicem noscens constitutionem, hoc est aliud eorum corporale, aliud spiritale, aut ad populum prophetizans de his quae in adventu Christi futura erant, quia esset tempus quando audirent et non intelligerent ea. Siquidem cum audirent Dominum meum Jesum Christum, vocem tantum dictorum audiere, non sensum. Et hoc ex eo manifestum est, quia foris ad populum in parabolis loquebatur: Discipulis autem secreto dissolvebat eas. Prophetat autem, quod evenit: Aure audietis, et non intelligetis (Matth. XIII) . Porro quod de Adventu Domini hoc sit populo prophetatum, ipse Salvator dicit: Bene prophetizavit de vobis Isaias dicens:", + "candidate_score": 0.661256, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_93_95", + "bdc_text": "Siehe ferner Myconius an Melanchthon , 9 . Juni 1544 ( Pollet , Bucer II 369 ) und oben Anm. 11 . verumtamen ut oculos in praesentem Christum semper intenderem .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_108", + "psc_text": "Nunc autem dicitis quia videmus, peccatum vestrum manet (Joan. IX) . Et bene ait, dicitis quia videmus, vere enim dicit quia videant, et habeant possibilitatem videndi, sed claudentes oculos, non vident. Et si quando videris ingeniosam ad intelligendum animam, et velocem et alacrem, non meditantem eloquia Dei, cognosce quia non propter caecitatem non videt ea, quae continentur in Scripturis; non ob id, quia in tenebris sit, sed quia claudit oculos. Si ergo audieris Scripturam divinam dicentem his, qui claudunt oculos: aperi oculos tuos, et recta vide, aperi oculos ab eo quod clauseras: tunc poteris videre recta, et considerare lumen 1134 veritatis. Et accusat quidem eos, de quibus quaeritur, cur oculos claudant ne videant. Non autem et hoc dicit, quia non expediat aliquando et claudere animae oculos. Expedit enim sicut manifestum fecit Isaias, dicens in his, quae sequuntur: Quis annuntiavit vobis locum aeternum (Isai. XXXIII, 24) ? Qui ambulat in justitia,", + "candidate_score": 0.65576, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_76", + "bdc_text": "Auditores , quos dicis , aiunt aliter olim me docuisse ecclesiam Tigurinam , quam nunc doceam BasiliensemVgl. oben Nr. 1846 , 2-9. .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_86", + "psc_text": "III. Sed videamus etiam ea, quae praecipit Dominus ut populo diceret: Vade, et dic populo: Aure audietis, et non intelligetis, et videntes cernetis, et non videbitis; incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos clauserunt: nequando videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertantur, et salvem eos. Bifariam sciens sermonis auditionem, et duplicem noscens constitutionem, hoc est aliud eorum corporale, aliud spiritale, aut ad populum prophetizans de his quae in adventu Christi futura erant, quia esset tempus quando audirent et non intelligerent ea. Siquidem cum audirent Dominum meum Jesum Christum, vocem tantum dictorum audiere, non sensum. Et hoc ex eo manifestum est, quia foris ad populum in parabolis loquebatur: Discipulis autem secreto dissolvebat eas. Prophetat autem, quod evenit: Aure audietis, et non intelligetis (Matth. XIII) . Porro quod de Adventu Domini hoc sit populo prophetatum, ipse Salvator dicit: Bene prophetizavit de vobis Isaias dicens:", + "candidate_score": 0.651374, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_196_198", + "bdc_text": "nam video quandam energiam , qua vacat omne temporis huius acumen et omnis mundi dictio , imo haec ad illam nihil . Sentio robur item , ut vel in gravissimis contentionibus metu caream . Et satan cedere compellitur , quotiescunque simplici fide in verbum simpliciter acceptum pugnam capesso .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_141", + "psc_text": "Omnibus, qui in praesentis vitae curis versantur, cor incrassatum est: haud aliter eis, qui in saecularibus morantur incrassatum est cor, quam si a spinis enecentur. Idcirco pinguescit cor, et non potest tenuioris spiritus suscipere notiones. Fugiamus ergo a talibus curis, ut attenuatum cor nostrum Deo acceptabile fiat. Fugiamus terrena negotia. Ista sunt enim, quibus cor incrassatur. Propter hoc sermo subtilis erat, ut in Exodo scribitur de eo, quod ait: Quicumque fuerint propter 1143 tenuitatem cordis ejusmodi, isti Deum videbunt (Exod. XXIV). Talibus enim oculis Deus videtur. Tria sunt quae dicuntur. Incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus suis graviter audierunt, et oculos suos clauserunt. Possunt autem et aliter manifestius intelligi, quae hoc dicuntur in loco. Multi enim hominum putant inspicientes creaturas, et mundum istum contemplantes, videre se ea. Et quid dico hominum? Ecce volucres et quadrupedia vident solem et lunam, et universum simul coelum cum stellarum choro; sed rationes", + "candidate_score": 0.650857, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_99", + "bdc_text": "Clarius forsitan in praesens , quod eo tempore dixi obscurius .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_140", + "psc_text": "paululum locum istum: cernentes aspicietis, et non videbitis, istiusmodi est. Videbant quidem videre tunc caecos respicientes, rationem autem visionis ignorabant. Audiebant parabolas, quas dissolvebat secreto discipulis Salvator. Ipsi vero non audiebant, nescientes quae dicebantur, propter hoc testificans eos dixit: Qui habet aures audiendi audiat. Nec enim privati erant his auribus, ut non audirent; sed interiores eorum aures gravatae erant ad audiendum. Propter hoc praedicat eis, et per Prophetam futura praefatur dicens: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Incrassatum est enim cor populi hujus. Quid sit hoc quod dicitur: Incrassatum est enim cor populi hujus, inspiciamus. Omnibus, qui in praesentis vitae curis versantur, cor incrassatum est: haud aliter eis, qui in saecularibus morantur incrassatum est cor, quam si a spinis enecentur. Idcirco pinguescit cor, et non potest tenuioris spiritus suscipere notiones. Fugiamus ergo a talibus curis, ut attenuatum cor nostrum Deo acceptabile fiat. Fugiamus terrena negotia.", + "candidate_score": 0.637466, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_99_101", + "bdc_text": "Clarius forsitan in praesens , quod eo tempore dixi obscurius . Discrimen itaque si est , hoc est ; pręterea nullum .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_140", + "psc_text": "paululum locum istum: cernentes aspicietis, et non videbitis, istiusmodi est. Videbant quidem videre tunc caecos respicientes, rationem autem visionis ignorabant. Audiebant parabolas, quas dissolvebat secreto discipulis Salvator. Ipsi vero non audiebant, nescientes quae dicebantur, propter hoc testificans eos dixit: Qui habet aures audiendi audiat. Nec enim privati erant his auribus, ut non audirent; sed interiores eorum aures gravatae erant ad audiendum. Propter hoc praedicat eis, et per Prophetam futura praefatur dicens: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Incrassatum est enim cor populi hujus. Quid sit hoc quod dicitur: Incrassatum est enim cor populi hujus, inspiciamus. Omnibus, qui in praesentis vitae curis versantur, cor incrassatum est: haud aliter eis, qui in saecularibus morantur incrassatum est cor, quam si a spinis enecentur. Idcirco pinguescit cor, et non potest tenuioris spiritus suscipere notiones. Fugiamus ergo a talibus curis, ut attenuatum cor nostrum Deo acceptabile fiat. Fugiamus terrena negotia.", + "candidate_score": 0.63511, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_99", + "bdc_text": "Clarius forsitan in praesens , quod eo tempore dixi obscurius .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_108", + "psc_text": "Nunc autem dicitis quia videmus, peccatum vestrum manet (Joan. IX) . Et bene ait, dicitis quia videmus, vere enim dicit quia videant, et habeant possibilitatem videndi, sed claudentes oculos, non vident. Et si quando videris ingeniosam ad intelligendum animam, et velocem et alacrem, non meditantem eloquia Dei, cognosce quia non propter caecitatem non videt ea, quae continentur in Scripturis; non ob id, quia in tenebris sit, sed quia claudit oculos. Si ergo audieris Scripturam divinam dicentem his, qui claudunt oculos: aperi oculos tuos, et recta vide, aperi oculos ab eo quod clauseras: tunc poteris videre recta, et considerare lumen 1134 veritatis. Et accusat quidem eos, de quibus quaeritur, cur oculos claudant ne videant. Non autem et hoc dicit, quia non expediat aliquando et claudere animae oculos. Expedit enim sicut manifestum fecit Isaias, dicens in his, quae sequuntur: Quis annuntiavit vobis locum aeternum (Isai. XXXIII, 24) ? Qui ambulat in justitia,", + "candidate_score": 0.631342, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_39_41", + "bdc_text": "The Oxford Dictionary of the Christian Church , Oxford 3 1997 , S. 1757 ( mit weiterer Lit. ). , qui sic a te petierat , Ein entsprechender Brief von George Wishart fehlt ; die Bitte wurde vielleicht mündlich geäußert . et Araugiae , Am 1 .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_18", + "psc_text": "pro peccatis nostris, cui est gloria et imperium in saecula saeculorum. Amen. HOMILIA SECUNDA. De eo quod scriptum est: Ecce virgo in utero concipiet, etc. Cap. VII. 1107 I. Quantum ad dictum attinet, verecunde fecit Achaz, cum ei fuisset imperatum, ut peteret signum in profundum aut in excelsum, et rationem reddidit cur petere noluerit (Isai. VII). Ait quippe: Non petam, et non tentabo Dominum. Est tamen super hoc verbo culpatus, et dicitur ad eum: Audite nunc, domus David: Numquid modicum vobis praestare certamen hominibus, et quomodo Domino praestatis certamen? Deinde dicitur haec repromissio: Ideo Dominus ipse dabit vobis signum. Ecce virgo in utero concipiet, et pariet filium, et vocabis nomen ejus Emmanuel. Haec exponantur, et de reliquis videbimus, indigentes et in illis gratia Dei ut manifestentur. Jubetur ut petat signum, non simpliciter, sed sibi ipsi. Sermo quippe ait: Pete tibi signum a Domino Deo tuo in profundum aut in excelsum.", + "candidate_score": 0.627589, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV", + "max_score": 0.720925, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_47_49", + "bdc_text": "s. HBBW V , Nr. 673 , 33-35 . qualiter nos simul scripsimus in haec verba : „In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", + "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", + "candidate_score": 0.720925, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_48_50", + "bdc_text": "qualiter nos simul scripsimus in haec verba : „In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum . “ \"Confessio ecclesiae Tigurinae et Basileiensis\" , Zürich StA , E II 337 , 116v. , gedruckt in :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", + "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", + "candidate_score": 0.713156, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62_64", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl. das nizänische Glaubensbekenntnis ( BSLK 26 ) .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_366", + "psc_text": "de aqua vinum? Cum aperuit eis sensum, et exposuit eis Scripturas, incipiens a Moyse per omnes Prophetas. Unde jam inebriati dicebant, Nonne cor nostrum erat ardens in via, cum aperiret nobis Scripturas (Luc. XXIV, 13-47) ? Intellexerunt enim Christum in his Libris in quibus eum non noverant. Mutavit ergo aquam in vinum Dominus noster Jesus Christus, et sapit quod non sapiebat, inebriat quod non inebriabat. Si enim jussisset inde aquam effundi, et sic ipse mitteret vinum ex occultis creaturae sinibus, unde fecit et panem quando saturavit tot millia: non enim quinque panes habebant quinque millium hominum saturitatem, aut saltem duodecim cophinos plenos (Matth. XIV, 17-21), sed omnipotentia Domini quasi fons panis erat; sic posset et effusa aqua vinum infundere: quod si fecisset, videretur Scripturas veteres improbasse. Cum autem ipsam aquam convertit in vinum, ostendit nobis quod et Scriptura vetus ab ipso est: nam jussu ipsius impletae sunt hydriae. A Domino", + "candidate_score": 0.706522, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_49_51", + "bdc_text": "„In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum . “ \"Confessio ecclesiae Tigurinae et Basileiensis\" , Zürich StA , E II 337 , 116v. , gedruckt in : Bizer , Abendmahlsstreit 90 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", + "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", + "candidate_score": 0.706392, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_61_63", + "bdc_text": "- Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl.", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_366", + "psc_text": "de aqua vinum? Cum aperuit eis sensum, et exposuit eis Scripturas, incipiens a Moyse per omnes Prophetas. Unde jam inebriati dicebant, Nonne cor nostrum erat ardens in via, cum aperiret nobis Scripturas (Luc. XXIV, 13-47) ? Intellexerunt enim Christum in his Libris in quibus eum non noverant. Mutavit ergo aquam in vinum Dominus noster Jesus Christus, et sapit quod non sapiebat, inebriat quod non inebriabat. Si enim jussisset inde aquam effundi, et sic ipse mitteret vinum ex occultis creaturae sinibus, unde fecit et panem quando saturavit tot millia: non enim quinque panes habebant quinque millium hominum saturitatem, aut saltem duodecim cophinos plenos (Matth. XIV, 17-21), sed omnipotentia Domini quasi fons panis erat; sic posset et effusa aqua vinum infundere: quod si fecisset, videretur Scripturas veteres improbasse. Cum autem ipsam aquam convertit in vinum, ostendit nobis quod et Scriptura vetus ab ipso est: nam jussu ipsius impletae sunt hydriae. A Domino", + "candidate_score": 0.705377, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_61_63", + "bdc_text": "- Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl.", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_519", + "psc_text": "Domino, et baptizatus Dominus viam se fecit venientibus. Ipsum audiamus: Ego sum via, veritas et vita (Joan. XIV, 6) . Si veritatem quaeris, viam tene: nam ipsa est via quae est veritas. Ipsa est quo is, ipsa est qua is; non per aliud is ad aliud, non per aliud venis ad Christum: per Christum ad Christum venis. Quomodo per Christum ad Christum? Per Christum hominem ad Christum Deum: per Verbum carnem factum, ad Verbum quod in principio erat Deus apud Deum; ab eo quod manducavit homo, ad illud quod quotidie manducant Angeli. Sic enim scriptum est, Panem coeli dedit eis: panem Angelorum manducavit homo (Psal. LXXVII, 24 et 25) . Quis est panis Angelorum? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Quomodo panem Angelorum manducavit homo? Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 1, 14) . 5. Sed quia diximus", + "candidate_score": 0.701335, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_108_110", + "bdc_text": "de communicatione corporis et sanguinis Christi in coena1Kor 11 , 24-26 . diligentius me explicasse , dein duo hęc intulisse : quod duplicem coenam habentesDuplex coena :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_378", + "psc_text": "et Eva? Nemo enim me dicet prave intellexisse, quando intellectum non meum, sed Apostoli profero. Illud ergo unum quantum mysterium de Christo continet, quod commemorat Apostolus, dicens, Et erunt duo in carne una: sacramentum hoc magnum est (Ephes. III, 31 et 32) ? Et ne quis magnitudinem istam sacramenti in singulis quibusque hominibus uxores habentibus intelligeret, Ego autem, inquit, dico in Christo et in Ecclesia. Quod est hoc sacramentum magnum, Erunt duo in carne una? Cum de Adam et Eva Scriptura Geneseos loqueretur, unde ventum est ad haec verba, Propterea relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae; et erunt duo in carne una (Gen. II, 24) . Si ergo Christus adhaesit Ecclesiae, ut essent duo in carne una, quomodo reliquit Patrem? quomodo matrem? Reliquit Patrem, quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens (Philipp. II, 6, 7).", + "candidate_score": 0.696601, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_49", + "bdc_text": "„In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1401", + "psc_text": "Spiritu sancto post Domini passionem et resurrectionem et ascensionem, cum miracula fierent in ejus nomine, quem tanquam mortuum persequentes Judaei contempserant, compuncti sunt corde; et qui saevientes occiderunt, mutati crediderunt; et quem sanguinem saeviendo fuderunt, credendo biberunt: illa tria millia, et illa quinque millia Judaeorum (Act. II, 37, 41, et IV, 4), quos ibi videbat, quando dicebat, Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum. Tanquam dicens, Differo cognitionem vestram, ut impleam passionem meam: ordine vestro cognoscetis qui sim. Non quia omnes tunc erant credituri ex iis qui audiebant, id est, post passionem Domini: nam paulo post dicit, Haec eo loquente, multi crediderunt in eum, et nondum exaltatus erat Filius hominis. Exaltationem quippe dicit passionis, non glorificationis; crucis, non coeli: quia et ibi exaltatus est, quando pependit in ligno. Sed illa exaltatio humiliatio fuit. Tunc enim factus est obediens usque ad mortem crucis (Philipp. II, 8). Hoc oportebat impleri", + "candidate_score": 0.696327, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_103_105", + "bdc_text": "modo tu mihi credas mei moris non esse sic loqui . Sed , quemadmodum audisti , verbis innitor Christi et discipulorum eius sic docens , ut nemo cum fide me audiens queat vel paululum offendi , nisi prius , ut memini , vel anabaptistam audierit vel formulam aliquam , quę verbis , etiamsi non sensu , a mea dissonet . Quales omnino videntur , qui priori meae concioni interfuerunt .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2186", + "psc_text": "apostolus Paulus, experimentum accipere ejus qui in me loquitur Christus (II Cor. XIII, 3) ? 3. Restat inquirere utrum hi qui priusquam Christus in Ecclesia veniret ad Gentes, et priusquam Evangelium ejus audirent, vitae hujus fine praeventi sunt, seu praeveniuntur, possint habere hanc excusationem? Possunt plane, sed non ideo possunt effugere damnationem. Quicumque enim sine Lege peccaverunt, sine Lege et peribunt: et quicumque in Lege peccaverunt, per Legem judicabuntur (Rom. II, 12) . Quae quidem Apostoli verba, quoniam id quod ait, peribunt, terribilius sonat quam quod ait, judicabuntur; non solum nihil adjuvare hanc excusationem videntur ostendere, verum etiam plus gravare. Qui enim se quia non audierunt, excusabunt, sine Lege peribunt. 4. Sed utrum hi qui cum audirent, contempserunt, vel etiam restiterunt, nec tantum contradicendo, sed et eos a quibus audierunt odiis persequendo, in eis deputandi sunt de quibus aliquid levius videtur sonnisse quod dictum est, per Legem judicabuntur, merito quaeritur.", + "candidate_score": 0.693196, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_199_201", + "bdc_text": "Credo et in mortis articulo nihil aliud subvenire posse . Quamobrem dictum illud Solo [monis ] iuge est et in corde et in ore meo : „Qui ambulat simpliciter , ambulat confidenter “ [ Spr 10 , 9 ] .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_907", + "psc_text": "Etenim mortuus in corde tuo tanquam in sepulcro jacebas, et tanquam saxo malae consuetudinis gravabaris. Surge, et procede. Quid est, Surge, et procede? Crede, et confitere. Qui enim credidit, surrexit; qui confitetur, processit. Quare processisse diximus confitentem? Quia antequam confiteretur, occultus erat; cum autem confitetur, procedit de tenebris ad lucem. Et cum confessus fuerit, quid dicitur ministris? Quod dictum est ad funus Lazari, Solvite illum, et sinite abire (Joan. XI, 38-44) . Quomodo? Dictum est ministris Apostolis, quae solveritis in terra, soluta erunt et in coelo (Matth. XVIII, 18) . 8. Venit hora, et nunc est, quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint vivent. Unde vivent? De vita. De qua vita? De Christo. Unde probamus quia de vita Christo? Ego sum, inquit, via, veritas et vita (Joan. XIV, 6) . Ambulare vis? ego sum via. Falli non vis? ego sum veritas. Mori non vis? ego sum vita. Hoc", + "candidate_score": 0.692606, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_13_15", + "bdc_text": "Agnosco conciones habitas non solum diebus , quos tu nominas , sed per annos iam 12 pluribus de eucharistia , quas nemo reprehendit unquam exceptis anabaptistis vel horum similibus . Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ; lateinische Fassung :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_434", + "psc_text": "ter me negabis (Matth. XXVI, 33, 34, et Luc. XXII, 33, 34) . Homo ergo nesciebat quid esset in se; sed Creator hominis noverat quid esset in homine. Crediderunt tamen in nomine ejus multi, et ipse Jesus non se credebat eis. Quid dicimus, fratres? Forte consequentia indicabunt nobis quid sibi vult mysterium verborum istorum. Quia crediderant in eum homines, manifestum est, verum est: nemo dubitat, Evangelium loquitur, verax Evangelista testatur. Item quia ipse Jesus non credebat semetipsum illis, et hoc manifestum est, et nullus christianus dubitat; quia et hoc Evangelium loquitur, et idem verax Evangelista testatur. Quare ergo crediderunt illi in nomine ejus, et Jesus non credebat semetipsum illis? Sequentia videamus. 3. Erat autem homo ex Pharisaeis, Nicodemus nomine, princeps Judaeorum: hic venit ad eum nocte, et dixit ei, Rabbi. Jam hoc nostis, quia Rabbi magister dicitur. Scimus quia a Deo venisti magister: nemo enim potest haec signa facere quae", + "candidate_score": 0.690367, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_102_104", + "bdc_text": "Lubens autem condono istis auditoribus , dum praeter verum dicunt enunciasse me Christum corporaliter adesse et sumi in coena ; modo tu mihi credas mei moris non esse sic loqui . Sed , quemadmodum audisti , verbis innitor Christi et discipulorum eius sic docens , ut nemo cum fide me audiens queat vel paululum offendi , nisi prius , ut memini , vel anabaptistam audierit vel formulam aliquam , quę verbis , etiamsi non sensu , a mea dissonet .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1080", + "psc_text": "mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom. VIII, 6) . Carnem suam dat nobis Dominus manducare, et sapere secundum carnem mors est; cum de carne sua dicat, quia ibi est vita aeterna. Ergo nec carnem debemus sapere secundum carnem, sicut in his verbis: 2. Multi itaque audientes; non ex inimicis, sed ex dicipulis ejus, dixerunt: Durus est hic sermo; quis potest eum audire? Si discipuli durum habuerunt istum sermonem, quid inimici? Et tamen sic oportebat ut diceretur, quod non ab omnibus intelligeretur. Secretum Dei intentos debet facere, non adversos. Isti autem cito defecerunt, talia loquente Domino Jesu: non crediderunt aliquid magnum dicentem, et verbis illis aliquam gratiam", + "candidate_score": 0.690039, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_102_104", + "bdc_text": "Lubens autem condono istis auditoribus , dum praeter verum dicunt enunciasse me Christum corporaliter adesse et sumi in coena ; modo tu mihi credas mei moris non esse sic loqui . Sed , quemadmodum audisti , verbis innitor Christi et discipulorum eius sic docens , ut nemo cum fide me audiens queat vel paululum offendi , nisi prius , ut memini , vel anabaptistam audierit vel formulam aliquam , quę verbis , etiamsi non sensu , a mea dissonet .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", + "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", + "candidate_score": 0.68922, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_14", + "bdc_text": "Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_178", + "psc_text": "Paulus diceret, Baptismus meus; ne Petrus diceret, Baptismus meus. Ideo videte, intendite voces Apostolorum. Nemo Apostolorum dixit, Baptismus meus. Quamvis unum omnium esset Evangelium, tamen invenis dixisse, Evangelium meum: non invenis dixisse, Baptisma meum. 10. Hoc ergo didicit Joannes, fratres mei. Quod didicit Joannes per columbam, discamus et nos. Non enim columba Joannem docuit, et Ecclesiam non docuit, cui Ecclesiae dictum est, Una est columba mea (Cant. VI, 8) . Columba doceat columbam; noverit columba quod Joannes didicit per columbam. Spiritus sanctus in specie columbae descendit. Hoc autem quod discebat Joannes in columba, quare in columba didicit? Oportebat enim ut disceret: nec hoc forte oportebat, nisi ut per columbam disceret. Quid dicam de columba, fratres mei? aut quando mihi sufficit facultas vel cordis vel linguae, dicere quomodo volo? Et forte non digne volo quomodo dicendum est; nec si tamen possum dicere quomodo volo: quanto minus quomodo dicendum est? Ego a", + "candidate_score": 0.689189, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_63_65", + "bdc_text": "putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl. das nizänische Glaubensbekenntnis ( BSLK 26 ) . suos in s[acra ] coena corpore et sanguine suo reficit ad vitam .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1736", + "psc_text": "sit Christus, et apprehendant eum. A nobis audiant, ex Evangelio audiant. Occisus est a parentibus eorum, sepultus est, resurrexit, a discipulis agnitus, ante oculos eorum ascendit in coelum, ibi sedet ad dexteram Patris; qui judicatus est, venturus est judex: audiant, et teneant. Respondent: Quomodo tenebo absentem; quomodo in coelum manum mittam, ut ibi sedentem teneam? Fidem mitte, et tenuisti. Parentes tui tenuerunt carne, tu tene corde: quoniam Christus absens etiam praesens est. Nisi praesens esset, a nobis ipsis teneri non posset. Sed quoniam verum est, quod ait, Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 20) ; et abiit, et hic est; et rediit, et nos non deserit: corpus enim suum intulit coelo, majestatem non abstulit mundo. 5. Jesus ergo ante sex dies Paschae venit Bethaniam, ubi fuerat Lazarus mortuus, quem suscitavit Jesus. Fecerunt autem ei ibi coenam, et Martha ministrabat: Lazarus vero unus erat ex discumbentibus. Ne", + "candidate_score": 0.688709, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_14_16", + "bdc_text": "Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ; lateinische Fassung : Schaff III 211-231 ) .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_178", + "psc_text": "Paulus diceret, Baptismus meus; ne Petrus diceret, Baptismus meus. Ideo videte, intendite voces Apostolorum. Nemo Apostolorum dixit, Baptismus meus. Quamvis unum omnium esset Evangelium, tamen invenis dixisse, Evangelium meum: non invenis dixisse, Baptisma meum. 10. Hoc ergo didicit Joannes, fratres mei. Quod didicit Joannes per columbam, discamus et nos. Non enim columba Joannem docuit, et Ecclesiam non docuit, cui Ecclesiae dictum est, Una est columba mea (Cant. VI, 8) . Columba doceat columbam; noverit columba quod Joannes didicit per columbam. Spiritus sanctus in specie columbae descendit. Hoc autem quod discebat Joannes in columba, quare in columba didicit? Oportebat enim ut disceret: nec hoc forte oportebat, nisi ut per columbam disceret. Quid dicam de columba, fratres mei? aut quando mihi sufficit facultas vel cordis vel linguae, dicere quomodo volo? Et forte non digne volo quomodo dicendum est; nec si tamen possum dicere quomodo volo: quanto minus quomodo dicendum est? Ego a", + "candidate_score": 0.68813, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_14_16", + "bdc_text": "Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ; lateinische Fassung : Schaff III 211-231 ) .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_989", + "psc_text": "Actibus Apostolorum exponitur et legitur (Deut. XVIII, 18; Act. VII, 37). Et ipse Dominus de se ait, Non est propheta sine honore, nisi in patria sua (Joan. IV, 44) . Propheta Dominus, et Verbum Dei Dominus, et nullus propheta sine Verbo Dei prophetat: cum Prophetis Verbum Dei, et propheta Verbum Dei. Meruerunt priora tempora Prophetas afflatos, et impletos Verbo Dei: meruimus nos prophetam ipsum Verbum Dei. Sic autem propheta Christus, Dominus Prophetarum; sicut angelus Christus, Dominus Angelorum. Nam et ipse dictus est magni consilii Angelus (Isai. IX, 6, sec. LXX). Verumtamen alibi quid dicit propheta? Quia non legatus neque angelus, sed ipse veniens salvos faciet eos (Id. XXXV, 4): id est, ad salvos eos faciendos non mittet legatum, non mittet angelum, sed veniet ipse. Quis veniet? Ipse angelus. Certe non per angelum, nisi quia iste sic angelus, ut etiam Dominus Angelorum. Etenim Angeli latine nuntii sunt. Si Christus nihil annuntiaret,", + "candidate_score": 0.687938, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_94_96", + "bdc_text": "und oben Anm. 11 . verumtamen ut oculos in praesentem Christum semper intenderem . Pręsentem dico suo modo , non absentem nisi ratione carnali .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1751", + "psc_text": "pertines, quod significat Petrus; habes Christum et in praesenti et in futuro: in praesenti per fidem, in praesenti per signum, in praesenti per Baptismatis sacramentum, in praesenti per altaris cibum et potum. Habes Christum in praesenti, sed habebis semper; quia cum hinc exieris, ad illum venies qui dixit latroni, Hodie mecum eris in paradiso (Luc. XXIII, 43) . Si autem male versaris, videris habere in praesenti Christum, quia intras Ecclesiam, signas te signo Christi, baptizaris baptismo Christi, misces te membris Christi, accedis ad altare Christi: in praesenti habes Christum, sed male vivendo non semper habebis. 13. Potest et sic intelligi: Pauperes semper habebitis vobiscum, me autem non semper habebitis. Accipiant hoc et boni, sed non sint solliciti: loquebatur enim de praesentia corporis sui. Nam secundum majestatem suam, secundum providentiam, secundum ineffabilem et invisibilem gratiam, impletur quod ab eo dictum est, Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi (Matth. XXVIII,", + "candidate_score": 0.687839, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_14", + "bdc_text": "Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_989", + "psc_text": "Actibus Apostolorum exponitur et legitur (Deut. XVIII, 18; Act. VII, 37). Et ipse Dominus de se ait, Non est propheta sine honore, nisi in patria sua (Joan. IV, 44) . Propheta Dominus, et Verbum Dei Dominus, et nullus propheta sine Verbo Dei prophetat: cum Prophetis Verbum Dei, et propheta Verbum Dei. Meruerunt priora tempora Prophetas afflatos, et impletos Verbo Dei: meruimus nos prophetam ipsum Verbum Dei. Sic autem propheta Christus, Dominus Prophetarum; sicut angelus Christus, Dominus Angelorum. Nam et ipse dictus est magni consilii Angelus (Isai. IX, 6, sec. LXX). Verumtamen alibi quid dicit propheta? Quia non legatus neque angelus, sed ipse veniens salvos faciet eos (Id. XXXV, 4): id est, ad salvos eos faciendos non mittet legatum, non mittet angelum, sed veniet ipse. Quis veniet? Ipse angelus. Certe non per angelum, nisi quia iste sic angelus, ut etiam Dominus Angelorum. Etenim Angeli latine nuntii sunt. Si Christus nihil annuntiaret,", + "candidate_score": 0.687809, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_94_96", + "bdc_text": "und oben Anm. 11 . verumtamen ut oculos in praesentem Christum semper intenderem . Pręsentem dico suo modo , non absentem nisi ratione carnali .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1752", + "psc_text": "Pauperes semper habebitis vobiscum, me autem non semper habebitis. Accipiant hoc et boni, sed non sint solliciti: loquebatur enim de praesentia corporis sui. Nam secundum majestatem suam, secundum providentiam, secundum ineffabilem et invisibilem gratiam, impletur quod ab eo dictum est, Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 20) . Secundum carnem vero quam Verbum assumpsit, secundum id quod de Virgine natus est, secundum id quod a Judaeis prehensus est, quod ligno confixus, quod de cruce depositus, quod linteis involutus, quod in sepulcro conditus, quod in resurrectione manifestatus, non semper habebitis vobiscum. Quare? Quoniam conversatus est secundum corporis praesentiam quadraginta diebus cum discipulis suis, et eis deducentibus videndo non sequendo, ascendit in coelum (Act. I, 3, 9, 10), et non est hic. Ibi est enim, sedet ad dexteram Patris: et hic est, non enim recessit praesentia majestatis. Aliter: secundum praesentiam majestatis semper habemus Christum; secundum praesentiam carnis, recte", + "candidate_score": 0.687529, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_94_96", + "bdc_text": "und oben Anm. 11 . verumtamen ut oculos in praesentem Christum semper intenderem . Pręsentem dico suo modo , non absentem nisi ratione carnali .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_833", + "psc_text": "medio es: si infra attendis, corpus est: si supra attendis, Deus est. Attolle te a corpore, transi etiam te. Vide enim quid dixit Psalmus, et admoneris quemadmodum sapiendus sit Deus: Factae sunt, inquit, mihi lacrymae meae panes die ac nocte, cum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus? Tanquam Pagani dicant: Ecce dii nostri; Deus vester ubi est? Ostendunt enim illi quod videtur; nos colimus quod non videtur. Et cui ostendamus? homini qui non habet unde videat? Nam utique si ipsi deos suos vident oculis; habemus et nos alios oculos, unde videamus Deum nostrum. Ipsi oculi mundandi sunt a Deo nostro, ut videamus Deum nostrum: Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8) . Ergo cum se conturbatum dixisset, cum dicitur illi quotidie, Ubi est Deus tuus? Haec memoratus sum, inquit, quia dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus? et quasi volens apprehendere Deum suum, Haec memoratus", + "candidate_score": 0.686867, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_165_167", + "bdc_text": "per legatos et praedicatores civitatum evangelicarum composita anno 36“ ? Confer , obsecro , locos ipse , et a mendacio vel tuo patrocinio liberabor non difficulter . Hic , ut de Oecolampadio , decessore meo sancto et venerando viro , pluribus paulo dicam , opus videtur .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_928", + "psc_text": "Petra autem erat Christus (I Cor. X, 4) . 2. Hodierna lectio de testimonio Domini nobis locuta est, quia non habeat necessarium ab hominibus testimonium, sed habeat majus quam sunt homines; atque id testimonium dixit quid sit: Opera, inquit, quae ego facio, testimonium perhibent de me. Deinde adjunxit: Et testimonium perhibet de me, qui misit me Pater. Ipsa quoque opera quae facit, a Patre se accepisse dicit. Testimonium ergo perhibent opera, testimonium perhibet Pater. Nullumne testimonium perhibuit Joannes? Perhibuit plane, sed tanquam lucerna, non ad satiandos amicos, sed ad confundendos inimices: jam enim antea praedictum erat a persona Patris, Paravi lucernam Christo meo; inimicos ejus induam confusione; super ipsum autem efflorebit sanctificatio mea (Psal. CXXXI, 17 et 18) . Esto tanquam in nocte positus, attendisti in lucernam, et miratus es lucernam, et exsultasti ad lumen lucernae: sed illa lucerna dicit esse solem, in quo exsultare debeas; et quamvis ardeat in", + "candidate_score": 0.68631, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_182_184", + "bdc_text": "Et haec dixi tam diserte ( nam rabulis satisfacere volebam ) , ut satis videam , quales habuerim auditores , postquam tibi persuaserunt , ut pro mendaci me iudices . Non sum mentitus nec mentiar in loco sacerrimo . De suggestu nanque nihil debet dici , nisi cuius et coram domino te non pudeat .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1326", + "psc_text": "quia magna. Qui adfuistis hesterno die, audistis, ut potuimus disputavimus ex eo quod ait Dominus, Vos secundum carnem judicatis; ego non judico quemquam. Sed et si judico ego, judicium meum verum est; quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. In lege vestra scriptum est quod duorum hominum testimonium verum est. Ego sum qui testimonium perhibeo de me, et testimonium perhibet de me qui misit me Pater (Joan. VIII, 15-18) . Ex his verbis hesterno, ut dixi, die redditus est sermo auribus et mentibus vestris. Haec cum Dominus dixisset; illi qui audierunt, Vos secundum carnem judicatis, manifestaverunt quod audierunt. Responderunt enim Domino loquenti de Deo Patre suo, et dixerunt, Ubi est pater tuus? Patrem Christi carnaliter acceperunt, quia verba Christi secundum carnem judicaverunt. Erat autem qui loquebatur in aperto caro, in occulto Verbum: homo manifestus, Deus occultus. Videbant indumentum, et contemnebant indutum: contemnebant, quia nesciebant; nesciebant, quia", + "candidate_score": 0.684151, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_70_72", + "bdc_text": "Doceo igitur simplex simpliciter et iuxta dominum et apostolos , a quorum verbis et sensu non discedo . Arbitror autem , quod hi sint loquuti forma optima , nedum simplicissima , et qui eos sequuntur , nequeant aberrare . Docet quoque me experientia tranquillitatem conscientiae secus comparari non posse quam hoc modo .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_861", + "psc_text": "Si ergo novimus hunc, qui nobis loquitur, et Deum et hominem, intelligamus verba Dei et hominis: aliquando enim talia nobis dicit quae pertineant ad majestatem, aliquando quae pertineant ad humilitatem. Ipse enim excelsus, qui humilis ut nos humiles faciat excelsos. Quid ergo ait? Demonstrabit mihi Pater his majora, ut vos miremini. Ergo nobis est demonstraturus, non illi. Cum ergo nobis sit demonstraturus Pater; propterea dixit, ut vos miremini. Exposuit enim quod voluit dicere, Demonstrabit mihi Pater. Quare non dixit, Demonstrabit vobis Pater; sed, demonstrabit Filio? Quia et nos membra sumus Filii; et nos membra tanquam quod discimus, ipse discit quodammodo in membris suis. Quomodo discit in nobis? Quomodo patitur in nobis. Unde probamus quia patitur in nobis? Ex illa voce de coelo: Saule, Saule, quid me persequeris (Act. IX, 4) ? Nonne ipse est qui judex in fine saeculi residebit, et justos ad dexteram ponens, iniquos autem ad sinistram, dicturus", + "candidate_score": 0.683614, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_13_15", + "bdc_text": "Agnosco conciones habitas non solum diebus , quos tu nominas , sed per annos iam 12 pluribus de eucharistia , quas nemo reprehendit unquam exceptis anabaptistis vel horum similibus . Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ; lateinische Fassung :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_178", + "psc_text": "Paulus diceret, Baptismus meus; ne Petrus diceret, Baptismus meus. Ideo videte, intendite voces Apostolorum. Nemo Apostolorum dixit, Baptismus meus. Quamvis unum omnium esset Evangelium, tamen invenis dixisse, Evangelium meum: non invenis dixisse, Baptisma meum. 10. Hoc ergo didicit Joannes, fratres mei. Quod didicit Joannes per columbam, discamus et nos. Non enim columba Joannem docuit, et Ecclesiam non docuit, cui Ecclesiae dictum est, Una est columba mea (Cant. VI, 8) . Columba doceat columbam; noverit columba quod Joannes didicit per columbam. Spiritus sanctus in specie columbae descendit. Hoc autem quod discebat Joannes in columba, quare in columba didicit? Oportebat enim ut disceret: nec hoc forte oportebat, nisi ut per columbam disceret. Quid dicam de columba, fratres mei? aut quando mihi sufficit facultas vel cordis vel linguae, dicere quomodo volo? Et forte non digne volo quomodo dicendum est; nec si tamen possum dicere quomodo volo: quanto minus quomodo dicendum est? Ego a", + "candidate_score": 0.683593, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_14_16", + "bdc_text": "Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ; lateinische Fassung : Schaff III 211-231 ) .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_434", + "psc_text": "ter me negabis (Matth. XXVI, 33, 34, et Luc. XXII, 33, 34) . Homo ergo nesciebat quid esset in se; sed Creator hominis noverat quid esset in homine. Crediderunt tamen in nomine ejus multi, et ipse Jesus non se credebat eis. Quid dicimus, fratres? Forte consequentia indicabunt nobis quid sibi vult mysterium verborum istorum. Quia crediderant in eum homines, manifestum est, verum est: nemo dubitat, Evangelium loquitur, verax Evangelista testatur. Item quia ipse Jesus non credebat semetipsum illis, et hoc manifestum est, et nullus christianus dubitat; quia et hoc Evangelium loquitur, et idem verax Evangelista testatur. Quare ergo crediderunt illi in nomine ejus, et Jesus non credebat semetipsum illis? Sequentia videamus. 3. Erat autem homo ex Pharisaeis, Nicodemus nomine, princeps Judaeorum: hic venit ad eum nocte, et dixit ei, Rabbi. Jam hoc nostis, quia Rabbi magister dicitur. Scimus quia a Deo venisti magister: nemo enim potest haec signa facere quae", + "candidate_score": 0.683485, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_13_15", + "bdc_text": "Agnosco conciones habitas non solum diebus , quos tu nominas , sed per annos iam 12 pluribus de eucharistia , quas nemo reprehendit unquam exceptis anabaptistis vel horum similibus . Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ; lateinische Fassung :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_203", + "psc_text": "20. Non respuo Joannem, sed potius credo Joanni. Quid credo Joanni? Quod didicit per columbam. Quid didicit per columbam? Hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Jam ergo, fratres, tenete hoc, et cordibus vestris infigite. Si enim hodie voluero plenius dicere quare per columbam, tempus non sufficit. Quia enim res discenda insinuata est Joanni per columbam, quam non noverat in Christo Joannes, quamvis jam nosset Christum, exposui quantum arbitror Sanctitati vestrae: sed quare hanc ipsam rem per columbam oportuit demonstrari, si breviter dici posset, dicerem: sed quia diu dicendum est, et onerare vos nolo, quomodo adjutus sum orationibus vestris, ut illud quod promisi, implerem; adjuvante etiam atque etiam pia intentione et votis bonis, et illud apparebit vobis, quare Joannes quod didicit in Domino, quia ipse est qui baptizat in Spiritu sancto, et nulli servo suo translegavit potestatem baptizandi, non debuit discere nisi per columbam. TRACTATUS VI. In eumdem Evangelii locum.", + "candidate_score": 0.683366, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_95_97", + "bdc_text": "verumtamen ut oculos in praesentem Christum semper intenderem . Pręsentem dico suo modo , non absentem nisi ratione carnali . Interea nunquam cum anabaptistis signa nuda tenui in coena et Christum abesse a suis sacramentis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1752", + "psc_text": "Pauperes semper habebitis vobiscum, me autem non semper habebitis. Accipiant hoc et boni, sed non sint solliciti: loquebatur enim de praesentia corporis sui. Nam secundum majestatem suam, secundum providentiam, secundum ineffabilem et invisibilem gratiam, impletur quod ab eo dictum est, Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 20) . Secundum carnem vero quam Verbum assumpsit, secundum id quod de Virgine natus est, secundum id quod a Judaeis prehensus est, quod ligno confixus, quod de cruce depositus, quod linteis involutus, quod in sepulcro conditus, quod in resurrectione manifestatus, non semper habebitis vobiscum. Quare? Quoniam conversatus est secundum corporis praesentiam quadraginta diebus cum discipulis suis, et eis deducentibus videndo non sequendo, ascendit in coelum (Act. I, 3, 9, 10), et non est hic. Ibi est enim, sedet ad dexteram Patris: et hic est, non enim recessit praesentia majestatis. Aliter: secundum praesentiam majestatis semper habemus Christum; secundum praesentiam carnis, recte", + "candidate_score": 0.682, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_102_104", + "bdc_text": "Lubens autem condono istis auditoribus , dum praeter verum dicunt enunciasse me Christum corporaliter adesse et sumi in coena ; modo tu mihi credas mei moris non esse sic loqui . Sed , quemadmodum audisti , verbis innitor Christi et discipulorum eius sic docens , ut nemo cum fide me audiens queat vel paululum offendi , nisi prius , ut memini , vel anabaptistam audierit vel formulam aliquam , quę verbis , etiamsi non sensu , a mea dissonet .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1081", + "psc_text": "hic sermo; quis potest eum audire? Si discipuli durum habuerunt istum sermonem, quid inimici? Et tamen sic oportebat ut diceretur, quod non ab omnibus intelligeretur. Secretum Dei intentos debet facere, non adversos. Isti autem cito defecerunt, talia loquente Domino Jesu: non crediderunt aliquid magnum dicentem, et verbis illis aliquam gratiam cooperientem; sed prout voluerunt ita intellexerunt, et more hominum, quia poterat Jesus, aut hoc disponebat Jesus, carnem quia indutum erat Verbum, veluti concisam distribuere credentibus in se. Durus est, inquiunt, hic sermo; quis potest eum audire? 3. Sciens autem Jesus apud semetipsum quia murmurarent de eo discipuli ejus. Sic enim apud se ista dixerunt, ut ab illo non audirentur; sed ille qui eos noverat in seipsis, audiens apud semetipsum, respondit, et ait, Hoc vos scandalizat: quia dixi, Carnem meam do vobis manducare, et sanguinem meum bibere, hoc vos nempe scandalizat. Si ergo videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Quid", + "candidate_score": 0.681978, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_111_113", + "bdc_text": "ein von Duplizität gekennzeichnetes Abendmahl. Damit tadelt Myconius all diejenigen , die sich wegen ihres schlechten Lebens vom Abendmahl fern halten sollten und den Täufern stets Anlass geben , das Abendmahl der offiziellen Kirche abzulehnen ; s. Paul Burckhardt , Die Basler Täufer , Basel 1898 , S. 87 und passim . non sint de corpore Christi , et praesentes , si non communicent absque iusta causa , modo coenę mysteria cognoscant , probare se non esse membra ecclesię domini , et pluma leviores et dolio pertusoVgl .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1927", + "psc_text": "Ecce per malum factum est bonum, dum bene accipitur malum. Quid ergo miraris si datus est Judae panis Christi, per quem manciparetur diabolo; cum videas e contrario datum Paulo angelum diaboli, per quem perficeretur in Christo? Ita et malo bonum obfuit, et malum bono profuit. Recordamini unde sit scriptum, Quicumque manducaverit panem, aut biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini (I Cor. XI, 27) . Et de his erat sermo, cum hoc Apostolus diceret, qui Domini corpus velut alium cibum quemlibet indiscrete negligenterque sumebant. Hic ergo si corripitur qui non dijudicat, hoc est, non discernit a caeteris cibis Dominicum corpus; quo modo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum, accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis traditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? 2. Intravit ergo post hunc panem satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum", + "candidate_score": 0.681561, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_171_173", + "bdc_text": "Placidus ( ut passim ad amicos ) docet , quemadmodum ex epistola dictaSiehe oben Anm. 25 . demonstravi , ut item hic confessus est in synodo prima publice his verbis : „In his“ , inquit , „quę ad sacramentum pertinent coenae , confiteor animas nostras - per fidem in mortem IesuIn der Vorlage in Versahen .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2233", + "psc_text": "misericordiam suam, et in nocte declaravit (Psal. XLI, 9): quando nox Judaeorum separatum a se diem Christianorum nulla confusione fuscavit; et quando carnem occidere potuit, fidem tenebrare non potuit. TRACTATUS XCIV. De eo quod dicit Jesus, Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram; usque ad id, Si autem abiero, mittam eum ad vos. Cap. XVI, V\\. 5-7. 1. Cum Dominus Jesus praedixisset discipulis suis persecutiones quas passuri fuerant post ejus abscessum, subjunxit, atque ait: Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram: nunc autem vado ad eum qui me misit. Ubi primum videndum est, utrum eis futuras non praedixerit ante passiones. Sed alii tres evangelistae satis eum praedixisse ista demonstrant, antequam ventum esset ad coenam (Matth. XXIV, 9; Marc. XIII, 9-13, et Luc. XXI, 12-17): qua peracta secundum Joannem ista locutus est, ubi ait, Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram. An", + "candidate_score": 0.681535, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_101_103", + "bdc_text": "pręterea nullum . Lubens autem condono istis auditoribus , dum praeter verum dicunt enunciasse me Christum corporaliter adesse et sumi in coena ; modo tu mihi credas mei moris non esse sic loqui .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", + "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", + "candidate_score": 0.681054, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_104_106", + "bdc_text": "Sed , quemadmodum audisti , verbis innitor Christi et discipulorum eius sic docens , ut nemo cum fide me audiens queat vel paululum offendi , nisi prius , ut memini , vel anabaptistam audierit vel formulam aliquam , quę verbis , etiamsi non sensu , a mea dissonet . Quales omnino videntur , qui priori meae concioni interfuerunt . Parco igitur ex animo illis , non digladior .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2186", + "psc_text": "apostolus Paulus, experimentum accipere ejus qui in me loquitur Christus (II Cor. XIII, 3) ? 3. Restat inquirere utrum hi qui priusquam Christus in Ecclesia veniret ad Gentes, et priusquam Evangelium ejus audirent, vitae hujus fine praeventi sunt, seu praeveniuntur, possint habere hanc excusationem? Possunt plane, sed non ideo possunt effugere damnationem. Quicumque enim sine Lege peccaverunt, sine Lege et peribunt: et quicumque in Lege peccaverunt, per Legem judicabuntur (Rom. II, 12) . Quae quidem Apostoli verba, quoniam id quod ait, peribunt, terribilius sonat quam quod ait, judicabuntur; non solum nihil adjuvare hanc excusationem videntur ostendere, verum etiam plus gravare. Qui enim se quia non audierunt, excusabunt, sine Lege peribunt. 4. Sed utrum hi qui cum audirent, contempserunt, vel etiam restiterunt, nec tantum contradicendo, sed et eos a quibus audierunt odiis persequendo, in eis deputandi sunt de quibus aliquid levius videtur sonnisse quod dictum est, per Legem judicabuntur, merito quaeritur.", + "candidate_score": 0.680589, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_218_220", + "bdc_text": "Amen . Quęso te per dominum , ut haec mea velis interpretari , sicut ego vestra , et me posthac ut hactenus habere commendatum . Cum Pellicano et Theodoro Theodor Bibliander. , quos doctores ecclesiae vestrae , non fratres seu ministros dico , hęc sint communia .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1898", + "psc_text": "me. Cap. XIII, V\\. 16-20. 1. Audivimus in sancto Evangelio loquentem Dominum atque dicentem, « Amen, amen dico vobis; non est servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum: si haec scitis, beati eritis si feceritis ea. » Hoc ideo dixit, quia laverat discipulorum pedes, magister humilitatis et verbo et exemplo: sed poterimus ea quae sunt operosius disserenda ipso adjuvante disserere, si non in eis quae manifesta sunt immoremur. Cum ergo haec Dominus praemisisset, adjunxit, « Non de omnibus vobis dico: ego scio quos elegerim: sed ut impleatur Scriptura, Qui manducat panem mecum, levabit super me calcaneum suum. » Hoc quid est aliud nisi, conculcabit me? Notum est de quo loquatur; Judas ille traditor ejus attingitur. Ergo ipsum non elegerat, unde ab eis quos elegit, isto sermone secernit. Quod ergo dico, inquit, Beati eritis si feceritis ea, non de omnibus vobis dico: est inter vos qui non", + "candidate_score": 0.680562, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_12_14", + "bdc_text": "His itaque omissis ad rem . Agnosco conciones habitas non solum diebus , quos tu nominas , sed per annos iam 12 pluribus de eucharistia , quas nemo reprehendit unquam exceptis anabaptistis vel horum similibus . Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_203", + "psc_text": "20. Non respuo Joannem, sed potius credo Joanni. Quid credo Joanni? Quod didicit per columbam. Quid didicit per columbam? Hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Jam ergo, fratres, tenete hoc, et cordibus vestris infigite. Si enim hodie voluero plenius dicere quare per columbam, tempus non sufficit. Quia enim res discenda insinuata est Joanni per columbam, quam non noverat in Christo Joannes, quamvis jam nosset Christum, exposui quantum arbitror Sanctitati vestrae: sed quare hanc ipsam rem per columbam oportuit demonstrari, si breviter dici posset, dicerem: sed quia diu dicendum est, et onerare vos nolo, quomodo adjutus sum orationibus vestris, ut illud quod promisi, implerem; adjuvante etiam atque etiam pia intentione et votis bonis, et illud apparebit vobis, quare Joannes quod didicit in Domino, quia ipse est qui baptizat in Spiritu sancto, et nulli servo suo translegavit potestatem baptizandi, non debuit discere nisi per columbam. TRACTATUS VI. In eumdem Evangelii locum.", + "candidate_score": 0.679989, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_63", + "bdc_text": "putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl.", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2272", + "psc_text": "ambulabo in veritate tua (Psal. LXXXV, 11) . Sic fiet ut non a doctoribus exterioribus illa discatis, quae noluit Dominus tunc dicere, sed sitis omnes docibiles Deo (Joan. VI, 45); ut ea ipsa quae per lectiones atque sermones extrinsecus adhibitos didicistis et credidistis de natura Dei non corporea, nec loco aliquo inclusa, nec per infinita spatia locorum quasi mole distenta, sed ubique tota et perfecta et infinita, sine nitoribus colorum, sine figuris lineamentorum, sine notis litterarum, sine serie syllabarum, ipsa mente conspicere valeatis. Ecce dixi aliquid quod forte inde sit, et tamen accepistis; et non solum ferre potuistis, verum etiam libenter audistis. Sed ille magister interior, qui cum adhuc discipulis exterius loqueretur, ait, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, si vellet nobis id quod de incorporea Dei natura dixi, intrinsecus ita dicere, sicut sanctis Angelis dicit, qui semper vident faciem Patris (Matth. XVIII, 10); nondum ea", + "candidate_score": 0.679435, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_14", + "bdc_text": "Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_203", + "psc_text": "20. Non respuo Joannem, sed potius credo Joanni. Quid credo Joanni? Quod didicit per columbam. Quid didicit per columbam? Hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Jam ergo, fratres, tenete hoc, et cordibus vestris infigite. Si enim hodie voluero plenius dicere quare per columbam, tempus non sufficit. Quia enim res discenda insinuata est Joanni per columbam, quam non noverat in Christo Joannes, quamvis jam nosset Christum, exposui quantum arbitror Sanctitati vestrae: sed quare hanc ipsam rem per columbam oportuit demonstrari, si breviter dici posset, dicerem: sed quia diu dicendum est, et onerare vos nolo, quomodo adjutus sum orationibus vestris, ut illud quod promisi, implerem; adjuvante etiam atque etiam pia intentione et votis bonis, et illud apparebit vobis, quare Joannes quod didicit in Domino, quia ipse est qui baptizat in Spiritu sancto, et nulli servo suo translegavit potestatem baptizandi, non debuit discere nisi per columbam. TRACTATUS VI. In eumdem Evangelii locum.", + "candidate_score": 0.679401, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_107_109", + "bdc_text": "Qui vero in natali domini fuerunt praesentes , „fratres non leves aut futiles“ , ut tu vocas , Oben Nr. 1846 , 10f . si dicunt aliud quam locum PauliVor Pauli gestrichenes me [ ? ] . de communicatione corporis et sanguinis Christi in coena1Kor 11 , 24-26 . diligentius me explicasse , dein duo hęc intulisse :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", + "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", + "candidate_score": 0.678918, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_103_105", + "bdc_text": "modo tu mihi credas mei moris non esse sic loqui . Sed , quemadmodum audisti , verbis innitor Christi et discipulorum eius sic docens , ut nemo cum fide me audiens queat vel paululum offendi , nisi prius , ut memini , vel anabaptistam audierit vel formulam aliquam , quę verbis , etiamsi non sensu , a mea dissonet . Quales omnino videntur , qui priori meae concioni interfuerunt .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1080", + "psc_text": "mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom. VIII, 6) . Carnem suam dat nobis Dominus manducare, et sapere secundum carnem mors est; cum de carne sua dicat, quia ibi est vita aeterna. Ergo nec carnem debemus sapere secundum carnem, sicut in his verbis: 2. Multi itaque audientes; non ex inimicis, sed ex dicipulis ejus, dixerunt: Durus est hic sermo; quis potest eum audire? Si discipuli durum habuerunt istum sermonem, quid inimici? Et tamen sic oportebat ut diceretur, quod non ab omnibus intelligeretur. Secretum Dei intentos debet facere, non adversos. Isti autem cito defecerunt, talia loquente Domino Jesu: non crediderunt aliquid magnum dicentem, et verbis illis aliquam gratiam", + "candidate_score": 0.678709, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_96_98", + "bdc_text": "Pręsentem dico suo modo , non absentem nisi ratione carnali . Interea nunquam cum anabaptistis signa nuda tenui in coena et Christum abesse a suis sacramentis . Nunc si secus doceo , non difficulter iudicabis ex confessione paulo ante dicta .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_203", + "psc_text": "20. Non respuo Joannem, sed potius credo Joanni. Quid credo Joanni? Quod didicit per columbam. Quid didicit per columbam? Hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Jam ergo, fratres, tenete hoc, et cordibus vestris infigite. Si enim hodie voluero plenius dicere quare per columbam, tempus non sufficit. Quia enim res discenda insinuata est Joanni per columbam, quam non noverat in Christo Joannes, quamvis jam nosset Christum, exposui quantum arbitror Sanctitati vestrae: sed quare hanc ipsam rem per columbam oportuit demonstrari, si breviter dici posset, dicerem: sed quia diu dicendum est, et onerare vos nolo, quomodo adjutus sum orationibus vestris, ut illud quod promisi, implerem; adjuvante etiam atque etiam pia intentione et votis bonis, et illud apparebit vobis, quare Joannes quod didicit in Domino, quia ipse est qui baptizat in Spiritu sancto, et nulli servo suo translegavit potestatem baptizandi, non debuit discere nisi per columbam. TRACTATUS VI. In eumdem Evangelii locum.", + "candidate_score": 0.678686, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_171_173", + "bdc_text": "Placidus ( ut passim ad amicos ) docet , quemadmodum ex epistola dictaSiehe oben Anm. 25 . demonstravi , ut item hic confessus est in synodo prima publice his verbis : „In his“ , inquit , „quę ad sacramentum pertinent coenae , confiteor animas nostras - per fidem in mortem IesuIn der Vorlage in Versahen .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2461", + "psc_text": "de suis caeteris membris incipit dicere: quod donante ipso, alio sermone tractandum est. TRACTATUS CIX. In illud, Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me. Cap. XVII, V\\. 20. 1. Dominus Jesus jam sua propinquante passione, cum orasset pro discipulis suis, quos et Apostolos nominavit, cum quibus coenaverat ultimam coenam, de qua traditor ejus per buccellam manifestatus exierat, et cum quibus post ejus egressum antequam pro eis oraret, multa jam fuerat locutus; adjunxit et caeteros qui in eum fuerant credituri, et ait ad Patrem, Non pro his autem rogo tantum, id est pro discipulis qui cum illo tunc erant: sed et pro eis, inquit, qui credituri sunt per verbum eorum in me. Ubi omnes suos intelligi voluit, non solum qui tunc erant in carne, sed etiam qui futuri erant. Quotquot enim postea crediderunt in eum, per verbum Apostolorum sine dubio", + "candidate_score": 0.678623, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_95_97", + "bdc_text": "verumtamen ut oculos in praesentem Christum semper intenderem . Pręsentem dico suo modo , non absentem nisi ratione carnali . Interea nunquam cum anabaptistis signa nuda tenui in coena et Christum abesse a suis sacramentis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1751", + "psc_text": "pertines, quod significat Petrus; habes Christum et in praesenti et in futuro: in praesenti per fidem, in praesenti per signum, in praesenti per Baptismatis sacramentum, in praesenti per altaris cibum et potum. Habes Christum in praesenti, sed habebis semper; quia cum hinc exieris, ad illum venies qui dixit latroni, Hodie mecum eris in paradiso (Luc. XXIII, 43) . Si autem male versaris, videris habere in praesenti Christum, quia intras Ecclesiam, signas te signo Christi, baptizaris baptismo Christi, misces te membris Christi, accedis ad altare Christi: in praesenti habes Christum, sed male vivendo non semper habebis. 13. Potest et sic intelligi: Pauperes semper habebitis vobiscum, me autem non semper habebitis. Accipiant hoc et boni, sed non sint solliciti: loquebatur enim de praesentia corporis sui. Nam secundum majestatem suam, secundum providentiam, secundum ineffabilem et invisibilem gratiam, impletur quod ab eo dictum est, Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi (Matth. XXVIII,", + "candidate_score": 0.678487, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_111_113", + "bdc_text": "ein von Duplizität gekennzeichnetes Abendmahl. Damit tadelt Myconius all diejenigen , die sich wegen ihres schlechten Lebens vom Abendmahl fern halten sollten und den Täufern stets Anlass geben , das Abendmahl der offiziellen Kirche abzulehnen ; s. Paul Burckhardt , Die Basler Täufer , Basel 1898 , S. 87 und passim . non sint de corpore Christi , et praesentes , si non communicent absque iusta causa , modo coenę mysteria cognoscant , probare se non esse membra ecclesię domini , et pluma leviores et dolio pertusoVgl .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1080", + "psc_text": "mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom. VIII, 6) . Carnem suam dat nobis Dominus manducare, et sapere secundum carnem mors est; cum de carne sua dicat, quia ibi est vita aeterna. Ergo nec carnem debemus sapere secundum carnem, sicut in his verbis: 2. Multi itaque audientes; non ex inimicis, sed ex dicipulis ejus, dixerunt: Durus est hic sermo; quis potest eum audire? Si discipuli durum habuerunt istum sermonem, quid inimici? Et tamen sic oportebat ut diceretur, quod non ab omnibus intelligeretur. Secretum Dei intentos debet facere, non adversos. Isti autem cito defecerunt, talia loquente Domino Jesu: non crediderunt aliquid magnum dicentem, et verbis illis aliquam gratiam", + "candidate_score": 0.678294, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_171_173", + "bdc_text": "Placidus ( ut passim ad amicos ) docet , quemadmodum ex epistola dictaSiehe oben Anm. 25 . demonstravi , ut item hic confessus est in synodo prima publice his verbis : „In his“ , inquit , „quę ad sacramentum pertinent coenae , confiteor animas nostras - per fidem in mortem IesuIn der Vorlage in Versahen .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2388", + "psc_text": "Unde ait Apostolus, Gratias Deo, qui dat nobis victoriam; continuoque subjecit, per Dominum nostrum Jesum Christum (I Cor. XV, 57) : qui dixerat suis, Confidite, ego vici mundum. TRACTATUS CIV. In id quod sequitur, Haec locutus est Jesus, et sublevatis oculis in coelum dixit: Pater, venit hora, clarifica Filium tuum, ut Filius clarificet te. Cap. XVII, V\\. 1. 1. Ante ista quae nunc sumus adjuvante Domino tractaturi, dixerat Jesus, Haec locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis: quae non recentiora paulo superius ab eo dicta, sed omnia debemus accipere, sive quaecumque illis locutus est ex quo eos coepit habere discipulos, sive certe ex quo post coenam exorsus est hunc admirabilem prolixumque sermonem. Talem quippe commemoravit causam cur eis sit locutus, ut ad eum finem rectissime referantur vel omnia quae locutus est eis, vel ea maxime quae dixit jam pro eis moriturus, tanquam verba novissima, posteaquam de convivio sancto ille", + "candidate_score": 0.677485, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_366", + "psc_text": "de aqua vinum? Cum aperuit eis sensum, et exposuit eis Scripturas, incipiens a Moyse per omnes Prophetas. Unde jam inebriati dicebant, Nonne cor nostrum erat ardens in via, cum aperiret nobis Scripturas (Luc. XXIV, 13-47) ? Intellexerunt enim Christum in his Libris in quibus eum non noverant. Mutavit ergo aquam in vinum Dominus noster Jesus Christus, et sapit quod non sapiebat, inebriat quod non inebriabat. Si enim jussisset inde aquam effundi, et sic ipse mitteret vinum ex occultis creaturae sinibus, unde fecit et panem quando saturavit tot millia: non enim quinque panes habebant quinque millium hominum saturitatem, aut saltem duodecim cophinos plenos (Matth. XIV, 17-21), sed omnipotentia Domini quasi fons panis erat; sic posset et effusa aqua vinum infundere: quod si fecisset, videretur Scripturas veteres improbasse. Cum autem ipsam aquam convertit in vinum, ostendit nobis quod et Scriptura vetus ab ipso est: nam jussu ipsius impletae sunt hydriae. A Domino", + "candidate_score": 0.676661, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1927", + "psc_text": "Ecce per malum factum est bonum, dum bene accipitur malum. Quid ergo miraris si datus est Judae panis Christi, per quem manciparetur diabolo; cum videas e contrario datum Paulo angelum diaboli, per quem perficeretur in Christo? Ita et malo bonum obfuit, et malum bono profuit. Recordamini unde sit scriptum, Quicumque manducaverit panem, aut biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini (I Cor. XI, 27) . Et de his erat sermo, cum hoc Apostolus diceret, qui Domini corpus velut alium cibum quemlibet indiscrete negligenterque sumebant. Hic ergo si corripitur qui non dijudicat, hoc est, non discernit a caeteris cibis Dominicum corpus; quo modo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum, accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis traditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? 2. Intravit ergo post hunc panem satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum", + "candidate_score": 0.675871, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_218_220", + "bdc_text": "Amen . Quęso te per dominum , ut haec mea velis interpretari , sicut ego vestra , et me posthac ut hactenus habere commendatum . Cum Pellicano et Theodoro Theodor Bibliander. , quos doctores ecclesiae vestrae , non fratres seu ministros dico , hęc sint communia .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1897", + "psc_text": "quis adversus aliquem habet querelam, sicut et Dominus donavit vobis, ita et vos » (Coloss. III, 13)! Invicem itaque nobis delicta donemus, et pro nostris delictis invicem oremus, atque ita quodammodo invicem pedes nostros lavemus. Nostrum est, donante ipso, ministerium charitatis et humilitatis adhibere: illius est exaudire, ac nos ab omni peccatorum contaminatione mundare per Christum, et in Christo; ut quod aliis etiam dimittimus, hoc est in terra solvimus, solvatur in coelo. TRACTATUS LIX. Ab eo quod Dominus dicit, Amen, amen dico vobis; non est servus major domino suo; usque ad id, Qui autem me accipit, accipit eum qui misit me. Cap. XIII, V\\. 16-20. 1. Audivimus in sancto Evangelio loquentem Dominum atque dicentem, « Amen, amen dico vobis; non est servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum: si haec scitis, beati eritis si feceritis ea. » Hoc ideo dixit, quia laverat discipulorum pedes, magister humilitatis", + "candidate_score": 0.675458, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_74_76", + "bdc_text": "Divina legi et pacem adeptus sum contra insultus et hominum et satanę ; precor dominum meum Iesum , ut sic me servet , stabiliat et usque dum satis augeat . Auditores , quos dicis , aiunt aliter olim me docuisse ecclesiam Tigurinam , quam nunc doceam BasiliensemVgl. oben Nr. 1846 , 2-9. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_514", + "psc_text": "Deum adora nam ego conservus tuus sum et fratrum tuorum (Apoc. XXII, 8, 9) . Cadere ergo sibi ad pedes hominem angelus prohibuit. Nonne manifestum est quia super omnes Angelos est, cui talis homo, quo major nemo surrexit in natis mulierum, dicit indignum se esse solvere corrigiam calceamenti? 3. Tamen aliquid evidentius dicat Joannes, quia Deus est Dominus noster Jesus Christus. Inveniamus hoc in praesenti lectione, quia forte et de illo cantavimus, Regnavit Deus super omnem terram: contra quod surdi sunt, qui putant eum in Africa sola regnare. Non enim non dictum est de Christo, cum dictum est, Regnavit Deus super omnem terram. Quis est enim alius rex noster, nisi Dominus noster Jesus Christus? Ipse est rex noster. Et quid audistis in ipso Psalmo, recenti versu modo cantato? Psallite Deo nostro, psallite: psallite regi nostro, psallite. Quem dixit Deum, ipsum dixit regem nostrum: Psallite Deo nostro, psallite: psallite regi nostro,", + "candidate_score": 0.675102, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_182_184", + "bdc_text": "Et haec dixi tam diserte ( nam rabulis satisfacere volebam ) , ut satis videam , quales habuerim auditores , postquam tibi persuaserunt , ut pro mendaci me iudices . Non sum mentitus nec mentiar in loco sacerrimo . De suggestu nanque nihil debet dici , nisi cuius et coram domino te non pudeat .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1081", + "psc_text": "hic sermo; quis potest eum audire? Si discipuli durum habuerunt istum sermonem, quid inimici? Et tamen sic oportebat ut diceretur, quod non ab omnibus intelligeretur. Secretum Dei intentos debet facere, non adversos. Isti autem cito defecerunt, talia loquente Domino Jesu: non crediderunt aliquid magnum dicentem, et verbis illis aliquam gratiam cooperientem; sed prout voluerunt ita intellexerunt, et more hominum, quia poterat Jesus, aut hoc disponebat Jesus, carnem quia indutum erat Verbum, veluti concisam distribuere credentibus in se. Durus est, inquiunt, hic sermo; quis potest eum audire? 3. Sciens autem Jesus apud semetipsum quia murmurarent de eo discipuli ejus. Sic enim apud se ista dixerunt, ut ab illo non audirentur; sed ille qui eos noverat in seipsis, audiens apud semetipsum, respondit, et ait, Hoc vos scandalizat: quia dixi, Carnem meam do vobis manducare, et sanguinem meum bibere, hoc vos nempe scandalizat. Si ergo videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Quid", + "candidate_score": 0.674981, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_200_202", + "bdc_text": "Quamobrem dictum illud Solo [monis ] iuge est et in corde et in ore meo : „Qui ambulat simpliciter , ambulat confidenter “ [ Spr 10 , 9 ] . Nam ex eo , quo sententiam illam recte concepi , quicquid de rebus divinis adfectatum , quęsitum , proprium , ab humano confictum ingenio sine certis scripturis fugi , nec hactenus me paenituit .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_694", + "psc_text": "ambula. Diligendo proximum, et curam habendo de proximo tuo, iter agis. Quo iter agis, nisi ad Dominum Deum, ad eum quem diligere debemus ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente? Ad Dominum enim nondum pervenimus, sed proximum nobiscum habemus. Porta ergo eum, cum quo ambulas; ut ad eum pervenias, cum quo manere desideras. Tolle ergo grabatum tuum, et ambula. 10. Fecit hoc ille, et scandalizati sunt Judaei. Videbant enim hominem die sabbati portantem grabatum suum, nec calumniabantur Domino quod sanum eum fecerat sabbato, ut eis respondere posset quia si cujusquam eorum jumentum in puteum cecidisset, utique die sabbati erueret illud, et salvaret jumentum suum (Luc. XIV, 5): non itaque jam illi objiciebant quod die sabbati sanus factus esset homo; sed quod portabat grabatum suum. Si sanitas non erat differenda, numquid et opus fuerat imperandum? Non licet tibi, inquiunt, facere quod facis, tollere grabatum tuum. Et ille auctorem sanitatis", + "candidate_score": 0.674695, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_218_220", + "bdc_text": "Amen . Quęso te per dominum , ut haec mea velis interpretari , sicut ego vestra , et me posthac ut hactenus habere commendatum . Cum Pellicano et Theodoro Theodor Bibliander. , quos doctores ecclesiae vestrae , non fratres seu ministros dico , hęc sint communia .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1435", + "psc_text": "peccati. Servus est, utinam hominis et non peccati. Quis non sub his verbis contremiscat? Praestet nobis Dominus Deus noster, id est et mihi et vobis, ut pro sententia loquar de hac libertate appetenda, et de illa servitute vitanda. Amen, amen dico vobis, Veritas dicit: et quale est Domini Dei nostri dicere, Amen, amen dico vobis? Multum commendat quod ita pronuntiat; quodammodo, si dici fas est, juratio ejus est, Amen, amen dico vobis. Amen quippe interpretatur, Verum: et tamen non est interpretatum, cum potuisset dici, Verum dico vobis. Nec graecus hoc interpres ausus est facere, nec latinus: nam hoc verbum quod est Amen, nec graecum est nec latinum, sed hebraeum. Sic mansit, non est interpretatum, ut honorem haberet velamento secreti: non ut esset negatum, sed ne vilesceret nudatum. Nec semel tamen, sed bis a Domino dictum est, Amen, amen dico vobis. Jam quantum hoc commendatum sit, ex ipsa geminatione cognoscite. 4.", + "candidate_score": 0.673719, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_96_98", + "bdc_text": "Pręsentem dico suo modo , non absentem nisi ratione carnali . Interea nunquam cum anabaptistis signa nuda tenui in coena et Christum abesse a suis sacramentis . Nunc si secus doceo , non difficulter iudicabis ex confessione paulo ante dicta .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_119", + "psc_text": "Deus habet quod exhibeat non invenientibus quomodo dicant, et credentibus quod accipiant. TRACTATUS IV. Ab eo quod scriptum est, Et hoc est testimonium Joannis, quando miserunt Judaei ab Jerosolymis sacerdotes, etc., usque ad id, Ipse est qui baptizat in Spiritu sancto, etc. Cap. I, V\\. 19-33. 1. Saepissime audivit Sanctitas vestra, et optime nostis, quoniam Joannes Baptista quanto praeclarior erat in natis mulierum, et quanto humilior ad cognoscendum Dominum, tanto meruit esse amicus sponsi; sponso zelans, non sibi; non suum honorem quaerens, sed judicis sui, quem tanquam praeco praeibat. Itaque Prophetis praecedentibus praenuntiare de Christo futura concessum est; huic autem digito ostendere. Sicut enim ignorabatur Christus ab his qui Prophetis non crediderunt antequam veniret, sic ab eis ignorabatur et praesens. Venerat enim humiliter primo et occultus; tanto occultior, quanto humilior: populi autem spernentes per superbiam suam humilitatem Dei, crucifixerunt Salvatorem suum, et fecerunt damnatorem suum. 2. Sed qui primo venit", + "candidate_score": 0.673494, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_171_173", + "bdc_text": "Placidus ( ut passim ad amicos ) docet , quemadmodum ex epistola dictaSiehe oben Anm. 25 . demonstravi , ut item hic confessus est in synodo prima publice his verbis : „In his“ , inquit , „quę ad sacramentum pertinent coenae , confiteor animas nostras - per fidem in mortem IesuIn der Vorlage in Versahen .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1848", + "psc_text": "memoriam qui audierunt, etiam ad nos per litteras quae visibilia signa sunt, pervenerunt. Non sic loquitur veritas: intelligentibus mentibus intus loquitur, sine sono instruit, intelligibili luce perfundit. Qui ergo potest in ea videre nativitatis ejus aeternitatem, ipse illam sic audit loquentem, sicut ei dixit Pater quod loqueretur. Excitavit nos ad magnum desiderium interioris dulcedinis suae: sed crescendo capimus, ambulando crescimus, proficiendo ambulamus, ut pervenire possimus. TRACTATUS LV. Ab eo loco, Ante diem festum Paschae, sciens Jesus quia venit hora ejus; usque ad id, Et coepit lavare pedes discipulorum, et extergere linteo quo erat praecinctus. Cap. XIII, V\\. 1-5. 1. Coena Domini secundum Joannem, adjuvante ipso, debitis est explicanda tractatibus, et ut nobis posse donaverit, explananda. Ante diem autem festum Paschae, sciens Jesus quia venit hora ejus ut transeat ex hoc mundo ad Patrem, cum dilexisset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos. Pascha, fratres, non sicut quidam existimant,", + "candidate_score": 0.673376, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_52", + "bdc_text": "Ex his omnibus loqui didici de coena domini , quod Christus in panegyriin einer Versammlung ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1291", + "psc_text": "dicendo, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil (Joan. I, 1-3) . Huic tantae sublimitati principii etiam caetera congrua praedicavit, et de Domini divinitate, quomodo nullus alius, est locutus. Hoc ructabat quod biberat. Non enim sine causa de illo in isto ipso Evangelio narratur, quia et in convivio super pectus Domini discumbebat (Joan. XIII, 23). De illo ergo pectore in secreto bibebat: sed quod in secreto bibit, in manifesto eructavit, ut perveniat ad omnes gentes non solum incarnatio Filii Dei, et passio, et resurrectio; sed etiam quid erat ante incarnationem Unicus Patri, Verbum Patris, coaeternus generanti, aequalis ei a quo missus est; sed in ipsa missione minor factus, quo major esset Pater. 2. Quidquid ergo humiliter positum audistis de Domino Jesu Christo, susceptae carnis dispensationem cogitate; qualis", + "candidate_score": 0.671434, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_70", + "bdc_text": "Doceo igitur simplex simpliciter et iuxta dominum et apostolos , a quorum verbis et sensu non discedo .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_989", + "psc_text": "Actibus Apostolorum exponitur et legitur (Deut. XVIII, 18; Act. VII, 37). Et ipse Dominus de se ait, Non est propheta sine honore, nisi in patria sua (Joan. IV, 44) . Propheta Dominus, et Verbum Dei Dominus, et nullus propheta sine Verbo Dei prophetat: cum Prophetis Verbum Dei, et propheta Verbum Dei. Meruerunt priora tempora Prophetas afflatos, et impletos Verbo Dei: meruimus nos prophetam ipsum Verbum Dei. Sic autem propheta Christus, Dominus Prophetarum; sicut angelus Christus, Dominus Angelorum. Nam et ipse dictus est magni consilii Angelus (Isai. IX, 6, sec. LXX). Verumtamen alibi quid dicit propheta? Quia non legatus neque angelus, sed ipse veniens salvos faciet eos (Id. XXXV, 4): id est, ad salvos eos faciendos non mittet legatum, non mittet angelum, sed veniet ipse. Quis veniet? Ipse angelus. Certe non per angelum, nisi quia iste sic angelus, ut etiam Dominus Angelorum. Etenim Angeli latine nuntii sunt. Si Christus nihil annuntiaret,", + "candidate_score": 0.671063, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_97_99", + "bdc_text": "Interea nunquam cum anabaptistis signa nuda tenui in coena et Christum abesse a suis sacramentis . Nunc si secus doceo , non difficulter iudicabis ex confessione paulo ante dicta . Clarius forsitan in praesens , quod eo tempore dixi obscurius .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_119", + "psc_text": "Deus habet quod exhibeat non invenientibus quomodo dicant, et credentibus quod accipiant. TRACTATUS IV. Ab eo quod scriptum est, Et hoc est testimonium Joannis, quando miserunt Judaei ab Jerosolymis sacerdotes, etc., usque ad id, Ipse est qui baptizat in Spiritu sancto, etc. Cap. I, V\\. 19-33. 1. Saepissime audivit Sanctitas vestra, et optime nostis, quoniam Joannes Baptista quanto praeclarior erat in natis mulierum, et quanto humilior ad cognoscendum Dominum, tanto meruit esse amicus sponsi; sponso zelans, non sibi; non suum honorem quaerens, sed judicis sui, quem tanquam praeco praeibat. Itaque Prophetis praecedentibus praenuntiare de Christo futura concessum est; huic autem digito ostendere. Sicut enim ignorabatur Christus ab his qui Prophetis non crediderunt antequam veniret, sic ab eis ignorabatur et praesens. Venerat enim humiliter primo et occultus; tanto occultior, quanto humilior: populi autem spernentes per superbiam suam humilitatem Dei, crucifixerunt Salvatorem suum, et fecerunt damnatorem suum. 2. Sed qui primo venit", + "candidate_score": 0.670811, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_219_221", + "bdc_text": "Quęso te per dominum , ut haec mea velis interpretari , sicut ego vestra , et me posthac ut hactenus habere commendatum . Cum Pellicano et Theodoro Theodor Bibliander. , quos doctores ecclesiae vestrae , non fratres seu ministros dico , hęc sint communia . Vale in Christo et illi tecum semper .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1898", + "psc_text": "me. Cap. XIII, V\\. 16-20. 1. Audivimus in sancto Evangelio loquentem Dominum atque dicentem, « Amen, amen dico vobis; non est servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum: si haec scitis, beati eritis si feceritis ea. » Hoc ideo dixit, quia laverat discipulorum pedes, magister humilitatis et verbo et exemplo: sed poterimus ea quae sunt operosius disserenda ipso adjuvante disserere, si non in eis quae manifesta sunt immoremur. Cum ergo haec Dominus praemisisset, adjunxit, « Non de omnibus vobis dico: ego scio quos elegerim: sed ut impleatur Scriptura, Qui manducat panem mecum, levabit super me calcaneum suum. » Hoc quid est aliud nisi, conculcabit me? Notum est de quo loquatur; Judas ille traditor ejus attingitur. Ergo ipsum non elegerat, unde ab eis quos elegit, isto sermone secernit. Quod ergo dico, inquit, Beati eritis si feceritis ea, non de omnibus vobis dico: est inter vos qui non", + "candidate_score": 0.669693, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_182_184", + "bdc_text": "Et haec dixi tam diserte ( nam rabulis satisfacere volebam ) , ut satis videam , quales habuerim auditores , postquam tibi persuaserunt , ut pro mendaci me iudices . Non sum mentitus nec mentiar in loco sacerrimo . De suggestu nanque nihil debet dici , nisi cuius et coram domino te non pudeat .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_698", + "psc_text": "Dominum; vidit eum in templo, vidit eum in loco sacrato, in loco sancto. Et quid ab eo audit? Ecce jam sanus factus es; noli peccare, ne quid tibi deterius contingat. 12. Tunc ille, posteaquam vidit Jesum, et cognovit Jesum auctorem sanitatis suae, non fuit piger in evangelizando quem viderat: Abiit, et nuntiavit Judaeis quia Jesus esset qui eum sanum fecerat. Ille annuntiabat, et illi insaniebant: ille salutem suam praedicabat, illi salutem suam non quaerebant. 13. Persequebantur Judaei Dominum Jesum, quia haec faciebat in sabbato. Quid ergo Dominus modo respondit Judaeis, audiamus. De sanis factis hominibus sabbato, dixi quid soleat respondere, quia jumenta sua non contemnebant sabbato, vel liberando vel alendo. De portato grabato quid respondit? Manifestum opus corporale factum erat ante oculos Judaeorum: non sanitas corporis, sed operatio corporis; quae non videbatur ita necessaria, quemadmodum sanitas. Aperte ergo Dominus dicat sacramentum sabbati, et signum observandi unius diei ad tempus datum", + "candidate_score": 0.669517, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_97_99", + "bdc_text": "Interea nunquam cum anabaptistis signa nuda tenui in coena et Christum abesse a suis sacramentis . Nunc si secus doceo , non difficulter iudicabis ex confessione paulo ante dicta . Clarius forsitan in praesens , quod eo tempore dixi obscurius .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_203", + "psc_text": "20. Non respuo Joannem, sed potius credo Joanni. Quid credo Joanni? Quod didicit per columbam. Quid didicit per columbam? Hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Jam ergo, fratres, tenete hoc, et cordibus vestris infigite. Si enim hodie voluero plenius dicere quare per columbam, tempus non sufficit. Quia enim res discenda insinuata est Joanni per columbam, quam non noverat in Christo Joannes, quamvis jam nosset Christum, exposui quantum arbitror Sanctitati vestrae: sed quare hanc ipsam rem per columbam oportuit demonstrari, si breviter dici posset, dicerem: sed quia diu dicendum est, et onerare vos nolo, quomodo adjutus sum orationibus vestris, ut illud quod promisi, implerem; adjuvante etiam atque etiam pia intentione et votis bonis, et illud apparebit vobis, quare Joannes quod didicit in Domino, quia ipse est qui baptizat in Spiritu sancto, et nulli servo suo translegavit potestatem baptizandi, non debuit discere nisi per columbam. TRACTATUS VI. In eumdem Evangelii locum.", + "candidate_score": 0.669429, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_60_62", + "bdc_text": "Pollet , Bucer II 368 , 23-369 , 2 . - Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1927", + "psc_text": "Ecce per malum factum est bonum, dum bene accipitur malum. Quid ergo miraris si datus est Judae panis Christi, per quem manciparetur diabolo; cum videas e contrario datum Paulo angelum diaboli, per quem perficeretur in Christo? Ita et malo bonum obfuit, et malum bono profuit. Recordamini unde sit scriptum, Quicumque manducaverit panem, aut biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini (I Cor. XI, 27) . Et de his erat sermo, cum hoc Apostolus diceret, qui Domini corpus velut alium cibum quemlibet indiscrete negligenterque sumebant. Hic ergo si corripitur qui non dijudicat, hoc est, non discernit a caeteris cibis Dominicum corpus; quo modo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum, accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis traditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? 2. Intravit ergo post hunc panem satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum", + "candidate_score": 0.669125, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_28_30", + "bdc_text": "maxime in negocio coenae , qualiter item ego adnotavi in Marcum evangelistam Myconius ' Werk \"In evangelium Marci docta et pia Oswaldi Myconii Lucernani iam primum in lucem edita expositio\" , erschienen in Basel bei Thomas Platter im März 1538 ( VD 16 G 830 ) , f. 149r. -155v. ( zu Mk 14 , 22-24 ) . et , si recte memini , qualiter tu confessionem scripsisti Scoto cuidam George Wishart ( 1513-1546 ) ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1855", + "psc_text": "Judas Simonis Iscariotes: sciens quia omnia dedit ei Pater in manus, et quia a Deo exiit, et ad Deum vadit, surgit a coena, et ponit vestimenta sua; et cum accepisset linteum, praecinxit se. Deinde mittit aquam in pelvim, et coepit lavare pedes discipulorum, et extergere linteo quo erat praecinctus. » Non ita debemus intelligere coenam factam veluti jam consummatam atque transactam: adhuc enim coenabatur, cum Dominus surrexit et pedes lavit discipulis suis. Nam postea recubuit, et buccellam suo traditori postea dedit, utique coena nondum finita, hoc est, dum adhuc panis esset in mensa. Caena ergo facta, dictum est, jam parata, et ad convivantium mensam usumque perducta. 4. Quod autem ait, Cum diabolus jam misisset in cor, ut traderet eum Judas Simonis Iscariotes; si quaeris quid missum sit in cor Judae: hoc utique, ut traderet eum. Missio ista, spiritualis suggestio est: non fit per aurem, sed per cogitationem; ac per hoc", + "candidate_score": 0.668355, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_52", + "bdc_text": "Ex his omnibus loqui didici de coena domini , quod Christus in panegyriin einer Versammlung ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1848", + "psc_text": "memoriam qui audierunt, etiam ad nos per litteras quae visibilia signa sunt, pervenerunt. Non sic loquitur veritas: intelligentibus mentibus intus loquitur, sine sono instruit, intelligibili luce perfundit. Qui ergo potest in ea videre nativitatis ejus aeternitatem, ipse illam sic audit loquentem, sicut ei dixit Pater quod loqueretur. Excitavit nos ad magnum desiderium interioris dulcedinis suae: sed crescendo capimus, ambulando crescimus, proficiendo ambulamus, ut pervenire possimus. TRACTATUS LV. Ab eo loco, Ante diem festum Paschae, sciens Jesus quia venit hora ejus; usque ad id, Et coepit lavare pedes discipulorum, et extergere linteo quo erat praecinctus. Cap. XIII, V\\. 1-5. 1. Coena Domini secundum Joannem, adjuvante ipso, debitis est explicanda tractatibus, et ut nobis posse donaverit, explananda. Ante diem autem festum Paschae, sciens Jesus quia venit hora ejus ut transeat ex hoc mundo ad Patrem, cum dilexisset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos. Pascha, fratres, non sicut quidam existimant,", + "candidate_score": 0.667314, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_199_201", + "bdc_text": "Credo et in mortis articulo nihil aliud subvenire posse . Quamobrem dictum illud Solo [monis ] iuge est et in corde et in ore meo : „Qui ambulat simpliciter , ambulat confidenter “ [ Spr 10 , 9 ] .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_906", + "psc_text": "unius diei. Ex quo locutus est usque ad hoc tempus, et usque ad finem saeculi, ipsa una hora agitur, de qua dicit in Epistola sua Joannes, Filioli, novissima hora est (I Joan. II, 18) . Ergo nunc est. Qui vivit, vivat: qui mortuus erat, vivat; audiat vocem Filii Dei qui mortuus jacebat, surgat, et vivat. Clamavit Dominus ad sepulcrum Lazari, et quatriduanus mortuus resurrexit. Qui putebat, in auras processit; sepultus erat, lapis superpositus erat, vox Salvatoris irrupit duritiam lapidis: et cor tuum ita durum est, ut nondum illa vox divina te rumpat! Surge in corde tuo, procede de sepulcro tuo. Etenim mortuus in corde tuo tanquam in sepulcro jacebas, et tanquam saxo malae consuetudinis gravabaris. Surge, et procede. Quid est, Surge, et procede? Crede, et confitere. Qui enim credidit, surrexit; qui confitetur, processit. Quare processisse diximus confitentem? Quia antequam confiteretur, occultus erat; cum autem confitetur, procedit de tenebris ad lucem.", + "candidate_score": 0.665401, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_183_185", + "bdc_text": "Non sum mentitus nec mentiar in loco sacerrimo . De suggestu nanque nihil debet dici , nisi cuius et coram domino te non pudeat . Cogitandum diu , quod inde doceas ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1815", + "psc_text": "Nihil est occultum quod non revelabitur (Matth. X, 26) : sed si in quod pervenimus, in eo ambulemus, sicut dicit Apostolus, non solum quod nescimus et scire debemus, sed etiam si quid aliter sapimus, id quoque nobis Deus revelabit (Philipp. III, 15 et 16). Pervenimus autem in viam fidei, hanc perseverantissime teneamus: ipsa perducet ad cubiculum regis, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi (Coloss. II, 3). Non enim ipse Dominus Jesus Christus suis illis magnis et praecipue electis discipulis invidebat, quando dicebat, Multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo (Joan. XVI, 12) . Ambulandum est, proficiendum est, crescendum est, ut sint corda nostra capacia earum rerum quas capere modo non possumus. Quod si nos ultimus dies proficientes invenerit, ibi discemus quod hic non potuimus. 8. Si quis autem istam quaestionem liquidius et melius novit se posse et confidit exponere, absit ut non sim paratior", + "candidate_score": 0.664311, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_29_31", + "bdc_text": "Werk \"In evangelium Marci docta et pia Oswaldi Myconii Lucernani iam primum in lucem edita expositio\" , erschienen in Basel bei Thomas Platter im März 1538 ( VD 16 G 830 ) , f. 149r. -155v. ( zu Mk 14 , 22-24 ) . et , si recte memini , qualiter tu confessionem scripsisti Scoto cuidam George Wishart ( 1513-1546 ) ; der Vorname ergibt sich aus Bullingers Antwort vom 21 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2589", + "psc_text": "De eo quod sequitur, Et bajulans sibi crucem, exiit in eum qui dicitur Calvariae locum; usque ad id, Respondit Pilatus. Quod scripsi, scripsi, Cap. XIX, V\\. 17 22. 1. Judicante atque damnante Pilato pro tribunali, Dominum Jesum Christum hora quasi sexta susceperunt, et eduxerunt. Et bajulans sibi crucem, exiit in eum qui dicitur Calvariae locum, hebraice Golgotha, ubi crucifixerunt eum. Quid est ergo quod Marcus evangelista dicit, Erat autem hora tertia, et crucifixerunt eum (Marc. XV, 23) ; nisi quia hora tertia crucifixus est Dominus linguis Judaeorum, hora sexta manibus militum? Ut intelligamus horam quintam jam fuisse transactam, et aliquid de sexta coeptum quando sedit pro tribunali Pilatus, quae dicta est a Joanne hora quasi sexta: et cum duceretur, et ligno cum duobus latronibus configeretur, et juxta ejus crucem gererentur quae gesta narrantur, hora sexta integra compleretur; ex qua hora usque ad nonam sole obscurato, tenebras factas trium evangelistarum, Matthaei,", + "candidate_score": 0.663284, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_180_182", + "bdc_text": "Die Wörter \"et vino \" und \"vere\" ( vor \"adesse\" ) hat Myconius hier selbst hinzugefügt . Igitur dum ego adserui inter illos duos convenire , de placido dixi Oecolampadio , non de contendente , de altero quoque non certe ut , dum sua impellitur vehementia , sermonibusque utitur hyperbolicis contra hostes suos , sed uti confessus est ad nos omnes in Helvetiis . Et haec dixi tam diserte ( nam rabulis satisfacere volebam ) , ut satis videam , quales habuerim auditores , postquam tibi persuaserunt , ut pro mendaci me iudices .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2544", + "psc_text": "dicebatur, ut ab eis quibus dictum fuerat, taceretur; sed ita potius, ut usquequaque praedicaretur. Sic ergo dici potest aliquid et palam simul et non palam, vel in occulto simul et non in occulto, quomodo dictum est, Ut videntes videant, et non videant (Marc. IV, 12) . Quomodo enim videant, nisi quia palam, non in occulto; et quomodo idem ipsi rursus non videant, nisi quia non palam, sed in occulto? Ea tamen ipsa quae audierant et non intellexerant, talia erant, ut non possent juste ac veraciter criminari: et quotiescumque interrogando tentarunt, ut invenirent unde accusarent eum, sic eis respondit, ut omnes eorum retunderentur doli, et calumniae frustrarentur. Ideo dicebat, Quid me interrogas? Interroga eos qui audierunt quid locutus sum ipsis: ecce hi sciunt quae dixerim ego. 4. Haec autem cum dixisset, unus assistens ministrorum dedit alapam Jesu, dicens: Sic respondes pontifici? Respondit ei Jesus: Si male locutus sum, testimonium perhibe de", + "candidate_score": 0.662493, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_27_29", + "bdc_text": "Februar 1538 ( HBBW VIII 87 , 940f mit Anm. 98 ) . maxime in negocio coenae , qualiter item ego adnotavi in Marcum evangelistam Myconius ' Werk \"In evangelium Marci docta et pia Oswaldi Myconii Lucernani iam primum in lucem edita expositio\" , erschienen in Basel bei Thomas Platter im März 1538 ( VD 16 G 830 ) , f. 149r. -155v. ( zu Mk 14 , 22-24 ) .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2686", + "psc_text": "manifestatus est Jesus discipulis suis, cum resurrexisset a mortuis. Quod non ad ipsas demonstrationes, sed ad dies referre debemus (id est primo die, cum surrexit; et post dies octo, quando discipulus Thomas vidit et credidit, et hodie quando hoc de piscibus fecit; post quot autem dies id fecerit, dictum non est): nam ipso primo die non semel visus est, sicut Evangelistarum omnium testimonia collata demonstrant: sed, sicut dictum est, secundum dies numerandae sunt manifestationes ejus, ut ista sit tertia; prima quippe habenda sit, eademque una propter unum diem, quotiescumque se et quibuscumque, die illo quo resurrexit, ostendit; secunda post dies octo, et haec tertia, et deinde quoties voluit usque ad diem quadragesimum, quo ascendit in coelum, quamvis non scripta sint omnia. 4. « Cum ergo prandissent, dicit Simoni Petro: Simon Joannis, diligis me plus his? Dicit ei: Etiam Domine, tu scis quia amo te. Dicit ei: Pasce agnos meos. Dicit", + "candidate_score": 0.661892, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_85_87", + "bdc_text": "Matthaeum et Acta habebam inin über der Zeile nachgetragen. manibus , ubi semel atque iterum materia ista incidit. Scripsi , quę tum docui , et servavi , atque ita invenio praeeuntem piae memorię Zvinglium nostrum me sequutum contendentem non adversus quempiam pręter papam et papistas . Et ut is tunc „est“ pro „significat“ exposuit Zwingli übernahm diese tropische Auslegung des Wortes \"est\" offenbar aus einem Brief von Kornelis Hoen ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1920", + "psc_text": "20-24). Erat enim eorum haec consuetudo qui sacras Litteras nobis ministrarunt, ut quando ab aliquo eorum divina narrabatur historia, cum ad seipsum veniret, tanquam de alio loqueretur; et sic se insereret ordini narrationis suae, tanquam rerum gestarum scriptor, non tanquam sui ipsius praedicator. Nam et hoc sanctus Matthaeus fecit, qui cum in textu narrationis suae venisset ad seipsum, Vidit, inquit, in telonio sedentem quemdam publicanum, nomine Matthaeum, et ait illi, Sequere me (Matth. IX, 9) : non ait, Vidit me, et dixit mihi. Hoc fecit et beatus Moyses, ita de seipso tanquam de alio cuncta narravit, et ait: Dixit Dominus ad Moysen (Exod. VI, 1) . Inusitatius apostolus Paulus, non in historia, ubi rerum gestarum suscipitur explicanda narratio, sed in Epistola hoc fecit. Nam utique de seipso ait: Scio hominem in Christo ante annos quatuordecim (sive in corpore, sive extra corpus, nescio; Deus scit), raptum hujusmodi usque in tertium coelum", + "candidate_score": 0.661828, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_102", + "bdc_text": "Lubens autem condono istis auditoribus , dum praeter verum dicunt enunciasse me Christum corporaliter adesse et sumi in coena ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_531", + "psc_text": "Jesus 9. Videamus ergo quid responderit Joannes: Venerunt ad Joannem, et dixerunt ei: Rabbi, qui erat tecum trans Jordanem, cui tu testimonium perhibuisti, ecce hic baptizat, et omnes veniunt ad illum: hoc est, Quid dicis? non sunt prohibendi, ut ad te potius veniant? Respondit, et dixit: Non potest homo quidquam accipere, nisi ei datum fuerit de coelo. De quo putatis hoc dixisse Joannem? De seipso: Quasi homo accepi, ait, de coelo. Intendat Charitas vestra. Non potest homo quidquam accipere, nisi fuerit ei datum de coelo. Ipsi vos mihi testimonium perhibetis quod dixerim, Ego non sum Christus. Tanquam dicens, quid vos fallitis? vos ipsi mihi quomodo proposuistis istam quaestionem? Quid mihi dixistis? Rabbi, qui erat tecum trans Jordanem, cui tu testimonium perhibuisti. Nostis ergo quale testimonium illi perhibui: modo dicturus sum non esse illum quem dixi esse? Ergo quia aliquid accepi de coelo ut aliquid essem, inanem me vultis esse, ut", + "candidate_score": 0.660594, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_76_78", + "bdc_text": "Auditores , quos dicis , aiunt aliter olim me docuisse ecclesiam Tigurinam , quam nunc doceam BasiliensemVgl. oben Nr. 1846 , 2-9. . Valent certe memoria , si norunt , quid ego tum docuerim , praesertim de coena . Equidem non memini sępius illud argumentum me tractasse .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_178", + "psc_text": "Paulus diceret, Baptismus meus; ne Petrus diceret, Baptismus meus. Ideo videte, intendite voces Apostolorum. Nemo Apostolorum dixit, Baptismus meus. Quamvis unum omnium esset Evangelium, tamen invenis dixisse, Evangelium meum: non invenis dixisse, Baptisma meum. 10. Hoc ergo didicit Joannes, fratres mei. Quod didicit Joannes per columbam, discamus et nos. Non enim columba Joannem docuit, et Ecclesiam non docuit, cui Ecclesiae dictum est, Una est columba mea (Cant. VI, 8) . Columba doceat columbam; noverit columba quod Joannes didicit per columbam. Spiritus sanctus in specie columbae descendit. Hoc autem quod discebat Joannes in columba, quare in columba didicit? Oportebat enim ut disceret: nec hoc forte oportebat, nisi ut per columbam disceret. Quid dicam de columba, fratres mei? aut quando mihi sufficit facultas vel cordis vel linguae, dicere quomodo volo? Et forte non digne volo quomodo dicendum est; nec si tamen possum dicere quomodo volo: quanto minus quomodo dicendum est? Ego a", + "candidate_score": 0.660369, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_199_201", + "bdc_text": "Credo et in mortis articulo nihil aliud subvenire posse . Quamobrem dictum illud Solo [monis ] iuge est et in corde et in ore meo : „Qui ambulat simpliciter , ambulat confidenter “ [ Spr 10 , 9 ] .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_694", + "psc_text": "ambula. Diligendo proximum, et curam habendo de proximo tuo, iter agis. Quo iter agis, nisi ad Dominum Deum, ad eum quem diligere debemus ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente? Ad Dominum enim nondum pervenimus, sed proximum nobiscum habemus. Porta ergo eum, cum quo ambulas; ut ad eum pervenias, cum quo manere desideras. Tolle ergo grabatum tuum, et ambula. 10. Fecit hoc ille, et scandalizati sunt Judaei. Videbant enim hominem die sabbati portantem grabatum suum, nec calumniabantur Domino quod sanum eum fecerat sabbato, ut eis respondere posset quia si cujusquam eorum jumentum in puteum cecidisset, utique die sabbati erueret illud, et salvaret jumentum suum (Luc. XIV, 5): non itaque jam illi objiciebant quod die sabbati sanus factus esset homo; sed quod portabat grabatum suum. Si sanitas non erat differenda, numquid et opus fuerat imperandum? Non licet tibi, inquiunt, facere quod facis, tollere grabatum tuum. Et ille auctorem sanitatis", + "candidate_score": 0.659806, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_84_86", + "bdc_text": "in hoc enim et stipendium auxerant nonnihil . Matthaeum et Acta habebam inin über der Zeile nachgetragen. manibus , ubi semel atque iterum materia ista incidit. Scripsi , quę tum docui , et servavi , atque ita invenio praeeuntem piae memorię Zvinglium nostrum me sequutum contendentem non adversus quempiam pręter papam et papistas .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1920", + "psc_text": "20-24). Erat enim eorum haec consuetudo qui sacras Litteras nobis ministrarunt, ut quando ab aliquo eorum divina narrabatur historia, cum ad seipsum veniret, tanquam de alio loqueretur; et sic se insereret ordini narrationis suae, tanquam rerum gestarum scriptor, non tanquam sui ipsius praedicator. Nam et hoc sanctus Matthaeus fecit, qui cum in textu narrationis suae venisset ad seipsum, Vidit, inquit, in telonio sedentem quemdam publicanum, nomine Matthaeum, et ait illi, Sequere me (Matth. IX, 9) : non ait, Vidit me, et dixit mihi. Hoc fecit et beatus Moyses, ita de seipso tanquam de alio cuncta narravit, et ait: Dixit Dominus ad Moysen (Exod. VI, 1) . Inusitatius apostolus Paulus, non in historia, ubi rerum gestarum suscipitur explicanda narratio, sed in Epistola hoc fecit. Nam utique de seipso ait: Scio hominem in Christo ante annos quatuordecim (sive in corpore, sive extra corpus, nescio; Deus scit), raptum hujusmodi usque in tertium coelum", + "candidate_score": 0.659684, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_113_115", + "bdc_text": "s. Paul Burckhardt , Die Basler Täufer , Basel 1898 , S. 87 und passim . non sint de corpore Christi , et praesentes , si non communicent absque iusta causa , modo coenę mysteria cognoscant , probare se non esse membra ecclesię domini , et pluma leviores et dolio pertusoVgl . Adagia , 1 , 10 , 33 ( ASD II /2 438-440 . Nr. 933 ) .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2644", + "psc_text": "evangelista testatur, Palpate, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere (Luc. XXIV, 39) : vel quando dixit discipulo Thomae, Infer digitum tuum huc, et vide manus meas, et affer manum tuam, et mitte in latus meum. Quis autem tam sit absurdus, ut dicat eum a discipulis quidem antequam ad Patrem ascendisset, voluisse se tangi; a mulieribus autem noluisse, nisi cum ascendisset ad Patrem? Sed nec sic, qui vellet, desipere sineretur. Leguntur enim etiam feminae post resurrectionem antequam ad Patrem ascenderet, tetigisse Jesum, in quibus erat etiam ipsa Maria Magdalene, narrante Matthaeo quod occurrerit illis Jesus dicens, Avete. Illae autem accesserunt, inquit, et tenuerunt pedes ejus et adoraverunt eum (Matth. XXVIII, 9) . Hoc a Joanne praetermissum est, sed a Matthaeo verum dictum. Restat ergo ut aliquod in his verbis lateat sacramentum; quod sive inveniamus, sive invenire minime valeamus, inesse tamen nullo modo dubitare debemus.", + "candidate_score": 0.65943, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_199_201", + "bdc_text": "Credo et in mortis articulo nihil aliud subvenire posse . Quamobrem dictum illud Solo [monis ] iuge est et in corde et in ore meo : „Qui ambulat simpliciter , ambulat confidenter “ [ Spr 10 , 9 ] .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_908", + "psc_text": "Filii Dei, et qui audierint vivent. Unde vivent? De vita. De qua vita? De Christo. Unde probamus quia de vita Christo? Ego sum, inquit, via, veritas et vita (Joan. XIV, 6) . Ambulare vis? ego sum via. Falli non vis? ego sum veritas. Mori non vis? ego sum vita. Hoc dicit tibi Salvator tuus: Non est quo eas, nisi ad me; non est qua eas, nisi per me. Nunc ergo ista hora agitur, hoc et agitur plane, et omnino non cessatur. Surgunt homines qui mortui erant, transeunt ad vitam, ad vocem Filii Dei vivunt, de illo, perseverantes in fide ipsius. Habet enim Filius vitam, unde vivant credentes habet. 9. Et quomodo habet? Sicut habet Pater. Audi ipsum dicentem, Sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso. Fratres, ut potero dicam. Haec sunt enim illa verba quae parvum intellectum perturbant. Quare addidit, in semetipso?", + "candidate_score": 0.659127, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_93_95", + "bdc_text": "Siehe ferner Myconius an Melanchthon , 9 . Juni 1544 ( Pollet , Bucer II 369 ) und oben Anm. 11 . verumtamen ut oculos in praesentem Christum semper intenderem .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_833", + "psc_text": "medio es: si infra attendis, corpus est: si supra attendis, Deus est. Attolle te a corpore, transi etiam te. Vide enim quid dixit Psalmus, et admoneris quemadmodum sapiendus sit Deus: Factae sunt, inquit, mihi lacrymae meae panes die ac nocte, cum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus? Tanquam Pagani dicant: Ecce dii nostri; Deus vester ubi est? Ostendunt enim illi quod videtur; nos colimus quod non videtur. Et cui ostendamus? homini qui non habet unde videat? Nam utique si ipsi deos suos vident oculis; habemus et nos alios oculos, unde videamus Deum nostrum. Ipsi oculi mundandi sunt a Deo nostro, ut videamus Deum nostrum: Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8) . Ergo cum se conturbatum dixisset, cum dicitur illi quotidie, Ubi est Deus tuus? Haec memoratus sum, inquit, quia dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus? et quasi volens apprehendere Deum suum, Haec memoratus", + "candidate_score": 0.65756, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_65_67", + "bdc_text": "suos in s[acra ] coena corpore et sanguine suo reficit ad vitam . Habes paucis , quonam modo populum mihi commissum de negocio coenae soleam instituere neminem interim vituperans , neminem commendans pręterquam anabaptistas et qui ex meis nonnihil cum istis colludunt . Dum enim se movent , ut sunt irrequieti , nec mihi tacere licet .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1073", + "psc_text": "qui eos a quibus sumitur, immortales et incorruptibiles facit, id est societas ipsa sanctorum, ubi pax erit et unitas plena atque perfecta. Propterea quippe, sicut etiam ante nos hoc intellexerunt homines Dei, Dominus noster Jesus Christus corpus et sanguinem suum in eis rebus commendavit, quae ad unum aliquid rediguntur ex multis. Namque aliud in unum ex multis granis confit: aliud in unum ex multis acinis confluit. 18. Denique jam exponit quomodo id fiat quod loquitur, et quid sit manducare corpus ejus, et sanguinem bibere. Qui manducat carnem meam, et bibit meum sanguinem, in me manet, et ego in illo. Hoc est ergo manducare illam escam, et illum bibere potum, in Christo manere, et illum manentem in se habere. Ac per hoc qui non manet in Christo, et in quo non manet Christus, procul dubio nec manducat [spiritualiter] carnem ejus, nec bibit ejus sanguinem, [licet carnaliter et visibiliter premat dentibus Sacramentum", + "candidate_score": 0.657194, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_187", + "bdc_text": "Dedit mihi dominus in praesentem usque diem , ut loquar publice magno cum timore eius , et hactenus non sum confusus , quamvis impetitus sępe graviter a doctis et indoctis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1692", + "psc_text": "nostra intelligentia quasi adhuc nox est. Invocemus diem, ut expellat noctem, et cor lumine illustret. Quid enim Dominus dicere voluit? Quantum mihi videtur, quantum sublucet altitudo profunditasque sententiae, redarguere voluit illorum dubitationem et infidelitatem. Voluerunt enim consilium dare Domino ne moreretur, qui venerat mori, ne ipsi morerentur. Sic etiam quodam alio loco Petrus sanctus diligens Dominum, sed adhuc non plene intelligens cur venisset, timuit ne moreretur, et vitae displicuit, id est, ipsi Domino: nam cum indicaret discipulis quod esset Jerosolymis passurus a Judaeis, respondit Petrus inter caeteros, et ait, Absit a te, Domine, propitius tibi esto, non fiet istud. Et continuo Dominus, Redi post me, satanas, non enim sapis quae Dei sunt, sed quae hominum. Et paulo ante confitens Filium Dei laudem meruerat: audierat enim, Beatus es, Simon Bar Jona, quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est (Matth. XVI, 16-23) . Cui dixerat,", + "candidate_score": 0.655472, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_76_78", + "bdc_text": "Auditores , quos dicis , aiunt aliter olim me docuisse ecclesiam Tigurinam , quam nunc doceam BasiliensemVgl. oben Nr. 1846 , 2-9. . Valent certe memoria , si norunt , quid ego tum docuerim , praesertim de coena . Equidem non memini sępius illud argumentum me tractasse .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_179", + "psc_text": "disceret: nec hoc forte oportebat, nisi ut per columbam disceret. Quid dicam de columba, fratres mei? aut quando mihi sufficit facultas vel cordis vel linguae, dicere quomodo volo? Et forte non digne volo quomodo dicendum est; nec si tamen possum dicere quomodo volo: quanto minus quomodo dicendum est? Ego a meliore hoc audire vellem, non vobis dicere. 11. Discit Joannes eum quem noverat: sed in eo discit in quo eum non noverat; in quo noverat non discit. Et quid noverat? Dominum. Quid non noverat? Potestatem dominici baptismi in nullum hominem a Domino transituram, sed ministerium plane transiturum: potestatem a Domino in neminem, ministerium et in bonos et in malos. Non exhorreat columba ministerium malorum, respiciat Domini potestatem. Quid tibi facit malus minister, ubi bonus est Dominus? Quid te impedit malitiosus praeco, si est benevolus judex? Joannes didicit per columbam hoc. Quid est quod didicit? Ipse repetat: Ipse mihi dixit, inquit,", + "candidate_score": 0.654639, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_65_67", + "bdc_text": "suos in s[acra ] coena corpore et sanguine suo reficit ad vitam . Habes paucis , quonam modo populum mihi commissum de negocio coenae soleam instituere neminem interim vituperans , neminem commendans pręterquam anabaptistas et qui ex meis nonnihil cum istis colludunt . Dum enim se movent , ut sunt irrequieti , nec mihi tacere licet .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1848", + "psc_text": "memoriam qui audierunt, etiam ad nos per litteras quae visibilia signa sunt, pervenerunt. Non sic loquitur veritas: intelligentibus mentibus intus loquitur, sine sono instruit, intelligibili luce perfundit. Qui ergo potest in ea videre nativitatis ejus aeternitatem, ipse illam sic audit loquentem, sicut ei dixit Pater quod loqueretur. Excitavit nos ad magnum desiderium interioris dulcedinis suae: sed crescendo capimus, ambulando crescimus, proficiendo ambulamus, ut pervenire possimus. TRACTATUS LV. Ab eo loco, Ante diem festum Paschae, sciens Jesus quia venit hora ejus; usque ad id, Et coepit lavare pedes discipulorum, et extergere linteo quo erat praecinctus. Cap. XIII, V\\. 1-5. 1. Coena Domini secundum Joannem, adjuvante ipso, debitis est explicanda tractatibus, et ut nobis posse donaverit, explananda. Ante diem autem festum Paschae, sciens Jesus quia venit hora ejus ut transeat ex hoc mundo ad Patrem, cum dilexisset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos. Pascha, fratres, non sicut quidam existimant,", + "candidate_score": 0.653032, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_28", + "bdc_text": "maxime in negocio coenae , qualiter item ego adnotavi in Marcum evangelistam Myconius '", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1855", + "psc_text": "Judas Simonis Iscariotes: sciens quia omnia dedit ei Pater in manus, et quia a Deo exiit, et ad Deum vadit, surgit a coena, et ponit vestimenta sua; et cum accepisset linteum, praecinxit se. Deinde mittit aquam in pelvim, et coepit lavare pedes discipulorum, et extergere linteo quo erat praecinctus. » Non ita debemus intelligere coenam factam veluti jam consummatam atque transactam: adhuc enim coenabatur, cum Dominus surrexit et pedes lavit discipulis suis. Nam postea recubuit, et buccellam suo traditori postea dedit, utique coena nondum finita, hoc est, dum adhuc panis esset in mensa. Caena ergo facta, dictum est, jam parata, et ad convivantium mensam usumque perducta. 4. Quod autem ait, Cum diabolus jam misisset in cor, ut traderet eum Judas Simonis Iscariotes; si quaeris quid missum sit in cor Judae: hoc utique, ut traderet eum. Missio ista, spiritualis suggestio est: non fit per aurem, sed per cogitationem; ac per hoc", + "candidate_score": 0.652267, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_98", + "bdc_text": "Nunc si secus doceo , non difficulter iudicabis ex confessione paulo ante dicta .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_96", + "psc_text": "(Cui debitam? Fideli, quia promeruit illam per fidem); sed quia ipsa fides gratia est, et vita aeterna gratia est pro gratia. 10. Audi Paulum apostolum confitentem gratiam, et postea debitum expetentem. Confessio gratiae quae est in Paulo? Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus: sed misericordiam, inquit, consecutus sum (I Tim I, 13) . Indignum se dixit qui consequeretur: consecutum tamen non per merita sua, sed per misericordiam Dei. Audi illum jam flagitantem debitum, qui primo indebitam susceperat gratiam: Ego enim, inquit, jam immolor, et tempus resolutionis meae instat. Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi: de caetero reposita est mihi corona justitiae. Jam debitum flagitat, jam debitum exigit. Nam vide verba sequentia: Quam mihi reddet Dominus in illa die, justus judex (II Tim. IV, 6-8) . Ut ante susciperet gratiam, misericordem patrem opus habebat: ut praemium gratiae, judicem justum. Qui non damnavit impium, damnabit fidelem? Et tamen si", + "candidate_score": 0.651685, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_76_78", + "bdc_text": "Auditores , quos dicis , aiunt aliter olim me docuisse ecclesiam Tigurinam , quam nunc doceam BasiliensemVgl. oben Nr. 1846 , 2-9. . Valent certe memoria , si norunt , quid ego tum docuerim , praesertim de coena . Equidem non memini sępius illud argumentum me tractasse .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_203", + "psc_text": "20. Non respuo Joannem, sed potius credo Joanni. Quid credo Joanni? Quod didicit per columbam. Quid didicit per columbam? Hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Jam ergo, fratres, tenete hoc, et cordibus vestris infigite. Si enim hodie voluero plenius dicere quare per columbam, tempus non sufficit. Quia enim res discenda insinuata est Joanni per columbam, quam non noverat in Christo Joannes, quamvis jam nosset Christum, exposui quantum arbitror Sanctitati vestrae: sed quare hanc ipsam rem per columbam oportuit demonstrari, si breviter dici posset, dicerem: sed quia diu dicendum est, et onerare vos nolo, quomodo adjutus sum orationibus vestris, ut illud quod promisi, implerem; adjuvante etiam atque etiam pia intentione et votis bonis, et illud apparebit vobis, quare Joannes quod didicit in Domino, quia ipse est qui baptizat in Spiritu sancto, et nulli servo suo translegavit potestatem baptizandi, non debuit discere nisi per columbam. TRACTATUS VI. In eumdem Evangelii locum.", + "candidate_score": 0.65137, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_66_68", + "bdc_text": "Habes paucis , quonam modo populum mihi commissum de negocio coenae soleam instituere neminem interim vituperans , neminem commendans pręterquam anabaptistas et qui ex meis nonnihil cum istis colludunt . Dum enim se movent , ut sunt irrequieti , nec mihi tacere licet . Abigam enim lupum , qui meis ovibus adpropinquare nititur ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1573", + "psc_text": "qui audierunt, oves erant? Ecce audivit Judas, et lupus erat: sequebatur, sed pelle ovina tectus pastori insidiabatur. Aliqui vero eorum qui Christum crucifixerunt, non audiebant, et oves erant: ipsos enim videbat in turba, quando dicebat, Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum (Joan. VIII, 28) . Quomodo enim ista solvitur quaestio? Audiunt non oves, et non audiunt oves; sequuntur vocem pastoris quidam lupi, et ei quaedam contradicunt oves; postremo pastorem occidunt oves. Solvitur quaestio: respondet enim aliquis, et dicit, Sed quando non audiebant, oves nondum erant, tunc lupi erant; vox audita eos mutavit, et ex lupis oves fecit: quando ergo factae sunt oves, audierunt, et pastorem invenerunt, pastoremque secutae sunt; pastoris promissa speraverunt, quia jussa fecerunt. 11. Soluta est utcumque ista quaestio, et cuiquam forte sufficiat. Me autem adhuc movet, et quid me moveat communico vobiscum, ut quodammodo quaerens vobiscum, revelante illo vobiscum merear invenire. Quid ergo me", + "candidate_score": 0.651119, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_182", + "bdc_text": "Et haec dixi tam diserte ( nam rabulis satisfacere volebam ) , ut satis videam , quales habuerim auditores , postquam tibi persuaserunt , ut pro mendaci me iudices .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1326", + "psc_text": "quia magna. Qui adfuistis hesterno die, audistis, ut potuimus disputavimus ex eo quod ait Dominus, Vos secundum carnem judicatis; ego non judico quemquam. Sed et si judico ego, judicium meum verum est; quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. In lege vestra scriptum est quod duorum hominum testimonium verum est. Ego sum qui testimonium perhibeo de me, et testimonium perhibet de me qui misit me Pater (Joan. VIII, 15-18) . Ex his verbis hesterno, ut dixi, die redditus est sermo auribus et mentibus vestris. Haec cum Dominus dixisset; illi qui audierunt, Vos secundum carnem judicatis, manifestaverunt quod audierunt. Responderunt enim Domino loquenti de Deo Patre suo, et dixerunt, Ubi est pater tuus? Patrem Christi carnaliter acceperunt, quia verba Christi secundum carnem judicaverunt. Erat autem qui loquebatur in aperto caro, in occulto Verbum: homo manifestus, Deus occultus. Videbant indumentum, et contemnebant indutum: contemnebant, quia nesciebant; nesciebant, quia", + "candidate_score": 0.650059, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_84_86", + "bdc_text": "in hoc enim et stipendium auxerant nonnihil . Matthaeum et Acta habebam inin über der Zeile nachgetragen. manibus , ubi semel atque iterum materia ista incidit. Scripsi , quę tum docui , et servavi , atque ita invenio praeeuntem piae memorię Zvinglium nostrum me sequutum contendentem non adversus quempiam pręter papam et papistas .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2406", + "psc_text": "Non ait, jussisti; sed, dedisti: ubi commendatur evidens gratia. Quid enim habet quod non accepit, etiam in Unigenito humana natura? An non accepit, ut nihil mali, sed bona faceret omnia, quando in unitatem personae suscepta est a Verbo, per quod facta sunt omnia? Sed quomodo consummavit opus quod accepit ut faciat, cum restet adhuc passionis experimentum, ubi martyribus suis maxime praebuit quod sequerentur exemplum; unde ait apostolus Petrus, Christus passus est pro nobis relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus (I Petr. II, 21) : nisi quia consummasse se dicit quod se consummaturum esse certissime novit? Sicut longe ante in prophetia praeteriti temporis usus est verbis, quando post annos plurimos futurum fuerat quod dicebat: Foderunt, inquit, manus meas et pedes, dinumeraverunt omnia ossa mea (Psal. XXI, 17, 18) ; non ait, Fodient et dinumerabunt. Et in hoc ipso Evangelio, Omnia, inquit, quae audivi a Patre meo, nota feci vobis (Joan.", + "candidate_score": 0.649356, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_75", + "bdc_text": "precor dominum meum Iesum , ut sic me servet , stabiliat et usque dum satis augeat .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_514", + "psc_text": "Deum adora nam ego conservus tuus sum et fratrum tuorum (Apoc. XXII, 8, 9) . Cadere ergo sibi ad pedes hominem angelus prohibuit. Nonne manifestum est quia super omnes Angelos est, cui talis homo, quo major nemo surrexit in natis mulierum, dicit indignum se esse solvere corrigiam calceamenti? 3. Tamen aliquid evidentius dicat Joannes, quia Deus est Dominus noster Jesus Christus. Inveniamus hoc in praesenti lectione, quia forte et de illo cantavimus, Regnavit Deus super omnem terram: contra quod surdi sunt, qui putant eum in Africa sola regnare. Non enim non dictum est de Christo, cum dictum est, Regnavit Deus super omnem terram. Quis est enim alius rex noster, nisi Dominus noster Jesus Christus? Ipse est rex noster. Et quid audistis in ipso Psalmo, recenti versu modo cantato? Psallite Deo nostro, psallite: psallite regi nostro, psallite. Quem dixit Deum, ipsum dixit regem nostrum: Psallite Deo nostro, psallite: psallite regi nostro,", + "candidate_score": 0.64907, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_166", + "bdc_text": "Confer , obsecro , locos ipse , et a mendacio vel tuo patrocinio liberabor non difficulter .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2108", + "psc_text": "dilexit Ecclesiam, et seipsum tradidit pro ea. Lege Apostolum, et vide quid adjungat: Ut eam sanctificaret, inquit, mundans eam lavacro aquae in verbo (Ephes. V, 25-26) . Mundatio igitur nequaquam fluxo et labili tribueretur elemento, nisi adderetur, in verbo. Hoc verbum fidei tantum valet in Ecclesia Dei, ut per ipsum credentem, offerentem, bene dicentem, tingentem, etiam tantillum mundet infantem; quamvis nondum valentem corde credere ad justitiam, et ore confiteri ad salutem. Totum hoc fit per verbum, de quo Dominus ait, Jam vos mundi estis propter verbum quod locutus sum vobis. TRACTATUS LXXXI. De eo quod ait, Manete in me, et ego in vobis; usque ad id, Quodcumque volueritis petetis, et fiet vobis. Cap. XV, V\\. 4-7. 1. Vitem se dixit esse Jesus, et discipulos suos palmites, et agricolam Patrem: unde jampridem sicut potuimus disputatum est. In hac autem lectione, cum adhuc de seipso qui est vitis, et de suis palmitibus,", + "candidate_score": 0.648735, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_99_101", + "bdc_text": "Clarius forsitan in praesens , quod eo tempore dixi obscurius . Discrimen itaque si est , hoc est ; pręterea nullum .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1275", + "psc_text": "iste et videntis faciem illustrat, et caeci: ambo pariter stantes, et faciem ad solem habentes illustrantur in carne, sed non ambo illuminantur in acie; videt ille, ille non videt; ambobus sol praesens est, sed praesenti soli unus est absens. Sic et Sapientia Dei, Verbum Dei, Dominus Jesus Christus ubique praesens est; quia ubique est veritas, ubique est sapientia. Intelligit quis in oriente justitiam; intelligit alius in occidente justitiam: numquid alia est justitia quam ille intelligit, alia quam iste? Separati sunt corpore, et in uno habent acies mentium suarum. Quam video justitiam hic constitutus, si justitia est, ipsam videt justus nescio quot mansionibus a me carne sejunctus, et in illius justitiae luce conjunctus. Ergo testimonium sibi perhibet lux: aperit sanos oculos, et sibi ipsa testis est, ut cognoscatur lux. Sed quid agimus de infidelibus? numquid illis non est praesens? Est praesens et illis sed quibus eam videant, oculos non habent cordis.", + "candidate_score": 0.647609, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_193", + "bdc_text": "At postquam totis viribus illis innitor , consultius forsitan fuisset et amicius meo videre , si tu prius de rei veritate quęsivisses ex me .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1333", + "psc_text": "in cor meum cogitatio tua, sonus medius transvolavit: verbum vero illud quod assumpsit sonum, antequam sonares, erat apud te; quia sonuisti, est apud me, et non recessit a te. Hoc attende, quisquis es examinator sonorum. Verbum Dei contemnis, qui verbum hominis non comprehendis! 5. Scit ergo omnia per quem facta sunt omnia, et tamen dubitando increpat: Si me sciretis, forsitan et Patrem meum sciretis. Increpat infideles. Nam talem sententiam dixit discipulis: sed ibi non est verbum dubitationis, quia non fuit causa increpandae infidelitatis, Nam quod modo dixit Judaeis, Si me sciretis, forsitan et Patrem meum sciretis: dixit et discipulis quando eum Philippus interrogavit, imo postulavit et ait, Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis: quasi diceret, Et ipsi te jam novimus, apparuisti nobis, vidimus te, dignatus es eligere nos, secuti sumus te, mirabilia tua vidimus, verba salutis audivimus, praecepta suscepimus, promissa speramus; multum nobis conferre praesentia tua ipse dignatus es:", + "candidate_score": 0.646765, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_137_139", + "bdc_text": "Da Myconius ' Weihnachtspredigt nicht überliefert ist , kann nur vermutet werden , welche Stelle er meint . In Betracht kommt der folgende Satz aus dem 3 . Buch der Briefe :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1172", + "psc_text": "hic est quem quaerebant Judaei interficere; usque ad id, Quaeretis me, et non invenietis; et ubi sum ego, vos non potestis venire. Cap. VII, V\\. 25-36. 1. Meminit Charitas vestra pristinis sermonibus et lectum esse in Evangelio, et a nobis ut potuimus disputatum, quod Dominus Jesus ideo velut occulte ascendit ad diem festum, non quia timebat ne teneretur, cujus potestas erat ne teneretur; sed ut significaret etiam in ipso die festo qui celebrabatur a Judaeis, se occultari, et suum esse mysterium: hodierna ergo lectione apparuit potestas, quae putabatur timiditas; loquebatur enim palam in die festo, ita ut mirarentur turbae, et dicerent quod audivimus, cum lectio legeretur, Nonne hic est quem quaerebant interficere? Et ecce palam loquitur, et nihil illi dicunt: numquid vere cognoverunt principes quia hic est Christus? Qui noverant qua saevitia quaerebatur, mirabantur qua potentia non tenebatur. Deinde non plene intelligentes illius potentiam, putaverunt principum esse scientiam, quod ipsi", + "candidate_score": 0.646764, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_166", + "bdc_text": "Confer , obsecro , locos ipse , et a mendacio vel tuo patrocinio liberabor non difficulter .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1296", + "psc_text": "ego de me testimonium perhibeo. Omnis enim homo, quando de se vult perhibere testimonium laudabile, arrogans et superbus videtur. Ideo scriptum est, Non te laudet os tuum, sed laudet te os proximi tui (Prov. XXVII, 2) . Sed hoc homini dictum est. Infirmi enim sumus, et apud infirmos loquimur. Verum dicere et mentiri possumus: etsi verum dicere debemus, et mentiri tamen possumus cum volumus. Lux mentiri non potest: absit ut in lucis divinae splendore tenebrae mendacii reperiantur. Loquebatur ille tanquam lux, loquebatur tanquam veritas; sed lux in tenebris lucebat, et tenebrae eam non comprehenderunt: ideo secundum carnem judicabant. Vos, inquit, secundum carnem judicatis. 4. Ego non judico quemquam. Non ergo judicat quemquam Dominus Jesus Christus? Nonne ipse est quem confitemur resurrexisse tertia die, ascendisse in coelum, ibi sedere ad dexteram Patris, inde esse venturum ad judicandos vivos et mortuos? Nonne ipsa est fides nostra, de qua dicit Apostolus, Corde creditur", + "candidate_score": 0.646653, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_221_223", + "bdc_text": "Vale in Christo et illi tecum semper . Basileae , 12 . martii anno 1544 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1751", + "psc_text": "pertines, quod significat Petrus; habes Christum et in praesenti et in futuro: in praesenti per fidem, in praesenti per signum, in praesenti per Baptismatis sacramentum, in praesenti per altaris cibum et potum. Habes Christum in praesenti, sed habebis semper; quia cum hinc exieris, ad illum venies qui dixit latroni, Hodie mecum eris in paradiso (Luc. XXIII, 43) . Si autem male versaris, videris habere in praesenti Christum, quia intras Ecclesiam, signas te signo Christi, baptizaris baptismo Christi, misces te membris Christi, accedis ad altare Christi: in praesenti habes Christum, sed male vivendo non semper habebis. 13. Potest et sic intelligi: Pauperes semper habebitis vobiscum, me autem non semper habebitis. Accipiant hoc et boni, sed non sint solliciti: loquebatur enim de praesentia corporis sui. Nam secundum majestatem suam, secundum providentiam, secundum ineffabilem et invisibilem gratiam, impletur quod ab eo dictum est, Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi (Matth. XXVIII,", + "candidate_score": 0.645993, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_109_111", + "bdc_text": "diligentius me explicasse , dein duo hęc intulisse : quod duplicem coenam habentesDuplex coena : ein von Duplizität gekennzeichnetes Abendmahl.", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_378", + "psc_text": "et Eva? Nemo enim me dicet prave intellexisse, quando intellectum non meum, sed Apostoli profero. Illud ergo unum quantum mysterium de Christo continet, quod commemorat Apostolus, dicens, Et erunt duo in carne una: sacramentum hoc magnum est (Ephes. III, 31 et 32) ? Et ne quis magnitudinem istam sacramenti in singulis quibusque hominibus uxores habentibus intelligeret, Ego autem, inquit, dico in Christo et in Ecclesia. Quod est hoc sacramentum magnum, Erunt duo in carne una? Cum de Adam et Eva Scriptura Geneseos loqueretur, unde ventum est ad haec verba, Propterea relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae; et erunt duo in carne una (Gen. II, 24) . Si ergo Christus adhaesit Ecclesiae, ut essent duo in carne una, quomodo reliquit Patrem? quomodo matrem? Reliquit Patrem, quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens (Philipp. II, 6, 7).", + "candidate_score": 0.6443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_109_111", + "bdc_text": "diligentius me explicasse , dein duo hęc intulisse : quod duplicem coenam habentesDuplex coena : ein von Duplizität gekennzeichnetes Abendmahl.", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_379", + "psc_text": "erunt duo in carne una (Gen. II, 24) . Si ergo Christus adhaesit Ecclesiae, ut essent duo in carne una, quomodo reliquit Patrem? quomodo matrem? Reliquit Patrem, quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens (Philipp. II, 6, 7). Hoc est enim, reliquit Patrem, non quia deseruit et recessit a Patre; sed quia non ea in forma apparuit hominibus in qua aequalis est Patri. Quomodo reliquit matrem? Relinquendo synagogam Judaeorum, de qua secundum carnem natus est; et inhaerendo Ecclesiae, quam ex omnibus gentibus congregavit. Ergo et prima hydria habebat prophetiam de Christo: sed quando ista quae loquor non praedicabantur in populis, adhuc aqua erat, in vinum mutata nondum erat. Et quia illuminavit nos per Apostolum Dominus, ut ostenderet nobis quid ibi quaereremus in ipsa una sententia, Erunt duo in carne una; sacramentum magnum in Christo et in Ecclesia; jam", + "candidate_score": 0.643936, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_13", + "bdc_text": "Agnosco conciones habitas non solum diebus , quos tu nominas , sed per annos iam 12 pluribus de eucharistia , quas nemo reprehendit unquam exceptis anabaptistis vel horum similibus .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1946", + "psc_text": "Continuo quidem resurrectione clarificabor; non tamen continuo ascensurus in coelum, sed adhuc modicum vobiscum sum. Sicut enim scriptum est in Actibus Apostolorum, fecit cum eis post resurrectionem quadraginta dies intrans et exiens, manducans et bibens (Act. I, 3): non quidem habens esuriendi ac sitiendi egestatem, sed usque ad ista carnis insinuans veritatem, quae cibandi ac potandi jam non habebat necessitatem, sed potestatem. Hos ergo quadraginta dies significavit dicendo, Adhuc modicum vobiscum sum, an aliquid aliud? Potest enim et sic intelligi, Adhuc modicum vobiscum sum, Adhuc, sicut vos, in hac infirmitate carnis etiam ipse sum, donec scilicet moreretur atque resurgeret: quia posteaquam resurrexit, cum illis quidem fuit diebus, ut dictum est, quadraginta exhibitione corporalis praesentiae; sed non cum illis fuit consortio infirmitatis humanae. 2. Est et alia divina praesentia sensibus ignota mortalibus, de qua item dicit: Ecce ego vobiscum sum, usque ad consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 20) . Hoc certe non", + "candidate_score": 0.642361, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_83_85", + "bdc_text": "HBRG I 291 . in hoc enim et stipendium auxerant nonnihil . Matthaeum et Acta habebam inin über der Zeile nachgetragen. manibus , ubi semel atque iterum materia ista incidit.", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1919", + "psc_text": "suorum proprietatem criminum, non ex nobis. 3. Aspiciebant ergo ad invicem discipuli, haesitantes de quo diceret. Sic quippe in eis erat erga Magistrum suum pia charitas, ut tamen eos humana alterum de altero stimularet infirmitas. Nota quidem sibi erat cujusque conscientia; verumtamen quia proximi erat ignota, ita sibi unusquisque erat certus, ut incerti essent et in caeteris singuli, et in singulis caeteri. 4. Erat ergo recumbens unus ex discipulis ejus in sinu Jesu, quem diligebat Jesus. Quid dixerit, in sinu, paulo post ait, ubi dicit, supra pectus Jesu. Ipse est Joannes cujus est hoc Evangelium, sicut postea manifestat (Joan. XXI, 20-24). Erat enim eorum haec consuetudo qui sacras Litteras nobis ministrarunt, ut quando ab aliquo eorum divina narrabatur historia, cum ad seipsum veniret, tanquam de alio loqueretur; et sic se insereret ordini narrationis suae, tanquam rerum gestarum scriptor, non tanquam sui ipsius praedicator. Nam et hoc sanctus Matthaeus fecit, qui", + "candidate_score": 0.642118, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_99", + "bdc_text": "Clarius forsitan in praesens , quod eo tempore dixi obscurius .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2411", + "psc_text": "Patrem super terram, se autem a Patre apud eumdem Patrem, modum profecto utriusque clarificationis ostendit. Ipse quippe Patrem clarificavit super terram, eum gentibus praedicando; Pater vero ipsum apud semetipsum, ad suam dexteram collocando. Sed ideo postea de clarificando Patre ubi ait, Ego te clarificavi, verbum praeteriti temporis ponere maluit, ut monstraret in praedestinatione jam factum, et pro jam facto habendum quod certissime fuerat futurum; id est, ut a Patre apud Patrem glorificatus, Patrem super terram glorificaret et Filius. 6. Sed hanc praedestinationem in sua clarificatione manifestius aperuit, qua eum clarificavit Pater, in eo quod adjunxit, Claritate quam habui, priusquam mundus esset, apud te. Ordo verborum est, quam habui apud te, priusquam mundus esset. Ad hoc valet quod ait, Et nunc clarifica me; hoc est, sicut tunc, ita et nunc; sicut tunc praedestinatione, ita et nunc perfectione: fac in mundo, quod apud te jam fuerat ante mundum; fac in suo tempore,", + "candidate_score": 0.640699, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_201", + "bdc_text": "„Qui ambulat simpliciter , ambulat confidenter “ [ Spr 10 , 9 ] .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_694", + "psc_text": "ambula. Diligendo proximum, et curam habendo de proximo tuo, iter agis. Quo iter agis, nisi ad Dominum Deum, ad eum quem diligere debemus ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente? Ad Dominum enim nondum pervenimus, sed proximum nobiscum habemus. Porta ergo eum, cum quo ambulas; ut ad eum pervenias, cum quo manere desideras. Tolle ergo grabatum tuum, et ambula. 10. Fecit hoc ille, et scandalizati sunt Judaei. Videbant enim hominem die sabbati portantem grabatum suum, nec calumniabantur Domino quod sanum eum fecerat sabbato, ut eis respondere posset quia si cujusquam eorum jumentum in puteum cecidisset, utique die sabbati erueret illud, et salvaret jumentum suum (Luc. XIV, 5): non itaque jam illi objiciebant quod die sabbati sanus factus esset homo; sed quod portabat grabatum suum. Si sanitas non erat differenda, numquid et opus fuerat imperandum? Non licet tibi, inquiunt, facere quod facis, tollere grabatum tuum. Et ille auctorem sanitatis", + "candidate_score": 0.640279, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_68", + "bdc_text": "Abigam enim lupum , qui meis ovibus adpropinquare nititur ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1660", + "psc_text": "peribitis in aeternum, quia non estis ex ovibus meis. Non rapiet eas quisquam de manu mea. Intentius accipite: Pater meus quod dedit mihi, majus est omnibus. Quid potest lupus? quid potest fur et latro? Non perdunt nisi ad interitum praedestinatos. De illis autem ovibus, de quibus dicit Apostolus, Novit Dominus qui sunt ejus (II Tim. II, 19) ; et, Quos praescivit, ipsos et praedestinavit; quos autem praedestinavit, ipsos et vocavit; quos autem vocavit, illos et justificavit; quos autem justificavit, ipsos et glorificavit (Rom. VIII, 29, 30) : de ovibus istis nec lupus rapit, nec fur tollit, nec latro interficit. Securus est de numero earum, qui pro eis novit quod dedit. Et hoc est quod ait, Non rapiet eas quisquam de manu mea: et item ad Patrem, Pater meus quod dedit mihi, majus est omnibus. Quid dedit Filio Pater majus omnibus? Ut ipse illi esset unigenitus Filius. Quid est ergo, dedit?", + "candidate_score": 0.639676, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_213", + "bdc_text": "qui nisi desierint , evangelium non ita multum abest ab internecione vel a perpetuo contemptu saltem .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2309", + "psc_text": "habere intelligentiam veram de immutabili bono, ei qui non tenet per quem liberetur a malo? Prorsus admonitio beatissimi Apostoli de vestris cordibus non recedat: Si quis vobis evangelizaverit praeter quod accepistis, anathema sit (Galat. I, 9) . Non ait, plus quam accepistis; sed, praeter quod accepistis. Nam si illud diceret, sibi ipse praejudicaret, qui cupiebat venire ad Thessalonicenses, ut suppleret quae illorum fidei defuerunt. Sed qui supplet, quod minus erat addit, non quod inerat tollit: qui autem praetergreditur fidei regulam, non accedit in via, sed recedit de via. 8. Quod itaque ait Dominus, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo; adjicienda illis fuerant quae nesciebant, non quae didicerant evertenda. Et ille quidem, sicut in pristino sermone jam exposui, potuit hoc ita dicere, quia illa ipsa quae docuerat, si vellet eis sic aperire, ut in illo concipiuntur ab Angelis; hoc infirmitas humana in qua adhuc erant, ferre non", + "candidate_score": 0.639389, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_99", + "bdc_text": "Clarius forsitan in praesens , quod eo tempore dixi obscurius .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2410", + "psc_text": "de re quae futura erat, ponamus etiam futuri temporis verbum, ubi pro tempore futuro posuit ipse praeteritum, nulla sententiae remanebit obscuritas: veluti si dixisset, Ego te clarificabo super terram, opus consummabo quod dedisti mihi ut faciam: et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum. Nempe ita planum est, sicut illud ubi ait, Clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te: et ipsa est omnino sententia, nisi quia et hic dictus est ejusdem clarificationis modus, ibi autem tacitus; tanquam illud isto exponeretur eis quos poterat permovere, quomodo Pater Filium, et maxime quomodo Patrem clarificaret et Filius. Dicendo enim clarificari a se Patrem super terram, se autem a Patre apud eumdem Patrem, modum profecto utriusque clarificationis ostendit. Ipse quippe Patrem clarificavit super terram, eum gentibus praedicando; Pater vero ipsum apud semetipsum, ad suam dexteram collocando. Sed ideo postea de clarificando Patre ubi ait, Ego te clarificavi, verbum praeteriti temporis ponere maluit, ut", + "candidate_score": 0.638106, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_97", + "bdc_text": "Interea nunquam cum anabaptistis signa nuda tenui in coena et Christum abesse a suis sacramentis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_138", + "psc_text": "Quando autem nec ad hoc dignum se dicit, vere plenus Spiritu sancto erat, qui sic servus Dominum agnovit, et ex servo amicus fieri meruit. 10. Haec in Bethania facta sunt trans Jordanem, ubi erat Joannes baptizans. Altera die vidit Joannes Jesum venientem ad se, et ait: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi. Nemo sibi arroget, et dicat quia ipse auferat peccatum mundi. Jam intendite, contra quos superbos intendebat digitum Joannes. Nondum erant nati haeretici, et jam ostendebantur: contra illos clamabat tunc a fluvio, contra quos modo clamat ex Evangelio. Venit Jesus; et quid dicit ille? Ecce Agnus Dei. Si agnus innocens, et Joannes agnus. An non et ipse innocens? Sed quis innocens? quantum innocens? Omnes ex illa traduce veniunt et ex illa propagine, de qua cantat gemens David: Ego in iniquitate conceptus sum, et in peccatis mater mea in utero me aluit (Psal. L, 7) . Solus ergo", + "candidate_score": 0.637399, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_87", + "bdc_text": "Et ut is tunc „est“ pro „significat“ exposuit Zwingli übernahm diese tropische Auslegung des Wortes \"est\" offenbar aus einem Brief von Kornelis Hoen ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_0", + "psc_text": "TRACTATUS I. In illud Joannis, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, etc., usque ad id, Et tenebrae eam non comprehenderunt. Cap. I, V\\. 1-5. 1. Intuens quod modo audivimus ex lectione apostolica, quod animalis homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei (I Cor. II, 14), et cogitans, in hac praesenti turba Charitatis vestrae necesse esse ut multi sint animales, qui adhuc secundum carnem sapiant, nondumque se possint ad spiritualem intellectum erigere, haesito vehementer, quomodo, ut Dominus dederit, possim dicere, vel pro modulo meo explicare quod lectum est ex Evangelio, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc enim animalis homo non percipit. Quid ergo, fratres? silebimus hinc? Quare ergo legitur, si silebitur? aut quare auditur, si non exponitur? sed et quid exponitur, si non intelligitur? Itaque quoniam rursum esse non dubito in numero vestro quosdam, a", + "candidate_score": 0.637128, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_129_131", + "bdc_text": "Borrhaus , der sich eine Zeitlang als Täufer ansah , sollte einige Monate später ( [ März/April 1545 ] , Zürich StA , E II 343 , 315 ) Bullinger zu dessen Verteidigung gegen Luther im Abendmahlsstreit gratulieren , während Myconius den wiederaufflammenden Streit zwischen Luther und Zürich höchst bedauerte und fürchtete ; s. Myconius an Farel , 23 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1916", + "psc_text": "demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis aliqua separari etiam ante messem urgens causa compellit, fieri sine Ecclesiae perturbatione non possit. Hanc perturbationem sanctorum suorum per schismaticos et haereticos futuram, quodammodo praenuntians Dominus, praefiguravit in seipso, cum exituro Juda homine malo, et commixtionem frumenti, in qua diu fuerat toleratus, separatione apertissima relicturo, turbatus est non carne, sed spiritu. Spirituales enim ejus in hujusmodi scandalis non perversitate, sed charitate turbantur; ne forte in separatione aliquorum zizaniorum, simul aliquod eradicetur et triticum. 2. Turbatus itaque est Jesus spiritu, et protestatus est, et dixit: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me. Unus ex vobis, numero, non merito;", + "candidate_score": 0.636859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_221_223", + "bdc_text": "Vale in Christo et illi tecum semper . Basileae , 12 . martii anno 1544 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1752", + "psc_text": "Pauperes semper habebitis vobiscum, me autem non semper habebitis. Accipiant hoc et boni, sed non sint solliciti: loquebatur enim de praesentia corporis sui. Nam secundum majestatem suam, secundum providentiam, secundum ineffabilem et invisibilem gratiam, impletur quod ab eo dictum est, Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 20) . Secundum carnem vero quam Verbum assumpsit, secundum id quod de Virgine natus est, secundum id quod a Judaeis prehensus est, quod ligno confixus, quod de cruce depositus, quod linteis involutus, quod in sepulcro conditus, quod in resurrectione manifestatus, non semper habebitis vobiscum. Quare? Quoniam conversatus est secundum corporis praesentiam quadraginta diebus cum discipulis suis, et eis deducentibus videndo non sequendo, ascendit in coelum (Act. I, 3, 9, 10), et non est hic. Ibi est enim, sedet ad dexteram Patris: et hic est, non enim recessit praesentia majestatis. Aliter: secundum praesentiam majestatis semper habemus Christum; secundum praesentiam carnis, recte", + "candidate_score": 0.635871, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_5", + "bdc_text": "id quod non possem expectare de omnibus , qui apud vos docent de suggestu .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1565", + "psc_text": "(Isai. VII, 9, sec. LXX) . Quare ista commendo? Quia etiam cum verba haec obscura, sicut possum, exposuero, aut quia valde sunt abdita, vel ego eorum non apprehendero intelligentiam, vel explicandi quod intelligo non habuero facultatem, vel tam fuerit quisque tardus, ut etiam exponentem non sequatur; non de se desperet: maneat in fide, ambulet in via, audiat Apostolum dicentem, Et si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit: verumtamen in quod pervenimus, in eo ambulemus (Philipp. III, 15) . 8. Incipiamus ergo audire exponentem, quem audivimus proponentem. Dixit ergo iterum eis Jesus: Amen, amen dico vobis, quia ego sum ostium ovium. Ecce ipsum ostium quod clausum posuerat, aperuit. Ipse est ostium. Agnovimus, intremus, aut nos intrasse gaudeamus. Omnes quotquot venerunt, fures sunt et latrones. Quid est hoc, Domine, Omnes quotquot venerunt? Quid enim? tu non venisti? Sed intellige: Omnes quotquot venerunt dixi, utique praeter me. Recolamus ergo. Ante adventum", + "candidate_score": 0.635795, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_42_44", + "bdc_text": "Dezember 1535 hatten sich Leo Jud , Konrad Pellikan , Theodor Bibliander , Oswald Myconius und Simon Grynäus in Aarau ( Kt . Aargau) zu einem Gespräch über die geplante Abendmahlskonkordie mit den Lutheranern getroffen ; s. Köhler , ZL II 407f .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2548", + "psc_text": "Alternos quippe intelligendi sunt agere solere annos ambo pontifices, id est principes sacerdotum, qui erant illo tempore Annas et Caiphas, quos Lucas evangelista commemorat, narrans quo tempore coeperit Domini praecursor Joannes praedicare regnum coelorum, et congregare discipulos. Sic enim dicit: Sub principibus sacerdotum Anna et Caipha, factum est verbum Domini super Joannem Zachariae filium in deserto (Luc. III, 2) , et caetera. Proinde isti ambo pontifices vicissim suos annos agebant: et erat annus Caiphae quando passus est Christus. Ideo secundum Matthaeum cum comprehensus esset, ad eum ductus est: sed prius ad Annam secundum Joannem venerunt cum illo; non quia collega, sed quia socer ejus erat. Et credendum est secundum voluntatem Caiphae id esse factum, vel etiam domos eorum ita fuisse positas, ut non deberet Annas a transeuntibus praeteriri. 6. Sed cum dixisset Evangelista quod eum ligatum miserit Annas ad Caipham, reversus est ad locum narrationis, ubi reliquerat Petrum, ut explicaret", + "candidate_score": 0.635754, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_5_7", + "bdc_text": "id quod non possem expectare de omnibus , qui apud vos docent de suggestu . Putabam me habere isthic et filios ; nescio , an ex eis sint facti fratres metamorphosi aliqua .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2429", + "psc_text": "Omnia quae audivi a Patre meo, nota feci vobis (Id. XV, 15) : quod nondum fecerat, sed loquebatur quasi fecisset, quod immobiliter esse praefixum sciebat ut faceret. 5. Quid est autem, Quos dedisti mihi de mundo? Dictum est enim de illis quod non esset de mundo. Sed hoc illis regeneratio praestitit, non generatio. Quid est etiam quod sequitur, Tui erant et mihi eos dedisti? An aliquando erant Patris, quando non erant unigeniti Filii ejus; et habuit aliquando Pater aliquid sine Filio? Absit. Verumtamen habuit aliquid aliquando Deus Filius, quod nondum habuit idem ipse homo Filius; quia nondum erat homo factus ex matre, quando tamen habebat universa cum Patre. Quapropter quod dixit, Tui erant, non inde se separavit Deus Filius, sine quo nihil unquam Pater habuit; sed solet ei tribuere omne quod potest, a quo est ipse qui potest. A quo enim habet ut sit, ab illo habet ut possit; et", + "candidate_score": 0.634866, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_99", + "bdc_text": "Clarius forsitan in praesens , quod eo tempore dixi obscurius .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2408", + "psc_text": "sec. LXX) . 5. Secundum hoc etiam quod sequitur dicit: Et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum, claritate quam habui, priusquam mundus esset, apud te. Nam supra dixerat, Pater, venit hora, clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te: in quo verborum ordine ostenderat prius a Patre clarificandum Filium, ut Patrem clarificaret Filius. Modo autem dixit, Ego te clarificavi super terram, opus consummavi quod dedisti mihi ut faciam: et nunc clarifica me; tanquam prior ipse Patrem clarificaverit, a quo deinde ut clarificetur exposcit. Ergo intelligendum est utroque verbo superius usum secundum id quod futurum erat, eoque ordine quo futurum erat, Clarifica Filium, ut te clarificet Filius: modo vero usum fuisse verbo praeteriti temporis de re futura, ubi ait, Ego te clarificavi super terram, opus consummavi quod dedisti mihi ut faciam. Deinde dicendo, Et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum, quasi posterius esset clarificandus a Patre, quem prius ipse", + "candidate_score": 0.634802, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_99", + "bdc_text": "Clarius forsitan in praesens , quod eo tempore dixi obscurius .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2409", + "psc_text": "erat, Clarifica Filium, ut te clarificet Filius: modo vero usum fuisse verbo praeteriti temporis de re futura, ubi ait, Ego te clarificavi super terram, opus consummavi quod dedisti mihi ut faciam. Deinde dicendo, Et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum, quasi posterius esset clarificandus a Patre, quem prius ipse clarificaverat; quid ostendit, nisi superius ubi ait, Ego te clarificavi super terram, ita locutum se fuisse, tanquam fecisset quod facturus esset; hic autem poposcisse ut Pater faceret, per quod illud Filius facturus esset, id est, ut Pater clarificaret Filium, per quam Filii clarificationem etiam Filius clarificaturus esset Patrem? Denique si de re quae futura erat, ponamus etiam futuri temporis verbum, ubi pro tempore futuro posuit ipse praeteritum, nulla sententiae remanebit obscuritas: veluti si dixisset, Ego te clarificabo super terram, opus consummabo quod dedisti mihi ut faciam: et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum. Nempe ita planum est, sicut illud", + "candidate_score": 0.633674, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_67_69", + "bdc_text": "Dum enim se movent , ut sunt irrequieti , nec mihi tacere licet . Abigam enim lupum , qui meis ovibus adpropinquare nititur ; opus est officii .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1573", + "psc_text": "qui audierunt, oves erant? Ecce audivit Judas, et lupus erat: sequebatur, sed pelle ovina tectus pastori insidiabatur. Aliqui vero eorum qui Christum crucifixerunt, non audiebant, et oves erant: ipsos enim videbat in turba, quando dicebat, Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum (Joan. VIII, 28) . Quomodo enim ista solvitur quaestio? Audiunt non oves, et non audiunt oves; sequuntur vocem pastoris quidam lupi, et ei quaedam contradicunt oves; postremo pastorem occidunt oves. Solvitur quaestio: respondet enim aliquis, et dicit, Sed quando non audiebant, oves nondum erant, tunc lupi erant; vox audita eos mutavit, et ex lupis oves fecit: quando ergo factae sunt oves, audierunt, et pastorem invenerunt, pastoremque secutae sunt; pastoris promissa speraverunt, quia jussa fecerunt. 11. Soluta est utcumque ista quaestio, et cuiquam forte sufficiat. Me autem adhuc movet, et quid me moveat communico vobiscum, ut quodammodo quaerens vobiscum, revelante illo vobiscum merear invenire. Quid ergo me", + "candidate_score": 0.63264, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_99", + "bdc_text": "Clarius forsitan in praesens , quod eo tempore dixi obscurius .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_507", + "psc_text": "? Sit ante te quod non vis esse ante Deum. Si autem post te feceris peccatum tuum, retorquet illud tibi Deus ante oculos tuos; et tunc retorquet, quando jam poenitentiae fructus nullus erit. 14. Currite, ne tenebrae vos comprehendant (Joan. XII, 35), fratres mei: evigilate ad salutem vestram, evigilate dum tempus est; nullus retardetur a templo Dei, nullus retardetur ab opere Domini, nullus avocetur ab oratione continua, nullus a solita devotione fraudetur. Evigilate ergo cum dies est: lucet dies, Christus est dies. Paratus est ignoscere, sed agnoscentibus; punire autem defendentes se, et justos se jactantes, et putantes se esse aliquid, cum nihil sint. In dilectione autem ejus et in misericordia ejus qui ambulat, etiam liberatus ab illis lethalibus et grandibus peccatis, qualia sunt facinora, homicidia, furta, adulteria; propter illa quae minuta videntur esse peccata linguae, aut cogitationum, aut immoderationis in rebus concessis, facit veritatem confessionis, et venit ad lucem in", + "candidate_score": 0.63152, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_193", + "bdc_text": "At postquam totis viribus illis innitor , consultius forsitan fuisset et amicius meo videre , si tu prius de rei veritate quęsivisses ex me .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2383", + "psc_text": "volentes ab eo aliquid discere, illis profecto id opus erat, ut scirent aliqua ab illo qui noverat omnia. Nimirum ergo propterea non opus erat ut eum quis interrogaret. Quoniam nos quando interrogamur ab eis qui volunt aliquid a nobis scire, ex ipsis interrogationibus eorum cognoscimus quid velint discere; opus est ergo nobis ab eis interrogari, quos docere aliquid volumus, ut inquisitiones eorum quibus respondendum est noverimus: illi autem ne id quidem opus erat, qui omnia noverat; nec opus habebat quod ab eo quisque scire vellet, per ejus interrogationem cognoscere, quia prius quam interrogaretur, interrogaturi noverat voluntatem. Sed ideo se patiebatur interrogari, ut vel eis qui tunc aderant, vel qui haec sive dicta fuerant audituri, sive scripta lecturi, quales essent, a quibus interrogabatur, ostenderet; eoque modo nossemus vel quibus non circumveniretur fraudibus, vel quibus apud eum proficeretur accessibus. Praevidere autem cogitationes hominum, et ideo non opus habere ut eum quis interrogaret,", + "candidate_score": 0.630705, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_31", + "bdc_text": "der Vorname ergibt sich aus Bullingers Antwort vom 21 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1758", + "psc_text": "V, 22) . Nam et haec interjectio esse perhibetur, affectum indignantis ostendens. 3. Benedictus autem qui venit in nomine Domini, rex Israel, sic potius accipiendum est, ut in nomine Domini, in nomine Dei Patris intelligatur: quamvis possit intelligi etiam in nomine suo, quia et ipse Dominus est. Unde et alibi scriptum est, Pluit Dominus a Domino (Gen. XIX, 24) . Sed verba ejus melius nostrum dirigunt intellectum, qui ait: Ego veni in nomine Patris mei, et non suscepistis me: alius veniet in nomine suo, hunc suscipietis (Joan. V, 43) . Humilitatis enim magister est Christus, qui humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis (Philipp. II, 8). Non itaque amittit divinitatem, quando nos docet humilitatem: in illa est Patri aequalis, in hac nobis similis: per quod Patri est aequalis, nos ut essemus creavit; per quod nobis est similis, ne periremus redemit. 4. Has ei laudes turba dicebat, Hosanna,", + "candidate_score": 0.630488, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_193", + "bdc_text": "At postquam totis viribus illis innitor , consultius forsitan fuisset et amicius meo videre , si tu prius de rei veritate quęsivisses ex me .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1329", + "psc_text": "secundum quod videtis aliud sum, et aliud secundum quod non videtis; Patrem autem meum loquor occultus occultum: prius est ut me noveritis; tunc et Patrem meum scietis. 3. Si enim me sciretis, et Patrem meum forsitan sciretis. Ille qui omnia scit, quando dicit forsitan, non dubitat, sed increpat. Attende enim quomodo increpative dicatur ipsum forsitan, quod videtur esse verbum dubitationis. Sed dubitationis verbum est quando dicitur ab homine, ideo dubitante quia nesciente: cum vero dicitur a Deo verbum dubitationis, cum Deum nihil utique lateat, illa dubitatione arguitur infidelitas, non opinatur divinitas. Homines enim de his rebus quas certas habent, aliquando increpative dubitant, id est, verbum dubitationis ponunt, cum corde non dubitent: velut si indigneris servo tuo et dicas, Contemnis me; considera, forsitan dominus tuus sum. Hinc et Apostolus ad quosdam contemptores suos loquens ait: Puto autem, et ego Spiritum Dei habeo (I Cor. VII, 40) . Qui dicit, puto, dubitare", + "candidate_score": 0.629894, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_85", + "bdc_text": "Matthaeum et Acta habebam inin über der Zeile nachgetragen. manibus , ubi semel atque iterum materia ista incidit.", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2644", + "psc_text": "evangelista testatur, Palpate, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere (Luc. XXIV, 39) : vel quando dixit discipulo Thomae, Infer digitum tuum huc, et vide manus meas, et affer manum tuam, et mitte in latus meum. Quis autem tam sit absurdus, ut dicat eum a discipulis quidem antequam ad Patrem ascendisset, voluisse se tangi; a mulieribus autem noluisse, nisi cum ascendisset ad Patrem? Sed nec sic, qui vellet, desipere sineretur. Leguntur enim etiam feminae post resurrectionem antequam ad Patrem ascenderet, tetigisse Jesum, in quibus erat etiam ipsa Maria Magdalene, narrante Matthaeo quod occurrerit illis Jesus dicens, Avete. Illae autem accesserunt, inquit, et tenuerunt pedes ejus et adoraverunt eum (Matth. XXVIII, 9) . Hoc a Joanne praetermissum est, sed a Matthaeo verum dictum. Restat ergo ut aliquod in his verbis lateat sacramentum; quod sive inveniamus, sive invenire minime valeamus, inesse tamen nullo modo dubitare debemus.", + "candidate_score": 0.629886, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_6_8", + "bdc_text": "Putabam me habere isthic et filios ; nescio , an ex eis sint facti fratres metamorphosi aliqua . Nec dubium , quin et quosdam habeam non sane amicosAuf wen Myconius anspielt , ist nicht bekannt .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1335", + "psc_text": "vobiscum sum, et me nescitis? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 8, 9) . Numquid habet ista sententia verbum dubitationis? numquid dixit, Qui me vidit, forsitan vidit et Patrem? Quare? Quia fidelis audiebat, non fidei persecutor: ideo non erat Dominus increpator, sed doctor. Qui me vidit, vidit et Patrem; et hic, Si me sciretis, et Patrem meum sciretis: tollamus verbum quo notata est infidelitas audientium, et ipsa sententia est. 6. Jam hesterno die commendavimus Charitati vestrae, et diximus sententias Joannis evangelistae, quibus nobis narrat quod a Domino didicit, nec discutiendas fuisse si fieri posset, nisi haereticorum commenta compellerent. Breviter ergo hesterno die, insinuavimus Charitati vestrae, esse haereticos qui vocantur Patripassiani, vel a suo auctore Sabelliani: hi dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius; nomina diversa, unam vero esse personam. Cum vult, Pater est, inquiunt; cum vult, Filius: tamen unus est. Item sunt alii haeretici qui vocantur Ariani.", + "candidate_score": 0.629591, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_91", + "bdc_text": "Gottfried W. Locher , Huldrych Zwingli in neuer Sicht , Stuttgart 1969 , S. 258f. , ita et ego , Siehe tatsächlich Kirchhofer , Myconius 355 , wo aus einer noch vorhandenen Predigt des Myconius ( s.", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1154", + "psc_text": "eo loco, Nonne Moyses dedit vobis Legem, et nemo ex vobis facit Legem? usque ad id, Nolite judicare secundum faciem, sed justum judicium judicate. Cap. VII, V\\. 19-24. 1. Evangelii sancti lectionem, de qua pridem Charitati vestrae locuti sumus, ista quae modo lecta est, hodierna consequitur. Dominum loquentem audiebant et discipuli et Judaei; veritatem loquentem audiebant, et veraces et mendaces; charitatem loquentem audiebant et amici et inimici; bonum loquentem audiebant et boni et mali. Illi audiebant, sed ille discernebat; et quibus sermo prodesset et profuturus esset, videbat et praevidebat. In illis enim qui tunc erant videbat, in nobis qui futuri eramus praevidebat. Nos itaque sic audiamus Evangelium, quasi praesentem Dominum; nec dicamus, O illi felices qui eum videre potuerunt! quia multi in eis qui viderunt, et occiderunt; multi autem in nobis qui non viderunt, et crediderunt. Quod enim pretiosum sonabat de ore Domini, et propter nos scriptum est, et nobis", + "candidate_score": 0.628897, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_171", + "bdc_text": "Placidus ( ut passim ad amicos ) docet , quemadmodum ex epistola dictaSiehe oben Anm. 25 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2146", + "psc_text": "Itane tunc servi non erimus, quando boni servi fuerimus? Et quis contradicere potest veritati quae ait, Jam non dico vos servos? Et cur hoc dixerit, docet: Quia servus, inquit, nescit quid faciat dominus ejus. Numquidnam servo bono et probato dominus ejus non etiam secreta sua committit? Quid est ergo quod ait, Servus nescit quid faciat dominus ejus? Verum, esto, nescit quid faciat; numquid nescit etiam quid praecipiat? Nam et si hoc nescit, quomodo servit? Aut quomodo servus est, qui non servit? Et tamen Dominus loquitur, Vos amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis. Jam non dico vos servos. O rem mirabilem! Cum servire non possimus, nisi praecepta Domini fecerimus, quomodo praecepta faciendo servi non erimus? Si servus non ero praecepta faciendo, et nisi praecepta fecero, servire non potero; ergo serviendo servus non ero. 3. Intelligamus, fratres, intelligamus, et hoc in nobis Dominus faciat ut intelligamus, faciat etiam ut", + "candidate_score": 0.628323, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_77", + "bdc_text": "Valent certe memoria , si norunt , quid ego tum docuerim , praesertim de coena .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_203", + "psc_text": "20. Non respuo Joannem, sed potius credo Joanni. Quid credo Joanni? Quod didicit per columbam. Quid didicit per columbam? Hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Jam ergo, fratres, tenete hoc, et cordibus vestris infigite. Si enim hodie voluero plenius dicere quare per columbam, tempus non sufficit. Quia enim res discenda insinuata est Joanni per columbam, quam non noverat in Christo Joannes, quamvis jam nosset Christum, exposui quantum arbitror Sanctitati vestrae: sed quare hanc ipsam rem per columbam oportuit demonstrari, si breviter dici posset, dicerem: sed quia diu dicendum est, et onerare vos nolo, quomodo adjutus sum orationibus vestris, ut illud quod promisi, implerem; adjuvante etiam atque etiam pia intentione et votis bonis, et illud apparebit vobis, quare Joannes quod didicit in Domino, quia ipse est qui baptizat in Spiritu sancto, et nulli servo suo translegavit potestatem baptizandi, non debuit discere nisi per columbam. TRACTATUS VI. In eumdem Evangelii locum.", + "candidate_score": 0.627469, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_91_93", + "bdc_text": "Gottfried W. Locher , Huldrych Zwingli in neuer Sicht , Stuttgart 1969 , S. 258f. , ita et ego , Siehe tatsächlich Kirchhofer , Myconius 355 , wo aus einer noch vorhandenen Predigt des Myconius ( s. oben Nr. 1846 , Anm. 2 ) aus dem Jahr 1543 zitiert wird . Siehe ferner Myconius an Melanchthon , 9 . Juni 1544 ( Pollet , Bucer II 369 )", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2548", + "psc_text": "Alternos quippe intelligendi sunt agere solere annos ambo pontifices, id est principes sacerdotum, qui erant illo tempore Annas et Caiphas, quos Lucas evangelista commemorat, narrans quo tempore coeperit Domini praecursor Joannes praedicare regnum coelorum, et congregare discipulos. Sic enim dicit: Sub principibus sacerdotum Anna et Caipha, factum est verbum Domini super Joannem Zachariae filium in deserto (Luc. III, 2) , et caetera. Proinde isti ambo pontifices vicissim suos annos agebant: et erat annus Caiphae quando passus est Christus. Ideo secundum Matthaeum cum comprehensus esset, ad eum ductus est: sed prius ad Annam secundum Joannem venerunt cum illo; non quia collega, sed quia socer ejus erat. Et credendum est secundum voluntatem Caiphae id esse factum, vel etiam domos eorum ita fuisse positas, ut non deberet Annas a transeuntibus praeteriri. 6. Sed cum dixisset Evangelista quod eum ligatum miserit Annas ad Caipham, reversus est ad locum narrationis, ubi reliquerat Petrum, ut explicaret", + "candidate_score": 0.627423, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_180", + "bdc_text": "Die Wörter \"et vino \" und \"vere\" ( vor \"adesse\" ) hat Myconius hier selbst hinzugefügt .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_28", + "psc_text": "Ecce quid fieri voluit propter te, illud quod in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Quare hoc factum est propter te? Ut sugeres, qui manducare non poteras. Omnino ergo, fratres, sic accipite, Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Universa enim creatura per ipsum facta est, major, minor: per ipsum facta sunt supera, infera; spiritualis, corporalis, per ipsum facta sunt. Nulla enim forma, nulla compages, nulla concordia partium, nulla qualiscumque substantia, quae potest habere pondus, numerum, mensuram, nisi per illud Verbum est, et ab illo Verbo creatore, cui dictum est, Omnia in mensura, et numero, et pondere disposuisti (Sap. XI, 21) . 14. Nemo ergo vos fallat, quando forte taedium patimini ad muscas. Etenim aliqui derisi sunt a diabolo, et ad muscas capti sunt. Solent enim aucupes ponere in muscipula muscas, ut esurientes aves decipiant: sic et isti ad muscas", + "candidate_score": 0.627051, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_171", + "bdc_text": "Placidus ( ut passim ad amicos ) docet , quemadmodum ex epistola dictaSiehe oben Anm. 25 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_284", + "psc_text": "alius docet legem: ipse illam docet qui illam dedit; ipse est magister legis suae, et docet illam. Et misericordia est in lingua ipsius, ideo misericorditer docet legem, sicut dictum est de sapientia, Legem autem et misericordiam in lingua portat (Prov. XXXI, 26) . Noli timere, ne implere legem non possis, fuge ad misericordiam. Si multum est ad te legem implere, utere pacto illo, utere chirographo, utere precibus quas tibi constituit et composuit jurisperitus coelestis. 11. Qui enim habent causam, et volunt supplicare imperatori, quaerunt aliquem scholasticum jurisperitum, a quo sibi preces componantur; ne forte si aliter petierint quam oportet, non solum non impetrent quod petunt, sed et poenam pro beneficio consequantur. Cum ergo quaererent supplicare Apostoli, et non invenirent quomodo adirent imperatorem Deum, dixerunt Christo, Domine, doce nos orare: hoc est, Jurisperite noster, assessor, imo consessor Dei, compone nobis preces. Et docuit Dominus de libro juris coelestis, docuit quomodo orarent:", + "candidate_score": 0.626392, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_35_37", + "bdc_text": "s. HBBibl I 679.683 ) , und starb als Märtyrer in St. Andrews . Der hier angesprochene Brief Bullingers an Wishart fehlt. - Lit. : Martin Holt Dotter weich , in :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2708", + "psc_text": "beatum Petrum per ingentem martyrii gloriam, ab onere ipsius corporis solverit, eique concesserit quod apostolus Paulus se concupisse dixit, et scripsit, Dissolvi et esse cum Christo (Philipp. I, 23) . Si autem quod magis creditur, ideo sanctus Joannes ait, non dixisse Dominum, Non moritur, ne illis verbis quae dixit, hoc voluisse intelligi putaretur; corpusque ejus in sepulcro ejus exanime sicut aliorum mortuorum jacet: restat ut si vere ibi fit quod sparsit fama de terra, quae subinde ablata succrescit, aut ideo fiat ut eo modo commendetur pretiosa mors ejus, quoniam non eam commendat martyrium (non enim eum pro fide Christi persecutor occidit), aut propter aliquid aliud quod nos latet. Manet tamen quaestio cur dixerit Dominus de homine morituro, Sic eum volo manere donec veniam. 4. Illud etiam in his duobus apostolis Petro et Joanne quem non moveat ad quaerendum, cur Joannem plus dilexerit Dominus, cum ipsum Dominum plus dilexerit Petrus? Ubicumque", + "candidate_score": 0.623238, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_77", + "bdc_text": "Valent certe memoria , si norunt , quid ego tum docuerim , praesertim de coena .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_179", + "psc_text": "disceret: nec hoc forte oportebat, nisi ut per columbam disceret. Quid dicam de columba, fratres mei? aut quando mihi sufficit facultas vel cordis vel linguae, dicere quomodo volo? Et forte non digne volo quomodo dicendum est; nec si tamen possum dicere quomodo volo: quanto minus quomodo dicendum est? Ego a meliore hoc audire vellem, non vobis dicere. 11. Discit Joannes eum quem noverat: sed in eo discit in quo eum non noverat; in quo noverat non discit. Et quid noverat? Dominum. Quid non noverat? Potestatem dominici baptismi in nullum hominem a Domino transituram, sed ministerium plane transiturum: potestatem a Domino in neminem, ministerium et in bonos et in malos. Non exhorreat columba ministerium malorum, respiciat Domini potestatem. Quid tibi facit malus minister, ubi bonus est Dominus? Quid te impedit malitiosus praeco, si est benevolus judex? Joannes didicit per columbam hoc. Quid est quod didicit? Ipse repetat: Ipse mihi dixit, inquit,", + "candidate_score": 0.622419, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_20", + "bdc_text": "Myconius hatte Bullinger auch schon früher entsprechende Vorhaltungen gemacht ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1980", + "psc_text": "jam ibi sunt mansiones multae, et non est opus aliquam praeparare: rursus dicit. Et si abiero, et praeparavero vobis locum; iterum venio, et accipiam vos ad me ipsum, ut ubi ego sum et vos sitis. Quomodo vadit, et parat locum, si jam multae mansiones sunt? Si quo minus, dixisset, Vado parare. Aut si adhuc parandus est, cur non merito dixisset, Vado parare? An istae mansiones et sunt, et parandae sunt? Si quo minus enim essent, dixisset, Vado parare. Et tamen quia ita sunt ut parandae sint, non eas vadit parare sicut sunt: sed si abierit et paraverit sicut futurae sunt, iterum veniens accipiet suos ad seipsum, ut ubi est ipse, sint etiam ipsi. Quomodo ergo mansiones in domo Patris non aliae, sed ipsae, et sine dubio jam sunt sicut parandae non sunt, et nondum sunt sicut parandae sunt? Quomodo putamus, nisi quomodo etiam propheta praedicat Deum, quia fecit quae futura", + "candidate_score": 0.620684, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_137", + "bdc_text": "Da Myconius ' Weihnachtspredigt nicht überliefert ist , kann nur vermutet werden , welche Stelle er meint .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1174", + "psc_text": "unde sit. Haec opinio apud Judaeos unde nata fuerit, quod Christus cum venerit, nemo scit unde sit (non enim inaniter nata est); si consideremus Scripturas, invenimus, fratres, quoniam sanctae Scripturae dixerunt de Christo, quoniam Nazaraeus vocabitur (Matth. II, 23) . Ergo praedixerunt unde sit. Rursus si locum nativitatis ejus quaeramus, tanquam inde sit ubi natus est; nec hoc latebat Judaeos, propter Scripturas quae ista praedixerant. Nam cum eum visa stella Magi quaererent adorare, venerunt ad Herodem, et dixerunt quid quaererent et quid vellent: ille autem convocatis eis qui Legem sciebant, quaesivit ab eis ubi Christus nasceretur: illi dixerunt, In Bethlehem Judae; et testimonium etiam propheticum protulerunt (Matth. II, 1-6). Si ergo Prophetae praedixerant et locum unde erat origo carnis ejus, et locum ubi eum peperit mater ejus; unde nata est ista opinio apud Judaeos, quam modo audivimus, Christus cum venerit, nemo scit unde sit, nisi quia utrumque praedicaverant et praenuntiaverant", + "candidate_score": 0.619403, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_184", + "bdc_text": "De suggestu nanque nihil debet dici , nisi cuius et coram domino te non pudeat .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2682", + "psc_text": "Peracta quippe illa piscatione, Dicit eis Jesus: Venite, prandete. Et nemo audebat discumbentium interrogare eum, Tu quis es? scientes quia Dominus est. Si ergo sciebant, quid opus erat ut interrogarent? si autem non opus erat, quare dictum est, non audebant; quasi opus esset, sed timore aliquo non auderent? Sensus ergo hic est: tanta erat evidentia veritatis, qua Jesus illis discipulis apparebat, ut eorum non solum negare, sed nec dubitare quidem ullus auderet; quoniam si quisquam dubitaret, utique interrogare deberet. Sic ergo dictum est, Nemo audebat eum interrogare, Tu quis es? ac si diceretur, Nemo audebat dubitare quod ipse esset. 2. Et venit Jesus, et accipit panem, et dat eis, et piscem similiter. Ecce dictum est etiam quid pranderent: de quo prandio aliquid suave ac salubre dicemus et nos, si pascat et nos. Superius narratum est quod isti discipuli, quando descenderunt in terram, viderunt prunas positas, et piscem superpositum, et panem.", + "candidate_score": 0.618886, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_31", + "bdc_text": "der Vorname ergibt sich aus Bullingers Antwort vom 21 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_434", + "psc_text": "ter me negabis (Matth. XXVI, 33, 34, et Luc. XXII, 33, 34) . Homo ergo nesciebat quid esset in se; sed Creator hominis noverat quid esset in homine. Crediderunt tamen in nomine ejus multi, et ipse Jesus non se credebat eis. Quid dicimus, fratres? Forte consequentia indicabunt nobis quid sibi vult mysterium verborum istorum. Quia crediderant in eum homines, manifestum est, verum est: nemo dubitat, Evangelium loquitur, verax Evangelista testatur. Item quia ipse Jesus non credebat semetipsum illis, et hoc manifestum est, et nullus christianus dubitat; quia et hoc Evangelium loquitur, et idem verax Evangelista testatur. Quare ergo crediderunt illi in nomine ejus, et Jesus non credebat semetipsum illis? Sequentia videamus. 3. Erat autem homo ex Pharisaeis, Nicodemus nomine, princeps Judaeorum: hic venit ad eum nocte, et dixit ei, Rabbi. Jam hoc nostis, quia Rabbi magister dicitur. Scimus quia a Deo venisti magister: nemo enim potest haec signa facere quae", + "candidate_score": 0.618186, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_137", + "bdc_text": "Da Myconius ' Weihnachtspredigt nicht überliefert ist , kann nur vermutet werden , welche Stelle er meint .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1731", + "psc_text": "56, et cap. XII, V\\. 1-11. 1. Hesternam lectionem sancti Evangelii, de qua locuti sumus quod Dominus dedit, hodierna sequitur, de qua locuturi sumus quod Dominus dabit. Quaedam in Scripturis tam manifesta sunt, ut potius auditorem quam expositorem desiderent: in eis nos immorari non oportet, ut necessariis in quibus immorandum est, tempus sufficiat. 2. Proximum ergo erat Pascha Judaeorum. Illum diem festum Judaei cruentum habere Domini sanguine voluerunt. Illo die festo occisus est Agnus, qui nobis eumdem diem festum suo sanguine consecravit. Consilium erat inter Judaeos de occidendo Jesu: ille qui de coelo venerat pati, propinquare voluit loco passionis, quia imminebat hora passionis. Ascenderunt ergo multi Jerosolymam de regione ante Pascha, ut sanctificarent seipsos. Hoc faciebant Judaei secundum praeceptum Domini, per sanctum Moysen in Lege mandatum, ut die festo quod Pascha erat, omnes undique convenirent, et illius diei celebratione sanctificarentur. Sed illa celebratio umbra erat futuri. Quia est, umbra futuri?", + "candidate_score": 0.617584, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_77", + "bdc_text": "Valent certe memoria , si norunt , quid ego tum docuerim , praesertim de coena .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_178", + "psc_text": "Paulus diceret, Baptismus meus; ne Petrus diceret, Baptismus meus. Ideo videte, intendite voces Apostolorum. Nemo Apostolorum dixit, Baptismus meus. Quamvis unum omnium esset Evangelium, tamen invenis dixisse, Evangelium meum: non invenis dixisse, Baptisma meum. 10. Hoc ergo didicit Joannes, fratres mei. Quod didicit Joannes per columbam, discamus et nos. Non enim columba Joannem docuit, et Ecclesiam non docuit, cui Ecclesiae dictum est, Una est columba mea (Cant. VI, 8) . Columba doceat columbam; noverit columba quod Joannes didicit per columbam. Spiritus sanctus in specie columbae descendit. Hoc autem quod discebat Joannes in columba, quare in columba didicit? Oportebat enim ut disceret: nec hoc forte oportebat, nisi ut per columbam disceret. Quid dicam de columba, fratres mei? aut quando mihi sufficit facultas vel cordis vel linguae, dicere quomodo volo? Et forte non digne volo quomodo dicendum est; nec si tamen possum dicere quomodo volo: quanto minus quomodo dicendum est? Ego a", + "candidate_score": 0.61697, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_72", + "bdc_text": "Docet quoque me experientia tranquillitatem conscientiae secus comparari non posse quam hoc modo .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1413", + "psc_text": "sine sono, quomodo loquitur Filio suo? Sic ergo, fratres, sic cogitate, quantum potestis, ut dixi, si licet parva magnis modo aliquo comparare; sic cogitate. Incorporaliter Pater locutus est Filio, quia incorporaliter Pater genuit Filium. Nec eum sic docuit quasi indoctum genuerit: sed hoc est eum docuisse, quod est scientem genuisse; et hoc est, docuit me Pater, quod est, scientem me genuit Pater. Si enim, quod pauci intelligunt, simplex est natura veritatis; hoc est Filio esse quod nosse. Ab illo ergo habet ut noverit, a quo habet ut sit: non ut prius ab illo esset, et ab illo postea nosset; sed quemadmodum illi gignendo dedit ut esset, sic gignendo dedit ut nosset: quia simplici, ut dictum est, naturae veritatis esse et nosse non est aliud atque aliud, sed hoc ipsum. 6. Dixit ergo ista Judaeis, et addidit: Et qui me misit mecum est. Jam hoc et ante dixerat, sed rem magnam", + "candidate_score": 0.616846, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_137", + "bdc_text": "Da Myconius ' Weihnachtspredigt nicht überliefert ist , kann nur vermutet werden , welche Stelle er meint .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1125", + "psc_text": "transiens, sed permanens in aeternum: ipsa erit festivitas, gaudium sine fine, aeternitas sine labe, serenitas sine nube. Haec cum dixisset, ipse mansit in Galilaea. Ut autem ascenderunt fratres ejus, tunc et ipse ascendit ad diem festum; non manifeste, sed quasi in occulto. Ideo non ad diem festum hunc, quia non gloriari temporaliter, sed aliquid docere salubriter, corrigere homines, de die festo aeterno admonere, amorem ab hoc saeculo avertere, et in Deum convertere cupiebat. Quid est autem, quasi latenter ascendit ad diem festum? Non vacat et hoc Domini. Videtur mihi, fratres, etiam hinc, quod quasi latenter ascendit, aliquid significare voluisse: nam consequentia docebunt sic eum ascendisse mediato die festo, id est mediatis illis diebus, ut etiam palam doceret. Sed quasi latenter dixit, ne se ostenderet hominibus. Non vacat quod latenter ascendit Christus ad diem festum, quia ipse latebat in illo die festo. Adhuc etiam ego quod dixi, in latibulo est. Manifestetur", + "candidate_score": 0.616836, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_193", + "bdc_text": "At postquam totis viribus illis innitor , consultius forsitan fuisset et amicius meo videre , si tu prius de rei veritate quęsivisses ex me .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1330", + "psc_text": "increpative dubitant, id est, verbum dubitationis ponunt, cum corde non dubitent: velut si indigneris servo tuo et dicas, Contemnis me; considera, forsitan dominus tuus sum. Hinc et Apostolus ad quosdam contemptores suos loquens ait: Puto autem, et ego Spiritum Dei habeo (I Cor. VII, 40) . Qui dicit, puto, dubitare videtur: sed ille increpabat, non dubitabat. Et ipse Dominus Christus alio loco increpans infidelitatem futuram generis humani: Cum venerit, inquit, Filius hominis, putas, inveniet fidem in terra (Luc. XVIII, 8) ? 4. Jam, quantum existimo, intellexistis quomodo sit positum forsitan: ne quis verborum appensor et syllabarum examinator, veluti latine loqui sciens, reprehendat verbum quod dixit Dei Verbum; et reprehendendo Dei Verbum, non eloquens, sed mutus remaneat. Quis enim loquitur sic, quomodo loquitur Verbum quod erat in principio apud Deum? Noli verba ista considerare, et ex his verbis assuetis illud Verbum metiri velle quod Deus est. Audis enim Verbum et contemnis;", + "candidate_score": 0.616706, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_31", + "bdc_text": "der Vorname ergibt sich aus Bullingers Antwort vom 21 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2180", + "psc_text": "omnia facient vobis propter nomen meum, vel ita dictum est, propter quod vos patimini; vel ita, propter quod et ipsi faciunt: quia et hoc in vobis dum persequuntur, oderunt. Et addidit: Quia nesciunt eum qui misit me. Hoc secundum eam scientiam dictum intelligendum est, de qua et alibi scriptum est, Scire autem te, sensus est consummatus (Sap. VI, 16) . Hac quippe scientia qui sciunt Patrem a quo missus est Christus, nullo modo persequuntur eos quos colligit Christus; quia et ipsi cum eis colliguntur a Christo. TRACTATUS LXXXIX. De eo quod dicit Dominus, Si non venissem, et locutus eis fuissem; usque ad id, Qui me odit, et Patrem meum odit. Cap. XV, V\\ V\\. 22, 23. 1. Superius dixerat Dominus ad discipulos suos: Si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt: sed haec omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui misit", + "candidate_score": 0.616704, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_193", + "bdc_text": "At postquam totis viribus illis innitor , consultius forsitan fuisset et amicius meo videre , si tu prius de rei veritate quęsivisses ex me .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1335", + "psc_text": "vobiscum sum, et me nescitis? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 8, 9) . Numquid habet ista sententia verbum dubitationis? numquid dixit, Qui me vidit, forsitan vidit et Patrem? Quare? Quia fidelis audiebat, non fidei persecutor: ideo non erat Dominus increpator, sed doctor. Qui me vidit, vidit et Patrem; et hic, Si me sciretis, et Patrem meum sciretis: tollamus verbum quo notata est infidelitas audientium, et ipsa sententia est. 6. Jam hesterno die commendavimus Charitati vestrae, et diximus sententias Joannis evangelistae, quibus nobis narrat quod a Domino didicit, nec discutiendas fuisse si fieri posset, nisi haereticorum commenta compellerent. Breviter ergo hesterno die, insinuavimus Charitati vestrae, esse haereticos qui vocantur Patripassiani, vel a suo auctore Sabelliani: hi dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius; nomina diversa, unam vero esse personam. Cum vult, Pater est, inquiunt; cum vult, Filius: tamen unus est. Item sunt alii haeretici qui vocantur Ariani.", + "candidate_score": 0.615815, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_1", + "bdc_text": "Scripsisti literas ad me , mi Bullingere , 12 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_424", + "psc_text": "μεσημβρία, quod est Meridies: Anatole, dysis, arctos, mesembria, capita verborum Adam habent. Quomodo ergo ibi invenimus et quadragenarium senarium numerum? Quia caro Christi de Adam erat. Ad litteras numeros computant Graeci. Quod nos facimus a litteram, ipsi lingua sua ponuat alpha α, et vocatur alpha α unum. Ubi autem in numeris scribunt beta β, quod est b ipsorum, vocatur in numeris duo. Ubi scribunt gamma γ, vocatur in numeris ipsorum tria. Ubi scribunt delta δ, vocatur in numeris ipsorum quatuor: et sic per omnes litteras numeros habent. M, quod nos dicimus, et illi dicunt my μ, quadraginta significat: dicunt enim my μ τεσσαράκοντα. Jam videte istae litterae quem numerum habeant; et ibi invenietis quadraginta sex annis aedificatum templum. Habet enim Adam alpha α, quod est unum: habet delta δ, quod sunt quatuor; habes quinque: habet iterum alpha α, quod est unum; habes sex: habet et my μ, quod est quadraginta:", + "candidate_score": 0.6155, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_103", + "bdc_text": "modo tu mihi credas mei moris non esse sic loqui .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1701", + "psc_text": "dormitione somni diceret. Tunc ergo dixit eis Jesus manifeste. Subobscure enim dixerat, dormit: ait ergo manifeste, Lazarus mortuus est: et gaudeo propter vos, ut credatis; quia non eram ibi. Et scio quia mortuus est, et non ibi eram: aeger enim, non mortuus, fuerat nuntiatus. Sed quid lateret eum qui creaverat, et ad cujus manus anima morientis exierat? Hoc est quod ait, Gaudeo propter vos, ut credatis; quia non ibi eram: ut jam inciperent admirari, quia Dominus potuit dicere mortuum, quod nec viderat nec audierat. Ubi sane meminisse debemus quod adhuc etiam ipsorum discipulorum qui in eum jam crediderant, miraculis aedificabatur fides: non ut ea quae non erat, esse inciperet, sed ut ea quae jam esse coeperat, cresceret; quamvis tali verbo usus sit, quasi tunc credere inciperent. Non enim ait, Gaudeo propter vos, ut fides vestra augeatur, sive firmetur; sed ait, ut credatis: quod intelligendum est, ut amplius robustiusque credatis. 12.", + "candidate_score": 0.614745, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_103", + "bdc_text": "modo tu mihi credas mei moris non esse sic loqui .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1658", + "psc_text": "vobis, et non creditis; opera quae ego facio in nomine Patris mei, haec testimonium perhibent de me: sed vos non creditis, quia non estis ex ovibus meis. Jam supra ( in Tract. 45) didicistis quae sint oves: estote oves. Oves credendo sunt, oves pastorem sequendo sunt, oves redemptorem non contemnendo sunt, oves per ostium intrando sunt, oves exeundo et pascua inveniendo sunt, oves vita aeterna perfruendo sunt. Quomodo ergo istis dixit, Non estis ex ovibus meis? Quia videbat eos ad sempiternum interitum praedestinatos, non ad vitam aeternam sui sanguinis pretio comparatos. 5. Oves meae vocem meam audiunt, et cognosco eas, et sequuntur me: et ego vitam aeternam do eis. Ecce sunt pascua. Si recolitis, superius dixerat, Et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet. Ingressi sumus credendo, egredimur moriendo. Sed quomodo per ostium fidei ingressi sumus, sic fideles de corpore exeamus: sic enim per ipsum ostium egredimur, ut pascua invenire possimus.", + "candidate_score": 0.611555, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_45_47", + "bdc_text": "Myconius hatte in seinem Brief an Bullinger vom 9 . November 1535 ein solches Treffen angeregt ; s. HBBW V , Nr. 673 , 33-35 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1731", + "psc_text": "56, et cap. XII, V\\. 1-11. 1. Hesternam lectionem sancti Evangelii, de qua locuti sumus quod Dominus dedit, hodierna sequitur, de qua locuturi sumus quod Dominus dabit. Quaedam in Scripturis tam manifesta sunt, ut potius auditorem quam expositorem desiderent: in eis nos immorari non oportet, ut necessariis in quibus immorandum est, tempus sufficiat. 2. Proximum ergo erat Pascha Judaeorum. Illum diem festum Judaei cruentum habere Domini sanguine voluerunt. Illo die festo occisus est Agnus, qui nobis eumdem diem festum suo sanguine consecravit. Consilium erat inter Judaeos de occidendo Jesu: ille qui de coelo venerat pati, propinquare voluit loco passionis, quia imminebat hora passionis. Ascenderunt ergo multi Jerosolymam de regione ante Pascha, ut sanctificarent seipsos. Hoc faciebant Judaei secundum praeceptum Domini, per sanctum Moysen in Lege mandatum, ut die festo quod Pascha erat, omnes undique convenirent, et illius diei celebratione sanctificarentur. Sed illa celebratio umbra erat futuri. Quia est, umbra futuri?", + "candidate_score": 0.609182, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_103", + "bdc_text": "modo tu mihi credas mei moris non esse sic loqui .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_758", + "psc_text": "quomodo honorificas Patrem, si vis honorificare et Patrem et Filium. 7. Amen, amen dico vobis, quia qui verbum meum audit, et credit ei qui misit me, habet vitam aeternam; et in judicium non venit, sed transiit, non nunc transit, sed jam transiit a morte in vitam. Et hoc attendite, Qui verbum meum audit: et non dixit, Credit mihi; sed, credit ei qui me misit. Verbum ergo Filii audiat, ut Patri credat. Quare verbum audit tuum, et credit alteri? Nonne cum verbum alicujus audimus, eidem verbum proferenti credimus, loquenti nobis fidem accommodamus? Quid ergo voluit dicere, Qui verbum meum audit, et credit ei qui misit me; nisi, quia verbum ejus est in me? Et quid est, audit verbum meum, nisi, audit me? Credit autem ei qui misit me: quia cum illi credit, verbo ejus credit: cum autem verbo ejus credit, mihi credit; quia Verbum Patris ego sum. Pax ergo in Scripturis,", + "candidate_score": 0.608715, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_103", + "bdc_text": "modo tu mihi credas mei moris non esse sic loqui .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_971", + "psc_text": "credit ei qui me misit, habet vitam aeternam: sed tanquam ex Patre. Quia qui verbum meum audit, et credit ei qui misit me, ex Patre habet vitam aeternam, credendo in eum qui misit illum. Et in judicium non veniet, sed transiit a morte ad vitam: sed ex Patre vivificatur, cui credit. Quid, tu non vivificas? Vide quia et Filius quos vult vivificat. Amen, amen dico vobis, quia venit hora, quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint vivent. Hic non dixit, Credent ei qui misit me, et ideo vivent; sed audiendo vocem Filii Dei, qui audierint, hoc est obaudierint Filio Dei, vivent. Ergo et ex Patre vivent, cum credent Patri; et ex Filio vivent, cum audient vocem Filii Dei. Quare et ex Patre vivent et ex Filio vivent? Sicut enim habet Pater vitam in semetipso, sic dedit Filio habere vitam in semetipso. 15. Implevit de resurrectione animarum; restat evidentius", + "candidate_score": 0.60728, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_103", + "bdc_text": "modo tu mihi credas mei moris non esse sic loqui .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_910", + "psc_text": "Domine, quid est quod dixisti? In semetipso, quare addidisti? Etenim Paulus apostolus quem vivere fecisti, non habebat vitam? Habebat, inquit. Quantum homines mortui ut reviviscant, et ad verbum tuum credendo transeant: cum transierint, non in te habebunt vitam? Habebunt; nam et ego paulo ante dixi, Qui audit verba mea, et credit ei qui me misit, habet vitam aeternam. Ergo illi qui in te credunt, habent vitam: et non dixisti, in semetipsis. Cum autem de Patre loquereris, Sicut Pater habet vitam in semetipso: rursus, cum de te loquereris, dixisti, sic et Filio dedit habere vitam in semetipso. Sicut habet, sic dedit habere. Ubi habet? In semetipso. Ubi dedit habere? In semetipso. Paulus ubi habet? Non in semetipso, sed in Christo. Tu fidelis ubi habes? Non in temetipso, sed in Christo. Videamus si hoc dicit Apostolus: Vivo autem jam non ego, vivit vero in me Christus (Galat. II, 20) . Vita nostra", + "candidate_score": 0.605208, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_7", + "bdc_text": "nescio , an ex eis sint facti fratres metamorphosi aliqua .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_399", + "psc_text": "Abrahae dictus est Lot (Id. XIII, 8, et XIV, 14); filius erat fratris ipsius. Lege, et invenies quia Abraham patruus erat Lot (Id. XI, 27, 31), et dicti sunt fratres. Unde, nisi quia cognati? Item Jacob Laban Syrum habebat avunculum: frater enim erat Laban matris Jacob, id est Rebeccae uxoris Isaac (Id. XXVIII, 2). Lege Scripturam, et invenies quia fratres dicuntur avunculus et sororis filius (Id. XXIX, 12-15). Qua regula cognita, invenies omnes consanguineos Mariae fratres esse Christi. 3. Sed illi discipuli magis erant fratres; quia et illi cognati fratres non essent, si discipuli non essent: et sine causa fratres, si magistrum non agnoscerent fratrem. Nam quodam loco cum ei nuntiati essent mater et fratres ejus foris stantes, ille autem cum discipulis suis loquebatur, ait: Quae mihi mater, vel qui fratres? Et extendens manum super discipulos suos, dixit, Hi sunt fratres mei: et, Quicumque fecerit voluntatem Patris mei, ille mihi", + "candidate_score": 0.604442, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_80", + "bdc_text": "Quod publice autem praelegebam , senatus decreto factum est ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1326", + "psc_text": "quia magna. Qui adfuistis hesterno die, audistis, ut potuimus disputavimus ex eo quod ait Dominus, Vos secundum carnem judicatis; ego non judico quemquam. Sed et si judico ego, judicium meum verum est; quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. In lege vestra scriptum est quod duorum hominum testimonium verum est. Ego sum qui testimonium perhibeo de me, et testimonium perhibet de me qui misit me Pater (Joan. VIII, 15-18) . Ex his verbis hesterno, ut dixi, die redditus est sermo auribus et mentibus vestris. Haec cum Dominus dixisset; illi qui audierunt, Vos secundum carnem judicatis, manifestaverunt quod audierunt. Responderunt enim Domino loquenti de Deo Patre suo, et dixerunt, Ubi est pater tuus? Patrem Christi carnaliter acceperunt, quia verba Christi secundum carnem judicaverunt. Erat autem qui loquebatur in aperto caro, in occulto Verbum: homo manifestus, Deus occultus. Videbant indumentum, et contemnebant indutum: contemnebant, quia nesciebant; nesciebant, quia", + "candidate_score": 0.603106, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_195", + "bdc_text": "Sunt et aliae causae , cur simplicitati illi perseveranter insistam ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1582", + "psc_text": "illam vocem pastoris, et sequatur dicentem, Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. Bona vox, fratres, vera, pastoralis, ipsa est vox salutis in tabernaculis justorum (Psal. CXVII, 15). Nam facile est audire Christum, facile est laudare Evangelium, facile acclamare disputatori: perseverare usque in finem, hoc est ovium vocem pastoris audientium. Tentatio accidit, persevera usque in finem: quia tentatio non perseverat usque in finem. Usque in quem finem perseverabis? Quousque finias viam. Quamdiu enim non audis Christum, adversarius tuus est in ista via, hoc est in ista mortali vita. Sed quid dicit? Concorda cum adversario tuo cito, dum es cum eo in via (Matth. V, 25) . Audisti, credidisti, concordasti. Si adversabaris, concorda. Si tibi praestitum est concordare, noli ulterius litigare. Quando enim finiatur via nescis, sed tamen scit ille. Si ovis es, et si perseveraveris usque in finem, salvus eris: ac per hoc istam vocem non contemnunt sui, non", + "candidate_score": 0.600579, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_80", + "bdc_text": "Quod publice autem praelegebam , senatus decreto factum est ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2338", + "psc_text": "ejusdem lectionis verba postrema. Cap. XVI, V\\. 13-15. 1. Cum promitteret Dominus venturum Spiritum sanctum, Docebit vos, inquit, omnem veritatem; vel, quod in nonnullis codicibus legitur, Deducet vos in omni veritate. Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur. De quibus evangelicis verbis jam quod donavit Dominus disputavimus: nunc ea quae sequuntur attendite. Et quae ventura sunt, inquit, annuntiabit vobis. Neque hic est, quoniam planum est, immorandum: nihil enim habet quaestionis, cujus a nobis expositio flagitetur. Sed quod adjungit, Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, non negligenter est transeundum. Quod enim ait, Ille me clarificabit, potest intelligi, quia diffundendo in cordibus credentium charitatem, spiritualesque faciendo, declaravit eis quomodo Filius Patri esset aequalis, quem secundum carnem prius tantummodo noverant, et hominem sicut homines cogitabant. Vel certe, quia per ipsam charitatem fiducia repleti, et timore depulso, annuntiaverunt hominibus Christum; ac sic fama ejus diffusa est toto orbe", + "candidate_score": 0.599839, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_195", + "bdc_text": "Sunt et aliae causae , cur simplicitati illi perseveranter insistam ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1581", + "psc_text": "ut perseveret apud ipsum usque in finem, sed non apud eum perseverando non audit hanc vocem. Venit ad Christum, audivit alia et alia verba, illa et illa, omnia vera, sana omnia: inter quae omnia est et illa vox, Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. Istam qui audierit, ovis est. Sed audiebat illam nescio quis, et desipuit, refriguit, audivit alienam: si praedestinatus est, ad tempus erravit, in aeternum non periit; redit ut audiat quod neglexit, faciat quod audivit. Si enim de his est qui praedestinati sunt, et errorem ipsius Deus praescivit, et conversionem futuram; si aberravit, redit ut audiat illam vocem pastoris, et sequatur dicentem, Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. Bona vox, fratres, vera, pastoralis, ipsa est vox salutis in tabernaculis justorum (Psal. CXVII, 15). Nam facile est audire Christum, facile est laudare Evangelium, facile acclamare disputatori: perseverare usque in finem, hoc est ovium vocem pastoris", + "candidate_score": 0.596573, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_162", + "bdc_text": "in quatuor item civitatum confessioneDas von Straßburg , Konstanz , Memmingen und Lindau unterzeichnete Vierstädtebekenntnis ( Confessio Tetrapolitana ) aus dem Jahr 1530 ( BucerD S III 13-185 ) .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_678", + "psc_text": "et sufficienter audiatis. Quadragenarius numerus sacratus nobis in quadam perfectione commendatur. Notum esse arbitror Charitati vestrae: testantur saepissime divinae Scripturae. Jejunium hoc numero consecratum est: bene nostis. Nam et Moyses quadraginta diebus jejunavit (Exod. XXXIV, 28), et Elias totidem (III Reg. XIX, 8), et ipse Dominus noster et salvator Jesus Christus hunc jejunii numerum implevit (Matth. IV, 2). Per Moysen significatur Lex, per Eliam significantur Prophetae, per Dominum significatur Evangelium. Ideo in illo monte tres apparuerunt, ubi se discipulis ostendit in claritate vultus et vestis suae. Apparuit enim medius inter Moysen et Eliam (Id. XVII, 1-3), tanquam Evangelium testimonium haberet a Lege et Prophetis (Rom. III, 21). Sive ergo in Lege, sive in Prophetis, sive in Evangelio, quadragenarius numerus nobis in jejunio commendatur. Jejunium autem magnum et generale est, abstinere ab iniquitatibus et illicitis voluptatibus saeculi quod est perfectum jejunium: ut abnegantes impietatem et saeculares cupiditates, temperanter, et juste, et", + "candidate_score": 0.594357, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis", + "max_score": 0.720273, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_108_110", + "bdc_text": "de communicatione corporis et sanguinis Christi in coena1Kor 11 , 24-26 . diligentius me explicasse , dein duo hęc intulisse : quod duplicem coenam habentesDuplex coena :", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_31", + "psc_text": "in carne una. Videte ipsum exponentem, ut non conjecturis nostris aliquid ausi dicere videamur. Erunt enim, inquit, duo in carne una: et addidit, Sacramentum hoc magnum est. Et ne adhuc putaret quisquam in viro esse et uxore secundum naturalem utriusque sexus copulationem corporalemque mixturam: Ego autem dico, inquit, in Christo et Ecclesia (Gen. II, 24; Ephes. V, 31, 32) . Secundum hoc ergo quod in Christo et Ecclesia accipitur quod dictum est, Erunt duo in carne una: non jam duo, sed una caro est (Matth. XIX, 5, 6) . Et quomodo sponsus et sponsa, sic caput et corpus: quia caput mulieris vir. Sive ergo dicam caput et corpus, sive dicam sponsus et sponsa; unum intelligite. Ideoque idem apostolus, cum esset adhuc Saulus, audivit: Saule, Saule, quid me persequeris (Act. IX, 4) ? quoniam corpus capiti adjungitur. Et cum jam Christi praedicator pateretur ab aliis, quae persecutor ipse fecerat, Ut suppleam,", + "candidate_score": 0.720273, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_108_110", + "bdc_text": "de communicatione corporis et sanguinis Christi in coena1Kor 11 , 24-26 . diligentius me explicasse , dein duo hęc intulisse : quod duplicem coenam habentesDuplex coena :", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_30", + "psc_text": "X. 12. Christus in Scripturis enuntiatus tribus modis. Christus et Ecclesia unus Christus. Sic ergo aliquando in Scripturis insinuatur Christus, ut intelligas Verbum aequale Patri. Sic aliquando, ut intelligas mediatorem; cum Verbum caro factum est, ut habitaret in nobis (Joan. I, 14) : cum ille unigenitus per quem facta sunt omnia, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis (Philipp. II, 6-8) . Sic autem aliquando, ut intelligas caput et corpus, exponente ipso Apostolo apertissime quod dictum est de viro et uxore in Genesi, Erunt, inquit, duo in carne una. Videte ipsum exponentem, ut non conjecturis nostris aliquid ausi dicere videamur. Erunt enim, inquit, duo in carne una: et addidit, Sacramentum hoc magnum est. Et ne adhuc putaret quisquam in viro esse et uxore secundum naturalem utriusque sexus copulationem corporalemque mixturam: Ego autem dico, inquit, in Christo", + "candidate_score": 0.711151, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_108_110", + "bdc_text": "de communicatione corporis et sanguinis Christi in coena1Kor 11 , 24-26 . diligentius me explicasse , dein duo hęc intulisse : quod duplicem coenam habentesDuplex coena :", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_163", + "psc_text": "Scriptura dedit quod scriptum est, Erunt duo in carne una (I Cor. VI, 15, 16, et Gen. II, 24) . Dictum est enim hoc divinitus: sed de viro et uxore ubi licet, ubi concessum est, ubi honestum est; non ubi turpe, non ubi illicitum, non ubi omni ratione damnabile. Sicut autem una fit caro in permixtione licita viri et uxoris: sic una fit caro in permixtione illicita meretricis et amatoris. Cum ergo una fit caro, illud te terreat, illud exhorreat quod addidit, Tollens ergo membra Christi. Membra Christi attende, christiane: membra Christi noli in altero, in te attende membra Christi, qui emptus es sanguine Christi. Tollens ergo membra Christi, faciam membra meretricis? Hoc qui non horret, Deo horret. CAPUT IV. 4. Charitas divina amorem illicitum meretricis non compatitur. Prorsus, prorsus obsecro vos, fratres mei: ecce ponamus, quod non est, promisisse Deum talibus impunitatem, et dixisse, Qui talia fecerint, miserebor eorum,", + "candidate_score": 0.707586, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_108", + "bdc_text": "de communicatione corporis et sanguinis Christi in coena1Kor 11 , 24-26 .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_30", + "psc_text": "X. 12. Christus in Scripturis enuntiatus tribus modis. Christus et Ecclesia unus Christus. Sic ergo aliquando in Scripturis insinuatur Christus, ut intelligas Verbum aequale Patri. Sic aliquando, ut intelligas mediatorem; cum Verbum caro factum est, ut habitaret in nobis (Joan. I, 14) : cum ille unigenitus per quem facta sunt omnia, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis (Philipp. II, 6-8) . Sic autem aliquando, ut intelligas caput et corpus, exponente ipso Apostolo apertissime quod dictum est de viro et uxore in Genesi, Erunt, inquit, duo in carne una. Videte ipsum exponentem, ut non conjecturis nostris aliquid ausi dicere videamur. Erunt enim, inquit, duo in carne una: et addidit, Sacramentum hoc magnum est. Et ne adhuc putaret quisquam in viro esse et uxore secundum naturalem utriusque sexus copulationem corporalemque mixturam: Ego autem dico, inquit, in Christo", + "candidate_score": 0.683643, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_108", + "bdc_text": "de communicatione corporis et sanguinis Christi in coena1Kor 11 , 24-26 .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_31", + "psc_text": "in carne una. Videte ipsum exponentem, ut non conjecturis nostris aliquid ausi dicere videamur. Erunt enim, inquit, duo in carne una: et addidit, Sacramentum hoc magnum est. Et ne adhuc putaret quisquam in viro esse et uxore secundum naturalem utriusque sexus copulationem corporalemque mixturam: Ego autem dico, inquit, in Christo et Ecclesia (Gen. II, 24; Ephes. V, 31, 32) . Secundum hoc ergo quod in Christo et Ecclesia accipitur quod dictum est, Erunt duo in carne una: non jam duo, sed una caro est (Matth. XIX, 5, 6) . Et quomodo sponsus et sponsa, sic caput et corpus: quia caput mulieris vir. Sive ergo dicam caput et corpus, sive dicam sponsus et sponsa; unum intelligite. Ideoque idem apostolus, cum esset adhuc Saulus, audivit: Saule, Saule, quid me persequeris (Act. IX, 4) ? quoniam corpus capiti adjungitur. Et cum jam Christi praedicator pateretur ab aliis, quae persecutor ipse fecerat, Ut suppleam,", + "candidate_score": 0.679731, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_143", + "bdc_text": "signa ] autem non sunt nisi ipsummet corpus et ille ipse sanguis Christi ;", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_534", + "psc_text": "et sanguis regnum Dei non possidebit. Audistis, cum Apostolus legeretur. Dicimus carnem resurgere, et clamat Apostolus, Caro et sanguis regnum Dei non possidebit. Ergo contra Apostolum praedicamus, aut ipse contra Evangelium praedicavit? Evangelium divina voce testatur, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 14) . Si caro factum est, vera caro factum est. Nam si non vera caro, nec caro. Sicut vera caro Mariae, vera caro Christi, quae inde suscepta est. Haec vera caro comprehensa, flagellata, colaphizata, suspensa; haec vera caro mortua, haec vera caro sepulta est; haec vera caro a morte etiam resurrexit. Reddunt testimonia cicatrices: vident oculi discipulorum, et adhuc fluctuat admiratio; compalpat manus, ne dubitet animus. Contra tantam evidentiam, fratres, quam hoc modo poluit Dominus noster Jesus Christus persuadere discipulis eam per orbem terrarum praedicaturis; contra hanc evidentiam pugnare videtur Apostolus, dicens: Caro et sanguis regnum Dei non possidebit? 14. Solvitur quaestio. Prima expositio", + "candidate_score": 0.672171, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_218_220", + "bdc_text": "Amen . Quęso te per dominum , ut haec mea velis interpretari , sicut ego vestra , et me posthac ut hactenus habere commendatum . Cum Pellicano et Theodoro Theodor Bibliander. , quos doctores ecclesiae vestrae , non fratres seu ministros dico , hęc sint communia .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_393", + "psc_text": "Domino pietatem, fratribus charitatem. Crescant enim eleemosynae nostrae, quibus exaudiantur facilius orationes nostrae. Hospitalitatem sectamini. Tempus est: servi Dei veniunt. Tempus est, occasio est, quare perit? Attende quid habes in coenaculo domus tuae. Attende et sursum quid reponas, quid tibi serves, de quo thesauro solo securus es. Pone sursum, commenda non servo tuo, sed Domino tuo. Numquid illic times ne fur obrepat, ne effractor invadat, ne hostis turbulentus eripiat? Fac ut habeas quod tibi reddatur. Nec hoc tibi redditur, quod posueris. Feneratorem te vult Dominus, sed suum, non proximi tui. SERMO CCCLVIII . De pace et charitate. Carthagine habitus, ante collationem cum Donatistis, II. 1. Pacis conciliandae cura catholicis episcopis. Vinci nolens a veritate, vincitur ab errore. Curam nostram pro vobis, et pro inimicis nostris et vestris, et pro salute omnium, pro quiete, pro pace communi, pro unitate quam Dominus jussit, Dominus diligit, adjuvent preces Sanctitatis vestrae, ut de illa", + "candidate_score": 0.669971, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_141_143", + "bdc_text": "April [1525 ? ] : \"Illa [ sc . signa ] autem non sunt nisi ipsummet corpus et ille ipse sanguis Christi ;", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_534", + "psc_text": "et sanguis regnum Dei non possidebit. Audistis, cum Apostolus legeretur. Dicimus carnem resurgere, et clamat Apostolus, Caro et sanguis regnum Dei non possidebit. Ergo contra Apostolum praedicamus, aut ipse contra Evangelium praedicavit? Evangelium divina voce testatur, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 14) . Si caro factum est, vera caro factum est. Nam si non vera caro, nec caro. Sicut vera caro Mariae, vera caro Christi, quae inde suscepta est. Haec vera caro comprehensa, flagellata, colaphizata, suspensa; haec vera caro mortua, haec vera caro sepulta est; haec vera caro a morte etiam resurrexit. Reddunt testimonia cicatrices: vident oculi discipulorum, et adhuc fluctuat admiratio; compalpat manus, ne dubitet animus. Contra tantam evidentiam, fratres, quam hoc modo poluit Dominus noster Jesus Christus persuadere discipulis eam per orbem terrarum praedicaturis; contra hanc evidentiam pugnare videtur Apostolus, dicens: Caro et sanguis regnum Dei non possidebit? 14. Solvitur quaestio. Prima expositio", + "candidate_score": 0.663792, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_199_201", + "bdc_text": "Credo et in mortis articulo nihil aliud subvenire posse . Quamobrem dictum illud Solo [monis ] iuge est et in corde et in ore meo : „Qui ambulat simpliciter , ambulat confidenter “ [ Spr 10 , 9 ] .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_125", + "psc_text": "eam vobis fecit, stratam securam, munitam, Christus Dominus noster, qui regnat in saecula saeculorum. Amen. SERMO CCCXLVI. De peregrinatione nostra in hac vita, per fidem. 1. Vita haec mors verius quam vita. Vera vita nonnisi aeterna. Recordamini nobiscum, dilectissimi fratres, dixisse Apostolum, Quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino; per fidem enim ambulamus, non per speciem (II Cor. V, 6, 7) . Dominus enim noster Jesus Christus, qui ait, Ego sum via, et veritas et vita (Joan. XIV, 6) , ambulare nos voluit et per seipsum et ad se ipsum. Qua enim ambulamus, nisi per viam? Et quo ambulamus, nisi ad veritatem et ad vitam, vitam scilicet aeternam, quae sola vita dicenda est? Nam ista vita mortalis, in qua nunc sumus, ex illius vitae comparatione mors esse convincitur; quae tanta mutabilitate variatur, et nulla stabilitate firmatur, et cursu brevissimo terminatur. Et ideo Dominus illi diviti, qui ei dixerat, Magister bone,", + "candidate_score": 0.659993, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_212_214", + "bdc_text": "Nam contentionum non essent strepitus isti ; qui nisi desierint , evangelium non ita multum abest ab internecione vel a perpetuo contemptu saltem . Non dici potest enim , quid inter papistas mali foveatur per scandalosas istas pugnas magnorum in religione virorum .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_142", + "psc_text": "Inde assurgunt ad fortitudinem, ut mundus eis crucifigatur, et ipsi mundo, ut in hujus vitae perversitate et abundantia iniquitatis charitas non refrigescat; sed toleretur fames sitisque justitiae, donec ad ejus saturitatem veniatur in illa immortalitate sanctorum, et societate Angelorum. Beati enim qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur (Matth. V, 5, 6) . Verumtamen propter inquietudinem tentationum, et quod dictum est, Vae mundo ab scandalis (Id. XVIII, 7) ; si qua forte delicta minutatim furtimque subrepunt, quibus humana praeoccupatur infirmitas, consilium deesse non debet. Neque enim tantum potest in ista mortali vita ille fortitudinis gradus, ut qui cum astutissimo adversario continua certatione confligit, non aliquando feriatur: maxime per tentationes linguae, ubi si dixerit quis fratri suo, Fatue; reus erit gehennae ignis (Id. V, 22) . Quod est ergo consilium, nisi quod Dominus dicit, Dimittite, et dimittetur vobis (Luc. VI, 37) ? Et ideo sicut in gradibus quos per Isaiam", + "candidate_score": 0.657445, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_174", + "bdc_text": "- ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_26", + "psc_text": "sum qui sum; et secundum quod dictum est, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob (Exod. III, 14, 15, 6) : sic tenebitis, et quod in ejus natura est, et quod in ejus misericordia. Arbitror satis esse dictum de illo etiam modo, quo Dominus noster Jesus Christus Salvator noster caput Ecclesiae mediator factus, per quem reconciliamur Deo, Deus et homo insinuatur in Scripturis. CAPUT IX. 11. Christus tertio modo intelligitur caput et corpus. Tertius modus est, quomodo totus Christus secundum Ecclesiam, id est, caput et corpus praedicetur. Etenim caput et corpus unus est Christus: non quia sine corpore non est integer, sed quia et nobiscum integer esse dignatus est, qui et sine nobis semper est integer, non solum in eo quod Verbum est unigenitus Filius aequalis Patri, sed et in ipso homine quem suscepit, et cum quo simul Deus et homo est. Verumtamen, fratres, quomodo corpus ejus", + "candidate_score": 0.651454, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_133", + "bdc_text": "loquacitate notus in tota civitate sparserat Myconium crassius quid docuisse de praesentia Christi in coena , quam ipse didicisset ab initio , nimirum Oecolampadio doctore .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_301", + "psc_text": "misit (Joan. XII, 44). Missum esse ad nos Salvatorem mundi, fides verissima tenet: quoniam Christum ipse praedicat Christus, hoc est corpus Christi toto orbe diffusum. In coelis enim ille erat, et saevienti in terra persecutori dicebat, Quid me persequeris (Act. IX, 4) ? Ubi Dominus sic expressit et hic se esse in nobis. Sic totus crescit: quia quemadmodum ille in nobis est hic, sic et nos ibi in illo sumus. Hoc facit compago charitatis. Ipse qui caput nostrum, Salvator est corporis sui. Praedicat ergo Christus Christum, praedicat corpus caput suum, et tuetur caput corpus suum. Et ideo nos mundus odit, sicut ab ipso Domino audivimus (Joan. XV, 18-21). Non enim Apostolis hoc dicebat paucis, quod odisset eos mundus; et quia gaudere deberent, cum eis detraherent homines et dicerent omnia mala adversum eos, quia propter haec merces eorum major esset in coelis (Matth. V, 11, 12); non eis solis dixit Dominus,", + "candidate_score": 0.642498, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_215", + "bdc_text": "Et scio bona et proba ingenia taliter inde moveri , ut timor sit , ne tandem prorsus ab omni bonitate atque adeo a salute propter contentiones istas removeantur .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_147", + "psc_text": "charitas foras mittit timorem (I Joan. IV, 18) . Dixit sane, et veraciter dixit. Si ergo habere non vis timorem, prius vide utrum jam perfectam habeas charitatem, quae foras mittit timorem. Si vero ante istam perfectionem timor excluditur, superbia inflat, non charitas aedificat. Nam sicut in bona valetudine fames non fastidio, sed cibo pellitur; ita in bona mente timor non vanitate, sed charitate pellendus est. CAPUT II. 2. Timore carere, qua dilectione contingat, discutiendum. Discute itaque conscientiam tuam, quisquis timere jam non vis. Noli superficiem compalpare, descende in te, penetra interiora cordis tui. Rimare diligenter, utrum nulla ibi vena venenata tabificum amorem saeculi sugat et sorbeat, utrum nulla carnalis voluptatis movearis et capiaris illecebra, nulla inani jactantia tumidus extollaris, nulla cura vanitatis exaestues: audeas nuntiare purum ac liquidum te videre, quidquid latebrarum in conscientia perscrutaris, a factis, a dictis, a cogitationibus pravis; si jam iniquitatis diligentia non fatigat, utrum aequitatis", + "candidate_score": 0.641037, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_216", + "bdc_text": "Tales sumus ministri Christi et ecclesię , quibus dum exędificare commissum est , nil nisi demolimur .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_515", + "psc_text": "et cum praedicantur, fidei nostrae actiones quaedam temporales et transitoriae praedicantur. Numquid quia ipsae transeunt, quod per eas aedificatur similiter transit? Intendat enim Sanctitas vestra, ut videatis hoc per similitudinem. Architectus aedificat per machinas transituras domum mansuram. Nam in isto tam magno et amplo, quod videmus, aedificio, cum instrueretur, machinae fuerunt, quae hic modo non sunt; quia quod per eas aedificabatur, jam perfectum stat. Sic ergo, fratres, aedificabatur aliquid in fide christiana, et perfecta sunt quaedam machinamenta temporalia. Dominus enim noster Jesus Christus quod resurrexit, transactum est; neque enim adhuc resurgit: et quod ascendit in coelum, transactum est; neque enim adhuc ascendit. Quod autem in illa vita est, ubi jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur (Rom. VI, 9); quod vivit in aeternum etiam ipsa in illo natura humana, quam suscipere, et in qua nasci, et in qua mori et sepeliri dignatus est, hoc aedificatum est, hoc semper", + "candidate_score": 0.635889, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_201", + "bdc_text": "„Qui ambulat simpliciter , ambulat confidenter “ [ Spr 10 , 9 ] .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_125", + "psc_text": "eam vobis fecit, stratam securam, munitam, Christus Dominus noster, qui regnat in saecula saeculorum. Amen. SERMO CCCXLVI. De peregrinatione nostra in hac vita, per fidem. 1. Vita haec mors verius quam vita. Vera vita nonnisi aeterna. Recordamini nobiscum, dilectissimi fratres, dixisse Apostolum, Quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino; per fidem enim ambulamus, non per speciem (II Cor. V, 6, 7) . Dominus enim noster Jesus Christus, qui ait, Ego sum via, et veritas et vita (Joan. XIV, 6) , ambulare nos voluit et per seipsum et ad se ipsum. Qua enim ambulamus, nisi per viam? Et quo ambulamus, nisi ad veritatem et ad vitam, vitam scilicet aeternam, quae sola vita dicenda est? Nam ista vita mortalis, in qua nunc sumus, ex illius vitae comparatione mors esse convincitur; quae tanta mutabilitate variatur, et nulla stabilitate firmatur, et cursu brevissimo terminatur. Et ideo Dominus illi diviti, qui ei dixerat, Magister bone,", + "candidate_score": 0.627677, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_216", + "bdc_text": "Tales sumus ministri Christi et ecclesię , quibus dum exędificare commissum est , nil nisi demolimur .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_498", + "psc_text": "constituta est. CAPUT XXII. 21. Reprehensione digniores qui nunc Christo aedificante Ecclesiam non convertuntur, quam qui olim Noe aedificante arcam. Ergo, fratres, et modo aedificatur arca, et illi centum anni tempora ista sunt: totus iste tractus temporis illo annorum numero significatus est. Si ergo digne perierunt, qui Noe aedificante arcam dissimulaverunt; quid digni sunt, qui Christo aedificante Ecclesiam a salute dissimulant? Tantum interest inter Noe et Christum, quantum inter servum et Dominum; imo vero, quantum inter Deum et hominem. Nam servus et dominus possunt et duo homines dici. Et tamen quia homine aedificante arcam non crediderunt homines, datum est de illis cavendum exemplum posteris. Christus Deus propter nos homo aedificat Ecclesiam; illi arcae fundamentum se ipsum posuit: quotidie ligna imputribilia, fideles homines renuntiantes huic saeculo, intrant in arcae compaginem; et adhuc dicitur, Manducemus et bibamus; cras enim morimur? Vos ergo, ut dixi, fratres, contra illos dicite, Jejunemus et oremus; cras", + "candidate_score": 0.627472, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_46_48", + "bdc_text": "November 1535 ein solches Treffen angeregt ; s. HBBW V , Nr. 673 , 33-35 . qualiter nos simul scripsimus in haec verba :", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_30", + "psc_text": "X. 12. Christus in Scripturis enuntiatus tribus modis. Christus et Ecclesia unus Christus. Sic ergo aliquando in Scripturis insinuatur Christus, ut intelligas Verbum aequale Patri. Sic aliquando, ut intelligas mediatorem; cum Verbum caro factum est, ut habitaret in nobis (Joan. I, 14) : cum ille unigenitus per quem facta sunt omnia, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis (Philipp. II, 6-8) . Sic autem aliquando, ut intelligas caput et corpus, exponente ipso Apostolo apertissime quod dictum est de viro et uxore in Genesi, Erunt, inquit, duo in carne una. Videte ipsum exponentem, ut non conjecturis nostris aliquid ausi dicere videamur. Erunt enim, inquit, duo in carne una: et addidit, Sacramentum hoc magnum est. Et ne adhuc putaret quisquam in viro esse et uxore secundum naturalem utriusque sexus copulationem corporalemque mixturam: Ego autem dico, inquit, in Christo", + "candidate_score": 0.627203, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_137", + "bdc_text": "Da Myconius ' Weihnachtspredigt nicht überliefert ist , kann nur vermutet werden , welche Stelle er meint .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_265", + "psc_text": "hoc (Matth. XVI, 22) . Dubitas, quia petrae imminere virgam vides. Ideo spem suam, quam gerebant de Domino discipuli, tunc perdiderunt: quodam modo intercepta est, quando crucifixum viderunt, quando planxerunt occisum. Invenit eos post resurrectionem loquentes inter se de hac re, tristi colloquio; et tenens oculos eorum ne ab eis agnosceretur, non se auferens credentibus, sed differens dubitantes, se tanquam tertium collocutorem sermoni commiscuit, et quaesivit ab eis unde loquerentur. Mirantur illi, quia solus ignorat quod in eo factum fuerat qui quaerebat. Tu solus, inquiunt, peregrinaris in Jerusalem? Et commemorant quae gesta sint de Jesu. Et continuo jam desperationis suae medullas aperiunt, et vulnus medico licet nescientes ostendunt: Nos autem, inquiunt, sperabamus quod in illo redemptio esset Israel (Luc. XXIV, 13-21) . Ecce facta est dubitatio, quia lignum accessit ad petram: impleta est figura Moysi. 5. Moyses in monte moriens, quid adumbravit. Videamus et hanc: Ascende in montem, et morere.", + "candidate_score": 0.623543, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_103", + "bdc_text": "modo tu mihi credas mei moris non esse sic loqui .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_480", + "psc_text": "Saule, quid me persequeris? Ergo, fratres cur hoc diximus? Ne forte ita vobis subrepant illi de quibus dicit Apostolus, Corrumpunt mores bonos colloquia mala; quia dicunt, Manducemus et bibamus; cras enim morimur (Id. XV, 33, 32) : ut dicant vobis (non audent enim Christum reprehendere, contremiscunt majestatis auctoritatem toto orbe fundatam; sed quomodo scriptum est, Peccator videbit, et irascetur, dentibus suis frendet et tabescet (Psal. CXI, 10): frendere potest, et tabescere potest; blasphemare autem Christum non audet); ne forte ergo ita loquantur et dicant, Christo tantum licuit. Aliquando enim et ex animo dicunt, aliquando autem timore dicunt: tu tamen et quid audeant dicere attende, et quid non audeant. CAPUT XV. 15. Christus dolose ab infidelibus laudatur, ne similem resurrectionem speremus. Dicturi ergo sunt: Dicis mihi quod resurrexerit Christus, et inde speras resurrectionem mortuorum; sed Christo licuit resurgere a mortuis. Et incipit jam laudare Christum, non ut illi det honorem, sed", + "candidate_score": 0.60586, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas", + "max_score": 0.720094, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_539", + "psc_text": "locum in eadem ad Magnum epistola positum operae pretium est pertractare, quem ita contexuit. Non habitans, inquit, in domo Dei, id est, in Ecclesia Christi, in qua non nisi concordes atque unanimes habitant, loquente in Psalmis Spiritu sancto, et dicente, « Deus qui inhabitare facit unanimes in domo » (Psal. LXVII, 7). Denique unanimitate Christianos firma sibi atque inseparabili charitate connexos, etiam ipsa Dominica sacrificia declarant. Nam quando Dominus corpus suum panem vocat (Joan. VI, 52) , de multorum granorum adunatione congestum; populum nostrum, quem portabat, indicat adunatum: et quando sanguinem suum vinum appellat (Matth. XXVI, 26 29) , de botris atque acinis plurimis expressum, atque in unum coactum; gregem item nostrum significat commixtione adunatae multitudinis copulatum. Haec verba beati Cypriani indicant eum et intellexisse et dilexisse decorem domus Dei, quam domum ex unanimis et concordibus constare affirmavit, et docuit testimonio prophetico, et significatione Sacramentorum: in qua utique non erant", + "candidate_score": 0.720094, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_64_66", + "bdc_text": "das nizänische Glaubensbekenntnis ( BSLK 26 ) . suos in s[acra ] coena corpore et sanguine suo reficit ad vitam . Habes paucis , quonam modo populum mihi commissum de negocio coenae soleam instituere neminem interim vituperans , neminem commendans pręterquam anabaptistas et qui ex meis nonnihil cum istis colludunt .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_332", + "psc_text": "est; pro cujus pace ac salute, ne simul cum zizaniis eradicaretur et triticum, tanta mala hominum secum in unitate constitutorum et veritatis libertate redarguit, et charitatis virtute sustinuit. CAPUT XVIII.--24. Unde nos idem ipse copiosissime admonet, multos in delictis suis et peccatis mortuos, quamvis ad Christi societatem et ad illius columbae unicae innocentis et simplicis membra non pertinentes (quae si sola baptizaret, illi utique non baptizarent), specie tamen intus videri et baptizari et baptizare. Et in eis quam vis mortuis, illius tamen Baptismum vivere, qui non moritur, et mors illi non ultra dominabitur. Cum ergo et intus sint mortui, neque latentes (nam non de illis tanta diceret Cyprianus), qui vel non pertineant ad illam vivam columbam, vel nondum pertineant; et foris sint mortui, qui manifestius ad eam vel non pertineant, vel nondum pertineant; verumque sit non posse ab eo vivificari alterum, qui ipse non vivit: manifestum est eos qui intus", + "candidate_score": 0.709282, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175_177", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 . September 1531 , publiziert zusammen mit Oekolampads \"Enarratio in evangelium Matthaei\" , Basel 1536 , S. 192f , von Myconius herausgegeben und mit einer Vorrede versehen ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 183 ) ;", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_539", + "psc_text": "locum in eadem ad Magnum epistola positum operae pretium est pertractare, quem ita contexuit. Non habitans, inquit, in domo Dei, id est, in Ecclesia Christi, in qua non nisi concordes atque unanimes habitant, loquente in Psalmis Spiritu sancto, et dicente, « Deus qui inhabitare facit unanimes in domo » (Psal. LXVII, 7). Denique unanimitate Christianos firma sibi atque inseparabili charitate connexos, etiam ipsa Dominica sacrificia declarant. Nam quando Dominus corpus suum panem vocat (Joan. VI, 52) , de multorum granorum adunatione congestum; populum nostrum, quem portabat, indicat adunatum: et quando sanguinem suum vinum appellat (Matth. XXVI, 26 29) , de botris atque acinis plurimis expressum, atque in unum coactum; gregem item nostrum significat commixtione adunatae multitudinis copulatum. Haec verba beati Cypriani indicant eum et intellexisse et dilexisse decorem domus Dei, quam domum ex unanimis et concordibus constare affirmavit, et docuit testimonio prophetico, et significatione Sacramentorum: in qua utique non erant", + "candidate_score": 0.70023, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_13_15", + "bdc_text": "Agnosco conciones habitas non solum diebus , quos tu nominas , sed per annos iam 12 pluribus de eucharistia , quas nemo reprehendit unquam exceptis anabaptistis vel horum similibus . Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ; lateinische Fassung :", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_90", + "psc_text": "Propterea dicit alio loco: Quotquot ergo perfecti hoc sapiamus; et si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit. Quibus autem revelat cum voluerit, sive in hac vita sive post hanc vitam, nisi ambulantibus in via pacis, et in nullam praecisionem deviantibus? Non quales isti sunt, qui viam pacis non cognoverunt (Psal. XIII, 3), nec propter aliud unitatis vinculum disruperunt. Ideoque Apostolus cum dixisset, Et si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit; ne putarent praeter viam pacis quod aliter sapiebant sibi posse revelari, continuo addidit, Verumtamen in quod pervenimus, in eo ambulemus (Philipp. III, 15, 16) . In quo ambulans Cyprianus, perseverantissima tolerantia, non fuso sanguine, sed in unitate fuso (quia si traderet corpus suum ut arderet, et non haberet charitatem, nihil ei prodesset [I Cor. XIII, 3] ), per martyrii confessionem pervenit ad angelicam lucem; ut si non antea, ibi certe revelatum agnosceret, quod cum aliter saperet,", + "candidate_score": 0.699586, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_64_66", + "bdc_text": "das nizänische Glaubensbekenntnis ( BSLK 26 ) . suos in s[acra ] coena corpore et sanguine suo reficit ad vitam . Habes paucis , quonam modo populum mihi commissum de negocio coenae soleam instituere neminem interim vituperans , neminem commendans pręterquam anabaptistas et qui ex meis nonnihil cum istis colludunt .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_333", + "psc_text": "latentes (nam non de illis tanta diceret Cyprianus), qui vel non pertineant ad illam vivam columbam, vel nondum pertineant; et foris sint mortui, qui manifestius ad eam vel non pertineant, vel nondum pertineant; verumque sit non posse ab eo vivificari alterum, qui ipse non vivit: manifestum est eos qui intus a talibus baptizantur, si vera conversione cordis accedunt, ab eo vivificari cujus est Baptismus. Si autem saeculo verbis et non factis renuntiant, quales Cyprianus et intus esse testatur; nec ipsos vivificari nisi convertantur, et tamen verum habere Baptismum, etiamsi non convertantur. Unde etiam exteriores mortuos, quamvis neque vivant, neque vivificent, habere tamen Baptismum vivum, qui eis tunc prosit ad vitam, si convertantur ad pacem, similiter manifestum est. CAPUT XIX.--25. Quapropter qui tunc ab haeresibus venientes in eodem Christi Baptismo, quem foris acceperant, suscipiebant, et dicebant se veterem consuetudinem sequi, sicut etiam nunc suscipit Ecclesia: frustra contra eos dicebatur, apud veteres", + "candidate_score": 0.681979, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_64_66", + "bdc_text": "das nizänische Glaubensbekenntnis ( BSLK 26 ) . suos in s[acra ] coena corpore et sanguine suo reficit ad vitam . Habes paucis , quonam modo populum mihi commissum de negocio coenae soleam instituere neminem interim vituperans , neminem commendans pręterquam anabaptistas et qui ex meis nonnihil cum istis colludunt .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_66", + "psc_text": "28. Exstant beati martyris Cypriani in ejus litteris magna documenta, ut ad illum jam veniam, de cujus sibi auctoritate isti carnaliter blandiuntur, cum ejus charitate spiritualiter perimantur. Nam illis temporibus, antequam plenarii concilii sententia quid in hac re sequendum esset, totius Ecclesiae consensio confirmasset, visum est ei cum ferme octoginta coepiscopis suis Africanarum Ecclesiarum, omnem hominem qui extra Ecclesiae catholicae communionem baptizatus fuisset, oportere ad Ecclesiam venientem denuo baptizari. Quod non recte fieri tanto viro nimirum propterea Dominus non aperuit, ut ejus pia et humilitas et charitas in custodienda salubriter Ecclesiae pace patesceret, et non solum illius temporis Christianis, sed etiam posteris ad medicinalem, ut ita dicam, notitiam signaretur. Cum enim tanti meriti, tantae Ecclesiae, tanti pectoris, tanti oris, tantae virtutis episcopus, aliud de Baptismo arbitraretur, quam erat diligentius inquisita veritas firmatura; multique ejus collegae, quamvis nondum liquido manifestatum, id tamen tenerent quod et praeterita Ecclesiae consuetudo, et postea totus", + "candidate_score": 0.681944, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_8_10", + "bdc_text": "Nec dubium , quin et quosdam habeam non sane amicosAuf wen Myconius anspielt , ist nicht bekannt . Myconius scheint allenfalls an ehemalige Schüler ( \"filios\" ) wie auch an einige ihm nicht sehr zugeneigte Personen aus Zürich gedacht zu haben , die unterdessen der Reformation beigetreten waren und somit \"fratres \" geworden sind. . Num et hi fratres facti ?", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_281", + "psc_text": "fiet de his qui in praeteritum de haeresi ad Ecclesiam venientes, sine Baptismo admissi sunt (Epist. 73, ad Jubaianum) ? Hic tota causa Donatistarum, cum quibus nobis de hac quaestione conflictus est, penitus naufragavit. Si enim vere Baptismum non habebant, qui venientes ab haereticis ita suscipiebantur, et super eos erant peccata eorum; cum communicatum est talibus, sive ab eis qui fuerant ante Cyprianum, sive ab ipso Cypriano, necesse est ut unum dicatur ex duobus, aut periisse jam tunc Ecclesiam talium communione maculatam, aut non obesse cuiquam in unitate permanenti aliena etiam nota peccata. Illud autem quia dicere non possunt, periisse tunc Ecclesiam contagione communionis eorum qui sine Baptismo ad eam, sicut dicit Cyprianus, admissi sunt; alioquin nec originem suam poterunt asserere, si tunc periit Ecclesia; quoniam plus quam quadraginta anni sunt inter Cypriani passionem et divinorum codicum exustionem, unde isti calumniarum suarum fumos jactantes, occasionem faciendi schismatis invenerant, sicut Consulum", + "candidate_score": 0.676869, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_64_66", + "bdc_text": "das nizänische Glaubensbekenntnis ( BSLK 26 ) . suos in s[acra ] coena corpore et sanguine suo reficit ad vitam . Habes paucis , quonam modo populum mihi commissum de negocio coenae soleam instituere neminem interim vituperans , neminem commendans pręterquam anabaptistas et qui ex meis nonnihil cum istis colludunt .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_191", + "psc_text": "beatus Cyprianus in ipsa intus Ecclesia versari arguit, qui corde in melius non mutato baptizantur, quando utique saeculo verbis, non factis renuntiant, cum dicat apostolus Petrus, Quod et vos simili forma salvos facit Baptisma; non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio (I Petr. III, 21) ; quam utique non habebant, de quibus dicitur, Saeculo verbis solis et non factis renuntiantes: et tamen id agit increpans et arguens eos, ut aliquando ambulent in via Christi, et ejus amici malint esse quam saeculi. CAPUT III.--Cui si obtemperassent, et recte jam vivere, non ut pseudochristiani, sed ut veri christiani coepissent, numquid eos juberet denuo baptizari? Non utique, sed hoc eis praestaret vera conversio, ut Sacramentum quod non mutatis valebat ad perniciem, mutatis valere inciperet ad salutem. 4. Quia nec isti Ecclesiae devoti sunt (Cypr., epist. 73, ad Jubaianum) , qui videntur esse intus, et contra Christum vivunt, id est, contra Christi mandata", + "candidate_score": 0.674321, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_51_53", + "bdc_text": "Bizer , Abendmahlsstreit 90 , Anm. 5 . Ex his omnibus loqui didici de coena domini , quod Christus in panegyriin einer Versammlung ; s. Dasypodius , Dic. s. v .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_539", + "psc_text": "locum in eadem ad Magnum epistola positum operae pretium est pertractare, quem ita contexuit. Non habitans, inquit, in domo Dei, id est, in Ecclesia Christi, in qua non nisi concordes atque unanimes habitant, loquente in Psalmis Spiritu sancto, et dicente, « Deus qui inhabitare facit unanimes in domo » (Psal. LXVII, 7). Denique unanimitate Christianos firma sibi atque inseparabili charitate connexos, etiam ipsa Dominica sacrificia declarant. Nam quando Dominus corpus suum panem vocat (Joan. VI, 52) , de multorum granorum adunatione congestum; populum nostrum, quem portabat, indicat adunatum: et quando sanguinem suum vinum appellat (Matth. XXVI, 26 29) , de botris atque acinis plurimis expressum, atque in unum coactum; gregem item nostrum significat commixtione adunatae multitudinis copulatum. Haec verba beati Cypriani indicant eum et intellexisse et dilexisse decorem domus Dei, quam domum ex unanimis et concordibus constare affirmavit, et docuit testimonio prophetico, et significatione Sacramentorum: in qua utique non erant", + "candidate_score": 0.671198, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_170_172", + "bdc_text": "Contentiosus fertur admodum vehementer in papistas et in Lutherum , ubi putat aliquid papisticum inesse , qualiter sentit fere in epistolis et libris omnibus contentiosis , etiam in DialogoJohannes Oekolampad , Quid de eucharistia veteres tum Graeci , tum Latini senserint , dialogus , Basel , Hieronymus Froben , 1530 ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 164). , quanquam is tersissimus est et sententiam meam per omnia confirmans . Placidus ( ut passim ad amicos ) docet , quemadmodum ex epistola dictaSiehe oben Anm. 25 . demonstravi , ut item hic confessus est in synodo prima publice his verbis :", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_325", + "psc_text": "tenent, qui tamen intus videntur et Baptismum dare, et habere a nullo nostrum negantur. Nam eos primatum in divinis habere quis dicat, nisi qui nihil divinum sapit? CAPUT XVII.--22. Sed jam ad illa eloquia pacifica Cypriani, hoc est ad Epistolae finem omnibus consideratis pertractatisque perventum est, quae me legentem et saepe repetentem non satiant: tanta ex eis jucunditas fraterni amoris exhalat, tanta dulcedo charitatis exuberat. Haec tibi, inquit, breviter pro nostra mediocritate rescripsimus, frater charissime, nemini praescribentes aut praejudicantes, quominus unusquisque episcoporum quod putat faciat, habens arbitrii sui liberam potestatem. Nos, quantum in nobis est, propter haereticos cum collegis et coepiscopis nostris non contendimus, cum quibus concordiam et dominicam pacem tenemus; maxime cum et Apostolus dicat, « Si quis autem putaverit contentiosus esse, nos talem consuetudinem non habemus, neque Ecclesia Dei » (I Cor. XI, 16). Servatur a nobis patienter et leniter charitas animi, honor collegii, vinculum fidei, concordia sacerdotii.", + "candidate_score": 0.669283, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_180_182", + "bdc_text": "Die Wörter \"et vino \" und \"vere\" ( vor \"adesse\" ) hat Myconius hier selbst hinzugefügt . Igitur dum ego adserui inter illos duos convenire , de placido dixi Oecolampadio , non de contendente , de altero quoque non certe ut , dum sua impellitur vehementia , sermonibusque utitur hyperbolicis contra hostes suos , sed uti confessus est ad nos omnes in Helvetiis . Et haec dixi tam diserte ( nam rabulis satisfacere volebam ) , ut satis videam , quales habuerim auditores , postquam tibi persuaserunt , ut pro mendaci me iudices .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_105", + "psc_text": "aliud contra consuetudinem quid sentiret liberius exprompsisse, prioremque dixisse, nisi ut alium, si forte existeret, cui esset melius revelatum, gratissime acciperet; et ostenderet imitandam, non solum docendi diligentiam, sed etiam discendi modestiam: si autem nullus existeret, qui tale aliquid afferret, unde illae omnes verisimiles rationes quibus movebatur refellerentur, in eadem sententia permaneret, bene sibi conscius et non occultatae quae putabatur veritatis, et retentae quae amabatur unitatis. Nam et illud sic intellexit quod ait Apostolus: « Prophetae autem duo aut tres loquantur, et caeteri examinent; si alii revelatum fuerit sedenti, ille prior taceat » (I Cor. XIV, 29). Qua in parte, inquit, docuit et ostendit, multa singulis in melius revelari, et debere unumquemque, non pro eo quod semel imbiberat et tenebat, pertinaciter congredi; sed si quid melius et utilius exstiterit, libenter amplecti (Epist. 71, ad Quintum) . His utique verbis non solum eos admonuit sibi consentire, qui melius aliquid non videbant;", + "candidate_score": 0.666242, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_213_215", + "bdc_text": "qui nisi desierint , evangelium non ita multum abest ab internecione vel a perpetuo contemptu saltem . Non dici potest enim , quid inter papistas mali foveatur per scandalosas istas pugnas magnorum in religione virorum . Et scio bona et proba ingenia taliter inde moveri , ut timor sit , ne tandem prorsus ab omni bonitate atque adeo a salute propter contentiones istas removeantur .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_233", + "psc_text": "in perfidia et blasphemia permanserit, nec extra Ecclesiam, nec intra Ecclesiam remissionem accipit peccatorum: aut si propter vim Sacramenti ad punctum temporis accipit, et foris et intus eadem vis operatur, sicut vis nominis Christi expulsionem daemoniorum foris etiam operabatur. CAPUT XII.--18. At enim invenimus Apostolos in omnibus Epistolis suis exsecrari et detestari haereticorum sacrilegam pravitatem, ita ut dicant sermonem eorum sicut cancer serpere. Quid enim? et illos qui dicebant, Manducemus et bibamus, cras enim moriemur, nonne corruptores morum bonorum per mala colloquia Paulus esse manifestat, continuo subjungens, Corrumpunt mores bonos colloquia mala; et tamen eos intus fuisse significavit, cum ait, Quomodo dicunt quidam in vobis quia resurrectio mortuorum non est (I Cor. XV, 32, 33, 12) ? Avaros autem ubi non detestatur? Aut vero quidquam dici potuit vehementius, quam ut idolorum dici potuit vehementius, quam ut idolorum servitus avaritia diceretur, sicut idem apostolus posuit (Ephes. V, 5): nec Cyprianus aliter", + "candidate_score": 0.666241, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_7_9", + "bdc_text": "nescio , an ex eis sint facti fratres metamorphosi aliqua . Nec dubium , quin et quosdam habeam non sane amicosAuf wen Myconius anspielt , ist nicht bekannt . Myconius scheint allenfalls an ehemalige Schüler ( \"filios\" ) wie auch an einige ihm nicht sehr zugeneigte Personen aus Zürich gedacht zu haben , die unterdessen der Reformation beigetreten waren und somit \"fratres \" geworden sind. .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_230", + "psc_text": "et multi qui intus sunt, contra Ecclesiam faciunt male vivendo, et in suam vitam infirmas animas traducendo; et nonnulli qui foris sunt, in Christi nomine loquuntur, nec operari quae Christi sunt, sed foris esse prohibentur, quando eos ut sanentur vel corripimus, vel arguimus, vel hortamur. Nam et ille foris erat, qui cum discipulis non sequebatur Christum, et in nomine Christi expellebat daemonia, quod Dominus ne prohiberetur admonuit (Luc. IX, 49, 50): quamvis utique in quo saucius erat curandus esset illis verbis Domini, ubi ait, Qui non est mecum, adversum me est; et qui mecum non colligit, spargit (Matth. XII, 30) . Et foris ergo fiunt aliqua in nomine Christi, non contra Ecclesiam; et intus ex parte diaboli contra Ecclesiam. CAPUT XI.--17. Quid, quod etiam mirum est, quod accidere posse invenit qui diligenter advertit, quosdam salva charitate docere aliquid inutile, sicut Petrus Gentes cogebat judaizare (Galat. II, 14), sicut ipse Cyprianus", + "candidate_score": 0.66295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_7_9", + "bdc_text": "nescio , an ex eis sint facti fratres metamorphosi aliqua . Nec dubium , quin et quosdam habeam non sane amicosAuf wen Myconius anspielt , ist nicht bekannt . Myconius scheint allenfalls an ehemalige Schüler ( \"filios\" ) wie auch an einige ihm nicht sehr zugeneigte Personen aus Zürich gedacht zu haben , die unterdessen der Reformation beigetreten waren und somit \"fratres \" geworden sind. .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_281", + "psc_text": "fiet de his qui in praeteritum de haeresi ad Ecclesiam venientes, sine Baptismo admissi sunt (Epist. 73, ad Jubaianum) ? Hic tota causa Donatistarum, cum quibus nobis de hac quaestione conflictus est, penitus naufragavit. Si enim vere Baptismum non habebant, qui venientes ab haereticis ita suscipiebantur, et super eos erant peccata eorum; cum communicatum est talibus, sive ab eis qui fuerant ante Cyprianum, sive ab ipso Cypriano, necesse est ut unum dicatur ex duobus, aut periisse jam tunc Ecclesiam talium communione maculatam, aut non obesse cuiquam in unitate permanenti aliena etiam nota peccata. Illud autem quia dicere non possunt, periisse tunc Ecclesiam contagione communionis eorum qui sine Baptismo ad eam, sicut dicit Cyprianus, admissi sunt; alioquin nec originem suam poterunt asserere, si tunc periit Ecclesia; quoniam plus quam quadraginta anni sunt inter Cypriani passionem et divinorum codicum exustionem, unde isti calumniarum suarum fumos jactantes, occasionem faciendi schismatis invenerant, sicut Consulum", + "candidate_score": 0.661413, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_8_10", + "bdc_text": "Nec dubium , quin et quosdam habeam non sane amicosAuf wen Myconius anspielt , ist nicht bekannt . Myconius scheint allenfalls an ehemalige Schüler ( \"filios\" ) wie auch an einige ihm nicht sehr zugeneigte Personen aus Zürich gedacht zu haben , die unterdessen der Reformation beigetreten waren und somit \"fratres \" geworden sind. . Num et hi fratres facti ?", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_348", + "psc_text": "Stephanus non propterea communicavit haereticis, quia Baptisma Christi quod in eorum perversitate integrum mansisse cognovit, improbare non ausus est. Nam si non habent Baptismum qui de Deo prava sentiunt, hoc posse et intus accidere, jam satis, ut arbitror, disputatum est; Apostoli autem nihil quidem exinde praeceperunt: sed consuetudo illa quae opponebatur Cypriano, ab eorum traditione exordium sumpsisse credenda est, sicut sunt multa quae universa tenet Ecclesia, et ob hoc ab Apostolis praecepta bene creduntur, quanquam scripta non reperiantur. 32. At enim scriptum est de haereticis quod a semetipsis damnati sunt (Tit. III, 11) . Quid ergo, et illi non a semetipsis damnati sunt, quibus dictum est: In quo enim alterum judicas, temetipsum condemnas? His autem dicit Apostolus: Qui praedicas non furandum, furaris (Rom. II, 1, 21) , etc.. Et tales profecto erant illi, qui cum essent episcopi et cum ipso Cypriano in unitate catholica constituti, fundos insidiosis fraudibus rapiebant, praedicantes", + "candidate_score": 0.658626, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_191_193", + "bdc_text": "Equidem in hoc negocio libenter inhęreo simplicitati scripturę propter dissidia confessionique nostrę communi . A quibus quidem si discessissem , recte et amice fecisses meam pręvaricationem increpando . At postquam totis viribus illis innitor , consultius forsitan fuisset et amicius meo videre , si tu prius de rei veritate quęsivisses ex me .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_105", + "psc_text": "aliud contra consuetudinem quid sentiret liberius exprompsisse, prioremque dixisse, nisi ut alium, si forte existeret, cui esset melius revelatum, gratissime acciperet; et ostenderet imitandam, non solum docendi diligentiam, sed etiam discendi modestiam: si autem nullus existeret, qui tale aliquid afferret, unde illae omnes verisimiles rationes quibus movebatur refellerentur, in eadem sententia permaneret, bene sibi conscius et non occultatae quae putabatur veritatis, et retentae quae amabatur unitatis. Nam et illud sic intellexit quod ait Apostolus: « Prophetae autem duo aut tres loquantur, et caeteri examinent; si alii revelatum fuerit sedenti, ille prior taceat » (I Cor. XIV, 29). Qua in parte, inquit, docuit et ostendit, multa singulis in melius revelari, et debere unumquemque, non pro eo quod semel imbiberat et tenebat, pertinaciter congredi; sed si quid melius et utilius exstiterit, libenter amplecti (Epist. 71, ad Quintum) . His utique verbis non solum eos admonuit sibi consentire, qui melius aliquid non videbant;", + "candidate_score": 0.656678, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_213_215", + "bdc_text": "qui nisi desierint , evangelium non ita multum abest ab internecione vel a perpetuo contemptu saltem . Non dici potest enim , quid inter papistas mali foveatur per scandalosas istas pugnas magnorum in religione virorum . Et scio bona et proba ingenia taliter inde moveri , ut timor sit , ne tandem prorsus ab omni bonitate atque adeo a salute propter contentiones istas removeantur .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_211", + "psc_text": "hanc rem pertineat posuisse ostendatur. Loquebatur de fratribus sive inordinate et contra ecclesiasticam disciplinam ambulantibus, sive evangelicam veritatem de Dei timore servantibus. Et quosdam ex eis posuit verbum Dei constanter atque intrepide locutos, quosdam vero in invidia et dissensione versatos; quosdam servasse circa se benevolam charitatem, alios vero habuisse malevolam dissensionem: sed tamen omnia se patienter sustinere, dummodo sive in veritate, sive per occasionem nomen Christi, quod Paulus praedicabat, ad plurimorum notitiam perveniret, et nova adhuc ac rudis sermonis seminatio loquentium praedicatione crebresceret. Porro aliud est eos qui intus in Ecclesia sunt, in nomine Christi loqui: aliud eos qui foris sunt, et contra Ecclesiam faciunt, in nomine Christi baptizare (Epist. 73, ad Jubaianum) . Haec verba Cypriani admonere nos videntur, ut distinguamus inter eos qui mali foris sunt, et eos qui intus mali sunt. Et illos de quibus dicit Apostolus, quod Evangelium non caste et per invidiam annuntiarent, intus fuisse", + "candidate_score": 0.656215, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_8_10", + "bdc_text": "Nec dubium , quin et quosdam habeam non sane amicosAuf wen Myconius anspielt , ist nicht bekannt . Myconius scheint allenfalls an ehemalige Schüler ( \"filios\" ) wie auch an einige ihm nicht sehr zugeneigte Personen aus Zürich gedacht zu haben , die unterdessen der Reformation beigetreten waren und somit \"fratres \" geworden sind. . Num et hi fratres facti ?", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_230", + "psc_text": "et multi qui intus sunt, contra Ecclesiam faciunt male vivendo, et in suam vitam infirmas animas traducendo; et nonnulli qui foris sunt, in Christi nomine loquuntur, nec operari quae Christi sunt, sed foris esse prohibentur, quando eos ut sanentur vel corripimus, vel arguimus, vel hortamur. Nam et ille foris erat, qui cum discipulis non sequebatur Christum, et in nomine Christi expellebat daemonia, quod Dominus ne prohiberetur admonuit (Luc. IX, 49, 50): quamvis utique in quo saucius erat curandus esset illis verbis Domini, ubi ait, Qui non est mecum, adversum me est; et qui mecum non colligit, spargit (Matth. XII, 30) . Et foris ergo fiunt aliqua in nomine Christi, non contra Ecclesiam; et intus ex parte diaboli contra Ecclesiam. CAPUT XI.--17. Quid, quod etiam mirum est, quod accidere posse invenit qui diligenter advertit, quosdam salva charitate docere aliquid inutile, sicut Petrus Gentes cogebat judaizare (Galat. II, 14), sicut ipse Cyprianus", + "candidate_score": 0.656114, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_127_129", + "bdc_text": "Basler Jahrbuch 1900 , S. 60 . Myconius und Borrhaus bewarben sich damals für die gleiche Stelle an der Universität Basel ( oben Nr. 1844 , 5-7 ) . Borrhaus , der sich eine Zeitlang als Täufer ansah , sollte einige Monate später ( [ März/April 1545 ] , Zürich StA , E II 343 , 315 )", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_533", + "psc_text": "vehementius dicit, Si quis frater nominatur inter vos aut avarus, aut ebriosus, etc., cum ejusmodi nec quidem cibum simul sumere (I Cor. V, 11) : et tamen cum collegis feneratoribus, insidiosis, fraudatoribus, raptoribus, non privatam mensam, sed Dei altare habebat commune Cyprianus. Quomodo autem hoc defendatur, jam in aliis libris satis dictum est. CAPUT XLVI.--90. Litteus a Gemellis dixit: Caecus caecum si ducat, ambo in foveam cadunt (Matth. XV, 14) . Cum ergo haereticos constet non posse illuminare quemquam, utpote caecos; Baptisma eorum non valet. 91. Nec nos dicimus valere ad salutem quamdiu haeretici sunt, sicut et illis homicidis quamdiu fratres oderunt: nam et ipsi in tenebris sunt, et si quis eos sequitur, simul in foveam cadunt; nec ideo tamen Baptismum vel non habent, vel non tradunt. CAPUT XLVII.--92. Natalis ab Oea dixit: Tam ego praesens, quam Pompeius Sabratensis, quam etiam Dioga Leptimagnensis, qui mihi mandaverunt, corpore quidem absentes, spiritu", + "candidate_score": 0.65491, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_9", + "bdc_text": "Myconius scheint allenfalls an ehemalige Schüler ( \"filios\" ) wie auch an einige ihm nicht sehr zugeneigte Personen aus Zürich gedacht zu haben , die unterdessen der Reformation beigetreten waren und somit \"fratres \" geworden sind. .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_230", + "psc_text": "et multi qui intus sunt, contra Ecclesiam faciunt male vivendo, et in suam vitam infirmas animas traducendo; et nonnulli qui foris sunt, in Christi nomine loquuntur, nec operari quae Christi sunt, sed foris esse prohibentur, quando eos ut sanentur vel corripimus, vel arguimus, vel hortamur. Nam et ille foris erat, qui cum discipulis non sequebatur Christum, et in nomine Christi expellebat daemonia, quod Dominus ne prohiberetur admonuit (Luc. IX, 49, 50): quamvis utique in quo saucius erat curandus esset illis verbis Domini, ubi ait, Qui non est mecum, adversum me est; et qui mecum non colligit, spargit (Matth. XII, 30) . Et foris ergo fiunt aliqua in nomine Christi, non contra Ecclesiam; et intus ex parte diaboli contra Ecclesiam. CAPUT XI.--17. Quid, quod etiam mirum est, quod accidere posse invenit qui diligenter advertit, quosdam salva charitate docere aliquid inutile, sicut Petrus Gentes cogebat judaizare (Galat. II, 14), sicut ipse Cyprianus", + "candidate_score": 0.651559, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_193_195", + "bdc_text": "At postquam totis viribus illis innitor , consultius forsitan fuisset et amicius meo videre , si tu prius de rei veritate quęsivisses ex me . Quamvis , quod factum est , ingratum non sit , fuisset tamen illud gratissimum , quia amicissimum . Sunt et aliae causae , cur simplicitati illi perseveranter insistam ;", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_105", + "psc_text": "aliud contra consuetudinem quid sentiret liberius exprompsisse, prioremque dixisse, nisi ut alium, si forte existeret, cui esset melius revelatum, gratissime acciperet; et ostenderet imitandam, non solum docendi diligentiam, sed etiam discendi modestiam: si autem nullus existeret, qui tale aliquid afferret, unde illae omnes verisimiles rationes quibus movebatur refellerentur, in eadem sententia permaneret, bene sibi conscius et non occultatae quae putabatur veritatis, et retentae quae amabatur unitatis. Nam et illud sic intellexit quod ait Apostolus: « Prophetae autem duo aut tres loquantur, et caeteri examinent; si alii revelatum fuerit sedenti, ille prior taceat » (I Cor. XIV, 29). Qua in parte, inquit, docuit et ostendit, multa singulis in melius revelari, et debere unumquemque, non pro eo quod semel imbiberat et tenebat, pertinaciter congredi; sed si quid melius et utilius exstiterit, libenter amplecti (Epist. 71, ad Quintum) . His utique verbis non solum eos admonuit sibi consentire, qui melius aliquid non videbant;", + "candidate_score": 0.649626, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_128_130", + "bdc_text": "Myconius und Borrhaus bewarben sich damals für die gleiche Stelle an der Universität Basel ( oben Nr. 1844 , 5-7 ) . Borrhaus , der sich eine Zeitlang als Täufer ansah , sollte einige Monate später ( [ März/April 1545 ] , Zürich StA , E II 343 , 315 ) Bullinger zu dessen Verteidigung gegen Luther im Abendmahlsstreit gratulieren , während Myconius den wiederaufflammenden Streit zwischen Luther und Zürich höchst bedauerte und fürchtete ;", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_533", + "psc_text": "vehementius dicit, Si quis frater nominatur inter vos aut avarus, aut ebriosus, etc., cum ejusmodi nec quidem cibum simul sumere (I Cor. V, 11) : et tamen cum collegis feneratoribus, insidiosis, fraudatoribus, raptoribus, non privatam mensam, sed Dei altare habebat commune Cyprianus. Quomodo autem hoc defendatur, jam in aliis libris satis dictum est. CAPUT XLVI.--90. Litteus a Gemellis dixit: Caecus caecum si ducat, ambo in foveam cadunt (Matth. XV, 14) . Cum ergo haereticos constet non posse illuminare quemquam, utpote caecos; Baptisma eorum non valet. 91. Nec nos dicimus valere ad salutem quamdiu haeretici sunt, sicut et illis homicidis quamdiu fratres oderunt: nam et ipsi in tenebris sunt, et si quis eos sequitur, simul in foveam cadunt; nec ideo tamen Baptismum vel non habent, vel non tradunt. CAPUT XLVII.--92. Natalis ab Oea dixit: Tam ego praesens, quam Pompeius Sabratensis, quam etiam Dioga Leptimagnensis, qui mihi mandaverunt, corpore quidem absentes, spiritu", + "candidate_score": 0.649545, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_128_130", + "bdc_text": "Myconius und Borrhaus bewarben sich damals für die gleiche Stelle an der Universität Basel ( oben Nr. 1844 , 5-7 ) . Borrhaus , der sich eine Zeitlang als Täufer ansah , sollte einige Monate später ( [ März/April 1545 ] , Zürich StA , E II 343 , 315 ) Bullinger zu dessen Verteidigung gegen Luther im Abendmahlsstreit gratulieren , während Myconius den wiederaufflammenden Streit zwischen Luther und Zürich höchst bedauerte und fürchtete ;", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_331", + "psc_text": "illius animae omnino securus, neque ullo modo meas litteras ab omni errato liberas audeo vel putare vel dicere; neque illius huic sententiae, in qua ei visum est aliter suscipiendos ab haereticis venientes, quam vel in praeteritum suscipiebantur, sicut ipse testatur, vel nunc suscipiuntur, sicut totius orbis christiani plenario concilio rationabilis consuetudo firmata est, meam praepono sententiam, sed Ecclesiae sanctae catholicae, quam sic ille dilexit et diligit, in qua tam uberem cum tolerantia fructum attulit: cujus universitas ipse non fuit, sed in ejus universitate permansit; cujus radicem nunquam deseruit, sed in cujus radice fecundus ut esset, fecundior ab agricola coelesti purgatus est; pro cujus pace ac salute, ne simul cum zizaniis eradicaretur et triticum, tanta mala hominum secum in unitate constitutorum et veritatis libertate redarguit, et charitatis virtute sustinuit. CAPUT XVIII.--24. Unde nos idem ipse copiosissime admonet, multos in delictis suis et peccatis mortuos, quamvis ad Christi societatem et ad illius", + "candidate_score": 0.649492, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_9_11", + "bdc_text": "Myconius scheint allenfalls an ehemalige Schüler ( \"filios\" ) wie auch an einige ihm nicht sehr zugeneigte Personen aus Zürich gedacht zu haben , die unterdessen der Reformation beigetreten waren und somit \"fratres \" geworden sind. . Num et hi fratres facti ? Gauderem .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_230", + "psc_text": "et multi qui intus sunt, contra Ecclesiam faciunt male vivendo, et in suam vitam infirmas animas traducendo; et nonnulli qui foris sunt, in Christi nomine loquuntur, nec operari quae Christi sunt, sed foris esse prohibentur, quando eos ut sanentur vel corripimus, vel arguimus, vel hortamur. Nam et ille foris erat, qui cum discipulis non sequebatur Christum, et in nomine Christi expellebat daemonia, quod Dominus ne prohiberetur admonuit (Luc. IX, 49, 50): quamvis utique in quo saucius erat curandus esset illis verbis Domini, ubi ait, Qui non est mecum, adversum me est; et qui mecum non colligit, spargit (Matth. XII, 30) . Et foris ergo fiunt aliqua in nomine Christi, non contra Ecclesiam; et intus ex parte diaboli contra Ecclesiam. CAPUT XI.--17. Quid, quod etiam mirum est, quod accidere posse invenit qui diligenter advertit, quosdam salva charitate docere aliquid inutile, sicut Petrus Gentes cogebat judaizare (Galat. II, 14), sicut ipse Cyprianus", + "candidate_score": 0.646111, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_9_11", + "bdc_text": "Myconius scheint allenfalls an ehemalige Schüler ( \"filios\" ) wie auch an einige ihm nicht sehr zugeneigte Personen aus Zürich gedacht zu haben , die unterdessen der Reformation beigetreten waren und somit \"fratres \" geworden sind. . Num et hi fratres facti ? Gauderem .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_231", + "psc_text": ". Et foris ergo fiunt aliqua in nomine Christi, non contra Ecclesiam; et intus ex parte diaboli contra Ecclesiam. CAPUT XI.--17. Quid, quod etiam mirum est, quod accidere posse invenit qui diligenter advertit, quosdam salva charitate docere aliquid inutile, sicut Petrus Gentes cogebat judaizare (Galat. II, 14), sicut ipse Cyprianus haereticos denuo baptizari: unde talibus bonis membris in charitate radicatis, et in aliquo non recte ingredientibus dicit Apostolus, Si quid aliter sapitis, id quoque vobis Deus revelabit (Philipp. III, 15) : et quosdam rursus sine charitate docere aliquid salubre, de qualibus Dominus dicit, Cathedram Moysi sedent. Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, nolite facere: dicunt enim, et non faciunt (Matth. XXIII, 2, 3) ? Unde et Apostolus de illis invidis et malevolis, christianam tamen salutem annuntiantibus, Sive occasione, inquit, sive veritate Christus annuntietur (Philipp. I, 15) . Quapropter et intus et foris perversitas hominum corrigenda est, divina vero Sacramenta et", + "candidate_score": 0.64587, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_127_129", + "bdc_text": "Basler Jahrbuch 1900 , S. 60 . Myconius und Borrhaus bewarben sich damals für die gleiche Stelle an der Universität Basel ( oben Nr. 1844 , 5-7 ) . Borrhaus , der sich eine Zeitlang als Täufer ansah , sollte einige Monate später ( [ März/April 1545 ] , Zürich StA , E II 343 , 315 )", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_292", + "psc_text": "oportet intelligat, eos quos nulla zizania, nulla palea, si ipsi frumenta esse voluissent, in societate Ecclesiae toto orbe diffusae poterant maculare, et ideo nulla existente causa divortii se ab eodem unitatis vinculo disruperunt; quodlibet illorum duorum verum sit, sive quod Cyprianus tunc sensit, sive quod Catholicae universitas unde ille non recessit obtinuit; foris apertissime constitutos in manifesto sacrilegio schismatis salvos esse non posse, et omnia quae habent de divinis Sacramentis et liberalitate unius legitimi viri, quamdiu tales sunt, ad eorum confusionem potius quam ad salutem valere. CAPUT V.--5. Quocirca etiamsi vere propterea vellent haeretici correcto errore venire ad Ecclesiam, quia putarent se Baptismum non habere nisi in Catholica acciperent; nec sic eis deberemus ad iterationem Baptismi consentire, sed potius docendi essent, nec integritatem Baptismi prodesse perversitati eorum, si corrigi nollent; nec eorum perversitate violatum fuisse integrum Baptisma, quamdiu corrigi noluerunt; nec quia corrigi volunt, melius in eis Baptisma fieri: sed", + "candidate_score": 0.644559, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_127_129", + "bdc_text": "Basler Jahrbuch 1900 , S. 60 . Myconius und Borrhaus bewarben sich damals für die gleiche Stelle an der Universität Basel ( oben Nr. 1844 , 5-7 ) . Borrhaus , der sich eine Zeitlang als Täufer ansah , sollte einige Monate später ( [ März/April 1545 ] , Zürich StA , E II 343 , 315 )", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_478", + "psc_text": "eamdem quaestionem aliquanto diutius tanquam in manibus versare, et ostendere quam verius universitati Ecclesiae catholicae placuerit, ut haeretici vel schismatici qui jam Christi Baptismum illic unde veniunt acceperunt, in catholicam communionem cum illo admittantur, ab errore suo correcti, in charitate radicati atque fundati; ut quod attinet ad Baptismi sacramentum, non adsit quod deerat, sed prosit quod inerat. Et beatus Cyprianus quidem jam corpore quod corrumpitur non aggravante animam, nec deprimente terrena inhabitatione sensum multa cogitantem (Sap. IX, 15), serenius perspicit veritatem, quam meruit adipisci per charitatem. Adjuvet itaque nos orationibus suis in istius carnis mortalitate, tanquam in caliginosa nube laborantes, ut donante Domino, quantum possumus, bona ejus imitemur. Si quid autem aliter sensit, et quibusdam fratribus collegisque persuasit, quod nunc eo quem dilexit revelante jam cernit, nos longe impares meritis suis, Ecclesiae tamen catholicae auctoritatem, cujus ipse egregium et clarissimum membrum est, pro nostra infirmitate sectantes, adversus haereticos vel schismaticos", + "candidate_score": 0.643629, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_129_131", + "bdc_text": "Borrhaus , der sich eine Zeitlang als Täufer ansah , sollte einige Monate später ( [ März/April 1545 ] , Zürich StA , E II 343 , 315 ) Bullinger zu dessen Verteidigung gegen Luther im Abendmahlsstreit gratulieren , während Myconius den wiederaufflammenden Streit zwischen Luther und Zürich höchst bedauerte und fürchtete ; s. Myconius an Farel , 23 .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_480", + "psc_text": "Judaico carnalia praeputia circumcidunt, nati haeretici ex illo errore in quem Petrus devians a Paulo revocatus est (Galat. II, 11), adhuc usque persistunt: sicut ergo illi Petro in primatu Apostolorum martyrii gloria coronato, in sua perversitate praecisi ab Ecclesia remanserunt; sic isti Cypriano per abundantiam charitatis in sortem sanctorum passionis claritate suscepto, se ipsos exsules unitatis agnoscunt, et contra unitatis patriam pro suis calumniis civem unitatis opponunt. Jam itaque caeteras illius concilii sententias eadem ratione videamus. CAPUT II.--2. Marcus a Mactari dixit: Mirandum non est, si haeretici hostes atque impugnatores veritatis sibi rem vindicant potestatis et dignationis alienae: illud mirandum est, quod quidam nostri praevaricatores veritatis haereticis suffragantur, et Christianis adversantur. Propterea decernimus haereticos baptizandos esse. 3. Huic respondemus: Imo magis mirandum est, et magna laude praedicandum, quod tantum isti dilexerint unitatem, ut quos praevaricatores veritatis arbitrabantur, cum eis in unitate perseverantes, ab eis pollui non timerent. Nam cum iste", + "candidate_score": 0.640564, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_129", + "bdc_text": "Borrhaus , der sich eine Zeitlang als Täufer ansah , sollte einige Monate später ( [ März/April 1545 ] , Zürich StA , E II 343 , 315 )", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_454", + "psc_text": "audiendo verba Christi et non faciendo, sanctificatione lavacri purgata in melius reformetur: et tamen non fit, si jam baptizati sunt, etiam si probentur tales fuisse cum baptizarentur; id est, ut saeculo verbis et non factis renuntiarent. CAPUT XXXIV.--65. Quietus a Buruch dixit: « Qui fide vivimus, obsequi his quae instruendis nobis ante praedicta sunt, credula observatione debemus. Nam scriptum est apud Salomonem, Qui baptizatur a mortuo, quid proficit lavatio ejus (Eccli. XXXIV, 30) ? Quod utique de his qui ab haereticis tinguntur, et de tingentibus loquitur. Si enim qui apud illos baptizantur, per remissionem peccatorum vitam aeternam consequuntur, cur ad Ecclesiam veniunt? Si vero a mortuo salutis nihil accipitur, ac propterea cognito errore pristino, ad veritatem cum poenitentia revertuntur; uno vitali Baptismate, quod in Ecclesia catholica est, sanctificari debebunt. » 66. Quid sit a mortuo baptizari, sine praejudicio diligentioris ejusdem Scripturae considerationis, alibi jam diximus (Contra Parmenianum lib. 2, cap.", + "candidate_score": 0.638925, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_8", + "bdc_text": "Nec dubium , quin et quosdam habeam non sane amicosAuf wen Myconius anspielt , ist nicht bekannt .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_418", + "psc_text": "Cum Dominus noster Christus dicat, « Qui mecum non est, adversum me est » (Id. XII, 30); et Joannes apostolus eos qui ab Ecclesia exeunt antichristos dicat (I Joan. II, 18) : indubitanter hostes Christi, quique antichristi nominati sunt, gratiam Baptismi salutaris ministrare non possunt; et ideo censeo eos qui de haereticorum insidiis confugiunt ad Ecclesiam, baptizandos esse a nobis, qui amici appellati sumus Dei de ejus dignatione. 31. Cui respondetur, Christi adversarios omnes esse, quibus dicentibus, Domine, nonne in nomine tuo virtutes multas fecimus? et alia quae ibi dicuntur; in fine dicturus est, Non novi vos; recedite a me, omnes qui operamini iniquitatem (Matth. VII, 22, 23) : quae tota palea si usque ad ultimum in malitia perseverabit, sive ante ventilationem ejus aliquid foras volet, sive intus esse videatur, igni destinata est. Si ergo propterea baptizandi sunt ad Ecclesiam venientes haeretici, ut ab amicis Dei baptizentur; numquid illi avari,", + "candidate_score": 0.635903, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_8", + "bdc_text": "Nec dubium , quin et quosdam habeam non sane amicosAuf wen Myconius anspielt , ist nicht bekannt .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_229", + "psc_text": "quis habeat, sed quid habeat. Si enim homines ex parte diaboli, et ideo nequaquam ad columbam unicam pertinentes, possunt tamen accipere et habere et dare Baptismi sanctitatem, nullo modo sua perversitate violatam, sicut ex ipsius Cypriani litteris admonemur; utquid tribuimus haereticis aliena? utquid dicimus eorum esse quod Christi est; ac non potius in eis et Imperatoris nostri signa cognoscimus, et desertorum facta emendamus? Quapropter aliud est quidem, sicut dicit sanctus Cyprianus, eos qui intus in Ecclesia sunt, in nomine Christi loqui; aliud eos qui foris sunt, et contra Ecclesiam faciunt, in nomine Christi baptizare (Epist. 73, ad Jubaianum) . Sed et multi qui intus sunt, contra Ecclesiam faciunt male vivendo, et in suam vitam infirmas animas traducendo; et nonnulli qui foris sunt, in Christi nomine loquuntur, nec operari quae Christi sunt, sed foris esse prohibentur, quando eos ut sanentur vel corripimus, vel arguimus, vel hortamur. Nam et ille foris erat,", + "candidate_score": 0.635631, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_153_155", + "bdc_text": "Quid igitur permisisti Bucero loqui ad hunc modum : Das Folgende entspricht dem von Bucer verfassten deutschen Titel zur Wittenberger Konkordie ; s. BucerD S VI /1 209 ;", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_516", + "psc_text": "hoc concilium tanquam pro se proferunt, et malorum communione quasi contagione bonos perire contendunt, non inveniunt quomodo dicant, aut priores Christianos unde isti propagantur, non fuisse traditores, quia isto concilio convincuntur; aut ad se non pertinere facinora priorum, quia nobis majores nostros objiciunt? CAPUT XXVI.--50. Item alius Lucius a Membresa dixit: Scriptum est, « Deus peccatorem non audit » (Joan. IX, 31). Qui peccator est, quomodo audiri in Baptismo potest? 51. Respondemus: Quomodo auditur avarus, et raptor, et fenerator, et homicida? An isti non sunt peccatores? quos tamen Cyprianus in Catholica objurgat, et tolerat. CAPUT XXVII.--52. Item alius Felix a Buslacenis dixit: In haereticis sine Baptismo Ecclesiae admittendis nemo consuetudinem rationi et veritati praeponat; quia consuetudinem ratio et veritas semper excludit. 53. Huic respondetur: Veritatem non ostendis, de consuetudine confiteris. Recte igitur consuetudinem teneremus plenario concilio posteriore firmatam, etiam si veritas adhuc lateret, quam credimus jam esse manifestatam. CAPUT XXVIII.--54.", + "candidate_score": 0.635621, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_97", + "bdc_text": "Interea nunquam cum anabaptistis signa nuda tenui in coena et Christum abesse a suis sacramentis .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_102", + "psc_text": "An forte jam placet fateri non fuisse jam illos vel schismaticos vel haereticos, qui extra communionem Ecclesiae, vel in schismate aliquo vel in haeresi fuerant baptizati, quia transeundo ad Ecclesiam, et errores suos pristinos anathemando, destiterant esse quod erant? Quomodo ergo sine Baptismo non super eos remanserant scelera eorum? An ille Baptismus Christi erat, sed eis extra Ecclesiae communionem prodesse non poterat; eum autem venerunt, et anathemato praeterito errore in Ecclesiae pacem per manus impositionem recepti sunt, tunc in charitate radicatis et fundatis, sine qua infructuosa sunt caetera, prodesse coepit et ad remissionem peccatorum et ad sanctificationem vitae, quod sine fructu extra portabant? 12. Nolite ergo nobis auctoritatem objicere Cypriani ad Baptismi repetitionem: sed tenete nobiscum exemplum Cypriani ad unitatis conservationem. Nondum enim erat diligenter illa Baptismi quaestio pertractata, sed tamen saluberrimam consuetudinem tenebat Ecclesia, in ipsis quoque schismaticis et haereticis corrigere quod pravum est, non iterare quod datum est;", + "candidate_score": 0.633494, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_199", + "bdc_text": "Credo et in mortis articulo nihil aliud subvenire posse .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_455", + "psc_text": "Ecclesiam veniunt? Si vero a mortuo salutis nihil accipitur, ac propterea cognito errore pristino, ad veritatem cum poenitentia revertuntur; uno vitali Baptismate, quod in Ecclesia catholica est, sanctificari debebunt. » 66. Quid sit a mortuo baptizari, sine praejudicio diligentioris ejusdem Scripturae considerationis, alibi jam diximus (Contra Parmenianum lib. 2, cap. 10). Quaero autem cur haereticos solos velint intelligi mortuos, cum Paulus apostolus generaliter de peccato dixerit, Stipendium peccati, mors (Rom. VI, 23) ; et iterum, Sapere autem secundum carnem mors est (Rom. VIII, 6) . Et cum mortuam dicat viduam quae in deliciis vivit (I Tim. V, 6.), quomodo non sunt mortui, qui saeculo verbis et non factis renuntiant? Quid ergo proficit lavatio ejus qui ab istis baptizatur: nisi quia et ipse si talis est, lavacrum quidem habet, sed non et proficit ad salutem? Si autem ille a quo baptizatur talis est, iste vero non falso corde ad Deum convertitur;", + "candidate_score": 0.632529, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_181", + "bdc_text": "Igitur dum ego adserui inter illos duos convenire , de placido dixi Oecolampadio , non de contendente , de altero quoque non certe ut , dum sua impellitur vehementia , sermonibusque utitur hyperbolicis contra hostes suos , sed uti confessus est ad nos omnes in Helvetiis .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_105", + "psc_text": "aliud contra consuetudinem quid sentiret liberius exprompsisse, prioremque dixisse, nisi ut alium, si forte existeret, cui esset melius revelatum, gratissime acciperet; et ostenderet imitandam, non solum docendi diligentiam, sed etiam discendi modestiam: si autem nullus existeret, qui tale aliquid afferret, unde illae omnes verisimiles rationes quibus movebatur refellerentur, in eadem sententia permaneret, bene sibi conscius et non occultatae quae putabatur veritatis, et retentae quae amabatur unitatis. Nam et illud sic intellexit quod ait Apostolus: « Prophetae autem duo aut tres loquantur, et caeteri examinent; si alii revelatum fuerit sedenti, ille prior taceat » (I Cor. XIV, 29). Qua in parte, inquit, docuit et ostendit, multa singulis in melius revelari, et debere unumquemque, non pro eo quod semel imbiberat et tenebat, pertinaciter congredi; sed si quid melius et utilius exstiterit, libenter amplecti (Epist. 71, ad Quintum) . His utique verbis non solum eos admonuit sibi consentire, qui melius aliquid non videbant;", + "candidate_score": 0.631906, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_66", + "bdc_text": "Habes paucis , quonam modo populum mihi commissum de negocio coenae soleam instituere neminem interim vituperans , neminem commendans pręterquam anabaptistas et qui ex meis nonnihil cum istis colludunt .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_332", + "psc_text": "est; pro cujus pace ac salute, ne simul cum zizaniis eradicaretur et triticum, tanta mala hominum secum in unitate constitutorum et veritatis libertate redarguit, et charitatis virtute sustinuit. CAPUT XVIII.--24. Unde nos idem ipse copiosissime admonet, multos in delictis suis et peccatis mortuos, quamvis ad Christi societatem et ad illius columbae unicae innocentis et simplicis membra non pertinentes (quae si sola baptizaret, illi utique non baptizarent), specie tamen intus videri et baptizari et baptizare. Et in eis quam vis mortuis, illius tamen Baptismum vivere, qui non moritur, et mors illi non ultra dominabitur. Cum ergo et intus sint mortui, neque latentes (nam non de illis tanta diceret Cyprianus), qui vel non pertineant ad illam vivam columbam, vel nondum pertineant; et foris sint mortui, qui manifestius ad eam vel non pertineant, vel nondum pertineant; verumque sit non posse ab eo vivificari alterum, qui ipse non vivit: manifestum est eos qui intus", + "candidate_score": 0.631685, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_6_8", + "bdc_text": "Putabam me habere isthic et filios ; nescio , an ex eis sint facti fratres metamorphosi aliqua . Nec dubium , quin et quosdam habeam non sane amicosAuf wen Myconius anspielt , ist nicht bekannt .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_418", + "psc_text": "Cum Dominus noster Christus dicat, « Qui mecum non est, adversum me est » (Id. XII, 30); et Joannes apostolus eos qui ab Ecclesia exeunt antichristos dicat (I Joan. II, 18) : indubitanter hostes Christi, quique antichristi nominati sunt, gratiam Baptismi salutaris ministrare non possunt; et ideo censeo eos qui de haereticorum insidiis confugiunt ad Ecclesiam, baptizandos esse a nobis, qui amici appellati sumus Dei de ejus dignatione. 31. Cui respondetur, Christi adversarios omnes esse, quibus dicentibus, Domine, nonne in nomine tuo virtutes multas fecimus? et alia quae ibi dicuntur; in fine dicturus est, Non novi vos; recedite a me, omnes qui operamini iniquitatem (Matth. VII, 22, 23) : quae tota palea si usque ad ultimum in malitia perseverabit, sive ante ventilationem ejus aliquid foras volet, sive intus esse videatur, igni destinata est. Si ergo propterea baptizandi sunt ad Ecclesiam venientes haeretici, ut ab amicis Dei baptizentur; numquid illi avari,", + "candidate_score": 0.629398, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_66", + "bdc_text": "Habes paucis , quonam modo populum mihi commissum de negocio coenae soleam instituere neminem interim vituperans , neminem commendans pręterquam anabaptistas et qui ex meis nonnihil cum istis colludunt .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_534", + "psc_text": "fratres oderunt: nam et ipsi in tenebris sunt, et si quis eos sequitur, simul in foveam cadunt; nec ideo tamen Baptismum vel non habent, vel non tradunt. CAPUT XLVII.--92. Natalis ab Oea dixit: Tam ego praesens, quam Pompeius Sabratensis, quam etiam Dioga Leptimagnensis, qui mihi mandaverunt, corpore quidem absentes, spiritu praesentes, censemus quod et collegae nostri; quod haeretici communicationem habere nobiscum non possunt, nisi ecclesiastico Baptismo baptizati fuerint. 93. Communicationem, credo, eam dicit, quae pertinet ad columbae societatem: nam in participatione Sacramentorum procul dubio communicabant eis, neminem judicantes, nec a jure communionis aliquem, si diversum sentiret, amoventes. Sed quolibet modo dixerit, non magnopere verba haec refellenda sunt. Certe enim non communicet haereticus, nisi ecclesiastico Baptismo baptizatus. Constat autem ecclesiasticum esse Baptismum etiam apud haereticos verbis evangelicis consecratum: sicut ipsum Evangelium ecclesiasticum est, nec ad eorum pertinet perversitatem, sed utique suam retinet sanctitatem . CAPUT XLVIII.--94. Junius a Neapoli dixit: Ab", + "candidate_score": 0.62938, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_8", + "bdc_text": "Nec dubium , quin et quosdam habeam non sane amicosAuf wen Myconius anspielt , ist nicht bekannt .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_230", + "psc_text": "et multi qui intus sunt, contra Ecclesiam faciunt male vivendo, et in suam vitam infirmas animas traducendo; et nonnulli qui foris sunt, in Christi nomine loquuntur, nec operari quae Christi sunt, sed foris esse prohibentur, quando eos ut sanentur vel corripimus, vel arguimus, vel hortamur. Nam et ille foris erat, qui cum discipulis non sequebatur Christum, et in nomine Christi expellebat daemonia, quod Dominus ne prohiberetur admonuit (Luc. IX, 49, 50): quamvis utique in quo saucius erat curandus esset illis verbis Domini, ubi ait, Qui non est mecum, adversum me est; et qui mecum non colligit, spargit (Matth. XII, 30) . Et foris ergo fiunt aliqua in nomine Christi, non contra Ecclesiam; et intus ex parte diaboli contra Ecclesiam. CAPUT XI.--17. Quid, quod etiam mirum est, quod accidere posse invenit qui diligenter advertit, quosdam salva charitate docere aliquid inutile, sicut Petrus Gentes cogebat judaizare (Galat. II, 14), sicut ipse Cyprianus", + "candidate_score": 0.627172, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_169", + "bdc_text": "Hoc igitur adsevero invenire me duplicem eum virum in negocio coenae , contentiosum et placidum .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_326", + "psc_text": "coepiscopis nostris non contendimus, cum quibus concordiam et dominicam pacem tenemus; maxime cum et Apostolus dicat, « Si quis autem putaverit contentiosus esse, nos talem consuetudinem non habemus, neque Ecclesia Dei » (I Cor. XI, 16). Servatur a nobis patienter et leniter charitas animi, honor collegii, vinculum fidei, concordia sacerdotii. Propter hoc etiam libellum de Bono Patientiae, quantum valuit nostra mediocritas, permittente Domino et inspirante conscripsimus, quem ad te pro mutua dilectione transmisimus. 23. In his verbis multa consideranda sunt, quibus in hoc viro qui dilexit decorem domus Domini et locum tabernaculi habitationis ejus (Psal. XXV, 8), christianae charitatis fulgor elucet. Primo, quia id quod sensit non tacuit: deinde, quia tam mansuete et pacifice protulit, quia cum his qui aliud sentiebant ecclesiasticam pacem tenuit, quia in unitatis vinculo tantam salubritatem esse intellexit, quia eam tantum dilexit, et sobrie custodivit, quia vidit et sensit etiam diversa sentientes posse salva charitate sentire:", + "candidate_score": 0.6148, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae", + "max_score": 0.720019, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_173_175", + "bdc_text": "„In his“ , inquit , „quę ad sacramentum pertinent coenae , confiteor animas nostras - per fidem in mortem IesuIn der Vorlage in Versahen . - ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_557", + "psc_text": "Jesus panem et benedixit; cum etiam superius dixisset: Cum sero autem factum esset, recumbebat cum duodecim, et manducantibus eis dixit, Quoniam unus ex vobis tradet me (Matth. XXVI, 26, 20, 21). Postea enim tradidit Sacramentum. Et liquido apparet, quando primum acceperunt discipuli corpus et sanguinem Domini, non eos accepisse jejunos. 8. Numquid tamen propterea calumniandum est universae Ecclesiae quod a jejunis semper accipitur? Ex hoc enim placuit Spiritui sancto, ut in honorem tanti Sacramenti in os Christiani prius Dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi: nam ideo per universum orbem mos iste servatur. Neque enim quia post cibos dedit Dominus, propterea pransi aut coenati fratres ad illud Sacramentum accipiendum convenire debent, aut sicut faciebant quos Apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. Namque Salvator quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit altius infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Et ideo non praecepit quo", + "candidate_score": 0.720019, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_557", + "psc_text": "Jesus panem et benedixit; cum etiam superius dixisset: Cum sero autem factum esset, recumbebat cum duodecim, et manducantibus eis dixit, Quoniam unus ex vobis tradet me (Matth. XXVI, 26, 20, 21). Postea enim tradidit Sacramentum. Et liquido apparet, quando primum acceperunt discipuli corpus et sanguinem Domini, non eos accepisse jejunos. 8. Numquid tamen propterea calumniandum est universae Ecclesiae quod a jejunis semper accipitur? Ex hoc enim placuit Spiritui sancto, ut in honorem tanti Sacramenti in os Christiani prius Dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi: nam ideo per universum orbem mos iste servatur. Neque enim quia post cibos dedit Dominus, propterea pransi aut coenati fratres ad illud Sacramentum accipiendum convenire debent, aut sicut faciebant quos Apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. Namque Salvator quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit altius infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Et ideo non praecepit quo", + "candidate_score": 0.719501, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_174_176", + "bdc_text": "- ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_557", + "psc_text": "Jesus panem et benedixit; cum etiam superius dixisset: Cum sero autem factum esset, recumbebat cum duodecim, et manducantibus eis dixit, Quoniam unus ex vobis tradet me (Matth. XXVI, 26, 20, 21). Postea enim tradidit Sacramentum. Et liquido apparet, quando primum acceperunt discipuli corpus et sanguinem Domini, non eos accepisse jejunos. 8. Numquid tamen propterea calumniandum est universae Ecclesiae quod a jejunis semper accipitur? Ex hoc enim placuit Spiritui sancto, ut in honorem tanti Sacramenti in os Christiani prius Dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi: nam ideo per universum orbem mos iste servatur. Neque enim quia post cibos dedit Dominus, propterea pransi aut coenati fratres ad illud Sacramentum accipiendum convenire debent, aut sicut faciebant quos Apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. Namque Salvator quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit altius infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Et ideo non praecepit quo", + "candidate_score": 0.713979, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175_177", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 . September 1531 , publiziert zusammen mit Oekolampads \"Enarratio in evangelium Matthaei\" , Basel 1536 , S. 192f , von Myconius herausgegeben und mit einer Vorrede versehen ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 183 ) ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_557", + "psc_text": "Jesus panem et benedixit; cum etiam superius dixisset: Cum sero autem factum esset, recumbebat cum duodecim, et manducantibus eis dixit, Quoniam unus ex vobis tradet me (Matth. XXVI, 26, 20, 21). Postea enim tradidit Sacramentum. Et liquido apparet, quando primum acceperunt discipuli corpus et sanguinem Domini, non eos accepisse jejunos. 8. Numquid tamen propterea calumniandum est universae Ecclesiae quod a jejunis semper accipitur? Ex hoc enim placuit Spiritui sancto, ut in honorem tanti Sacramenti in os Christiani prius Dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi: nam ideo per universum orbem mos iste servatur. Neque enim quia post cibos dedit Dominus, propterea pransi aut coenati fratres ad illud Sacramentum accipiendum convenire debent, aut sicut faciebant quos Apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. Namque Salvator quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit altius infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Et ideo non praecepit quo", + "candidate_score": 0.713539, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_94_96", + "bdc_text": "und oben Anm. 11 . verumtamen ut oculos in praesentem Christum semper intenderem . Pręsentem dico suo modo , non absentem nisi ratione carnali .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2280", + "psc_text": "teque ipsam intrinsecus praeparas incorporalem locum mansionis ejus ad audiendum silentium narrationis ejus, et videndam invisibilem formam ejus. Beati enim mundo corde; quoniam ipsi Deum videbunt. Non cum eis, sicut corpus, ex aliquo loci intervallo apparebit; sed cum venerit ad eos, et mansionem fecerit apud eos: quoniam sic implebuntur in omnem plenitudinem Dei, non cum fuerint et ipsi plenus Deus, sed cum perfecte fuerint pleni Deo. Si autem nonnisi corpora cogitamus, et nec illud saltem digne cogitare possumus, unde vel ipsa corpora cogitemus; non quaeramus quid adversum nos ipsos loquamur, sed ab hac potius carnali consuetudine orando, et in anteriora nos extendendo, corda mundemus. Ut enim non tantum quod beatus Ambrosius, verum etiam quod sanctus Hieronymus (Lib. 3 in Isai. 6), dicam: Non solum Patris divinitatem, sed nec Filii quidem, nec Spiritus sancti, quia una in Trinitate natura est, possunt oculi carnis aspicere, sed oculi mentis; de quibus ipse Salvator", + "candidate_score": 0.693671, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_94_96", + "bdc_text": "und oben Anm. 11 . verumtamen ut oculos in praesentem Christum semper intenderem . Pręsentem dico suo modo , non absentem nisi ratione carnali .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2209", + "psc_text": "Joannes ait, si recte intelligitur, Dilectissimi, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quod erimus. Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est (I Joan. III, 2): non sicut eum homines viderunt, quando voluit, in specie qua voluit, non in natura, qua in semetipso, etiam cum videretur, latuit; sed sicuti est, quod ab eo petebatur, cum ei diceretur, ostende mihi temetipsum, ab eo qui cum illo facie ad faciem loquebatur. 21. Non quia Dei plenitudinem quisquam, non solum oculis corporis, sed vel ipsa mente aliquando comprehendit. CAPUT IX. Aliud est enim videre, aliud est totum videndo comprehendere. Quandoquidem id videtur, quod praesens utcumque sentitur: totum autem comprehenditur videndo, quod ita videtur ut nihil ejus lateat videntem, aut cujus fines circumspici possunt; sicut te nihil latet praesentis voluntatis tuae, circumspicere autem potes fines annuli tui. Exempli gratia duo posui, quorum alterum ad mentis obtutum, alterum ad corporales", + "candidate_score": 0.693559, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_14_16", + "bdc_text": "Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ; lateinische Fassung : Schaff III 211-231 ) .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3486", + "psc_text": "Non est vestrum praedicare tempora; sed, Non est vestrum nosse: verum si ita vis intelligi quod ait, Non est vestrum scire, ac si diceret, Non est vestrum scientes facere, id est, non est vestrum hoc docere; quis nostrum docere audeat, vel se scire praesumat quod Deus ille magister nec eos discipulos docuit, a quibus praesentibus interrogatus est praesens, nec illi tam sancti magnique doctores Ecclesiam docere potuerunt? 5. An respondebitur, haec non docuisse Apostolos, sed Prophetas? Hoc enim aisti, et verum est, quod ea quae futura sunt, sanctorum Prophetarum vocibus cognoscuntur, qui priusquam fierent, inquis, ea quae futura erant, voluntate divina hominibus sunt locuti. Sed si venratio tua satis admiratione plenum esse dicit, si ea Deus quae praedici voluit, ad hominum sensus penitus non posse pervenire constituit; quanto majore admiratione plenam est, si ea quae Prophetae hominibus sunt locuti, haec Apostoli vel scire sunt prohibiti vel docere! Quomodo autem Prophetae", + "candidate_score": 0.691749, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_48_50", + "bdc_text": "qualiter nos simul scripsimus in haec verba : „In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum . “ \"Confessio ecclesiae Tigurinae et Basileiensis\" , Zürich StA , E II 337 , 116v. , gedruckt in :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1148", + "psc_text": "sanctificatio nostra est, et qui ideo pro nobis mortuus est et resurrexit, ut jam non nobis, sed illi vivamus, qui pro nobis mortuus est et resurrexit, et dedit nobis pignus repromissionis suae spiritu suo, sicut pignus vitae nostrae posuit in coelis in corpore suo, quod est caput corporis nostri. Unde nunc exspectatio nostra Dominus est et substantia, quae ab ipso facta est apud ipsum, et in ipso, et per ipsum, qui conformatus est corpori humilitatis nostrae, ut nos conformaret corpori gloriae suae, et secum in coelestibus collocaret. Propterea et qui digni fuerint vita aeterna, erunt in gloria regni ejus, ut cum ipso sint (I Thess. IV, 16), sicut Apostolus ait, et cum ipso maneant sicut et ipse Dominus ad Patrem dixit: « Volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum » (Joan. XVII, 24). 6. Sine dubio hoc illud est quod in Psalmis habes: « Beati qui habitant in", + "candidate_score": 0.691447, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_108_110", + "bdc_text": "de communicatione corporis et sanguinis Christi in coena1Kor 11 , 24-26 . diligentius me explicasse , dein duo hęc intulisse : quod duplicem coenam habentesDuplex coena :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_263", + "psc_text": "Inde ait ipse Deus, dominis non posse duobus Serviri; quoniam mens placet una Deo: Una fides, Deus unus, et unicus e Patre Christus, Haud duplex uni servitus est domino. Quanta etenim coelo ac terris distantia, tanta est Caesaris et Christi rebus et imperiis. Tollere humo, sed nunc dum spiritus hos regit artus, Mente polum penetra, nil mora carnis obest. Corporeis jam nunc morere actibus, et bona vitae Coelestis liquido praemeditare animo. Spiritus es, quanquam tenearis corpore, si nunc Mente pia victor carnis opus perimas. Haec tibi, chare puer, fido compulsus amore Scripsi; si recipis, suscipiere Deo. Crede Augustinum tibi nunc in me geminatum, Sume duos una cum pietate patres. Spernimur? abstraheris majore dolore duobus: Audimur? pignus dulce duobus eris. In te laeta patrum sudavit cura duorum, Et tibi magnus honos laetificasse duos. Sed me Augustino, cum copulo, non meritorum Jacto parem, solo comparo amore tui. Nam quid ego effundam, rorans", + "candidate_score": 0.690413, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_217_219", + "bdc_text": "Dominus lumen gratiae suae , quod tam splendide in cordibus multorum accenderat et nunc ob spiritum superbiae non parum incipit deficere , benignitate sua restituat et conservet ad sanctificationem nominis sui et ad nostram salutem . Amen . Quęso te per dominum , ut haec mea velis interpretari , sicut ego vestra , et me posthac ut hactenus habere commendatum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2066", + "psc_text": "Deo fit in ejus gloriam quidquid coram hominibus in bonis operibus lucet. At vero stultarum virginum, hoc oleum non secum portantium deficiunt lampades; id est, non perseveranter bona opera lucent, cum laus humana fuerit subtracta, propter quam illa faciebant, hucusque intentionem suam perducentes ut viderentur ab hominibus, non ut glorificaretur Pater qui in coelis est. Quae intentio perennis est gloriae, qua novit anima Deo se debere quod justificata est ad facienda bona opera, et ideo in illo, non in se, laudari amat. Unde alibi homo Dei cantat, In Domino laudabitur anima mea (Psal. XXXIII, 2), ut qui gloriatur, in Domino glorietur (I Cor. 1, 31). CAPUT XXXII. 76. Sed quid est quod in eadem Evangelii lectione scriptum est, omnes sponso tardante dormisse? Somnum istum si intellexerimus, quod velut tardante judicio, ad quod faciendum venturus est Christus, abundante iniquitate charitas refrigescit, quomodo ibi ponemus virgines sapientes, cum potius in illis sint", + "candidate_score": 0.685866, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_94_96", + "bdc_text": "und oben Anm. 11 . verumtamen ut oculos in praesentem Christum semper intenderem . Pręsentem dico suo modo , non absentem nisi ratione carnali .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2210", + "psc_text": "comprehendere. Quandoquidem id videtur, quod praesens utcumque sentitur: totum autem comprehenditur videndo, quod ita videtur ut nihil ejus lateat videntem, aut cujus fines circumspici possunt; sicut te nihil latet praesentis voluntatis tuae, circumspicere autem potes fines annuli tui. Exempli gratia duo posui, quorum alterum ad mentis obtutum, alterum ad corporales oculos pertinet: visus enim, sicut ille ait, ad utrumque referendus est, id est et ad oculos et ad mentem. 22. Porro si propterea Deum nemo vidit unquam, quia, sicut ait disputator cujus verba consideramus, Plenitudinem divinitatis ejus nemo conspexit, nemo mente aut oculis comprehendit; « vidit » enim, ad utrumque referendum est: restat inquirere quomodo Angeli Deum videant, propter illud quod ex Evangelio commemoravi, Angeli eorum semper vident faciem Patris mei (Matth. XVIII, 10). Si enim et ipsis non sicuti est, sed latente sua natura, in specie qua voluerit apparet; magis magisque requirendum est quomodo eum nos videbimus sicuti est,", + "candidate_score": 0.685048, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_71_73", + "bdc_text": "Arbitror autem , quod hi sint loquuti forma optima , nedum simplicissima , et qui eos sequuntur , nequeant aberrare . Docet quoque me experientia tranquillitatem conscientiae secus comparari non posse quam hoc modo . Humana legi de coena usque ad satietatem Adagia , 2 , 8 , 73 ( ASD II/4 196 , Nr. 1773). , imo usque ad nauseam , verum nihil inde quietis conscientiae .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3350", + "psc_text": "sermocinamur, admonentes ut docendis instes, quibus terrendis satis, quantum comperimus, institisti. Sunt enim quidam, qui justissime damnatas impietates adhuc liberius defendendas putant; et sunt qui occultius penetrant domos, et quod in aperto jam clamare metuunt, in secreto seminare non quiescunt: sunt autem qui omnino silverunt, magno timore compressi, sed adhuc corde retinent quod ore jam proferre non audent; qui tamen esse possunt fratribus ex priore ipsius dogmatis defensione notissimi. Proinde alii severius coercendi, alii vigilantius vestigandi, alii tractandi quidem lenius, sed non segnius sunt docendi, ut si non timentur ne perdant, non tamen negligantur ne pereant. CAPUT II. 3. Quod enim putant auferri sibi liberum arbitrium, si nec ipsam bonam voluntatem sine adjutorio Dei hominem habere consenserint; non intelligunt non se firmare humanum arbitrium, sed impellere, ut per inania feratur, non in Domino tanquam in petra stabili collocetur: paratur enim voluntas a Domino. 4. Quod autem personarum acceptorem Deum se", + "candidate_score": 0.683842, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_201_203", + "bdc_text": "„Qui ambulat simpliciter , ambulat confidenter “ [ Spr 10 , 9 ] . Nam ex eo , quo sententiam illam recte concepi , quicquid de rebus divinis adfectatum , quęsitum , proprium , ab humano confictum ingenio sine certis scripturis fugi , nec hactenus me paenituit . Sunt quaedam alia in tuis literis , quae , quia nihil ad rem , sciens praetereo , utpote quę scripsisti non ex te , sed ex aliorum ore et stomacho , atque id quidem , ne quid scribam ineptius , et quod lędat amicum immerentem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_753", + "psc_text": "qui id pollicear quod ille non potuit? Minime: quin potius in eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis commentarios secutus sum. Scripsit enim ille vir in Epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromatum suorum librum commatico super explanatione ejus sermone complevit; tractatus quoque varios, et excerpta, quae vesola possent sufficere, composuit. Praetermitto Didymum videntem meum, et Laodicenum, de ecclesia nuper egressum, et Alexandrum veterem haereticum, Eusebium quoque Emisenum, et Theodorum Heracleotem, qui et ipsi nonnullos super hac re commentariolos reliquerunt. E quibus vel si pauca decerperem, fieret aliquid quod non penitus contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum interdum, nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant, et non placeant inter extraneos, quae placent inter", + "candidate_score": 0.682555, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_103_105", + "bdc_text": "modo tu mihi credas mei moris non esse sic loqui . Sed , quemadmodum audisti , verbis innitor Christi et discipulorum eius sic docens , ut nemo cum fide me audiens queat vel paululum offendi , nisi prius , ut memini , vel anabaptistam audierit vel formulam aliquam , quę verbis , etiamsi non sensu , a mea dissonet . Quales omnino videntur , qui priori meae concioni interfuerunt .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_854", + "psc_text": "offendero Litteris, quod videatur contrarium veritati; nihil aliud, quam vel mendosum esse codicem, vel interpretem non assecutum esse quod dictum est, vel me minime intellexisse, non ambigam. Alios autem ita lego, ut quantalibet sanctitate doctrinaque praepolleant, non ideo verum putem, quia ipsi ita senserunt; sed quia mihi vel per illos auctores canonicos, vel probabili ratione, quod a vero non abhorreat, persuadere potuerunt. Nec te, mi frater, sentire aliud existimo: prorsus, inquam, non te arbitror sic legi tuos libros velle, tanquam Prophetarum, vel Apostolorum; de quorum scriptis, quod omni errore careant, dubitare nefarium est. Absit hoc a pia humilitate et veraci de temetipso cogitatione; qua nisi esses praeditus, non utique diceres: Utinam mereremur complexus tuos, et collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus. CAPUT II. 4. Quod si teipsum, consideratione vitae ac morum tuorum, non simulate nec fallaciter dixisse credo; quanto magis aequum est me credere; apostolum Paulum non aliud sensisse", + "candidate_score": 0.682545, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_142_144", + "bdc_text": "\"Illa [ sc . signa ] autem non sunt nisi ipsummet corpus et ille ipse sanguis Christi ; non figura vel corporis vel sanguinis , sed corpus , quod traditum est et passum pro peccatis meis\" ( Oekolampad BA I 362f) .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1945", + "psc_text": "respice in me; quare me dereliquisti longe a salute mea? tanquam diceret, Relinquendo me, hoc est, non me exaudiendo, longe factus es a salute mea, praesenti scilicet salute hujus vitae: ut alius sensus sit, verba delictorum meorum, id est, ista quae dixi, verba sunt delictorum meorum, quia verba sunt carnalium desideriorum. 18. Haec ex persona sui corporis Christus dicit, quod est Ecclesia. Haec ex persona dicit infirmitatis carnis peccati, quam transfiguravit in eam quam sumpsit ex Virgine, similitudinem carnis peccati. Haec Sponsus ex persona sponsae loquitur, quia univit eam sibi quodam modo. Et apud Isaiam, ubi dicit, Sicut sponso alligavit mihi mitram, et sicut sponsam ornavit me ornamento (Isai. LXI, 10): alligavit mihi, et ornavit me, tanquam unius vox est, et tamen sponsum et sponsam Christum intelligimus et Ecclesiam. Sed, erunt duo in carne una; sacramentum magnum, dicit Apostolus, in Christo et in Ecclesia (Eph. V, 31, 32): igitur non", + "candidate_score": 0.682411, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_173", + "bdc_text": "„In his“ , inquit , „quę ad sacramentum pertinent coenae , confiteor animas nostras - per fidem in mortem IesuIn der Vorlage in Versahen .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1204", + "psc_text": "Christus in seipso, et tamen in sacramento non solum per omnes Paschae solemnitates, sed omni die populis immolatur, nec utique mentitur qui interrogatus eum responderit immolari? Si enim sacramenta quamdam similitudinem earum rerum quarum sacramenta sunt, non haberent, omnino sacramenta non essent. Ex hac autem similitudine plerumque etiam ipsarum rerum nomina accipiunt. Sicut ergo secundum quemdam modum sacramentum corporis Christi corpus Christi est, sacramentum sanguinis Christi sanguis Christi est, ita sacramentum fidei fides est Nihil est autem aliud credere, quam fidem habere. Ac per hoc cum respondetur parvulus credere, qui fidei nondum habet affectum, respondetur fidem habere propter fidei sacramentum, et convertere se ad Deum propter conversionis sacramentum, quia et ipsa responsio ad celebrationem pertinet sacramenti. Sicut de ipso Baptismo Apostolus, Consepulti, inquit, sumus Christo per Baptismum in mortem (Rom. VI, 4). Non ait, Sepulturam significavimus; sed prorsus ait, Consepulti sumus. Sacramentum ergo tantae rei nonnisi ejusdem rei vocabulo nuncupavit.", + "candidate_score": 0.681258, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_215_217", + "bdc_text": "Et scio bona et proba ingenia taliter inde moveri , ut timor sit , ne tandem prorsus ab omni bonitate atque adeo a salute propter contentiones istas removeantur . Tales sumus ministri Christi et ecclesię , quibus dum exędificare commissum est , nil nisi demolimur . Dominus lumen gratiae suae , quod tam splendide in cordibus multorum accenderat et nunc ob spiritum superbiae non parum incipit deficere , benignitate sua restituat et conservet ad sanctificationem nominis sui et ad nostram salutem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2066", + "psc_text": "Deo fit in ejus gloriam quidquid coram hominibus in bonis operibus lucet. At vero stultarum virginum, hoc oleum non secum portantium deficiunt lampades; id est, non perseveranter bona opera lucent, cum laus humana fuerit subtracta, propter quam illa faciebant, hucusque intentionem suam perducentes ut viderentur ab hominibus, non ut glorificaretur Pater qui in coelis est. Quae intentio perennis est gloriae, qua novit anima Deo se debere quod justificata est ad facienda bona opera, et ideo in illo, non in se, laudari amat. Unde alibi homo Dei cantat, In Domino laudabitur anima mea (Psal. XXXIII, 2), ut qui gloriatur, in Domino glorietur (I Cor. 1, 31). CAPUT XXXII. 76. Sed quid est quod in eadem Evangelii lectione scriptum est, omnes sponso tardante dormisse? Somnum istum si intellexerimus, quod velut tardante judicio, ad quod faciendum venturus est Christus, abundante iniquitate charitas refrigescit, quomodo ibi ponemus virgines sapientes, cum potius in illis sint", + "candidate_score": 0.680929, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_4_6", + "bdc_text": "Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ; id quod non possem expectare de omnibus , qui apud vos docent de suggestu . Putabam me habere isthic et filios ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_732", + "psc_text": "res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae Scripturarum divinarum est, aut esse jam poterit, quantum inesse tibi video. Et si quid in hac re habeo facultatis, utcumque impendo populo Dei. Vacare autem studiis diligentius quam quae populi audiunt instruendis, propter ecclesiasticas occupationes omnino non possum. CAPUT III. 6. Nescio quae scripta maledica super tuo nomine ad Africam pervenerunt. Accepimus tamen quod dignatus es mittere, illis respondens maledictis. Quo perlecto, fateor, multum dolui inter tam charas familiaresque personas, cunctis pene Ecclesiis notissimo amicitiae vinculo copulatas, tantum malum extitisse discordiae. Et tu quidem quantum tibi modereris, quantumque teneas aculeos indignationis tuae, ne reddas maledictum pro maledicto, satis in tuis litteris eminet. Verumtamen si eas ipsas cum legissem,", + "candidate_score": 0.680378, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_202_204", + "bdc_text": "Nam ex eo , quo sententiam illam recte concepi , quicquid de rebus divinis adfectatum , quęsitum , proprium , ab humano confictum ingenio sine certis scripturis fugi , nec hactenus me paenituit . Sunt quaedam alia in tuis literis , quae , quia nihil ad rem , sciens praetereo , utpote quę scripsisti non ex te , sed ex aliorum ore et stomacho , atque id quidem , ne quid scribam ineptius , et quod lędat amicum immerentem . Unum illud tamen tacere non possum :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_190", + "psc_text": "Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet venerabili studio tuo: nam nescio me aliquid, sive ad eorum qui extra Ecclesiam Dei sunt, sive ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. Sed tu cum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiant quae per nostram infirmitatem veritas loquitur, ut ea quae ipse loquor minus diligenter advertas; ne dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est", + "candidate_score": 0.679996, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_168_170", + "bdc_text": "Non sum adeo stupidus , ut , quae is aliquando scripserit , non intelligam , neque tam negligens , ut libros eius pręteream . Hoc igitur adsevero invenire me duplicem eum virum in negocio coenae , contentiosum et placidum . Contentiosus fertur admodum vehementer in papistas et in Lutherum , ubi putat aliquid papisticum inesse , qualiter sentit fere in epistolis et libris omnibus contentiosis , etiam in DialogoJohannes Oekolampad , Quid de eucharistia veteres tum Graeci , tum Latini senserint , dialogus , Basel , Hieronymus Froben , 1530 ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 164). , quanquam is tersissimus est et sententiam meam per omnia confirmans .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_754", + "psc_text": "contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum interdum, nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant, et non placeant inter extraneos, quae placent inter suos. » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere utrum ea quae scripsimus haberentur in graecis, ut, si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares; praesertim cum libere in praefatione confessus sim, Origenis commentarios me esse secutum, et vel mea vel aliena dictasse, et in fine ejusdem capituli quod reprehendis, scripserim: « Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem; debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat quod ipse commisit. » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in graecis legeram,", + "candidate_score": 0.679803, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_173", + "bdc_text": "„In his“ , inquit , „quę ad sacramentum pertinent coenae , confiteor animas nostras - per fidem in mortem IesuIn der Vorlage in Versahen .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1148", + "psc_text": "sanctificatio nostra est, et qui ideo pro nobis mortuus est et resurrexit, ut jam non nobis, sed illi vivamus, qui pro nobis mortuus est et resurrexit, et dedit nobis pignus repromissionis suae spiritu suo, sicut pignus vitae nostrae posuit in coelis in corpore suo, quod est caput corporis nostri. Unde nunc exspectatio nostra Dominus est et substantia, quae ab ipso facta est apud ipsum, et in ipso, et per ipsum, qui conformatus est corpori humilitatis nostrae, ut nos conformaret corpori gloriae suae, et secum in coelestibus collocaret. Propterea et qui digni fuerint vita aeterna, erunt in gloria regni ejus, ut cum ipso sint (I Thess. IV, 16), sicut Apostolus ait, et cum ipso maneant sicut et ipse Dominus ad Patrem dixit: « Volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum » (Joan. XVII, 24). 6. Sine dubio hoc illud est quod in Psalmis habes: « Beati qui habitant in", + "candidate_score": 0.679259, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_143_145", + "bdc_text": "signa ] autem non sunt nisi ipsummet corpus et ille ipse sanguis Christi ; non figura vel corporis vel sanguinis , sed corpus , quod traditum est et passum pro peccatis meis\" ( Oekolampad BA I 362f) . Myconius hatte wohl diese Edition zur Hand :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1945", + "psc_text": "respice in me; quare me dereliquisti longe a salute mea? tanquam diceret, Relinquendo me, hoc est, non me exaudiendo, longe factus es a salute mea, praesenti scilicet salute hujus vitae: ut alius sensus sit, verba delictorum meorum, id est, ista quae dixi, verba sunt delictorum meorum, quia verba sunt carnalium desideriorum. 18. Haec ex persona sui corporis Christus dicit, quod est Ecclesia. Haec ex persona dicit infirmitatis carnis peccati, quam transfiguravit in eam quam sumpsit ex Virgine, similitudinem carnis peccati. Haec Sponsus ex persona sponsae loquitur, quia univit eam sibi quodam modo. Et apud Isaiam, ubi dicit, Sicut sponso alligavit mihi mitram, et sicut sponsam ornavit me ornamento (Isai. LXI, 10): alligavit mihi, et ornavit me, tanquam unius vox est, et tamen sponsum et sponsam Christum intelligimus et Ecclesiam. Sed, erunt duo in carne una; sacramentum magnum, dicit Apostolus, in Christo et in Ecclesia (Eph. V, 31, 32): igitur non", + "candidate_score": 0.6789, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_14", + "bdc_text": "Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2683", + "psc_text": "sunt: quomodo in illa evangelica similitudine de ovili, idem ipse Christus est et pastor et janua (Joan. X, 1, 2). CAPUT VI. 17. Nec moveat ad impediendum istum intellectum, quod eumdem Christum dixit apostolus Petrus praedicasse illis in carcere conclusis qui quondam non crediderant in diebus Noe, ut ideo non arbitremur hoc intelligendum quia illo tempore nondum venerat Christus. Nondum enim venerat scilicet in carne, sicut venit quando post haec in terra visus est, et cum hominibus conversatus est (Baruch III, 38): verumtamen ab initio generis humani, vel ad arguendos malos, sicut ad Cain, ac prius ad ipsum Adam uxoremque ejus; vel ad consolandos bonos, vel ad utrosque admonendos, ut alii ad salutem suam crederent, alii ad poenam suam non crederent, ipse utique non in carne, sed in spiritu veniebat, visis congruis alloquens, quos volebat, sicut volebat. Quod autem dixi, In spiritu veniebat, et ipse quidem Filius in substantia Deitatis,", + "candidate_score": 0.67886, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_64_66", + "bdc_text": "das nizänische Glaubensbekenntnis ( BSLK 26 ) . suos in s[acra ] coena corpore et sanguine suo reficit ad vitam . Habes paucis , quonam modo populum mihi commissum de negocio coenae soleam instituere neminem interim vituperans , neminem commendans pręterquam anabaptistas et qui ex meis nonnihil cum istis colludunt .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3042", + "psc_text": "illa non esset, non ab ea postmodum sanaretur: et quando apertis oculis nihil videbat, si eos salvos haberet, non ad impositionem manus Ananiae, ut eorum aperiretur obtutus, tanquam squamas, quibus clausus fuerat, inde cecidisse Scriptura narraret (Act. IX, 1-18). Ubi est quod isti clamare consueverunt: Liberum est credere, vel non credere? cui vim Christus intulit? quem coegit? Ecce habent Paulum apostolum; agnoscant in eo prius cogentem Christum, et postea docentem prius ferientem, et postea consolantem. Mirum est autem quomodo ille qui poena corporis ad Evangelium coactus intravit, plus illis omnibus qui solo verbo vocati sunt, in Evangelio laboravit (I Cor. XV, 10); et quem major timor compulit ad charitatem, ejus perfecta charitas foras misit timorem. 23. Cur ergo non cogeret Ecclesia perditos filios ut redirent, si perditi filii coegerunt alios ut perirent? Quamvis etiam illos quos non coegerunt, sed tantummodo seduxerunt, si per terribiles sed salubres leges in ejus gremium", + "candidate_score": 0.678807, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_219_221", + "bdc_text": "Quęso te per dominum , ut haec mea velis interpretari , sicut ego vestra , et me posthac ut hactenus habere commendatum . Cum Pellicano et Theodoro Theodor Bibliander. , quos doctores ecclesiae vestrae , non fratres seu ministros dico , hęc sint communia . Vale in Christo et illi tecum semper .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3486", + "psc_text": "Non est vestrum praedicare tempora; sed, Non est vestrum nosse: verum si ita vis intelligi quod ait, Non est vestrum scire, ac si diceret, Non est vestrum scientes facere, id est, non est vestrum hoc docere; quis nostrum docere audeat, vel se scire praesumat quod Deus ille magister nec eos discipulos docuit, a quibus praesentibus interrogatus est praesens, nec illi tam sancti magnique doctores Ecclesiam docere potuerunt? 5. An respondebitur, haec non docuisse Apostolos, sed Prophetas? Hoc enim aisti, et verum est, quod ea quae futura sunt, sanctorum Prophetarum vocibus cognoscuntur, qui priusquam fierent, inquis, ea quae futura erant, voluntate divina hominibus sunt locuti. Sed si venratio tua satis admiratione plenum esse dicit, si ea Deus quae praedici voluit, ad hominum sensus penitus non posse pervenire constituit; quanto majore admiratione plenam est, si ea quae Prophetae hominibus sunt locuti, haec Apostoli vel scire sunt prohibiti vel docere! Quomodo autem Prophetae", + "candidate_score": 0.67726, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_166_168", + "bdc_text": "Confer , obsecro , locos ipse , et a mendacio vel tuo patrocinio liberabor non difficulter . Hic , ut de Oecolampadio , decessore meo sancto et venerando viro , pluribus paulo dicam , opus videtur . Non sum adeo stupidus , ut , quae is aliquando scripserit , non intelligam , neque tam negligens , ut libros eius pręteream .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_893", + "psc_text": "justae libertatis in Paulo, et sanctae humilitatis in Petro: quae, quantum mihi pro modulo meo videtur, magis fuerat adversus calumniantem Porphyrium defendenda, quam ut ei daretur obtrectandi major occasio; qua multo mordacius criminaretur Christianos fallaciter vel suas litteras scribere, vel Dei sui sacramenta portare. CAPUT III. 23. Flagitas a me ut aliquem saltem unum ostendam, cujus in hac re sententiam sim secutus, cum tu tam plures nominatim commemoraveris, qui te in eo quod adstruis praecesserunt; petens ut in eo, si te reprehendo errantem, patiar te errare cum talibus, quorum ego, fateor, neminem legi: sed cum sint ferme sex, vel septem, horum quatuor auctoritatem tu quoque infringis. Nam Laodicenum, cujus nomen taces, de Ecclesia dicis nuper egressum; Alexandrum autem veterem haereticum; Origenem vero ac Didymum reprehensos abs te lego in recentioribus opusculis tuis, et non mediocriter, nec de mediocribus quaestionibus, quamvis Origenem mirabiliter ante laudaveris. Cum iis ergo errare puto quia", + "candidate_score": 0.677027, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_218_220", + "bdc_text": "Amen . Quęso te per dominum , ut haec mea velis interpretari , sicut ego vestra , et me posthac ut hactenus habere commendatum . Cum Pellicano et Theodoro Theodor Bibliander. , quos doctores ecclesiae vestrae , non fratres seu ministros dico , hęc sint communia .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3486", + "psc_text": "Non est vestrum praedicare tempora; sed, Non est vestrum nosse: verum si ita vis intelligi quod ait, Non est vestrum scire, ac si diceret, Non est vestrum scientes facere, id est, non est vestrum hoc docere; quis nostrum docere audeat, vel se scire praesumat quod Deus ille magister nec eos discipulos docuit, a quibus praesentibus interrogatus est praesens, nec illi tam sancti magnique doctores Ecclesiam docere potuerunt? 5. An respondebitur, haec non docuisse Apostolos, sed Prophetas? Hoc enim aisti, et verum est, quod ea quae futura sunt, sanctorum Prophetarum vocibus cognoscuntur, qui priusquam fierent, inquis, ea quae futura erant, voluntate divina hominibus sunt locuti. Sed si venratio tua satis admiratione plenum esse dicit, si ea Deus quae praedici voluit, ad hominum sensus penitus non posse pervenire constituit; quanto majore admiratione plenam est, si ea quae Prophetae hominibus sunt locuti, haec Apostoli vel scire sunt prohibiti vel docere! Quomodo autem Prophetae", + "candidate_score": 0.675673, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_217", + "bdc_text": "Dominus lumen gratiae suae , quod tam splendide in cordibus multorum accenderat et nunc ob spiritum superbiae non parum incipit deficere , benignitate sua restituat et conservet ad sanctificationem nominis sui et ad nostram salutem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2066", + "psc_text": "Deo fit in ejus gloriam quidquid coram hominibus in bonis operibus lucet. At vero stultarum virginum, hoc oleum non secum portantium deficiunt lampades; id est, non perseveranter bona opera lucent, cum laus humana fuerit subtracta, propter quam illa faciebant, hucusque intentionem suam perducentes ut viderentur ab hominibus, non ut glorificaretur Pater qui in coelis est. Quae intentio perennis est gloriae, qua novit anima Deo se debere quod justificata est ad facienda bona opera, et ideo in illo, non in se, laudari amat. Unde alibi homo Dei cantat, In Domino laudabitur anima mea (Psal. XXXIII, 2), ut qui gloriatur, in Domino glorietur (I Cor. 1, 31). CAPUT XXXII. 76. Sed quid est quod in eadem Evangelii lectione scriptum est, omnes sponso tardante dormisse? Somnum istum si intellexerimus, quod velut tardante judicio, ad quod faciendum venturus est Christus, abundante iniquitate charitas refrigescit, quomodo ibi ponemus virgines sapientes, cum potius in illis sint", + "candidate_score": 0.675638, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_75_77", + "bdc_text": "precor dominum meum Iesum , ut sic me servet , stabiliat et usque dum satis augeat . Auditores , quos dicis , aiunt aliter olim me docuisse ecclesiam Tigurinam , quam nunc doceam BasiliensemVgl. oben Nr. 1846 , 2-9. . Valent certe memoria , si norunt , quid ego tum docuerim , praesertim de coena .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3789", + "psc_text": "eam legere, vel intelligere legendo, vel etiam exponere ac praedicare sufficeret, nec opus esset orare ut Deus ad fidem suam infidelium corda converteret, et conversis proficientem perseverantiam ejusdem gratiae suae largitate donaret. Si ergo haec a Domino poscenda esse non renuis, quid restat, frater Vitalis, nisi ut ab illo ea donari fatearis, a quo poscenda esse consentis? Si autem negas ab illo nos poscere ista debere, eidem doctrinae ipsius contradicis; quia et hoc in ea didicimus, ut ab illo ista poscamus. 6. Orationem dominicam nosti, nec dubito te Deo dicere: Pater noster, qui es in coelis, etc. Lege expositorem ejus beatissimum Cyprianum, et quemadmodum exposuerit quod ibi dicitur, Fiat voluntas tua, sicut in coelo, et in terra (Matth. VI, 9, 10), diligenter attende, et obedienter intellige: profecto docebit te orare pro infidelibus inimicis Ecclesiae, secundum praeceptum Domini, dicentis, Orate pro inimicis vestris (Id. V, 44); et hoc orare, ut fiat", + "candidate_score": 0.675523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_166_168", + "bdc_text": "Confer , obsecro , locos ipse , et a mendacio vel tuo patrocinio liberabor non difficulter . Hic , ut de Oecolampadio , decessore meo sancto et venerando viro , pluribus paulo dicam , opus videtur . Non sum adeo stupidus , ut , quae is aliquando scripserit , non intelligam , neque tam negligens , ut libros eius pręteream .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_190", + "psc_text": "Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet venerabili studio tuo: nam nescio me aliquid, sive ad eorum qui extra Ecclesiam Dei sunt, sive ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. Sed tu cum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiant quae per nostram infirmitatem veritas loquitur, ut ea quae ipse loquor minus diligenter advertas; ne dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est", + "candidate_score": 0.675306, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_166_168", + "bdc_text": "Confer , obsecro , locos ipse , et a mendacio vel tuo patrocinio liberabor non difficulter . Hic , ut de Oecolampadio , decessore meo sancto et venerando viro , pluribus paulo dicam , opus videtur . Non sum adeo stupidus , ut , quae is aliquando scripserit , non intelligam , neque tam negligens , ut libros eius pręteream .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_754", + "psc_text": "contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum interdum, nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant, et non placeant inter extraneos, quae placent inter suos. » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere utrum ea quae scripsimus haberentur in graecis, ut, si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares; praesertim cum libere in praefatione confessus sim, Origenis commentarios me esse secutum, et vel mea vel aliena dictasse, et in fine ejusdem capituli quod reprehendis, scripserim: « Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem; debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat quod ipse commisit. » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in graecis legeram,", + "candidate_score": 0.674843, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_216_218", + "bdc_text": "Tales sumus ministri Christi et ecclesię , quibus dum exędificare commissum est , nil nisi demolimur . Dominus lumen gratiae suae , quod tam splendide in cordibus multorum accenderat et nunc ob spiritum superbiae non parum incipit deficere , benignitate sua restituat et conservet ad sanctificationem nominis sui et ad nostram salutem . Amen .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2066", + "psc_text": "Deo fit in ejus gloriam quidquid coram hominibus in bonis operibus lucet. At vero stultarum virginum, hoc oleum non secum portantium deficiunt lampades; id est, non perseveranter bona opera lucent, cum laus humana fuerit subtracta, propter quam illa faciebant, hucusque intentionem suam perducentes ut viderentur ab hominibus, non ut glorificaretur Pater qui in coelis est. Quae intentio perennis est gloriae, qua novit anima Deo se debere quod justificata est ad facienda bona opera, et ideo in illo, non in se, laudari amat. Unde alibi homo Dei cantat, In Domino laudabitur anima mea (Psal. XXXIII, 2), ut qui gloriatur, in Domino glorietur (I Cor. 1, 31). CAPUT XXXII. 76. Sed quid est quod in eadem Evangelii lectione scriptum est, omnes sponso tardante dormisse? Somnum istum si intellexerimus, quod velut tardante judicio, ad quod faciendum venturus est Christus, abundante iniquitate charitas refrigescit, quomodo ibi ponemus virgines sapientes, cum potius in illis sint", + "candidate_score": 0.674027, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_108", + "bdc_text": "de communicatione corporis et sanguinis Christi in coena1Kor 11 , 24-26 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3198", + "psc_text": "XII, 4, 11). Dividens ergo, non ipse divisus, quia ipse unus atque idem. Illae vero divisiones dictae sunt, sicut membrorum in corpore; quia non idem valent aures quod oculi, atque ita membra caetera diversis officiis concorditer distributa: quae tamen cum sani sumus, una, neque diversa, nec alibi majore, alibi minore, sed cum sint ipsa disparia, communi et parili salute congaudent. Hujus corporis caput est Christus, hujus corporis unitas nostro sacrificio commendatur: quod breviter significavit Apostolus, dicens, Unus panis, unum corpus multi sumus (I Cor. X, 17). Per caput nostrum reconciliamur Deo, quia in illo est divinitas Unigeniti facta particeps mortalitatis nostrae, ut et nos participes ejus immortalitatis essemus. 21. Hoc sacramentum longe est a cordibus sapientium superborum, et ideo non christianorum, ac per hoc nec vere sapientium. Illorum etiam dico sapientium qui cognoverunt Deum; quia cognoscentes Deum, sicut dicit Apostolus, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt (Rom. I, 21).", + "candidate_score": 0.673868, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_4_6", + "bdc_text": "Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ; id quod non possem expectare de omnibus , qui apud vos docent de suggestu . Putabam me habere isthic et filios ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_105", + "psc_text": "quid desit instructioni tuae. Tam multa autem sunt, ut facilius possim enumerare quae habeam, quam quae habere desidero. Auderem enim dicere, scire me, et plena fide retinere quid pertineat ad salutem nostram. Sed hoc ipsum quomodo ministrem ad salutem aliorum, non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant? Et sunt fortasse aliqua, imo non est dubitandum esse, in sanctis Libris conscripta consilia, quibus cognitis et apprehensis possit homo Dei rebus ecclesiasticis ordinatioribus ministrare, aut certe inter manus iniquorum vel vivere conscientia saniore, vel mori, ut illa vita non amittatur, cui uni christiana corda humilia et mansueta suspirant. Quomodo autem hoc fieri potest, nisi quemadmodum ipse Dominus dicit, petendo, quaerendo, pulsando; id est orando, legendo, plangendo? Ad quod negotium mihi parvum tempus velut usque ad Pascha impetrare volui per fratres a tua sincerissima et venerabili charitate, et nunc per has preces volo. 5. Quid enim responsurus sum", + "candidate_score": 0.6735, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_4_6", + "bdc_text": "Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ; id quod non possem expectare de omnibus , qui apud vos docent de suggestu . Putabam me habere isthic et filios ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_190", + "psc_text": "Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet venerabili studio tuo: nam nescio me aliquid, sive ad eorum qui extra Ecclesiam Dei sunt, sive ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. Sed tu cum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiant quae per nostram infirmitatem veritas loquitur, ut ea quae ipse loquor minus diligenter advertas; ne dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est", + "candidate_score": 0.671495, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_219_221", + "bdc_text": "Quęso te per dominum , ut haec mea velis interpretari , sicut ego vestra , et me posthac ut hactenus habere commendatum . Cum Pellicano et Theodoro Theodor Bibliander. , quos doctores ecclesiae vestrae , non fratres seu ministros dico , hęc sint communia . Vale in Christo et illi tecum semper .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4183", + "psc_text": "Dominum Christum dicat genus humanum: Te duce si qua manent sceleris vestigia nostri, Irrita perpetua solvent formidine terras. (Virg. Eclog. 4.) Quod ex Cumaeo, id est, ex Sibyllino carmine se fassus est transtulisse Virgilius; quoniam fortassis etiam illa vates aliquid de unico Salvatore in spiritu audierat, quod necesse habuit confiteri. Haec tibi, domine merito suscipiende, et in Christo dilectissime ac desiderantissime frater, sive pauca, sive forsitan multa sint, utcumque occupatissimus scripsi: tua sumere rescripta desidero, et te nomen dedisse inter competentes, vel daturum esse, jamjamque cognoscere. Dominus Deus noster, in quem credidisti, et hic et in futuro saeculo te conservet, domine merito suscipiende, et in Christo dilectissime ac desiderantissime frater. EPISTOLA CCLIX. Augustinus Cornelio scortis dedito, admonens illum ut Cyprianae uxoris defunctae pudicitiam imitetur, si velit illius impetrare laudes. Domino dilectissimo, et honorabili fratri CORNELIO, AUGUSTINUS. 1. Scripsisti mihi ut ad te aliquam prolixam epistolam consolatoriam darem, quod graviter optimae", + "candidate_score": 0.671106, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_141_143", + "bdc_text": "April [1525 ? ] : \"Illa [ sc . signa ] autem non sunt nisi ipsummet corpus et ille ipse sanguis Christi ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_615", + "psc_text": "Dicit enim, Corpus quidem mortuum est propter peccatum; spiritus autem vita est propter justitiam. Si autem Spiritus ejus qui suscitavit Jesum Christum a mortuis habitat in vobis; qui suscitavit Jesum Christum a mortuis, vivificabit et mortalia corpora vestra per inhabitantem Spiritum ejus in vobis (Id. VIII, 10, 11). 27. Haec et ex autoritate divinarum Scripturarum et universae Ecclesiae, quae toto orbe diffunditur, consensione, per anniversarium Pascha celebrantur. CAPUT XV. In magno utique sicut jam intelligis, sacramento. Et in Scripturis quidem veteribus ad agendum Pascha non est praeceptum tempus, nisi ex mense novorum, a luna quarta decima usque ad vicesimam primam: ex Evangelio tamen, quia manifestum est, quo etiam die Dominus crucifixus sit, et in sepultura fuerit, et resurrexerit, adjuncta est etiam ipsorum dierum observatio per patrum concilia, et orbi universo christiano persuasum est eo modo Pascha celebrari oportere. 28. Quadragesima sane jejuniorum habet auctoritatem, et in veteribus Libris ex jejunio", + "candidate_score": 0.670526, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_101_103", + "bdc_text": "pręterea nullum . Lubens autem condono istis auditoribus , dum praeter verum dicunt enunciasse me Christum corporaliter adesse et sumi in coena ; modo tu mihi credas mei moris non esse sic loqui .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2186", + "psc_text": "sensibus et animi et corporis. Quamvis voluntas ejus a quo audit ut credat, non sit praeterita, sed maneat in loquente: quam in seipso idem ipse qui loquitur videt; ille vero qui audit, non eam videt sed credit. Resurrectio autem Christi praeterita est, quam nec illi viderunt homines qui tunc fuerunt. Nam qui viderunt viventem Christum quem viderant morientem, ipsam tamen resurrectionem cum fieret non viderunt, sed eam certissime crediderunt, videndo et tangendo vivum quem noverant mortuum. Nos totum credimus, et quod resurrexerit, et quod ab hominibus tunc visus et contrectatus sit, et quod nunc vivat in coelis, nec jam moriatur, et mors illi ultra non dominetur. Res autem ipsa nec corporis nostri sensibus adest, sicut adest hoc coelum et terra, nec nostrae mentis obtutibus, sicut adest fides ipsa qua hoc credimus. 11. Sed jam satis, ut puto, ista mea praelocutione recognovisti quid sit videre vel mente vel corpore, et quid", + "candidate_score": 0.669891, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_170_172", + "bdc_text": "Contentiosus fertur admodum vehementer in papistas et in Lutherum , ubi putat aliquid papisticum inesse , qualiter sentit fere in epistolis et libris omnibus contentiosis , etiam in DialogoJohannes Oekolampad , Quid de eucharistia veteres tum Graeci , tum Latini senserint , dialogus , Basel , Hieronymus Froben , 1530 ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 164). , quanquam is tersissimus est et sententiam meam per omnia confirmans . Placidus ( ut passim ad amicos ) docet , quemadmodum ex epistola dictaSiehe oben Anm. 25 . demonstravi , ut item hic confessus est in synodo prima publice his verbis :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_848", + "psc_text": "sed charitatis ad nos scripta mittamus. Sancti fratres, qui nobiscum Domino serviunt, affatim te salutant. Sanctos qui tecum Christi leve trahunt jugum, praecipue sanctum et suscipiendum papam Alypium, ut meo obsequio solutes, precor. Incolumem te et memorem mei, Christus Deus noster tueatur omnipotens, domine vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum Explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Si autem amicus, qui me primus gladio petiit, stilo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae, accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum campo, si placet, sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA LXXXII. Receptis ab Hieronymo superioribus Epistolis 72, 75 et 81, rescribit accuratius Augustinus de interpretatione loci Epistolae ad Galatas, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis quibusdam incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum cui scripta erat, pervenerat. Domino dilectissimo,", + "candidate_score": 0.669133, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_95_97", + "bdc_text": "verumtamen ut oculos in praesentem Christum semper intenderem . Pręsentem dico suo modo , non absentem nisi ratione carnali . Interea nunquam cum anabaptistis signa nuda tenui in coena et Christum abesse a suis sacramentis .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2280", + "psc_text": "teque ipsam intrinsecus praeparas incorporalem locum mansionis ejus ad audiendum silentium narrationis ejus, et videndam invisibilem formam ejus. Beati enim mundo corde; quoniam ipsi Deum videbunt. Non cum eis, sicut corpus, ex aliquo loci intervallo apparebit; sed cum venerit ad eos, et mansionem fecerit apud eos: quoniam sic implebuntur in omnem plenitudinem Dei, non cum fuerint et ipsi plenus Deus, sed cum perfecte fuerint pleni Deo. Si autem nonnisi corpora cogitamus, et nec illud saltem digne cogitare possumus, unde vel ipsa corpora cogitemus; non quaeramus quid adversum nos ipsos loquamur, sed ab hac potius carnali consuetudine orando, et in anteriora nos extendendo, corda mundemus. Ut enim non tantum quod beatus Ambrosius, verum etiam quod sanctus Hieronymus (Lib. 3 in Isai. 6), dicam: Non solum Patris divinitatem, sed nec Filii quidem, nec Spiritus sancti, quia una in Trinitate natura est, possunt oculi carnis aspicere, sed oculi mentis; de quibus ipse Salvator", + "candidate_score": 0.668395, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_163_165", + "bdc_text": "Augustae oblata comprehensa et alias publice contestata , praesertim autem incorporata confessioni BasiliensiVgl . oben Anm. 3 . per legatos et praedicatores civitatum evangelicarum composita anno 36“ ?", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3326", + "psc_text": "EPISTOLA CXCIII. Augustinus Mercatori, excusans cur ad ipsius priores litteras nondum responderit, ostendensque Pelagianos in quaestione de baptismo parvulorum hoc ipso esse prope convictos, quod fatentur parvulos quodammodo credere per eos a quibus baptizandi offeruntur: deinde eosdem ex Enochi et Eliae ante obitum translatione, sive ex fidelium vivorum ad Christi adventum raptu, frustra contendere mortem non esse poenam peccati. Domino dilectissimo, et in Christi membris sincerissima charitate praedicando filio MERCATORI, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Litterae Dilectionis tuae, quas prius abs te missas apud Carthaginem accepi, tanto me affecerunt gaudio, ut etiam in posterioribus te succensentem quod tibi non rescripserim, gratissime acceperim. Ipsa quippe indignatio tua non erat simultatis initium, sed indicium charitatis. Ut autem a Carthagine non rescriberem, non occasio defuit perlatorum, sed alia magis urgentia, donec inde proficisceremur, nos occupatissimos et intentissimos continebant. Cum vero inde digressi sumus, perreximus usque ad Mauritaniam Caesariensem, quo nos ecclesiastica", + "candidate_score": 0.668062, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_202_204", + "bdc_text": "Nam ex eo , quo sententiam illam recte concepi , quicquid de rebus divinis adfectatum , quęsitum , proprium , ab humano confictum ingenio sine certis scripturis fugi , nec hactenus me paenituit . Sunt quaedam alia in tuis literis , quae , quia nihil ad rem , sciens praetereo , utpote quę scripsisti non ex te , sed ex aliorum ore et stomacho , atque id quidem , ne quid scribam ineptius , et quod lędat amicum immerentem . Unum illud tamen tacere non possum :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3318", + "psc_text": "Quod autem quibus simul scripsisti, tunc non eramus simul, ideo factum est ut singulorum singulas, non unam amborum epistolam sumeres. A me quippe digressus est perlator hujus per venerabilem fratrem et coepiscopum meum Alypium, qui tuae Sanctitati aliam rescriberet, transiturus; ad quem etiam ipsas, quas ego jam legerem, litteras tuas ipse portavit. Quae nos quanta laetitia perfuderint, quid homo nitatur loqui quod non potest eloqui? nec teipsum satis nosse arbitror, sed nobis crede, quantum boni feceris talia nobis scripta mittendo. Sicut enim tu testis es animi tui, ita nos nostri, quemadmodum sit affectus illarum sinceritate luculentissima litterarum. Si enim brevissimam epistolam tuam, quam de hac ipsa re ad beatissimum senem Aurelium per Leonem acolythum direxisti, exsultanti alacritate descripsimus, et quibus poteramus magno studio legebamus, ubi nobis exposuisti quid de illo perniciosissimo dogmate, vel quid contra de gratia Dei, quam pusillis magnisque largitur, cui est illud inimicissimum, sentias: quanta nos putas", + "candidate_score": 0.66696, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_185_187", + "bdc_text": "Cogitandum diu , quod inde doceas ; nam olim deo reddenda ratio . Dedit mihi dominus in praesentem usque diem , ut loquar publice magno cum timore eius , et hactenus non sum confusus , quamvis impetitus sępe graviter a doctis et indoctis .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3350", + "psc_text": "sermocinamur, admonentes ut docendis instes, quibus terrendis satis, quantum comperimus, institisti. Sunt enim quidam, qui justissime damnatas impietates adhuc liberius defendendas putant; et sunt qui occultius penetrant domos, et quod in aperto jam clamare metuunt, in secreto seminare non quiescunt: sunt autem qui omnino silverunt, magno timore compressi, sed adhuc corde retinent quod ore jam proferre non audent; qui tamen esse possunt fratribus ex priore ipsius dogmatis defensione notissimi. Proinde alii severius coercendi, alii vigilantius vestigandi, alii tractandi quidem lenius, sed non segnius sunt docendi, ut si non timentur ne perdant, non tamen negligantur ne pereant. CAPUT II. 3. Quod enim putant auferri sibi liberum arbitrium, si nec ipsam bonam voluntatem sine adjutorio Dei hominem habere consenserint; non intelligunt non se firmare humanum arbitrium, sed impellere, ut per inania feratur, non in Domino tanquam in petra stabili collocetur: paratur enim voluntas a Domino. 4. Quod autem personarum acceptorem Deum se", + "candidate_score": 0.665798, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_65_67", + "bdc_text": "suos in s[acra ] coena corpore et sanguine suo reficit ad vitam . Habes paucis , quonam modo populum mihi commissum de negocio coenae soleam instituere neminem interim vituperans , neminem commendans pręterquam anabaptistas et qui ex meis nonnihil cum istis colludunt . Dum enim se movent , ut sunt irrequieti , nec mihi tacere licet .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3042", + "psc_text": "illa non esset, non ab ea postmodum sanaretur: et quando apertis oculis nihil videbat, si eos salvos haberet, non ad impositionem manus Ananiae, ut eorum aperiretur obtutus, tanquam squamas, quibus clausus fuerat, inde cecidisse Scriptura narraret (Act. IX, 1-18). Ubi est quod isti clamare consueverunt: Liberum est credere, vel non credere? cui vim Christus intulit? quem coegit? Ecce habent Paulum apostolum; agnoscant in eo prius cogentem Christum, et postea docentem prius ferientem, et postea consolantem. Mirum est autem quomodo ille qui poena corporis ad Evangelium coactus intravit, plus illis omnibus qui solo verbo vocati sunt, in Evangelio laboravit (I Cor. XV, 10); et quem major timor compulit ad charitatem, ejus perfecta charitas foras misit timorem. 23. Cur ergo non cogeret Ecclesia perditos filios ut redirent, si perditi filii coegerunt alios ut perirent? Quamvis etiam illos quos non coegerunt, sed tantummodo seduxerunt, si per terribiles sed salubres leges in ejus gremium", + "candidate_score": 0.665055, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_2_4", + "bdc_text": "februarii datas Oben Nr. 1846 . non quidem ut antehac , sed forma nova , qua hactenus non es usus , et scripsisti ministrorum et fratrum omnium nomine . Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1174", + "psc_text": "exspecto. Recense sanc epistolam meam, cui quoniam festinantissime te respondisse de diaconi festinatione causatus es, ideo non conqueror, sed potius commemoro, ut quod tunc omissum est, nunc reddatur Et de otio quippe christiano ad percipiendam vel disserendam christianam sapientiam quid sentias, et de otio quod putabam tuo, cujus mihi occupationes incredibiles nuntiatae sunt, require et vide quid a te scire quaesierim. ( Et alia manu. ) Memores nostri, felices vivite, magna gaudia et solatia nostra sancti Dei. EPISTOLA XCVI. Augustinus Olympio, quem audierat provectum recens ad novam dignitatem (scilicet Magistri officiorum, quod ipsi munus post Stilichonis necem an. 408 collatum fuit), commendat impense causam Bonifacii Cataquensis episcopi, super possessione quadam Ecclesiae ab ipsius praedecessore non sine fraude comparata. Domino dilectissimo, et in Christi membris honorabiliter amplectendo filio OLYMPIO, AUGUSTINUS. 1. Quidquid sis secundum saeculi hujus cursum, nos tamen charissimo et sincerissimo conservo nostro Olympio christiano fidissime scribimus. Hoc enim tibi", + "candidate_score": 0.664974, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_2_4", + "bdc_text": "februarii datas Oben Nr. 1846 . non quidem ut antehac , sed forma nova , qua hactenus non es usus , et scripsisti ministrorum et fratrum omnium nomine . Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_74", + "psc_text": "tibi non scribere etiam ineptissimum existimavi. Sed tabellas, si quae ibi nostrae sunt, propter hujusmodi necessitates, mittas peto. Scripsi quiddam de catholica religione, quantum Dominus dare dignatus est, quod tibi volo ante adventum meum mittere, si charta interim non desit. Tolerabis enim qualemcumque scripturam ex officina majorum. De codicibus, praeter libros de Oratore, totum mihi excidit. Sed nihil amplius rescribere potui, quam ut ipse sumeres quos liberet, et nunc in eadem maneo sententia. Absens enim quid plus faciam non invenio. 2. Gratissimum mihi est, quod in ultima epistola me participem domestici tui gaudii facere voluisti. Sed, Mene salis placidi vultum fluctusque quietos Ignorare jubes? (Virg. V Aeneid.) quanquam nec me jubeas, nec ipse ignores. Quare si ad melius cogitandum quies aliqua data est, utere divino beneficio. Nec enim debemus nobis, cum ista proveniunt, sed illis per quos proveniunt, gratulari: quoniam justa, et officiosa, et pro suo genere pacatior atque tranquillior", + "candidate_score": 0.663821, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_116_118", + "bdc_text": "futiliores suntVom Abendmahl hielten sich damals die Altgläubigen , die Täufer und Skeptiker fern; s. Burckhardt , aaO , 49f. 103f . -Mit dieser Haltung befindet sich Myconius gänzlich in Übereinstimmung mit Oekolampad ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_634", + "psc_text": "se a carnibus edendis, ut immundas arbitrentur, apertissime contra fidem sanamque doctrinam est. Ex hinc ergo si diutius disputare voluero, potest putari a nonnullis obscure hinc Apostolum praecepisse; qui etiam inter multa quae de hac re dixit, sic detestatus est haereticorum impiam opinionem, ut diceret: Spiritus autem manifeste dicit quia in novissimis temporibus recedent quidam a fide, attendentes spiritibus seductionis et doctrinis daemoniorum, in hypocrisi mendaciloquorum, cauteriatam habentes conscientiam suam, prohibentes nubere, abstinere a cibis quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus, et iis qui cognoverunt veritatem: quia omnis creatura Dei bona est, et nihil abjiciendum quod cum gratiarum actione percipitur; sanctificatur enim per verbum Dei et orationem (I Tim. IV, 1-5). Et alio loco de his rebus loquitur: Omnia munda mundis; immundis autem et infidelibus nihil est mundum; sed polluta sunt eorum et mens et conscientia (Tit. I, 15). Tu ipse, lege caetera, et recita quibus potes,", + "candidate_score": 0.663124, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_2_4", + "bdc_text": "februarii datas Oben Nr. 1846 . non quidem ut antehac , sed forma nova , qua hactenus non es usus , et scripsisti ministrorum et fratrum omnium nomine . Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4248", + "psc_text": "in epistolis meis, quas ad matrem Reverentiae tuae debito mihi cum honore nominandam dedi, non semel feci. Sed quia hoc mihi rescribere dignata est, prius te velle accipere litteras meas; tunc demum, si quid forte opus esset tibi ex ministerio meo, quod venerando studio tuo omniumque talium, quantum possum, libera servitute debere me novi, non te esse tacituram et rescribendo insinuaturam: ecce feci quod te voluisse, quamvis non per te, comperi; ne viderer tibi ostium fiduciae inhumaniter claudere: superest ut promas ipsa, si quid ex me quaerendum putas. Aut enim scio quod inquisieris, et non negabo: aut ita nescio, ut nullo fidei salutisque detrimento nesciam, et de hoc etiam teipsam, si potuero, faciam reddita ratione securam. Aut certe, si et nescio, et tamen sciendum est, vel impetrabo a Domino ne tibi desim; nam saepe officium impertiendi meritum est accipiendi: vel ita tibi respondebo, ut noveris pro hac ipsa re quam", + "candidate_score": 0.662781, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_213_215", + "bdc_text": "qui nisi desierint , evangelium non ita multum abest ab internecione vel a perpetuo contemptu saltem . Non dici potest enim , quid inter papistas mali foveatur per scandalosas istas pugnas magnorum in religione virorum . Et scio bona et proba ingenia taliter inde moveri , ut timor sit , ne tandem prorsus ab omni bonitate atque adeo a salute propter contentiones istas removeantur .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_839", + "psc_text": "adjungis de vestro, separationem esse boni a malo: si mens bonum est et corpus malum, qui ea commiscuit non est bonus; dicitis autem quia Deus bonus ista commiscuit: ergo aut malus est, aut malum timebat. Et tu gloriaris, quia non times hominem, cum Deum talem tibi fingas, qui tenebras timuit, ut commisceret bonum et malum? Noli autem extolli animo, sicut scripsisti, quia vos magnos facimus, eo quod impedire volumus venena vestra, ne ad homines pestilentia serpat: non enim Apostolus, quos canes appellat magnos facit, cum dicit, Cavete canes (Philipp. III, 2); aut illos magnos faciebat, quorum sermonem dicebat serpere ut cancrum (II Tim. II, 17). Itaque denuntio tibi in nomine Christi, ut si paratus es, solve quaestionem in qua defecit praecessor tuus Fortunatus. Et ita hinc ierat, ut non rediret, nisi, cum suis disputatione collata, inveniret quid contra respondere posset, disputans cum fratribus. Si autem ad hoc non es paratus;", + "candidate_score": 0.662169, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_190", + "bdc_text": "Rogo autem per dominum IesumIn der Vorlage in Versahen. , mea omnia sic accipias , ut decet amicum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4181", + "psc_text": "Gratias itaque Deo, quod te mihi amicum facere tandem aliquando dignatur. Nunc enim nobis est rerum humanarum et divinarum cum benevolentia et charitate consensio in Christo Jesu Domino nostro, verissima pace nostra. Qui duobus praeceptis cuncta praeconia divina conclusit, dicens: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua; et, Diliges proximum tuum tanquam teipsum. In iis duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae (Matth. XXII, 37-40). In illo primo rerum divinarum, in hoc secundo rerum humanarum est cum benevolentia et charitate consensio. Haec duo si mecum firmissime teneas, amicitia nostra vera ac sempiterna erit; et non solum nos invicem, sed ipsi etiam Domino sociabit. 5. Quod ut fiat, exhortor gravitatem et prudentiam tuam ut jam etiam fidelium Sacramenta percipias: decet enim aetatem, et congruit, quantum credo, moribus tuis. Memento quid mihi dixeris profecturo, comicum quidem de Terentio, si recolis, versum,", + "candidate_score": 0.661653, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_2_4", + "bdc_text": "februarii datas Oben Nr. 1846 . non quidem ut antehac , sed forma nova , qua hactenus non es usus , et scripsisti ministrorum et fratrum omnium nomine . Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3585", + "psc_text": "te, cujus exspectationem avidissimam noverim, hujus muneris communicatione fraudarem. Sed si quid credis, frater charissime, quinque ferme anni ecce evoluti sunt, ex quo in Orientem misi librum non praesumptionis sed consultationis meae; et adhuc rescripta non merui, quibus mihi enodaretur haec quaestio in qua me cupis ad te certam ferre sententiam. Utrumque ergo misissem, si utrumque haberem. 2. Hoc autem quod habeo, sine altero quod nondum habeo, cuiquam debere me jam mittere vel edere non videtur; ne ille qui mihi fortasse, ut desidero, responsurus est, interrogationem meam disceptatione operosissima elaboratam, sine sua responsione, quae adhuc desperanda non est, per manus hominum notitiamque diffundi jure succenseat, idque jactantius quam utilius fecisse me judicet, quasi ego potuerim quaerere, quod ille non potuerit enodare, cum forsitan possit, idque dum faciat, exspectandum sit. Magis enim scio, quod aliis occupatur, quae minime differenda sunt, plurisque pendenda. 3. Quod ut tua quoque Sanctitas noverit, attende paulisper", + "candidate_score": 0.661413, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_180_182", + "bdc_text": "Die Wörter \"et vino \" und \"vere\" ( vor \"adesse\" ) hat Myconius hier selbst hinzugefügt . Igitur dum ego adserui inter illos duos convenire , de placido dixi Oecolampadio , non de contendente , de altero quoque non certe ut , dum sua impellitur vehementia , sermonibusque utitur hyperbolicis contra hostes suos , sed uti confessus est ad nos omnes in Helvetiis . Et haec dixi tam diserte ( nam rabulis satisfacere volebam ) , ut satis videam , quales habuerim auditores , postquam tibi persuaserunt , ut pro mendaci me iudices .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_416", + "psc_text": "Promisit idem Donatus quod eos esset exhibiturus: quod cum non semel, sed saepius promisisset, amplius ad illud judicium accedere noluit, ubi jam erat tanta confessus, ut nihil aliud deinceps non accedendo, nisi praesens damnari noluisse videretur; cum tamen ea quae damnanda essent, eo praesente atque interrogato manifestata fuerint. Accessit et aliud, ut a quibusdam adversus Caecilianum denuntiationis libellus daretur: post quod factum quemadmodum sit rursus agitata cognitio, et quae personae illum libellum dederint, quoque modo nihil in Caecilianum probari potuerit, quid dicam, cum et audieritis omnia, et quoties volueritis, legere possitis? 16. De numero autem septuaginta episcoporum, cum quasi gravissima opponeretur auctoritas, quae fuerint dicta meministis; et tamen viri gravissimi ab infinitis quaestionibus catena quadam inexplicabili sese nectentibus suum temperare arbitrium maluerunt, nequaquam curantes quam multi essent illi episcopi, aut unde collecti, quos videbant tanta temeritate caecatos, ut in absentes et non interrogatos collegas, tam praecipites auderent proferre sententias. Et", + "candidate_score": 0.660995, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_202_204", + "bdc_text": "Nam ex eo , quo sententiam illam recte concepi , quicquid de rebus divinis adfectatum , quęsitum , proprium , ab humano confictum ingenio sine certis scripturis fugi , nec hactenus me paenituit . Sunt quaedam alia in tuis literis , quae , quia nihil ad rem , sciens praetereo , utpote quę scripsisti non ex te , sed ex aliorum ore et stomacho , atque id quidem , ne quid scribam ineptius , et quod lędat amicum immerentem . Unum illud tamen tacere non possum :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_753", + "psc_text": "qui id pollicear quod ille non potuit? Minime: quin potius in eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis commentarios secutus sum. Scripsit enim ille vir in Epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromatum suorum librum commatico super explanatione ejus sermone complevit; tractatus quoque varios, et excerpta, quae vesola possent sufficere, composuit. Praetermitto Didymum videntem meum, et Laodicenum, de ecclesia nuper egressum, et Alexandrum veterem haereticum, Eusebium quoque Emisenum, et Theodorum Heracleotem, qui et ipsi nonnullos super hac re commentariolos reliquerunt. E quibus vel si pauca decerperem, fieret aliquid quod non penitus contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum interdum, nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant, et non placeant inter extraneos, quae placent inter", + "candidate_score": 0.660329, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_112", + "bdc_text": "Damit tadelt Myconius all diejenigen , die sich wegen ihres schlechten Lebens vom Abendmahl fern halten sollten und den Täufern stets Anlass geben , das Abendmahl der offiziellen Kirche abzulehnen ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_634", + "psc_text": "se a carnibus edendis, ut immundas arbitrentur, apertissime contra fidem sanamque doctrinam est. Ex hinc ergo si diutius disputare voluero, potest putari a nonnullis obscure hinc Apostolum praecepisse; qui etiam inter multa quae de hac re dixit, sic detestatus est haereticorum impiam opinionem, ut diceret: Spiritus autem manifeste dicit quia in novissimis temporibus recedent quidam a fide, attendentes spiritibus seductionis et doctrinis daemoniorum, in hypocrisi mendaciloquorum, cauteriatam habentes conscientiam suam, prohibentes nubere, abstinere a cibis quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus, et iis qui cognoverunt veritatem: quia omnis creatura Dei bona est, et nihil abjiciendum quod cum gratiarum actione percipitur; sanctificatur enim per verbum Dei et orationem (I Tim. IV, 1-5). Et alio loco de his rebus loquitur: Omnia munda mundis; immundis autem et infidelibus nihil est mundum; sed polluta sunt eorum et mens et conscientia (Tit. I, 15). Tu ipse, lege caetera, et recita quibus potes,", + "candidate_score": 0.660231, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_2_4", + "bdc_text": "februarii datas Oben Nr. 1846 . non quidem ut antehac , sed forma nova , qua hactenus non es usus , et scripsisti ministrorum et fratrum omnium nomine . Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_80", + "psc_text": "invalidus subtraho, et in sententiam Mantuani rhetoris libenter pergo: Trahit sua quemque voluptas. (Virg. in Buc. Ecl. 2.) Post haec non dubito, vir eximie, qui a mea secta deviasti, hanc epistolam aliquorum furto detractam, flammis vel quolibet pacto perituram. Quod si acciderit, erit damnum chartulae, non nostri sermonis, cujus exemplar penes omnes religiosos perpetuo retinebo. Dii te servent, per quos et eorum atque cunctorum mortalium communem patrem, universi mortales, quos terra sustinet, mille modis concordi discordia veneramur et colimus. EPISTOLA XVII. Augustinus Maximo grammatico respondet ad superiora, sed sic ut ostendat indigna quibus respondeatur, digna quae rideantur. AD MAXIMUM MADAURENSEM. 1. Seriumne aliquid inter nos agimus an jocari libet? Nam sicut tua epistola loquitur, utrum causae ipsius infirmitate, an morum tuorum comitate sit factum, ut malles esse facetior quam paratior, incertum habeo. Primo enim Olympi montis et fori vestri comparatio facta est: quae nescio quo pertinuerit, nisi ut me commonefaceret", + "candidate_score": 0.659613, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_65_67", + "bdc_text": "suos in s[acra ] coena corpore et sanguine suo reficit ad vitam . Habes paucis , quonam modo populum mihi commissum de negocio coenae soleam instituere neminem interim vituperans , neminem commendans pręterquam anabaptistas et qui ex meis nonnihil cum istis colludunt . Dum enim se movent , ut sunt irrequieti , nec mihi tacere licet .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_556", + "psc_text": "perturbat. Quapropter quae utilis non est, perturbatione infructuosa consequenter noxia est. 7. Nec ideo putari debet institutum esse multis locis, ut illo die post refectionem offeratur, quia scriptum est: Identidem et calicem post coenam dicens, etc. Ipsam enim potuit appellare coenam, qua jam corpus acceperant, ut deinde calicem acciperent. Apostolus namque alibi dicit, Convenientibus ergo vobis in unum, non est dominicam coenam manducare (I Cor. XI, 20), hanc ipsam acceptionem Eucharistiae dominicam coenam vocans. CAPUT VI. Illud magis movere potuit homines, utrum jam refecti die illa vel offerrent vel sumerent Eucharistiam, quod in Evangelio dicitur, Cum autem illi manducarent, accepit Jesus panem et benedixit; cum etiam superius dixisset: Cum sero autem factum esset, recumbebat cum duodecim, et manducantibus eis dixit, Quoniam unus ex vobis tradet me (Matth. XXVI, 26, 20, 21). Postea enim tradidit Sacramentum. Et liquido apparet, quando primum acceperunt discipuli corpus et sanguinem Domini, non eos accepisse jejunos.", + "candidate_score": 0.659418, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_8_10", + "bdc_text": "Nec dubium , quin et quosdam habeam non sane amicosAuf wen Myconius anspielt , ist nicht bekannt . Myconius scheint allenfalls an ehemalige Schüler ( \"filios\" ) wie auch an einige ihm nicht sehr zugeneigte Personen aus Zürich gedacht zu haben , die unterdessen der Reformation beigetreten waren und somit \"fratres \" geworden sind. . Num et hi fratres facti ?", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1117", + "psc_text": "per quadraginta annos, quos dicit usque ad persecutionem per Macarium factam traditoribus sine Baptismo communicasse. 44. Sed dicis: Quis mihi est iste Tychonius? Ille est Tychonius, quem Parmenianus rescribendo compescit, et eum deterret ne talia scribat: non tamen refellit ea ipsa quae scribit; sed uno, sicut supra dixi, eum premit, quod cum talia diceret de Ecclesia toto orbe diffusa, et quod neminem in ejus unitate macularent aliena peccata, ab Afrorum se tamen quasi traditorum contagione removebat, et erat in parte Donati. Posset autem dicere Parmenianus, ista eum omnia esse mentitum; sed, sicut idem Tychonius commemorat, adhuc vivebant multi, per quos haec certissima et apertissima esse ostenderentur. 45. Sed de his tacco: contende Tychonium esse mentitum; ad Cyprianum te revoco, cujus mentionem ipse fecisti. Prorsus secundum scripta Cypriani, si peccatis alienis in unitate quisque maculatur, jam ante Cyprianum periit Ecclesia, nec erat unde existeret ipse Cyprianus. Si autem hoc sentire sacrilegum", + "candidate_score": 0.659162, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_3_5", + "bdc_text": "non quidem ut antehac , sed forma nova , qua hactenus non es usus , et scripsisti ministrorum et fratrum omnium nomine . Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ; id quod non possem expectare de omnibus , qui apud vos docent de suggestu .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3585", + "psc_text": "te, cujus exspectationem avidissimam noverim, hujus muneris communicatione fraudarem. Sed si quid credis, frater charissime, quinque ferme anni ecce evoluti sunt, ex quo in Orientem misi librum non praesumptionis sed consultationis meae; et adhuc rescripta non merui, quibus mihi enodaretur haec quaestio in qua me cupis ad te certam ferre sententiam. Utrumque ergo misissem, si utrumque haberem. 2. Hoc autem quod habeo, sine altero quod nondum habeo, cuiquam debere me jam mittere vel edere non videtur; ne ille qui mihi fortasse, ut desidero, responsurus est, interrogationem meam disceptatione operosissima elaboratam, sine sua responsione, quae adhuc desperanda non est, per manus hominum notitiamque diffundi jure succenseat, idque jactantius quam utilius fecisse me judicet, quasi ego potuerim quaerere, quod ille non potuerit enodare, cum forsitan possit, idque dum faciat, exspectandum sit. Magis enim scio, quod aliis occupatur, quae minime differenda sunt, plurisque pendenda. 3. Quod ut tua quoque Sanctitas noverit, attende paulisper", + "candidate_score": 0.658955, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_190", + "bdc_text": "Rogo autem per dominum IesumIn der Vorlage in Versahen. , mea omnia sic accipias , ut decet amicum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4000", + "psc_text": "prophetica jam praecesserat, praecipiens homini breviter et simul, non tantum ut se nihil malit esse quam bonum, verum etiam unde fiat bonus: Diliges, inquit, Dominum Deum tuum ex toto cordo tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua (Deut. VI, 5); et, Diliges proximum tuum tanquam teipsum (Lev. XIX, 18). Hoc cui persuasum esset, non ei reliquam facilem, sed eam totam esse doctrinam duntaxat utilem ac salubrem. Multae enim doctrinae sunt, si tamen doctrinae dicendae sunt, vel superfluae, vel noxiae. Veterum Libris Christus attestans: In his, inquit, duobus praeceptis tota lex pendet et Prophetae (Matth. XXII, 40). Proinde, quia mihi videor inspexisse tanquam in speculo sermocinationis mecum tuae, nihil te esse malle quam virum bonum; Deum, quo nihil est melius, et unde humanus animus haurit ut bonus sit, quonam modo colendum credas, audeo percontari: nam quod eum colendum credas, jam teneo. Quaero etiam quid de Christo sentias.", + "candidate_score": 0.657764, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_4", + "bdc_text": "Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_190", + "psc_text": "Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet venerabili studio tuo: nam nescio me aliquid, sive ad eorum qui extra Ecclesiam Dei sunt, sive ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. Sed tu cum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiant quae per nostram infirmitatem veritas loquitur, ut ea quae ipse loquor minus diligenter advertas; ne dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est", + "candidate_score": 0.656962, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_105_107", + "bdc_text": "Quales omnino videntur , qui priori meae concioni interfuerunt . Parco igitur ex animo illis , non digladior . Qui vero in natali domini fuerunt praesentes , „fratres non leves aut futiles“ , ut tu vocas , Oben Nr. 1846 , 10f . si dicunt aliud quam locum PauliVor Pauli gestrichenes me [ ? ] .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3165", + "psc_text": "maxime vigilat, non expresse nominatam: sed in eo etiam de praesentia naturae, quem Deum verum et summum dicimus, et de templo ejus operose ac subtiliter disputatur. Hic liber sic incipit: « Fateor me, frater dilectissime Dardane. » DE PRAESENTIA DEI LIBER, SEU EPISTOLA CLXXXVII . Respondet ad duas quaestiones Dardani, interrogantis primo de Christo, quomodo nunc in coelo sit, qui latroni in cruce dixerit eum secum illo die futurum in paradiso; num forte quia Christus ubique existit, an quia paradisus in coelo situs est: secundo de parvulis, utrum non Deum noverint, etiam in utero existentes, siquidem Joannes in utero exsultavit ad praesentiam matris Domini. CAP. PRIMUM. 1. Fateor me, fratrer dilectissime Dardane, illustrior mihi in charitate Christi, quam in hujus saeculi dignitate, litteris tuis tardius respondisse quam debui. Cujus rei causas nollem quaereres, ne molestius me feras diutius excusantem, quam pertulisti tardius rescribentem; cum ego te malim offensioni meae facile", + "candidate_score": 0.655689, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_7_9", + "bdc_text": "nescio , an ex eis sint facti fratres metamorphosi aliqua . Nec dubium , quin et quosdam habeam non sane amicosAuf wen Myconius anspielt , ist nicht bekannt . Myconius scheint allenfalls an ehemalige Schüler ( \"filios\" ) wie auch an einige ihm nicht sehr zugeneigte Personen aus Zürich gedacht zu haben , die unterdessen der Reformation beigetreten waren und somit \"fratres \" geworden sind. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1117", + "psc_text": "per quadraginta annos, quos dicit usque ad persecutionem per Macarium factam traditoribus sine Baptismo communicasse. 44. Sed dicis: Quis mihi est iste Tychonius? Ille est Tychonius, quem Parmenianus rescribendo compescit, et eum deterret ne talia scribat: non tamen refellit ea ipsa quae scribit; sed uno, sicut supra dixi, eum premit, quod cum talia diceret de Ecclesia toto orbe diffusa, et quod neminem in ejus unitate macularent aliena peccata, ab Afrorum se tamen quasi traditorum contagione removebat, et erat in parte Donati. Posset autem dicere Parmenianus, ista eum omnia esse mentitum; sed, sicut idem Tychonius commemorat, adhuc vivebant multi, per quos haec certissima et apertissima esse ostenderentur. 45. Sed de his tacco: contende Tychonium esse mentitum; ad Cyprianum te revoco, cujus mentionem ipse fecisti. Prorsus secundum scripta Cypriani, si peccatis alienis in unitate quisque maculatur, jam ante Cyprianum periit Ecclesia, nec erat unde existeret ipse Cyprianus. Si autem hoc sentire sacrilegum", + "candidate_score": 0.655443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_93_95", + "bdc_text": "Siehe ferner Myconius an Melanchthon , 9 . Juni 1544 ( Pollet , Bucer II 369 ) und oben Anm. 11 . verumtamen ut oculos in praesentem Christum semper intenderem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2209", + "psc_text": "Joannes ait, si recte intelligitur, Dilectissimi, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quod erimus. Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est (I Joan. III, 2): non sicut eum homines viderunt, quando voluit, in specie qua voluit, non in natura, qua in semetipso, etiam cum videretur, latuit; sed sicuti est, quod ab eo petebatur, cum ei diceretur, ostende mihi temetipsum, ab eo qui cum illo facie ad faciem loquebatur. 21. Non quia Dei plenitudinem quisquam, non solum oculis corporis, sed vel ipsa mente aliquando comprehendit. CAPUT IX. Aliud est enim videre, aliud est totum videndo comprehendere. Quandoquidem id videtur, quod praesens utcumque sentitur: totum autem comprehenditur videndo, quod ita videtur ut nihil ejus lateat videntem, aut cujus fines circumspici possunt; sicut te nihil latet praesentis voluntatis tuae, circumspicere autem potes fines annuli tui. Exempli gratia duo posui, quorum alterum ad mentis obtutum, alterum ad corporales", + "candidate_score": 0.655352, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_167_169", + "bdc_text": "Hic , ut de Oecolampadio , decessore meo sancto et venerando viro , pluribus paulo dicam , opus videtur . Non sum adeo stupidus , ut , quae is aliquando scripserit , non intelligam , neque tam negligens , ut libros eius pręteream . Hoc igitur adsevero invenire me duplicem eum virum in negocio coenae , contentiosum et placidum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_190", + "psc_text": "Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet venerabili studio tuo: nam nescio me aliquid, sive ad eorum qui extra Ecclesiam Dei sunt, sive ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. Sed tu cum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiant quae per nostram infirmitatem veritas loquitur, ut ea quae ipse loquor minus diligenter advertas; ne dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est", + "candidate_score": 0.654047, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_109_111", + "bdc_text": "diligentius me explicasse , dein duo hęc intulisse : quod duplicem coenam habentesDuplex coena : ein von Duplizität gekennzeichnetes Abendmahl.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_263", + "psc_text": "Inde ait ipse Deus, dominis non posse duobus Serviri; quoniam mens placet una Deo: Una fides, Deus unus, et unicus e Patre Christus, Haud duplex uni servitus est domino. Quanta etenim coelo ac terris distantia, tanta est Caesaris et Christi rebus et imperiis. Tollere humo, sed nunc dum spiritus hos regit artus, Mente polum penetra, nil mora carnis obest. Corporeis jam nunc morere actibus, et bona vitae Coelestis liquido praemeditare animo. Spiritus es, quanquam tenearis corpore, si nunc Mente pia victor carnis opus perimas. Haec tibi, chare puer, fido compulsus amore Scripsi; si recipis, suscipiere Deo. Crede Augustinum tibi nunc in me geminatum, Sume duos una cum pietate patres. Spernimur? abstraheris majore dolore duobus: Audimur? pignus dulce duobus eris. In te laeta patrum sudavit cura duorum, Et tibi magnus honos laetificasse duos. Sed me Augustino, cum copulo, non meritorum Jacto parem, solo comparo amore tui. Nam quid ego effundam, rorans", + "candidate_score": 0.653936, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_65", + "bdc_text": "suos in s[acra ] coena corpore et sanguine suo reficit ad vitam .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1195", + "psc_text": "per infantis animam, non ubi ratio nulla erat, sed ubi adhuc sopita erat, gestu corporis ejus ostendere quid illi, qui et in se et in parvulos suos peccaverant, curare deberent. Caeterum cum infans non redeat in parentem, ut cum illo et in illo unus homo sit, sed omnino alter sit, habens carnem suam et animam suam, Anima quae peccaverit, ipsa morietur. 5. Nec illud te moveat, quod quidam non ea fide ad Baptismum percipiendum parvulos ferunt, ut gratia spirituali ad vitam regenerentur aeternam, sed quod eos putant hoc remedio temporalem retinere vel recipere sanitatem. Non enim propterea illi non regenerantur, quia non ab istis hac intentione offeruntur. Celebrantur enim per eos necessaria ministeria, et verba sacramentorum, sine quibus consecrari parvulus non potest. Spiritus autem ille sanctus qui habitat in sanctis, ex quibus una illa columba deargentata charitatis igne conflatur, agit quod agit etiam per servitutem, aliquando non solum simpliciter ignorantium,", + "candidate_score": 0.653339, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_167_169", + "bdc_text": "Hic , ut de Oecolampadio , decessore meo sancto et venerando viro , pluribus paulo dicam , opus videtur . Non sum adeo stupidus , ut , quae is aliquando scripserit , non intelligam , neque tam negligens , ut libros eius pręteream . Hoc igitur adsevero invenire me duplicem eum virum in negocio coenae , contentiosum et placidum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_751", + "psc_text": "vocaretur, si eorum tantum vel vitas vel scripta ibi legisses, qui jam defuncti essent; cum vero multorum, et eo tempore quo scrib batur, et nunc usque viventium commemorentur opuscula, mirari te cur ei hunc titulum imposuerim. Puto intelligere prudentiam tuam, quod ex opere ipso titulum potueris intelligere. Legisti enim et graecos et latinos, qui vitas virorum illustrium descripserunt, quod nunquam Epitaphium huic operi scripserint, sed de illustribus viris, verbi gratia, ducibus, philosophicis, oratoribus, historicis, poetis, epicis, tragicis, comicis. Epitaphium autem proprie scribitur mortuorunt: quod quidem in dormitione sanctae memoriae Nepotiani presbyteri olim fecisse me novi. Ergo hic liber vel de illustribus viris, vel proprie de scriptoribus ecclesiasticis appellandus est; licet a plerisque emendatoribus imperitis, de auctoribus, dicatur inscriptus. CAPUT III. 4. Secundo loco quaeris, cur dixerim in commentariis Epistolae ad Galatas, Paulum id in Petro non potuisse reprehendere quod ipse fecerat (Gal. II, 11), nec in alio arguere simulationem cujus", + "candidate_score": 0.653196, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_65", + "bdc_text": "suos in s[acra ] coena corpore et sanguine suo reficit ad vitam .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1148", + "psc_text": "sanctificatio nostra est, et qui ideo pro nobis mortuus est et resurrexit, ut jam non nobis, sed illi vivamus, qui pro nobis mortuus est et resurrexit, et dedit nobis pignus repromissionis suae spiritu suo, sicut pignus vitae nostrae posuit in coelis in corpore suo, quod est caput corporis nostri. Unde nunc exspectatio nostra Dominus est et substantia, quae ab ipso facta est apud ipsum, et in ipso, et per ipsum, qui conformatus est corpori humilitatis nostrae, ut nos conformaret corpori gloriae suae, et secum in coelestibus collocaret. Propterea et qui digni fuerint vita aeterna, erunt in gloria regni ejus, ut cum ipso sint (I Thess. IV, 16), sicut Apostolus ait, et cum ipso maneant sicut et ipse Dominus ad Patrem dixit: « Volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum » (Joan. XVII, 24). 6. Sine dubio hoc illud est quod in Psalmis habes: « Beati qui habitant in", + "candidate_score": 0.653174, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_3_5", + "bdc_text": "non quidem ut antehac , sed forma nova , qua hactenus non es usus , et scripsisti ministrorum et fratrum omnium nomine . Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ; id quod non possem expectare de omnibus , qui apud vos docent de suggestu .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_231", + "psc_text": "Domino fratri sancto et unanimo AUGUSTINO, PAULINUS et THERASIA peccatores. 1. Jamdudum, frater in Christo Domino mi unanime, ut te in sanctis et piis laboribus tuis nescientem agnovi, absentemque vidi, tota mente complexus, alloquio quoque familiari atque fraterno per litteras audire properavi. Et credo in manu, et in gratia Domini sermonem meum ad te fuisse perlatum; sed morante adhuc puero quem ad te aliosque dilectos aeque Deo salutandos, ante hiemem miseramus, non potuimus ultra et officium nostrum suspendere, et desiderium sermonis tui cupidissimum temperare. Scripsimus itaque iterato nunc, si priores ad te litterae nostrae pervenire meruerunt; aut primo, si illis in manus tuas perveniendi felicitas non fuit. 2. Sed tu, frater spiritualis omnia judicans, amorem in te nostrum ne pendas officio solo, aut tempore litterarum. Dominus enim testis est, qui unus atque idem operatur in suis ubique charitatem suam, jam abinde nobis, ex quo te beneficio venerabilium episcoporum Aurelii et", + "candidate_score": 0.652894, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_146", + "bdc_text": "Ioannis Oecolampadii et Huldrichi Zvinglii epistolarum libri quatuor , Basel 1536 ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 182 ) , f. 116r. farraginis ad anonymum scripta , ex qua facile patet non contentioso , quidnam in coena praecipue quęsierit , nempe corpus et sanguinem Christi , non vel corporis vel sanguinis figuram .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2818", + "psc_text": "corporis apparere videantur, quando haec sacra Scriptura commemorat, cujus istorum duorum generis sint, et utrum mediante viva creatura fiant, si corpore fiunt, judicare temere non debemus: dum tamen Creatoris, hoc est summae atque ineffabilis Trinitatis invisibilem incommutabilemque naturam, et a mortalium carnalium sensibus, et ab omni convertibilitate, sive in melius, sive in deterius, sive in quodlibet aliud atque aliud, remotam atque discretam, vel sine ulla dubitatione credamus, vel qualicumque etiam intelligentia capiamus. CAPUT IV. 12. Haec tibi de duabus quaestionibus, hoc est, de Trinitate, et columba, in qua Spiritus sanctus non sua natura, sed significativa specie demonstratus est; sicut et Filius Dei non sua nativitate, de qua Pater dixit, Ante luciferum genui te (Psal. CIX, 3), sed in homine suscepto ex utero Virginis, a Judaeis crucifixus est; videris quam otioso ego tamen occupatissimus scribere potui. Nec putavi omnia pertractanda quae posuisti in litteris tuis; verum ad illa duo quae ex", + "candidate_score": 0.652221, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_4", + "bdc_text": "Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_105", + "psc_text": "quid desit instructioni tuae. Tam multa autem sunt, ut facilius possim enumerare quae habeam, quam quae habere desidero. Auderem enim dicere, scire me, et plena fide retinere quid pertineat ad salutem nostram. Sed hoc ipsum quomodo ministrem ad salutem aliorum, non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant? Et sunt fortasse aliqua, imo non est dubitandum esse, in sanctis Libris conscripta consilia, quibus cognitis et apprehensis possit homo Dei rebus ecclesiasticis ordinatioribus ministrare, aut certe inter manus iniquorum vel vivere conscientia saniore, vel mori, ut illa vita non amittatur, cui uni christiana corda humilia et mansueta suspirant. Quomodo autem hoc fieri potest, nisi quemadmodum ipse Dominus dicit, petendo, quaerendo, pulsando; id est orando, legendo, plangendo? Ad quod negotium mihi parvum tempus velut usque ad Pascha impetrare volui per fratres a tua sincerissima et venerabili charitate, et nunc per has preces volo. 5. Quid enim responsurus sum", + "candidate_score": 0.652049, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_184_186", + "bdc_text": "De suggestu nanque nihil debet dici , nisi cuius et coram domino te non pudeat . Cogitandum diu , quod inde doceas ; nam olim deo reddenda ratio .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3350", + "psc_text": "sermocinamur, admonentes ut docendis instes, quibus terrendis satis, quantum comperimus, institisti. Sunt enim quidam, qui justissime damnatas impietates adhuc liberius defendendas putant; et sunt qui occultius penetrant domos, et quod in aperto jam clamare metuunt, in secreto seminare non quiescunt: sunt autem qui omnino silverunt, magno timore compressi, sed adhuc corde retinent quod ore jam proferre non audent; qui tamen esse possunt fratribus ex priore ipsius dogmatis defensione notissimi. Proinde alii severius coercendi, alii vigilantius vestigandi, alii tractandi quidem lenius, sed non segnius sunt docendi, ut si non timentur ne perdant, non tamen negligantur ne pereant. CAPUT II. 3. Quod enim putant auferri sibi liberum arbitrium, si nec ipsam bonam voluntatem sine adjutorio Dei hominem habere consenserint; non intelligunt non se firmare humanum arbitrium, sed impellere, ut per inania feratur, non in Domino tanquam in petra stabili collocetur: paratur enim voluntas a Domino. 4. Quod autem personarum acceptorem Deum se", + "candidate_score": 0.651882, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_3_5", + "bdc_text": "non quidem ut antehac , sed forma nova , qua hactenus non es usus , et scripsisti ministrorum et fratrum omnium nomine . Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ; id quod non possem expectare de omnibus , qui apud vos docent de suggestu .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2757", + "psc_text": "si nascentibus singulis novae singulae nunc usque fiunt, ubi peccati vinculum contrabant, quod per Sacramentum gratiae Christi etiam in infantibus recenter natis solvendum esse non dubitamus, cum in non parvum volumen procederet, nolui ulla alia onerare quaestione: sed quod urget acrius, multo minus est negligendum. Proinde quaeso, et per Deum obsecro ut exponas mihi, quod multis existimo profuturum, aut si jam vel abs te vel ab alio aliquo expositum habes, dirigas nobis, quomodo accipiendum sit quod in Epistola Jacobi apostoli scriptum est, Quicumque enim totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus. Quae res talis ac tanta est, ut quod hinc tibi non jam olim scripsi, multum me poeniteat. 2. De agenda namque praesenti vita, quomodo ad vitam perveniamus aeternam, non de praeterita perscrutanda, quam penitus demersit oblivio, sicut est illud quod de anima quaerendum putavi, haec vertitur quaestio. Eleganter autem dictum esse narratur quod huic rei", + "candidate_score": 0.651761, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_146", + "bdc_text": "Ioannis Oecolampadii et Huldrichi Zvinglii epistolarum libri quatuor , Basel 1536 ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 182 ) , f. 116r. farraginis ad anonymum scripta , ex qua facile patet non contentioso , quidnam in coena praecipue quęsierit , nempe corpus et sanguinem Christi , non vel corporis vel sanguinis figuram .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2950", + "psc_text": "de hac quaestione inter nos, ego et praedictus venerabilis frater Hieronymus satis litteris egerimus; et in hoc opere recentissimo, quod sub nomine Critobuli adversus Pelagium modo edidit (Lib. 1 adversus Pelag.), eamdem de ista re gesta dictisque apostolicis sententiam tenuit, quam beatissimi Cypriani etiam nos secuti sumus (Epist. 71 ad Quintum). Illud potius de origine animarum, non propter partus adulterinos, sed propter innocentium, quod absit, damnationem, quod, opinor, non stulte quaeritur; si quid a tali ac tanto didicisti viro, quod recte responderi ambigentibus possit, quaeso nobiscum communicare non abnuas. Ita quippe mihi in epistolis tuis eruditus et suavis apparuisti, ut operae pretium sit tecum litteris colloqui. Nescio sane quem librum ejusdem hominis Dei, quem presbyter Orosius attulit, tuaeque Dilectioni describendum dedit, ubi de resurrectione carnis praeclare disputasse laudatur, jam nobis peto non differas mittere. Ideo quippe non eum cito poposcimus, quia et describendum et emendandum utique cogitavimus; cui utrique operi", + "candidate_score": 0.651366, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_98", + "bdc_text": "Nunc si secus doceo , non difficulter iudicabis ex confessione paulo ante dicta .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2942", + "psc_text": "ab initio priorem vitam dixit peccatricem; posteriorem vero posse esse sine peccato. Ait enim non se dixisse, quoniam inveniatur quis ab infantia usque ad senectutem, qui non peccaverit; sed quoniam a peccatis conversus labore proprio, et gratia Dei adjutus potest absque peccato esse. Cum enim dicit, a peccatis conversus, ostendit priorem vitam in peccatis agi. Fateatur ergo quod peccaverit Abel, cujus prima vita fuit in saeculo, quam fatetur non carere peccatis, et respiciat librum suum, ubi eum dixisse constat, quod ait in hac defensione, Non diximus. 10. Si autem et hunc librum, vel hunc in eo libro locum esse negaverit suum; ego quidem idoneos testes habeo honestos et fideles viros, et ejus sine dubio dilectores, quibus attestantibus purgare me possum, quod eumdem librum ipsi mihi dederint, et ibi hoc legatur, eumque Pelagii esse dixerint, ut saltem hoc mihi sufficiat, ne dicat a me fuisse sive conscriptum, sive falsatum. Jam inter", + "candidate_score": 0.651246, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_3_5", + "bdc_text": "non quidem ut antehac , sed forma nova , qua hactenus non es usus , et scripsisti ministrorum et fratrum omnium nomine . Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ; id quod non possem expectare de omnibus , qui apud vos docent de suggestu .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4248", + "psc_text": "in epistolis meis, quas ad matrem Reverentiae tuae debito mihi cum honore nominandam dedi, non semel feci. Sed quia hoc mihi rescribere dignata est, prius te velle accipere litteras meas; tunc demum, si quid forte opus esset tibi ex ministerio meo, quod venerando studio tuo omniumque talium, quantum possum, libera servitute debere me novi, non te esse tacituram et rescribendo insinuaturam: ecce feci quod te voluisse, quamvis non per te, comperi; ne viderer tibi ostium fiduciae inhumaniter claudere: superest ut promas ipsa, si quid ex me quaerendum putas. Aut enim scio quod inquisieris, et non negabo: aut ita nescio, ut nullo fidei salutisque detrimento nesciam, et de hoc etiam teipsam, si potuero, faciam reddita ratione securam. Aut certe, si et nescio, et tamen sciendum est, vel impetrabo a Domino ne tibi desim; nam saepe officium impertiendi meritum est accipiendi: vel ita tibi respondebo, ut noveris pro hac ipsa re quam", + "candidate_score": 0.651108, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_4", + "bdc_text": "Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3585", + "psc_text": "te, cujus exspectationem avidissimam noverim, hujus muneris communicatione fraudarem. Sed si quid credis, frater charissime, quinque ferme anni ecce evoluti sunt, ex quo in Orientem misi librum non praesumptionis sed consultationis meae; et adhuc rescripta non merui, quibus mihi enodaretur haec quaestio in qua me cupis ad te certam ferre sententiam. Utrumque ergo misissem, si utrumque haberem. 2. Hoc autem quod habeo, sine altero quod nondum habeo, cuiquam debere me jam mittere vel edere non videtur; ne ille qui mihi fortasse, ut desidero, responsurus est, interrogationem meam disceptatione operosissima elaboratam, sine sua responsione, quae adhuc desperanda non est, per manus hominum notitiamque diffundi jure succenseat, idque jactantius quam utilius fecisse me judicet, quasi ego potuerim quaerere, quod ille non potuerit enodare, cum forsitan possit, idque dum faciat, exspectandum sit. Magis enim scio, quod aliis occupatur, quae minime differenda sunt, plurisque pendenda. 3. Quod ut tua quoque Sanctitas noverit, attende paulisper", + "candidate_score": 0.650828, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_5_7", + "bdc_text": "id quod non possem expectare de omnibus , qui apud vos docent de suggestu . Putabam me habere isthic et filios ; nescio , an ex eis sint facti fratres metamorphosi aliqua .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2005", + "psc_text": "Non qui filii carnis, ii sunt filii Dei; sed filii promissionis deputantur in semine. Promissionis enim verbum hoc est: Ad hoc tempus veniam, et erit Sarae filius (Rom. IX, 8, Gen. XVIII, 10). 48. Multum est et nimis longum diligenter enucleare cur filii promissionis pertinentes ad Isaac, Novi Testamenti gratiae deputentur. Breviter tamen attingam, unde tanto fructuosius cogitabis, quanto magis pie cogitaveris. Non omnia Deus quae praedicit, promittit; praedicit enim etiam illa quae non ipse facit, quia est omnium praescius futurorum. Praedicit ergo et peccata hominum; quae potuit praescire, non facere. Promittit autem quae ipse facturus est; nec ea mala, sed bona. Quis enim promittit mala? Quamvis itaque mala inferat malis, non peccata, sed supplicia; minatur tamen ea potius quam promittit. Omnia largitur et praescit; sed peccata praedicit, supplicia minatur, beneficia pollicetur. Filii ergo promissionis, filii sunt beneficii. Haec est gratia, quae gratis datur, non meritis operantis, sed miseratione donantis.", + "candidate_score": 0.650755, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_4", + "bdc_text": "Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1201", + "psc_text": "fur? nescio utrum audet dicere aliquis, Aliquid horum erit, aut non erit, sicut mihi sine dubitatione respondet quod credat in Deum, et quod se convertat ad Deum. Deinde scripta tua concludens, adjungis et dicis: Ad istas ergo quaestiones peto breviter respondere digneris, ita ut non mihi de consuetudine praescribas, sed rationem reddas. 8. His litteris tuis lectis et relectis, et quantum temporis angustiae sinebant consideratis, recordatus sum Nebridium amicum meum, qui cum esset rerum obscurarum ad doctrinam pietatis maxime pertinentium diligentissimus et acerrimus inquisitor, valde oderat de quaestione magna responsionem brevem. Et quisquis hoc poposcisset, aegerrime ferebat, eumque, si ejus persona pateretur, vultu indignabundus et voce cohibebat, indignum deputans qui talia quaereret, cum de re tanta quam multa dici possent deberentque nesciret. Sed ego tibi non similiter, ut solebat ille, succenseo: es enim episcopus multis curis occupatus, ut ego; unde nec tibi facile vacat prolixum aliquid legere, nec mihi scribere.", + "candidate_score": 0.650158, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_4", + "bdc_text": "Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1736", + "psc_text": "1. Et petisse te et promisisse me recolens, ut de orando Deo ad te aliquid scriberem, ubi tribuente ipso quem oramus, tempus facultasque concessa est, oportuit ut debitum meum jam jamque persolverem, et pio studio tuo in Christi charitate servirem. Quam me autem laetificaverit ipsa petitio tua, in qua cognovi quantam rei tantae curam geris, verbis explicare non possum. Quod enim majus oportuit esse negotium viduitatis tuae, quam persistere in oratione nocte ac die, secundum Apostoli admonitionem? ille quippe ait: Quae autem vere vidua est et desolata speravit in Domino, et persistit in oratione nocte ac die (I Tim. V, 5). Unde mirum videri potest, cum sis secundum hoc saeculum nobilis, dives, tantaeque familiae mater, et in eo licet vidua, non tamen desolata, quomodo occupaverit cor tuum praecipueque sibi vindicaverit orandi cura; nisi quia prudenter intelligis quod in hoc mundo et in hac vita nulla anima possit esse secura. 2.", + "candidate_score": 0.649953, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_166", + "bdc_text": "Confer , obsecro , locos ipse , et a mendacio vel tuo patrocinio liberabor non difficulter .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2478", + "psc_text": "dono sum, si quid laudabiliter sum. Nam quaedam acutissima et excellentissima ingenia tanto in majores errores ierunt, quanto praefidentius tanquam suis viribus cucurrerunt, nec suppliciter ac veraciter Deum, ut sibi viam ostenderet, petiverunt. Merita vero quorumlibet hominum quae sunt; quandoquidem ille, qui non cum mercede debita, sed cum gratuita gratia venit, omnes peccatores solus a peccatis liber atque liberator invenit? 6. Si ergo nos virtus vera delectat, ei dicamus, quod in ejus sacris Litteris legimus, Diligam te, Domine, virtus mea (Psal. XVII, 2): et si vere beati esse volumus (quod nolle non pessumus), id quod in eisdem Litteris didicimus, fido corde teneamus, Beatus vir cujus est nomen Domini spes ejus, et non respexit in vanitates et insanias mendaces (Psal. XXXIX, 5). Quanta est autem vanitas, quanta insania, quantumque mendacium, hominem mortalem, aerumnosam vitam mutabili et spiritu et carne ducentem, tot peccatis oneratum, tot tentationibus subditum, tot corruptionibus obnoxium, poenisque justissimis", + "candidate_score": 0.649903, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_191_193", + "bdc_text": "Equidem in hoc negocio libenter inhęreo simplicitati scripturę propter dissidia confessionique nostrę communi . A quibus quidem si discessissem , recte et amice fecisses meam pręvaricationem increpando . At postquam totis viribus illis innitor , consultius forsitan fuisset et amicius meo videre , si tu prius de rei veritate quęsivisses ex me .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1829", + "psc_text": "si et alios cogitemus, Deo parva sunt. Hanc scribis in quodam conventu amicorum ab uno ex multis qui aderant, illatam esse quaestionem; vos autem intervenisse ulterius inquirenti, solutumque conventum, ad potioris peritiae merita distulisse, ne dum incautius secreta temerantur, in culpam deflecteret error innocuus. 3. Deinde ad me litterarum tuarum dirigis intentionem, et post hanc imperitiae confessionem, admones ut a partibus nostris quid desideretur agnoscam. Adjungis etiam famae meae interesse ut quaesita noveritis, quod utcumque absque detrimento divini cultus in aliis sacerdotibus toleratur inscitia, at cum ad me antistitem venitur, legi deesse quidquid contigerit ignorari. Primum igitur hanc de me opinionem facile praesumptam, quaeso deponas, eumque animum quamvis erga me benevolentissimum, solvas atque exuas; ac de me mihi magis quam ulli alteri credas, si mihi dilectionis vicem rependis. Tanta est enim christianarum profunditas Litterarum, ut in eis quotidie proficerem, si eas solas ab ineunte pueritia usque ad decrepitam senectutem maximo", + "candidate_score": 0.648993, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_191_193", + "bdc_text": "Equidem in hoc negocio libenter inhęreo simplicitati scripturę propter dissidia confessionique nostrę communi . A quibus quidem si discessissem , recte et amice fecisses meam pręvaricationem increpando . At postquam totis viribus illis innitor , consultius forsitan fuisset et amicius meo videre , si tu prius de rei veritate quęsivisses ex me .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_93", + "psc_text": "enim ardore inquisitionis tuae, cum esset mirabilis, non fuisse perturbatam modestiam disputandi. Nam neque flagrantius percontantem, neque tranquillius audientem, quemquam facile invenerim. Vellem itaque tecum multum loqui: non enim multum esset, quantumcumque esset, si tecum loquerer. Sed quia difficile est, quid opus est causas quaerere? Prorsus difficile est: erit fortasse aliquando facillimum; ita Deus velit: nunc certe aliud est. Dedi ergo negotium fratri, per quem litteras misi, ut omnia nostra legenda praebeat prudentissimae Charitati tuae. Non enim aliquid meum inculcabit invito; novi enim quid benignitatis in nos animo geras; quae tamen si lecta probaveris, et vera pervideris, nostra esse non putes, nisi quia data sunt, eoque te convertas licet, unde tibi quoque est ut ea probares datum. Nemo enim quod legit, in codice ipso cernit verum esse, aut in eo qui scripserit; sed in se potius, si ejus menti quoddam non vulgariter candidum, sed a faece corporis remotissimum lumen veritatis", + "candidate_score": 0.646993, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_50", + "bdc_text": "“ \"Confessio ecclesiae Tigurinae et Basileiensis\" , Zürich StA , E II 337 , 116v. , gedruckt in :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_535", + "psc_text": "capitulatam argenteam, et lucernam argenteam, ita ut ei diceret Victor quidam: Mortuus fueras, si non illas invenisses. Hunc iste Sylvanum; manifestissimum traditorem, pro magno commemorat in epistola quam tibi scribit, a Secundo Tigisitano primae sedis episcopo episcopum tunc ordinatum. Quiescat ergo superba eorum lingua, et cognoscat crimina sua, ne delirans loquatur aliena. Recita illi etiam, si voluerit, Gesta ecclesiastica ejusdem Secundi Tigisitani in domo Urbani Donati habita, ubi confessos traditores judici Deo dimisit, Donatum Masculitanum, Marinum ab Aquis Tibilitanis, Donatum Calamensem, cum quibus confessis traditoribus memoratum traditorem Silvanum eis ordinavit episcopum. Recita illi Gesta apud Zenophilum consularem, ubi Nundinarius quidam diaconus iratus Silvano, quod ab eo fuerit excommunicatus, haec omnia judiciis prodidit, quae certis documentis et responsionibus testium, et recitatione Gestorum et multarum epistolarum, luce clarius constiterunt. 5. Multa sunt alia quae illi recites, si non contentiose agere, sed prudenter audire voluerit: preces Donatistarum ad Constantinum, ut propter ipsam causam", + "candidate_score": 0.64697, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_147_149", + "bdc_text": "Addidi : „Consonat hoc loco Oecolampadius cum Lutheri ( quem tum praeter consuetudinem pro suggestu nominavi ) epistola , quam annis superioribus misit ad civitates nostras evangelio donatas pro concordia . “Luther an die eidgenössischen Städte ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_508", + "psc_text": "Asiam usque in Illyricum Evangelium praedicavit, Ecclesias constituit atque fundavit; non ipse, sed gratia Dei cum eo (I Cor. XV, 10), sicut ipse testatur. Quid autem evidentius apparere potest, quam cum in ejus Epistolis nomina etiam regionum vel civitatum invenimus? Ad Romanos, ad Corinthios, ad Galatas, ad Ephesios, ad Philippenses, ad Thessalonicenses, ad Colossenses scribit. Joannes etiam scribit ad septem Ecclesias, quas commemorat in illis partibus constitutas, in quibus etiam universam Ecclesiam septenario numero intelligimus commendari, Ephesum, Smyrnam, Sardos, Philadelphiam, Laodiciam, Pergamum, Thiatyram (Apoc. I, 11). Quibus omnibus Ecclesiis nos hodie communicare manifestum est, sicut manifestum est vos istis Ecclesiis non communicare 3. Quaerimus ergo ut nobis respondere non graveris, quam causam forte noveris, qua factum est ut Christus amitteret haereditatem suam per orbem terrarum diffusam, et subito in solis Afris, nec ipsis omnibus remaneret. Etenim Ecclesia catholica est etiam in Africa, quia per omnes terras eam Deus esse voluit", + "candidate_score": 0.646738, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_9_11", + "bdc_text": "Myconius scheint allenfalls an ehemalige Schüler ( \"filios\" ) wie auch an einige ihm nicht sehr zugeneigte Personen aus Zürich gedacht zu haben , die unterdessen der Reformation beigetreten waren und somit \"fratres \" geworden sind. . Num et hi fratres facti ? Gauderem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3871", + "psc_text": "pullulaverunt, aliquid breviter scriberem; quam sit hoc difficile, continuo reperta occasione rescripsi per filium meum Hipponensium primarium Philocalum: mox autem etiam ista oblata est, qua nunc rescribo, et breviter difficultatem operis ejus ostendo. 2. Philastrius quidam Brixiensis episcopus, quem cum sancto Ambrosio Mediolani etiam ipse vidi, scripsit hinc librum; nec illas haereses praetermittens, quae in populo Judaeo fuerunt ante adventum Domini, easque viginti octo commemoravit; et post Domini adventum centum viginti octo. Scripsit hinc etiam graece episcopus Cyprius Epiphanius, in doctrina catholicae fidei laudabiliter diffamatus: sed ipse utriusque temporis haereses colligens, octoginta complexus est. Cum ergo ambo id vellent facere quod a me petis, quantum tamen inter se differant de numero interim sectarum, vides: quod utique non evenisset, nisi aliud uni eorum videretur esse haeresis, et aliud alteri. Neque enim putandum est aliquas ignorasse Epiphanium, quas noverat Philastrius, cum Epiphanium longe Philastrio doctiorem invenerimus; ita ut Philastrium potius dicere deberemus", + "candidate_score": 0.64646, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_193_195", + "bdc_text": "At postquam totis viribus illis innitor , consultius forsitan fuisset et amicius meo videre , si tu prius de rei veritate quęsivisses ex me . Quamvis , quod factum est , ingratum non sit , fuisset tamen illud gratissimum , quia amicissimum . Sunt et aliae causae , cur simplicitati illi perseveranter insistam ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2487", + "psc_text": "causa metuendo non vereor. Metuo enim ne primum Deo, deinde ipsi amicitiae quam mecum inire dignatus es, jure displiceam, si minus liber in admonendo fuero, quod me admonere saluberrime existimo. Sim certe verecundior, cum tibi pro aliis intercedo: cum vero pro teipso, tanto liberior quanto amicior; quia tanto amicior quanto fidelior: quanquam haec ipsa non dicerem, nisi verecundius agerem. Quae si maxima est, ut ipse scripsisti, difficilium inter bonos efficacia; adjuvet me pro te apud te, ut in illo te fruar, qui mihi hanc ad te januam fiduciamque praestitit: praesertim quia id quod suggero, jam facile arbitror esse animo tuo tot divinis muneribus adminiculato et instructo. 12. Si enim virtutes quas accepisti, a quo acceperis sentiens, eique gratias agens, eas ad ipsius cultum etiam in tuis istis saecularibus honoribus conferas, tuaeque potestati subditos homines ad eum colendum exemplo tuae religiosae vitae, et ipso studio consulendi, seu fovendo seu terrendo erigas", + "candidate_score": 0.644768, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_127_129", + "bdc_text": "Basler Jahrbuch 1900 , S. 60 . Myconius und Borrhaus bewarben sich damals für die gleiche Stelle an der Universität Basel ( oben Nr. 1844 , 5-7 ) . Borrhaus , der sich eine Zeitlang als Täufer ansah , sollte einige Monate später ( [ März/April 1545 ] , Zürich StA , E II 343 , 315 )", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1127", + "psc_text": "et baptismum Joannis non a contrario, sed tamen multum interest. Inter Apostolum et ebriosum multum interest: inter baptismum Christi quem dedit Apostolus, et baptismum Christi quem dedit ebriosus, nihil interest. Sic inter Joannem et haereticum, a contrario multum interest; et inter baptismum Joannis, et inter baptismum Christi quem dat haereticus, non a contrario, sed multum interest. Inter baptismum autem Christi quem dedit Apostolus, et baptismum Christi quem dat haereticus, nihil interest. Agnoscitur enim Sacramentorum species aequalis, etiam cum magna differentia est in hominum meritis. 49. Sed da veniam, erravi, quando te volui de ebrioso baptizante convincere; exciderat mihi cum rogatista me rem habere, non cum qualicumque donatista. Potes enim tu in tam paucis collegis tuis, et in omnibus clericis vestris nullum invenire forsitan ebriosum. Vos enim estis, qui non ex totius orbis communione, sed ex observatione praeceptorum omnium divinorum atque omnium Sacramentorum tenetis catholicam fidem: in quibus eam solis inventurus", + "candidate_score": 0.644711, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_9", + "bdc_text": "Myconius scheint allenfalls an ehemalige Schüler ( \"filios\" ) wie auch an einige ihm nicht sehr zugeneigte Personen aus Zürich gedacht zu haben , die unterdessen der Reformation beigetreten waren und somit \"fratres \" geworden sind. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3871", + "psc_text": "pullulaverunt, aliquid breviter scriberem; quam sit hoc difficile, continuo reperta occasione rescripsi per filium meum Hipponensium primarium Philocalum: mox autem etiam ista oblata est, qua nunc rescribo, et breviter difficultatem operis ejus ostendo. 2. Philastrius quidam Brixiensis episcopus, quem cum sancto Ambrosio Mediolani etiam ipse vidi, scripsit hinc librum; nec illas haereses praetermittens, quae in populo Judaeo fuerunt ante adventum Domini, easque viginti octo commemoravit; et post Domini adventum centum viginti octo. Scripsit hinc etiam graece episcopus Cyprius Epiphanius, in doctrina catholicae fidei laudabiliter diffamatus: sed ipse utriusque temporis haereses colligens, octoginta complexus est. Cum ergo ambo id vellent facere quod a me petis, quantum tamen inter se differant de numero interim sectarum, vides: quod utique non evenisset, nisi aliud uni eorum videretur esse haeresis, et aliud alteri. Neque enim putandum est aliquas ignorasse Epiphanium, quas noverat Philastrius, cum Epiphanium longe Philastrio doctiorem invenerimus; ita ut Philastrium potius dicere deberemus", + "candidate_score": 0.644696, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_203_205", + "bdc_text": "Sunt quaedam alia in tuis literis , quae , quia nihil ad rem , sciens praetereo , utpote quę scripsisti non ex te , sed ex aliorum ore et stomacho , atque id quidem , ne quid scribam ineptius , et quod lędat amicum immerentem . Unum illud tamen tacere non possum : ex hominibus me non facere mihi deosZum Ausdruck s. Tertullian , Apologetica adv.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3318", + "psc_text": "Quod autem quibus simul scripsisti, tunc non eramus simul, ideo factum est ut singulorum singulas, non unam amborum epistolam sumeres. A me quippe digressus est perlator hujus per venerabilem fratrem et coepiscopum meum Alypium, qui tuae Sanctitati aliam rescriberet, transiturus; ad quem etiam ipsas, quas ego jam legerem, litteras tuas ipse portavit. Quae nos quanta laetitia perfuderint, quid homo nitatur loqui quod non potest eloqui? nec teipsum satis nosse arbitror, sed nobis crede, quantum boni feceris talia nobis scripta mittendo. Sicut enim tu testis es animi tui, ita nos nostri, quemadmodum sit affectus illarum sinceritate luculentissima litterarum. Si enim brevissimam epistolam tuam, quam de hac ipsa re ad beatissimum senem Aurelium per Leonem acolythum direxisti, exsultanti alacritate descripsimus, et quibus poteramus magno studio legebamus, ubi nobis exposuisti quid de illo perniciosissimo dogmate, vel quid contra de gratia Dei, quam pusillis magnisque largitur, cui est illud inimicissimum, sentias: quanta nos putas", + "candidate_score": 0.644085, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_120_122", + "bdc_text": "Theophil Burc khardt- Biedermann , Bonifacius Amerbach und die Reformation , Basel 1894 , S. 94f. . De Oecolampadio vero quę adieci , hanc causam habuerunt : Homuncio quidam Vgl . oben Nr. 1848 , 9. 17f. Mit dem \"kleinen Mann\" mag Martin Borrhaus gemeint sein :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2744", + "psc_text": "in praesentia non recordor. Hujus igitur damnationis in parvulis causam requiro; quia neque animarum, si novae fiunt singulis singulae, video esse ullum in illa aetate peccatum, nec a Deo damnari aliquam credo, quam videt nullum habere peccatum. CAPUT VIII. 22. An forte dicendum est, in parvulo carnem solam causam esse peccati; novam vero illi animam fieri, qua secundum Dei praecepta vivente, in adjutorio gratiae Christi, et ipsi carni edomitae ac subjugatae possit incorruptionis meritum comparari: sed quia in parvulo anima nondum id agere potest, nisi Christi acceperit Sacramentum, per hanc gratiam carni ejus acquiritur quod illius moribus nondum potuit; si autem sine illo Sacramento anima parvuli exierit, ipsa quidem in aeterna vita erit, unde eam nullum peccatum potuit separare, caro vero ejus non resurget in Christo, non percepto ante mortem illius Sacramento? 23. Hanc opinionem nunquam audivi, nunquam legi. Sed plane audivi et credidi, propter quod et locutus sum, Quia", + "candidate_score": 0.643509, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_99_101", + "bdc_text": "Clarius forsitan in praesens , quod eo tempore dixi obscurius . Discrimen itaque si est , hoc est ; pręterea nullum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2781", + "psc_text": "illud autem quod adhuc obscurum est, sit ex tenebris unde egreditur. Itaque et non justificabitur in conspectu Dei omnis vivens (Psal. CXLII, 2); et tamen justus ex fide vivit (Habac. II, 4). Et induti sunt sancti justitia (Job. XXIX, 14), alius magis, alius minus: et nemo hic vivit sine peccato, et hoc alius magis, alius minus; optimus autem est, qui minimum. CAPUT IV. 14. Sed quid ego, tanquam oblitus cui loquor, doctori similis factus sum, cum proposuerim quid abs te discere velim? Sed quia de peccatorum parilitate, unde in id quod agebam incidit quaestio, examinandam tibi sententiam meam promere statueram, jam eam tandem aliquando concludam. Quia etsi verum est, eum qui habet unam, omnes habere virtutes; eum qui unam non habet, nullam habere: nec sic peccata sunt paria. Quia ubi virtus nulla est, nihil quidem rectum est; nec tamen ideo non pravo pravius est, distortoque distortius. Si autem, quod puto", + "candidate_score": 0.643149, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_193_195", + "bdc_text": "At postquam totis viribus illis innitor , consultius forsitan fuisset et amicius meo videre , si tu prius de rei veritate quęsivisses ex me . Quamvis , quod factum est , ingratum non sit , fuisset tamen illud gratissimum , quia amicissimum . Sunt et aliae causae , cur simplicitati illi perseveranter insistam ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2466", + "psc_text": "anceps sim quid in illis magis mirer, sacerdotii perfectionem, philosophiae dogmata, historiae plenam notitiam, an facundiae jucunditatem, quae ita imperitos etiam illicere potest, ut donec explicent non desistant, et cum explicaverint, adhuc requirant. Convicti namque sunt impudenter pertinaces, jam inde a bonis quae memorant saeculis, pro naturae rerum obscuritate contigisse pejora, falsosque omnes illitis quadam dulcedine felicitatibus suis, per quas non ad beatitudinem, sed ad praerupta sunt ducti: haec vero nostra praecepta, et simplicis verique Dei mysteria, praeter vitam perpetuam quam purissimis virtutibus pollicentur, etiam haec saecularia et necessario qui nati sumus eventura mitigare. Et usus es validissimo exemplo recentis calamitatis, quo licet firmissime causam muniveris, tamen si utrumvis licuisset, id tibi nolueram suffragari. Sed quando orta inde fuerat convincendorum stultitiae querela, necesse fuit inde argumenta veritatis accersere. 3. Haec interim occupatus aliis curis, quae etsi vanae sunt, cum rerum exitum cogitamus, tamen quasi necessariae pro nascendi conditione, rescripsi Si", + "candidate_score": 0.643136, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_219", + "bdc_text": "Quęso te per dominum , ut haec mea velis interpretari , sicut ego vestra , et me posthac ut hactenus habere commendatum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3785", + "psc_text": "A Domino gressus hominis diriguntur, et viam ejus volet, ut intelligeremus ipsam voluntatem bonam qua incipimus velle credere (quoniam Dei via quid est, nisi fides recta?) illius esse donum qui gressus nostros propterea dirigit primitus ut velimus. Non enim ait Scriptura, A Domino gressus hominis diriguntur, quia viam ejus voluit; sed, diriguntur, inquit, et volet. Non igitur quia voluit, diriguntur; sed quia diriguntur, volet. CAPUT II. 4. Hic tu rursus fortasse dicturus es hoc fieri a Domino, dum doctrina ejus legitur vel auditur, si homo veritati quam legit vel audit, sua consentiat voluntate. Si enim lateret eum, inquis, doctrina Dei, non dirigerentur gressus ejus, quibus directis vellet viam Dei. Ac per hoc sic tantum putas a Domino gressus hominis dirigi ad eligendam viam Dei, quia sine doctrina Dei non ei potest innotescere veritas, cui propria voluntate consentiat. Cui si consentit, inquis ( quod in ejus libero arbitrio constitutum est), recte", + "candidate_score": 0.643006, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_203_205", + "bdc_text": "Sunt quaedam alia in tuis literis , quae , quia nihil ad rem , sciens praetereo , utpote quę scripsisti non ex te , sed ex aliorum ore et stomacho , atque id quidem , ne quid scribam ineptius , et quod lędat amicum immerentem . Unum illud tamen tacere non possum : ex hominibus me non facere mihi deosZum Ausdruck s. Tertullian , Apologetica adv.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3586", + "psc_text": "hominum notitiamque diffundi jure succenseat, idque jactantius quam utilius fecisse me judicet, quasi ego potuerim quaerere, quod ille non potuerit enodare, cum forsitan possit, idque dum faciat, exspectandum sit. Magis enim scio, quod aliis occupatur, quae minime differenda sunt, plurisque pendenda. 3. Quod ut tua quoque Sanctitas noverit, attende paulisper quid mihi alio anno per latorem, per quem scripseram, remeantem scripserit, nam hoc ex ejus epistola in istam transtuli: Incidit, inquit, tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit, quam loqui; ita ut nostra studia cessarent, ne, juxta Appium, canina exerceretur facundia. Itaque duobus libellis tuis, quos nomini meo dedicasti, eruditissimis, et omni eloquentiae splendore fulgentibus, ad tempus respondere non potui, non quod quidquam in illis reprehendendum putem; sed quia juxta beatum Apostolum, « Unusquisque in suo sensu abundat; alius quidem sic, alius autem sic » (Rom. XIV, 5). Certe quidquid dici potuit, et sublimi ingenio de Scripturarum sanctarum hauriri fontibus,", + "candidate_score": 0.642595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_163", + "bdc_text": "Augustae oblata comprehensa et alias publice contestata , praesertim autem incorporata confessioni BasiliensiVgl .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3577", + "psc_text": "ad te scribitur, ubi tanquam praesenti loquar, et advertere dignaberis attentius, et accipere gratius? Ab hac ergo epistola perge ad librum quem simul misi, qui tuae Reverentiae et cur conscriptus sit, et cur ad te potissimum missus, ipse suo principio commodius intimabit. EPISTOLA CCI. Imperatores nova in Pelagianos eorumque fautores sanctione edita, mandant Aurelio, necnon Augustino per ejusdem tenoris litteras seorsum ipsi inscriptas, ut adversus damnatam haeresim subscriptionem exigant a caeteris episcopis. Imperatores HONORIUS et THEODOSIUS Augusti, AURELIO episcopo, salutem. 1. Dudum quidem fuerat constitutum ut Pelagius atque Celestius infandi dogmatis repertores ab urbe Roma, velut quaedam catholicae veritatis contagia, pellerentur, ne ignorantium mentes saeva persuasione perverterent. In quo secuta est clementia nostra judicium Sanctitatis tuae, quo constat eos ab universis justa sententiae examinatione damnatos. Sed quia obstinati criminis pertinax malum, ut constitutio geminaretur, exegit; recenti quoque sanctione decrevimus ut si quis eos in quacumque provinciarum parte latitare non nesciens,", + "candidate_score": 0.642, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_220", + "bdc_text": "Cum Pellicano et Theodoro Theodor Bibliander. , quos doctores ecclesiae vestrae , non fratres seu ministros dico , hęc sint communia .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3486", + "psc_text": "Non est vestrum praedicare tempora; sed, Non est vestrum nosse: verum si ita vis intelligi quod ait, Non est vestrum scire, ac si diceret, Non est vestrum scientes facere, id est, non est vestrum hoc docere; quis nostrum docere audeat, vel se scire praesumat quod Deus ille magister nec eos discipulos docuit, a quibus praesentibus interrogatus est praesens, nec illi tam sancti magnique doctores Ecclesiam docere potuerunt? 5. An respondebitur, haec non docuisse Apostolos, sed Prophetas? Hoc enim aisti, et verum est, quod ea quae futura sunt, sanctorum Prophetarum vocibus cognoscuntur, qui priusquam fierent, inquis, ea quae futura erant, voluntate divina hominibus sunt locuti. Sed si venratio tua satis admiratione plenum esse dicit, si ea Deus quae praedici voluit, ad hominum sensus penitus non posse pervenire constituit; quanto majore admiratione plenam est, si ea quae Prophetae hominibus sunt locuti, haec Apostoli vel scire sunt prohibiti vel docere! Quomodo autem Prophetae", + "candidate_score": 0.641292, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_115_117", + "bdc_text": "Nr. 933 ) . futiliores suntVom Abendmahl hielten sich damals die Altgläubigen , die Täufer und Skeptiker fern; s. Burckhardt , aaO , 49f. 103f .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_634", + "psc_text": "se a carnibus edendis, ut immundas arbitrentur, apertissime contra fidem sanamque doctrinam est. Ex hinc ergo si diutius disputare voluero, potest putari a nonnullis obscure hinc Apostolum praecepisse; qui etiam inter multa quae de hac re dixit, sic detestatus est haereticorum impiam opinionem, ut diceret: Spiritus autem manifeste dicit quia in novissimis temporibus recedent quidam a fide, attendentes spiritibus seductionis et doctrinis daemoniorum, in hypocrisi mendaciloquorum, cauteriatam habentes conscientiam suam, prohibentes nubere, abstinere a cibis quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus, et iis qui cognoverunt veritatem: quia omnis creatura Dei bona est, et nihil abjiciendum quod cum gratiarum actione percipitur; sanctificatur enim per verbum Dei et orationem (I Tim. IV, 1-5). Et alio loco de his rebus loquitur: Omnia munda mundis; immundis autem et infidelibus nihil est mundum; sed polluta sunt eorum et mens et conscientia (Tit. I, 15). Tu ipse, lege caetera, et recita quibus potes,", + "candidate_score": 0.641169, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_8", + "bdc_text": "Nec dubium , quin et quosdam habeam non sane amicosAuf wen Myconius anspielt , ist nicht bekannt .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1742", + "psc_text": "mali homines, in quibus nemo sit cui fides habeatur, a quo non dolus, fraus, irae, discordiae, insidiae timeantur, atque sustineantur; nonne illa omnia fiunt amara et dura, nec aliquid laetum vel dulce est in eis? Ita in quibuslibet rebus humanis nihil est homini amicum sine homine amico. Sed quotusquisque talis invenitur, de cujus animo et moribus sit in hac vita certa securitas? Nam sicut sibi quisque nemo alter alteri notus est; et tamen nec sibi quisque ita notus est, ut sit de sua crastina conversatione securus. Proinde quamvis ex fructibus suis multi cognoscantur, et alii quidem bene vivendo proximos laetificent, alii male vivendo contristent; tamen propter humanorum animorum ignota et incerta, rectissime Apostolus admonet ut non ante tempus quidquam judicemus, donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestet cogitationes cordis, et tunc laus erit unicuique a Deo (I Cor. IV, 5). 5. In iis igitur vitae hujus tenebris, in", + "candidate_score": 0.641094, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_137_139", + "bdc_text": "Da Myconius ' Weihnachtspredigt nicht überliefert ist , kann nur vermutet werden , welche Stelle er meint . In Betracht kommt der folgende Satz aus dem 3 . Buch der Briefe :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_623", + "psc_text": "dicentes: Digitus Dei est hic. 30. Exodum lege, et vide ubi Pascha celebraverunt, post quot dies data sit Lex. Loquitur Deus ad Moysen in eremo Sina die primo mensis tertii. Nota ergo unum diem ex ingressu ipsius tertii mensis, et vide quid dicat inter caetera: Descende, inquit, testare populo, et purifica illos hodie et cras, et lavent vestimenta sua, et sint parati in diem tertium. Tertia enim die descendet Dominus in montem Sina coram omni populo (Id. XIX, 10, 11): tunc data est Lex tertio scilicet die tertii mensis. Numera itaque a quartodecimo primi mensis die, quo factum est Pascha, usque ad diem tertium tertii mensis, et invenies decem et septem dies primi mensis, triginta secundi, tres tertii, qui fiunt quinquaginta. Lex in arca est sanctificatio in corpore Domini, per cujus resurrectionem nobis requies futura promittitur, ad quam percipiendam Spiritu sancto charitas inspiratur. Spiritus autem nondum erat datus, quia Jesus", + "candidate_score": 0.641043, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_90_92", + "bdc_text": "November 1524 , Z III 345 . - Lit. : Gottfried W. Locher , Huldrych Zwingli in neuer Sicht , Stuttgart 1969 , S. 258f. , ita et ego , Siehe tatsächlich Kirchhofer , Myconius 355 , wo aus einer noch vorhandenen Predigt des Myconius ( s. oben Nr. 1846 , Anm. 2 ) aus dem Jahr 1543 zitiert wird .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3518", + "psc_text": "attendite quoniam hoc est quod dictum est per prophetam, Erit in novissimis diebus, dicit Dominus, effundam de Spiritu meo super omnem carnem, etc. (Act. II, 1, 17). 24. Jam tunc ergo erant dies novissimi; quanto magis nunc, etiamsi tantum dierum remansit usque in finem, quantum ad hunc diem a Domini ascensione transactum est, vel aliquid sive minus restet sive amplius? quod profecto nescimus, quia non est nostrum scire tempora vel momenta, quae Pater posuit in sua potestate: cum tamen sciamus, in novissimis temporibus, in novissimis diebus, in novissima hora nos agere, sicut Apostoli; sed multo magis qui fuerunt post illos ante nos, et multo magis nos, et magis quam nos qui erunt post nos, donec ad illos veniatur qui erunt, si dici potest, novissimorum novissimi, atque ad ipsum omnino novissimum, quem vult intelligi Dominus, ubi dicit, Et resuscitabo eum in novissimo die (Joan. VI, 40): qui quam longe absit, comprehendi", + "candidate_score": 0.640461, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_193_195", + "bdc_text": "At postquam totis viribus illis innitor , consultius forsitan fuisset et amicius meo videre , si tu prius de rei veritate quęsivisses ex me . Quamvis , quod factum est , ingratum non sit , fuisset tamen illud gratissimum , quia amicissimum . Sunt et aliae causae , cur simplicitati illi perseveranter insistam ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_93", + "psc_text": "enim ardore inquisitionis tuae, cum esset mirabilis, non fuisse perturbatam modestiam disputandi. Nam neque flagrantius percontantem, neque tranquillius audientem, quemquam facile invenerim. Vellem itaque tecum multum loqui: non enim multum esset, quantumcumque esset, si tecum loquerer. Sed quia difficile est, quid opus est causas quaerere? Prorsus difficile est: erit fortasse aliquando facillimum; ita Deus velit: nunc certe aliud est. Dedi ergo negotium fratri, per quem litteras misi, ut omnia nostra legenda praebeat prudentissimae Charitati tuae. Non enim aliquid meum inculcabit invito; novi enim quid benignitatis in nos animo geras; quae tamen si lecta probaveris, et vera pervideris, nostra esse non putes, nisi quia data sunt, eoque te convertas licet, unde tibi quoque est ut ea probares datum. Nemo enim quod legit, in codice ipso cernit verum esse, aut in eo qui scripserit; sed in se potius, si ejus menti quoddam non vulgariter candidum, sed a faece corporis remotissimum lumen veritatis", + "candidate_score": 0.64035, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_203_205", + "bdc_text": "Sunt quaedam alia in tuis literis , quae , quia nihil ad rem , sciens praetereo , utpote quę scripsisti non ex te , sed ex aliorum ore et stomacho , atque id quidem , ne quid scribam ineptius , et quod lędat amicum immerentem . Unum illud tamen tacere non possum : ex hominibus me non facere mihi deosZum Ausdruck s. Tertullian , Apologetica adv.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_753", + "psc_text": "qui id pollicear quod ille non potuit? Minime: quin potius in eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis commentarios secutus sum. Scripsit enim ille vir in Epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromatum suorum librum commatico super explanatione ejus sermone complevit; tractatus quoque varios, et excerpta, quae vesola possent sufficere, composuit. Praetermitto Didymum videntem meum, et Laodicenum, de ecclesia nuper egressum, et Alexandrum veterem haereticum, Eusebium quoque Emisenum, et Theodorum Heracleotem, qui et ipsi nonnullos super hac re commentariolos reliquerunt. E quibus vel si pauca decerperem, fieret aliquid quod non penitus contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum interdum, nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant, et non placeant inter extraneos, quae placent inter", + "candidate_score": 0.638016, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_213", + "bdc_text": "qui nisi desierint , evangelium non ita multum abest ab internecione vel a perpetuo contemptu saltem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2674", + "psc_text": "quod illis viventibus nondum toto orbe praedicabatur, et justas habebant causas cur non credidissent, quod eis non fuerat annuntiatum: deinceps autem non habituros excusationem, qui praedicationem Evangelii per omnes gentes celebratam diffusamque contemnunt; et ideo illis tunc evacuatis carceribus jam justum restare judicium, quo contumaces et infideles etiam aeterno igne puniantur. Nec attendunt qui hoc sentiunt, hanc excusationem habere posse omnes qui etiam post resurrectionem Christi antequam ad eos Evangelium perveniret, ex hac vita emigrarunt. Neque enim posteaquam Dominus remeavit ab inferis, nemo permissus est iterum ire ad inferos, nisi audito Evangelio, cum tam multi morerentur toto orbe terrarum, antequam ad eos haec annuntiatio perveniret; qui omnes habebunt excusationem, quae ablata dicitur eis quibus Dominus cum venisset, quia ante non audierant, in inferno dicitur praedicasse. 13. Nisi forte dicatur etiam istos qui post Domini resurrectionem, nondum sibi annuntiato Evangelio mortui sunt, sive moriuntur, illic apud inferos audire potuisse vel posse,", + "candidate_score": 0.637784, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_129_131", + "bdc_text": "Borrhaus , der sich eine Zeitlang als Täufer ansah , sollte einige Monate später ( [ März/April 1545 ] , Zürich StA , E II 343 , 315 ) Bullinger zu dessen Verteidigung gegen Luther im Abendmahlsstreit gratulieren , während Myconius den wiederaufflammenden Streit zwischen Luther und Zürich höchst bedauerte und fürchtete ; s. Myconius an Farel , 23 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_773", + "psc_text": "veterum sententiam reprobasti. CAPUT IV. 12. Scribis ad me in epistola tua « Neque enim a me docendus es, quomodo intelligatur quod idem Apostolus dicit, Factus sum Judaeis tanquam Judaeus, ut Judaeos lucrifacerem (I Cor. IX, 20). et caetera, quae ibi dicuntur compassione misericordiae, non simulatione fallaciae. Fit enim tanquam aeger, qui ministrat aegroto; non cum se febres habere mentitur, sed cum animo condolentis cogitat quemadmodum sibi serviri vellet, si ipse aegrotaret. Nam utique Judaeus erat; Christianus autem factus, non Judaeorum sacramenta reliquerat, quae convenienter ille populus, et legitimo tempore quo oportebat, acceperat: ideoque suscepit ea celebranda cum jam Christi esset apostolus, ut doceret non esse perniciosa his qui ea vellent, sicut a parentibus per Legem acceperant, custodire, etiam cum in Christum credidissent; non tamen in eis jam constituerent spem salutis, quoniam per Dominum Jesum salus ipsa quae illis sacramentis significabatur, advenerat. » Totius sermonis tui, quem disputatione longissima protraxisti,", + "candidate_score": 0.637254, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_203_205", + "bdc_text": "Sunt quaedam alia in tuis literis , quae , quia nihil ad rem , sciens praetereo , utpote quę scripsisti non ex te , sed ex aliorum ore et stomacho , atque id quidem , ne quid scribam ineptius , et quod lędat amicum immerentem . Unum illud tamen tacere non possum : ex hominibus me non facere mihi deosZum Ausdruck s. Tertullian , Apologetica adv.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_689", + "psc_text": "AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum volueris, facillime poteris. CAP. II. 2. Etiam hoc, ad me sane perlatum, utrum quidem crederem dubitavi; sed hinc quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare non debui: hoc autem brevi suggestum esse Charitati tuae a nescio quibus fratribus, mihi dictum est, quod librum adversus te scripserim, Romamque miserim. Hoc falsum esse noveris; Deum nostrum testor, hoc me non fecisse. Sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur a me scriptum esse, puto te debere cognoscere; aut si cognosci non potest, credere. Ita sane hoc", + "candidate_score": 0.636799, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_213", + "bdc_text": "qui nisi desierint , evangelium non ita multum abest ab internecione vel a perpetuo contemptu saltem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2673", + "psc_text": "sint, ut per aliquam carnis poenam transeant in regnum Dei? Quod si ita est, cur hoc tantum de illis qui quondam non crediderunt in diebus Noe, ac non etiam de caeteris quos illic Christi visitatio comperit, per Evangelii praedicationem spiritu revixerunt, postea transitoria poena in carne judicandi? Quod si de omnibus acceperimus, manet quaestio, quare Petrus eos tantum commemoravit, qui tunc increduli fuerunt cum fabricaretur arca. 12 Movet etiam illud, quod ii qui de hac re conantur reddere rationem, ideo dicunt Christo ad inferos descendente, iis qui ibi inventi sunt, illa loca poenalia tanquam carceres exinanitos, qui non audierant Evangelium, quod illis viventibus nondum toto orbe praedicabatur, et justas habebant causas cur non credidissent, quod eis non fuerat annuntiatum: deinceps autem non habituros excusationem, qui praedicationem Evangelii per omnes gentes celebratam diffusamque contemnunt; et ideo illis tunc evacuatis carceribus jam justum restare judicium, quo contumaces et infideles etiam aeterno igne", + "candidate_score": 0.63634, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_45", + "bdc_text": "Myconius hatte in seinem Brief an Bullinger vom 9 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_123", + "psc_text": "mihi auferre non possum. 9. Haec propterea scripsi, ut si tuae Sanctitati jam non sunt necessaria, sive quod plura hujusmodi ipse cogites atque utiliora, sive quod tuae Sanctitati medicina ista non opus sit, mala tamen mea nota sint tibi, sciasque unde pro mea infirmitate Deum rogare digneris: quod ut impensissime facias, obsecro per humanitatem illius qui praeceptum dedit ut invicem onera nostra portemus. Multa sunt quae de vita nostra et conversatione deflerem, quae nollem per litteras ad te venire, si inter cor meum et cor tuum ulla essent ministeria praeter os meum et aures tuas. Si autem venerabilis nobis omniumque nostrum tota sinceritate charissimus, cujus in te vere fraternam cum praesens essem benignitatem studiumque perspexi, senex Saturninus dignatus fuerit, quando opportunum videbitur, ad nos venire, quidquid cum ejus Sanctitate, et spirituali affectu colloqui potuerimus, aut nihil, aut non multum distabit, ac si cum tua Dignatione id ageremus. Quod ut nobiscum", + "candidate_score": 0.635519, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_203_205", + "bdc_text": "Sunt quaedam alia in tuis literis , quae , quia nihil ad rem , sciens praetereo , utpote quę scripsisti non ex te , sed ex aliorum ore et stomacho , atque id quidem , ne quid scribam ineptius , et quod lędat amicum immerentem . Unum illud tamen tacere non possum : ex hominibus me non facere mihi deosZum Ausdruck s. Tertullian , Apologetica adv.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_906", + "psc_text": "relinquendum in ea culpa, in quam me prolapsum existimasti, quam nec te velles, si eo modo prolapsus esses. Unde agens gratias benevolae menti erga me tuae, simul posco, ut etiam mihi non succenseas, quod cum in opusculis tuis aliqua me moverent, motum meum intimavi tibi: hoc erga me ab omnibus servari volens, quod erga te ipse servavi, ut quidquid improbandum putant in scriptis meis, nec laudent subdolo pectore, nec ita reprehendant apud alios, ut taceant apud me; hinc potius existimans laedi amicitiam et necessitudinis jura violari. Nescio enim, utrum christianae amicitiae putandae sint, in quibus magis valet vulgare proverbium, Obsequium amicos, veritas odium parit (Terentius in Andr., act. 1, scena 1), quam ecclesiasticum, Fideliora sunt vulnera amici, quam voluntaria oscula inimici (Prov. XXVII, 6). 32. Proinde charissimos nostros, qui nostris laboribus sincerissime favent, hoc potius quanta possumus instantia doceamus, quo sciant fieri posse ut inter charissimos aliquid alterutro sermone contradicatur,", + "candidate_score": 0.635427, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_162_164", + "bdc_text": "in quatuor item civitatum confessioneDas von Straßburg , Konstanz , Memmingen und Lindau unterzeichnete Vierstädtebekenntnis ( Confessio Tetrapolitana ) aus dem Jahr 1530 ( BucerD S III 13-185 ) . Augustae oblata comprehensa et alias publice contestata , praesertim autem incorporata confessioni BasiliensiVgl . oben Anm. 3 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3577", + "psc_text": "ad te scribitur, ubi tanquam praesenti loquar, et advertere dignaberis attentius, et accipere gratius? Ab hac ergo epistola perge ad librum quem simul misi, qui tuae Reverentiae et cur conscriptus sit, et cur ad te potissimum missus, ipse suo principio commodius intimabit. EPISTOLA CCI. Imperatores nova in Pelagianos eorumque fautores sanctione edita, mandant Aurelio, necnon Augustino per ejusdem tenoris litteras seorsum ipsi inscriptas, ut adversus damnatam haeresim subscriptionem exigant a caeteris episcopis. Imperatores HONORIUS et THEODOSIUS Augusti, AURELIO episcopo, salutem. 1. Dudum quidem fuerat constitutum ut Pelagius atque Celestius infandi dogmatis repertores ab urbe Roma, velut quaedam catholicae veritatis contagia, pellerentur, ne ignorantium mentes saeva persuasione perverterent. In quo secuta est clementia nostra judicium Sanctitatis tuae, quo constat eos ab universis justa sententiae examinatione damnatos. Sed quia obstinati criminis pertinax malum, ut constitutio geminaretur, exegit; recenti quoque sanctione decrevimus ut si quis eos in quacumque provinciarum parte latitare non nesciens,", + "candidate_score": 0.634581, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_130_132", + "bdc_text": "Bullinger zu dessen Verteidigung gegen Luther im Abendmahlsstreit gratulieren , während Myconius den wiederaufflammenden Streit zwischen Luther und Zürich höchst bedauerte und fürchtete ; s. Myconius an Farel , 23 . Dezember 1544 , Corr. des réformateurs IX , 434 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_807", + "psc_text": "Ipse dixit, Messis est finis saeculi; non dixit, messis est tempus Donati. Ipse dixit, Messores Angeli sunt (Matth. XIII, 30, 38, 39); non dixit, Messores principes Circumcellionum sunt. Sed quia pro zizaniis triticum accusastis, vos esse zizania demonstrastis, et quod est gravius, ante tempus vos a tritico separastis. Majores enim vestri in quorum sacrilega praecisione perseveratis, quidam Gestis municipalibus Codices sanctos et instrumenta Ecclesiae persecutoribus tradiderunt, quidam eos fatentes dimiserunt et eis communicaverunt, et utrique Carthaginem furiosa factione convenerunt, de crimine traditionis de quo ipsi inter se jam consenserant, inauditos damnaverunt, episcopum contra episcopum ordinaverunt, altare contra altare erexerunt. Postea litteras ad imperatorem Constantinum, ut inter Afros episcopi transmarini judicarent, miserunt; datis judicibus quos postulaverant et Romae judicantibus non obtemperaverunt, episcopos apud Imperatorem tanquam male judicaverint arguerunt. Ab aliis rursus episcopis ad Arelatum missis ad ipsum Imperatorem appellaverunt; ab ipso auditi et calumniatores inventi, in eodem scelere permanserunt. Evigilate ad", + "candidate_score": 0.634556, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_39_41", + "bdc_text": "The Oxford Dictionary of the Christian Church , Oxford 3 1997 , S. 1757 ( mit weiterer Lit. ). , qui sic a te petierat , Ein entsprechender Brief von George Wishart fehlt ; die Bitte wurde vielleicht mündlich geäußert . et Araugiae , Am 1 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2340", + "psc_text": "eodem verbo utrumque dixit Apostolus, qui utique graece illam scripsit epistolam; sed pro eo quod in latino est, Obsecro, ille graece dixit, παρακαλῶ. Pro eo vero quod latinus vester habet, obsecrationes, ille posuit, δεήσεις. Proinde alii codices in quibus et nostri sunt, non habent, obsecrationes, sed, deprecationes. Tria porro quae sequuntur, orationes, interpellationes, gratiarum actiones, plerique latini codices sic habent. 13. Unde si velimus secundum latinae linguae proprietates ista discernere more loquendi, nostram vel qualemcumque sententiam fortasse tenebimus; sed mirum si sententiam graeci sermonis vel consuetudinis obtinebimus. Precationem, et deprecationem, multi nostri hoc idem putant, et hoc quotidiano usu jam omnino praevaluit. Qui autem distinctius latine locuti sunt, precationibus utebantur in optandis bonis, deprecationibus vero in devitandis malis. Precari enim dicebant esse precando bona optare; imprecari mala, quod vulgo jam dicitur, maledicere: deprecari autem, mala precando depellere. Sed usitatum jam loquendi modum potius sequamur; et sive precationes sive deprecationes invenerimus,", + "candidate_score": 0.634351, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_168", + "bdc_text": "Non sum adeo stupidus , ut , quae is aliquando scripserit , non intelligam , neque tam negligens , ut libros eius pręteream .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_190", + "psc_text": "Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet venerabili studio tuo: nam nescio me aliquid, sive ad eorum qui extra Ecclesiam Dei sunt, sive ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. Sed tu cum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiant quae per nostram infirmitatem veritas loquitur, ut ea quae ipse loquor minus diligenter advertas; ne dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est", + "candidate_score": 0.633535, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_193_195", + "bdc_text": "At postquam totis viribus illis innitor , consultius forsitan fuisset et amicius meo videre , si tu prius de rei veritate quęsivisses ex me . Quamvis , quod factum est , ingratum non sit , fuisset tamen illud gratissimum , quia amicissimum . Sunt et aliae causae , cur simplicitati illi perseveranter insistam ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_741", + "psc_text": "Nec omnino arbitror te succensere potuisse, nisi aut hoc dicerem quod non debui, aut non sic dicerem ut debui; quia nec miror minus nos scire invicem, quam scimur a conjunctissimis et familiarissimis nostris. In quorum ego charitatem, fateor, facile me totum projicio, praesertim fatigatum scandalis saeculi; et in ea sine ulla sollicitudine requiesco: Deum quippe illic esse sentio, in quem me securus projicio, et in quo securus requiesco. Nec in hac mea securitate crastinum illud humanae fragilitatis incertum, de quo superius ingemui, omnino formido. Cum enim hominem christiana charitate flagrantem, eaque mihi fidelem amicum factum esse sentio; quidquid ei consiliorum meorum cogitationumque committo, non homini committo, sed illi in quo manet, ut talis sit. Deus enim charitas est; et qui manet in charitate, in Deo manet, et Deus in eo (I Joan. IV, 16): quam si deseruerit, tantum faciat necesse est dolorem, quantum manens fecerat gaudium. Verumtamen ex amico intimo", + "candidate_score": 0.633109, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_77_79", + "bdc_text": "Valent certe memoria , si norunt , quid ego tum docuerim , praesertim de coena . Equidem non memini sępius illud argumentum me tractasse . Ludimagister eram , quamobrem scholaria magis quam theologica curabam .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_190", + "psc_text": "Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet venerabili studio tuo: nam nescio me aliquid, sive ad eorum qui extra Ecclesiam Dei sunt, sive ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. Sed tu cum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiant quae per nostram infirmitatem veritas loquitur, ut ea quae ipse loquor minus diligenter advertas; ne dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est", + "candidate_score": 0.632976, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_79", + "bdc_text": "Ludimagister eram , quamobrem scholaria magis quam theologica curabam .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_851", + "psc_text": "rescriptis, utrum mihi veniam quam poposceram dederis: quod apertius mihi intimari cupio; quamvis hilarior quidam vultus litterarum tuarum, etiam hoc me impetrasse, significare videatur: si tamen post lectam illam missae sunt; quod in eis minime apparet. 2. Petis, vel potius fiducia charitatis jubes, ut in Scripturarum campo sine nostro invicem dolore ludamus. Equidem quantum ad me attinet, serio nos ista, quam ludo, agere mallem. Quod si hoc verbum tibi propter facilitatem ponere placuit; ego fateor, majus aliquid expeto a benignitate virium tuarum, prudentiaque tam docta, et otiosa, annosa, studiosa, ingeniosa diligentia; haec tibi non tantum donante, verum etiam dictante Spiritu sancto, ut in magnis et laboriosis quaestionibus, non tanquam ludentem in campo Scripturarum, sed in montibus anhelantem adjuves. Si autem propter hilaritatem quam esse inter charissimos disserentes decet, putasti dicendum esse, Ludamus: sive illud apertum et planum sit, unde colloquimur, sive arduum atque difficile, hoc ipsum edoce, obsecro te, quonam", + "candidate_score": 0.632878, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_161_163", + "bdc_text": "nihil habet novi , sed est in Oecolampadii et Zvinglii scriptis , Vgl. unten Nr. 2049 . in quatuor item civitatum confessioneDas von Straßburg , Konstanz , Memmingen und Lindau unterzeichnete Vierstädtebekenntnis ( Confessio Tetrapolitana ) aus dem Jahr 1530 ( BucerD S III 13-185 ) . Augustae oblata comprehensa et alias publice contestata , praesertim autem incorporata confessioni BasiliensiVgl .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3577", + "psc_text": "ad te scribitur, ubi tanquam praesenti loquar, et advertere dignaberis attentius, et accipere gratius? Ab hac ergo epistola perge ad librum quem simul misi, qui tuae Reverentiae et cur conscriptus sit, et cur ad te potissimum missus, ipse suo principio commodius intimabit. EPISTOLA CCI. Imperatores nova in Pelagianos eorumque fautores sanctione edita, mandant Aurelio, necnon Augustino per ejusdem tenoris litteras seorsum ipsi inscriptas, ut adversus damnatam haeresim subscriptionem exigant a caeteris episcopis. Imperatores HONORIUS et THEODOSIUS Augusti, AURELIO episcopo, salutem. 1. Dudum quidem fuerat constitutum ut Pelagius atque Celestius infandi dogmatis repertores ab urbe Roma, velut quaedam catholicae veritatis contagia, pellerentur, ne ignorantium mentes saeva persuasione perverterent. In quo secuta est clementia nostra judicium Sanctitatis tuae, quo constat eos ab universis justa sententiae examinatione damnatos. Sed quia obstinati criminis pertinax malum, ut constitutio geminaretur, exegit; recenti quoque sanctione decrevimus ut si quis eos in quacumque provinciarum parte latitare non nesciens,", + "candidate_score": 0.63263, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_34", + "bdc_text": "Er übersetzte das Erste Hel vetische Bekenntnis ins Englische ( posthum erschienen ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_794", + "psc_text": "falli potuisse credendum est: si manifesta, illos in eis falli non potuisse, perspicuum est: » tuo tibi sermone respondeo. Omnes veteres tractatores qui nos in Domino praecesserunt, et qui Scripturas sanctas interpretati sunt, aut obscura interpretati sunt, aut manifesta. Si obscura, quomodo tu post eos ausus es disserere, quod illi explanare non potuerunt? si manifesta, superfluum est te voluisse disserere quod illos latere non potuit, maxime in explanatione Psalmorum quos apud Graecos interpretati sunt multis voluminibus, primus Origenes, secundus Eusebius Caesariensis, tertius Theodorus Heracleotes, quartus Asterius Scythopolitanus, quintus Apollinaris Laodicenus, sextus Didymus Alexandrinus. Feruntur et diversorum in paucos psalmos opuscula; sed nunc de integro Psalmorum corpore dicimus. Apud Latinos autem Hilarius Pictaviensis et Eusebius Vercellensis episcopi, Origenem et Eusebium transtulerunt: quorum priorem et noster Ambrosius in quibusdam secutus est. Respondeat mihi prudentia tua, quare tu post tantos et tales interpretes in explanatione Psalmorum diversa senseris? Si enim obscuri sunt Psalmi,", + "candidate_score": 0.631649, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_5", + "bdc_text": "id quod non possem expectare de omnibus , qui apud vos docent de suggestu .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3486", + "psc_text": "Non est vestrum praedicare tempora; sed, Non est vestrum nosse: verum si ita vis intelligi quod ait, Non est vestrum scire, ac si diceret, Non est vestrum scientes facere, id est, non est vestrum hoc docere; quis nostrum docere audeat, vel se scire praesumat quod Deus ille magister nec eos discipulos docuit, a quibus praesentibus interrogatus est praesens, nec illi tam sancti magnique doctores Ecclesiam docere potuerunt? 5. An respondebitur, haec non docuisse Apostolos, sed Prophetas? Hoc enim aisti, et verum est, quod ea quae futura sunt, sanctorum Prophetarum vocibus cognoscuntur, qui priusquam fierent, inquis, ea quae futura erant, voluntate divina hominibus sunt locuti. Sed si venratio tua satis admiratione plenum esse dicit, si ea Deus quae praedici voluit, ad hominum sensus penitus non posse pervenire constituit; quanto majore admiratione plenam est, si ea quae Prophetae hominibus sunt locuti, haec Apostoli vel scire sunt prohibiti vel docere! Quomodo autem Prophetae", + "candidate_score": 0.631459, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_37_39", + "bdc_text": "Martin Holt Dotter weich , in : The Oxford Dictionary of National Biography , Bd. 59 , Oxford 2004 , S. 852-856 ; The Oxford Dictionary of the Christian Church , Oxford 3 1997 , S. 1757 ( mit weiterer Lit. ). , qui sic a te petierat , Ein entsprechender Brief von George Wishart fehlt ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4173", + "psc_text": "suavia atque in seipso experta locutus est, quam illa parva chartula potuit. Unde tuae benignitati congratulor, et de tuo pectore christiano Domino Deo nostro, cujus haec dona sunt, gratias ago, domine merito praedicande, sinceriterque charissime ac desiderantissime frater. Quod autem petis, ut litteris te quaeram; ego te affectu quaero, qui omnes litteras superat: et ubi te quaeram quod bene intelligas, novi. Quantum autem ad me legendum attinet, magis vereor in manibus vestris loquacitatem meam reprehendi, quam eloquium requiri. Illud breviter dixerim, quod diuturna cogitatione si ruminaveris, senties quid sapiat: cum in itinere Dei faciliora et fructuosa ignava formidine fugiuntur, in itinere saeculari duriora et sterilia aerumnoso labore tolerantur. Incolumis in Christo vigeas et proficias, domine merito praedicande, sinceriterque charissime ac desiderantissime frater. EPISTOLA CCLVII. Augustinus Orontio, resalutans illum. Domino eximio meritoque honorabili, et suscipiendo filio ORONTIO, AUGUSTINUS. Ago gratias quod adventum Eximietatis tuae litteris etiam praevenire dignatus es, et ante", + "candidate_score": 0.631451, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_203_205", + "bdc_text": "Sunt quaedam alia in tuis literis , quae , quia nihil ad rem , sciens praetereo , utpote quę scripsisti non ex te , sed ex aliorum ore et stomacho , atque id quidem , ne quid scribam ineptius , et quod lędat amicum immerentem . Unum illud tamen tacere non possum : ex hominibus me non facere mihi deosZum Ausdruck s. Tertullian , Apologetica adv.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2311", + "psc_text": "viventes divina eloquia tractaverunt, ideo commemoranda arbitratus sum, ut sciat iste frater, si quid aliter quam isti sentit, deposita dissensionis amaritudine, et fraternae charitatis suavitate servata atque in integrum restituta, diligenti et tranquilla consideratione quaerendum vel discendum vel docendum. Neque enim quorumlibet disputationes, quamvis catholicorum et laudatorum hominum, velut Scripturas canonicas habere debemus, ut nobis non liceat salva honorificentia quae illis debetur hominibus, aliquid in eorum scriptis improbare atque respuere, si forte invenerimus quod aliter senserint quam veritas habet, divino adjutorio vel ab aliis intellecta, vel a nobis. Talis ego sum in scriptis aliorum; tales volo esse intellectores meorum. Denique in iis omnibus quae de opusculis sanctorum atque doctorum commemoravi, Ambrosii, Hieronymi, Athanasii, Gregorii, et si qua aliorum talia legere potui quae commemorare longum putavi, Deum non esse corpus, nec formae humanae habere membra, nec eum esse per locorum spatia divisibilem, et esse natura incommutabiliter invisibilem, nec per eamdem naturam", + "candidate_score": 0.631397, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_39_41", + "bdc_text": "The Oxford Dictionary of the Christian Church , Oxford 3 1997 , S. 1757 ( mit weiterer Lit. ). , qui sic a te petierat , Ein entsprechender Brief von George Wishart fehlt ; die Bitte wurde vielleicht mündlich geäußert . et Araugiae , Am 1 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2339", + "psc_text": "ut intelligerent pastores ad officium suum pertinere doctrinam. Ideo enim non ait, Quosdam autem pastores, quosdam vero doctores; cum superiora ipso locutionis genere distingueret dicendo, Quosdam quidem apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam vero evangelistas: sed hoc tanquam unum aliquid duobus nominibus amplexus est, quosdam autem pastores et doctores. 12. Illa plane difficillime discernuntur, ubi ad Timotheum scribens ait, Obsecro itaque primum omnium fieri obsecrationes, orationes, interpellationes, gratiarum actiones (I Tim. II, 1). Secundum graecum enim eloquium discernenda sunt: nam nostri interpretes vix reperiuntur, qui ea diligenter et scienter transferre curaverint. Ecce enim sicut ea ipse posuisti, Obsecro fieri obsecrationes, non eodem verbo utrumque dixit Apostolus, qui utique graece illam scripsit epistolam; sed pro eo quod in latino est, Obsecro, ille graece dixit, παρακαλῶ. Pro eo vero quod latinus vester habet, obsecrationes, ille posuit, δεήσεις. Proinde alii codices in quibus et nostri sunt, non habent, obsecrationes, sed, deprecationes. Tria porro quae", + "candidate_score": 0.631125, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_203_205", + "bdc_text": "Sunt quaedam alia in tuis literis , quae , quia nihil ad rem , sciens praetereo , utpote quę scripsisti non ex te , sed ex aliorum ore et stomacho , atque id quidem , ne quid scribam ineptius , et quod lędat amicum immerentem . Unum illud tamen tacere non possum : ex hominibus me non facere mihi deosZum Ausdruck s. Tertullian , Apologetica adv.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2387", + "psc_text": "necesse commendandi alicujus gratia, cui hoc negare non possem intercessionis officio; quae solet nostra esse omnibus concedendi consuetudo, et quaedam, etiam importuna, non tamen improbanda, professio. Itaque feci: nam amicum meum commendavi benignitati tuae; a quo etiam sua rescripta jam sumpsi, agente gratias, quas et ipse ago. 3. Si quid autem de te mali existimarem, praesertim in ea causa quam etiam non expressam, tamen mihi tua epistola redolebat; absit ut ad te tale aliquid scriberem, ubi ullum vel mihi vel cuiquam beneficium postularem. Aut enim conticescerem, observans tempus ubi te possem habere praesentem; aut si litteris agendum putarem, illud potius agerem, et sic agerem, ut dolorem manifestare vix posses. Nam ideo post illius impiam crudelemque perfidiam (cui etiam per tuam nobiscum participatam sollicitudinem frustra vehementer institimus, ne illo cor nostrum dolore percelleret, suam vero conscientiam tanto scelere trucidaret), continuo sum a Carthagine profectus, occultato abscessu meo, ne tot ac tanti", + "candidate_score": 0.631093, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_34_36", + "bdc_text": "Er übersetzte das Erste Hel vetische Bekenntnis ins Englische ( posthum erschienen ; s. HBBibl I 679.683 ) , und starb als Märtyrer in St. Andrews . Der hier angesprochene Brief Bullingers an Wishart fehlt. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3326", + "psc_text": "EPISTOLA CXCIII. Augustinus Mercatori, excusans cur ad ipsius priores litteras nondum responderit, ostendensque Pelagianos in quaestione de baptismo parvulorum hoc ipso esse prope convictos, quod fatentur parvulos quodammodo credere per eos a quibus baptizandi offeruntur: deinde eosdem ex Enochi et Eliae ante obitum translatione, sive ex fidelium vivorum ad Christi adventum raptu, frustra contendere mortem non esse poenam peccati. Domino dilectissimo, et in Christi membris sincerissima charitate praedicando filio MERCATORI, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Litterae Dilectionis tuae, quas prius abs te missas apud Carthaginem accepi, tanto me affecerunt gaudio, ut etiam in posterioribus te succensentem quod tibi non rescripserim, gratissime acceperim. Ipsa quippe indignatio tua non erat simultatis initium, sed indicium charitatis. Ut autem a Carthagine non rescriberem, non occasio defuit perlatorum, sed alia magis urgentia, donec inde proficisceremur, nos occupatissimos et intentissimos continebant. Cum vero inde digressi sumus, perreximus usque ad Mauritaniam Caesariensem, quo nos ecclesiastica", + "candidate_score": 0.63093, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_192_194", + "bdc_text": "A quibus quidem si discessissem , recte et amice fecisses meam pręvaricationem increpando . At postquam totis viribus illis innitor , consultius forsitan fuisset et amicius meo videre , si tu prius de rei veritate quęsivisses ex me . Quamvis , quod factum est , ingratum non sit , fuisset tamen illud gratissimum , quia amicissimum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_906", + "psc_text": "relinquendum in ea culpa, in quam me prolapsum existimasti, quam nec te velles, si eo modo prolapsus esses. Unde agens gratias benevolae menti erga me tuae, simul posco, ut etiam mihi non succenseas, quod cum in opusculis tuis aliqua me moverent, motum meum intimavi tibi: hoc erga me ab omnibus servari volens, quod erga te ipse servavi, ut quidquid improbandum putant in scriptis meis, nec laudent subdolo pectore, nec ita reprehendant apud alios, ut taceant apud me; hinc potius existimans laedi amicitiam et necessitudinis jura violari. Nescio enim, utrum christianae amicitiae putandae sint, in quibus magis valet vulgare proverbium, Obsequium amicos, veritas odium parit (Terentius in Andr., act. 1, scena 1), quam ecclesiasticum, Fideliora sunt vulnera amici, quam voluntaria oscula inimici (Prov. XXVII, 6). 32. Proinde charissimos nostros, qui nostris laboribus sincerissime favent, hoc potius quanta possumus instantia doceamus, quo sciant fieri posse ut inter charissimos aliquid alterutro sermone contradicatur,", + "candidate_score": 0.630394, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_77_79", + "bdc_text": "Valent certe memoria , si norunt , quid ego tum docuerim , praesertim de coena . Equidem non memini sępius illud argumentum me tractasse . Ludimagister eram , quamobrem scholaria magis quam theologica curabam .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2719", + "psc_text": "optime scire quod ille quaesiverat. Ecce volo ut illa sententia etiam mea sit, sed nondum esse confirmo. 9. Misisti ad me discipulos ut ea doceam quae nondum ipse didici. Doce ergo quod doceam: nam ut doceam multi a me flagitant, eisque me sicut alia multa, et hoc ignorare confiteor: et fortasse quamvis in os meum verecundentur, tamen apud se dicunt, Tu es magister in Israel, et haec ignoras (Joan. III, 10)! quod quidem Dominus ei dixit, qui erat unus illorum quos delectabat vocari Rabbi: unde etiam ad verum magistrum nocte venerat, quia fortassis erubescebat discere, qui docere consueverat. Me autem potius magistrum audire, quam velut magistrum delectat audiri. Recolo enim quid dixerit eis quos prae caeteris elegit: Vos autem, inquit, nolite vocari ab hominibus Rabbi; unus est enim magister vester, Christus (Matth. XXIII, 8). Nec alius docuit Moysen etiam per Jetro (Exod. XVIII, 14-23), nec alius Cornelium etiam per priorem", + "candidate_score": 0.630214, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_30", + "bdc_text": "et , si recte memini , qualiter tu confessionem scripsisti Scoto cuidam George Wishart ( 1513-1546 ) ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2586", + "psc_text": "proconsulis excipiebat, per meam eruit Deus humilitatem. Fuit quidem, ut puerilis aetas habet, promptus, aliquantulum inquietus, et accedente aetate (nam vigesimo et secundo anno solvitur), ita eum gravitas morum, et custos bona vita ornavit, ut satis delectet ejus habere memoriam. Erat autem strenuus in notis, et in scribendo bene laboriosus, studiosus quoque esse coeperat lectionis, ut ipse meam tarditatem causa legendi nocturnis horis exhortaretur; nam aliquanto tempore noctis mihi ipse legebat, cum omnia siluissent: nec volebat praeterire lectionem, nisi intellexisset, et tertio et quarto repetebat, et nec dimittebat, nisi sibi apparuisset quod quaerebat. Coeperam eum non quasi puerum et notarium habere, sed amicum quemdam satis necessarium et suavem. Delectabant enim me fabulae ipsius. 2. Optabat quoque, quod ei praestitum est, dissolvi et esse cum Christo (Philipp. I, 23). Nam aegrotavit sexdecim diebus apud parentes suos, et memoriae vi de Scripturis pene tota aegritudine loquebatur. Sed ut ad finem vitae proximus", + "candidate_score": 0.628655, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_66", + "bdc_text": "Habes paucis , quonam modo populum mihi commissum de negocio coenae soleam instituere neminem interim vituperans , neminem commendans pręterquam anabaptistas et qui ex meis nonnihil cum istis colludunt .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3042", + "psc_text": "illa non esset, non ab ea postmodum sanaretur: et quando apertis oculis nihil videbat, si eos salvos haberet, non ad impositionem manus Ananiae, ut eorum aperiretur obtutus, tanquam squamas, quibus clausus fuerat, inde cecidisse Scriptura narraret (Act. IX, 1-18). Ubi est quod isti clamare consueverunt: Liberum est credere, vel non credere? cui vim Christus intulit? quem coegit? Ecce habent Paulum apostolum; agnoscant in eo prius cogentem Christum, et postea docentem prius ferientem, et postea consolantem. Mirum est autem quomodo ille qui poena corporis ad Evangelium coactus intravit, plus illis omnibus qui solo verbo vocati sunt, in Evangelio laboravit (I Cor. XV, 10); et quem major timor compulit ad charitatem, ejus perfecta charitas foras misit timorem. 23. Cur ergo non cogeret Ecclesia perditos filios ut redirent, si perditi filii coegerunt alios ut perirent? Quamvis etiam illos quos non coegerunt, sed tantummodo seduxerunt, si per terribiles sed salubres leges in ejus gremium", + "candidate_score": 0.62847, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_37_39", + "bdc_text": "Martin Holt Dotter weich , in : The Oxford Dictionary of National Biography , Bd. 59 , Oxford 2004 , S. 852-856 ; The Oxford Dictionary of the Christian Church , Oxford 3 1997 , S. 1757 ( mit weiterer Lit. ). , qui sic a te petierat , Ein entsprechender Brief von George Wishart fehlt ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1180", + "psc_text": "Domino eximio et merito praestantissimo, multumque in Christi charitate honorando filio OLYMPIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Quamvis mox ut audivimus te merito sublimatum, cum ipsa fama nondum nobis certissima esset, nihil aliud de animo tuo credidimus erga Ecclesiam Dei, cujus te veraciter filium esse gaudemus, quam quod tuis litteris mox aperuisti; tamen etiam illis lectis, quibus ultro dignatus es, etiamsi pigri et cunctantes essemus, exhortationem benevolentissimam mittere ut instruente humilitate nostra, per religiosam obedientiam tuam, Dominus, cujus munere talis es, Ecclesiae suae jamjamque subveniat, majore fiducia tibi scribimus, domine eximie et merito praestantissime, multumque in Christi charitate honorande fili. 2. Et fratres quidem multi sancti collegae mei, graviter Ecclesia perturbata profecti sunt pene fugientes ad gloriosissimum comitatum, quos sive jam videris, sive litteras eorum ab urbe Roma opportunitatis cujusquam occasione acceperis: ego tamen licet nullum consilium cum eis communicare potuerim, non potui praetermittere per hunc fratrem et compresbyterum meum,", + "candidate_score": 0.628117, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_5_7", + "bdc_text": "id quod non possem expectare de omnibus , qui apud vos docent de suggestu . Putabam me habere isthic et filios ; nescio , an ex eis sint facti fratres metamorphosi aliqua .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2215", + "psc_text": "sed Evangelium exponit, non hoc voluit intelligi quod quidam eorum videbunt Deum, quidam vero non videbunt, quibus credentibus dedit potestatem filios Dei fieri; cum ad eos omnes pertineat quod dictum est, Videbimus eum sicuti est: sed dicendo, nos copiam non meremur, quia Deum videndi gratiam non habemus, de hoc saeculo se loqui significavit, ubi quibusdam Deus, licet non in sua natura, sed in qua voluit specie, dignatus est apparere, sicut Abrahae, sicut Isaiae, aliisque similibus; caeteris vero innumerabilibus, quamvis ad suum populum et haereditatem aeternam pertinentibus, nulla vel tali specie se demonstrat. In futuro autem saeculo, qui regnum accepturi sunt quod eis ab initio praeparatum est, omnes eum corde mundo videbunt; nec in illo regno nisi tales erunt. CAPUT XI. 24. Attende itaque quid adjungat, jam de illo saeculo dicere incipiens: Et quid mirum, inquit, si in praesenti saeculo, nisi quando vult, Dominus non videtur? In ipsa quoque resurrectione non", + "candidate_score": 0.62798, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_45", + "bdc_text": "Myconius hatte in seinem Brief an Bullinger vom 9 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_534", + "psc_text": "in codicibus sanctis Ecclesias quibus Apostoli scripserunt, et nullum in eis habent episcopum. Quid autem perversius et insanius, quam lectoribus easdem Epistolas legentibus dicere, Pax tecum, et ab earum Ecclesiarum pace separari, quibus ipsae Epistolae scriptae sunt? CAPUT II. 4. Tamen ne sibi etiam de Constantinensi, hoc est civitatis vestrae episcoporum ordine blandintur, recita illi Gesta apud Munatium Felicem Flaminem perpetuum curatorem tunc ejusdem civitatis vestrae, Diocletiano octavum, et Maximiano septimum consulibus, undecimo calendas junias, quibus liquido constitit ita Paulum episcopum tradidisse, ut Sylvanus tunc ejus subdiaconus fuerit, et cum illo tradiderit proferens instrumenta dominica, etiam quae diligenter fuerant occultata, capitulatam argenteam, et lucernam argenteam, ita ut ei diceret Victor quidam: Mortuus fueras, si non illas invenisses. Hunc iste Sylvanum; manifestissimum traditorem, pro magno commemorat in epistola quam tibi scribit, a Secundo Tigisitano primae sedis episcopo episcopum tunc ordinatum. Quiescat ergo superba eorum lingua, et cognoscat crimina sua, ne delirans", + "candidate_score": 0.627816, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_203", + "bdc_text": "Sunt quaedam alia in tuis literis , quae , quia nihil ad rem , sciens praetereo , utpote quę scripsisti non ex te , sed ex aliorum ore et stomacho , atque id quidem , ne quid scribam ineptius , et quod lędat amicum immerentem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3586", + "psc_text": "hominum notitiamque diffundi jure succenseat, idque jactantius quam utilius fecisse me judicet, quasi ego potuerim quaerere, quod ille non potuerit enodare, cum forsitan possit, idque dum faciat, exspectandum sit. Magis enim scio, quod aliis occupatur, quae minime differenda sunt, plurisque pendenda. 3. Quod ut tua quoque Sanctitas noverit, attende paulisper quid mihi alio anno per latorem, per quem scripseram, remeantem scripserit, nam hoc ex ejus epistola in istam transtuli: Incidit, inquit, tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit, quam loqui; ita ut nostra studia cessarent, ne, juxta Appium, canina exerceretur facundia. Itaque duobus libellis tuis, quos nomini meo dedicasti, eruditissimis, et omni eloquentiae splendore fulgentibus, ad tempus respondere non potui, non quod quidquam in illis reprehendendum putem; sed quia juxta beatum Apostolum, « Unusquisque in suo sensu abundat; alius quidem sic, alius autem sic » (Rom. XIV, 5). Certe quidquid dici potuit, et sublimi ingenio de Scripturarum sanctarum hauriri fontibus,", + "candidate_score": 0.627611, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_1_3", + "bdc_text": "Scripsisti literas ad me , mi Bullingere , 12 . februarii datas Oben Nr. 1846 . non quidem ut antehac , sed forma nova , qua hactenus non es usus , et scripsisti ministrorum et fratrum omnium nomine .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_706", + "psc_text": "nec alacritas in perferendis, nec fides in reddendis: tantum si aliquo modo merear, adjuvet Dominus, et adsit cordi tuo et desiderio meo, ut fraternam voluntatem nulla major voluntas impediat. 2. Quia ergo duas jam epistolas misi, nullam autem tuam postea recepi, easdem ipsas rursus mittere volui, credens eas non pervenisse. Quae etsi pervenerunt, ac fortasse tuae potius ad me pervenire minime potuerunt, ea ipsa scripta quae jam misisti, iterum mitte, si forte reservata sunt; sin minus, rursus dicta quod legam, dum tamen his respondere ne graveris, quod jam diu est ut exspecto. Primas etiam quas ad te adhuc presbyter litteras praeparaveram mittendas per quemdam fratrem nostrum Profuturum, qui postea collega nobis factus, jam ex hac vita migravit, nec eas tunc ipse perferre potuit, quia continuo dum proficisci disponit, episcopatus sarcina detentus, ac deinde in brevi defunctus est, etiam nunc mittere volui; ut scias in tua colloquia quam olim inardescam, et", + "candidate_score": 0.6274, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_1_3", + "bdc_text": "Scripsisti literas ad me , mi Bullingere , 12 . februarii datas Oben Nr. 1846 . non quidem ut antehac , sed forma nova , qua hactenus non es usus , et scripsisti ministrorum et fratrum omnium nomine .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_123", + "psc_text": "mihi auferre non possum. 9. Haec propterea scripsi, ut si tuae Sanctitati jam non sunt necessaria, sive quod plura hujusmodi ipse cogites atque utiliora, sive quod tuae Sanctitati medicina ista non opus sit, mala tamen mea nota sint tibi, sciasque unde pro mea infirmitate Deum rogare digneris: quod ut impensissime facias, obsecro per humanitatem illius qui praeceptum dedit ut invicem onera nostra portemus. Multa sunt quae de vita nostra et conversatione deflerem, quae nollem per litteras ad te venire, si inter cor meum et cor tuum ulla essent ministeria praeter os meum et aures tuas. Si autem venerabilis nobis omniumque nostrum tota sinceritate charissimus, cujus in te vere fraternam cum praesens essem benignitatem studiumque perspexi, senex Saturninus dignatus fuerit, quando opportunum videbitur, ad nos venire, quidquid cum ejus Sanctitate, et spirituali affectu colloqui potuerimus, aut nihil, aut non multum distabit, ac si cum tua Dignatione id ageremus. Quod ut nobiscum", + "candidate_score": 0.627012, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_77", + "bdc_text": "Valent certe memoria , si norunt , quid ego tum docuerim , praesertim de coena .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_25", + "psc_text": "Nam cum recordor patrem meum, id utique recordor quod me deseruit, et nunc non est: cum autem Carthaginem, id quod est, et quod ipse deserui. In utroque tamen generum horum, praeteritum tempus memoria tenet. Nam et illum hominem, et istam urbem, ex eo quod vidi, non ex eo quod video, memini. 2. Hic tu fortasse quaeris: Quorsum ista? praesertim cum animadvertas utrumlibet horum non posse in memoriam venire, nisi viso illo imaginario. At mihi satis est sic interim ostendisse, posse dici earum etiam rerum, quae nondum interierunt, memoriam. Verum quid me adjuvet, facito intentus accipias. Nonnulli calumniantur adversus Socraticum illud nobilissimum inventum, quo asseritur, non nobis ea quae discimus, veluti nova inseri, sed in memoriam recordatione revocari; dicentes memoriam praeteritarum rerum esse, haec autem quae intelligendo discimus, Platone ipso auctore, manere semper, nec posse interire, ac per hoc non esse praeterita: qui non attendunt illam visionem esse praeteritam, qua haec", + "candidate_score": 0.626987, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_39_41", + "bdc_text": "The Oxford Dictionary of the Christian Church , Oxford 3 1997 , S. 1757 ( mit weiterer Lit. ). , qui sic a te petierat , Ein entsprechender Brief von George Wishart fehlt ; die Bitte wurde vielleicht mündlich geäußert . et Araugiae , Am 1 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1736", + "psc_text": "1. Et petisse te et promisisse me recolens, ut de orando Deo ad te aliquid scriberem, ubi tribuente ipso quem oramus, tempus facultasque concessa est, oportuit ut debitum meum jam jamque persolverem, et pio studio tuo in Christi charitate servirem. Quam me autem laetificaverit ipsa petitio tua, in qua cognovi quantam rei tantae curam geris, verbis explicare non possum. Quod enim majus oportuit esse negotium viduitatis tuae, quam persistere in oratione nocte ac die, secundum Apostoli admonitionem? ille quippe ait: Quae autem vere vidua est et desolata speravit in Domino, et persistit in oratione nocte ac die (I Tim. V, 5). Unde mirum videri potest, cum sis secundum hoc saeculum nobilis, dives, tantaeque familiae mater, et in eo licet vidua, non tamen desolata, quomodo occupaverit cor tuum praecipueque sibi vindicaverit orandi cura; nisi quia prudenter intelligis quod in hoc mundo et in hac vita nulla anima possit esse secura. 2.", + "candidate_score": 0.626011, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_197", + "bdc_text": "Sentio robur item , ut vel in gravissimis contentionibus metu caream .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_102", + "psc_text": "agitur, quasi doctior et melior reprehendere audebam. Itaque posteaquam missus sum in medium, tunc sentire coepi temeritates reprehensionum mearum; quanquam et antea periculosissimum judicarem hoc ministerium. Et hinc erant lacrymae illae quas me fundere in civitate, ordinationis meae tempore, nonnulli fratres animadverterunt, et nescientes causas doloris mei, quibus potuerunt sermonibus, qui omnino ad vulnus meum non pertinerent, tamen bono animo consolati sunt. Sed multo valde ac multo amplius expertus sum, quam putabam: non quia novos aliquos fluctus aut tempestates vidi quas ante non noveram, vel non audieram, vel non legeram, vel non cogitaveram; sed ad eas evitandas aut perferendas solertiam et vires meas omnino non noveram, et alicujus momenti arbitrabar. Dominus autem irrisit me, et rebus ipsis ostendere voluit meipsum mihi. 3. Quod si non damnando, sed miserando fecit, hoc enim spero certe vel nunc cognita aegritudine mea, debeo Scripturarum ejus medicamenta omnia perscrutari, et orando ac legendo agere, ut", + "candidate_score": 0.625819, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_192_194", + "bdc_text": "A quibus quidem si discessissem , recte et amice fecisses meam pręvaricationem increpando . At postquam totis viribus illis innitor , consultius forsitan fuisset et amicius meo videre , si tu prius de rei veritate quęsivisses ex me . Quamvis , quod factum est , ingratum non sit , fuisset tamen illud gratissimum , quia amicissimum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2487", + "psc_text": "causa metuendo non vereor. Metuo enim ne primum Deo, deinde ipsi amicitiae quam mecum inire dignatus es, jure displiceam, si minus liber in admonendo fuero, quod me admonere saluberrime existimo. Sim certe verecundior, cum tibi pro aliis intercedo: cum vero pro teipso, tanto liberior quanto amicior; quia tanto amicior quanto fidelior: quanquam haec ipsa non dicerem, nisi verecundius agerem. Quae si maxima est, ut ipse scripsisti, difficilium inter bonos efficacia; adjuvet me pro te apud te, ut in illo te fruar, qui mihi hanc ad te januam fiduciamque praestitit: praesertim quia id quod suggero, jam facile arbitror esse animo tuo tot divinis muneribus adminiculato et instructo. 12. Si enim virtutes quas accepisti, a quo acceperis sentiens, eique gratias agens, eas ad ipsius cultum etiam in tuis istis saecularibus honoribus conferas, tuaeque potestati subditos homines ad eum colendum exemplo tuae religiosae vitae, et ipso studio consulendi, seu fovendo seu terrendo erigas", + "candidate_score": 0.625672, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_215", + "bdc_text": "Et scio bona et proba ingenia taliter inde moveri , ut timor sit , ne tandem prorsus ab omni bonitate atque adeo a salute propter contentiones istas removeantur .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3038", + "psc_text": "VI. 21. Melius est quidem (quis dubitaverit?) ad Deum colendum doctrina homines duci, quam poenae timore vel dolore compelli: sed non quia isti meliores sunt, ideo illi qui tales non sunt, negligendi sunt. Multis enim profuit (quod experimentis probavimus et probamus) prius timore vel dolore cogi, ut postea possent doceri, aut quod jam verbis didicerant, opere sectari. Proponunt nobis quidam sententiam cujusdam saecularis auctoris, qui dixit: Pudore et liberalitate liberos Retinere, satius esse credo, quam metu. (Terent. in Adelph. act. 1, scen. 1.) Hoc quidem verum est; sed sicut meliores sunt quos dirigit amor, ita plures sunt quos corrigit timor. Nam ut de ipso auctore istis respondeatur, apud illum etiam legunt: Tu nisi malo coactus, recte facere nescis. Porro autem Scriptura divina, et propter illos meliores dixit, Timor non est in charitate; sed perfecta charitas foras mittit timorem (I Joan. IV, 18); et propter hos inferiores, qui plures sunt, ait,", + "candidate_score": 0.625514, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_192_194", + "bdc_text": "A quibus quidem si discessissem , recte et amice fecisses meam pręvaricationem increpando . At postquam totis viribus illis innitor , consultius forsitan fuisset et amicius meo videre , si tu prius de rei veritate quęsivisses ex me . Quamvis , quod factum est , ingratum non sit , fuisset tamen illud gratissimum , quia amicissimum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2486", + "psc_text": "enim ad verum dicendum illa mea verecundia, quam in tua epistola benigno sermone laudasti, me impedire non debet. Si quaelibet, inquam, administratio tua, illis quas commemoravi instructa virtutibus, hoc intentionis fine determinatur, ut homines secundum carnem nullas iniquas molestias patiantur; nec ad te existimas pertinere, quo istam quietem, quam praestare niteris, referant, id est (ut verbis non ambiam) quomodo Deum verum, ubi est quietae vitae omnis fructus, colant, nihil tibi prodest ad vitam vere beatam tantus labor. 11. Inverecundius hoc dicere videor, et oblitus quodammodo consuetudinem intercessionum mearum. Sed si nihil est verecundia, nisi quidam displicendi metus, ego in hac causa metuendo non vereor. Metuo enim ne primum Deo, deinde ipsi amicitiae quam mecum inire dignatus es, jure displiceam, si minus liber in admonendo fuero, quod me admonere saluberrime existimo. Sim certe verecundior, cum tibi pro aliis intercedo: cum vero pro teipso, tanto liberior quanto amicior; quia tanto amicior quanto", + "candidate_score": 0.625232, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_215", + "bdc_text": "Et scio bona et proba ingenia taliter inde moveri , ut timor sit , ne tandem prorsus ab omni bonitate atque adeo a salute propter contentiones istas removeantur .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_838", + "psc_text": "unde apothecae dominicae fructu olei luminosioris implentur, Domini Dei nostri misericordia vos adversus omnes insidias inimici in sua pace custodiat, dilectissimi fratres. EPISTOLA LXXIX. Augustini episcopi ad presbyterum quemdam Manichaeum, denuntians ut solvat quaestionem in qua praecessor ejus Fortunatus defecerat, vel procul a sua Ecclesia discedat. Sine causa tergiversaris, cum longe appareat qualis sis. Quid tecum locuti fuerint fratres, indicaverunt mihi. Bene, quia non times mortem; sed eam mortem debes timere, quam tibi ipse facis talia de Deo blasphemando. Et quod intelligis mortem istam visibilem, quam omnes homines norunt, separationem esse mentis a corpore, non est magnum intelligere. Sed quod adjungis de vestro, separationem esse boni a malo: si mens bonum est et corpus malum, qui ea commiscuit non est bonus; dicitis autem quia Deus bonus ista commiscuit: ergo aut malus est, aut malum timebat. Et tu gloriaris, quia non times hominem, cum Deum talem tibi fingas, qui tenebras timuit,", + "candidate_score": 0.62508, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_135_137", + "bdc_text": "Adduxi igitur locum illius ex epistola quadam libri 3 . Vgl . schon oben Nr. 1848 , 12-14 . Da Myconius ' Weihnachtspredigt nicht überliefert ist , kann nur vermutet werden , welche Stelle er meint .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_713", + "psc_text": "non solum res ipsa indicat, sed etiam te attestatum esse memini. Ac per hoc plurimum profueris, si eam graecam Scripturam, quam Septuaginta operati sunt, latinae veritati reddideris: quae in diversis codicibus ita varia est, ut tolerari vix possit; et ita suspecta, ne in graeco aliud inveniatur, ut inde aliquid proferri aut probari dubitetur. Brevem putabam futuram hanc epistolam; sed nescio quomodo ita mihi dulce factum est in ea progredi, ac si tecum loquerer. Sed obsecro te per Dominum, ne te pigeat ad omnia respondere, et praestare mihi, quantum potueris, praesentiam tuam. EPISTOLA LXXII. Hieronymus Augustino expostulans de illius epistola per Italiam sparsa, qua taxabatur locus non recte expositus in Epistola ad Galatas. Domino vere sancto et beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Domino salutem. CAP. PRIMUM. 1. Crebras ad me epistolas dirigis, et saepe compellis ut respondeam cuidam epistolae tuae, cujus ad me, ut ante jam scripsi, per fratrem Sysinnium diaconum", + "candidate_score": 0.62448, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_35", + "bdc_text": "s. HBBibl I 679.683 ) , und starb als Märtyrer in St. Andrews .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3173", + "psc_text": "dictum esse, Mortuus est autem et dives, et sepultus est in inferno; et, cum apud inferos in tormentis esset. In pauperis autem morte vel requie non sunt inferi nominati: sed, Contigit, inquit, mori inopem illum, et auferri ab Angelis in sinum Abrahae. Deinde ardenti diviti dicit Abraham, Inter nos et vos chaos magnum firmatum est (Luc. XVI, 22-26): tanquam inter inferos sedesque beatorum. Non enim facile alicubi Scripturarum inferorum nomen positum invenitur in bono. Unde etiam quaeri solet, si nonnisi poenalia recte intelliguntur inferna, quomodo animam Domini Christi pie credamus fuisse in inferno. Sed bene respondetur ideo descendisse, ut quibus oportuit subveniret: unde beatus Petrus eum dicit solvisse dolores inferni, in quibus impossibile erat teneri eum (Act. II, 24). Porro si utraque regio et dolentium et requiescentium, id est, et ubi dives ille torquebatur, et ubi pauper ille laetabatur, in inferno esse credenda est; quis audeat dicere Dominum Jesum ad", + "candidate_score": 0.624003, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_35", + "bdc_text": "s. HBBibl I 679.683 ) , und starb als Märtyrer in St. Andrews .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3172", + "psc_text": "Hodie mecum eris in paradiso, non illo die fuit cum Christo in illo sepulcro: nec ejus fidei pro magno munere offerretur sepultura carnis, nihil gaudii vel doloris in morte sentientis, cum ille de requie ubi sensus est cogitaret. 6. Restat igitur ut, si secundum hominem dictum est, Hodie mecum eris in paradiso, in inferno intelligatur esse paradisus, ubi erat eo die futurus secundum humanam animam Christus. Utrum autem sinus ille Abrahae, ubi dives impius cum in tormentis esset inferni, requiescentem pauperem vidit, vel paradisi censendus vocabulo, vel ad inferos pertinere existimandus sit, non facile dixerim. De illo quippe divite legimus dictum esse, Mortuus est autem et dives, et sepultus est in inferno; et, cum apud inferos in tormentis esset. In pauperis autem morte vel requie non sunt inferi nominati: sed, Contigit, inquit, mori inopem illum, et auferri ab Angelis in sinum Abrahae. Deinde ardenti diviti dicit Abraham, Inter nos et", + "candidate_score": 0.62395, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_168", + "bdc_text": "Non sum adeo stupidus , ut , quae is aliquando scripserit , non intelligam , neque tam negligens , ut libros eius pręteream .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_854", + "psc_text": "offendero Litteris, quod videatur contrarium veritati; nihil aliud, quam vel mendosum esse codicem, vel interpretem non assecutum esse quod dictum est, vel me minime intellexisse, non ambigam. Alios autem ita lego, ut quantalibet sanctitate doctrinaque praepolleant, non ideo verum putem, quia ipsi ita senserunt; sed quia mihi vel per illos auctores canonicos, vel probabili ratione, quod a vero non abhorreat, persuadere potuerunt. Nec te, mi frater, sentire aliud existimo: prorsus, inquam, non te arbitror sic legi tuos libros velle, tanquam Prophetarum, vel Apostolorum; de quorum scriptis, quod omni errore careant, dubitare nefarium est. Absit hoc a pia humilitate et veraci de temetipso cogitatione; qua nisi esses praeditus, non utique diceres: Utinam mereremur complexus tuos, et collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus. CAPUT II. 4. Quod si teipsum, consideratione vitae ac morum tuorum, non simulate nec fallaciter dixisse credo; quanto magis aequum est me credere; apostolum Paulum non aliud sensisse", + "candidate_score": 0.623037, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_45", + "bdc_text": "Myconius hatte in seinem Brief an Bullinger vom 9 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4152", + "psc_text": "Domino conjunctos; atque ut hanc tanquam meam epistolam deputes, peto: etsi enim aliam propriam mittere potuissem, tamen malui huic suscribere, ut unanimitatem nostram una etiam pagina testaretur. EPISTOLA CCXLIX. Augustinus Restituto, quatenus mali tolerandi in Ecclesia. Domino desiderantissimo, et honorifica sinceritate charissimo fratri, et condiacono RESTITUTO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Aestus indicantes piam flammam cordis tui, indicavit mihi fidelissimus, ut scis, particeps eorum, frater Deogratias. Lege itaque Tychonium quem bene nosti, non quidem omnia probaturus; nam quae in illo cavenda sint, bene nosti. Hanc tamen quaestionem, quomodo in Ecclesia Dei si qua forte perversa vel etiam scelerata corrigere aut exstinguere non valemus, salvo unitatis vinculo toleranda sint, strenue videtur mihi tractavisse atque solvisse. Quanquam in ejus litteris tantummodo intentione correcta, ad ipsos divinarum Scripturarum fontes recurrere nos oportet, ut ibi videamus quam pauca de hac re testimonia sententiarum, vel exempla gestorum posuit, et quam nemo possit omnia ponere, nisi qui", + "candidate_score": 0.621818, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_38_40", + "bdc_text": "The Oxford Dictionary of National Biography , Bd. 59 , Oxford 2004 , S. 852-856 ; The Oxford Dictionary of the Christian Church , Oxford 3 1997 , S. 1757 ( mit weiterer Lit. ). , qui sic a te petierat , Ein entsprechender Brief von George Wishart fehlt ; die Bitte wurde vielleicht mündlich geäußert .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4041", + "psc_text": "quisquam homo esset, qui hoc vocaretur, sicut Arius et Eunomius. Deinde vehementer exigebas ut hoc verbum tibi in Scripturis ostenderemus, et statim nobis communicares. Respondebatur a nobis, quia nos latine loqueremur, et illud graecum esset, prius quaerendum esse quid sit ὁμούσιον, et tunc exigendum ut in Libris sanctis ostenderetur. Tu contra, verbum ipsum crebro repetens, et invidiose ventilans, atque in conciliis majorum nostrorum conscriptum commemorans, vehementer urgebas ut ipsum omnino verbum quod est ὁμούσιον, in sanctis Libris ostenderemus; nobis etiam atque etiam revocantibus, quia lingua nostra graeca non esset, prius interpretandum et exponendum esse quid sit ὁμούσιον, tum demum in divinis Litteris requirendum: quia etsi fortasse nomen ipsum non inveniretur, res tamen ipsa inveniretur. Quid est enim contentiosius, quam, ubi de re constat, certare de nomine? 5. Haec ergo quia inter nos jam collocuti fueramus, posteaquam ad id ventum est ut fidem tuam, sicut commemoravi, scriberes, quanquam nihil in eis", + "candidate_score": 0.621267, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_37_39", + "bdc_text": "Martin Holt Dotter weich , in : The Oxford Dictionary of National Biography , Bd. 59 , Oxford 2004 , S. 852-856 ; The Oxford Dictionary of the Christian Church , Oxford 3 1997 , S. 1757 ( mit weiterer Lit. ). , qui sic a te petierat , Ein entsprechender Brief von George Wishart fehlt ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3275", + "psc_text": "(Job. VII, 1)? Proinde quoniam semper, quamdiu es in hoc corpore, necessarium est tibi in oratione dicere quod Dominus docuit, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris (Matth. VI, 12); memento cito ignoscere, si quis in te peccaverit, et a te veniam postulaverit, ut veraciter possis orare, et peccatis tuis veniam valeas impetrare. Haec Dilectioni quidem tuae festinanter scripsi, quoniam me festinatio perlatoris urgebat. Sed Deo gratias ago, quoniam bono desiderio tuo qualitercumque non defui. Semper te misericordia Dei protegat, domine eximie, et merito insignis atque honorabilis fili. EPISTOLA CXC. Optato demonstrat quid de animae origine certum sit, quid merito vocetur in dubium, satagendumque esse hac in quaestione ut salva sit imprimis fides, qua credimus neminem nasci ex Adam nisi vinculo damnationis obstrictum, neminemque inde liberari nisi renascendo per Christum. Domino beatissimo, et sincera dilectione desiderabili fratri et coepiscopo OPTATO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1.", + "candidate_score": 0.621035, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_168", + "bdc_text": "Non sum adeo stupidus , ut , quae is aliquando scripserit , non intelligam , neque tam negligens , ut libros eius pręteream .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_792", + "psc_text": "in Libris canonicis interpretatio asteriscos habeat, et virgulas praenotatas, et postea aliam translationem absque his signis ediderim; pace tua dixerim, videris mihi non intelligere quod quaesisti. Illa enim interpretatio Septuaginta interpretum est; et ubicumque virgulae, id est obeli sunt, significatur quod Septuaginta plus dixerint quam habetur in hebraeo: ubi autem asterisci, id est stellae praelucentes, ex Theodotionis editione ab Origene additum est; et ibi graeca transtulimus, hic de ipso hebraico, quod intelligebamus expressimus, sensuum potius veritatem quam verborum interdum ordinem conservantes. Et miror quomodo Septuaginta interpretum libros legas non puros, ut ab eis editi sunt, sed ab Origene emendatos, sive corruptos per obelos et asteriscos, et christiani hominis interpretatiunculam non sequaris; praesertim cum ea quae addita sunt, ex hominis Judaei atque blasphemi, post passionem Christi, editione transtulerit. Vis amator esse verus Septuaginta interpretum? Non legas ea quae sub asteriscis sunt: imo rade de voluminibus, ut veterum te fautorem probes. Quod", + "candidate_score": 0.62029, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_25_27", + "bdc_text": "Auch Bucer berief sich wiederholt auf Bullingers frühere Zustimmung ; s. den Brief an Bullinger vom 25 . Februar 1538 ( HBBW VIII 87 , 940f mit Anm. 98 ) .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_691", + "psc_text": "ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desideratissime, et honorande in Christo frater. EPISTOLA LXVIII. Hieronymus Augustino, jam accepta epistola quae continet quaestionem de mendacio officioso, sed dubitans etiamnum an sit Augustini, negat se responsurum nisi sit certus de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me", + "candidate_score": 0.619382, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_8", + "bdc_text": "Nec dubium , quin et quosdam habeam non sane amicosAuf wen Myconius anspielt , ist nicht bekannt .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_939", + "psc_text": "haec, ut dixi, alia quaestio est, tunc aggredienda et discutienda, cum opus fuerit. Illud nunc attendat vigilantia mentis tuae, neminem contaminari posse ignotorum ignotis criminibus. Unde manifestum est a communione orbis, cui seu falsa seu vera crimina quae Afris intenditis, prorsus ignota sunt et ignota semper fuerunt, sacrilego schismate vos esse separatos: quanquam et illud non est tacendum, etiam cognitos malos bonis non obesse in Ecclesia, si eos a communione prohibendi aut potestas desit, aut aliqua ratio conservandae pacis impediat. Qui sunt enim, qui apud prophetam Ezechielem, et ante vastationem perditorum signari meruerunt, et cum illi vastarentur evadere illaesi (Ezech. IX, 4-6), nisi, ut ibi manifestissime ostenditur, qui moerent et gemunt peccata et iniquitates populi Dei, quae fiunt in medio eorum? quis autem quod ignorat, gemit et moeret? Ex eadem ratione etiam Paulus Apostolus falsos fratres tolerat. Non enim de incognitis ait: Omnes enim sua quaerunt, non quae Jesu Christi", + "candidate_score": 0.61925, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_193", + "bdc_text": "At postquam totis viribus illis innitor , consultius forsitan fuisset et amicius meo videre , si tu prius de rei veritate quęsivisses ex me .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3609", + "psc_text": "primo homini data est, nescio, Deus scit? Utrum horum vis ut confirmem. Possem, si nossem. Quod si ipse nosti, en habes me cupidiorem discere quod nescio, quam docere quod scio. Si autem nescis, sicut ego, ora sicut ego, ut sive per quemlibet servum suum, sive per se ipsum Magister ille nos doceat, qui dixit discipulis suis: Ne volitis dici ab hominibus rabbi; unus est enim magister vester Christus (Matth. XXIII, 8): si tamen scit expedire nobis, ut etiam talia noverimus, qui novit non solum quid doceat, verum etiam quid nobis dicere expediat. 16. Nam confiteor Dilectioni tuae cupiditatem meam. Cupio quidem et hoc scire, quod quaeris; sed multo magis cuperem scire, si fieri posset, quando praesentetur. Desideratus omnibus gentibus, et quando regnum futurum sit sanctorum, quam unde in hanc terram venire coeperim: et tamen illud cum ab illo, qui scit omnia, discipuli sui, nostri Apostoli, quaererent, responsum acceperunt: Non est", + "candidate_score": 0.619229, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_203", + "bdc_text": "Sunt quaedam alia in tuis literis , quae , quia nihil ad rem , sciens praetereo , utpote quę scripsisti non ex te , sed ex aliorum ore et stomacho , atque id quidem , ne quid scribam ineptius , et quod lędat amicum immerentem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2634", + "psc_text": "minusque exercitato ingenio praediti, eo tamen studio feruntur ad cognoscendas litteras nostras, sive amico, sive inimico animo, ut eis subtrahi omnino non possint. Ista cogitanti cernis quanta cura in scribendo esse debeat, praesertim de rebus ita magnis, ut in eis et magni laborent. Si autem cum aliquid in manibus habeo, intermittendum est et differendum, ut ad ea potius respondeatur quae supervenientia requiruntur; quid fiet si etiam ipsis dum respondetur, alia supervenerint? Num placet ut etiam his omissis illa suscipiantur, et semper priora fiant quae posteriora oboriuntur, eaque sola terminare contingat, quibus cum scribuntur non supervenerit aliquid quod quaeratur? Quod ut mihi accidat difficillimum est; sed non opinor tibi hoc placere. Non ergo debui alia interrumpere cum tua supervenissent, sicut nec tua, si alia rursus irruerint; et tamen servare hanc justitiam non sinor. Nam ecce ut tibi haec ipsa rescriberem, quibus id admonerem, intermisi quae agebam, et animum meum ad hanc", + "candidate_score": 0.61917, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_135", + "bdc_text": "Adduxi igitur locum illius ex epistola quadam libri 3 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_371", + "psc_text": "pagina praetendebat. Epitaphium tamen appellari dicebat frater apud quem inventus est; quod ei nomen tibi placuisse ut inderetur crederemus, si eorum tantum vel vitas, vel scripta ibi legissemus, qui jam defuncti essent. Cum vero multorum et eo tempore quo scribebatur, et nunc usque viventium, ibi commemorentur opuscula; miramur cur hunc ei titulum vel imposueris, vel imposuisse credaris. Sane utiliter a te conscriptum eumdem librum satis approbamus. CAP. III. 3. In expositione quoque Epistolae Pauli ad Galatas, invenimus aliquid quod nos multum moveat. Si enim ad Scripturas sanctas admissa fuerint velut officiosa mendacia, quid in eis remanebit auctoritatis? quae tandem de Scripturis illis sententia proferetur, cujus pondere contentiosae falsitatis obteratur improbitas? Statim enim ut protuleris; si aliter sapit qui contra nititur, dicet illud, quod prolatum erit, honesto aliquo officio scriptorem fuisse mentitum. Ubi enim hoc non poterit, si potuit in ea narratione, quam exorsus Apostolus ait, Quae autem scribo vobis, ecce", + "candidate_score": 0.618911, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_203", + "bdc_text": "Sunt quaedam alia in tuis literis , quae , quia nihil ad rem , sciens praetereo , utpote quę scripsisti non ex te , sed ex aliorum ore et stomacho , atque id quidem , ne quid scribam ineptius , et quod lędat amicum immerentem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_753", + "psc_text": "qui id pollicear quod ille non potuit? Minime: quin potius in eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis commentarios secutus sum. Scripsit enim ille vir in Epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromatum suorum librum commatico super explanatione ejus sermone complevit; tractatus quoque varios, et excerpta, quae vesola possent sufficere, composuit. Praetermitto Didymum videntem meum, et Laodicenum, de ecclesia nuper egressum, et Alexandrum veterem haereticum, Eusebium quoque Emisenum, et Theodorum Heracleotem, qui et ipsi nonnullos super hac re commentariolos reliquerunt. E quibus vel si pauca decerperem, fieret aliquid quod non penitus contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum interdum, nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant, et non placeant inter extraneos, quae placent inter", + "candidate_score": 0.61852, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_128", + "bdc_text": "Myconius und Borrhaus bewarben sich damals für die gleiche Stelle an der Universität Basel ( oben Nr. 1844 , 5-7 ) .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4085", + "psc_text": "Ut tu et ego et ipsi unum simus, sicut ego et tu unum sumus; nemo nostrum recusaret posse dici, Unum sunt, etiam diversas substantias. Nunc autem vides quam non ita sit, quia non ita dixit, et saepe dicendo vehementer commendavit quod dixit. 29. Invenis ergo in Scripturis aliquid unum de diversis naturis, sicut supra ostendimus, sed additur vel subauditur quid unum: sicut ex anima et corpore dicimus, Unum animal, et una persona, et unus homo vel est, vel sunt. Sine aliqua vero adjunctione dici, Unum sunt, si inveneris in Scripturis, nisi de iis quae unius substantiae sunt, justissime flagitabis ut aliud proferamus, unde ὁμούσιον demonstremus. Sunt enim et alia multa; sed interim de hoc uno cogita, deposito studio contentionis, ut habeas propitium Deum. Non enim bonum hominis est hominem vincere, sed bonum est homini ut eum veritas vincat volentem; quia malum est homini ut eum veritas vincat invitum. Nam ipsa", + "candidate_score": 0.618398, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_130", + "bdc_text": "Bullinger zu dessen Verteidigung gegen Luther im Abendmahlsstreit gratulieren , während Myconius den wiederaufflammenden Streit zwischen Luther und Zürich höchst bedauerte und fürchtete ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_691", + "psc_text": "ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desideratissime, et honorande in Christo frater. EPISTOLA LXVIII. Hieronymus Augustino, jam accepta epistola quae continet quaestionem de mendacio officioso, sed dubitans etiamnum an sit Augustini, negat se responsurum nisi sit certus de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me", + "candidate_score": 0.618369, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_37_39", + "bdc_text": "Martin Holt Dotter weich , in : The Oxford Dictionary of National Biography , Bd. 59 , Oxford 2004 , S. 852-856 ; The Oxford Dictionary of the Christian Church , Oxford 3 1997 , S. 1757 ( mit weiterer Lit. ). , qui sic a te petierat , Ein entsprechender Brief von George Wishart fehlt ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2585", + "psc_text": "utrum anima per mortem soluta non omni careat corpore, quo possit ferri de loco in locum. Tum edoceri cupit qua varia ratione de Deo et hominibus dicitur sapientia. Domino venerabiliterque dilectissimo fratri et consacerdoti AUGUSTINO, et fratribus qui tecum sunt, EVODIUS, et fratres qui mecum sunt, in Domino salutem. 1. Debitum flagito epistolae quam misi; et volui primo illud discere quod interrogavi, et postea hoc requirere. Audi rem, quia dignaris, quae me fecit impatientem, ut et id festinarem nosse, si fieri potest, in hac vita. Quemdam puerum habui presbyteri Armeni Melonitani filium notarium: hunc jam saeculo se mergentem, nam scholastico proconsulis excipiebat, per meam eruit Deus humilitatem. Fuit quidem, ut puerilis aetas habet, promptus, aliquantulum inquietus, et accedente aetate (nam vigesimo et secundo anno solvitur), ita eum gravitas morum, et custos bona vita ornavit, ut satis delectet ejus habere memoriam. Erat autem strenuus in notis, et in scribendo bene laboriosus,", + "candidate_score": 0.617923, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_37_39", + "bdc_text": "Martin Holt Dotter weich , in : The Oxford Dictionary of National Biography , Bd. 59 , Oxford 2004 , S. 852-856 ; The Oxford Dictionary of the Christian Church , Oxford 3 1997 , S. 1757 ( mit weiterer Lit. ). , qui sic a te petierat , Ein entsprechender Brief von George Wishart fehlt ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2633", + "psc_text": "corpore soluta, deque visis prodigiosis. Postremo vindicat sententiam illam in praemissa proxime epistola reprehensam: « Si ratio quaeritur, non erit mirabile, » etc. Domino beatissimo, et venerabili fratri et coepiscopo sancto EVODIO, et tecum fratribus, AUGUSTINUS, et mecum fratres, in Domino salutem. 1. Multa quaeris ab homine multum occupato; et, quod est gravius, ea putas praecipitari debere dictando, quae sunt tam difficilia, ut cum magna diligentia dictata vel scripta, vix perduci possint ad intellectum etiam talium qualis ipse es. Huc accedit quia non tu et tales tantummodo cogitandi estis lecturi esse quod scribimus; sed utique et illi qui minus acuto minusque exercitato ingenio praediti, eo tamen studio feruntur ad cognoscendas litteras nostras, sive amico, sive inimico animo, ut eis subtrahi omnino non possint. Ista cogitanti cernis quanta cura in scribendo esse debeat, praesertim de rebus ita magnis, ut in eis et magni laborent. Si autem cum aliquid in manibus habeo,", + "candidate_score": 0.617882, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_39", + "bdc_text": "The Oxford Dictionary of the Christian Church , Oxford 3 1997 , S. 1757 ( mit weiterer Lit. ). , qui sic a te petierat , Ein entsprechender Brief von George Wishart fehlt ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_705", + "psc_text": "versionem mire depravatam ac variantem reddat suae veritati. Novum Testamentum ab eo castigatum probat. Domino venerabili, et desiderabili sancto fratri, et compresbytero HIERONYMO AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAP. PRIMUM. 1. Ex quo coepi ad te scribere ac tua scripta desiderare, nunquam mihi melior occurrit occasio, quam ut per Dei servum ac ministrum fidelissimum, mihique charissimum mea tibi afferretur epistola, qualis est filius noster Cyprianus diaconus. Per hunc certe ita spero litteras tuas, ut certius in hoc rerum genere quidquam sperare non possim. Nam nec studium in petendis rescriptis memorato filio nostro deerit, nec gratia in promerendis, nec diligentia in custodiendis, nec alacritas in perferendis, nec fides in reddendis: tantum si aliquo modo merear, adjuvet Dominus, et adsit cordi tuo et desiderio meo, ut fraternam voluntatem nulla major voluntas impediat. 2. Quia ergo duas jam epistolas misi, nullam autem tuam postea recepi, easdem ipsas rursus mittere volui, credens eas non pervenisse.", + "candidate_score": 0.617475, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_37_39", + "bdc_text": "Martin Holt Dotter weich , in : The Oxford Dictionary of National Biography , Bd. 59 , Oxford 2004 , S. 852-856 ; The Oxford Dictionary of the Christian Church , Oxford 3 1997 , S. 1757 ( mit weiterer Lit. ). , qui sic a te petierat , Ein entsprechender Brief von George Wishart fehlt ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3573", + "psc_text": "Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuando qualem et in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, litteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime,", + "candidate_score": 0.617171, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_36", + "bdc_text": "Der hier angesprochene Brief Bullingers an Wishart fehlt. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_691", + "psc_text": "ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desideratissime, et honorande in Christo frater. EPISTOLA LXVIII. Hieronymus Augustino, jam accepta epistola quae continet quaestionem de mendacio officioso, sed dubitans etiamnum an sit Augustini, negat se responsurum nisi sit certus de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me", + "candidate_score": 0.617037, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_39", + "bdc_text": "The Oxford Dictionary of the Christian Church , Oxford 3 1997 , S. 1757 ( mit weiterer Lit. ). , qui sic a te petierat , Ein entsprechender Brief von George Wishart fehlt ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_688", + "psc_text": "Si autem intelligunt, ambos, ut dixi, audiant, et quod voluerint faciant. Si quae etiam plebes a vobis ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant, et eligant quod placuerit. Si autem non vis hoc fieri, cui non appareat non vos de veritate praesumere? Sed cavenda est ira Dei, et hic et in futuro saeculo. Adjuro te per Christum, ut ad ista respondeas. EPISTOLA LXVII. Augustinus Hieronymo: negans se scripsisse librum in eum; in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino charissimo et desideratissimo, et honorando in Christo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum", + "candidate_score": 0.616974, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_203", + "bdc_text": "Sunt quaedam alia in tuis literis , quae , quia nihil ad rem , sciens praetereo , utpote quę scripsisti non ex te , sed ex aliorum ore et stomacho , atque id quidem , ne quid scribam ineptius , et quod lędat amicum immerentem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_67", + "psc_text": "1 Recentissimis litteris tuis respondere malui; non quod contempserim praecedentia quaesita tua, minusve me delectaverint, sed quod in respondendo majora quam opinaris molior. Quanquam enim longiorem, quam longissima est, epistolam tibi mittendam esse praescripseris, non tamen tantum habemus otii, quantum existimas, et quantum nos semper optasse nosti et optamus. Nec quaeras cur ita sit: illa enim facilius quibus impedior, quam cur impediar exposuerim. 2. Scribis cur ego et tu cum simus singuli eadem multa faciamus, sol autem non idem faciat quod caetera sidera. Cujus rei causam conarer. Nam si eadem nos agimus, multa et ille cum caeteris agit: si non ille, nec nos. Ambulo et ambulas, movetur et moventur; vigilo et vigilas; lucet et lucent; disputo et disputas; circuit et circumeunt: tametsi actus animi nullo modo est iis, quae videmus, comparandus. Si autem animum, ita ut aequum est, animo conferas, magis idem vel cogitare vel contemplari, vel si quid aliud", + "candidate_score": 0.61694, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_39", + "bdc_text": "The Oxford Dictionary of the Christian Church , Oxford 3 1997 , S. 1757 ( mit weiterer Lit. ). , qui sic a te petierat , Ein entsprechender Brief von George Wishart fehlt ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3616", + "psc_text": "rescripto amici, quod huic epistolae inserui, ne te forte moveat quod duos libros a me missos commemoravit, quibus respondere vacuum sibi tempus non fuisse respondit: unus est de hac quaestione, non ambo; in alio autem illud ab illo consulendo et pertractando quaesivi. Quod vero admonet et hortatur, ut magis demus operam, ut perniciosissima haeresis de Ecclesiis auferatur; illam ipsam Pelagianam haeresim dicit, quam cautissime ut devites, quantum possum, frater, admoneo, cum de animarum origine sive cogitas, sive jam disputas; ne tibi subripiat esse credendum, ullam prorsus animam nisi unius Mediatoris, non ex Adam trahere originale peccatum, generatione devinctum, regeneratione solvendum. EPISTOLA CCIII. Augustinus Largo, ut bona saeculi hujus vana expertus contemnat, utque ex perpessione malorum melior evadat. Domino insigni et praestantissimo, et desiderantissimo filio LARGO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Accepi litteras Eximietatis tuae, quibus me ad te petisti ut scriberem. Quod quidem non desiderares, nisi et hoc quod me posse", + "candidate_score": 0.616306, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_196", + "bdc_text": "nam video quandam energiam , qua vacat omne temporis huius acumen et omnis mundi dictio , imo haec ad illam nihil .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2228", + "psc_text": "sic intelligamus narrantem, quomodo et Verbum est, non sonus auribus instrepens, sed imago mentibus innotescens, ut illic interna et ineffabili luce clarescat quod dictum est, Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9); quod hic Philippo dicebatur, quando videbat, et non videbat. Sequitur enim hujus visionis eximius concupitor Ambrosius, dicens: Et cum absens putatur, videtur; et cum praesens est, non videtur. Non dixit, Cum absens est; sed, cum absens putatur: nusquam enim absens est qui coelum et terram implet; nec spatiis includitur parvis, magnisve diffunditur, sed ubique totus est, et nullo continetur loco. Hoc qui excedente mente intelligit, videt Deum, et cum absens putatur. Qui autem hoc non potest, oret et agat ut posse mereatur; nec ad hominem disputatorem pulset, ut quod non legit legat, sed ad Deum Salvatorem, ut quod non valet valeat. Unde autem dixerit, et cum praesens est non videtur, consequenter aperuit, dicens: Denique nec Apostoli", + "candidate_score": 0.61596, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_120", + "bdc_text": "Theophil Burc khardt- Biedermann , Bonifacius Amerbach und die Reformation , Basel 1894 , S. 94f. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_894", + "psc_text": "horum quatuor auctoritatem tu quoque infringis. Nam Laodicenum, cujus nomen taces, de Ecclesia dicis nuper egressum; Alexandrum autem veterem haereticum; Origenem vero ac Didymum reprehensos abs te lego in recentioribus opusculis tuis, et non mediocriter, nec de mediocribus quaestionibus, quamvis Origenem mirabiliter ante laudaveris. Cum iis ergo errare puto quia nec te ipse patieris; quamvis hoc perinde dicatur, ac si in hac sententia non erraverint. Nam quis est qui se velit cum quolibet errare? Tres igitur restant, Eusebius Emisenus, Theodorus Heracleotes, et quem paulo post commemoras Joannes qui dudum in pontificali gradu Constantinopolitanam rexit ecclesiam. 24. Porro, si quaeras vel recolas quid hinc senserit noster Ambrosius, quid noster itidem Cyprianus; invenies fortasse nec nobis defuisse, quos in eo quod asserimus sequeremur. Quanquam, sicut paulo ante dixi, tantummodo Scripturis canonicis hanc ingenuam debeam servitutem, qua eas solas ita sequar, ut conscriptores earum nihil in eis omnino errasse, nihil fallaciter posuisse non", + "candidate_score": 0.61473, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_79", + "bdc_text": "Ludimagister eram , quamobrem scholaria magis quam theologica curabam .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_852", + "psc_text": "sancto, ut in magnis et laboriosis quaestionibus, non tanquam ludentem in campo Scripturarum, sed in montibus anhelantem adjuves. Si autem propter hilaritatem quam esse inter charissimos disserentes decet, putasti dicendum esse, Ludamus: sive illud apertum et planum sit, unde colloquimur, sive arduum atque difficile, hoc ipsum edoce, obsecro te, quonam modo assequi valeamus: ut cum forte aliquid nos movet, quod nobis, et si non cautius attendentibus, certe tardius intelligentibus, non probatum est, et quid nobis videatur, contra conamur asserere, si hoc aliquanto securiore libertate dicamus, non incidamus in suspicionem puerilis jactantiae, quasi nostro nomini famam, viros illustres accusando, quaeramus: si autem aliquid asperum, refellendi necessitate, depromptum fuerit; quo tolerabile fiat, leniore circumfundamus eloquio, ne litum melle gladium stringere judicemur. Nisi forte ille modus est, quo utrumque hoc vitium, vel vitii suspicionem caveamus, si cum doctiore amico sic disputemus, ut quidquid dixerit, necesse sit approbare, nec quaerendi saltem causa, liceat aliquantulum", + "candidate_score": 0.613613, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_130", + "bdc_text": "Bullinger zu dessen Verteidigung gegen Luther im Abendmahlsstreit gratulieren , während Myconius den wiederaufflammenden Streit zwischen Luther und Zürich höchst bedauerte und fürchtete ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2966", + "psc_text": "exclusi, periculis omnibus exponantur, devorandi luporum dentibus atque vexandi, quibus obsistere hac, qua illos in se irritaverant doctrinae perversitate, non possint. Sed satis vestris monitis, sic abundantibus nostrae legis exemplis, probatur esse responsum; nec quidquam superesse duximus quod dicamus, cum nihil praetermissum a vobis, nihil constet esse suppressum, quo illi refutati et penitus agnoscantur esse convicti. Ideoque a nobis testimonia nulla ponuntur, quia et his plena relatio est, et satis constat tot doctissimos sacerdotes cuncta dixisse, nec decet credere vos aliquid, quod ad causam possit proficere, praeteriisse. Et alia manu: Bene valete, fratres. Et ad latus: Data VI cal. febr. post consulatum Theodosii Augusti VII, et Junii Quarti v. c. EPISTOLA CLXXXII. Innocentius Romanus pontifex, Patribus concilii Milevitani, comprobans illorum acta adversus Pelagianos. INNOCENTIUS, SILVANO seni, VALENTINO, et caeteris qui in Milevitana synodo interfuerunt dilectissimis fratribus, in Domino salutem. 1. Inter caeteras Romanae Ecclesiae curas, et apostolicae Sedis occupationes, quibus", + "candidate_score": 0.612023, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_54", + "bdc_text": "- ein Wort , das Zwingli öfters gebraucht hat ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3970", + "psc_text": "indicari verbis non potest. Et ego quidem parum eloquor, etsi multum loquar: sed nulli eloquenti omnino concesserim, ut qualicumque et quantacumque epistola sua affectum explicet, quem fecit in mente tua, quod non possum ego, etsi eum possit ita in animo meo videre sicut ego. Restat ergo sic tibi indicare quod scire voluisti, ut in verbis meis, et quod non indicant, sentias. Quid igitur dicam, nisi delectatum me esse litteris tuis, delectatum valde? Repetitio verbi hujus, non est repetitio, sed quasi perpetua dictio: quia fieri non posset, ut semper diceretur, ideo factum est ut saltem repeteretur; sic enim fortasse dici potest. 2. Hic si quaerat aliquis, quid me tandem in tuis tam valde litteris delectaverit; utrum eloquium? respondebo, Non: et ille forsitan respondebit, Ergo laudes tuae; sed de his quoque respondebo, Non: nec ideo, quia non sint ista in illa epistola; nam et eloquium ibi tantum est, ut et optimo te", + "candidate_score": 0.607782, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_214", + "bdc_text": "Non dici potest enim , quid inter papistas mali foveatur per scandalosas istas pugnas magnorum in religione virorum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_113", + "psc_text": "concupiscentiis (Rom. XIII, 13, 14). 3. Horum ergo trium, cubilia et impudicitiae tam magnum crimen putantur, ut nemo dignus non modo ecclesiastico ministerio, sed ipsa etiam sacramentorum communione videatur, qui se isto peccato maculavit: et recte omnino. Sed quare solum? Comessationes enim et ebrietates ita concessae et licitae putantur, ut in honorem etiam beatissimorum martyrum, non solum per dies solemnes (quod ipsum quis non lugendum videat, qui haec non carnis oculis inspicit), sed etiam quotidie celebrentur. Quae foeditas si tantum flagitiosa et non etiam sacrilega esset, quibuscumque tolerantiae viribus sustentandam putaremus. Quanquam ubi est illud, quod cum multa vitia enumerasset idem apostolus, inter quae posuit ebriosos, ita conclusit, ut diceret cum talibus nec panem edere? (I Cor. V, 11). Sed feramus haec in luxu et labe domestica, et eorum conviviorum quae privatis parietibus continentur, accipiamusque cum eis corpus Christi, cum quibus panem edere prohibemur; saltem de sanctorum corporum sepulcris, saltem", + "candidate_score": 0.60732, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_214", + "bdc_text": "Non dici potest enim , quid inter papistas mali foveatur per scandalosas istas pugnas magnorum in religione virorum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3079", + "psc_text": "sine qua nemo poterit videre Deum, et charitatem, quae, sicut scriptum est, cooperit multitudinem peccatorum (I Petr. IV, 8). Quod tam magnum bonum, sine quo nec linguas hominum et Angelorum, nec scientiam omnium sacramentorum, nec prophetiam, nec tantam fidem qua montes transferantur, nec omnia quae possidet homo distributa pauperibus, nec corporis in ignibus passionem prodesse aliquid Apostolus testis est (I Cor. XIII, 1-3): hoc ergo tam magnum bonum, si parvum vel nullum putatis, merito infeliciter erratis; merito si in unitatem catholicam non transitis, peritis. 44. Si ergo, inquiunt, oportet ut nos extra Ecclesiam et adversus Ecclesiam fuisse poeniteat, ut salvi esse possimus; quomodo post istam poenitentiam apud vos clerici, vel etiam episcopi permanemus? Hoc non fieret, quoniam revera, quod fatendum est, fieri non deberet, nisi pacis ipsius compensatione sanaretur. Sed sibi hoc dicant, et multo maxime humiliter doleant, qui in tanta morte praecisionis jacent, ut isto quodam vulnere matris Catholicae", + "candidate_score": 0.606415, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_45_47", + "bdc_text": "Myconius hatte in seinem Brief an Bullinger vom 9 . November 1535 ein solches Treffen angeregt ; s. HBBW V , Nr. 673 , 33-35 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_623", + "psc_text": "dicentes: Digitus Dei est hic. 30. Exodum lege, et vide ubi Pascha celebraverunt, post quot dies data sit Lex. Loquitur Deus ad Moysen in eremo Sina die primo mensis tertii. Nota ergo unum diem ex ingressu ipsius tertii mensis, et vide quid dicat inter caetera: Descende, inquit, testare populo, et purifica illos hodie et cras, et lavent vestimenta sua, et sint parati in diem tertium. Tertia enim die descendet Dominus in montem Sina coram omni populo (Id. XIX, 10, 11): tunc data est Lex tertio scilicet die tertii mensis. Numera itaque a quartodecimo primi mensis die, quo factum est Pascha, usque ad diem tertium tertii mensis, et invenies decem et septem dies primi mensis, triginta secundi, tres tertii, qui fiunt quinquaginta. Lex in arca est sanctificatio in corpore Domini, per cujus resurrectionem nobis requies futura promittitur, ad quam percipiendam Spiritu sancto charitas inspiratur. Spiritus autem nondum erat datus, quia Jesus", + "candidate_score": 0.605669, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_36", + "bdc_text": "Der hier angesprochene Brief Bullingers an Wishart fehlt. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_690", + "psc_text": "noveris; Deum nostrum testor, hoc me non fecisse. Sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur a me scriptum esse, puto te debere cognoscere; aut si cognosci non potest, credere. Ita sane hoc dixerim, ut ego non tantum paratissimus sim, si quid te in meis scriptis moverit, fraterne accipere quid contra sentias, aut de correctione mea, aut de ipsa tua benevolentia gavisurus; verum etiam hoc a te postulem, et flagitem. 3. O si licuisset, etsi non cohabitante, saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino", + "candidate_score": 0.605554, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_36", + "bdc_text": "Der hier angesprochene Brief Bullingers an Wishart fehlt. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_706", + "psc_text": "nec alacritas in perferendis, nec fides in reddendis: tantum si aliquo modo merear, adjuvet Dominus, et adsit cordi tuo et desiderio meo, ut fraternam voluntatem nulla major voluntas impediat. 2. Quia ergo duas jam epistolas misi, nullam autem tuam postea recepi, easdem ipsas rursus mittere volui, credens eas non pervenisse. Quae etsi pervenerunt, ac fortasse tuae potius ad me pervenire minime potuerunt, ea ipsa scripta quae jam misisti, iterum mitte, si forte reservata sunt; sin minus, rursus dicta quod legam, dum tamen his respondere ne graveris, quod jam diu est ut exspecto. Primas etiam quas ad te adhuc presbyter litteras praeparaveram mittendas per quemdam fratrem nostrum Profuturum, qui postea collega nobis factus, jam ex hac vita migravit, nec eas tunc ipse perferre potuit, quia continuo dum proficisci disponit, episcopatus sarcina detentus, ac deinde in brevi defunctus est, etiam nunc mittere volui; ut scias in tua colloquia quam olim inardescam, et", + "candidate_score": 0.605338, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_195", + "bdc_text": "Sunt et aliae causae , cur simplicitati illi perseveranter insistam ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_812", + "psc_text": "Dominis dilectissimis meritoque honorandis fratribus FELICI et HILARINO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Non miror satanam fidelium animos perturbantem: cui resistite, permanentes in spe promissorum Dei qui fallere non potest; qui non solum nobis in se credentibus, et sperantibus, et in ejus charitate usque in finem perseverantibus polliceri praemia aeterna dignatus est, verum etiam temporalia scandala non defutura praedixit, quibus fidem nostram exerceri et probari oporteret: ait enim, Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum; sed continuo subjecit, Qui autem perseveraverit usque in finem, hic salvus erit (Matth. XXIV, 12, 13). Quid ergo mirum, si homines servis Dei detrahunt, et quia eorum vitam pervertere non possunt, famam decolorare conantur, cum ipsum Deum et Dominum eorum quotidie blasphemare non cessent, cum eis displicet quidquid contra eorum voluntatem justo et occulto judicio facit? Unde exhortor prudentiam vestram, domini dilectissimi meritoque honorandi fratres, ut Scripturam Dei, quae nobis haec omnia futura praenuntiavit, et adversus", + "candidate_score": 0.604637, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_36_38", + "bdc_text": "Der hier angesprochene Brief Bullingers an Wishart fehlt. - Lit. : Martin Holt Dotter weich , in : The Oxford Dictionary of National Biography , Bd. 59 , Oxford 2004 , S. 852-856 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1180", + "psc_text": "Domino eximio et merito praestantissimo, multumque in Christi charitate honorando filio OLYMPIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Quamvis mox ut audivimus te merito sublimatum, cum ipsa fama nondum nobis certissima esset, nihil aliud de animo tuo credidimus erga Ecclesiam Dei, cujus te veraciter filium esse gaudemus, quam quod tuis litteris mox aperuisti; tamen etiam illis lectis, quibus ultro dignatus es, etiamsi pigri et cunctantes essemus, exhortationem benevolentissimam mittere ut instruente humilitate nostra, per religiosam obedientiam tuam, Dominus, cujus munere talis es, Ecclesiae suae jamjamque subveniat, majore fiducia tibi scribimus, domine eximie et merito praestantissime, multumque in Christi charitate honorande fili. 2. Et fratres quidem multi sancti collegae mei, graviter Ecclesia perturbata profecti sunt pene fugientes ad gloriosissimum comitatum, quos sive jam videris, sive litteras eorum ab urbe Roma opportunitatis cujusquam occasione acceperis: ego tamen licet nullum consilium cum eis communicare potuerim, non potui praetermittere per hunc fratrem et compresbyterum meum,", + "candidate_score": 0.597244, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_36_38", + "bdc_text": "Der hier angesprochene Brief Bullingers an Wishart fehlt. - Lit. : Martin Holt Dotter weich , in : The Oxford Dictionary of National Biography , Bd. 59 , Oxford 2004 , S. 852-856 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_691", + "psc_text": "ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desideratissime, et honorande in Christo frater. EPISTOLA LXVIII. Hieronymus Augustino, jam accepta epistola quae continet quaestionem de mendacio officioso, sed dubitans etiamnum an sit Augustini, negat se responsurum nisi sit certus de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me", + "candidate_score": 0.588862, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf036", + "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae", + "max_score": 0.718873, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62_64", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl. das nizänische Glaubensbekenntnis ( BSLK 26 ) .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_368", + "psc_text": "panis est, et calix; quod vobis etiam oculi vestri renuntiant. Quod autem fides 227 vestra postulat instruenda, panis est corpus Christi, calix sanguis Christi. Breviter quidem hoc dictum est, quod fidei forte sufficiat; sed fides instructionem desiderat. Dicit enim propheta: Nisi credideritis, non intelligetis (Isa. VII, 9). Potestis ergo modo dicere mihi: Praecepisti ut credamus; expone ut intelligamus. Potest enim in animo cujuspiam cogitatio talis oboriri. Dominus noster Jesus Christus novimus unde acceperit carnem, de Virgine Maria: infans lactatus est, nutritus est, crevit, ad juvenilem aetatem perductus est, a Judaeis persecutionem passus est, ligno suspensus est, in ligno interfectus est, de ligno depositus est, sepultus est, tertia die resurrexit, quo die voluit in coelum ascendit. Illuc levavit corpus suum, unde est venturus ut judicet vivos et mortuos. Ibi est modo sedens ad dexteram Patris. Quomodo est panis corpus ejus, et calix, vel quod habet calix quomodo est sanguis ejus? Ista,", + "candidate_score": 0.718873, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_61_63", + "bdc_text": "- Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl.", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_368", + "psc_text": "panis est, et calix; quod vobis etiam oculi vestri renuntiant. Quod autem fides 227 vestra postulat instruenda, panis est corpus Christi, calix sanguis Christi. Breviter quidem hoc dictum est, quod fidei forte sufficiat; sed fides instructionem desiderat. Dicit enim propheta: Nisi credideritis, non intelligetis (Isa. VII, 9). Potestis ergo modo dicere mihi: Praecepisti ut credamus; expone ut intelligamus. Potest enim in animo cujuspiam cogitatio talis oboriri. Dominus noster Jesus Christus novimus unde acceperit carnem, de Virgine Maria: infans lactatus est, nutritus est, crevit, ad juvenilem aetatem perductus est, a Judaeis persecutionem passus est, ligno suspensus est, in ligno interfectus est, de ligno depositus est, sepultus est, tertia die resurrexit, quo die voluit in coelum ascendit. Illuc levavit corpus suum, unde est venturus ut judicet vivos et mortuos. Ibi est modo sedens ad dexteram Patris. Quomodo est panis corpus ejus, et calix, vel quod habet calix quomodo est sanguis ejus? Ista,", + "candidate_score": 0.717407, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_173_175", + "bdc_text": "„In his“ , inquit , „quę ad sacramentum pertinent coenae , confiteor animas nostras - per fidem in mortem IesuIn der Vorlage in Versahen . - ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_601", + "psc_text": "Filius hominis qui est in coelo (Joan. III, 13) . Quapropter et Deum Verbum passum carne, et crucifixum carne, et sepultum carne secundum beatum Cyrillum profitemur dicentem (Anath. XIII): « Si quis non confitetur Deum Verbum passum carne, crucifixum carne, et mortem carne gustasse, factumque primogenitum ex mortuis, secundum quod est vita et vivificator tanquam Deus, anathema sit. 9. Similiter etiam hominem Christum dicimus Verbum, secundum illud beati Joannis: Quod fuit ab initio, quod audivimus, quod vidimus oculis nostris, quod perspeximus, et manus nostrae tractaverunt de Verbo vitae (I Joan. I, 1) . Neque enim Verbum secundum deitatis suae naturam tractari potuit manibus humanis, nisi fieret homo. Est etiam procul dubio puer ille quem beata Virgo genuit, quem pannis involvit, quem in praesepio collocavit, quem octavo die circumcidit, quem Simeon vir justus propriis amplexatus est gremiis, quem subjectum parentibus evangelistae referunt, quem profecisse aetate et sapientia (Luc. II, 52) protestantur,", + "candidate_score": 0.717375, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_174_176", + "bdc_text": "- ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_548", + "psc_text": "gratias agimus Deo in oblatione corporis et sanguinis Christi, cognoscamus non adhuc occidendum Christum pro nostris 266 iniquitatibus, sed occisum; nec redimendos nos illo sanguine, sed redemptos. Vera est enim beati Petri praedicatio, dicentis: Non enim corruptibilibus argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis, sed pretioso sanguine quasi Agni incontaminati et immaculati Christi (I Petr. I, 18) . 45. Dividit ergo sancta Ecclesia figuras a veritate, umbras a corpore: quod eam sancti apostoli docuerunt, qui dividendum inter se illum calicem a Domino salubriter acceperunt. Hujus autem calicis ideo divisionem Dominus discipulis dedit, quia ipsis docentibus sancta Ecclesia cognitionem hujus divisionis accepit. Dicit autem ut inter se dividant, id est, ut in unitate spiritus et vinculo pacis, sacramenta Testamenti Novi sacramentorum veterum cessatione distinguant: quod in calice Testamenti Novi non praecipit ab apostolis fieri. In Novo enim Testamento non est sacramentorum divisio, sed donorum, quae non in", + "candidate_score": 0.714728, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_174_176", + "bdc_text": "- ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_371", + "psc_text": "sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit, jam de calice quid intelligeremus, etiam hoc dictum satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis multa grana in unum consperguntur; tanquam illud fiat quod de fidelibus ait Scriptura sancta: Erat illis anima [una] et cor unum in Deum (Act. IV, 32); sic et de vino, fratres, recolite unde sit unum. Grana multa pendent ad botrum, sed liquor granorum in unitate confunditur. Ita Dominus Jesus Christus nos significavit, nos ad se pertinere voluit; mysterium pacis et unitatis nostrae in sua mensa consecravit. Qui accipit mysterium unitatis, et non servat (al. tenet) vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed testimonium contra se. » 26. Arbitror, sancte frater, disputationem nostram, praeclari doctoris Augustini sermone firmatam, nec cuiquam esse aliquatenus ambigendum, tunc unumquemque fidelium corporis sanguinisque Dominici participem fieri, quando in baptismate membrum", + "candidate_score": 0.71422, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_72_74", + "bdc_text": "Docet quoque me experientia tranquillitatem conscientiae secus comparari non posse quam hoc modo . Humana legi de coena usque ad satietatem Adagia , 2 , 8 , 73 ( ASD II/4 196 , Nr. 1773). , imo usque ad nauseam , verum nihil inde quietis conscientiae . Divina legi et pacem adeptus sum contra insultus et hominum et satanę ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_708", + "psc_text": "hostiam Deo in odorem suavitatis (Ephes. V, 2) . In hoc mediatore Dei et hominum, et humanae naturae status reparatus est, et implendae legis est consummatus effectus ( al. affectus): quia nec sibi ad virtutem sufficere ullatenus potuit naturalis infirmitas, quae utique ex quo omnes dies nostri defecerunt, et in ira Dei defecimus (Psal. LXXXIX, 9), lumine simul et virtute privata, in tantum caeca sine lege peccat, ut peccare se nesciat. Propter quod dicitur: Concupiscentiam nesciebam, nisi lex diceret: Non concupisces (Rom. VII, 7) . Legalis quoque auditus non solum neminem de potestate tenebrarum eripuit, quin etiam peccatoribus cumulum praevaricationis adjecit. Sine gratia quippe fidei gravius lex agnita quam ignota condemnat. Ubi quantum ignorantia peccati minuitur, tantum reatus peccatoris augetur. Ideo Apostolus ait: Lex enim iram operatur; ubi enim non est lex, nec praevaricatio (Rom. IV, 15) . Idem quoque dicit Quia lex propter transgressionem posita est (Galat. III, 19)", + "candidate_score": 0.713428, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_371", + "psc_text": "sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit, jam de calice quid intelligeremus, etiam hoc dictum satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis multa grana in unum consperguntur; tanquam illud fiat quod de fidelibus ait Scriptura sancta: Erat illis anima [una] et cor unum in Deum (Act. IV, 32); sic et de vino, fratres, recolite unde sit unum. Grana multa pendent ad botrum, sed liquor granorum in unitate confunditur. Ita Dominus Jesus Christus nos significavit, nos ad se pertinere voluit; mysterium pacis et unitatis nostrae in sua mensa consecravit. Qui accipit mysterium unitatis, et non servat (al. tenet) vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed testimonium contra se. » 26. Arbitror, sancte frater, disputationem nostram, praeclari doctoris Augustini sermone firmatam, nec cuiquam esse aliquatenus ambigendum, tunc unumquemque fidelium corporis sanguinisque Dominici participem fieri, quando in baptismate membrum", + "candidate_score": 0.711536, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_368", + "psc_text": "panis est, et calix; quod vobis etiam oculi vestri renuntiant. Quod autem fides 227 vestra postulat instruenda, panis est corpus Christi, calix sanguis Christi. Breviter quidem hoc dictum est, quod fidei forte sufficiat; sed fides instructionem desiderat. Dicit enim propheta: Nisi credideritis, non intelligetis (Isa. VII, 9). Potestis ergo modo dicere mihi: Praecepisti ut credamus; expone ut intelligamus. Potest enim in animo cujuspiam cogitatio talis oboriri. Dominus noster Jesus Christus novimus unde acceperit carnem, de Virgine Maria: infans lactatus est, nutritus est, crevit, ad juvenilem aetatem perductus est, a Judaeis persecutionem passus est, ligno suspensus est, in ligno interfectus est, de ligno depositus est, sepultus est, tertia die resurrexit, quo die voluit in coelum ascendit. Illuc levavit corpus suum, unde est venturus ut judicet vivos et mortuos. Ibi est modo sedens ad dexteram Patris. Quomodo est panis corpus ejus, et calix, vel quod habet calix quomodo est sanguis ejus? Ista,", + "candidate_score": 0.711248, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_61_63", + "bdc_text": "- Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl.", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_601", + "psc_text": "Filius hominis qui est in coelo (Joan. III, 13) . Quapropter et Deum Verbum passum carne, et crucifixum carne, et sepultum carne secundum beatum Cyrillum profitemur dicentem (Anath. XIII): « Si quis non confitetur Deum Verbum passum carne, crucifixum carne, et mortem carne gustasse, factumque primogenitum ex mortuis, secundum quod est vita et vivificator tanquam Deus, anathema sit. 9. Similiter etiam hominem Christum dicimus Verbum, secundum illud beati Joannis: Quod fuit ab initio, quod audivimus, quod vidimus oculis nostris, quod perspeximus, et manus nostrae tractaverunt de Verbo vitae (I Joan. I, 1) . Neque enim Verbum secundum deitatis suae naturam tractari potuit manibus humanis, nisi fieret homo. Est etiam procul dubio puer ille quem beata Virgo genuit, quem pannis involvit, quem in praesepio collocavit, quem octavo die circumcidit, quem Simeon vir justus propriis amplexatus est gremiis, quem subjectum parentibus evangelistae referunt, quem profecisse aetate et sapientia (Luc. II, 52) protestantur,", + "candidate_score": 0.702675, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175_177", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 . September 1531 , publiziert zusammen mit Oekolampads \"Enarratio in evangelium Matthaei\" , Basel 1536 , S. 192f , von Myconius herausgegeben und mit einer Vorrede versehen ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 183 ) ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_542", + "psc_text": "cum eo; et ait illis: Desiderio desideravi hoc pascha manducare vobiscum antequam patiar (Luc. XXII, 14) . Manducavit ergo pascha quo passurus significabatur, antequam pro nobis voluntarie pateretur. Est autem etiam in ipsis dominicis sermonibus aliquid quod attentius est a fidelibus agnoscendum, in quo utriusque Testamenti potest apparere discretio. Beatus enim Lucas de calice quem primitus nominavit, ita dicit: Et accepto calice, gratias egit et dixit: Accipite et dividite inter vos; de pane vero et calice postea loquens ait: Et accepto pane gratias egit, et fregit, et dedit eis dicens: Hoc est corpus meum quod pro vobis datur; hoc facite in meam commemorationem. Similiter et calicem postquam coenavit, dicens: Hic calix Novum Testamentum est in sanguine meo qui pro vobis funditur (Luc. XXII, 17-19) . Non mihi videtur inaniter hic ab ipsa Dei sapientia verborum quaedam facta discretio; quandoquidem primum calicem sic accipiendum dedit, ut praeciperet dividendum, dicens: Accipite, et", + "candidate_score": 0.697919, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_49", + "bdc_text": "„In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_363", + "psc_text": "Salvatoris qua dixit: Nisi manducaveritis carnem Filii hominis et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis (Joan. VI, 54) . Quod quisquis non solum secundum veritatis mysteria, sed secundum 226 mysterii veritatem considerare poterit, in ipso lavacro sanctae regenerationis hoc fieri providebit. Quid enim agitur sacramento sancti baptismatis, nisi ut credentes membra Domini nostri Jesu Christi fiant, et ad compagem corporis ejus ecclesiastica unitate pertineant? Ipsis enim dicit beatus Apostolus: Vos estis corpus Christi, membra de membro (I Cor. XII, 27) . Quos ostendit non solum ipsius sacrificii participes, sed ipsum sanctum sacrificium esse, dum eos jubet vivam hostiam seipsos Deo, humiliter exhibere, dicens: Obsecro itaque vos, fratres, per misericordiam Dei, ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem (Rom. XII, 1) . Quod etiam sanctus Petrus similiter docens, ait: Et vos tanquam lapides vivi aedificati in domos spiritales, in sacerdotium sanctum, offerentes spiritales hostias acceptabiles Deo per", + "candidate_score": 0.69531, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_47_49", + "bdc_text": "s. HBBW V , Nr. 673 , 33-35 . qualiter nos simul scripsimus in haec verba : „In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_363", + "psc_text": "Salvatoris qua dixit: Nisi manducaveritis carnem Filii hominis et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis (Joan. VI, 54) . Quod quisquis non solum secundum veritatis mysteria, sed secundum 226 mysterii veritatem considerare poterit, in ipso lavacro sanctae regenerationis hoc fieri providebit. Quid enim agitur sacramento sancti baptismatis, nisi ut credentes membra Domini nostri Jesu Christi fiant, et ad compagem corporis ejus ecclesiastica unitate pertineant? Ipsis enim dicit beatus Apostolus: Vos estis corpus Christi, membra de membro (I Cor. XII, 27) . Quos ostendit non solum ipsius sacrificii participes, sed ipsum sanctum sacrificium esse, dum eos jubet vivam hostiam seipsos Deo, humiliter exhibere, dicens: Obsecro itaque vos, fratres, per misericordiam Dei, ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem (Rom. XII, 1) . Quod etiam sanctus Petrus similiter docens, ait: Et vos tanquam lapides vivi aedificati in domos spiritales, in sacerdotium sanctum, offerentes spiritales hostias acceptabiles Deo per", + "candidate_score": 0.693762, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_173", + "bdc_text": "„In his“ , inquit , „quę ad sacramentum pertinent coenae , confiteor animas nostras - per fidem in mortem IesuIn der Vorlage in Versahen .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_601", + "psc_text": "Filius hominis qui est in coelo (Joan. III, 13) . Quapropter et Deum Verbum passum carne, et crucifixum carne, et sepultum carne secundum beatum Cyrillum profitemur dicentem (Anath. XIII): « Si quis non confitetur Deum Verbum passum carne, crucifixum carne, et mortem carne gustasse, factumque primogenitum ex mortuis, secundum quod est vita et vivificator tanquam Deus, anathema sit. 9. Similiter etiam hominem Christum dicimus Verbum, secundum illud beati Joannis: Quod fuit ab initio, quod audivimus, quod vidimus oculis nostris, quod perspeximus, et manus nostrae tractaverunt de Verbo vitae (I Joan. I, 1) . Neque enim Verbum secundum deitatis suae naturam tractari potuit manibus humanis, nisi fieret homo. Est etiam procul dubio puer ille quem beata Virgo genuit, quem pannis involvit, quem in praesepio collocavit, quem octavo die circumcidit, quem Simeon vir justus propriis amplexatus est gremiis, quem subjectum parentibus evangelistae referunt, quem profecisse aetate et sapientia (Luc. II, 52) protestantur,", + "candidate_score": 0.689274, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_368", + "psc_text": "panis est, et calix; quod vobis etiam oculi vestri renuntiant. Quod autem fides 227 vestra postulat instruenda, panis est corpus Christi, calix sanguis Christi. Breviter quidem hoc dictum est, quod fidei forte sufficiat; sed fides instructionem desiderat. Dicit enim propheta: Nisi credideritis, non intelligetis (Isa. VII, 9). Potestis ergo modo dicere mihi: Praecepisti ut credamus; expone ut intelligamus. Potest enim in animo cujuspiam cogitatio talis oboriri. Dominus noster Jesus Christus novimus unde acceperit carnem, de Virgine Maria: infans lactatus est, nutritus est, crevit, ad juvenilem aetatem perductus est, a Judaeis persecutionem passus est, ligno suspensus est, in ligno interfectus est, de ligno depositus est, sepultus est, tertia die resurrexit, quo die voluit in coelum ascendit. Illuc levavit corpus suum, unde est venturus ut judicet vivos et mortuos. Ibi est modo sedens ad dexteram Patris. Quomodo est panis corpus ejus, et calix, vel quod habet calix quomodo est sanguis ejus? Ista,", + "candidate_score": 0.687463, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_215_217", + "bdc_text": "Et scio bona et proba ingenia taliter inde moveri , ut timor sit , ne tandem prorsus ab omni bonitate atque adeo a salute propter contentiones istas removeantur . Tales sumus ministri Christi et ecclesię , quibus dum exędificare commissum est , nil nisi demolimur . Dominus lumen gratiae suae , quod tam splendide in cordibus multorum accenderat et nunc ob spiritum superbiae non parum incipit deficere , benignitate sua restituat et conservet ad sanctificationem nominis sui et ad nostram salutem .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_562", + "psc_text": "Ubi primum, dilectissimi fratres, debetis agnoscere, imo vos 270 non ambigimus agnovisse, ad hoc divinitus ista permitti, ut hinc divinae gratiae virtus documento possit judicii manifestioris intelligi. Quandoquidem ipsa gratia nullatenus agnoscitur nisi detur: quae quandiu non est in homine, tandiu necesse est ut ei aut sermone repugnet, aut opere. Nam sermone repugnat gratiae Dei, qui sensum gerit fidei Christianae contrarium; repugnat autem opere, qui in moribus suis Christianae vitae non retinet institutum. Hoc quippe in homine agit gratia divinitus data, ut animus, dono fidei caritatisque percepto ( al. praecepto), et sermonem bonum proferat, et studio bonae operationis insistat. Quod fidelibus divinitus dari, beatus et ostendit et poposcit Apostolus dicens: Ipse autem Dominus noster Jesus Christus, et Deus et Pater noster, qui dilexit nos, et dedit consolationem aeternam, et spem bonam in gratia, exhortetur corda vestra, et confirmet in omni opere bono et sermone (II Thess. II, 16, 17) .", + "candidate_score": 0.682949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_60_62", + "bdc_text": "Pollet , Bucer II 368 , 23-369 , 2 . - Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_368", + "psc_text": "panis est, et calix; quod vobis etiam oculi vestri renuntiant. Quod autem fides 227 vestra postulat instruenda, panis est corpus Christi, calix sanguis Christi. Breviter quidem hoc dictum est, quod fidei forte sufficiat; sed fides instructionem desiderat. Dicit enim propheta: Nisi credideritis, non intelligetis (Isa. VII, 9). Potestis ergo modo dicere mihi: Praecepisti ut credamus; expone ut intelligamus. Potest enim in animo cujuspiam cogitatio talis oboriri. Dominus noster Jesus Christus novimus unde acceperit carnem, de Virgine Maria: infans lactatus est, nutritus est, crevit, ad juvenilem aetatem perductus est, a Judaeis persecutionem passus est, ligno suspensus est, in ligno interfectus est, de ligno depositus est, sepultus est, tertia die resurrexit, quo die voluit in coelum ascendit. Illuc levavit corpus suum, unde est venturus ut judicet vivos et mortuos. Ibi est modo sedens ad dexteram Patris. Quomodo est panis corpus ejus, et calix, vel quod habet calix quomodo est sanguis ejus? Ista,", + "candidate_score": 0.677241, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_142_144", + "bdc_text": "\"Illa [ sc . signa ] autem non sunt nisi ipsummet corpus et ille ipse sanguis Christi ; non figura vel corporis vel sanguinis , sed corpus , quod traditum est et passum pro peccatis meis\" ( Oekolampad BA I 362f) .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_548", + "psc_text": "gratias agimus Deo in oblatione corporis et sanguinis Christi, cognoscamus non adhuc occidendum Christum pro nostris 266 iniquitatibus, sed occisum; nec redimendos nos illo sanguine, sed redemptos. Vera est enim beati Petri praedicatio, dicentis: Non enim corruptibilibus argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis, sed pretioso sanguine quasi Agni incontaminati et immaculati Christi (I Petr. I, 18) . 45. Dividit ergo sancta Ecclesia figuras a veritate, umbras a corpore: quod eam sancti apostoli docuerunt, qui dividendum inter se illum calicem a Domino salubriter acceperunt. Hujus autem calicis ideo divisionem Dominus discipulis dedit, quia ipsis docentibus sancta Ecclesia cognitionem hujus divisionis accepit. Dicit autem ut inter se dividant, id est, ut in unitate spiritus et vinculo pacis, sacramenta Testamenti Novi sacramentorum veterum cessatione distinguant: quod in calice Testamenti Novi non praecipit ab apostolis fieri. In Novo enim Testamento non est sacramentorum divisio, sed donorum, quae non in", + "candidate_score": 0.674697, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_72_74", + "bdc_text": "Docet quoque me experientia tranquillitatem conscientiae secus comparari non posse quam hoc modo . Humana legi de coena usque ad satietatem Adagia , 2 , 8 , 73 ( ASD II/4 196 , Nr. 1773). , imo usque ad nauseam , verum nihil inde quietis conscientiae . Divina legi et pacem adeptus sum contra insultus et hominum et satanę ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_165", + "psc_text": "quia etsi habemus ex dono Dei ut mente serviamus legi Dei, habemus tamen ex reliquiis peccati ut carne serviamus legi peccati. Propter quod Apostolus dicit: Igitur ipse ego mente servio legi Dei, carne autem legi peccati (Rom. VII, 25) . 12. Omnis enim qui nunc juste vivit, carne quidem servit legi peccati, dum in se nasci carnalem concupiscentiam sentit: mente autem servit legi Dei, quia eidem carnali concupiscentiae non consentit. Carne servimus legi peccati, dum filii Babylonis nascentes inquietant animam nostram; sed mente servimus legi Dei, cum iidem parvuli Babylonis eliduntur ad petram. Babylon enim confusio interpretatur, cujus filia est omnis carnalis cupiditas quam cordis confusio generat. Quandiu 181 autem in corpore peregrinamur a Domino, partus suos nobis ingerit ista confusio. Ex ipsa quippe confusione omnis prava cogitatio nascitur, quae parvula tunc ad petram eliditur, dum celeri recordatione atque opitulatione Christi superata calcatur. CAP. VII. Et gratias agere, et continuas", + "candidate_score": 0.671615, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_2_4", + "bdc_text": "februarii datas Oben Nr. 1846 . non quidem ut antehac , sed forma nova , qua hactenus non es usus , et scripsisti ministrorum et fratrum omnium nomine . Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_187", + "psc_text": "acceptam. Suggestione fratris communis accepta, quaeso ut adjutrix adsit vestrae caritatis industria. Obsecro ut libros quos opus habemus, servi tui describant de codicibus vestris. EPISTOLA VI. AD THEODORUM SENATOREM. De conversione a saeculo. Domino illustri, et merito insigni, ac praestantissimo filio THEODORO, FULGENTIUS, servorum Christi famulus, in Domino salutem. 186 CAPUT PRIMUM. Occasio scribendae epistolae. --1. Ut ignotus corpore audeam epistolari tibi meam notitiam inferre sermone, quaeso ne impudentiae deputes, neve importunitati opus caritatis assignes. Ad scribendum namque, primum sancti fratris Romuli dulcis epistola, deinde fratrum exinde venientium, qui a vobis in Domino benigne suscepti sunt, eo me magis suasio compulit, quo vestri spiritalis propositi cognitio libentius invitavit. Retulerunt quippe quod Christi compulsus affectu, nostri nominis in colloquio benigne feceris mentionem, dicens te nostra epistola delectari. Libens igitur feci, quod te velle libenter agnovi, malens incultus videri sermone, quam esse frigidus caritate, domine illustris, et merito insignis, ac praestantissime fili.", + "candidate_score": 0.664438, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_199_201", + "bdc_text": "Credo et in mortis articulo nihil aliud subvenire posse . Quamobrem dictum illud Solo [monis ] iuge est et in corde et in ore meo : „Qui ambulat simpliciter , ambulat confidenter “ [ Spr 10 , 9 ] .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_627", + "psc_text": "in illis ambulemus (Ibid., 10) . In eis vos Deo dirigento ambulare, ipso rerum gaudemus effectu. Sollicitudine quippe non pigri, et Spiritu ferventes (Rom. XII, 11) , quo devotione laudabiliore Domino servitis, eo caritas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta, nos instigat pro fidei communione plenius agnoscenda vestri consilii secreta perquirere. Quia igitur sermo Dei non est alligatus (II Tim. II, 9), qui vivus est et efficax (Heb. IV, 12), idcirco nos quoque ea quae de incarnatione ac dispensatione Domini nostri Jesu Christi, et de gratia (quae gratis indignis ita tribuitur, ut ipsa in nobis, et exordium, et profectum bonae voluntatis operetur), canonicorum sancta auctoritate voluminum, paternorum quoque dictorum doctrina atque institutione percipimus et tenemus, vestrae caritati rescripte indice demonstrabimus, confidentes in Domino, a quo et fides infunditur, ut corde credamus ad justitiam, et sermo datur ut ore confiteamur ad salutem (Rom. X, 10), quod nostrum", + "candidate_score": 0.66364, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_73", + "bdc_text": "Humana legi de coena usque ad satietatem Adagia , 2 , 8 , 73 ( ASD II/4 196 , Nr. 1773). , imo usque ad nauseam , verum nihil inde quietis conscientiae .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_708", + "psc_text": "hostiam Deo in odorem suavitatis (Ephes. V, 2) . In hoc mediatore Dei et hominum, et humanae naturae status reparatus est, et implendae legis est consummatus effectus ( al. affectus): quia nec sibi ad virtutem sufficere ullatenus potuit naturalis infirmitas, quae utique ex quo omnes dies nostri defecerunt, et in ira Dei defecimus (Psal. LXXXIX, 9), lumine simul et virtute privata, in tantum caeca sine lege peccat, ut peccare se nesciat. Propter quod dicitur: Concupiscentiam nesciebam, nisi lex diceret: Non concupisces (Rom. VII, 7) . Legalis quoque auditus non solum neminem de potestate tenebrarum eripuit, quin etiam peccatoribus cumulum praevaricationis adjecit. Sine gratia quippe fidei gravius lex agnita quam ignota condemnat. Ubi quantum ignorantia peccati minuitur, tantum reatus peccatoris augetur. Ideo Apostolus ait: Lex enim iram operatur; ubi enim non est lex, nec praevaricatio (Rom. IV, 15) . Idem quoque dicit Quia lex propter transgressionem posita est (Galat. III, 19)", + "candidate_score": 0.661603, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_179_181", + "bdc_text": "Oekolampad BA II 689 , Nr. 935 . Die Wörter \"et vino \" und \"vere\" ( vor \"adesse\" ) hat Myconius hier selbst hinzugefügt . Igitur dum ego adserui inter illos duos convenire , de placido dixi Oecolampadio , non de contendente , de altero quoque non certe ut , dum sua impellitur vehementia , sermonibusque utitur hyperbolicis contra hostes suos , sed uti confessus est ad nos omnes in Helvetiis .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_557", + "psc_text": "de ejus 268 passione facta fuerant indicassent, tunc ipse dixit ad eos: O stulti et tardi corde ad credendum in omnibus quae locuti sunt prophetae (Luc. XXIV, 25) ! Vide, quaeso, quemadmodum vinum novum veterescit, ut cum suavitate bibatur. Adjecit ergo Dominus. Nonne hoc oportuit pati Christum, et ita intrare in gloriam suam (Ibid., 26) ? Ubi sanctus evangelista quemadmodum vinum novum cum suavitate bibendum illis veteresceret ait: Et incipiens a Moyse et omnibus prophetis, interpretabatur illis in omnibus scripturis quae de ipso erant (Ibid., 27) . Deinde conceptum ex vino veterescente novitatis ac suavitatis ardorem, ipsi postmodum ostenderunt, dicentes: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis dum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas (Ibid., 32) ? Hoc denuo fecit dicens: Haec sunt verba quae locutus sum ad vos cum adhuc essem vobiscum; quoniam necesse est impleri omnia quae scripta sunt in lege Moysi, et prophetis, et Psalmis de", + "candidate_score": 0.654316, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_122", + "bdc_text": "Homuncio quidam Vgl . oben Nr. 1848 , 9. 17f. Mit dem \"kleinen Mann\" mag Martin Borrhaus gemeint sein :", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_265", + "psc_text": "est angelorum; in ea natura Patre minor est idem Filius, in qua Redemptor est hominum. In ea natura Patri aequalis est Filius, in qua ab initio creaturae adoratur et laudatur ab angelis. In ea natura Filius minor est Patre in qua est minoratus paulo minus ab angelis. CAP. VII. Minoratio in Christo ad naturam humamanam pertinet. --15. Apostolica quippe auctoritas hujus minorationis non destitit demonstrare mysterium, dicens, Eum autem, qui modico quam angeli minoratus est, videmus Jesum propter passionem mortis gloria et honore coronatum (Hebr. II, 9) . Superius autem cujus naturae sit haec assignanda minoratio, evidenter ostensum est, quando illud testimonium prophetae prolatum est, quo dicitur: Domine, quid est homo, quod memor es ejus; aut filius hominis, quoniam visitas eum? Minorasti eum paulo minus ab angelis (Psal. VIII, 5) . Dei ergo Filius ante susceptionem carnis, cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo", + "candidate_score": 0.649184, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_120_122", + "bdc_text": "Theophil Burc khardt- Biedermann , Bonifacius Amerbach und die Reformation , Basel 1894 , S. 94f. . De Oecolampadio vero quę adieci , hanc causam habuerunt : Homuncio quidam Vgl . oben Nr. 1848 , 9. 17f. Mit dem \"kleinen Mann\" mag Martin Borrhaus gemeint sein :", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_265", + "psc_text": "est angelorum; in ea natura Patre minor est idem Filius, in qua Redemptor est hominum. In ea natura Patri aequalis est Filius, in qua ab initio creaturae adoratur et laudatur ab angelis. In ea natura Filius minor est Patre in qua est minoratus paulo minus ab angelis. CAP. VII. Minoratio in Christo ad naturam humamanam pertinet. --15. Apostolica quippe auctoritas hujus minorationis non destitit demonstrare mysterium, dicens, Eum autem, qui modico quam angeli minoratus est, videmus Jesum propter passionem mortis gloria et honore coronatum (Hebr. II, 9) . Superius autem cujus naturae sit haec assignanda minoratio, evidenter ostensum est, quando illud testimonium prophetae prolatum est, quo dicitur: Domine, quid est homo, quod memor es ejus; aut filius hominis, quoniam visitas eum? Minorasti eum paulo minus ab angelis (Psal. VIII, 5) . Dei ergo Filius ante susceptionem carnis, cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo", + "candidate_score": 0.644291, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_122", + "bdc_text": "Homuncio quidam Vgl . oben Nr. 1848 , 9. 17f. Mit dem \"kleinen Mann\" mag Martin Borrhaus gemeint sein :", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_266", + "psc_text": "illud testimonium prophetae prolatum est, quo dicitur: Domine, quid est homo, quod memor es ejus; aut filius hominis, quoniam visitas eum? Minorasti eum paulo minus ab angelis (Psal. VIII, 5) . Dei ergo Filius ante susceptionem carnis, cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo (Philip. II, 6) , quia in illa forma Dei, Filius aequalis est Patri; quod si minor esset, in eadem forma Dei non esset: sed in forma Dei Filium esse apostolica testatur auctoritas. Ideo ergo aequalem Deo esse, non illi rapina fuerat, sed natura; quia in forma veri Dei non nisi verus esse potuit Deus, et divinae formae unitas ipsa est deitatis unius naturalis aequalitas. Ubi ergo formae unitas in natura erat, aequalitas rapina non erat. Naturalis autem divinitatis aequalitas, quae in forma Dei erat, auferri Deo vero non poterat. 16. Inde est quod, retinens veritatem divinitatis, et veritatem accipiens carnis,", + "candidate_score": 0.641441, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_122_124", + "bdc_text": "Homuncio quidam Vgl . oben Nr. 1848 , 9. 17f. Mit dem \"kleinen Mann\" mag Martin Borrhaus gemeint sein : \"Erat Borrhaus staturae pusillae , corpore autem robusto atque obeso\" ; s. Athenae rauricae 25 ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_265", + "psc_text": "est angelorum; in ea natura Patre minor est idem Filius, in qua Redemptor est hominum. In ea natura Patri aequalis est Filius, in qua ab initio creaturae adoratur et laudatur ab angelis. In ea natura Filius minor est Patre in qua est minoratus paulo minus ab angelis. CAP. VII. Minoratio in Christo ad naturam humamanam pertinet. --15. Apostolica quippe auctoritas hujus minorationis non destitit demonstrare mysterium, dicens, Eum autem, qui modico quam angeli minoratus est, videmus Jesum propter passionem mortis gloria et honore coronatum (Hebr. II, 9) . Superius autem cujus naturae sit haec assignanda minoratio, evidenter ostensum est, quando illud testimonium prophetae prolatum est, quo dicitur: Domine, quid est homo, quod memor es ejus; aut filius hominis, quoniam visitas eum? Minorasti eum paulo minus ab angelis (Psal. VIII, 5) . Dei ergo Filius ante susceptionem carnis, cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo", + "candidate_score": 0.63764, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_201", + "bdc_text": "„Qui ambulat simpliciter , ambulat confidenter “ [ Spr 10 , 9 ] .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_627", + "psc_text": "in illis ambulemus (Ibid., 10) . In eis vos Deo dirigento ambulare, ipso rerum gaudemus effectu. Sollicitudine quippe non pigri, et Spiritu ferventes (Rom. XII, 11) , quo devotione laudabiliore Domino servitis, eo caritas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta, nos instigat pro fidei communione plenius agnoscenda vestri consilii secreta perquirere. Quia igitur sermo Dei non est alligatus (II Tim. II, 9), qui vivus est et efficax (Heb. IV, 12), idcirco nos quoque ea quae de incarnatione ac dispensatione Domini nostri Jesu Christi, et de gratia (quae gratis indignis ita tribuitur, ut ipsa in nobis, et exordium, et profectum bonae voluntatis operetur), canonicorum sancta auctoritate voluminum, paternorum quoque dictorum doctrina atque institutione percipimus et tenemus, vestrae caritati rescripte indice demonstrabimus, confidentes in Domino, a quo et fides infunditur, ut corde credamus ad justitiam, et sermo datur ut ore confiteamur ad salutem (Rom. X, 10), quod nostrum", + "candidate_score": 0.637601, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_178_180", + "bdc_text": "gedruckt in : Oekolampad BA II 689 , Nr. 935 . Die Wörter \"et vino \" und \"vere\" ( vor \"adesse\" ) hat Myconius hier selbst hinzugefügt .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_557", + "psc_text": "de ejus 268 passione facta fuerant indicassent, tunc ipse dixit ad eos: O stulti et tardi corde ad credendum in omnibus quae locuti sunt prophetae (Luc. XXIV, 25) ! Vide, quaeso, quemadmodum vinum novum veterescit, ut cum suavitate bibatur. Adjecit ergo Dominus. Nonne hoc oportuit pati Christum, et ita intrare in gloriam suam (Ibid., 26) ? Ubi sanctus evangelista quemadmodum vinum novum cum suavitate bibendum illis veteresceret ait: Et incipiens a Moyse et omnibus prophetis, interpretabatur illis in omnibus scripturis quae de ipso erant (Ibid., 27) . Deinde conceptum ex vino veterescente novitatis ac suavitatis ardorem, ipsi postmodum ostenderunt, dicentes: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis dum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas (Ibid., 32) ? Hoc denuo fecit dicens: Haec sunt verba quae locutus sum ad vos cum adhuc essem vobiscum; quoniam necesse est impleri omnia quae scripta sunt in lege Moysi, et prophetis, et Psalmis de", + "candidate_score": 0.634274, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_180", + "bdc_text": "Die Wörter \"et vino \" und \"vere\" ( vor \"adesse\" ) hat Myconius hier selbst hinzugefügt .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_557", + "psc_text": "de ejus 268 passione facta fuerant indicassent, tunc ipse dixit ad eos: O stulti et tardi corde ad credendum in omnibus quae locuti sunt prophetae (Luc. XXIV, 25) ! Vide, quaeso, quemadmodum vinum novum veterescit, ut cum suavitate bibatur. Adjecit ergo Dominus. Nonne hoc oportuit pati Christum, et ita intrare in gloriam suam (Ibid., 26) ? Ubi sanctus evangelista quemadmodum vinum novum cum suavitate bibendum illis veteresceret ait: Et incipiens a Moyse et omnibus prophetis, interpretabatur illis in omnibus scripturis quae de ipso erant (Ibid., 27) . Deinde conceptum ex vino veterescente novitatis ac suavitatis ardorem, ipsi postmodum ostenderunt, dicentes: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis dum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas (Ibid., 32) ? Hoc denuo fecit dicens: Haec sunt verba quae locutus sum ad vos cum adhuc essem vobiscum; quoniam necesse est impleri omnia quae scripta sunt in lege Moysi, et prophetis, et Psalmis de", + "candidate_score": 0.634249, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_122_124", + "bdc_text": "Homuncio quidam Vgl . oben Nr. 1848 , 9. 17f. Mit dem \"kleinen Mann\" mag Martin Borrhaus gemeint sein : \"Erat Borrhaus staturae pusillae , corpore autem robusto atque obeso\" ; s. Athenae rauricae 25 ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_266", + "psc_text": "illud testimonium prophetae prolatum est, quo dicitur: Domine, quid est homo, quod memor es ejus; aut filius hominis, quoniam visitas eum? Minorasti eum paulo minus ab angelis (Psal. VIII, 5) . Dei ergo Filius ante susceptionem carnis, cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo (Philip. II, 6) , quia in illa forma Dei, Filius aequalis est Patri; quod si minor esset, in eadem forma Dei non esset: sed in forma Dei Filium esse apostolica testatur auctoritas. Ideo ergo aequalem Deo esse, non illi rapina fuerat, sed natura; quia in forma veri Dei non nisi verus esse potuit Deus, et divinae formae unitas ipsa est deitatis unius naturalis aequalitas. Ubi ergo formae unitas in natura erat, aequalitas rapina non erat. Naturalis autem divinitatis aequalitas, quae in forma Dei erat, auferri Deo vero non poterat. 16. Inde est quod, retinens veritatem divinitatis, et veritatem accipiens carnis,", + "candidate_score": 0.633488, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_96", + "bdc_text": "Pręsentem dico suo modo , non absentem nisi ratione carnali .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_662", + "psc_text": "Et ego claritatem quam dedisti mihi, dedi illis (Joan. XVII, 22) . Verbum igitur caro factum unus et plenus est Christus. Carnis autem nomine totus hic accipiendus est homo, id est anima rationalis et caro. Christus enim Dei Filius, sicut veram et sine peccato accepit carnem nostram, sic veram et sine peccato accepit animam suam. Et carnem quidem nostram cum conditione humanae mortalitatis induit, animam vero nostram cum infirmitatibus sine macula humanae iniquitatis accepit, ut divinitas Christi per suam virtutem in anima sua infirmitates nostras portans, sine peccato justitiam custodiret, et per eam etiam ab ipsa carne sua mortalitatis supplicium dono resurrectionis auferret. Ideo Christus surgens ex mortuis jam non moritur; et mors illi ultra non dominabitur (Rom. VI, 9) . CAP. IX. Secundum Scripturae consuetudinem nomine carnis aut animae saepe totus homo intelligitur. --17. Quia vero familiare est divinis eloquiis vocabulo carnis simul in homine carnem atque animam nuncupare,", + "candidate_score": 0.616954, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_194", + "bdc_text": "Quamvis , quod factum est , ingratum non sit , fuisset tamen illud gratissimum , quia amicissimum .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_92", + "psc_text": "sermonis aut operis placitum munus, quod ipse non fuerit gratuita benignitate largitus. Idcirco autem gratuita semper est Dei sancta largitio, quia humanorum meritorum nulla unquam praecedit exactio: quia etsi quod est bonum cujuslibet hominis meritum, ab ipso est utique a quo est omne datum optimum et omne donum perfectum (Jac. I, 17) : quod nec habere potest homo, nisi ab ipso fuerit datum, nec perseveranter habere, nisi fuerit ipso custode servatum. Ab ipso igitur posco reddi hujus debiti facultatem, a quo reddendi accepi voluntatem. Neque enim vel reddere aliquatenus vellem, nisi misericors ipse donaret ut vellem. Si quid itaque in hoc opere dixero quod placeat et sufficiat, vel, si non sufficiat, saltem placeat sancto desiderio tuo, non est meae indigentiae, sed divinae sufficientiae. Si quid vero forsitan ita dixero, ut nec sufficere tuo sancto possit desiderio, nec placere, non est sufficientiae divinae, sed indigentiae meae. Proinde Christiana caritas utrobique operis", + "candidate_score": 0.606825, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 15, + "cf_id": "cf036", + "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei", + "max_score": 0.718561, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_49", + "bdc_text": "„In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_178", + "psc_text": "et vivamus Deo (v. 11). Caritas enim Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis (Rom. V, 5) . Nam et ipsa participatio corporis et sanguinis Domini, cum ejus panem manducamus, et calicem bibimus, hoc utique nobis insinuat, ut moriamur mundo, et vitam nostram absconditam habeamus cum Christo in Deo, carnemque nostram 619 crucifigamus cum vitiis et concupiscentiis suis. Sic fit ut omnes fideles, qui Deum et proximum diligunt, etiamsi non bibant calicem corporeae passionis, bibant tamen calicem dominicae caritatis: quo inebriati, membra sua quae sunt super terram mortificent, et induti Dominum Jesum Christum, carnis curam non faciant in desideriis; neque contemplentur quae videntur, sed quae non videntur. Sic enim calix Domini bibitur, dum sancta caritas custoditur; sine qua, si corpus suum quisquam tradiderit ut ardeat, nihil ei prodest. Dono autem caritatis hoc nobis confertur, ut hoc in veritate simus, quod in sacrificio mystice celebramus.", + "candidate_score": 0.718561, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_48_50", + "bdc_text": "qualiter nos simul scripsimus in haec verba : „In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum . “ \"Confessio ecclesiae Tigurinae et Basileiensis\" , Zürich StA , E II 337 , 116v. , gedruckt in :", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_178", + "psc_text": "et vivamus Deo (v. 11). Caritas enim Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis (Rom. V, 5) . Nam et ipsa participatio corporis et sanguinis Domini, cum ejus panem manducamus, et calicem bibimus, hoc utique nobis insinuat, ut moriamur mundo, et vitam nostram absconditam habeamus cum Christo in Deo, carnemque nostram 619 crucifigamus cum vitiis et concupiscentiis suis. Sic fit ut omnes fideles, qui Deum et proximum diligunt, etiamsi non bibant calicem corporeae passionis, bibant tamen calicem dominicae caritatis: quo inebriati, membra sua quae sunt super terram mortificent, et induti Dominum Jesum Christum, carnis curam non faciant in desideriis; neque contemplentur quae videntur, sed quae non videntur. Sic enim calix Domini bibitur, dum sancta caritas custoditur; sine qua, si corpus suum quisquam tradiderit ut ardeat, nihil ei prodest. Dono autem caritatis hoc nobis confertur, ut hoc in veritate simus, quod in sacrificio mystice celebramus.", + "candidate_score": 0.714926, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_178", + "psc_text": "et vivamus Deo (v. 11). Caritas enim Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis (Rom. V, 5) . Nam et ipsa participatio corporis et sanguinis Domini, cum ejus panem manducamus, et calicem bibimus, hoc utique nobis insinuat, ut moriamur mundo, et vitam nostram absconditam habeamus cum Christo in Deo, carnemque nostram 619 crucifigamus cum vitiis et concupiscentiis suis. Sic fit ut omnes fideles, qui Deum et proximum diligunt, etiamsi non bibant calicem corporeae passionis, bibant tamen calicem dominicae caritatis: quo inebriati, membra sua quae sunt super terram mortificent, et induti Dominum Jesum Christum, carnis curam non faciant in desideriis; neque contemplentur quae videntur, sed quae non videntur. Sic enim calix Domini bibitur, dum sancta caritas custoditur; sine qua, si corpus suum quisquam tradiderit ut ardeat, nihil ei prodest. Dono autem caritatis hoc nobis confertur, ut hoc in veritate simus, quod in sacrificio mystice celebramus.", + "candidate_score": 0.714838, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_173_175", + "bdc_text": "„In his“ , inquit , „quę ad sacramentum pertinent coenae , confiteor animas nostras - per fidem in mortem IesuIn der Vorlage in Versahen . - ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_278", + "psc_text": "possumus ei cujus templum sumus sacrificium non offerre, cum ipsa corpora nostra, quod templum est Spiritus sancti, hostiam vivam, sanctam, Deo placentem (Rom. XII, 1) , Paulus apostolus praecipiat exhiberi. Quomodo autem Spiritui sancto in pane et vino sacrificium Ecclesiae non offertur, quando ipsam Ecclesiam et templum et sacrificium ipse Spiritus habere cognoscitur? Nam ipse Salvator noster, qui pro nobis passus est, nobis relinquens exemplum, et qui est caput corporis Ecclesiae, ostendens in se quod agnoscamus in nobis, unum idemque corpus suum, non solum templum, verum etiam sacrificium fecit. Ipse quippe ait: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud (Joan. II, 19) . Quod evangelista Joannes exponens, ait: Hoc autem dicebat de templo corporis sui. Paulus autem apostolus semetipsum pro nobis Christum obtulisse sic commemorat: Estote itaque imitatores Dei, sicut filii carissimi; et ambulate in dilectione, sicut et Christus dilexit nos, et obtulit semetipsum pro nobis oblationem et", + "candidate_score": 0.710277, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_47_49", + "bdc_text": "s. HBBW V , Nr. 673 , 33-35 . qualiter nos simul scripsimus in haec verba : „In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_178", + "psc_text": "et vivamus Deo (v. 11). Caritas enim Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis (Rom. V, 5) . Nam et ipsa participatio corporis et sanguinis Domini, cum ejus panem manducamus, et calicem bibimus, hoc utique nobis insinuat, ut moriamur mundo, et vitam nostram absconditam habeamus cum Christo in Deo, carnemque nostram 619 crucifigamus cum vitiis et concupiscentiis suis. Sic fit ut omnes fideles, qui Deum et proximum diligunt, etiamsi non bibant calicem corporeae passionis, bibant tamen calicem dominicae caritatis: quo inebriati, membra sua quae sunt super terram mortificent, et induti Dominum Jesum Christum, carnis curam non faciant in desideriis; neque contemplentur quae videntur, sed quae non videntur. Sic enim calix Domini bibitur, dum sancta caritas custoditur; sine qua, si corpus suum quisquam tradiderit ut ardeat, nihil ei prodest. Dono autem caritatis hoc nobis confertur, ut hoc in veritate simus, quod in sacrificio mystice celebramus.", + "candidate_score": 0.706291, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_49_51", + "bdc_text": "„In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum . “ \"Confessio ecclesiae Tigurinae et Basileiensis\" , Zürich StA , E II 337 , 116v. , gedruckt in : Bizer , Abendmahlsstreit 90 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_178", + "psc_text": "et vivamus Deo (v. 11). Caritas enim Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis (Rom. V, 5) . Nam et ipsa participatio corporis et sanguinis Domini, cum ejus panem manducamus, et calicem bibimus, hoc utique nobis insinuat, ut moriamur mundo, et vitam nostram absconditam habeamus cum Christo in Deo, carnemque nostram 619 crucifigamus cum vitiis et concupiscentiis suis. Sic fit ut omnes fideles, qui Deum et proximum diligunt, etiamsi non bibant calicem corporeae passionis, bibant tamen calicem dominicae caritatis: quo inebriati, membra sua quae sunt super terram mortificent, et induti Dominum Jesum Christum, carnis curam non faciant in desideriis; neque contemplentur quae videntur, sed quae non videntur. Sic enim calix Domini bibitur, dum sancta caritas custoditur; sine qua, si corpus suum quisquam tradiderit ut ardeat, nihil ei prodest. Dono autem caritatis hoc nobis confertur, ut hoc in veritate simus, quod in sacrificio mystice celebramus.", + "candidate_score": 0.703425, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_69_71", + "bdc_text": "opus est officii . Doceo igitur simplex simpliciter et iuxta dominum et apostolos , a quorum verbis et sensu non discedo . Arbitror autem , quod hi sint loquuti forma optima , nedum simplicissima , et qui eos sequuntur , nequeant aberrare .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_331", + "psc_text": "quidem, recteque, et omnino sapienter secundum regulam veritatis est ab apostolis ordinatum. Dominus enim, qui verbum consummans et brevians fecit super terram, sicut in brevitate consummavit omnia praecepta legis (Rom. IX, 28), dicens, in illis duobus praeceptis dilectionis Dei et proximi totam legem prophetasque pendere (Matth. XXII, 40); sicut etiam in orationis brevitate perfecit, quidquid ad praesentis vitae auxilium, et ad futurae pertinebat effectum; sic etiam in Symboli brevitate, perfectum voluit per apostolos suos fidei sanctae ordinari tenorem, qui recte credentibus proficeret ad salutem. Est autem Symbolum quoddam verum pactum veraque collatio in cujus brevitate totius credulitatis Christianae summa consistit. Ubi tamen necessarius est rectus credentis animus, ne quod audit ad salutis effectum, ipse sibi velit ad mortis retorquere supplicium. Nam bona est et lex, si quis ea legitime utatur (I Tim. I, 8) . Quapropter inaniter tibi visum est, male intelligendo, ad tuum sensum velle rectitudinem Symboli retorquere, et", + "candidate_score": 0.702227, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_49", + "bdc_text": "„In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_176", + "psc_text": "beatus testatur Apostolus, dicens: Quoniam Dominus Jesus in qua nocte tradebatur, accepit panem, et gratias agens fregit et dixit: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur; hoc facite in meam commemorationem. Similiter et calicem postquam coenavit, dicens: Hic calix novum Testamentum est in meo sanguine; hoc facite, quotiescunque bibetis, in meam commemorationem. Quotiescunque enim manducabitis panem hunc, et calicem bibetis, mortem Domini annuntiabitis donec veniat (I Cor. II, 23 et seq.) . Ideo igitur sacrificium offertur, ut mors Domini annuntietur, et ejus fiat commemoratio, qui pro nobis posuit animam suam. Ipse autem ait: Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam quis ponat pro amicis suis (Joan. XV, 13) . Quoniam ergo Christus pro nobis caritate mortuus est, cum tempore sacrificii commemorationem mortis ejus facimus ( al. faciamus), caritatem nobis tribui per adventum sancti Spiritus postulamus: hoc suppliciter exorantes, ut per ipsam caritatem qua pro nobis Christus crucifigi dignatus", + "candidate_score": 0.692894, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_173", + "bdc_text": "„In his“ , inquit , „quę ad sacramentum pertinent coenae , confiteor animas nostras - per fidem in mortem IesuIn der Vorlage in Versahen .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_180", + "psc_text": "morti proximus postulavit, inter alia dicens: Pater sancte, serva eos in nomine tuo quos dedisti mihi, ut sint unum sicut et nos (Joan. XVII, 11) ; et paulo post: Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me; ut omnes unum sint, sicut tu Pater in me, et ego in te, ut et ipsi in nobis unum sint, et mundus credat quia ta me misisti. Et ego claritatem, quam mihi dedisti, dedi eis, ut sint unum sicut et nos unum sumus. Ego in eis, et tu in me, ut sint consummati in unum (Ibid., 20 et seq.) . Hoc ergo nobis poscimus, cum corpus et sanguinem Christi offerimus, quod nobis poposcit, quando se pro nobis offerre dignatus est Christus. Nam recense Evangelium, et invenies ipsum Redemptorem nostrum ista oratione completa ingressum in hortum, et statim Judaeorum manibus comprehensum. Attamen post coenam", + "candidate_score": 0.676366, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_166", + "bdc_text": "Confer , obsecro , locos ipse , et a mendacio vel tuo patrocinio liberabor non difficulter .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_362", + "psc_text": "hominibus in quo oporteat nos salvos fieri. Si vero istam doctrinam Petri ab illo praecepto Christi dixeris discrepare, hoc tibi reliquum est, ut non tam Petrum quam Spiritum sanctum dicas esse mentitum. Spiritu enim sancto repletus hoc dixit, et ab ipso utique quod praedicaret audivit. Cum autem in mendacio Petri mendacem dixeris Spiritum sanctum, continuo mendacem praedicabis et Christum. Ipse enim Spiritum veritatis a se promisit mittendum esse discipulis, ut eum Spiritum qui illos doceret in omnem veritatem. Quod si eos in aliquod mendacium Spiritus sanctus induxit, non solum ipsum mentitum asseris, qui veritati aliquid contrarium docuit; sed et Christum necesse est dicas esse mendacem, si non talem Spiritum misit qualem promisit. Si enim praedicationem illam beati Petri veracem esse negaveris, ipsum Christum (id est Veritatem) necesse est mendacii fatearis auctorem: ipse enim ait, loquens de Spiritu sancto: Non enim loquetur a semetipso, sed quaecunque audiet loquetur, et quae ventura", + "candidate_score": 0.651897, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_184", + "bdc_text": "De suggestu nanque nihil debet dici , nisi cuius et coram domino te non pudeat .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_355", + "psc_text": "Christus sine Domino Patre unus est Dominus. Quia Deus Pater et Dominus Jesus Christus naturaliter unus est Dominus Deus: plenitudinem deitatis naturaliter habens in plenitudine dominationis, et plenitudinem dominationis habens in plenitudine deitatis. Inde est quod beatus David dicit: Quis Deus praeter Dominum, aut quis Deus praeter Deum nostrum (Psal. XVII, 32) ? Tenor igitur Symboli in Patre et Filio unitatem deitatis ac dominationis ostendit, quando et Patrem, quem Deum dixit, non aliud quam Dominum; et Christum, quem Dominum dixit, non aliud quam Deum recte credentibus intimavit. De uno enim Deo 658 Patre natus unus Deus Jesus Christus, non aliud potuit nasci quam Deus: qui tamen unus Dominus naturaliter non esset, si natus de Domino non fuisset. Pater itaque Deus, qui Dominum genuit, verus cognoscitur Dominus; et Christus Dominus de Deo genitus, verus cognoscitur Deus; et Spiritus sanctus, unus idemque Patris et Filii Spiritus, quia unius naturae est cum Patre", + "candidate_score": 0.626933, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_184", + "bdc_text": "De suggestu nanque nihil debet dici , nisi cuius et coram domino te non pudeat .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_50", + "psc_text": "Dicit etiam David: Quis Deus praeter Dominum, aut quis Deus praeter Deum nostrum (Psal. XVII, 32) ? Iste autem Dominus Deus noster, soli sibi altare praecepit construi, soli sibi hostias imperat immolari, dicens: Altare de terra facietis mihi, et offeretis super illud holocausta et pacifica vestra (Exod. XX, 24) . Nam et in eodem libro dicitur: Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli (Exod. XXII, 20) . Quapropter, aut Patrem et Filium secundum divinam naturam unum Dominum Deum nostrum deposita infidelitate cognosce; aut dic Deo Patri exhibendum non esse quod soli Domino Deo nostro praecipiamur exhibere. Tu enim dixisti quia Deus noster est Filius, non est unus naturaliter Deus: dic nobis quem adorandum, et cui hostias existimes offerendas. Ei ne quem dicis Deum nostrum, aut ei quem Deum asseris Dei nostri? Necesse est autem ut secundum sensum tuum, aut praeceptum legis abjicias, si soli sacrificandum existimas Patri; aut si legi obtemperas,", + "candidate_score": 0.615096, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 16, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis", + "max_score": 0.715507, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_174_176", + "bdc_text": "- ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_68", + "psc_text": "2, c. Panis, § Vis scire)? Accipe quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblationem ascriptam, ratam, rationabilem, acceptabilem: quod figura est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi. Qui pridie quam pateretur, in sanctis manibus suis accepit panem, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, fregit, fractumque apostolis suis et discipulis suis tradidit dicens: Accipite, et edite ex hoc omnes; hoc est enim corpus meum, quod pro multis confringetur (Luc. XXII, 19) . 22. Similiter etiam calicem postquam coenatum est, pridie quam pateretur, accepit, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, apostolis suis et discipulis suis tradidit, dicens: Accipite, et bibite ex hoc omnes; hic est enim sanguis meus (Matth. XXVI, 27, 28) . Vide illa omnia. Illa verba evangelistae sunt usque ad Accipite, sive corpus, sive sanguinem. Inde verba sunt Christi: Accipite, et bibite", + "candidate_score": 0.715507, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_173_175", + "bdc_text": "„In his“ , inquit , „quę ad sacramentum pertinent coenae , confiteor animas nostras - per fidem in mortem IesuIn der Vorlage in Versahen . - ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_99", + "psc_text": "381 4. Ego sum, inquit, panis vivus qui de coelo descendi (Ibid., 41) . Sed caro non descendit e coelo, hoc est, carnem in terris assumpsit ex Virgine. Quomodo ergo descendit panis e coelo, et panis vivus? Quia idem Dominus noster Jesus Christus consors est et divinitatis et corporis: et tu qui accipis carnem, divinae ejus substantiae in illo participaris alimento (De Cons. dist. 2, c. Sicut est verus, § Ego sum). CAPUT II. In sacramentis omnibus Trinitatis operationem, divinarumque personarum aequalitatem adverti posse, ubi obiter perstringitur error Arianorum. 5. Ergo accepisti de sacramentis, plenissime cognovisti omnia, quod baptizatus es in nomine Trinitatis. In omnibus quae egimus, servatum est mysterium Trinitatis. Ubique Pater et Filius et Spiritus sanctus, una operatio, una sanctificatio; etsi quaedam veluti specialia esse videantur. 6. Quomodo? Deus qui te unxit, et signavit te Dominus, et posuit Spiritum sanctum in corde tuo (II Cor. I, 21, 22).", + "candidate_score": 0.711287, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175_177", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 . September 1531 , publiziert zusammen mit Oekolampads \"Enarratio in evangelium Matthaei\" , Basel 1536 , S. 192f , von Myconius herausgegeben und mit einer Vorrede versehen ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 183 ) ;", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_68", + "psc_text": "2, c. Panis, § Vis scire)? Accipe quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblationem ascriptam, ratam, rationabilem, acceptabilem: quod figura est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi. Qui pridie quam pateretur, in sanctis manibus suis accepit panem, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, fregit, fractumque apostolis suis et discipulis suis tradidit dicens: Accipite, et edite ex hoc omnes; hoc est enim corpus meum, quod pro multis confringetur (Luc. XXII, 19) . 22. Similiter etiam calicem postquam coenatum est, pridie quam pateretur, accepit, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, apostolis suis et discipulis suis tradidit, dicens: Accipite, et bibite ex hoc omnes; hic est enim sanguis meus (Matth. XXVI, 27, 28) . Vide illa omnia. Illa verba evangelistae sunt usque ad Accipite, sive corpus, sive sanguinem. Inde verba sunt Christi: Accipite, et bibite", + "candidate_score": 0.709938, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_173_175", + "bdc_text": "„In his“ , inquit , „quę ad sacramentum pertinent coenae , confiteor animas nostras - per fidem in mortem IesuIn der Vorlage in Versahen . - ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_68", + "psc_text": "2, c. Panis, § Vis scire)? Accipe quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblationem ascriptam, ratam, rationabilem, acceptabilem: quod figura est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi. Qui pridie quam pateretur, in sanctis manibus suis accepit panem, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, fregit, fractumque apostolis suis et discipulis suis tradidit dicens: Accipite, et edite ex hoc omnes; hoc est enim corpus meum, quod pro multis confringetur (Luc. XXII, 19) . 22. Similiter etiam calicem postquam coenatum est, pridie quam pateretur, accepit, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, apostolis suis et discipulis suis tradidit, dicens: Accipite, et bibite ex hoc omnes; hic est enim sanguis meus (Matth. XXVI, 27, 28) . Vide illa omnia. Illa verba evangelistae sunt usque ad Accipite, sive corpus, sive sanguinem. Inde verba sunt Christi: Accipite, et bibite", + "candidate_score": 0.709315, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_174_176", + "bdc_text": "- ChristiDie Trennung von Iesu und Christi folgt der originalen Interpunktion . carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_62", + "psc_text": "panis est usitatus. Sed panis iste panis est ante verba sacramentorum (De Consec., dist. 2, c. Panis est): ubi accesserit consecratio, de pane fit caro Christi. Hoc igitur astruamus. Quomodo potest qui panis est, corpus esse Christi? Consecratione. Consecratio autem quibus verbis est, cujus sermonibus? Domini Jesu. Nam et reliqua omnia quae dicuntur in superioribus, a sacerdote dicuntur, laudes Deo deferuntur, oratio petitur pro populo, pro regibus, pro caeteris: ubi venitur ut conficiatur venerabile sacramentum, jam non suis sermonibus utitur sacerdos, sed utitur sermonibus Christi. Ergo sermo Christi hoc conficit sacramentum. 15. Quis est sermo Christi: Nempe is quo facta sunt omnia. Jussit Dominus, et factum est coelum: jussit Dominus, et facta est terra: jussit Dominus, et facta sunt maria. Jussit Dominus, et omnis creatura generata est (Gen. I, 1 et seq.). Vides ergo 369 quam operatorius sit sermo Christi. Si ergo tanta vis est in sermone Domini Jesu, ut", + "candidate_score": 0.708923, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62_64", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl. das nizänische Glaubensbekenntnis ( BSLK 26 ) .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_68", + "psc_text": "2, c. Panis, § Vis scire)? Accipe quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblationem ascriptam, ratam, rationabilem, acceptabilem: quod figura est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi. Qui pridie quam pateretur, in sanctis manibus suis accepit panem, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, fregit, fractumque apostolis suis et discipulis suis tradidit dicens: Accipite, et edite ex hoc omnes; hoc est enim corpus meum, quod pro multis confringetur (Luc. XXII, 19) . 22. Similiter etiam calicem postquam coenatum est, pridie quam pateretur, accepit, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, apostolis suis et discipulis suis tradidit, dicens: Accipite, et bibite ex hoc omnes; hic est enim sanguis meus (Matth. XXVI, 27, 28) . Vide illa omnia. Illa verba evangelistae sunt usque ad Accipite, sive corpus, sive sanguinem. Inde verba sunt Christi: Accipite, et bibite", + "candidate_score": 0.704728, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_61_63", + "bdc_text": "- Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl.", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_68", + "psc_text": "2, c. Panis, § Vis scire)? Accipe quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblationem ascriptam, ratam, rationabilem, acceptabilem: quod figura est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi. Qui pridie quam pateretur, in sanctis manibus suis accepit panem, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, fregit, fractumque apostolis suis et discipulis suis tradidit dicens: Accipite, et edite ex hoc omnes; hoc est enim corpus meum, quod pro multis confringetur (Luc. XXII, 19) . 22. Similiter etiam calicem postquam coenatum est, pridie quam pateretur, accepit, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, apostolis suis et discipulis suis tradidit, dicens: Accipite, et bibite ex hoc omnes; hic est enim sanguis meus (Matth. XXVI, 27, 28) . Vide illa omnia. Illa verba evangelistae sunt usque ad Accipite, sive corpus, sive sanguinem. Inde verba sunt Christi: Accipite, et bibite", + "candidate_score": 0.703647, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_47_49", + "bdc_text": "s. HBBW V , Nr. 673 , 33-35 . qualiter nos simul scripsimus in haec verba : „In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_67", + "psc_text": "in calicem mittitur: sed fit sanguis consecratione verbi coelestis (De Consec., dist. 2, c. Panis, § Ergo, et § Sed forte). 20. Sed forte dicis: Speciem sanguinis non video. Sed habet similitudinem: sicut enim mortis similitudinem sumpsisti, ita etiam similitudinem 371 pretiosi sanguinis bibis; ut nullus horror cruoris sit, et pretium tamen operetur redemptionis. Didicisti ergo quia quod accipis, corpus est Christi. CAPUT V. Ipsis Domini verbis corpus ac sanguinem ejus consecrari et vere confici; proindeque hinc bene colligi prae manna excellere hoc sacramentum, cujus veritas consignatur per vocem, Amen. 21. Vis scire quia verbis coelestibus consecratur (De Consec., dist. 2, c. Panis, § Vis scire)? Accipe quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblationem ascriptam, ratam, rationabilem, acceptabilem: quod figura est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi. Qui pridie quam pateretur, in sanctis manibus suis accepit panem, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne", + "candidate_score": 0.694453, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_102_104", + "bdc_text": "Lubens autem condono istis auditoribus , dum praeter verum dicunt enunciasse me Christum corporaliter adesse et sumi in coena ; modo tu mihi credas mei moris non esse sic loqui . Sed , quemadmodum audisti , verbis innitor Christi et discipulorum eius sic docens , ut nemo cum fide me audiens queat vel paululum offendi , nisi prius , ut memini , vel anabaptistam audierit vel formulam aliquam , quę verbis , etiamsi non sensu , a mea dissonet .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_105", + "psc_text": "Paulus contra Christi docere praecepta? Non utique. Qua ratione? Quia non contrarius, sed interpres est Christi: Imitatores, inquit, mei estote, sicut et ego Christi. Quid ergo? Potes ubique orare, et in cubiculo tuo semper orare. Habes ubique cubiculum tuum. Etsi inter gentes, inter Judaeos positus sis; habes tamen ubique tuum secretum. Cubiculum tuum mens tua est. In populo licet positus, tamen in interiore homine arcanum tuum secretumque conservas. 13. Tu autem, cum oras, intra in cubiculum tuum. Bene ait, intra; ne sic ores quomodo Judaeus, cui dicitur: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me (Esai. IX, 13) . Non ergo de labiis tantummodo tua procedat oratio. Animo totus intende, intra in recessum pectoris tui, totus ingredere. Non te perfunctorium videat ille, cui te placere desideras. Videat quia ex corde oras ut te ex corde orantem dignetur audire. 14. Tu autem cum oras, intra in cubiculum", + "candidate_score": 0.690626, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_47_49", + "bdc_text": "s. HBBW V , Nr. 673 , 33-35 . qualiter nos simul scripsimus in haec verba : „In coena domini mystica corpus Christi , quod pro nobis in mortem traditum est , et sanguis eius , qui in remissionem peccatorum nostrorum fusus est , a fidelibus vere manducatur et bibitur in memoriam eius ad vigorem animae et vitae spiritualis incrementum .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_73", + "psc_text": "annuntiamus remissionem peccatorum. Si quotiescumque effunditur sanguis, in remissionem peccatorum funditur; debeo illum semper accipere, ut semper mihi peccata dimittantur. Qui semper pecco, semper debeo habere medicinam. 29. Interim et hodie quantum potuimus, explanavimus: sed crastina die sabbato et Dominica de orationis ordine dicemus, quemadmodum possumus. Dominus Deus noster conservet vobis gratiam quam dedit, et oculos quos vobis aperuit, plenius illuminare dignetur per unigenitum Filium suum regem ac salvatorem Dominum Deum nostrum, per quem sibi, et cum quo sibi est laus, honor, gloria, magnificentia, potestas cum Spiritu sancto, a saeculis, et nunc, et semper, et in omnia saecula saeculorum. Amen. LIBER QUINTUS. 373 CAPUT PRIMUM. Primum repetit quod jam ante dictum est sacramenti, atque adeo ipsius Christi figuram in Melchisedech ejusque sacrificio praecessisse: tum duplicem causam cur aqua in calice admisceatur, in medium profert. 1. Hesterno sermo noster ac tractatus usque ad sancti altaris sacramenta deductus est. Et cognovimus sacramentorum", + "candidate_score": 0.689523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_60_62", + "bdc_text": "Pollet , Bucer II 368 , 23-369 , 2 . - Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_68", + "psc_text": "2, c. Panis, § Vis scire)? Accipe quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblationem ascriptam, ratam, rationabilem, acceptabilem: quod figura est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi. Qui pridie quam pateretur, in sanctis manibus suis accepit panem, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, fregit, fractumque apostolis suis et discipulis suis tradidit dicens: Accipite, et edite ex hoc omnes; hoc est enim corpus meum, quod pro multis confringetur (Luc. XXII, 19) . 22. Similiter etiam calicem postquam coenatum est, pridie quam pateretur, accepit, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, apostolis suis et discipulis suis tradidit, dicens: Accipite, et bibite ex hoc omnes; hic est enim sanguis meus (Matth. XXVI, 27, 28) . Vide illa omnia. Illa verba evangelistae sunt usque ad Accipite, sive corpus, sive sanguinem. Inde verba sunt Christi: Accipite, et bibite", + "candidate_score": 0.679783, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_108", + "bdc_text": "de communicatione corporis et sanguinis Christi in coena1Kor 11 , 24-26 .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_70", + "psc_text": "ante verba Christi, calix est vini, et aquae plenus: ubi verba Christi operata fuerint, ibi sanguis Christi efficitur, qui plebem redemit. Ergo videte quantis generibus potens est sermo Christi universa convertere. Deinde ipse Dominus Jesus testificatur nobis quod corpus suum accipiamus et sanguinem. Numquid debemus de ejus fide et testificatione dubitare? 372 24. Jam redi mecum ad propositionem meam. Magnum quidem et venerabile, quod manna Judaeis pluit e coelo (Exod. XVI, 13): sed intellige. Quid est amplius, manna de coelo, an corpus Christi? Corpus utique Christi, qui auctor est coeli. Deinde manna qui manducavit, mortuus est: qui manducaverit hoc corpus, fiet ei remissio peccatorum, et non morietur in aeternum (De Consec., dist. 2, c. Ante, § Qui manduc.) 25. Ergo non otiose dicis tu: Amen, jam in spiritu confitens quod accipias corpus Christi. Dicit tibi sacerdos: Corpus Christi; et tu dicis: Amen, hoc est, verum. Quod confitetur lingua, teneat affectus.", + "candidate_score": 0.672523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_67", + "psc_text": "in calicem mittitur: sed fit sanguis consecratione verbi coelestis (De Consec., dist. 2, c. Panis, § Ergo, et § Sed forte). 20. Sed forte dicis: Speciem sanguinis non video. Sed habet similitudinem: sicut enim mortis similitudinem sumpsisti, ita etiam similitudinem 371 pretiosi sanguinis bibis; ut nullus horror cruoris sit, et pretium tamen operetur redemptionis. Didicisti ergo quia quod accipis, corpus est Christi. CAPUT V. Ipsis Domini verbis corpus ac sanguinem ejus consecrari et vere confici; proindeque hinc bene colligi prae manna excellere hoc sacramentum, cujus veritas consignatur per vocem, Amen. 21. Vis scire quia verbis coelestibus consecratur (De Consec., dist. 2, c. Panis, § Vis scire)? Accipe quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblationem ascriptam, ratam, rationabilem, acceptabilem: quod figura est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi. Qui pridie quam pateretur, in sanctis manibus suis accepit panem, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne", + "candidate_score": 0.67161, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_68", + "psc_text": "2, c. Panis, § Vis scire)? Accipe quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblationem ascriptam, ratam, rationabilem, acceptabilem: quod figura est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi. Qui pridie quam pateretur, in sanctis manibus suis accepit panem, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, fregit, fractumque apostolis suis et discipulis suis tradidit dicens: Accipite, et edite ex hoc omnes; hoc est enim corpus meum, quod pro multis confringetur (Luc. XXII, 19) . 22. Similiter etiam calicem postquam coenatum est, pridie quam pateretur, accepit, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, apostolis suis et discipulis suis tradidit, dicens: Accipite, et bibite ex hoc omnes; hic est enim sanguis meus (Matth. XXVI, 27, 28) . Vide illa omnia. Illa verba evangelistae sunt usque ad Accipite, sive corpus, sive sanguinem. Inde verba sunt Christi: Accipite, et bibite", + "candidate_score": 0.671594, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_60_62", + "bdc_text": "Pollet , Bucer II 368 , 23-369 , 2 . - Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_67", + "psc_text": "in calicem mittitur: sed fit sanguis consecratione verbi coelestis (De Consec., dist. 2, c. Panis, § Ergo, et § Sed forte). 20. Sed forte dicis: Speciem sanguinis non video. Sed habet similitudinem: sicut enim mortis similitudinem sumpsisti, ita etiam similitudinem 371 pretiosi sanguinis bibis; ut nullus horror cruoris sit, et pretium tamen operetur redemptionis. Didicisti ergo quia quod accipis, corpus est Christi. CAPUT V. Ipsis Domini verbis corpus ac sanguinem ejus consecrari et vere confici; proindeque hinc bene colligi prae manna excellere hoc sacramentum, cujus veritas consignatur per vocem, Amen. 21. Vis scire quia verbis coelestibus consecratur (De Consec., dist. 2, c. Panis, § Vis scire)? Accipe quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblationem ascriptam, ratam, rationabilem, acceptabilem: quod figura est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi. Qui pridie quam pateretur, in sanctis manibus suis accepit panem, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne", + "candidate_score": 0.668856, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_221_223", + "bdc_text": "Vale in Christo et illi tecum semper . Basileae , 12 . martii anno 1544 .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_90", + "psc_text": "XVII, 21) ; quasi non venerit. Sed tunc venit regnum Dei, quando ejus estis gratiam consecuti (De Consec., dist. 2, c. In calicem, § Fiat voluntas). Ipse enim ait: Regnum Dei intra vos est. 23. Veniat regnum tuum: fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra: panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Sanguine Christi pacificata sunt omnia, vel in coelo, vel in terra: sanctificatum est coelum, dejectus est diabolus. Ubi versatur? Ubi et homo, quem ille decepit. Fiat voluntas tua, hoc est, sit pax in terra, quemadmodum in coelo. 24. Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Memini sermonis mei cum de sacramentis tractarem (Sup. lib. IV, cap. 4). Dixi vobis quod ante verba Christi quod offertur, panis dicatur: ubi Christi verba deprompta fuerint, jam non panis dicitur, sed corpus appellatur (De Consec., dist. 2, c. In calicem, § Dixi vobis). Quare ergo in oratione Dominica quae postea sequitur, ait:", + "candidate_score": 0.630801, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 17, + "cf_id": "cf036", + "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-fide", + "max_score": 0.714851, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_63_65", + "bdc_text": "putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl. das nizänische Glaubensbekenntnis ( BSLK 26 ) . suos in s[acra ] coena corpore et sanguine suo reficit ad vitam .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-fide_window_109", + "psc_text": "526 CAP. XX, seu REG. XVII. Humanitas Christi. 61. Firmissime tene, et nullatenus dubites, Verbum carnem factum eamdem humanam carnem semper veram habere qua de Virgine Verbum Deus natus est, qua crucifixus et mortuus est, qua resurrexit et in coelum ascendit, et in dextera Dei sedit ( al. sedet), qua etiam venturus est judicare vivos et mortuos. Propter quod ab angelis apostoli audierunt: Sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum (Act. I, 11) ; et beatus Joannes ait: Ecce veniet cum nubibus, et videbit eum omnis oculus, et qui eum confixerunt, et videbunt eum omnes tribus terrae talem (Apoc. I, 7) . CAP. XXI, seu REG. XVIII. Natura nihil non bonum. --62. Firmissime tene, et nullatenus dubites, Trinitatem Deum, id est Patrem et Filium et Spiritum sanctum esse naturaliter summum atque incommutabile bonum; et ab ipso creatas esse omnes naturas, bonas quidem, quia a summo bono factae sunt; sed", + "candidate_score": 0.714851, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_61_63", + "bdc_text": "- Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl.", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-fide_window_109", + "psc_text": "526 CAP. XX, seu REG. XVII. Humanitas Christi. 61. Firmissime tene, et nullatenus dubites, Verbum carnem factum eamdem humanam carnem semper veram habere qua de Virgine Verbum Deus natus est, qua crucifixus et mortuus est, qua resurrexit et in coelum ascendit, et in dextera Dei sedit ( al. sedet), qua etiam venturus est judicare vivos et mortuos. Propter quod ab angelis apostoli audierunt: Sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum (Act. I, 11) ; et beatus Joannes ait: Ecce veniet cum nubibus, et videbit eum omnis oculus, et qui eum confixerunt, et videbunt eum omnes tribus terrae talem (Apoc. I, 7) . CAP. XXI, seu REG. XVIII. Natura nihil non bonum. --62. Firmissime tene, et nullatenus dubites, Trinitatem Deum, id est Patrem et Filium et Spiritum sanctum esse naturaliter summum atque incommutabile bonum; et ab ipso creatas esse omnes naturas, bonas quidem, quia a summo bono factae sunt; sed", + "candidate_score": 0.705657, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_63", + "bdc_text": "putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl.", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-fide_window_109", + "psc_text": "526 CAP. XX, seu REG. XVII. Humanitas Christi. 61. Firmissime tene, et nullatenus dubites, Verbum carnem factum eamdem humanam carnem semper veram habere qua de Virgine Verbum Deus natus est, qua crucifixus et mortuus est, qua resurrexit et in coelum ascendit, et in dextera Dei sedit ( al. sedet), qua etiam venturus est judicare vivos et mortuos. Propter quod ab angelis apostoli audierunt: Sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum (Act. I, 11) ; et beatus Joannes ait: Ecce veniet cum nubibus, et videbit eum omnis oculus, et qui eum confixerunt, et videbunt eum omnes tribus terrae talem (Apoc. I, 7) . CAP. XXI, seu REG. XVIII. Natura nihil non bonum. --62. Firmissime tene, et nullatenus dubites, Trinitatem Deum, id est Patrem et Filium et Spiritum sanctum esse naturaliter summum atque incommutabile bonum; et ab ipso creatas esse omnes naturas, bonas quidem, quia a summo bono factae sunt; sed", + "candidate_score": 0.68031, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_180", + "bdc_text": "Die Wörter \"et vino \" und \"vere\" ( vor \"adesse\" ) hat Myconius hier selbst hinzugefügt .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-fide_window_105", + "psc_text": "Christo, secundum unam tamen personam, idem Verbum caro ab ipso fieret maternae conceptionis initio. Deus enim Verbum non accepit personam hominis, sed naturam; et in aeternam personam divinitatis accepit temporalem substantiam carnis. Unus est ergo Christus Verbum caro factum (Joan. I, 14), qui et ex patribus secundum carnem, et super omnia Deus benedictus in saecula (Rom. IX, 5) . Unus Jesus, cui et Pater dicit: Ex utero ante luciferum genui te (Psal. CIX, 3) : ubi significatur ante omne tempus sine initio aeterna nativitas; de quo et evangelista dicit, quia vocatum est nomen ejus Jesus, quod dictum est ab angelo, priusquam in utero conciperetur (Luc. II, 21) . CAP. XVIII, seu REG. XV. Verbi et carnis unio. --59. Firmissime tene, et nullatenus dubites, carnem Christi non sine divinitate conceptam in utero Virginis, priusquam susciperetur a Verbo; sed ipsum Verbum Deum suae carnis acceptione conceptum, ipsamque carnem Verbi incarnatione conceptam (III", + "candidate_score": 0.631003, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_207", + "bdc_text": "Laktanz , Divinae Institutiones , 1 , 18 , 1 ( CSEL XIX /1 67. 12f) ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-fide_window_87", + "psc_text": "12) , quod scit esse licitum, et ad profectum melioris vitae pertinere cognoscit, et libenter voveat, et celeriter reddat, et in hoc quod votum reddit, meliore semper conatu proficiat. Omni enim voventi Deo, et reddenti quod vovit, ipse quoque Deus reddet coelestis regni praemia quae promisit. CAP. IV, seu REGULA PRIMA. Natura divina. --45. Firmissime itaque tene, et nullatenus dubites, Patrem et Filium et Spiritum sanctum unum esse naturaliter Deum, in cujus nomine baptizati sumus. Cum enim aliud nomen sit Pater, aliud Filius, aliud Spiritus sanctus, hoc est utique unum naturae nomen horum trium, quod dicitur Deus, qui dicit in Deuteronomio: Videte, videte quoniam ego sum Deus, et non est alius praeter me (Deut. XXXII, 9) ; et de quo dicitur: Audi, Israel, Dominus Deus tuus Dominus (al. Deus) unus est (Deut. VI, 4) ; et, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies (Ibid., 13) . CAP. V, seu", + "candidate_score": 0.613209, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 18, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum", + "max_score": 0.714462, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_615", + "psc_text": "et ait: Accipite et comedite, hoc est corpus meum. Et accipiens calicem, gratias egit, et dedit illis, dicens: Bibite ex hoc omnes. Hic est enim sanguis meus novi Testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. Postquam typicum Pascha fuerat impletum, et agni carnes cum apostolis comederat, assumit panem, qui confortat cor hominis, et ad verum Paschae transgreditur sacramentum, ut quomodo in praefiguratione ejus Melchisedech, summi Dei sacerdos, panem et vinum offerens fecerat (Genes. XIV), ipse quoque in veritate sui corporis et sanguinis repraesentaret. In Luca legimus duos calices quibus discipulis propinarit (Luc. XXII). Unum primi mensis, et alterum secundi, ut qui inter sanctos primo mense agnum comedere non potuerit, secundo inter poenitentes haedum comedat. (Vers. 29.) Dico autem vobis, non bibam amodo de hoc genimine vitis usque in diem illum, cum illud bibam vobiscum novum in regno Patris mei. De carnalibus transit ad spiritualia, quod vinea de Aegypto transplantata", + "candidate_score": 0.714462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175_177", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 . September 1531 , publiziert zusammen mit Oekolampads \"Enarratio in evangelium Matthaei\" , Basel 1536 , S. 192f , von Myconius herausgegeben und mit einer Vorrede versehen ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 183 ) ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_615", + "psc_text": "et ait: Accipite et comedite, hoc est corpus meum. Et accipiens calicem, gratias egit, et dedit illis, dicens: Bibite ex hoc omnes. Hic est enim sanguis meus novi Testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. Postquam typicum Pascha fuerat impletum, et agni carnes cum apostolis comederat, assumit panem, qui confortat cor hominis, et ad verum Paschae transgreditur sacramentum, ut quomodo in praefiguratione ejus Melchisedech, summi Dei sacerdos, panem et vinum offerens fecerat (Genes. XIV), ipse quoque in veritate sui corporis et sanguinis repraesentaret. In Luca legimus duos calices quibus discipulis propinarit (Luc. XXII). Unum primi mensis, et alterum secundi, ut qui inter sanctos primo mense agnum comedere non potuerit, secundo inter poenitentes haedum comedat. (Vers. 29.) Dico autem vobis, non bibam amodo de hoc genimine vitis usque in diem illum, cum illud bibam vobiscum novum in regno Patris mei. De carnalibus transit ad spiritualia, quod vinea de Aegypto transplantata", + "candidate_score": 0.707441, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_13_15", + "bdc_text": "Agnosco conciones habitas non solum diebus , quos tu nominas , sed per annos iam 12 pluribus de eucharistia , quas nemo reprehendit unquam exceptis anabaptistis vel horum similibus . Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ; lateinische Fassung :", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_111", + "psc_text": "Scevae videbantur ejicere daemonia (Act. XIX). Sed et Judas apostolus cum animo proditoris multa signa inter caeteros Apostolos fecisse narratur. 42 (Vers. 23.) Et tunc confitebor illis, quia numquam novi vos. Signanter dixit confitebor, quia multo ante tempore dicere dissimulaverat: non novi vos. Non novit Dominus eos qui pereunt. Observa autem quare addiderit, numquam novi vos, si juxta quosdam omnes homines inter rationabiles semper versati sunt creaturas. (Vers. 24.) Discedite a me qui operamini iniquitatem. Omnis ergo qui audit verba mea haec, et facit ea, assimilabitur viro sapienti, qui aedificavit domum suam supra petram. Non dixit, qui operati estis iniquitatem, ne videretur tollere poenitentiam, sed qui operamini, hoc est, qui usque in praesentem horam, cum judicii tempus advenerit, licet non habeatis facultatem peccandi, tamen adhuc habetis affectum. (Vers. 25.) Et descendit pluvia, et venerunt flumina, et flaverunt venti: et irruerunt in domum illam, et non cecidit. Pluvia ista quae domum", + "candidate_score": 0.68792, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_112_114", + "bdc_text": "Damit tadelt Myconius all diejenigen , die sich wegen ihres schlechten Lebens vom Abendmahl fern halten sollten und den Täufern stets Anlass geben , das Abendmahl der offiziellen Kirche abzulehnen ; s. Paul Burckhardt , Die Basler Täufer , Basel 1898 , S. 87 und passim . non sint de corpore Christi , et praesentes , si non communicent absque iusta causa , modo coenę mysteria cognoscant , probare se non esse membra ecclesię domini , et pluma leviores et dolio pertusoVgl . Adagia , 1 , 10 , 33 ( ASD II /2 438-440 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_318", + "psc_text": "non findunt; nec ruminant, nec squamosa in piscibus sunt. Unde et in Actibus Apostolorum scriptum est: Quod Deus sanctificavit, tu ne commune dixeris (Act. X, 15) . Commune ergo, quod caeteris hominibus patet, et quasi non est de parte Dei, pro immundo appellatur. Non quod intrat in os communicat hominem: sed quod procedit ex ore hoc coinquinat hominem. Opponat prudens lector, et dicat: Si quod intrat in os non coinquinat hominem, quare idolothytis non vescimur? Et Apostolus scribit: Non potestis calicem Domini bibere, et calicem daemoniorum (I Cor. X, 20) . Sciendum igitur quod ipsi quidem cibi, et Dei creatura per se omnis munda sit: sed idolorum ac daemonum invocatio ea faciat immunda. (Vers. 12.) Tunc accedentes discipuli ejus, dixerunt ei: Scis quia Pharisaei, audito verbo hoc, scandalizati sunt? Ex uno sermone omnis superstitio observationum Judaicarum fuerat elisa; qui in cibis sumendis abominandisque, religionem suam sitam arbitrabantur [ Al. arbitrantur].", + "candidate_score": 0.680207, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_62", + "bdc_text": "hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_615", + "psc_text": "et ait: Accipite et comedite, hoc est corpus meum. Et accipiens calicem, gratias egit, et dedit illis, dicens: Bibite ex hoc omnes. Hic est enim sanguis meus novi Testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. Postquam typicum Pascha fuerat impletum, et agni carnes cum apostolis comederat, assumit panem, qui confortat cor hominis, et ad verum Paschae transgreditur sacramentum, ut quomodo in praefiguratione ejus Melchisedech, summi Dei sacerdos, panem et vinum offerens fecerat (Genes. XIV), ipse quoque in veritate sui corporis et sanguinis repraesentaret. In Luca legimus duos calices quibus discipulis propinarit (Luc. XXII). Unum primi mensis, et alterum secundi, ut qui inter sanctos primo mense agnum comedere non potuerit, secundo inter poenitentes haedum comedat. (Vers. 29.) Dico autem vobis, non bibam amodo de hoc genimine vitis usque in diem illum, cum illud bibam vobiscum novum in regno Patris mei. De carnalibus transit ad spiritualia, quod vinea de Aegypto transplantata", + "candidate_score": 0.679455, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_111_113", + "bdc_text": "ein von Duplizität gekennzeichnetes Abendmahl. Damit tadelt Myconius all diejenigen , die sich wegen ihres schlechten Lebens vom Abendmahl fern halten sollten und den Täufern stets Anlass geben , das Abendmahl der offiziellen Kirche abzulehnen ; s. Paul Burckhardt , Die Basler Täufer , Basel 1898 , S. 87 und passim . non sint de corpore Christi , et praesentes , si non communicent absque iusta causa , modo coenę mysteria cognoscant , probare se non esse membra ecclesię domini , et pluma leviores et dolio pertusoVgl .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_318", + "psc_text": "non findunt; nec ruminant, nec squamosa in piscibus sunt. Unde et in Actibus Apostolorum scriptum est: Quod Deus sanctificavit, tu ne commune dixeris (Act. X, 15) . Commune ergo, quod caeteris hominibus patet, et quasi non est de parte Dei, pro immundo appellatur. Non quod intrat in os communicat hominem: sed quod procedit ex ore hoc coinquinat hominem. Opponat prudens lector, et dicat: Si quod intrat in os non coinquinat hominem, quare idolothytis non vescimur? Et Apostolus scribit: Non potestis calicem Domini bibere, et calicem daemoniorum (I Cor. X, 20) . Sciendum igitur quod ipsi quidem cibi, et Dei creatura per se omnis munda sit: sed idolorum ac daemonum invocatio ea faciat immunda. (Vers. 12.) Tunc accedentes discipuli ejus, dixerunt ei: Scis quia Pharisaei, audito verbo hoc, scandalizati sunt? Ex uno sermone omnis superstitio observationum Judaicarum fuerat elisa; qui in cibis sumendis abominandisque, religionem suam sitam arbitrabantur [ Al. arbitrantur].", + "candidate_score": 0.676028, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_111_113", + "bdc_text": "ein von Duplizität gekennzeichnetes Abendmahl. Damit tadelt Myconius all diejenigen , die sich wegen ihres schlechten Lebens vom Abendmahl fern halten sollten und den Täufern stets Anlass geben , das Abendmahl der offiziellen Kirche abzulehnen ; s. Paul Burckhardt , Die Basler Täufer , Basel 1898 , S. 87 und passim . non sint de corpore Christi , et praesentes , si non communicent absque iusta causa , modo coenę mysteria cognoscant , probare se non esse membra ecclesię domini , et pluma leviores et dolio pertusoVgl .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_317", + "psc_text": "sensum. Manus quod ex me est, tibi proderit: Compellitis, inquit, filios, ut dicant parentibus suis: quodcumque donum oblaturus eram Deo, in tuos consumo cibos, tibique prodest, o pater, et mater, ut illi timentes accipere quod Deo 112 mancipatum videant, inopem magis velint vitam ducere, quam comedere de consecratis. (Vers. 11.) Non quod intrat in os communicat hominem: sed quod procedit ex ore, hoc communicat hominem. Vebum communicat, proprie Scripturarum est, et publico sermone non teritur. Populus Judaeorum partem Dei esse se jactitans communes cibos vocat, quibus omnes utuntur homines. Verbi gratia, suillam carnem, ostreas, lepores, et istiusmodi animantia quae ungulam non findunt; nec ruminant, nec squamosa in piscibus sunt. Unde et in Actibus Apostolorum scriptum est: Quod Deus sanctificavit, tu ne commune dixeris (Act. X, 15) . Commune ergo, quod caeteris hominibus patet, et quasi non est de parte Dei, pro immundo appellatur. Non quod intrat in os communicat hominem:", + "candidate_score": 0.673926, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_218_220", + "bdc_text": "Amen . Quęso te per dominum , ut haec mea velis interpretari , sicut ego vestra , et me posthac ut hactenus habere commendatum . Cum Pellicano et Theodoro Theodor Bibliander. , quos doctores ecclesiae vestrae , non fratres seu ministros dico , hęc sint communia .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_522", + "psc_text": "est. Nec vocemini magistri: quia magister vester unus est, Christus. Qui major est vestrum, erit minister vester. Qui autem se exaltaverit, humiliabitur, et qui se humiliaverit, exaltabitur. Nec magister, nec pater vocandus est alius, nisi Deus Pater et Dominus noster Jesus Christus. Pater, quia ex ipso sunt omnia. Magister, quia per ipsum omnia: vel quoniam per dispensationem carnis ejus, 185 omnes reconciliati sumus Deo. Quaeritur quare adversum hoc praeceptum, doctorem gentium Apostolus se esse dixerit (II Cor. V; Coloss. I); aut quomodo vulgato sermone, maxime in Palaestina et Aegypti monasteriis se invicem Patres vocent? Quod sic solvitur: Aliud esse natura patrem vel magistrum, aliud indulgentia. Nos si hominem patrem vocamus, honorem aetati deferimus, non auctorem nostrae ostendimus vitae. Magister quoque dicitur ex consortio veri magistri. Et ne infinita replicem, quomodo unus per naturam Deus et unus Filius, non praejudicat caeteris ne per adoptionem dii [ Al. dei] vocentur, et filii:", + "candidate_score": 0.671692, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_133_135", + "bdc_text": "loquacitate notus in tota civitate sparserat Myconium crassius quid docuisse de praesentia Christi in coena , quam ipse didicisset ab initio , nimirum Oecolampadio doctore . Mendacium istud me coegit , ut famam tuerer . Adduxi igitur locum illius ex epistola quadam libri 3 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_352", + "psc_text": "et resurrectionem se noluerit praedicari; ut completo postea sanguinis sacramento, opportunius apostolis diceret: Euntes docete omnes gentes (Matth. ult. 19) , etc. Quod ne quis putet nostrae tantum esse intelligentiae, et non sensus Evangelici, quae sequuntur, causas prohibitae tunc praedicationis exponunt. (Vers. 21.) Exinde coepit Jesus ostendere discipulis suis, quia oporteret eum ire Jerosolymam, et multa pati a senioribus et scribis, et principibus sacerdotum, et occidi, et tertia die resurgere. Et est sensus: Tunc me praedicate, cum ista passus fuero, quia non prodest Christum publice praedicare, et ejus vulgare in populis majestatem, quem post paululum flagellatum visuri sint et crucifixum, 126 et multa pati a senioribus, et scribis, et principibus sacerdotum. Et nunc Jesus multa patitur ab his, qui rursum sibi crucifigunt Filium Dei (Hebr. VI): et cum seniores putentur in Ecclesia, et principes sacerdotum, simplicem sequentes litteram, occidunt Filium Dei, qui totus sentitur in spiritu. (Vers. 22, 23.) Et", + "candidate_score": 0.667161, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_29_31", + "bdc_text": "Werk \"In evangelium Marci docta et pia Oswaldi Myconii Lucernani iam primum in lucem edita expositio\" , erschienen in Basel bei Thomas Platter im März 1538 ( VD 16 G 830 ) , f. 149r. -155v. ( zu Mk 14 , 22-24 ) . et , si recte memini , qualiter tu confessionem scripsisti Scoto cuidam George Wishart ( 1513-1546 ) ; der Vorname ergibt sich aus Bullingers Antwort vom 21 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_158", + "psc_text": "antiquae conversationis recordantes sugillare Evangelistam viderentur. Iste vero (ut supra diximus) et post Thomam se ponit, et publicanum appellat, ut ubi abundavit iniquitas, superabundet et gratia (Rom. V, 20) . (Vers. 4.) Simon chananaeus. Ipse est qui in alio Evangelista [ Al. Evangelio] scribitur Zelotes (Luc. VI) . Chana quippe, zelus interpretatur. Thaddaeum apostolum, Ecclesiastica tradit historia missum Edessan ad Abgarum regem Osroenae, qui ab evangelista Luca Judas Jacobi dicitur: et alibi appellatur Lebaeus (Act. I) , quod interpretatur corculum. Credendumque est eum fuisse trinomium: Sicut Simon, Petrus (Marc. III) ; et Filii Zebedaei, Boanerges [Al. Banerges ], ex firmitate et magnitudine fidei nominati sunt. Et Judas Ischariotes, qui et tradidit eum. Vel a vico aut urbe in quo ortus est, vel ex tribu Isachar vocabulum sumpsit: ut quodam vaticinio in condemnationen sui natus sit. Isachar enim interpretatur merces, ut significetur pretium proditoris. (Vers. 5, 6.) In viam gentium ne", + "candidate_score": 0.66697, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_60_62", + "bdc_text": "Pollet , Bucer II 368 , 23-369 , 2 . - Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_615", + "psc_text": "et ait: Accipite et comedite, hoc est corpus meum. Et accipiens calicem, gratias egit, et dedit illis, dicens: Bibite ex hoc omnes. Hic est enim sanguis meus novi Testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. Postquam typicum Pascha fuerat impletum, et agni carnes cum apostolis comederat, assumit panem, qui confortat cor hominis, et ad verum Paschae transgreditur sacramentum, ut quomodo in praefiguratione ejus Melchisedech, summi Dei sacerdos, panem et vinum offerens fecerat (Genes. XIV), ipse quoque in veritate sui corporis et sanguinis repraesentaret. In Luca legimus duos calices quibus discipulis propinarit (Luc. XXII). Unum primi mensis, et alterum secundi, ut qui inter sanctos primo mense agnum comedere non potuerit, secundo inter poenitentes haedum comedat. (Vers. 29.) Dico autem vobis, non bibam amodo de hoc genimine vitis usque in diem illum, cum illud bibam vobiscum novum in regno Patris mei. De carnalibus transit ad spiritualia, quod vinea de Aegypto transplantata", + "candidate_score": 0.665421, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_220_222", + "bdc_text": "Cum Pellicano et Theodoro Theodor Bibliander. , quos doctores ecclesiae vestrae , non fratres seu ministros dico , hęc sint communia . Vale in Christo et illi tecum semper . Basileae , 12 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_521", + "psc_text": "sanguine fluebat, tetigit in pallio Domini (Supra IX, Luc. VIII): sed non est compuncta superstitiosis sentibus Pharisaeorum; magisque sanata ad tactum ejus. Cumque superflue dilatent phylacteria, et magnas faciant fimbrias, gloriam captantes ab hominibus, arguuntur in reliquis, cur quaerant primos accubitus in coenis, et primas cathedras in synagogis; et in publico gulam sectentur et gloriam: et vocentur ab hominibus Rabbi, quod Latino sermone magister dicitur. Denique sequitur: (Vers. 8 seq.) Vos autem nolite vocari Rabbi: Unus est enim magister vester: omnes autem vos fratres estis. Et patrem nolite vocare vobis super terram: Unus est enim Pater vester, qui in coelis est. Nec vocemini magistri: quia magister vester unus est, Christus. Qui major est vestrum, erit minister vester. Qui autem se exaltaverit, humiliabitur, et qui se humiliaverit, exaltabitur. Nec magister, nec pater vocandus est alius, nisi Deus Pater et Dominus noster Jesus Christus. Pater, quia ex ipso sunt omnia. Magister, quia", + "candidate_score": 0.663946, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_29_31", + "bdc_text": "Werk \"In evangelium Marci docta et pia Oswaldi Myconii Lucernani iam primum in lucem edita expositio\" , erschienen in Basel bei Thomas Platter im März 1538 ( VD 16 G 830 ) , f. 149r. -155v. ( zu Mk 14 , 22-24 ) . et , si recte memini , qualiter tu confessionem scripsisti Scoto cuidam George Wishart ( 1513-1546 ) ; der Vorname ergibt sich aus Bullingers Antwort vom 21 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_208", + "psc_text": "credere noluerunt. Tyrus et Sidon justificantur, quod apostolis illius crediderunt. Non quaeras tempora, cum credentium intuearis salutem. In Capharnaum autem, quae interpretatur villa pulcherrima, condemnatur incredula Jerusalem, cui dicitur per Ezechielem: Justificata est Sodoma ex te (Ezech. XVI, 52) . (Vers. 25.) In illo tempore, respondens Jesus, dixit: Confitebor, tibi, Pater, Domine coeli et terrae. Confessio, non semper poenitentiam, sed et gratiarum actionem significat; ut in psalmis saepissime legimus. Audiant qui Salvatorem non natum, sed creatum calumniantur, quod Patrem suum vocet coeli et terrae Dominum. Si enim et ipse creatura est, et creatura conditorem suum patrem appellare potest, stultum fuit non et sui et coeli ac terrae Dominum, vel Patrem similiter appellare. 74 Quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Gratias agit et exsultat in Patre, quod apostolis sui adventus aperuerit sacramenta, quae ignoraverint Scribae et Pharisaei, qui sibi sapientes videntur, et in conspectu suo prudentes.", + "candidate_score": 0.662806, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_220_222", + "bdc_text": "Cum Pellicano et Theodoro Theodor Bibliander. , quos doctores ecclesiae vestrae , non fratres seu ministros dico , hęc sint communia . Vale in Christo et illi tecum semper . Basileae , 12 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_522", + "psc_text": "est. Nec vocemini magistri: quia magister vester unus est, Christus. Qui major est vestrum, erit minister vester. Qui autem se exaltaverit, humiliabitur, et qui se humiliaverit, exaltabitur. Nec magister, nec pater vocandus est alius, nisi Deus Pater et Dominus noster Jesus Christus. Pater, quia ex ipso sunt omnia. Magister, quia per ipsum omnia: vel quoniam per dispensationem carnis ejus, 185 omnes reconciliati sumus Deo. Quaeritur quare adversum hoc praeceptum, doctorem gentium Apostolus se esse dixerit (II Cor. V; Coloss. I); aut quomodo vulgato sermone, maxime in Palaestina et Aegypti monasteriis se invicem Patres vocent? Quod sic solvitur: Aliud esse natura patrem vel magistrum, aliud indulgentia. Nos si hominem patrem vocamus, honorem aetati deferimus, non auctorem nostrae ostendimus vitae. Magister quoque dicitur ex consortio veri magistri. Et ne infinita replicem, quomodo unus per naturam Deus et unus Filius, non praejudicat caeteris ne per adoptionem dii [ Al. dei] vocentur, et filii:", + "candidate_score": 0.662757, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_76", + "bdc_text": "Auditores , quos dicis , aiunt aliter olim me docuisse ecclesiam Tigurinam , quam nunc doceam BasiliensemVgl. oben Nr. 1846 , 2-9. .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_256", + "psc_text": "et quos levari Jesus in sublime praecepit, ut candentes segetes aspiciant (Joan. IV, 9); et illae aures beatae, de quibus Isaias loquitur: Dominus apposuit mihi auriculam (Isai. L, 5) . (Vers. 17, 18.) Amen quippe dico vobis, quia multi prophetae et justi cupierunt videre quae videtis, et non viderunt: et audire quae auditis, et non audierunt. Vos ergo audite parabolam seminantis. Videtur huic loco illud esse contrarium quod alibi dicitur: Abraham cupivit diem meum videre, et vidit, et laetatus est (Joan. VIII, 56) . Non autem dixit, omnes prophetae et justi cupierunt videre quae videtis, sed multi. Inter multos potest fieri, ut alii viderint, alii non viderint: licet et in hoc periculosa sit interpretatio, ut inter sanctorum merita, discretionem quamlibet facere videamur. Ergo Abraham vidit in aenigmate, non vidit in specie: vos autem in praesentia eum tenetis, et habetis Dominum vestrum, 90 et ad voluntatem interrogatis, et convescimini ei. (Vers.", + "candidate_score": 0.661428, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_176_178", + "bdc_text": "“Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 . September 1531 , publiziert zusammen mit Oekolampads \"Enarratio in evangelium Matthaei\" , Basel 1536 , S. 192f , von Myconius herausgegeben und mit einer Vorrede versehen ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 183 ) ; gedruckt in :", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_0", + "psc_text": "prologus. 1-2 Plures fuisse, qui Evangelia scripserunt, et Lucas evangelista testatur, dicens: Quoniam quidem multi conati sunt ordinare narrationem rerum, quae in nobis completae sunt, sicut tradiderunt nobis, qui ab initio ipsi viderunt sermonem, et ministraverunt ei; et perseverantia usque ad praesens tempus monimenta declarant, quae a diversis auctoribus edita, diversarum haereseon fuere principia, ut est illud juxta Aegyptios, et Thomam, et Matthiam, et Bartholomaeum, duodecim quoque 3-4 apostolorum, et Basilidis atque Apellis, ac reliquorum, quos enumerare longissimum est: cum hoc tantum in praesentiarum necesse sit dicere, exstitisse quosdam, qui sine spiritu et gratia Dei conati sunt magis ordinare narrationem, quam historiae texere veritatem. Quibus jure potest illud propheticum coaptari: Vae qui prophetant de corde suo: qui ambulant post spiritum suum, qui dicunt: haec dicit Dominus; et Dominus non misit eos (Ezech. XIII, 3) . De quibus et Salvator in Evangelio Joannis loquitur: Omnes qui ante me venerunt fures fuerunt", + "candidate_score": 0.660688, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_177_179", + "bdc_text": "September 1531 , publiziert zusammen mit Oekolampads \"Enarratio in evangelium Matthaei\" , Basel 1536 , S. 192f , von Myconius herausgegeben und mit einer Vorrede versehen ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 183 ) ; gedruckt in : Oekolampad BA II 689 , Nr. 935 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_0", + "psc_text": "prologus. 1-2 Plures fuisse, qui Evangelia scripserunt, et Lucas evangelista testatur, dicens: Quoniam quidem multi conati sunt ordinare narrationem rerum, quae in nobis completae sunt, sicut tradiderunt nobis, qui ab initio ipsi viderunt sermonem, et ministraverunt ei; et perseverantia usque ad praesens tempus monimenta declarant, quae a diversis auctoribus edita, diversarum haereseon fuere principia, ut est illud juxta Aegyptios, et Thomam, et Matthiam, et Bartholomaeum, duodecim quoque 3-4 apostolorum, et Basilidis atque Apellis, ac reliquorum, quos enumerare longissimum est: cum hoc tantum in praesentiarum necesse sit dicere, exstitisse quosdam, qui sine spiritu et gratia Dei conati sunt magis ordinare narrationem, quam historiae texere veritatem. Quibus jure potest illud propheticum coaptari: Vae qui prophetant de corde suo: qui ambulant post spiritum suum, qui dicunt: haec dicit Dominus; et Dominus non misit eos (Ezech. XIII, 3) . De quibus et Salvator in Evangelio Joannis loquitur: Omnes qui ante me venerunt fures fuerunt", + "candidate_score": 0.658264, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_29", + "bdc_text": "Werk \"In evangelium Marci docta et pia Oswaldi Myconii Lucernani iam primum in lucem edita expositio\" , erschienen in Basel bei Thomas Platter im März 1538 ( VD 16 G 830 ) , f. 149r. -155v. ( zu Mk 14 , 22-24 ) .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_2", + "psc_text": "cubiculum suum (Cant. I et II), et ad quam per foramen descensionis occultae misit manum suam (Cant. V), similis damulae hinnuloque cervorum (Cant. II, 9), quatuor flumina paradisi instar eructans (Gen. II), quatuor et angulos et annulos habet [ Al. habens], per quos quasi arca Testamenti et custos Legis Domini, lignis immobilibus vehitur (Exod. XXV, 10 seqq.). Primus omnium Matthaeus est Publicanus, cognomento Levi, qui Evangelium in Judaea Hebraeo sermone edidit, ob eorum vel maxime causam, qui in Jesum crediderant ex Judaeis, et nequaquam Legis umbram, succedente Evangelii veritate, servabant. Secundus Marcus, interpres apostoli Petri, et Alexandrinae ecclesiae primus episcopus, qui Dominum quidem Salvatorem ipse non vidit, sed ea quae magistrum audierat praedicantem, juxta fidem magis gestorum narravit quam ordinem. Tertius Lucas medicus, natione Syrus Antiochensis (cujus laus in Evangelio), qui et ipse discipulus apostoli Pauli, in Achaiae Boeotiaeque partibus volumen condidit (II Cor. VIII), quaedam altius repetens, et ut", + "candidate_score": 0.656474, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_132_134", + "bdc_text": "Dezember 1544 , Corr. des réformateurs IX , 434 . loquacitate notus in tota civitate sparserat Myconium crassius quid docuisse de praesentia Christi in coena , quam ipse didicisset ab initio , nimirum Oecolampadio doctore . Mendacium istud me coegit , ut famam tuerer .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_351", + "psc_text": "quive immundus sit. Quomodo ergo ibi leprosum sacerdos mundum vel immundum facit: sic et hic alligat, vel solvit episcopus et presbyter, non eos qui insontes sunt, vel noxii; sed pro officio suo, cum peccatorum audierit varietates, scit qui ligandus sit, quive solvendus. (Vers. 20.) Tunc praecepit discipulis suis ut nemini dicerent, quia ipse esset Jesus Christus. Supra mittens discipulos ad praedicandum, jusserat eis ut annuntiarent adventum suum: hic praecepit, ne se dicant esse Jesum Christum. Mihi videtur aliud esse Christum praedicare, aliud Jesum Christum. Christus commune dignitatis est nomen: Jesus proprium vocabulum Salvatoris. Potest autem fieri, ut idcirco ante passionem et resurrectionem se noluerit praedicari; ut completo postea sanguinis sacramento, opportunius apostolis diceret: Euntes docete omnes gentes (Matth. ult. 19) , etc. Quod ne quis putet nostrae tantum esse intelligentiae, et non sensus Evangelici, quae sequuntur, causas prohibitae tunc praedicationis exponunt. (Vers. 21.) Exinde coepit Jesus ostendere discipulis suis, quia", + "candidate_score": 0.655273, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_133_135", + "bdc_text": "loquacitate notus in tota civitate sparserat Myconium crassius quid docuisse de praesentia Christi in coena , quam ipse didicisset ab initio , nimirum Oecolampadio doctore . Mendacium istud me coegit , ut famam tuerer . Adduxi igitur locum illius ex epistola quadam libri 3 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_351", + "psc_text": "quive immundus sit. Quomodo ergo ibi leprosum sacerdos mundum vel immundum facit: sic et hic alligat, vel solvit episcopus et presbyter, non eos qui insontes sunt, vel noxii; sed pro officio suo, cum peccatorum audierit varietates, scit qui ligandus sit, quive solvendus. (Vers. 20.) Tunc praecepit discipulis suis ut nemini dicerent, quia ipse esset Jesus Christus. Supra mittens discipulos ad praedicandum, jusserat eis ut annuntiarent adventum suum: hic praecepit, ne se dicant esse Jesum Christum. Mihi videtur aliud esse Christum praedicare, aliud Jesum Christum. Christus commune dignitatis est nomen: Jesus proprium vocabulum Salvatoris. Potest autem fieri, ut idcirco ante passionem et resurrectionem se noluerit praedicari; ut completo postea sanguinis sacramento, opportunius apostolis diceret: Euntes docete omnes gentes (Matth. ult. 19) , etc. Quod ne quis putet nostrae tantum esse intelligentiae, et non sensus Evangelici, quae sequuntur, causas prohibitae tunc praedicationis exponunt. (Vers. 21.) Exinde coepit Jesus ostendere discipulis suis, quia", + "candidate_score": 0.654942, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_27_29", + "bdc_text": "Februar 1538 ( HBBW VIII 87 , 940f mit Anm. 98 ) . maxime in negocio coenae , qualiter item ego adnotavi in Marcum evangelistam Myconius ' Werk \"In evangelium Marci docta et pia Oswaldi Myconii Lucernani iam primum in lucem edita expositio\" , erschienen in Basel bei Thomas Platter im März 1538 ( VD 16 G 830 ) , f. 149r. -155v. ( zu Mk 14 , 22-24 ) .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_2", + "psc_text": "cubiculum suum (Cant. I et II), et ad quam per foramen descensionis occultae misit manum suam (Cant. V), similis damulae hinnuloque cervorum (Cant. II, 9), quatuor flumina paradisi instar eructans (Gen. II), quatuor et angulos et annulos habet [ Al. habens], per quos quasi arca Testamenti et custos Legis Domini, lignis immobilibus vehitur (Exod. XXV, 10 seqq.). Primus omnium Matthaeus est Publicanus, cognomento Levi, qui Evangelium in Judaea Hebraeo sermone edidit, ob eorum vel maxime causam, qui in Jesum crediderant ex Judaeis, et nequaquam Legis umbram, succedente Evangelii veritate, servabant. Secundus Marcus, interpres apostoli Petri, et Alexandrinae ecclesiae primus episcopus, qui Dominum quidem Salvatorem ipse non vidit, sed ea quae magistrum audierat praedicantem, juxta fidem magis gestorum narravit quam ordinem. Tertius Lucas medicus, natione Syrus Antiochensis (cujus laus in Evangelio), qui et ipse discipulus apostoli Pauli, in Achaiae Boeotiaeque partibus volumen condidit (II Cor. VIII), quaedam altius repetens, et ut", + "candidate_score": 0.654928, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_220", + "bdc_text": "Cum Pellicano et Theodoro Theodor Bibliander. , quos doctores ecclesiae vestrae , non fratres seu ministros dico , hęc sint communia .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_522", + "psc_text": "est. Nec vocemini magistri: quia magister vester unus est, Christus. Qui major est vestrum, erit minister vester. Qui autem se exaltaverit, humiliabitur, et qui se humiliaverit, exaltabitur. Nec magister, nec pater vocandus est alius, nisi Deus Pater et Dominus noster Jesus Christus. Pater, quia ex ipso sunt omnia. Magister, quia per ipsum omnia: vel quoniam per dispensationem carnis ejus, 185 omnes reconciliati sumus Deo. Quaeritur quare adversum hoc praeceptum, doctorem gentium Apostolus se esse dixerit (II Cor. V; Coloss. I); aut quomodo vulgato sermone, maxime in Palaestina et Aegypti monasteriis se invicem Patres vocent? Quod sic solvitur: Aliud esse natura patrem vel magistrum, aliud indulgentia. Nos si hominem patrem vocamus, honorem aetati deferimus, non auctorem nostrae ostendimus vitae. Magister quoque dicitur ex consortio veri magistri. Et ne infinita replicem, quomodo unus per naturam Deus et unus Filius, non praejudicat caeteris ne per adoptionem dii [ Al. dei] vocentur, et filii:", + "candidate_score": 0.654537, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_180", + "bdc_text": "Die Wörter \"et vino \" und \"vere\" ( vor \"adesse\" ) hat Myconius hier selbst hinzugefügt .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_663", + "psc_text": "et Arbee, in Jesu filii Nave volumine legimus (Jos. XIV). (Vers. 34.) Et dederunt ei acetum bibere cum felle mixtum, et cum gustasset, noluit bibere. Deus loquitur ad Jerusalem: Ego te plantavi vineam veram, quomodo facta es in amaritudinem vitis alienae [Al. aliena ] (Jerem. II, 21)? Amara vitis amarum vinum facit, quod propinat Domino Jesu, ut impleatur quod scriptum est: Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto (Psal. LXVIII, 22) . Quod autem dicitur: Et cum gustasset, noluit bibere, hoc indicat, quod gustaverit quidem pro nobis mortis amaritudinem, sed tertia die resurrexerit. (Vers. 35.) Postquam autem crucifixerunt eum, diviserunt vestimenta ejus, sortem mittentes, ut impleretur quod dictum est per prophetam, dicentem: Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem. Et hoc in eodem psalmo fuerat prophetatum: Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem (Psal. XXI, 19) . (Vers. 36.)", + "candidate_score": 0.650653, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_220", + "bdc_text": "Cum Pellicano et Theodoro Theodor Bibliander. , quos doctores ecclesiae vestrae , non fratres seu ministros dico , hęc sint communia .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_138", + "psc_text": "volebat? (Vers. 10 seq.) Et factum est, discumbente eo in domo, ecce multi publicani et peccatores venientes, discumbebant cum Jesu et discipulis ejus. Et videntes Pharisaei, dicebant discipulis ejus: Quare cum publicanis et peccatoribus manducat magister vester? At Jesus audiens, ait: Non est opus medico valentibus, sed male habentibus. Euntes autem discite quid est. Videbant publicanum a peccatis ad meliora conversum, locum invenisse poenitentiae; et ob id etiam ipsi non desperant salutem, neque vero in pristinis vitiis permanentes, veniunt ad Jesum, ut Pharisaei et Scribae murmurant; sed poenitentiam agentes, ut sequens Domini sermo significat, dicens: (Vers. 13.) Misericordiam volo, et non sacrificium. Non enim veni vocare justos, sed peccatores. Ibat autem Dominus ad convivia peccatorum, ut occasionem haberet docendi, et spirituales invitatoribus suis praeberet cibos. Denique cum frequenter pergere ad convivia describatur, nihil refertur aliud, nisi quid ibi fecerit, quid docuerit, ut et humilitas Domini eundo ad peccatores, et potentia", + "candidate_score": 0.650138, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_178_180", + "bdc_text": "gedruckt in : Oekolampad BA II 689 , Nr. 935 . Die Wörter \"et vino \" und \"vere\" ( vor \"adesse\" ) hat Myconius hier selbst hinzugefügt .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_663", + "psc_text": "et Arbee, in Jesu filii Nave volumine legimus (Jos. XIV). (Vers. 34.) Et dederunt ei acetum bibere cum felle mixtum, et cum gustasset, noluit bibere. Deus loquitur ad Jerusalem: Ego te plantavi vineam veram, quomodo facta es in amaritudinem vitis alienae [Al. aliena ] (Jerem. II, 21)? Amara vitis amarum vinum facit, quod propinat Domino Jesu, ut impleatur quod scriptum est: Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto (Psal. LXVIII, 22) . Quod autem dicitur: Et cum gustasset, noluit bibere, hoc indicat, quod gustaverit quidem pro nobis mortis amaritudinem, sed tertia die resurrexerit. (Vers. 35.) Postquam autem crucifixerunt eum, diviserunt vestimenta ejus, sortem mittentes, ut impleretur quod dictum est per prophetam, dicentem: Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem. Et hoc in eodem psalmo fuerat prophetatum: Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem (Psal. XXI, 19) . (Vers. 36.)", + "candidate_score": 0.649215, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_177", + "bdc_text": "September 1531 , publiziert zusammen mit Oekolampads \"Enarratio in evangelium Matthaei\" , Basel 1536 , S. 192f , von Myconius herausgegeben und mit einer Vorrede versehen ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 183 ) ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_0", + "psc_text": "prologus. 1-2 Plures fuisse, qui Evangelia scripserunt, et Lucas evangelista testatur, dicens: Quoniam quidem multi conati sunt ordinare narrationem rerum, quae in nobis completae sunt, sicut tradiderunt nobis, qui ab initio ipsi viderunt sermonem, et ministraverunt ei; et perseverantia usque ad praesens tempus monimenta declarant, quae a diversis auctoribus edita, diversarum haereseon fuere principia, ut est illud juxta Aegyptios, et Thomam, et Matthiam, et Bartholomaeum, duodecim quoque 3-4 apostolorum, et Basilidis atque Apellis, ac reliquorum, quos enumerare longissimum est: cum hoc tantum in praesentiarum necesse sit dicere, exstitisse quosdam, qui sine spiritu et gratia Dei conati sunt magis ordinare narrationem, quam historiae texere veritatem. Quibus jure potest illud propheticum coaptari: Vae qui prophetant de corde suo: qui ambulant post spiritum suum, qui dicunt: haec dicit Dominus; et Dominus non misit eos (Ezech. XIII, 3) . De quibus et Salvator in Evangelio Joannis loquitur: Omnes qui ante me venerunt fures fuerunt", + "candidate_score": 0.648394, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_220", + "bdc_text": "Cum Pellicano et Theodoro Theodor Bibliander. , quos doctores ecclesiae vestrae , non fratres seu ministros dico , hęc sint communia .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_521", + "psc_text": "sanguine fluebat, tetigit in pallio Domini (Supra IX, Luc. VIII): sed non est compuncta superstitiosis sentibus Pharisaeorum; magisque sanata ad tactum ejus. Cumque superflue dilatent phylacteria, et magnas faciant fimbrias, gloriam captantes ab hominibus, arguuntur in reliquis, cur quaerant primos accubitus in coenis, et primas cathedras in synagogis; et in publico gulam sectentur et gloriam: et vocentur ab hominibus Rabbi, quod Latino sermone magister dicitur. Denique sequitur: (Vers. 8 seq.) Vos autem nolite vocari Rabbi: Unus est enim magister vester: omnes autem vos fratres estis. Et patrem nolite vocare vobis super terram: Unus est enim Pater vester, qui in coelis est. Nec vocemini magistri: quia magister vester unus est, Christus. Qui major est vestrum, erit minister vester. Qui autem se exaltaverit, humiliabitur, et qui se humiliaverit, exaltabitur. Nec magister, nec pater vocandus est alius, nisi Deus Pater et Dominus noster Jesus Christus. Pater, quia ex ipso sunt omnia. Magister, quia", + "candidate_score": 0.647672, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_137_139", + "bdc_text": "Da Myconius ' Weihnachtspredigt nicht überliefert ist , kann nur vermutet werden , welche Stelle er meint . In Betracht kommt der folgende Satz aus dem 3 . Buch der Briefe :", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_366", + "psc_text": "tria tabernacula: Tibi unum, Moysi unum, et Eliae unum. Erras, Petre, sicut et alius evangelista testatur. Nescis quid dicas (Luc. IX). Noli tria tabernacula quaerere, cum unum sit tabernaculum Evangelii, in quo Lex et Prophetae recapitulanda sunt. Si autem quaeris tria tabernacula, nequaquam servos cum Domino conferas, sed fac tria tabernacula: immo unum Patri, et Filio, et Spiritui sancto; ut quorum est una divinitas, unum sit et in pectore tuo tabernaculum. (Vers. 5.) Adhuc eo loquente, ecce nubes lucida obumbravit eos. Et ecce vox de nube, dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui: ipsum audite. Quia imprudenter interrogaverat, propterea responsionem Domini non meretur, sed Pater respondet pro Filio, ut verbum Domini compleretur: Ego testimonium non dico pro me, sed Pater qui me misit, ipse pro me dicit testimonium (Joan. V, 37, et VIII, 18) . Nubes autem videtur lucida, et obumbrat eos: ut qui carnale e", + "candidate_score": 0.647015, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_221_223", + "bdc_text": "Vale in Christo et illi tecum semper . Basileae , 12 . martii anno 1544 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_600", + "psc_text": "(Luc. XXII, 42) . Post biduum pascha facturus, tradendum se ut crucifigatur novit, et tamen non declinat insidias, non territus fugit: intantum ut etiam, caeteris ire nolentibus, pergat intrepidus, quando dicit Thomas: Eamus et nos, et moriamur cum eo (Joan. XI, 16) . Et finem carnali festivitati volens imponere, umbraque transeunte, paschae reddere veritatem, dixerit: Desiderio desideravi hoc pascha manducare vobiscum, antequam patiar (Luc. XXII, 15) . Etenim pascha nostrum immolatus est Christus, si tamen comedamus illud in azymis sinceritatis et veritatis (I Cor. V, 7). Porro quod ait: Post biduum pascha fiet, simplici intelligentia praetermissa, id quod sacratum [ Al. sacramentum] est, requiramus. Post duos dies clarissimi luminis, veteris ac novi Testamenti, verum pro mundo pascha celebratur. Pascha, quod Hebraice dicitur PHASE ( ), non a 211 passione ut plerique arbitrantur, sed a transitu nominatur: eo quod exterminator videns sanguinem, in foribus Israelitarum pertransierit, nec percusserit eos. Vel ipse", + "candidate_score": 0.636415, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_87_89", + "bdc_text": "Et ut is tunc „est“ pro „significat“ exposuit Zwingli übernahm diese tropische Auslegung des Wortes \"est\" offenbar aus einem Brief von Kornelis Hoen ; s. Z IV 512-518 und 560 ; s. ferner Zwinglis Schrift \"Ad Matthaeum Alberum de coena dominica epistola\" , 16 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_41", + "psc_text": "ecce vox de coelis, dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui. Mysterium Trinitatis in baptismate demonstratur: Dominus baptizatur, Spiritus descendit in habitu [ Al. specie] columbae, Patris vox, testimonium Filio perhibentis auditur. Aperiuntur autem coeli non reseratione elementorum, sed spiritualibus oculis; quibus et Ezechiel in principio voluminis sui apertos eos esse commemorat. Sedit quoque columba super caput Jesu, ne quis putaret vocem Patris ad Joannem factam, non ad Dominum. (Cap. IV.--Vers. 1.) Tunc Jesus ductus est in desertum a spiritu. Haud dubium quin a sancto Spiritu. Sequitur enim: Ut tentaretur a diabolo. Ducitur autem non invitus aut captus, sed voluntate pugnandi. 20 (Vers. 2.) Et cum jejunasset quadraginta diebus et quadraginta noctibus, postea esuriit. Et accedens tentator, dixit ei: Si Filius Dei es. In isto numero quadragesimae nobis ostenditur sacramentum, in quo et Moses jejunavit in monte Sina (Exod. XXIV), et Elias juxta montem Oreb (III Reg.", + "candidate_score": 0.634712, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_6_8", + "bdc_text": "Putabam me habere isthic et filios ; nescio , an ex eis sint facti fratres metamorphosi aliqua . Nec dubium , quin et quosdam habeam non sane amicosAuf wen Myconius anspielt , ist nicht bekannt .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_246", + "psc_text": "meus frater, et soror, et mater est. Isti sunt mater mea, qui me quotidie in credentium animis generant. Isti sunt fratres mei, qui faciunt opera Patris mei. Non ergo juxta Marcionem et Manichaeum matrem negavit, ut natus de phantasmate putaretur; sed apostolos cognationi praetulit, ut et nos in comparatione dilectionis carni spiritum praeferamus. Ecce mater tua, et fratres tui foris stant, quaerentes te. Quidam fratres Domini de alia uxore Joseph filios suspicantur, sequentes deliramenta apocryphorum, et quamdam Melcham vel Escham mulierculam confingentes. Nos autem sicut in libro, quem contra Helvidium scripsimus, continetur, fratres Domini, non filios Joseph, sed consobrinos Salvatoris, Mariae liberos intelligimus materterae Domini quae esse dicitur mater Jacobi Minoris et Joseph et Judae, quos in alio Evangelii loco fratres Domini legimus appellatos. Fratres autem consobrinos dici, omnis Scriptura demonstrat. Dicamus et aliter: Salvator loquitur ad turbas, intrinsecus erudit nationes. Mater ejus et fratres, hoc est, synagoga et populus", + "candidate_score": 0.6347, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_79_81", + "bdc_text": "Ludimagister eram , quamobrem scholaria magis quam theologica curabam . Quod publice autem praelegebam , senatus decreto factum est ; Myconius meint seine ( nicht erhaltenen ) neutestamentlichen deutschen Vorlesungen , die er auf Geheiß des Rates hielt ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_117", + "psc_text": "ejus. Extendente manum Domino, statim lepra fugit. Simulque considera quam humilis et sine jactantia responsio. Ille dixerat, si vis: Dominus respondit, volo. Ille praemiserat, potes me mundare: Dominus jungit, et dicit, mundare: Non ergo ut plerique Latinorum putant, jungendum est, et legendum volo mundare: sed separatim, ut primum, dicat, volo: deinde imperans dicat, mundare [Al. imperet mundare]. (Vers. 4.) Et ait illi Jesus: Vide nemini dixeris. Et re vera quid erat necesse ut sermone jactaret, quod corpore praeferebat? 44 Sed vade, ostende te sacerdotibus: et offer munus quod praecepit Moyses in testimonium illis. Varias ob causas mittit cum ad sacerdotes. Primum, propter humilitatem, ut sacerdotibus deferre honorem videatur. Erat enim lege praeceptum, ut qui mundati fuerant a lepra, offerrent munera sacerdotibus. Deinde, ut mundatum videntes leprosum, aut crederent Salvatori, aut non crederent. Si crederent, salvarentur: si non crederent, inexcusabiles forent. Et simul ne quod in eo saepissime criminabantur, legem videretur", + "candidate_score": 0.628219, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_85", + "bdc_text": "Matthaeum et Acta habebam inin über der Zeile nachgetragen. manibus , ubi semel atque iterum materia ista incidit.", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_228", + "psc_text": "autem ego in digito Dei ejicio daemones (Luc. XI, 20) . Iste est digitus quem confitentur et Magi, qui contra Moysen et Aaron signa faciebant, dicentes: Digitus Dei est iste (Exod. IV, 29) : quo tabulae lapideae scriptae sunt in monte Sina (Deut. IX). Si igitur manus et brachium Dei, Filius est; et digitus ejus Spiritus sanctus, Patris, et Filii, et Spiritus sancti una substantia est: non te scandalizet membrorum inaequalitas, cum aedificet unitas corporis. Igitur pervenit in vos regnum Dei. Vel seipsum significat, de quo in alio loco scriptum est: Regnum Dei intra vos est (Luc. XVII, 21) . Et: Medius stat inter vos, quem nescitis (Joan. XXVI) : vel certe illud regnum quod et Joannes et ipse Dominus praedicaverant: Poenitentiam agite, appropinquabit enim regnum coelorum (Supra III, 2). Est et tertium regnum Scripturae sanctae, quod aufertur a Judaeis, et tradetur genti facienti fructus ejus (Infra XXI). (Vers. 29.)", + "candidate_score": 0.627012, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_35", + "bdc_text": "s. HBBibl I 679.683 ) , und starb als Märtyrer in St. Andrews .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_440", + "psc_text": "XXVI, 39) . Et in psalmo: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo (Ps. CXV, 3 et seqq.) ; statimque infert quis iste sit calix: Pretiosa in conspectu Domini mors Sanctorum ejus. (Vers. 23.) Ait illis: Calicem quidem meum bibetis: sedere autem ad dexteram meam et sinistram, non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo. Quaeritur quomodo calicem martyrii filii Zebedaei, Jacobus videlicet et Joannes biberint, cum Scriptura narret Jacobum tantum Apostolum ab Herode capite truncatum (Act. XII): Joannes autem propria morte vitam finierit. Sed si legamus ecclesiasticas historias, in quibus 156 fertur, quod et ipse propter martyrium sit missus in ferventis olei dolium, et inde ad suscipiendam coronam Christi athleta processerit, statimque relegatus in Pathmos insulam sit, videbimus martyrio animum non defuisse, et bibisse Joannem calicem confessionis: quem et tres pueri in camino ignis biberunt (Dan. III),", + "candidate_score": 0.624951, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 19, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1", + "max_score": 0.712221, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_108_110", + "bdc_text": "de communicatione corporis et sanguinis Christi in coena1Kor 11 , 24-26 . diligentius me explicasse , dein duo hęc intulisse : quod duplicem coenam habentesDuplex coena :", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_799", + "psc_text": "duo in carne u n a. quis iste sit qui locutus est aut de quo istud sit sacramentum, audi dicentem: sacramentum hoc magnum est, ego autem dico in Christo et in ecclesia. unde et ammonet, ut sic diligat homo uxorem suam quemadmodum ecclesiam Christus, quoniam membra sumus corporis eius, de carne ipsius et de ossibus eius. quae igitur maior salus quam esse cum Christo et ei unitate quadam corporis adhaerere, in quo nec macula sit ulla nec sorditudo peccati ? cap. 12 § 1 Scriptum est in capite libri, quod Abel iusti placuit hostia deo, displicuit oblatio parricidae. nonne aperte significauit dominus Iesus esse se offerendum pro nobis, ut in sua passione noui sacrificii gratiam consecraret, ritum populi parricidalis aboleret? quid autem expressius quam quod a sancto patriarcha oblatus est filius et aries immolatus est? nonne aperte ostendit hominis carnem, quae omnibus terrenis est communis animantibus, non diuinitatem unigeniti filii", + "candidate_score": 0.712221, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_61_63", + "bdc_text": "- Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 . putabant , sed ratione coelesti et spirituali , interim tamen vera , et hanc quidem veritatem credendam esse , non inquirendam , imo credibilem , non inquisibilem , id quod dico de modo ineffabili , quo Christus in dextera patris sedensVgl.", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_425", + "psc_text": "2 Christus in animo eius, quo partus fidei ferat, semen ei Christus erit [illic in utroque]. Abraham itaque et generationis pater erat secundum carnem et is, qui uerbum domini in pectoribus iustorum 1 *Philem.9-lO 7 cf. Act. 7, 58 9 *Ioh. 21,18--19 17 *Ps. 36, 25 20 *Gal. 3,16 24 *Gal. 4,19 1 phlemonem Cml 2 iesu christi fl 5 est] esse B esse est a esse gloriatus est v 6.7 adolescens ACfiav 8 exuuias om. AmlBCmlfi 11 extendis BC 12 cingit Bml ducit BCml 17 inquid BmlC 19 panes fl,. cf. pag. 114,25 panes querensEml 25 ueniat Bfi 27ei]eiusjB erat BCml 28 illic in utroque de7.'Ui erit (t 29 his ABml quorum Am2 in om. Ba primus infuderit. et ideo hoc semen Abrahae panes istos, quibus praebeatur corporalis alimonia, non requirit, -quia habet panem iustitiae qui descendit de caelo. sicut enim negantur filii Abrahae qui opera Abrahae non fecerint,", + "candidate_score": 0.706738, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_175_177", + "bdc_text": "carne et sanguine pasci et potari idque pane et vino dominico sancte commendari , non autem corpus Christi nunc vel localiter vel dimensive , sed sacramentaliter adesse et sic Christum vere credentibus vere adesse . “Es handelt sich um einen Satz aus Oekolampads Eröffnungsrede auf der Basler Herbstsynode am 26 . September 1531 , publiziert zusammen mit Oekolampads \"Enarratio in evangelium Matthaei\" , Basel 1536 , S. 192f , von Myconius herausgegeben und mit einer Vorrede versehen ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 183 ) ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_799", + "psc_text": "duo in carne u n a. quis iste sit qui locutus est aut de quo istud sit sacramentum, audi dicentem: sacramentum hoc magnum est, ego autem dico in Christo et in ecclesia. unde et ammonet, ut sic diligat homo uxorem suam quemadmodum ecclesiam Christus, quoniam membra sumus corporis eius, de carne ipsius et de ossibus eius. quae igitur maior salus quam esse cum Christo et ei unitate quadam corporis adhaerere, in quo nec macula sit ulla nec sorditudo peccati ? cap. 12 § 1 Scriptum est in capite libri, quod Abel iusti placuit hostia deo, displicuit oblatio parricidae. nonne aperte significauit dominus Iesus esse se offerendum pro nobis, ut in sua passione noui sacrificii gratiam consecraret, ritum populi parricidalis aboleret? quid autem expressius quam quod a sancto patriarcha oblatus est filius et aries immolatus est? nonne aperte ostendit hominis carnem, quae omnibus terrenis est communis animantibus, non diuinitatem unigeniti filii", + "candidate_score": 0.698237, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_142_144", + "bdc_text": "\"Illa [ sc . signa ] autem non sunt nisi ipsummet corpus et ille ipse sanguis Christi ; non figura vel corporis vel sanguinis , sed corpus , quod traditum est et passum pro peccatis meis\" ( Oekolampad BA I 362f) .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_507", + "psc_text": "\\\\2pr. sed] et BC nec crimine BC 13 et om. BCml 14 etiam om. Fa 15 hac] ac BCmlfi, eras. Cm2 peccatum om. DF docente DF 17 quippe est fiav 22 abluendo fiav deditus deo fJ ut peccata nostra in sua carne crucifigeret, factus pro nobis ipse peccatum, ut nos in ipso essemus iustitia dei qui eramus captiuitas mortis et praeda serpentis. § 2 ergo pietatis est susceptio peccatorum ista, non criminis. per hoc peccatum nos deus aeternus absoluit, qui filio suo proprio non pepercit et peccatum eum fecit esse pro nobis. deinde damnauit peccatum Christus in carne de ipsa carne peccati, quae iudicabili quodam uigore et auctoritate censoria odit uitia quae amare consueuerat et horret inpudicitiam quam uoluptatem putabat. § 3 segregat se a lasciuiis, abdicat a cupiditatibus, renuntiat cnmimbus criminibus atque flagitiis, propulsat auaritiam, quae uirilitatem quandam carnis effeminat. en tibi illum Christi imitatorem et ipsum de peccato", + "candidate_score": 0.685613, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_215_217", + "bdc_text": "Et scio bona et proba ingenia taliter inde moveri , ut timor sit , ne tandem prorsus ab omni bonitate atque adeo a salute propter contentiones istas removeantur . Tales sumus ministri Christi et ecclesię , quibus dum exędificare commissum est , nil nisi demolimur . Dominus lumen gratiae suae , quod tam splendide in cordibus multorum accenderat et nunc ob spiritum superbiae non parum incipit deficere , benignitate sua restituat et conservet ad sanctificationem nominis sui et ad nostram salutem .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1181", + "psc_text": "sed renouabatur interior et ideo non deficiebat, cum tot periculis urgeretur, quia, etsi exterior homo eius corrumpebatur, interior renouabatur de die in diem, quia diem sibi uniuscuiusque fides et gratia operationis inluminat. § 3 unde nec Paulus apostolus-noctem sciebat, quia qui renouatur semper in luce est. an tibi non uidetur in luce qui Christi in se continet caritatem? et ideo immolationis securus dura non refugit nec eum persecutio ulla aut fames aut gladius potest a Christo domino separare, quem uincula diuinae caritatis adstringunt. cap. 84 § 1 Interim tamen etiam in bonis operibus mens humana turbatur et temptationibus quatitur. tamen et hoc iustorum est, ut, cum se temptari uiderint, adiumentum deposcant, sicut apostoli in euangelio, cum Christus dormiret in naue, tempestatem fluctuum formidantes excitauerunt dominum Iesum, ut ab his formidinem 2 cf. I Cor. 14, 38 4 cf. Ps. 50, 8 7 cf. fs. 45, 21 12 I Cor. 15,", + "candidate_score": 0.685413, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_13_15", + "bdc_text": "Agnosco conciones habitas non solum diebus , quos tu nominas , sed per annos iam 12 pluribus de eucharistia , quas nemo reprehendit unquam exceptis anabaptistis vel horum similibus . Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ; lateinische Fassung :", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_337", + "psc_text": "quis in uobis propheta est aut spiritalis, cognoscat quae scribo nubis uobis ; qui autem ignorat, ignorabitur, et alibi ita dictum est: cognouit dominus qui sunt eius. simus ergo domini, ut cognoscat nos dominus, et discedat ab iniquitate omnis qui nominat nomen domini. cap. 32 § 1 Graecus habet: nouit dominus dies inmaculatorum; sunt enim dies Heliae, sunt dies Nabuchodonosor. ideo euangelium habet: in diebus Heliae, quando clausum est caeum caelum . nox erat perfidis, sed Heliae lumen erat; clausum erat perfidis caelum, sed Heliae patebat; fames erat perfidis, sed Heliae ubertas. neque enim csuriie poterat cui cibum 1 cf. I Cor. 10, 12 6 *Ps. 3G, 18 8 Ps. 36, 19 10 *Matth. 7, 2 5 15 ei. 1 Ioh. 3, 4-6 17 *I Cor. 14, 37—38 20 . 21 11 Tim. 2, lV 23 P*. 36,18 25 Luc. 4, 25 3 ideo] deum$6 uias] dies F 8 quia", + "candidate_score": 0.684205, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_144", + "bdc_text": "non figura vel corporis vel sanguinis , sed corpus , quod traditum est et passum pro peccatis meis\" ( Oekolampad BA I 362f) .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_507", + "psc_text": "\\\\2pr. sed] et BC nec crimine BC 13 et om. BCml 14 etiam om. Fa 15 hac] ac BCmlfi, eras. Cm2 peccatum om. DF docente DF 17 quippe est fiav 22 abluendo fiav deditus deo fJ ut peccata nostra in sua carne crucifigeret, factus pro nobis ipse peccatum, ut nos in ipso essemus iustitia dei qui eramus captiuitas mortis et praeda serpentis. § 2 ergo pietatis est susceptio peccatorum ista, non criminis. per hoc peccatum nos deus aeternus absoluit, qui filio suo proprio non pepercit et peccatum eum fecit esse pro nobis. deinde damnauit peccatum Christus in carne de ipsa carne peccati, quae iudicabili quodam uigore et auctoritate censoria odit uitia quae amare consueuerat et horret inpudicitiam quam uoluptatem putabat. § 3 segregat se a lasciuiis, abdicat a cupiditatibus, renuntiat cnmimbus criminibus atque flagitiis, propulsat auaritiam, quae uirilitatem quandam carnis effeminat. en tibi illum Christi imitatorem et ipsum de peccato", + "candidate_score": 0.68221, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_107_109", + "bdc_text": "Qui vero in natali domini fuerunt praesentes , „fratres non leves aut futiles“ , ut tu vocas , Oben Nr. 1846 , 10f . si dicunt aliud quam locum PauliVor Pauli gestrichenes me [ ? ] . de communicatione corporis et sanguinis Christi in coena1Kor 11 , 24-26 . diligentius me explicasse , dein duo hęc intulisse :", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_960", + "psc_text": "ergo non annuntiarunt filiis, alienis multo minus, qui declinarent subolem perfidorum. qui sunt itaque isti patres ? _uide uide ne illi, de quibus dictum est: interroga patrem tuum, ipse tibi dicet. interrogas quando legis Paulum; uel si non legis et mouet te aliquid, in ipso require. ipse est enim bonus pater, qui potest docere et formare in nobis dominum Iesum. sicut ipse testatus est dicens: filioli mei, quosego parturio. donec formetur Christus in uobis. § 3 ostendit tibi hos patres euangelista Iohannes, qui ait: dico uobisi uobis patres, qui cognouistis quocl quod ab initio e s t. isti sunt patres, quorum senectus uita inmaculata est. ideo in conuentu seniorum appone digitum ori tuo,.ut audias quod tibi prosit et uitae aeternae sacramenta cognoscas, ne interstrepas insolens tiro doctoribus et qui adhuc discere debeas dicere praesumas. quid igitur isti patres annuntiauerint Core filiis, audiamus. cap. 6 § 1 Opus, inquit, quod operatus", + "candidate_score": 0.682193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_211_213", + "bdc_text": "Et utinam omnes hac in re tam forent cauti ! Nam contentionum non essent strepitus isti ; qui nisi desierint , evangelium non ita multum abest ab internecione vel a perpetuo contemptu saltem .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_48", + "psc_text": "diuersa mentibus nostris et ideo caute propheta cogitationes magis quam infusiones inprouisas putauit ad crimen tenendas. abstinuisti ergo ab impiorum consiliis; recte, non tamen statim beatus. cane caue etiam, ne in uia peccatorum steteris. cap. 22 § 1 Quanto examine scripturae diuinae uerba ponuntur! etenim quia omnes sub peccato sumus, non a te exigit quod ultra naturam est, ut peccatum non facias, quia nec unius diei infans sine peccato, sed ut non maneas in peccato quadam statione diuturna. non omnes impii sunt; ideo reuocaris ab omnibus cogitationibus et coniurationibus impiorum; sed omnes peccatores; ideo ammoneris ut desinas peccare. si fueris adulescentioris lapsus aetatis, debet te maturitatis emendare processus. § 2 ergo in grauiora non abeas, in leuioribus non stes, habes hoc et in Esaia dictum a domino: exi a Babylone 11 Ps. 25, 9 21 ci. Gal. 3, 22 22 cf. Hiob 14, 4-5 28*Esai. 48, 20 1 perseuerauerit fiav", + "candidate_score": 0.681178, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_104_106", + "bdc_text": "Sed , quemadmodum audisti , verbis innitor Christi et discipulorum eius sic docens , ut nemo cum fide me audiens queat vel paululum offendi , nisi prius , ut memini , vel anabaptistam audierit vel formulam aliquam , quę verbis , etiamsi non sensu , a mea dissonet . Quales omnino videntur , qui priori meae concioni interfuerunt . Parco igitur ex animo illis , non digladior .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_874", + "psc_text": "cum Iesu non erat qui de doctrina eius recesserat et institutiones eius reliquerat. uolebat intrare, sed penetrare non poterat, quia eum sua excludebat perfidia; omnis enim inpudicus aut auarus autinmundus, quodestidolorum seruitus, non habet hereditatem in regno Christi et dei. non solum ergo ingredi moliebatur et non ingrediebatur, sed etiam uolebat uidere et non uidebat. denique loquebatur Iesus in parabolis, sed non audiebat ludas. § 3 denique diuina non uidebat mysteria; non enim omnes audiunt uerbum dei qui sibi uidentur audire. nam si omnes audirent, non diceret Iesus: qui habet aures audiendi audiat. et ideo, quia non audiebat neque uidere poterat, loquebatur uana pro ueris et putabat quod Iesum falleret dicens: potuithocuenundari et dari pauperibus, cum furtis suis, non pauperibus prouideret, appellans rabbi atque doctorem a cuius magisterio deuiabat cuiusque cor, in quod se immiserat, diabolus congregabat sibi et augebat iniquitates. § 4 sibi enim erat iniquus, sibi iniustus, sibi", + "candidate_score": 0.681143, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_142_144", + "bdc_text": "\"Illa [ sc . signa ] autem non sunt nisi ipsummet corpus et ille ipse sanguis Christi ; non figura vel corporis vel sanguinis , sed corpus , quod traditum est et passum pro peccatis meis\" ( Oekolampad BA I 362f) .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_504", + "psc_text": "§ 3 qui non ex sanguinibus neque ex uoluntate carnis neque ex uoluntate uiri, sed de spiritu sancto natus ac uirgine est. quid ergo est: de peccato peccatum damnauit in carne? utrum de similitudine carnis peccati an quia peccata nostra Christus non usu, sed qualitate suscepit, non crimine, sed suae misericordiae sacramento, et peccatum pro nobis factus est qui peccatum ipse non fecit; an uero quia etiam de ista carne peccati, hoc est nostra hac obnoxia et praeiudicata damnauit peccatum in carne, docendo § 4 quemadmodum in carne positi non secundum carnem ambulemus, sed secundum spiritum ? peccatum est quippe secundum carnem ambulare,*quia luxui et uoluptatibus et lasciuiis et carnis cupiditatibus uiuit, qui secundum carnis sapientiam conuersatur; sapientia enim carnis inimica est deo, unde qui in carne sunt deo placere non possunt. ideoque peccatum damnat de peccato, qui se a carnis uitiis ableuando secundum spiritum uiuit totus deo deditus et", + "candidate_score": 0.679308, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_190_192", + "bdc_text": "Rogo autem per dominum IesumIn der Vorlage in Versahen. , mea omnia sic accipias , ut decet amicum . Equidem in hoc negocio libenter inhęreo simplicitati scripturę propter dissidia confessionique nostrę communi . A quibus quidem si discessissem , recte et amice fecisses meam pręvaricationem increpando .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1352", + "psc_text": "animam suam ponat, nemo integritate; omnes enim sub peccato, omnes Adae illius subiacent prolapsioni, solus redemptor eligitur qui peccato ueteri obnoxius esse non possit. ergo per hominem dominum Iesum intellegamus, qui suscepit hominis condicionem, ut in carne sua peccatum omnium crucifigeret et chirographum uniuersorum suo cruore deleret. cap. 14 § 1 Sed forte dicas: 'quomodo redempturus frater negatur, cum ipse dixerit: narrabo nomen tuum fratribus meis?' sed non quasi frater [nobis], sed quasi homo Christus Iesus, in quo deus erat, nobis peccata dimisit. sic enim scriptum est: deus erat in Christo mundum reconcilians sibi, in illo Christo Iesu, de quo solo dictum est, quia uerbum caro factum est et habitauit in nobis. non ergo quasi frater, sed quasi dominus habitauit in nobis, cum habitaret in carne. cum igitur reconciliauerit deo mundum, utique ipse reconciliatione non eguit; pro quo enim peccato suo propitiaret deum 2 *Esai. 19, 20 3*Ioh. 8, 40", + "candidate_score": 0.679264, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_143_145", + "bdc_text": "signa ] autem non sunt nisi ipsummet corpus et ille ipse sanguis Christi ; non figura vel corporis vel sanguinis , sed corpus , quod traditum est et passum pro peccatis meis\" ( Oekolampad BA I 362f) . Myconius hatte wohl diese Edition zur Hand :", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_504", + "psc_text": "§ 3 qui non ex sanguinibus neque ex uoluntate carnis neque ex uoluntate uiri, sed de spiritu sancto natus ac uirgine est. quid ergo est: de peccato peccatum damnauit in carne? utrum de similitudine carnis peccati an quia peccata nostra Christus non usu, sed qualitate suscepit, non crimine, sed suae misericordiae sacramento, et peccatum pro nobis factus est qui peccatum ipse non fecit; an uero quia etiam de ista carne peccati, hoc est nostra hac obnoxia et praeiudicata damnauit peccatum in carne, docendo § 4 quemadmodum in carne positi non secundum carnem ambulemus, sed secundum spiritum ? peccatum est quippe secundum carnem ambulare,*quia luxui et uoluptatibus et lasciuiis et carnis cupiditatibus uiuit, qui secundum carnis sapientiam conuersatur; sapientia enim carnis inimica est deo, unde qui in carne sunt deo placere non possunt. ideoque peccatum damnat de peccato, qui se a carnis uitiis ableuando secundum spiritum uiuit totus deo deditus et", + "candidate_score": 0.677883, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_12_14", + "bdc_text": "His itaque omissis ad rem . Agnosco conciones habitas non solum diebus , quos tu nominas , sed per annos iam 12 pluribus de eucharistia , quas nemo reprehendit unquam exceptis anabaptistis vel horum similibus . Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_337", + "psc_text": "quis in uobis propheta est aut spiritalis, cognoscat quae scribo nubis uobis ; qui autem ignorat, ignorabitur, et alibi ita dictum est: cognouit dominus qui sunt eius. simus ergo domini, ut cognoscat nos dominus, et discedat ab iniquitate omnis qui nominat nomen domini. cap. 32 § 1 Graecus habet: nouit dominus dies inmaculatorum; sunt enim dies Heliae, sunt dies Nabuchodonosor. ideo euangelium habet: in diebus Heliae, quando clausum est caeum caelum . nox erat perfidis, sed Heliae lumen erat; clausum erat perfidis caelum, sed Heliae patebat; fames erat perfidis, sed Heliae ubertas. neque enim csuriie poterat cui cibum 1 cf. I Cor. 10, 12 6 *Ps. 3G, 18 8 Ps. 36, 19 10 *Matth. 7, 2 5 15 ei. 1 Ioh. 3, 4-6 17 *I Cor. 14, 37—38 20 . 21 11 Tim. 2, lV 23 P*. 36,18 25 Luc. 4, 25 3 ideo] deum$6 uias] dies F 8 quia", + "candidate_score": 0.677272, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_74_76", + "bdc_text": "Divina legi et pacem adeptus sum contra insultus et hominum et satanę ; precor dominum meum Iesum , ut sic me servet , stabiliat et usque dum satis augeat . Auditores , quos dicis , aiunt aliter olim me docuisse ecclesiam Tigurinam , quam nunc doceam BasiliensemVgl. oben Nr. 1846 , 2-9. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_634", + "psc_text": "legeris in euangelio pro omni sermone otioso iudicium esse subeundum? etsi alius lcquitur, tace, etsi alius conuiciatur, aurem tuam obstrue. cap. 47 § 1 Dauid tacendo uicit aduersarios suos et, quia sicut mutus factus est, uocem recepit, quia conuersus ad dominum loquebatur dicens: quoniam in te, domine, speraui; tu e xaudies me, domine deus meus. quia dixi: ne aliquando exultent in me inimici mei. uide singula. tacebat Dauid, loquebantur inimici, prouocabant ut aliquid et ipse loqueretur. § 2 dicebant: audiamus uocem tuam, intra se ille tacitus loquebatur. quid opus est ut ista audiant quibus prodesse non possunt ? in te, domine, speraui, tibi soli loquor, tu audi qui exaudire potes. a te semper poposci, ne aliquando exultent in me inimici mei, quia, etsi peccaui, tu peccatum dimittis, etsi ego cecidi, tu resuscitas, ne habeant unde exultare possint qui peccatis laetantur alienis'. § 3 plus enim adquisiuimus qui plus peccauimus, quia", + "candidate_score": 0.675977, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_74_76", + "bdc_text": "Divina legi et pacem adeptus sum contra insultus et hominum et satanę ; precor dominum meum Iesum , ut sic me servet , stabiliat et usque dum satis augeat . Auditores , quos dicis , aiunt aliter olim me docuisse ecclesiam Tigurinam , quam nunc doceam BasiliensemVgl. oben Nr. 1846 , 2-9. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_694", + "psc_text": "§ 2 iustus orat pro calumniantibus, quia et hoc praecepit dominus adiungens: benefacite his qui oderunt uos, orate pro calumniantibus et persequentibus uos. ipse est per omnia iustus, qui haec custodit et seruat, primum quia tacet et non respondet inimicis, deinde quia orat, hoc est non est otiosus affectu. et qui orat bona orat, non ea quaecumque possint suo inimico nocere. plus est ergo orare quam tacere. iustus maledicentibus sibi benedicit. § 3 plus est hoc quam orare pro se; securus enim sui benedicit ei quem non timet aut etiam ei quem ante metuebat. iustus diligit inimicum. plus est diligere quam benedicere, quia maior est mentis dilectio. quam sermonis gratia. iustus benefacit ei cuius odiis appetitus est, iustus orat pro calumniantibus. bona caritas et pietas bona; utrumque dei et utrumque est deus, quia caritas est deus, ut dixit Iohannes in epistula. § 4 ideo utrumque coniunctum est: diligite inimicos uestros", + "candidate_score": 0.675317, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_60_62", + "bdc_text": "Pollet , Bucer II 368 , 23-369 , 2 . - Vgl . auch unten Anm. 18 . hac cum pane nos pascat suo corpore et cum vino potet suo sanguine , non quidem ratione crassa et ut Capernait ęSiehe HBB W XI [Nr. 1557 ] 297 , Anm. 15 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_425", + "psc_text": "2 Christus in animo eius, quo partus fidei ferat, semen ei Christus erit [illic in utroque]. Abraham itaque et generationis pater erat secundum carnem et is, qui uerbum domini in pectoribus iustorum 1 *Philem.9-lO 7 cf. Act. 7, 58 9 *Ioh. 21,18--19 17 *Ps. 36, 25 20 *Gal. 3,16 24 *Gal. 4,19 1 phlemonem Cml 2 iesu christi fl 5 est] esse B esse est a esse gloriatus est v 6.7 adolescens ACfiav 8 exuuias om. AmlBCmlfi 11 extendis BC 12 cingit Bml ducit BCml 17 inquid BmlC 19 panes fl,. cf. pag. 114,25 panes querensEml 25 ueniat Bfi 27ei]eiusjB erat BCml 28 illic in utroque de7.'Ui erit (t 29 his ABml quorum Am2 in om. Ba primus infuderit. et ideo hoc semen Abrahae panes istos, quibus praebeatur corporalis alimonia, non requirit, -quia habet panem iustitiae qui descendit de caelo. sicut enim negantur filii Abrahae qui opera Abrahae non fecerint,", + "candidate_score": 0.674304, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_144", + "bdc_text": "non figura vel corporis vel sanguinis , sed corpus , quod traditum est et passum pro peccatis meis\" ( Oekolampad BA I 362f) .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_504", + "psc_text": "§ 3 qui non ex sanguinibus neque ex uoluntate carnis neque ex uoluntate uiri, sed de spiritu sancto natus ac uirgine est. quid ergo est: de peccato peccatum damnauit in carne? utrum de similitudine carnis peccati an quia peccata nostra Christus non usu, sed qualitate suscepit, non crimine, sed suae misericordiae sacramento, et peccatum pro nobis factus est qui peccatum ipse non fecit; an uero quia etiam de ista carne peccati, hoc est nostra hac obnoxia et praeiudicata damnauit peccatum in carne, docendo § 4 quemadmodum in carne positi non secundum carnem ambulemus, sed secundum spiritum ? peccatum est quippe secundum carnem ambulare,*quia luxui et uoluptatibus et lasciuiis et carnis cupiditatibus uiuit, qui secundum carnis sapientiam conuersatur; sapientia enim carnis inimica est deo, unde qui in carne sunt deo placere non possunt. ideoque peccatum damnat de peccato, qui se a carnis uitiis ableuando secundum spiritum uiuit totus deo deditus et", + "candidate_score": 0.674038, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_144_146", + "bdc_text": "non figura vel corporis vel sanguinis , sed corpus , quod traditum est et passum pro peccatis meis\" ( Oekolampad BA I 362f) . Myconius hatte wohl diese Edition zur Hand : Ioannis Oecolampadii et Huldrichi Zvinglii epistolarum libri quatuor , Basel 1536 ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 182 ) , f. 116r. farraginis ad anonymum scripta , ex qua facile patet non contentioso , quidnam in coena praecipue quęsierit , nempe corpus et sanguinem Christi , non vel corporis vel sanguinis figuram .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_796", + "psc_text": "dicentem: annuntiaui et locutus sum, multiplicati sunt super numerum. sacri ficium et oblationem noluisti, corpus autem p er f e ci sti mihi. tunc dixi: ecce uenio, in capite libri scriptum est de me; ut /aciam uoluntatem tuam, deus meus, uolui. quid euidentius quam quod cum euangelii sui munere nobis Iesus uerus aduenit? ipse locutus est et innumeri credentium populi congregati sunt, qui uix singuli ante credebant. ipse uenit in carne et cessauit sacrificium Iudaeorum, cessauit oblatio pro peccato, quia peccatorum remissor aduenerat. non erat remedium necessarium legis ubi legis auctor adstabat. cap. 11 § 1 Tunc dixi: ecce uenio, in capite libri scriptum est de me. scriptum profecto de Christo est in principio ueteris testamenti, quod uenturus esset, ut in redemptione hominum dei patris faceret uoluntatem, quando scriptum est, quia Euam in specie ecclesiae ad hominis adiumenta formauit. quid enim nobis in hac corporis infirmitate et saeculi istius pertur-", + "candidate_score": 0.672246, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_182_184", + "bdc_text": "Et haec dixi tam diserte ( nam rabulis satisfacere volebam ) , ut satis videam , quales habuerim auditores , postquam tibi persuaserunt , ut pro mendaci me iudices . Non sum mentitus nec mentiar in loco sacerrimo . De suggestu nanque nihil debet dici , nisi cuius et coram domino te non pudeat .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_630", + "psc_text": "non credidit. quid de domino omnium uirtutum loquar loquor , cum mulier Susanna nec sexus infirmitate turbata, quibus se ad periculum mortis cognouit addictam, uocem emiserit ? accusabatur et tacebat, ducebatur ad mortem et silentio se tegebat, ne nudaret pudorem. intra se tamen loquebatur deo, qui eam magis audiuit tacentem, quae si uoluisset loqui forsitan non esset audita. cap. 46 § 1 Et tu ergo, qui proposuisti satisfacere pro delictis debetis domino ieo tuo, illi soli interiore corde te purga, illum contuere qui potest peccata diluere. adiuuat te qui putauerit arguendum. denique cum malediceretur Dauid et eius dux Abessa eius iniuriam nellet uellet ulcisci, dixit ad eum Dauid: dimitte illum, ut maledicat, quoniam dixit illi dominus, utuideatis humilitatem meam et retribuatmihidominus bona pro maledicto hoc. uides igitur, quod a conuiciantibus adiuueris, ut dominus audiat te et peccatum tuum remittat. § 2 nam cum ipse accusator tuus esse debeas et coacerbare", + "candidate_score": 0.671727, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_211_213", + "bdc_text": "Et utinam omnes hac in re tam forent cauti ! Nam contentionum non essent strepitus isti ; qui nisi desierint , evangelium non ita multum abest ab internecione vel a perpetuo contemptu saltem .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_679", + "psc_text": "propheta Dauid aut propter quid custodire uias suas, audiamus: ut non, inquit, delinquam in lingua mea. si hoc cauet propheta, tu uon non caues? si hoc metuit in quo dei gratia loquebatur, tu non metuis, qui erroris uerba non refugis et theatralibus sermonibus delectaris ? tu non reformidas, cui scriptum est in euangelio, quia pro omni otioso uerbo rationem es redditurus? si pro otioso uerbc uerbo . periculum est, quanto magis pro criminoso! § 2 non omne, quod otiosum, et cnminosum criminosum , sed omne, quod non fructuosum, periculosum atque eradicabile; omnis enim arbor non faciens fructum exciditur et in ignem mittitur. cum mouetur animus et exagitatur stimulantibus aduersariis, obstrepentibus inludentibus criminantibus, excidit uerbum commotionis; ideo silentium et tutum est et decorum, quod seruat cum grauitate cautelam. § 3 quid enim labia nostra nisi quaedam nostra uincula sunt? denique uinculis labiorum suorum unusquisque constringitur. ideo sapiens in tempore tacet et", + "candidate_score": 0.668379, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_187_189", + "bdc_text": "Dedit mihi dominus in praesentem usque diem , ut loquar publice magno cum timore eius , et hactenus non sum confusus , quamvis impetitus sępe graviter a doctis et indoctis . Eundem precor , ut deinceps sicut hactenus me tueatur ac protegat . Paucis igitur his causam meam defensam apud te volo .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_697", + "psc_text": "Ergo et si infirmus es ora et si fortis es ora; infirmus pro te oras, fortis pro inimico tuo oras. bonum scutum infirmitatis oratio; tu oras et dominus te protegit. bonum scutum etiam triumphantis, ut inimicum tuum, quem possis ferire, defendas, ne ab aliquo trucidetur et, quod est maius, a Christo, qui dixit: § 2 mihi uindictam, ego retribuam. haec est oratio quae in sinum conuertitur deprecantis, fructum referens eorum quae uoluit impetrare, ut dona in eius animam ac mentem recurrant quae poposcit a domino, sicut in posterioribus hic idem propheta te docuit dicens: sic benedicam te in uita mea et in nomine tuo leuabo manus meas. tam- § 3 quam adipe et pinguedine repleatur anima m e a. ipse est sinus animae secretum orationis eius, penetralia uoluntatis et quaedam recurrentium uotorum intima receptacula. unde et iusti in Abrahae sinu requiescere leguntur, quod in eius gratia, in eius requie, in", + "candidate_score": 0.667854, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_113", + "bdc_text": "s. Paul Burckhardt , Die Basler Täufer , Basel 1898 , S. 87 und passim . non sint de corpore Christi , et praesentes , si non communicent absque iusta causa , modo coenę mysteria cognoscant , probare se non esse membra ecclesię domini , et pluma leviores et dolio pertusoVgl .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1180", + "psc_text": "ea quae sunt plena iniquitatis atque peccati. cap. 83 § 1 Denique si istorum personam conaideres consideres , quos nulla diuini cultus obliuio separauit, ut alieno deo expanderent suas manus, atque aperire suas animas noluerunt, intelleges, quod in occultis suis non flagitia aliqua erant, sed ea quae essent innocentiae coittinebant, quandoquidem morte afficiebantur pro dei cultu, tota quoque die uersabantur in morte, sicut uersabatur Paulus, qui ait: cotidie moror morior per uestram gloriam. § 2 et uere cotidie Paulus moriebatur secundum carnem in ieiuniis, in naufragiis, in diuersis periculis, in miseriis constitutus, sed non totus moriebatur. moriebatur homo eius exterior, sed renouabatur interior et ideo non deficiebat, cum tot periculis urgeretur, quia, etsi exterior homo eius corrumpebatur, interior renouabatur de die in diem, quia diem sibi uniuscuiusque fides et gratia operationis inluminat. § 3 unde nec Paulus apostolus-noctem sciebat, quia qui renouatur semper in luce est. an tibi non uidetur", + "candidate_score": 0.6661, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_200", + "bdc_text": "Quamobrem dictum illud Solo [monis ] iuge est et in corde et in ore meo :", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1372", + "psc_text": "ysaie /3 7 scribtum Aml quia} qui av hedificasti C 8 sepulcrum Ev 9 sepulora Ev 13 christi i. Z. B alterum v 20 eorum] suo Bfiav quia] qui Bml quid BmlC 21 quod] quia flav 24 magnificatus claritate F magnificatus BCDEav 25 adinniens AB 26 obcenitate /9 et post offendiculum complacebunt in ore suo, sed non in corde; non enim boni de quibus dicitur: ore suo benedicebant et corde suo maledicebant. quo responsum est etiam his qui habent in codicibus suis ita seriptum: et postea in ore suo benediceni benedicent . uerbum enim tuum prope et in ore tuo sit et in corde. cap. 21 § 1 Sicut oues in inf ernum deduce-ntur, mors depascei depascet eos; et dominabuntur eorum iusti in matutinum et auxilium eorum ueteraseet in inf erno a gloria eorum. qui noluerunt, ut pasceret eos Christus, depascet eos mors. quis ergo dimittat bonum pastorem, qui pro", + "candidate_score": 0.664258, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_200", + "bdc_text": "Quamobrem dictum illud Solo [monis ] iuge est et in corde et in ore meo :", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_442", + "psc_text": "lumen uideatur offundere nec tenere. cap. 65 § 1 Sit ergo nobis semper in corde et ore meditatio sapientiae et lingua tua loquatur iudicium, lex dei tui in corde sit tuo. ideo tibi dicit scriptura: loqueris in i 11 i s sedens in domo, ambulans in uia, dormitans, resurgens. loquamur ergo dominum Iesum, quia ipse est sapientia, ipse est uerbum et uerbum dei. 1 cf. Phil. 3, 21 4 cf. Luc. 1, 35 9 Ps. 36, 30 10 1 Cor. 15, 48 17 *Eccli. 27,11 (12) 22 cf. Ps. 36, 30 24 *Deut. 6, 7 2 conformes fierent B dicere in mg. m2D 4 paria « 7 super BC 8 lux A affectus B aspectus cet. av est scriptum B 9 est om. F eo] et DF 10 spiritualis DFa et terrenus F 12 alt. caelestes Bml 13 ideo F redemptoris ftav 14 meditabitur Fml 15 nec ftav abhorret Bm2Cftav", + "candidate_score": 0.662453, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_211_213", + "bdc_text": "Et utinam omnes hac in re tam forent cauti ! Nam contentionum non essent strepitus isti ; qui nisi desierint , evangelium non ita multum abest ab internecione vel a perpetuo contemptu saltem .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_671", + "psc_text": "errore saepe ceciderunt. uidens igitur huiusmodi insidiis et uano concertantium strepitu se propheta temptari intra se ipse tacitus conferebat legem sibi taciturnitatis inponens, et cum taceret insultantibus sibi et ut loqueretur aliquid prouocantibus — qualia solent insolentium esse certamina atque sermones: 'responde nobis, si de aequalitate praesumis; uides et tu esse te uictum et nihil habere quod referas' —, cum se prope ad uocem conuiciis uideretur inpelli, se ipse reuocabat, ut loqueretur in corde: cap. 3 § 1 Dixi: custodiam uias meas, ut non delinquam in lingua mea; p osui ori meo.custodiam, dum c onsistit peccator aduersum me, hoc est: proposui confirmaui imperaui mihi, locutus sum cordi meo: 'uias meas custodiam'. si aliis dixissem, sermo meus stare deberet; quanto magis stabile debet esse quod mihi ipse constitui! si quis alienum fallat indecorum est, si quis proximum graue; quanto igiturgrauius, si quis se ipsum eo quod sibi promiserit putet esse fraudandum,", + "candidate_score": 0.661862, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_144", + "bdc_text": "non figura vel corporis vel sanguinis , sed corpus , quod traditum est et passum pro peccatis meis\" ( Oekolampad BA I 362f) .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_345", + "psc_text": "carne esse non nouit, qui non in carne ambulat, sed in spiritu, ille qui rapitur non solum ad caelum, sed etiam ad tertium caelum et rapitur ad paradisum et audit uerba quae non licet homini loqui, qui non in uirtutibus suis, sed in infirmitatibus gloriatur, ipse non in solo pane, sed in omni uerbo dei uiuit. uerbum 2 *Ps. 57,11 3 expositionem psalmi 57 bic polliceri Ambrosium putat Ihm, Stud. Ambros. pag. 22 o . 12 Ps. 36,18 8 Ps. 143, 4 14 cf. Ps. 36, 19 15 *Ps. 36,19 16 *Luc. 4, 4 18 *II Cor. 12, 2 22 cf. II Cor. 10, 3 24 cf. II Cor. 12, 4 25 cf. II Cor. 12,5. 9 1 unius B conpatitur (tur in ras.) A, in mg. add. iniusto punitur] add. peccator compatitur iustus s. I. m2 C 3 audieris (alt. i s. tas. m2) B quur Atnl 4 seramus", + "candidate_score": 0.661274, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_210_212", + "bdc_text": "außerdem Adagia , 1 , 5 , 99 ( ASD II /1 568 , Nr. 99). , qualiter tu forsitan putasVgl . oben Nr. 1846 , 39-41. . Et utinam omnes hac in re tam forent cauti ! Nam contentionum non essent strepitus isti ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_683", + "psc_text": "omnium auctor est flagitiorum. uidebat Dauid propheticis oculis, agnoscebat eius figuram; ideo tacebat, ne illius faceret uoluntatem qui interturbare gestit affectum. premebat uocem, claudebat portas suas silentio, praetendebat in eo patientia et taciturnitatis uigilabat custodia, ne inimicus obreperet, ne de claustris oris uagus aliquis sermo et incautus exiret. ideo fortior est patiens qui se ipsum continet quam qui urbes capit. iustus ipse sibi claustrum est, ipse sibi peruigil custos. cap. 7 § 1 Cum sibi ergo ipse praetenderet, loquebatur in suo corde: posui ori meo custodiam, dumconsistit peccator aduersum me. adest semper inimicus, quia semper insidiatur. etsi illum non uides, adest, etsi illum non sentis, incursat. si non uides, uidenti crede: consistit, inquit, aduersum me. qui uidet peccatum suum, uidet etiam peccatorem 1 *Prou. 15, 7 5 cf. Ps. 38, 2 cf. Eccli. 28, 24 (28) 7 cf. Ps. 11, 7 12 cf. Luc. 22, 3. Ioh. 13, 2 21", + "candidate_score": 0.661063, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_113", + "bdc_text": "s. Paul Burckhardt , Die Basler Täufer , Basel 1898 , S. 87 und passim . non sint de corpore Christi , et praesentes , si non communicent absque iusta causa , modo coenę mysteria cognoscant , probare se non esse membra ecclesię domini , et pluma leviores et dolio pertusoVgl .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1176", + "psc_text": "Fubstantiae substantiae explicari non possit, cum ait apostolus: nolite ante tempus quid iudicare, donec ueniat dominus, qui inluminabit occulta tenebrarum et manifestabit consilia cordium; et tunc laus erit unicuique a deo ? § 4 tenebras cordis saepe loco criminis legimus, immo prope ubique. uide ergo, ne ista sint occulta tenebrarum quae sunt cordis occulta, ideoque tenebrarum nomen acceperint, quod ea ab aliis non deprehendantur, sed lateant. et ideo dominus in die iudicii inluminaturus asseritur occulta tenebrarum, quia cor uniuscuiusque manifestabitur quod ante occultum erat, soli quidem Christo cognitum, qui sciens iudicii sui gratiam ait: nihil est o ccultum quod non manifestabitui. cap. 82 § 1 Sunt autem multa quae propter uerecundiam premimus et, ut impleamus caeleste mandatum, tacito apud no? tenemus affectu, ne uideamur in his quae nostra sunt gloriari et eorum fructum uulgando incipiamus amittere. sunt autem occulta sapientiae, quae raptus in paradiso apostolus Paulus audiuit et, quia non", + "candidate_score": 0.660768, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_113", + "bdc_text": "s. Paul Burckhardt , Die Basler Täufer , Basel 1898 , S. 87 und passim . non sint de corpore Christi , et praesentes , si non communicent absque iusta causa , modo coenę mysteria cognoscant , probare se non esse membra ecclesię domini , et pluma leviores et dolio pertusoVgl .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1177", + "psc_text": "manifestabitui. cap. 82 § 1 Sunt autem multa quae propter uerecundiam premimus et, ut impleamus caeleste mandatum, tacito apud no? tenemus affectu, ne uideamur in his quae nostra sunt gloriari et eorum fructum uulgando incipiamus amittere. sunt autem occulta sapientiae, quae raptus in paradiso apostolus Paulus audiuit et, quia non licebat ea homini loqui, apud se tegebat, non quia uSum eorum aut gratiam aliis inuideret, sed, quod non licebat homini loqui, forte etiam § 2 homini audire non proderat, quae tunc inluminabit dominus, cum inluminandorum secretorum tempus aduenerit. uide ne etiam in euangelio distantiam aliquam repperias, ubi dixit: nihim nihil occult occultam Ų m quodnon manifestabitur neque opertum quod non reuelabitur. illud tamen adstipulatur ad superiorem interpretationem, ut utrumque de bonis esse credamus, quia scriptum est: cognoscit dominus qui sunt 1 cf. Sap. 1,6 3*1 Cor. 4, 5 11 cf. I Cor. 14, 25 13 . 24 *Matth. 10, 26", + "candidate_score": 0.659032, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_183_185", + "bdc_text": "Non sum mentitus nec mentiar in loco sacerrimo . De suggestu nanque nihil debet dici , nisi cuius et coram domino te non pudeat . Cogitandum diu , quod inde doceas ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_445", + "psc_text": "infunditur spiritus sapientiae, sed omnibus qui fideles sunt. si credas, habes spiritum sapientiae. ideo sapiens dicit: credidi, propter quod locutus sum. cum credideris, accipies loquendi gratiam. et qui credit redimitur et qui orat redimitur, si pie intendat orationibus et in oratione assiduus sit, diem praeueniat, noctem frequentet, solis matutinis occurrat, ut ante ipse inluminetur a Christo quam terra solis exortu. et qui psallit redimitur et qui compungitur redimitur. cap. 66 § 1 Ideo meditare semper, loquere quae'dei sunt, sedens in domo. domum possumus accipere ecclesiam, possumus domum accipere interiorem in nobis, ut intra nos loquamur. sedent iudices in Hierusalem, sederunt sedes in iudicio, Fadit sedit etiam iudicum consilium et libri aperti sunt. propheta dicit: et tu cum consilio omnia fac. cum consilio de factis tuis iudica, cum § 2 consilio uinum bibe, cum consilio loquere, ut effugias peccatum, ne incidas per multiloquium. sedens loquere tecum quasi qui iudices. in uia", + "candidate_score": 0.658862, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_5_7", + "bdc_text": "id quod non possem expectare de omnibus , qui apud vos docent de suggestu . Putabam me habere isthic et filios ; nescio , an ex eis sint facti fratres metamorphosi aliqua .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_960", + "psc_text": "ergo non annuntiarunt filiis, alienis multo minus, qui declinarent subolem perfidorum. qui sunt itaque isti patres ? _uide uide ne illi, de quibus dictum est: interroga patrem tuum, ipse tibi dicet. interrogas quando legis Paulum; uel si non legis et mouet te aliquid, in ipso require. ipse est enim bonus pater, qui potest docere et formare in nobis dominum Iesum. sicut ipse testatus est dicens: filioli mei, quosego parturio. donec formetur Christus in uobis. § 3 ostendit tibi hos patres euangelista Iohannes, qui ait: dico uobisi uobis patres, qui cognouistis quocl quod ab initio e s t. isti sunt patres, quorum senectus uita inmaculata est. ideo in conuentu seniorum appone digitum ori tuo,.ut audias quod tibi prosit et uitae aeternae sacramenta cognoscas, ne interstrepas insolens tiro doctoribus et qui adhuc discere debeas dicere praesumas. quid igitur isti patres annuntiauerint Core filiis, audiamus. cap. 6 § 1 Opus, inquit, quod operatus", + "candidate_score": 0.658355, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_202_204", + "bdc_text": "Nam ex eo , quo sententiam illam recte concepi , quicquid de rebus divinis adfectatum , quęsitum , proprium , ab humano confictum ingenio sine certis scripturis fugi , nec hactenus me paenituit . Sunt quaedam alia in tuis literis , quae , quia nihil ad rem , sciens praetereo , utpote quę scripsisti non ex te , sed ex aliorum ore et stomacho , atque id quidem , ne quid scribam ineptius , et quod lędat amicum immerentem . Unum illud tamen tacere non possum :", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1135", + "psc_text": "et illud, quia scriptum est: quodsi in digito dei ego eicio daemonia. quid sit digitus, interpretatur ipsa scriptura, quae dicit in alio libro euangelii: quodsi quod in spiritu dei ego eicio daemonia. digitus ergo dei spiritus dei est; deus enim spiritus est et nihil habet in sua substantia corporale, sed totus est spiritus. in spiritu ergo dei eicit daemonium qui in digito dei eicit. unde et sanctus Dauid ait: quoniam uidebo caelos tuos, opera digitorum tuorum, hoc est: spiritus tui opera sunt caeli, sicut et scriptum est: uerbo domini caeli firmati sunt et spiritu oris eius omnis uirtus eorum. cap. 67 § 1 Ut ergo concludamus disputationem, scribae et Pharisaei nihil ad interiorem hominem referunt, qui, ut ipse est ad imaginem dei et similitudinem factus, ita in his, quae cogitat et quae meditatur, debet magis quae spiritalia sunt quam quae carnalia cogitare. totum ergo ad illum exteriorem, ad illum terrenum", + "candidate_score": 0.657182, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_109_111", + "bdc_text": "diligentius me explicasse , dein duo hęc intulisse : quod duplicem coenam habentesDuplex coena : ein von Duplizität gekennzeichnetes Abendmahl.", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_799", + "psc_text": "duo in carne u n a. quis iste sit qui locutus est aut de quo istud sit sacramentum, audi dicentem: sacramentum hoc magnum est, ego autem dico in Christo et in ecclesia. unde et ammonet, ut sic diligat homo uxorem suam quemadmodum ecclesiam Christus, quoniam membra sumus corporis eius, de carne ipsius et de ossibus eius. quae igitur maior salus quam esse cum Christo et ei unitate quadam corporis adhaerere, in quo nec macula sit ulla nec sorditudo peccati ? cap. 12 § 1 Scriptum est in capite libri, quod Abel iusti placuit hostia deo, displicuit oblatio parricidae. nonne aperte significauit dominus Iesus esse se offerendum pro nobis, ut in sua passione noui sacrificii gratiam consecraret, ritum populi parricidalis aboleret? quid autem expressius quam quod a sancto patriarcha oblatus est filius et aries immolatus est? nonne aperte ostendit hominis carnem, quae omnibus terrenis est communis animantibus, non diuinitatem unigeniti filii", + "candidate_score": 0.653523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_189_191", + "bdc_text": "Paucis igitur his causam meam defensam apud te volo . Rogo autem per dominum IesumIn der Vorlage in Versahen. , mea omnia sic accipias , ut decet amicum . Equidem in hoc negocio libenter inhęreo simplicitati scripturę propter dissidia confessionique nostrę communi .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_521", + "psc_text": "Ps. 105, 47 cf. Luc. lo, 32 18 *Prou. 5, 15 19 *Ps. 101, 10 21 *Ps. 41, 4 22 cf. I Ioh. 3, 4 24 cf. Luc. 7, 47 28 *Prou. 18,17 3 ipsa] add. pro te C peccata tua Cft 4 facile non fiav amittat B ammittat fl 5 des*isti B 6 fletu se mereatur B dicatur fJ 9 amisit B 10 aduentu CfJ 11 Iesu] domini [i paruuli Bm2C 12 interficerentur BC ut] et fJ, om. BC et om. a 13 se oni. av 17 iordanis lacrimarum ji 19 meum] add. cum B 21 inquid C 22 pr. panes CmSfiav, cf. Expos. ps.118, tractat. 17, cap. 34 23 legitur fJ 25 fuerant Cv fiierunt fia sermonis accusator est sui. uenenum peccatum est, uenenum iniquitas est; confessio sui criminis remedium prolapsionis est. et ideo uere remedium de ueneno est, si dicas iniquitates tuas, ut iustificeris. cap. 12 §", + "candidate_score": 0.652115, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_210_212", + "bdc_text": "außerdem Adagia , 1 , 5 , 99 ( ASD II /1 568 , Nr. 99). , qualiter tu forsitan putasVgl . oben Nr. 1846 , 39-41. . Et utinam omnes hac in re tam forent cauti ! Nam contentionum non essent strepitus isti ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_668", + "psc_text": "est Christus, qui est uirtus dei atque sapientia, ueritas uia iustitia resurrectio. ad quem igitur contendas nisi ad perfectionem cmnium summamque uirtutum ? et ideo tibi dicit: ueni sequere me, hoc est, ut ad consummationem uirtutum peruenire merearis. ergo qui sequitur Christum, ipsum pro possibilitate sua debet imitari, ut praecepta eius secum ipse meditetur et diuinorum exempla factorum. cap. 2 § 1 Et ideo Dauid secum ipse meditabatur, quod Christum in se locutum esse retinebat, ut, cum aliqui ei essent molesti et eum ad contentionem lacessere conarentur, patientiam indueret, certandi studia declinaret, ex quibus inanis strepitus et iurgia frequenter oriuntur. ideoque cum sancto Dauid plerique eius uirtutibus inuidentes, qui eum de proposito mansuetudinis et humilitatis affectu crederent deducendum, frequenter ingruerent, ipsae quoque praecipue nequitiae in caelestibus spiritales, aduersus quas graue luctamen est iustis, ad commouendum eum ministros suae inprobitatis inpellerent, ne inter obstrepentium crebra certamina et § 2 disceptationis tumultus", + "candidate_score": 0.649623, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_182", + "bdc_text": "Et haec dixi tam diserte ( nam rabulis satisfacere volebam ) , ut satis videam , quales habuerim auditores , postquam tibi persuaserunt , ut pro mendaci me iudices .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_464", + "psc_text": "praebet se dominus audiendum, ut de se iudicetur, quo magis umcat uincat . quomodo se praebeat, audi: populus meus, quid feci tibi aut in quo contristaui te aut quid molestus tibi fui? responde mihi. quia ex Aegypto eduxi te et de domo seruitutis liberaui libera te, et alibi: ego sum ego sum, qui deleo iniquitates tuas et memor non ero. tu autem memor esto et iudicemur. 2 *Ps. 36, 32 3 Ps. 36, 33 6 cf. Ps. 36, 30 10 Rom. 8, 31 13 Aquilas et Symmachus Ps. 36, 33 16 Ps. 36, 33 18 *Esai. 3,14 19 Ps. 50, 6 23 *Mich. 6, 3-4 27 *Esai. 43, 25—26 2 peccor D 4.11 damnauit Bml 6 et om. BF in post et om. a meditabitur BCmI 13 aquila ACm2 fJ(av) damnauit BCml 14 eo] eum BCml fimachus « simmacus DE simmachus F damnauit BCml 16 Lxxta C 17 aliud ;'lv", + "candidate_score": 0.648408, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_210_212", + "bdc_text": "außerdem Adagia , 1 , 5 , 99 ( ASD II /1 568 , Nr. 99). , qualiter tu forsitan putasVgl . oben Nr. 1846 , 39-41. . Et utinam omnes hac in re tam forent cauti ! Nam contentionum non essent strepitus isti ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_671", + "psc_text": "errore saepe ceciderunt. uidens igitur huiusmodi insidiis et uano concertantium strepitu se propheta temptari intra se ipse tacitus conferebat legem sibi taciturnitatis inponens, et cum taceret insultantibus sibi et ut loqueretur aliquid prouocantibus — qualia solent insolentium esse certamina atque sermones: 'responde nobis, si de aequalitate praesumis; uides et tu esse te uictum et nihil habere quod referas' —, cum se prope ad uocem conuiciis uideretur inpelli, se ipse reuocabat, ut loqueretur in corde: cap. 3 § 1 Dixi: custodiam uias meas, ut non delinquam in lingua mea; p osui ori meo.custodiam, dum c onsistit peccator aduersum me, hoc est: proposui confirmaui imperaui mihi, locutus sum cordi meo: 'uias meas custodiam'. si aliis dixissem, sermo meus stare deberet; quanto magis stabile debet esse quod mihi ipse constitui! si quis alienum fallat indecorum est, si quis proximum graue; quanto igiturgrauius, si quis se ipsum eo quod sibi promiserit putet esse fraudandum,", + "candidate_score": 0.648004, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_129_131", + "bdc_text": "Borrhaus , der sich eine Zeitlang als Täufer ansah , sollte einige Monate später ( [ März/April 1545 ] , Zürich StA , E II 343 , 315 ) Bullinger zu dessen Verteidigung gegen Luther im Abendmahlsstreit gratulieren , während Myconius den wiederaufflammenden Streit zwischen Luther und Zürich höchst bedauerte und fürchtete ; s. Myconius an Farel , 23 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1007", + "psc_text": "ipsum taurum dicit etiam sanctus propheta Iacob, cum reuelaret domini passionem, quem Iudaei postea persecuti sunt: in fore furore , 1 Ps. 21, 23 4 cf. Gen. 37, 7 . 9 6 Esai. 40, 6 9 *Ioh. 12, 24-26 12 .17 *Deut. 33, 17 13 cf. Gen. 29, 32 . 30, 24 19 *Ps. 22, 2 24 Uerg. Georg. 2, 146 sq. 28 *Gen. 49, 6 4 quod] quum a 5 adoraret] adorarent a 6 pr. fenum A3 foenum Bn alt. fenum AC foenum Ba, om. fJ' 7 hoc nostrum suscepit av 9 in terra aE, młt; DF 11 afferret BCtnl affert {lo, de dei filio] dei filius fJ 12 moises ,A 14 rube DF 19 paschua D Joco Cfiav (elg TÓnov) 21 decore fJa pro] perpetuo Ββα captaβα fia : 25 sumamus fJ .27 sancti prophetae B prophetia F inquit, suo subneruauert taurum.et ut aperiret, quia de Iudaeis dicebat,", + "candidate_score": 0.644781, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_210_212", + "bdc_text": "außerdem Adagia , 1 , 5 , 99 ( ASD II /1 568 , Nr. 99). , qualiter tu forsitan putasVgl . oben Nr. 1846 , 39-41. . Et utinam omnes hac in re tam forent cauti ! Nam contentionum non essent strepitus isti ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_675", + "psc_text": "cap. 4 § 1 Unde etiam ipse considerans tanta uocis pericula dixit: custodiam uias meas. quae sint igitur istae uiae hominis quae magnopere praecauendae, ne quid grauioris offensionis incurrant, ammonet nos tantus propheta diligentius considerare, ammonet etiam Salomon.eius filius paternae mentis interpres perspicacius examinare, qui scripsit: tria mihi sunt inpossibilia intellegere et quartum quod non agnosco: uestigium aquilae uolantis et uiam serpentis in petra et semitas nauis in pelago nauigantis et uias uiri in iuuentute (et mulieris adulterae § 2 quae, postquam egit, abluta nihil se cgisse dicit iniquum]. tria ergo inpossibilia sibi esse dixit ad intellegendum, quartum, quod ille habens inter homines sapientiae signaculum non agnosceret, uiarum uidelicet uiri in iuuentute processum. quarum igitur uel inexplicabilis uel difficilis agnitio, potest facilis earum esse custodia ? unde non inmerito ipse Dauid delictorum iuuentutis suae non defensionem obtulit, sed obliuionem rogauit: delicta, inquit, iuuentutis meae et ignorantiae meae ne memineris. non", + "candidate_score": 0.644168, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_224_226", + "bdc_text": "Os. Myconius tuus . [ Adresse auf der Rückseite: ] D. Heinricho Bullingero , viro doctissimo , ecclesiae Tigurinae antistiti , fratri in domino observando suo .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1201", + "psc_text": "ergo uidetur ab homine facies dei. est tamen locus in quo fide se monstret homini deus. est hie locus apud deum et ideo si steterimus in petra, id' est in carnis istius conscientia et fidei firmitate, etsi plenitudinem eius uidere non possumus, tamen 3 *Ps. 103,27��30 13 *Ioh. 4, 34 21*Ex.33,20 23 *Ex. 33,21—23 1 domine del. B 2 nec i3 subsistere av abstinere A obsistere BC absistere 0 7 te autem BC 9 conuerterentnr Dml 15 dei om. {l 16 audi DF 19 dirigamus] add. qui « 23 aput C 24 canerna F 31 firmitate] summitate Fml quantum possumus quasi reliquias eius luminis hauriemus. neque enim Moyses totam diuinitatis eius plenitudinem uidit quae habitat in Christo corporaliter, sed uidit posteriora Christi, uidit splendorem eius ut homo, uidit eius gloriam passionis per quam regnum nobis caeleste reserauit. cap. 92 § 1 Aquilas autem quare faciem tuam abscondis? posuit, sed etiam", + "candidate_score": 0.643169, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_210_212", + "bdc_text": "außerdem Adagia , 1 , 5 , 99 ( ASD II /1 568 , Nr. 99). , qualiter tu forsitan putasVgl . oben Nr. 1846 , 39-41. . Et utinam omnes hac in re tam forent cauti ! Nam contentionum non essent strepitus isti ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_679", + "psc_text": "propheta Dauid aut propter quid custodire uias suas, audiamus: ut non, inquit, delinquam in lingua mea. si hoc cauet propheta, tu uon non caues? si hoc metuit in quo dei gratia loquebatur, tu non metuis, qui erroris uerba non refugis et theatralibus sermonibus delectaris ? tu non reformidas, cui scriptum est in euangelio, quia pro omni otioso uerbo rationem es redditurus? si pro otioso uerbc uerbo . periculum est, quanto magis pro criminoso! § 2 non omne, quod otiosum, et cnminosum criminosum , sed omne, quod non fructuosum, periculosum atque eradicabile; omnis enim arbor non faciens fructum exciditur et in ignem mittitur. cum mouetur animus et exagitatur stimulantibus aduersariis, obstrepentibus inludentibus criminantibus, excidit uerbum commotionis; ideo silentium et tutum est et decorum, quod seruat cum grauitate cautelam. § 3 quid enim labia nostra nisi quaedam nostra uincula sunt? denique uinculis labiorum suorum unusquisque constringitur. ideo sapiens in tempore tacet et", + "candidate_score": 0.642729, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_13", + "bdc_text": "Agnosco conciones habitas non solum diebus , quos tu nominas , sed per annos iam 12 pluribus de eucharistia , quas nemo reprehendit unquam exceptis anabaptistis vel horum similibus .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_344", + "psc_text": "dies iustorum sunt. cap. 34 § 1 Unde et hereditas eorum in aeternum erit, quia aeterna bona, non temporalis hereditatis compendia quaesiuerunt, et non habebunt de quo erubescant i n tempore mao, id est iudicii caelestis, et in diebus f amis famis s atur ab u ntur, quia non in pane solo uiuit homo, sed in omni uerbo dei. sed quis homo? scio hominem in Christo ante annos quattuordeci quattuordecim m —siue in corpore nescio, siue extra corpus nescio, deus scit - raptum eiusmodi usque ad tertium caelum. § 2 ille ergo homo qui in Christo est, qui se in carne esse non nouit, qui non in carne ambulat, sed in spiritu, ille qui rapitur non solum ad caelum, sed etiam ad tertium caelum et rapitur ad paradisum et audit uerba quae non licet homini loqui, qui non in uirtutibus suis, sed in infirmitatibus gloriatur, ipse non in solo pane,", + "candidate_score": 0.642365, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_87_89", + "bdc_text": "Et ut is tunc „est“ pro „significat“ exposuit Zwingli übernahm diese tropische Auslegung des Wortes \"est\" offenbar aus einem Brief von Kornelis Hoen ; s. Z IV 512-518 und 560 ; s. ferner Zwinglis Schrift \"Ad Matthaeum Alberum de coena dominica epistola\" , 16 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_475", + "psc_text": "aliquid esse, antequam dicas: transiens uidebo. sicut enim Moyses animo et mente transiuit materialia et deum uidit, ita et tu, si transeas hinc, ad dei gratiam uestigium tuae mentis attollens § 4 uidebis eum nihil esse, qui in hac terra sibi potentissimus uidebatur. ideo animae tuae dicit, menti tuae dicit deus uerbum: ades huc a Libano, sponsa, ades huc a Libano; transibis et pertransibis. si transeas saecularia, pertransies ad paradisum. audi transeuntem: memento mei, domine, cum ueneris in regnum tuum; audi iterum pertranseuntem: am amen e n. amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso. cap. 78 § 1 Quid est: ecce non erat?in principio utique uerbum )rat et qui uerbum uidet, qui particeps uerbi est, utique et ipse est, quia uerbum dei semper est et sermo qui de ipso est non est 'est' 2 cf. Gal. 6, 3 3 *Esai. 14,14 8 *Luc. 17, 6 10 cf. Matth. 17,", + "candidate_score": 0.633336, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_96", + "bdc_text": "Pręsentem dico suo modo , non absentem nisi ratione carnali .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_505", + "psc_text": "secundum carnem ambulare,*quia luxui et uoluptatibus et lasciuiis et carnis cupiditatibus uiuit, qui secundum carnis sapientiam conuersatur; sapientia enim carnis inimica est deo, unde qui in carne sunt deo placere non possunt. ideoque peccatum damnat de peccato, qui se a carnis uitiis ableuando secundum spiritum uiuit totus deo deditus et caelestibus intentus oraculis, propter quod Christus aduenit, ut non suam, id est carnis, sed dei faceret uoluntatem. si quis ergo illum sequatur, ut faciat quae placent deo et carnis suae comprimat appetentiam, imitator est Christi. cap. 6 § 1 Quid senserimus, expressimus; qui legis, elige quid sequaris. nullus error, ubi simplex pietatis affectus atque omnis fidelis est sensus. damnauit peccatum Christus suscipienjlo suscipiendo similitudinem carnis peccati, ut delicta nostrae carnis aboleret. damnauit peccatum, 7 cf. Ps. 50, 7 8 cf. loh. 1, 13 10 Rom. 8, 3 13 cf. II Cor. 5, 21 cf. 1 Petro 2, 22 16 cf.", + "candidate_score": 0.630216, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_5_7", + "bdc_text": "id quod non possem expectare de omnibus , qui apud vos docent de suggestu . Putabam me habere isthic et filios ; nescio , an ex eis sint facti fratres metamorphosi aliqua .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_959", + "psc_text": "foris Fa canis Bml beneficos BmlCml 26 obstruet BCml 27 audiuisse av 28 commemorant (i cap. 5 § 1 P atr es, inquit, nostri annuntiauerunt nobis. qui isti sunt patres ? titulus habet, quia psalmus filiis Core scriptus sit, ut ab ipsis canatur, qui psallendi munus receperunt et in huiusmodi officium fuerant deputati. Core autem et Dathan et Abiron cum aliis, qui aduersum Moysen et Aaron insurrexerant studio contumaci, terrae hiatu in deserto uorati sunt et necati. quibus mortuis qui alii patres eorum filiis mirabilia opera domini annuntiare potuerunt? § 2 in maliuoiam enim animam non ingreditur sapientia. si suis ergo non annuntiarunt filiis, alienis multo minus, qui declinarent subolem perfidorum. qui sunt itaque isti patres ? _uide uide ne illi, de quibus dictum est: interroga patrem tuum, ipse tibi dicet. interrogas quando legis Paulum; uel si non legis et mouet te aliquid, in ipso require. ipse est enim bonus", + "candidate_score": 0.626738, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_35", + "bdc_text": "s. HBBibl I 679.683 ) , und starb als Märtyrer in St. Andrews .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_800", + "psc_text": "significauit dominus Iesus esse se offerendum pro nobis, ut in sua passione noui sacrificii gratiam consecraret, ritum populi parricidalis aboleret? quid autem expressius quam quod a sancto patriarcha oblatus est filius et aries immolatus est? nonne aperte ostendit hominis carnem, quae omnibus terrenis est communis animantibus, non diuinitatem unigeniti filii dei obnoxiam futuram sacrae uulneri passionis? cap. 13 § 1 Scriptum est in capite libri uenturum hominem qui potestatibus caelestibus imperaret. impletum est, quando Iesus dominus uenit in terras et angeli ministrabant ei, sicut ipse dignatus est dicere: ex hoc uidebitis caelos apertos et angelos dei ascendentes et descendentes ad filium hominis.. cap. 14 § 1 Scriptum est in capite libn libri : agnus sine macula mundup mundus maturus masculus anniculus erit uobis, et occidet eum omnis synagoga. quis iste sit agnus, audisti dicentem: ecce agnus dei, ecce qui 3 Eph. 5, 32 5 cf. Eph. 5, 25 6 *Eph.", + "candidate_score": 0.625664, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_211", + "bdc_text": "Et utinam omnes hac in re tam forent cauti !", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_679", + "psc_text": "propheta Dauid aut propter quid custodire uias suas, audiamus: ut non, inquit, delinquam in lingua mea. si hoc cauet propheta, tu uon non caues? si hoc metuit in quo dei gratia loquebatur, tu non metuis, qui erroris uerba non refugis et theatralibus sermonibus delectaris ? tu non reformidas, cui scriptum est in euangelio, quia pro omni otioso uerbo rationem es redditurus? si pro otioso uerbc uerbo . periculum est, quanto magis pro criminoso! § 2 non omne, quod otiosum, et cnminosum criminosum , sed omne, quod non fructuosum, periculosum atque eradicabile; omnis enim arbor non faciens fructum exciditur et in ignem mittitur. cum mouetur animus et exagitatur stimulantibus aduersariis, obstrepentibus inludentibus criminantibus, excidit uerbum commotionis; ideo silentium et tutum est et decorum, quod seruat cum grauitate cautelam. § 3 quid enim labia nostra nisi quaedam nostra uincula sunt? denique uinculis labiorum suorum unusquisque constringitur. ideo sapiens in tempore tacet et", + "candidate_score": 0.622718, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_188", + "bdc_text": "Eundem precor , ut deinceps sicut hactenus me tueatur ac protegat .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_868", + "psc_text": "fateamur et tunc maxime, cum urgemur et terimur, cum dolore et amaritudine nos prosternamus, ne tacuisse uideamur, quo medicina citius nostris uulneribus deferatur, ut sanati aduersario resistamus. quomodo enim potest congredi uulneratus? unde discimus, quia peccatorum nostrorum aculeis uulneramur. uulnus medicum quaerit, medicus confessionem exigit. cap. 15 § 1 Hinc quoque magis ac magis aperire saluator sacramentum suae incipit passionis, quod cum euangelio concordare non dubium 3 cf. Ioh. 19, 34 10 *Ps. 40, 5 19 cf. II Cor. 5, 21 2 possit BC humilitatis B{i 3 proprius Bml 4 telo militis] telum illius P 5 sed uulneratus] sinuato B{l latere] add. at 8. 1. B 7 eripuit] pertulit A morte in iila om. Ev 8 existimaretur a 11 quoniam] quia (iv 12 et om. (ia regis Dauid av 14 et ipse si] et ipse etsi a ipse etsi v 19 nos om. AC 22 urguemur Am2 nos s. 1.", + "candidate_score": 0.621916, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_39_41", + "bdc_text": "The Oxford Dictionary of the Christian Church , Oxford 3 1997 , S. 1757 ( mit weiterer Lit. ). , qui sic a te petierat , Ein entsprechender Brief von George Wishart fehlt ; die Bitte wurde vielleicht mündlich geäußert . et Araugiae , Am 1 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_636", + "psc_text": "1 Ps. 49,17 5 *Ex. 23, 1 6 cf. Matth. 12, 36 11 *Ps. 37, 16—17 23 ♦xMich. 7, 8 2 ennarras AC 3 usurpas {la arguis Cml 4 fecisti fiav 7 in iudidum fJ 9 aduersarius Bml 11 aperui C 12 me. om. B (tute b) Ofł quando DFa 16 isti F qui* B qui F 17 loquar fJ 19 qui (l 20 exsultare Ev 22 quia] qui Bml gratia tua F 23 librum ABCml micheae(-e) codd. (a) 24 sed] si (i in ras.) F 25 infirmitas B si] sed D desit p 26 ab ea non surgendi om. BC eo fJ non om. {l pr. resurbendi v habe - surgendi om. Afia cap. 48 § 1 Dixit ergo Dauid in corde suo, petens ut exaudiretur a domino et ut non exultarent in eum eius inimici, petens etiam ut in conuersionis suae proposito permaneret, ne, dum propositi sui gressus", + "candidate_score": 0.621916, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_150_152", + "bdc_text": "s. oben Nr. 1846 mit Anm. 10 ; 1848 , 12-16 . An , mi Bullingere , dixi perperam ?", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_521", + "psc_text": "Ps. 105, 47 cf. Luc. lo, 32 18 *Prou. 5, 15 19 *Ps. 101, 10 21 *Ps. 41, 4 22 cf. I Ioh. 3, 4 24 cf. Luc. 7, 47 28 *Prou. 18,17 3 ipsa] add. pro te C peccata tua Cft 4 facile non fiav amittat B ammittat fl 5 des*isti B 6 fletu se mereatur B dicatur fJ 9 amisit B 10 aduentu CfJ 11 Iesu] domini [i paruuli Bm2C 12 interficerentur BC ut] et fJ, om. BC et om. a 13 se oni. av 17 iordanis lacrimarum ji 19 meum] add. cum B 21 inquid C 22 pr. panes CmSfiav, cf. Expos. ps.118, tractat. 17, cap. 34 23 legitur fJ 25 fuerant Cv fiierunt fia sermonis accusator est sui. uenenum peccatum est, uenenum iniquitas est; confessio sui criminis remedium prolapsionis est. et ideo uere remedium de ueneno est, si dicas iniquitates tuas, ut iustificeris. cap. 12 §", + "candidate_score": 0.621302, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_150_152", + "bdc_text": "s. oben Nr. 1846 mit Anm. 10 ; 1848 , 12-16 . An , mi Bullingere , dixi perperam ?", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1310", + "psc_text": "8 *Ps. 47, 9 11 d. Apoc. 21,23 14 . 23 Ps. 47,10 16 *Ioh. 2,19 22 cf. Col. 2, 9 25 *Ioh. 1, 26 28 II Cor. 5,19 1 chiram B thiram DF chyram E 3 effectum /9 hii /3 ii av 4 coercendam av 5 corruptas (sic) F 11 fulget] add. enim a 15 dicitur dei {J 18 in] iesu per comp. /3 20 potuit peccati fJ esse om. A ipsa] ipso BCml, eras. Cm2, om. (iv pro om. BC delicti Cm2 21 fuit] add. ipsa BCfiv 22 fulgebat] add. et fJav 26 quod quid est om. a medium fJ 26 non scitis DEm2F cap. 17 § 1 In illo ergo templo suscepimus, inquit, misericordiam tuam, hoc est uerbum quod caro factum est et habitauit in nobis. sicut enim redemptio Christus, ita et misericordia. quae autem maior misericordia quam quod pro nostris flagitiis se praebuit immolandum, ut sanguine", + "candidate_score": 0.62111, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_151_153", + "bdc_text": "1848 , 12-16 . An , mi Bullingere , dixi perperam ? Quid igitur permisisti Bucero loqui ad hunc modum :", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_627", + "psc_text": "posset habere quod referat, magis uult silere quam dicere. § 4 ipse enim dominus Iesus uere cum accusaretur tacebat et cum percuteretur non repercutiebat. denique percussus respondit: si male locutus sum, testimonium perhibe de malo; si bene, quid me caedis? uide quemadmodum quasi uere infirmus et quasi is, qui se uindicare non posset, puerili quodam loquebatur affectu. ita ergo et tu, si habeas quo redarguas arguentem, melius tacebis, ne redarguendi uicissitudine commotionem tuam prodas; melius est enim dissimulare iniuriam quam, cum redarguis, uindicare. § 5 bonus mutus qui loqui male nescit, cuius ex ore cnmen crimen exire non nouit. hic est mutus uere beatus, qui cum tacet intra se loquitur: 'dominus dat mihi linguam eruditionis, 25 quando oporteat me dicere sermonem'. talia loquebatur intra se Zacharias, cum ommutuisset, et uere, quia loqui ei non profuerat, ne loqueretur ommutuit et ut loqueretur exauditus a Christo est. 7 I Petro 2, 23", + "candidate_score": 0.620294, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_151_153", + "bdc_text": "1848 , 12-16 . An , mi Bullingere , dixi perperam ? Quid igitur permisisti Bucero loqui ad hunc modum :", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_711", + "psc_text": "AB inoffensam Bm2C offense {J offensae in mg. a 9 si om. F 10 si] etsi BC ergo om. (iav 13 sed] add. qui {J non eras. B, a. l. C ignis] add. dei BCfiav 15 depascitur BC 16 exitatur B 17 hyeremias B iheremias C ieremias (i flamigerans BD flammigerus av 19 agebant DF 20 mutuo s. I. C, add. intus, sed del. 23 quo] quod F 24 exueret D (non F) 25 sum] add. inquit BCfta 13* meorum qui est, ut sciam quid desit mihi. bonus ignis, qui fecit ut propheta loqueretur. et uide ne ipse sit ignis, qui uisus est quando in die pentecostes in unum locum discipulis congregatis decidit cum ui magna super eos spiritus sanctus et linguis uariis loquebantur. sic enim scriptum est, quia uisac sunt linguae eorum dispersae tamquam ignis. § 2 hic est ergo qui dixit ad Hieremiam: ecce do tibi in os", + "candidate_score": 0.619089, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_120", + "bdc_text": "Theophil Burc khardt- Biedermann , Bonifacius Amerbach und die Reformation , Basel 1894 , S. 94f. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_910", + "psc_text": "4 habraam A abraam B ysaac CDF moisesA 6 moisen A 11 quid Bml 12 christum AC uidimus a 13 exurgat fJ 17 cur retrorsum om. a nisi ut in ras. C ut] ante (n s. I.) B retro om. Bfia regeret retro v 21 autem ceciderit Cm2v 22 autem] ait fJ mundauit Bml mundabitur fJ emundabit av eum om. {l uentilauit B 23 comminuit BCml 25 salubre B medicinae] adu. sine BC (del.), post sine spat. uac. relicl., add. usui sine ulla perturbatione (sic!) fJav 27 deerat BCml decidat fiav crediturus in Christum, ut eum mors eius inueniat, crux eius assumat, clauus infigat, sanguis infundat, sepultura quoque eius inuoluat,. gratia resurrectionis attollat, de somno suscitet, a morte uiuificet, illum, inquam, a saeculo liberat, a peccato mnndat mundat , sanat a uulnere, a duritia impietatis inflectit, ad mansuetudinem pietatis emollit, ut circumciso corde suauem illum et inconprehensibilem hauriat spiritum, bibat", + "candidate_score": 0.618375, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_35_37", + "bdc_text": "s. HBBibl I 679.683 ) , und starb als Märtyrer in St. Andrews . Der hier angesprochene Brief Bullingers an Wishart fehlt. - Lit. : Martin Holt Dotter weich , in :", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1427", + "psc_text": "benedicentium. denique et uineam, cuius soluta munitio est, transeuntes uindemiant, non manentes; transeuntes sibilant, sicut in Threnis Hieremiae legimus: tenuerunt super te manus omnes transeuntes per uiam, sibilauerunt et mouerunt caput suum super filiam Hierusalem. § 5 ldeo sacerdos non potuit coronari, leuita non potuit, quia transierunt et tamquam umbra praeterierunt; Stephanus autem martyrio coronatus est, quia stantem uidebat dominum legum immobilem, non praetereuntem. immobilis ergo fide Stephanus immobilem Christum uidebat, nullo erat mortis timore commotus; non mouit se Stephanus, non mouit et Christus. commoti sunt filii proditoris, de quibus dicitur: commoti amoueantur filii eius et mendicent; eget 3 *Matth. 27,39 o'Ps.21,8 7cf.Eph.4,15 9*Act.22,22 10 cf. Luc. 8, 37 11 cf. Cant. 3, 4 14 cf. Ps. 133,1 cf. Luc. 10, 31-33 16 *Ps. 128,8 19 cf. Ps. 79, 13 21 ♦Threu. 2, 15 21 cf. Ps. 143, 4 25 cf. Act. 7, 55 29 »Ps. 108, 10 1 homines]", + "candidate_score": 0.617977, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_192", + "bdc_text": "A quibus quidem si discessissem , recte et amice fecisses meam pręvaricationem increpando .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_623", + "psc_text": "quod pro ueritate loquerentur inuenerint. 'aut certe quia, etsi peccaui, tamen peccata mea paenitendi dolore purgabam; in quo illi cum dolo mecum loquebantur, utme ut obiurgatione confunderent et a conuersione reuocarent'. et uide ne hoc magis senserit, quaesisse illos mala eius, sed, cum uellent accusare, praeuentos, quod uulnera sua ipse patefecerit sui accusator existens, et ideo uim accusationis eorum esse tenuatam, locutos autem ueri uana, quae confesso culpam iam nocere non possent. cap. 45 �� 1 'Exclusi igitur a criminationis inuidia dolum adhibebant, ut insurgerent', inquit, 'mihi et insultarent, quo me stimularent ad aliquam commotionem; quorum ego dolum uidens uelut surdus non audiebam'. considera uim sermonis. non dixit 'quia simulabam non me audire quae dicerent', sed 'non audiebam' 4 * I I1 Reg. 20 (21), 20 9 ubi cet.] manifesto designat increpationem suam in Theodosium (a. 390); cf. Epist. 51 12 cf. Ps. 37, 13 18 cf. Prou. 18, 17", + "candidate_score": 0.614821, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_184", + "bdc_text": "De suggestu nanque nihil debet dici , nisi cuius et coram domino te non pudeat .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_630", + "psc_text": "non credidit. quid de domino omnium uirtutum loquar loquor , cum mulier Susanna nec sexus infirmitate turbata, quibus se ad periculum mortis cognouit addictam, uocem emiserit ? accusabatur et tacebat, ducebatur ad mortem et silentio se tegebat, ne nudaret pudorem. intra se tamen loquebatur deo, qui eam magis audiuit tacentem, quae si uoluisset loqui forsitan non esset audita. cap. 46 § 1 Et tu ergo, qui proposuisti satisfacere pro delictis debetis domino ieo tuo, illi soli interiore corde te purga, illum contuere qui potest peccata diluere. adiuuat te qui putauerit arguendum. denique cum malediceretur Dauid et eius dux Abessa eius iniuriam nellet uellet ulcisci, dixit ad eum Dauid: dimitte illum, ut maledicat, quoniam dixit illi dominus, utuideatis humilitatem meam et retribuatmihidominus bona pro maledicto hoc. uides igitur, quod a conuiciantibus adiuueris, ut dominus audiat te et peccatum tuum remittat. § 2 nam cum ipse accusator tuus esse debeas et coacerbare", + "candidate_score": 0.614776, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_39", + "bdc_text": "The Oxford Dictionary of the Christian Church , Oxford 3 1997 , S. 1757 ( mit weiterer Lit. ). , qui sic a te petierat , Ein entsprechender Brief von George Wishart fehlt ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_636", + "psc_text": "1 Ps. 49,17 5 *Ex. 23, 1 6 cf. Matth. 12, 36 11 *Ps. 37, 16—17 23 ♦xMich. 7, 8 2 ennarras AC 3 usurpas {la arguis Cml 4 fecisti fiav 7 in iudidum fJ 9 aduersarius Bml 11 aperui C 12 me. om. B (tute b) Ofł quando DFa 16 isti F qui* B qui F 17 loquar fJ 19 qui (l 20 exsultare Ev 22 quia] qui Bml gratia tua F 23 librum ABCml micheae(-e) codd. (a) 24 sed] si (i in ras.) F 25 infirmitas B si] sed D desit p 26 ab ea non surgendi om. BC eo fJ non om. {l pr. resurbendi v habe - surgendi om. Afia cap. 48 § 1 Dixit ergo Dauid in corde suo, petens ut exaudiretur a domino et ut non exultarent in eum eius inimici, petens etiam ut in conuersionis suae proposito permaneret, ne, dum propositi sui gressus", + "candidate_score": 0.614526, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_120", + "bdc_text": "Theophil Burc khardt- Biedermann , Bonifacius Amerbach und die Reformation , Basel 1894 , S. 94f. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1353", + "psc_text": "solo dictum est, quia uerbum caro factum est et habitauit in nobis. non ergo quasi frater, sed quasi dominus habitauit in nobis, cum habitaret in carne. cum igitur reconciliauerit deo mundum, utique ipse reconciliatione non eguit; pro quo enim peccato suo propitiaret deum 2 *Esai. 19, 20 3*Ioh. 8, 40 5 cf. Hier. 17, 9 61 Tim. 2, 5 10 *I Tim. 2, 6 12 Rom. 9, 1 15 cf. Rom. 3, 9 19 cf. Col. 2,14 22 Ps. 21,23 25 II Cor.5,19 26 Ioh. 1,14 2 mittit AmlBCml 5 pr. cognoscit {Ja alt. cognoscit Bmla cognoscat (i 6 sicut] add. et C 8 aliis i3 15 integritatem B 18 conditionem todd. av 19 cirographum A cyrographum O{l cruore suo DF 23 nobis deleui, cf. lin 28 Iesus Christus v 24 nobis om. a qui nulla peccata cognouit? § 2 denique didragma poscentibus Iudaeis, quod pro peccato dabatur ex lege,", + "candidate_score": 0.614303, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_211", + "bdc_text": "Et utinam omnes hac in re tam forent cauti !", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_683", + "psc_text": "omnium auctor est flagitiorum. uidebat Dauid propheticis oculis, agnoscebat eius figuram; ideo tacebat, ne illius faceret uoluntatem qui interturbare gestit affectum. premebat uocem, claudebat portas suas silentio, praetendebat in eo patientia et taciturnitatis uigilabat custodia, ne inimicus obreperet, ne de claustris oris uagus aliquis sermo et incautus exiret. ideo fortior est patiens qui se ipsum continet quam qui urbes capit. iustus ipse sibi claustrum est, ipse sibi peruigil custos. cap. 7 § 1 Cum sibi ergo ipse praetenderet, loquebatur in suo corde: posui ori meo custodiam, dumconsistit peccator aduersum me. adest semper inimicus, quia semper insidiatur. etsi illum non uides, adest, etsi illum non sentis, incursat. si non uides, uidenti crede: consistit, inquit, aduersum me. qui uidet peccatum suum, uidet etiam peccatorem 1 *Prou. 15, 7 5 cf. Ps. 38, 2 cf. Eccli. 28, 24 (28) 7 cf. Ps. 11, 7 12 cf. Luc. 22, 3. Ioh. 13, 2 21", + "candidate_score": 0.614139, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_191", + "bdc_text": "Equidem in hoc negocio libenter inhęreo simplicitati scripturę propter dissidia confessionique nostrę communi .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_525", + "psc_text": "— prolapsionis] remedium confessio sui criminis remedium (om. B) confessio remedium prolapsionis BC sui criminis om. {Jav 3 pr. est om. BCpav 6 penitentia agenda DF 7 praescribunt: Psalmi XXXVII enarratio a Enarratio v 10 ne BC 13 iis Eav 16 ue a 20 fenoris codd. v foenoris a 22 futura BGfi 24 precibus eius BC conueniri F 25 numerantus erat. Bml 27 admoneret fJav urgueret ACml LXIV. Ambros. pars 6. Petschenig, 10 quoniam hoc uerbum feci; et nunc, domine, dele iniquitatem serui tui. quomodo deleantur peccata, audi dicentem: solutum est peccatum eius, . § 2 quia cepit de manu domini duplicia peccata sua. non ergo penitus sibi peccatum remitti postulat, sed moderata solutione deleri, hoc est ut in futurum eius memoria deleatur. denique quasi interpellantis uoce conuentus dominus, ne uindicta commissi protelaretur erroris, misit ad eum Nathan prophetam, et ille uenit ad regem et dixit ei: quid fieri uelis,", + "candidate_score": 0.613963, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_207", + "bdc_text": "Laktanz , Divinae Institutiones , 1 , 18 , 1 ( CSEL XIX /1 67. 12f) ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_917", + "psc_text": "illum a latronibus non 1 *Gen. 49,17-18 4 Ioh. 18, 6 7 cf. Col. 3, 2 8 cf. II Thess. 1, 11 10 cf. Luc. 23, 50 12 Ps. 54,16 15 cf. Matth. 26, 58 17 Matth. 16,18 20 *Matth. 16, 18-19 26 cf. Luc. 10, 33-34 2 a deo scripsi actio codd. au 3 uendicet Am2Bm2CDF 4 habetur fiav 7 sed] nec DEm2Fa, add. his DEm2F iis a sursum BC sua cet. sunt om. B, add. sed fJa semper] operi [ia cadit, nec iis quae sua sunt, sed quae sursum semper v 12 descendunt fJ 16 cum om. Dml caifae B cayphae C 17 sinagogae A principis] add. sacerdotis Fml 19 ubi petrus ergo ibi BC ubi ergo Petrus, ibi v ergo om. fia 23 inferna B 27 hyericho B yhericho C Hierico ab praeteriuit, sed suscepit eum et uulnera eius curauit infundens oleum et uinum et imposuit supra", + "candidate_score": 0.611191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_103", + "bdc_text": "modo tu mihi credas mei moris non esse sic loqui .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_452", + "psc_text": "stantes erant pedes nostri in atriis Hierusa1em. loquere magis et noli occultare delicta, loquere sedens, ut audias dicentem: surgite, postquam sederitis, qui manducatis panem doloris. loquere in uia ui ambulans, id est carpens uitae istius cursum. hic loquere, ne illic ommutescas, sicut ille ommutuit qui angelo Christi ante non credidit, postea tamen cum credidisset uocem recepit. § 3 loquere dormiens et quiescens, consepultus in Christo, ut cum ipso in nouitate uitae resurgas. loquere etiam sepultus in tumulo, sicut loquebantur animae sanctorum de mortis petentes auctore uindictam: usque quo, domine sanctus et uerus, non iudicas et uindicas sanguinem nostrum? loquere postremo, cum surgis, sicut docuit ille qui dixit: § 4 ego dormiui et quieui et resurrexi, quoniam dominus suscipiet me. et illic ergo os iusti meditabitur sapientiam, donec ad sublimiora tabernaculi secreta, caelestis ac sacrae plena iocunditatis atque laetitiae, ipse perueniat, quemadmodum scriptura nos docuit dicente Dauid: haecrecordatus sum et effudi", + "candidate_score": 0.608564, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_67", + "bdc_text": "Dum enim se movent , ut sunt irrequieti , nec mihi tacere licet .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1427", + "psc_text": "benedicentium. denique et uineam, cuius soluta munitio est, transeuntes uindemiant, non manentes; transeuntes sibilant, sicut in Threnis Hieremiae legimus: tenuerunt super te manus omnes transeuntes per uiam, sibilauerunt et mouerunt caput suum super filiam Hierusalem. § 5 ldeo sacerdos non potuit coronari, leuita non potuit, quia transierunt et tamquam umbra praeterierunt; Stephanus autem martyrio coronatus est, quia stantem uidebat dominum legum immobilem, non praetereuntem. immobilis ergo fide Stephanus immobilem Christum uidebat, nullo erat mortis timore commotus; non mouit se Stephanus, non mouit et Christus. commoti sunt filii proditoris, de quibus dicitur: commoti amoueantur filii eius et mendicent; eget 3 *Matth. 27,39 o'Ps.21,8 7cf.Eph.4,15 9*Act.22,22 10 cf. Luc. 8, 37 11 cf. Cant. 3, 4 14 cf. Ps. 133,1 cf. Luc. 10, 31-33 16 *Ps. 128,8 19 cf. Ps. 79, 13 21 ♦Threu. 2, 15 21 cf. Ps. 143, 4 25 cf. Act. 7, 55 29 ��Ps. 108, 10 1 homines]", + "candidate_score": 0.600033, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_162", + "bdc_text": "in quatuor item civitatum confessioneDas von Straßburg , Konstanz , Memmingen und Lindau unterzeichnete Vierstädtebekenntnis ( Confessio Tetrapolitana ) aus dem Jahr 1530 ( BucerD S III 13-185 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_370", + "psc_text": "ergo av 17 ergo infirmitas Cm2fiav 18 sicut] add. ipsi apostolo v 19 consumatur A 20 ipse om. v te medicum DF 22 consumauit AB 23 mutuabitur Fml soluit 3v 25 conuenit personae v 26 fenerantem codd. v foenerantem a § 2 unam mnam accepit, duas reddidit, duas accepit, quattuor reddidit, quinque accepit, decem reaaiait. non ligauit m in suaario sudario qUOd acceperat, sed nummulariis erogauit et quod erogauerat cum usuris recepit. ita et accipientem a peccato maximo liberauit, ne apud eum pecunia domini deperiret, et ipse ut decem ciuitatibus praeficeretur emeruit. quae sint decem ciuitates in epistulis recognosce quas scripsit, etsi apostoli praescripto numero non teneantur, quibus dictum est: § 3 ite per orbem uniuersum et praedicate euangelium uniuersae creaturae. hicergo ab Hierusalem per orientem et Illyricum et Italiam domini pecuniam dispensauit. et ne quis putaret quod suam faeneraret, domini esse pecuniam testabatur dicens: his autem qui matrimonio iuncti", + "candidate_score": 0.597931, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 20, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas", + "max_score": 0.712216, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_14", + "bdc_text": "Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_42", + "psc_text": "enim quisque nostrum per revelationem Christi didicit, et non homine praedicante cognovit? Ad quod respondebimus, eos qui possunt dicere: An experimentum ejus quaeritis, qui in me loquitur Christus (II Cor. XIII, 3) ? Et: Vivo autem jam non ego, vivit autem in me Christus (Galat. II, 20) , non tam ipsos docere, quam in ipsis Deum, qui ad sanctos loquatur: Ego dixi, dii estis, et filii excelsi omnes (Ps. LXXXI, 6) ; et statim de peccatoribus: Vos autem ut homines moriemini, et tamquam unus de principibus cadetis. Cum igitur Paulus loquitur et Petrus, qui non moriuntur ut homines neque ut unus de principibus corruunt, deos eos esse, manifestum est. Qui autem dii sunt, tradunt Dei Evangelium, et non hominis. Marcion et Basilides et caeterae haereticorum pestes, non habent Dei Evangelium; quia non habent Spiritum sanctum, sine quo humanum fit Evangelium, quod docetur. Nec putemus in verbis Scripturarum esse Evangelium, sed", + "candidate_score": 0.712216, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_14_16", + "bdc_text": "Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ; lateinische Fassung : Schaff III 211-231 ) .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_42", + "psc_text": "enim quisque nostrum per revelationem Christi didicit, et non homine praedicante cognovit? Ad quod respondebimus, eos qui possunt dicere: An experimentum ejus quaeritis, qui in me loquitur Christus (II Cor. XIII, 3) ? Et: Vivo autem jam non ego, vivit autem in me Christus (Galat. II, 20) , non tam ipsos docere, quam in ipsis Deum, qui ad sanctos loquatur: Ego dixi, dii estis, et filii excelsi omnes (Ps. LXXXI, 6) ; et statim de peccatoribus: Vos autem ut homines moriemini, et tamquam unus de principibus cadetis. Cum igitur Paulus loquitur et Petrus, qui non moriuntur ut homines neque ut unus de principibus corruunt, deos eos esse, manifestum est. Qui autem dii sunt, tradunt Dei Evangelium, et non hominis. Marcion et Basilides et caeterae haereticorum pestes, non habent Dei Evangelium; quia non habent Spiritum sanctum, sine quo humanum fit Evangelium, quod docetur. Nec putemus in verbis Scripturarum esse Evangelium, sed", + "candidate_score": 0.709831, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_13_15", + "bdc_text": "Agnosco conciones habitas non solum diebus , quos tu nominas , sed per annos iam 12 pluribus de eucharistia , quas nemo reprehendit unquam exceptis anabaptistis vel horum similibus . Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ; lateinische Fassung :", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_70", + "psc_text": "Ezechias quoque quindecim annorum spatio sibi ad vitam dato, signum accipere meretur in gradibus (Isa. XXXVIII): et solemnitates Dei a quinto decimo die incipiunt (Exod. XII). Necnon (quia duplicem intelligentiam sequamur) propterea quindecim ponit dies, ut ostendat non fuisse grande tempus, quo potuerit aliquid a Petro discere; ut ad illum sensum a quo coepit, cuncta referantur: se non ab homine doctum esse, sed a Deo. (Vers. 19.) Alium autem apostolorum vidi neminem, nisi Jacobum fratrem Domini. Memini me dum Romae essem, impulsu fratrum librum de sanctae Mariae virginitate edidisse perpetua. In quo mihi necesse fuit de his qui fratres Domini dicti sunt, diutius disputare. Unde qualiacumque sunt illa quae scripsimus, his contenti esse debemus. Nunc hoc sufficiat, ut propter egregios mores, et incomparabilem fidem sapientiamque non mediam frater dictus sit Domini: et quod primus ei Ecclesiae praefuerit, quae prima in 396 Christum credens ex Judaeis fuerat congregata. Dicuntur quidem et", + "candidate_score": 0.704164, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_13_15", + "bdc_text": "Agnosco conciones habitas non solum diebus , quos tu nominas , sed per annos iam 12 pluribus de eucharistia , quas nemo reprehendit unquam exceptis anabaptistis vel horum similibus . Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ; lateinische Fassung :", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_42", + "psc_text": "enim quisque nostrum per revelationem Christi didicit, et non homine praedicante cognovit? Ad quod respondebimus, eos qui possunt dicere: An experimentum ejus quaeritis, qui in me loquitur Christus (II Cor. XIII, 3) ? Et: Vivo autem jam non ego, vivit autem in me Christus (Galat. II, 20) , non tam ipsos docere, quam in ipsis Deum, qui ad sanctos loquatur: Ego dixi, dii estis, et filii excelsi omnes (Ps. LXXXI, 6) ; et statim de peccatoribus: Vos autem ut homines moriemini, et tamquam unus de principibus cadetis. Cum igitur Paulus loquitur et Petrus, qui non moriuntur ut homines neque ut unus de principibus corruunt, deos eos esse, manifestum est. Qui autem dii sunt, tradunt Dei Evangelium, et non hominis. Marcion et Basilides et caeterae haereticorum pestes, non habent Dei Evangelium; quia non habent Spiritum sanctum, sine quo humanum fit Evangelium, quod docetur. Nec putemus in verbis Scripturarum esse Evangelium, sed", + "candidate_score": 0.701949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_12_14", + "bdc_text": "His itaque omissis ad rem . Agnosco conciones habitas non solum diebus , quos tu nominas , sed per annos iam 12 pluribus de eucharistia , quas nemo reprehendit unquam exceptis anabaptistis vel horum similibus . Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_70", + "psc_text": "Ezechias quoque quindecim annorum spatio sibi ad vitam dato, signum accipere meretur in gradibus (Isa. XXXVIII): et solemnitates Dei a quinto decimo die incipiunt (Exod. XII). Necnon (quia duplicem intelligentiam sequamur) propterea quindecim ponit dies, ut ostendat non fuisse grande tempus, quo potuerit aliquid a Petro discere; ut ad illum sensum a quo coepit, cuncta referantur: se non ab homine doctum esse, sed a Deo. (Vers. 19.) Alium autem apostolorum vidi neminem, nisi Jacobum fratrem Domini. Memini me dum Romae essem, impulsu fratrum librum de sanctae Mariae virginitate edidisse perpetua. In quo mihi necesse fuit de his qui fratres Domini dicti sunt, diutius disputare. Unde qualiacumque sunt illa quae scripsimus, his contenti esse debemus. Nunc hoc sufficiat, ut propter egregios mores, et incomparabilem fidem sapientiamque non mediam frater dictus sit Domini: et quod primus ei Ecclesiae praefuerit, quae prima in 396 Christum credens ex Judaeis fuerat congregata. Dicuntur quidem et", + "candidate_score": 0.697243, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_165_167", + "bdc_text": "per legatos et praedicatores civitatum evangelicarum composita anno 36“ ? Confer , obsecro , locos ipse , et a mendacio vel tuo patrocinio liberabor non difficulter . Hic , ut de Oecolampadio , decessore meo sancto et venerando viro , pluribus paulo dicam , opus videtur .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_7", + "psc_text": "ab antiquo repente vivendi more desciscens, in crucem scandalizata non crederet, et sibi praedicatione gentium credita, aequum esse id pro veritate defendere, quod alius pro dispensatione simularet. Quod nequaquam intelligens Bataneotes et sceleratus ille Porphyrius, in primo operis sui adversum nos libro, Petrum a Paulo objecit esse reprehensum, quod non recto pede incederet ad evangelizandum: volens et illi maculam erroris inurere, et huic procacitatis, et in commune ficti dogmatis accusare mendacium, dum inter se Ecclesiarum principes discrepent [ Al. discreparent]. Quae quidem et nunc, orantibus vobis, leviter quo sensu sint dicta, contingimus, et in suis locis plenius exsequemur. Sed jam tempus est, ut ipsius Apostoli verba ponentes, singula quaeque pandamus. LIBER PRIMUS. (Cap. I.--Vers. 1.) 373 Paulus apostolus, non ab hominibus, neque per hominem: sed per Jesum Christum et Deum Patrem, qui suscitavit eum a mortuis. Non superbe, ut quidam putant, sed necessarie, neque ab hominibus, neque per hominem, se", + "candidate_score": 0.695041, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_13_15", + "bdc_text": "Agnosco conciones habitas non solum diebus , quos tu nominas , sed per annos iam 12 pluribus de eucharistia , quas nemo reprehendit unquam exceptis anabaptistis vel horum similibus . Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ; lateinische Fassung :", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_69", + "psc_text": "Nam et quod visus [ Al. jussus] sit ire Jerosolymam, ad hoc isse ut videret apostolum, non discendi studio, quia et ipse eumdem praedicationis haberet auctorem; sed honoris priori apostolo deferendi. Et mansi apud eum diebus quindecim. Non grandi indiguit magisterio qui tanto se ad videndum Petrum tempore praeparavit. Et licet quibusdam superfluum videatur, numeros quoque qui in Scripturis sunt observare: tamen non abs re arbitror quindecim dies, quibus apud Petrum Paulus habitavit, plenam significare scientiam, consummatamque doctrinam. Siquidem quindecim sunt carmina in Psalterio, et quindecim gradus per quos ad canendum ascendunt Deo, et in atriis ejus consistendum justus ascendit. Ezechias quoque quindecim annorum spatio sibi ad vitam dato, signum accipere meretur in gradibus (Isa. XXXVIII): et solemnitates Dei a quinto decimo die incipiunt (Exod. XII). Necnon (quia duplicem intelligentiam sequamur) propterea quindecim ponit dies, ut ostendat non fuisse grande tempus, quo potuerit aliquid a Petro discere; ut ad illum", + "candidate_score": 0.691712, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_165_167", + "bdc_text": "per legatos et praedicatores civitatum evangelicarum composita anno 36“ ? Confer , obsecro , locos ipse , et a mendacio vel tuo patrocinio liberabor non difficulter . Hic , ut de Oecolampadio , decessore meo sancto et venerando viro , pluribus paulo dicam , opus videtur .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_8", + "psc_text": "tempus est, ut ipsius Apostoli verba ponentes, singula quaeque pandamus. LIBER PRIMUS. (Cap. I.--Vers. 1.) 373 Paulus apostolus, non ab hominibus, neque per hominem: sed per Jesum Christum et Deum Patrem, qui suscitavit eum a mortuis. Non superbe, ut quidam putant, sed necessarie, neque ab hominibus, neque per hominem, se Apostolum esse proponit: sed per Jesum Christum, et Deum Patrem, ut eos qui Paulum extra duodecim apostolos ventilabant, et nescio unde subito prorupisse, vel a majoribus ordinatum astruebant, hac auctoritate confunderet. Potest autem et oblique in Petrum et in caeteros dictum accipi, quod non ab apostolis ei sit traditum Evangelium: sed ab ipso Jesu Christo, qui et illos apostolos elegerat. Hoc autem totum ideo praeparatur, ut nemo sibi contra Legis onera pro Evangelii gratia disputanti, possit opponere: sed Petrus hoc dixit, sed apostoli hoc statuerunt, sed praecessores tui aliud decreverunt. Quod quidem in sequentibus, nunc quasi occulto sermone praeludens, manifestius", + "candidate_score": 0.690539, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_103_105", + "bdc_text": "modo tu mihi credas mei moris non esse sic loqui . Sed , quemadmodum audisti , verbis innitor Christi et discipulorum eius sic docens , ut nemo cum fide me audiens queat vel paululum offendi , nisi prius , ut memini , vel anabaptistam audierit vel formulam aliquam , quę verbis , etiamsi non sensu , a mea dissonet . Quales omnino videntur , qui priori meae concioni interfuerunt .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_42", + "psc_text": "enim quisque nostrum per revelationem Christi didicit, et non homine praedicante cognovit? Ad quod respondebimus, eos qui possunt dicere: An experimentum ejus quaeritis, qui in me loquitur Christus (II Cor. XIII, 3) ? Et: Vivo autem jam non ego, vivit autem in me Christus (Galat. II, 20) , non tam ipsos docere, quam in ipsis Deum, qui ad sanctos loquatur: Ego dixi, dii estis, et filii excelsi omnes (Ps. LXXXI, 6) ; et statim de peccatoribus: Vos autem ut homines moriemini, et tamquam unus de principibus cadetis. Cum igitur Paulus loquitur et Petrus, qui non moriuntur ut homines neque ut unus de principibus corruunt, deos eos esse, manifestum est. Qui autem dii sunt, tradunt Dei Evangelium, et non hominis. Marcion et Basilides et caeterae haereticorum pestes, non habent Dei Evangelium; quia non habent Spiritum sanctum, sine quo humanum fit Evangelium, quod docetur. Nec putemus in verbis Scripturarum esse Evangelium, sed", + "candidate_score": 0.689844, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_13_15", + "bdc_text": "Agnosco conciones habitas non solum diebus , quos tu nominas , sed per annos iam 12 pluribus de eucharistia , quas nemo reprehendit unquam exceptis anabaptistis vel horum similibus . Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ; lateinische Fassung :", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_45", + "psc_text": "aut quod pejus est, diaboli. Inter accipere autem, et discere, hoc interest, quod ille accipit Evangelium, cui primum insinuatur, et ad fidem ejus adducitur, ut credat vestra esse quae scripta sunt. Discit autem is, qui ea quae in illo per aenigmata et parabolas figurata sunt, explanata et disserta cognoscit: et cognoscit, non homine revelante sed Christo, qui revelavit Paulo, aut per Paulum, in quo loquitur Christus. Verbum quoque ipsum ἀποκαλύψεως, id est, revelationis, proprie Scripturarum est, et a nullo sapientum saeculi apud Graecos usurpatum. Unde mihi videntur quemadmodum in aliis verbis, quae de Hebraeo in Graecum Septuaginta interpretes transtulerunt, ita et in hoc magnopere esse conatos, ut proprietatem peregrini sermonis exprimerent, nova novis rebus verba fingentes: et sonare, cum quid tectum et velatum, ablato desuper operimento, ostenditur et profertur in lucem. Hoc ut manifestius fiat, accipite exemplum. Moyses cum Deo revelata et aperta facie loquebatur (Exod. XXXIII, XXXIV), id est,", + "candidate_score": 0.688548, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_12_14", + "bdc_text": "His itaque omissis ad rem . Agnosco conciones habitas non solum diebus , quos tu nominas , sed per annos iam 12 pluribus de eucharistia , quas nemo reprehendit unquam exceptis anabaptistis vel horum similibus . Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_42", + "psc_text": "enim quisque nostrum per revelationem Christi didicit, et non homine praedicante cognovit? Ad quod respondebimus, eos qui possunt dicere: An experimentum ejus quaeritis, qui in me loquitur Christus (II Cor. XIII, 3) ? Et: Vivo autem jam non ego, vivit autem in me Christus (Galat. II, 20) , non tam ipsos docere, quam in ipsis Deum, qui ad sanctos loquatur: Ego dixi, dii estis, et filii excelsi omnes (Ps. LXXXI, 6) ; et statim de peccatoribus: Vos autem ut homines moriemini, et tamquam unus de principibus cadetis. Cum igitur Paulus loquitur et Petrus, qui non moriuntur ut homines neque ut unus de principibus corruunt, deos eos esse, manifestum est. Qui autem dii sunt, tradunt Dei Evangelium, et non hominis. Marcion et Basilides et caeterae haereticorum pestes, non habent Dei Evangelium; quia non habent Spiritum sanctum, sine quo humanum fit Evangelium, quod docetur. Nec putemus in verbis Scripturarum esse Evangelium, sed", + "candidate_score": 0.687501, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_14_16", + "bdc_text": "Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ; lateinische Fassung : Schaff III 211-231 ) .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_41", + "psc_text": "quod evangelizatum est a me: quia non est secundum hominem, neque enim ego ab homine accepi illud, neque didici; sed per revelationem Jesu Christi. Ex hoc loco Ebionis et Photini dogma conteritur: quod Deus sit Christus, et non tantum homo. Si enim Evangelium Pauli non est secundum hominem, neque ab homine accepit illud, aut didicit, sed per revelationem Jesu Christi; 386 non est utique homo Jesus Christus, qui Paulo Evangelium revelavit. Quod si non est homo, consequenter Deus est. Non quo hominem negemus assumptum; sed quo tantum hominem renuamus. Quaeritur utrum totius orbis Ecclesiae Dei acceperint Evangelium, an hominis: quotus enim quisque nostrum per revelationem Christi didicit, et non homine praedicante cognovit? Ad quod respondebimus, eos qui possunt dicere: An experimentum ejus quaeritis, qui in me loquitur Christus (II Cor. XIII, 3) ? Et: Vivo autem jam non ego, vivit autem in me Christus (Galat. II, 20) , non tam", + "candidate_score": 0.686799, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_14", + "bdc_text": "Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_41", + "psc_text": "quod evangelizatum est a me: quia non est secundum hominem, neque enim ego ab homine accepi illud, neque didici; sed per revelationem Jesu Christi. Ex hoc loco Ebionis et Photini dogma conteritur: quod Deus sit Christus, et non tantum homo. Si enim Evangelium Pauli non est secundum hominem, neque ab homine accepit illud, aut didicit, sed per revelationem Jesu Christi; 386 non est utique homo Jesus Christus, qui Paulo Evangelium revelavit. Quod si non est homo, consequenter Deus est. Non quo hominem negemus assumptum; sed quo tantum hominem renuamus. Quaeritur utrum totius orbis Ecclesiae Dei acceperint Evangelium, an hominis: quotus enim quisque nostrum per revelationem Christi didicit, et non homine praedicante cognovit? Ad quod respondebimus, eos qui possunt dicere: An experimentum ejus quaeritis, qui in me loquitur Christus (II Cor. XIII, 3) ? Et: Vivo autem jam non ego, vivit autem in me Christus (Galat. II, 20) , non tam", + "candidate_score": 0.682552, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_12_14", + "bdc_text": "His itaque omissis ad rem . Agnosco conciones habitas non solum diebus , quos tu nominas , sed per annos iam 12 pluribus de eucharistia , quas nemo reprehendit unquam exceptis anabaptistis vel horum similibus . Sed hę non fuerunt , quales tu pingis , sed qualiter dominus me per verbum suum docuit , qualiter item apostoli et evangelistae , Paulus item , confessio nostra communis , Das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS I /2 33-68 , Nr. 20 ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_69", + "psc_text": "Nam et quod visus [ Al. jussus] sit ire Jerosolymam, ad hoc isse ut videret apostolum, non discendi studio, quia et ipse eumdem praedicationis haberet auctorem; sed honoris priori apostolo deferendi. Et mansi apud eum diebus quindecim. Non grandi indiguit magisterio qui tanto se ad videndum Petrum tempore praeparavit. Et licet quibusdam superfluum videatur, numeros quoque qui in Scripturis sunt observare: tamen non abs re arbitror quindecim dies, quibus apud Petrum Paulus habitavit, plenam significare scientiam, consummatamque doctrinam. Siquidem quindecim sunt carmina in Psalterio, et quindecim gradus per quos ad canendum ascendunt Deo, et in atriis ejus consistendum justus ascendit. Ezechias quoque quindecim annorum spatio sibi ad vitam dato, signum accipere meretur in gradibus (Isa. XXXVIII): et solemnitates Dei a quinto decimo die incipiunt (Exod. XII). Necnon (quia duplicem intelligentiam sequamur) propterea quindecim ponit dies, ut ostendat non fuisse grande tempus, quo potuerit aliquid a Petro discere; ut ad illum", + "candidate_score": 0.679823, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_73_75", + "bdc_text": "Humana legi de coena usque ad satietatem Adagia , 2 , 8 , 73 ( ASD II/4 196 , Nr. 1773). , imo usque ad nauseam , verum nihil inde quietis conscientiae . Divina legi et pacem adeptus sum contra insultus et hominum et satanę ; precor dominum meum Iesum , ut sic me servet , stabiliat et usque dum satis augeat .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_465", + "psc_text": "sermo, sol verus, et congregatae sunt bestiae recedentes in cubilia sua: procedamus ut homines ad opus nostrum, et usque ad vesperam laboremus, sicut mystice cantatur in psalmo: Posuisti tenebras, et facta est nox. In ipsa pertransibunt bestiae silvae, catuli leonum rugientes, ut rapiant, et quaerant a Deo escam sibi. Ortus est sol, et congregatae sunt, et in cubilibus suis dormierunt. Egredietur homo ad opus suum, et ad operationem suam usque ad vesperam (Ps. CIII, 20 seqq.) . Sive aegrotamus, sive sani sumus, humiles, vel potentes, pauperes, divites, ignobiles, honorati, esurientes, 528 sive vescentes, omnia in nomine Domini cum patientia et aequanimitate faciamus, et implebitur in nobis illud quod scriptum est: Diligentibus autem Dominum, omnia cooperantur in bonum. Ira ipsa et libido, et injuria quae desiderat ultionem, si me refrenem: si propter Deum taccam: si per singulos commotionis aculeos, et incentiva vitiorum, Dei desuper me videntis recorder, fiunt mihi occasio triumphorum.", + "candidate_score": 0.678613, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_201_203", + "bdc_text": "„Qui ambulat simpliciter , ambulat confidenter “ [ Spr 10 , 9 ] . Nam ex eo , quo sententiam illam recte concepi , quicquid de rebus divinis adfectatum , quęsitum , proprium , ab humano confictum ingenio sine certis scripturis fugi , nec hactenus me paenituit . Sunt quaedam alia in tuis literis , quae , quia nihil ad rem , sciens praetereo , utpote quę scripsisti non ex te , sed ex aliorum ore et stomacho , atque id quidem , ne quid scribam ineptius , et quod lędat amicum immerentem .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_2", + "psc_text": "in Apostolum; sed quod occupatus ille eruditione saecularium litterarum, Scripturas omnino sanctas ignoraverit: et nemo possit, quamvis eloquens, de eo bene disputare, quod nesciat. Quid igitur, ego stultus aut temerarius, qui id pollicear quod ille non potuit? Minime. Quin potius in eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis Commentarios sum secutus. Scripsit enim ille vir in epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromatum suorum librum commatico super explanatione ejus sermone complevit: Tractatus quoque varios, et Excerpta, quae vel sola possint [ Al. possent] sufficere, composuit. Praetermitto Didymum, videntem meum, et Laodicenum (Apollinarem) de Ecclesia nuper egressum, et Alexandrum veterem haereticum, Eusebium quoque Emesenum, et Theodorum Heracleoten, qui et ipsi nonnullos super hac re Commentariolos [ Al. Commentarios] reliquerunt. E quibus si vel pauca decerperem, fieret aliquid quod non penitus contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea", + "candidate_score": 0.678278, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_166_168", + "bdc_text": "Confer , obsecro , locos ipse , et a mendacio vel tuo patrocinio liberabor non difficulter . Hic , ut de Oecolampadio , decessore meo sancto et venerando viro , pluribus paulo dicam , opus videtur . Non sum adeo stupidus , ut , quae is aliquando scripserit , non intelligam , neque tam negligens , ut libros eius pręteream .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_7", + "psc_text": "ab antiquo repente vivendi more desciscens, in crucem scandalizata non crederet, et sibi praedicatione gentium credita, aequum esse id pro veritate defendere, quod alius pro dispensatione simularet. Quod nequaquam intelligens Bataneotes et sceleratus ille Porphyrius, in primo operis sui adversum nos libro, Petrum a Paulo objecit esse reprehensum, quod non recto pede incederet ad evangelizandum: volens et illi maculam erroris inurere, et huic procacitatis, et in commune ficti dogmatis accusare mendacium, dum inter se Ecclesiarum principes discrepent [ Al. discreparent]. Quae quidem et nunc, orantibus vobis, leviter quo sensu sint dicta, contingimus, et in suis locis plenius exsequemur. Sed jam tempus est, ut ipsius Apostoli verba ponentes, singula quaeque pandamus. LIBER PRIMUS. (Cap. I.--Vers. 1.) 373 Paulus apostolus, non ab hominibus, neque per hominem: sed per Jesum Christum et Deum Patrem, qui suscitavit eum a mortuis. Non superbe, ut quidam putant, sed necessarie, neque ab hominibus, neque per hominem, se", + "candidate_score": 0.67567, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_64_66", + "bdc_text": "das nizänische Glaubensbekenntnis ( BSLK 26 ) . suos in s[acra ] coena corpore et sanguine suo reficit ad vitam . Habes paucis , quonam modo populum mihi commissum de negocio coenae soleam instituere neminem interim vituperans , neminem commendans pręterquam anabaptistas et qui ex meis nonnihil cum istis colludunt .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_461", + "psc_text": "Respondebitur ei, primum non dixisse Paulum, qui seminat in carne; sed, in carne sua. Nemo autem secum ipse concumbit, et in sua carne seminat. Deinde ut observationem hanc quam annotavimus, in carne sua, ex abundanti ei concedamus, addendum est eos quoque, qui comedant et bibant, et dormiant et aliquid faciant ob refrigerium corporis, juxta illum seminare in carne, et de ea metere corruptionem. Quod si ad hoc confugerit, ut dicat eos qui, sive bibant, sive manducent, sive dormiant, in nomine tamen Domini omnia cum ratione perficiant, non in carne seminare, sed in spiritu; et nos ei similiter respondebimus, eos quoque qui Dei primam sententiam sequantur cum ratione facientes: Crescite et multiplicamini, et replete terram (Genes. I, 22) , non in carne, sed in spiritu seminare. Syllogismus itaque ejus futilis et caducus, sophismate primum decipit audientem. Caeterum diligenter inspectus, facile solvitur: Neque enim possumus dicere, Abraham, Isaac et Jacob, et alios", + "candidate_score": 0.675041, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_64_66", + "bdc_text": "das nizänische Glaubensbekenntnis ( BSLK 26 ) . suos in s[acra ] coena corpore et sanguine suo reficit ad vitam . Habes paucis , quonam modo populum mihi commissum de negocio coenae soleam instituere neminem interim vituperans , neminem commendans pręterquam anabaptistas et qui ex meis nonnihil cum istis colludunt .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_460", + "psc_text": "saeculo corrumpuntur, exspectat. Qui autem 526 spiritualis auditor est, seminat in spiritu, et de spiritu metet vitam sempiternam. Simul notemus sermonis consequentiam, et eam cum superioribus copulemus: hominem vocari in spiritu seminantem, qui quando coeperit vitam metere sempiternam, homo fortasse esse desistit. Cassianus, qui putativam Christi carnem introducens, omnem conjunctionem masculi ad feminam immundam arbitratur, Encratitarum vel acerrimus haeresiarches, tali adversum nos sub occasione praesentis testimonii usus est argumento: Si quis seminat in carne, de carne metet corruptionem: in carne autem seminat, qui mulieri jungitur: ergo et is qui uxore utitur, et seminat in carne ejus, de carne metet corruptionem. Respondebitur ei, primum non dixisse Paulum, qui seminat in carne; sed, in carne sua. Nemo autem secum ipse concumbit, et in sua carne seminat. Deinde ut observationem hanc quam annotavimus, in carne sua, ex abundanti ei concedamus, addendum est eos quoque, qui comedant et bibant, et dormiant et aliquid faciant", + "candidate_score": 0.674776, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_165", + "bdc_text": "per legatos et praedicatores civitatum evangelicarum composita anno 36“ ?", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_199", + "psc_text": "pactum, quod Hebraeo sermone dicitur BERITH ( ). Unde manifestum est, id fecisse Apostolum quod promisit, nec reconditis ad Galatas usum esse sensibus, sed quotidianis, et vilibus, et quae possent (nisi praemisisset, secundum hominem dico ) prudentibus displicere. Supputandi in hoc loco anni ab eo tempore quo Dominus ad Abraham locutus est, dicens: Et in semine tuo benedicentur omnes gentes (Genes. XXII, 18) , usque ad legislatorem Moysen: utrum quadringenti triginta sint, vel quomodo in Genesi ipsi Abrahae Dominus polliceatur, quod post quadringentos annos de terra servitutis filii ejus exituri sint. Non enim parva res est, et a multis quaesita, nescio an ab aliquo 440 sit inventa. Illud etiam quod in eodem libro de Thamar et duobus ejus parvulis legitur (Genes. XXXVIII), quod scilicet primus qui dicitur Zara, miserit manum suam, et obstetrix ligaverit ei coccinum, et dehinc illo manum intrinsecus retrahente, manum posterior, qui Phares vocatur, porrexerit, praesenti loco", + "candidate_score": 0.673776, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_96_98", + "bdc_text": "Pręsentem dico suo modo , non absentem nisi ratione carnali . Interea nunquam cum anabaptistis signa nuda tenui in coena et Christum abesse a suis sacramentis . Nunc si secus doceo , non difficulter iudicabis ex confessione paulo ante dicta .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_461", + "psc_text": "Respondebitur ei, primum non dixisse Paulum, qui seminat in carne; sed, in carne sua. Nemo autem secum ipse concumbit, et in sua carne seminat. Deinde ut observationem hanc quam annotavimus, in carne sua, ex abundanti ei concedamus, addendum est eos quoque, qui comedant et bibant, et dormiant et aliquid faciant ob refrigerium corporis, juxta illum seminare in carne, et de ea metere corruptionem. Quod si ad hoc confugerit, ut dicat eos qui, sive bibant, sive manducent, sive dormiant, in nomine tamen Domini omnia cum ratione perficiant, non in carne seminare, sed in spiritu; et nos ei similiter respondebimus, eos quoque qui Dei primam sententiam sequantur cum ratione facientes: Crescite et multiplicamini, et replete terram (Genes. I, 22) , non in carne, sed in spiritu seminare. Syllogismus itaque ejus futilis et caducus, sophismate primum decipit audientem. Caeterum diligenter inspectus, facile solvitur: Neque enim possumus dicere, Abraham, Isaac et Jacob, et alios", + "candidate_score": 0.673415, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_111_113", + "bdc_text": "ein von Duplizität gekennzeichnetes Abendmahl. Damit tadelt Myconius all diejenigen , die sich wegen ihres schlechten Lebens vom Abendmahl fern halten sollten und den Täufern stets Anlass geben , das Abendmahl der offiziellen Kirche abzulehnen ; s. Paul Burckhardt , Die Basler Täufer , Basel 1898 , S. 87 und passim . non sint de corpore Christi , et praesentes , si non communicent absque iusta causa , modo coenę mysteria cognoscant , probare se non esse membra ecclesię domini , et pluma leviores et dolio pertusoVgl .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_40", + "psc_text": "cum quis id quod ipse habet, et semel imbibit, etiam caeteris conatur inserere: et in plurimis Scripturarum locis legitur, ex quibus illud est: Suasio non est ex eo qui vocavit vos (Gal. V, 8) . Necnon et in Actibus apostolorum: Venerunt ergo ad eum Judaei in hospitium multi: quibus exponebat, contestans eis regnum Dei, suadensque eis de Jesu, ex Lege Moysi et Prophetis usque ad vesperum. Hoc autem totum ideo, quia disseminatum [ Al. diffamatum] de eo fuerat, occulte illum custodire Legem, et in Jerosolymis cum his qui judaizabant, consortium miscuisse. (Vers. 11, 12.) Notum enim vobis facio, fratres, Evangelium quod evangelizatum est a me: quia non est secundum hominem, neque enim ego ab homine accepi illud, neque didici; sed per revelationem Jesu Christi. Ex hoc loco Ebionis et Photini dogma conteritur: quod Deus sit Christus, et non tantum homo. Si enim Evangelium Pauli non est secundum hominem, neque ab", + "candidate_score": 0.672381, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_104", + "bdc_text": "Sed , quemadmodum audisti , verbis innitor Christi et discipulorum eius sic docens , ut nemo cum fide me audiens queat vel paululum offendi , nisi prius , ut memini , vel anabaptistam audierit vel formulam aliquam , quę verbis , etiamsi non sensu , a mea dissonet .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_489", + "psc_text": "esse quae loquitur, ostendit. Quod autem Amen consensum significet audientis, et sit signaculum veritatis, ad Corinthios quoque prima nos docet, in qua Paulus ait: Caeterum si benedixeris spiritu, quis supplet locum idiotae? Quomodo dicet amen super tua benedictione: quoniam quidem nescit quid dicas (I Cor. XIV, 16) ? Ex quo ostendit non posse idioten respondere verum esse quod dicitur, nisi intellexerit quod docetur.", + "candidate_score": 0.671927, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_112_114", + "bdc_text": "Damit tadelt Myconius all diejenigen , die sich wegen ihres schlechten Lebens vom Abendmahl fern halten sollten und den Täufern stets Anlass geben , das Abendmahl der offiziellen Kirche abzulehnen ; s. Paul Burckhardt , Die Basler Täufer , Basel 1898 , S. 87 und passim . non sint de corpore Christi , et praesentes , si non communicent absque iusta causa , modo coenę mysteria cognoscant , probare se non esse membra ecclesię domini , et pluma leviores et dolio pertusoVgl . Adagia , 1 , 10 , 33 ( ASD II /2 438-440 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_40", + "psc_text": "cum quis id quod ipse habet, et semel imbibit, etiam caeteris conatur inserere: et in plurimis Scripturarum locis legitur, ex quibus illud est: Suasio non est ex eo qui vocavit vos (Gal. V, 8) . Necnon et in Actibus apostolorum: Venerunt ergo ad eum Judaei in hospitium multi: quibus exponebat, contestans eis regnum Dei, suadensque eis de Jesu, ex Lege Moysi et Prophetis usque ad vesperum. Hoc autem totum ideo, quia disseminatum [ Al. diffamatum] de eo fuerat, occulte illum custodire Legem, et in Jerosolymis cum his qui judaizabant, consortium miscuisse. (Vers. 11, 12.) Notum enim vobis facio, fratres, Evangelium quod evangelizatum est a me: quia non est secundum hominem, neque enim ego ab homine accepi illud, neque didici; sed per revelationem Jesu Christi. Ex hoc loco Ebionis et Photini dogma conteritur: quod Deus sit Christus, et non tantum homo. Si enim Evangelium Pauli non est secundum hominem, neque ab", + "candidate_score": 0.671608, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_144_146", + "bdc_text": "non figura vel corporis vel sanguinis , sed corpus , quod traditum est et passum pro peccatis meis\" ( Oekolampad BA I 362f) . Myconius hatte wohl diese Edition zur Hand : Ioannis Oecolampadii et Huldrichi Zvinglii epistolarum libri quatuor , Basel 1536 ( Oekolampad-Bibliographie , Nr. 182 ) , f. 116r. farraginis ad anonymum scripta , ex qua facile patet non contentioso , quidnam in coena praecipue quęsierit , nempe corpus et sanguinem Christi , non vel corporis vel sanguinis figuram .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_128", + "psc_text": "Quod autem nunc vivo in carne. Aliud est in carne esse, et in carne vivere. Qui enim in carne sunt, Deo placere non possunt (Rom. VIII, 8, 9) . Unde ad bene viventes dicitur: Vos autem non estis in carne. In fide vivo Filii Dei, qui dilexit me et tradidit semetipsum pro me. Ad Romanos de Deo loquitur, quod Filio suo non pepercit, sed pro nobis tradiderit eum. Nunc vero de Christo, quod se ipse tradidit: Qui dilexit me, inquit, et tradidit semetipsum pro me. In Evangelio vero ubi Apostoli enumerantur, infertur: Et Judas Iscariotis [Al. Scarioth] qui et tradidit eum (Luc. VI, 16) . Rursum in eodem: Ecce appropinquavit qui tradet me (Matt. XXVI, 46) . De principibus vero sacerdotum, et senioribus populi Scriptura commemorat, quod condemnaverint Jesum morti, et ligantes eum, duxerint et tradiderint Pilato praesidi (Ibid., XXVII, et Marc. XV). Et deinceps de Pilato: Dimisit eis Barrabam,", + "candidate_score": 0.671548, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_4_6", + "bdc_text": "Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ; id quod non possem expectare de omnibus , qui apud vos docent de suggestu . Putabam me habere isthic et filios ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_341", + "psc_text": "fratres, veni non per sublimitatem sermonum, et sapientiae, annuntians vobis testimonium Domini. Non enim judicavi scire me aliquid inter vos, nisi Christum Jesum et hunc crucifixum (I Cor. II, 1, 2) . 487-488 Et ne forsitan putaretur, haec dicens, esse insipientiae praedicator, mente praesaga, quod opponi poterat, evertit. Sed loquitur, inquit, Dei sapientiam in mysterio, quae abscondita est: quam nemo principum hujus saeculi cognovit. Quotusquisque nunc Aristotelem legit? quanti Platonis vel libros novere, vel nomen? Vix in angulis otiosi eos senes recolunt. Rusticanos vero et piscatores nostros totus orbis loquitur, universus mundus sonat. Itaque sermone simplici, simplicia eorum verba pandenda sunt. Verba, inquam, non sensus. Caeterum si, orantibus vobis, illum possim [ Al. possem] in exponendis Epistolis eorum habere spiritum, quem illi in dictando habuerunt: tunc videritis [ Al. videretis] tantam majestatem et latitudinem in his verae fuisse sapientiae, quanta in saeculi litteratis arrogantia et vanitas fuit. Breviter vobis meae", + "candidate_score": 0.670778, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_97_99", + "bdc_text": "Interea nunquam cum anabaptistis signa nuda tenui in coena et Christum abesse a suis sacramentis . Nunc si secus doceo , non difficulter iudicabis ex confessione paulo ante dicta . Clarius forsitan in praesens , quod eo tempore dixi obscurius .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_80", + "psc_text": "ore duorum et trium testium, staret omne verbum (Deut. XIX, 15). Aliud est autem conferre, aliud discere. Inter conferentes aequalitas est; inter docentem et discentem, minor est ille qui discit. In principio fidei, in transitu apostolos vidit [ Al. videt]. Post annos (ut ipse ait) decem et septem, plene cum eis loquitur, et se humiliat: et ne 399 forte in vacuum aut curreret, aut cucurrisset, inquirit. Duplicem ob causam, quo et humilitas ostenderetur Pauli, qui doctor in toto orbe jam gentium, ad praecessores apostolos cucurrisset: et Galatae discerent [ Al. dicerent] non reprobasse Evangelium ejus, eos quoque qui in Judaea Ecclesiis praesidebant. Simul autem et illud docet, quod pro Christi fide et Evangelii libertate, ad eos ipsos qui de eo plura cognoverant, quod Legem infringeret, Moysen destrueret, circumcisionem penitus auferret, ausus sit ducere Titum, hominem incircumcisum. Et inter tantam multitudinem Judaeorum et inimicos suos, qui quasi ob zelum Legis sanguinem", + "candidate_score": 0.67002, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_2_4", + "bdc_text": "februarii datas Oben Nr. 1846 . non quidem ut antehac , sed forma nova , qua hactenus non es usus , et scripsisti ministrorum et fratrum omnium nomine . Ego vero subscriptionem haud curans , quod ignoro , quinam ministri quive fratres , tibi uni respondeo , ut cum quo loqui et seria et ludicra in hunc usque diem adsuevi , sperans omnia te mea in partem meliorem interpretaturum ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_287", + "psc_text": "mollitiem alicujus emplastri nequaquam sanari valuit, mordaciori pulvere, et austeriori curatione sanetur: ita et ego quia confundor in vobis, et ignorantia huc atque illuc distrahor, vellem litterarum vocem praesens de meo ore proferre, ut vos solito severior ipse corriperem; quoniam epistola non potest vocem objurgantis exprimere; non valet irascentis resonare clamorem, et dolorem pectoris apicibus explicare. Potest autem et simplicius intelligi: Blandis apud vos modo verbis usus sum, dicens: Fratres, obsecro vos. Et: Filioli mei, quos iterum parturio donec Christus formetur in vobis; sed ego blandus et lenis, qui ad vos quasi pater locutus sum, pro ea charitate qua filios meos perire non patior et errare perpetuo, vellem nunc praesens esse si confessionis me vincula non arctarent, et blandam vocem in objurgantis verba mutare. Nec levitatis est, si nunc 469 blandiar, nunc irascar; impellit me charitas, impellit me dolor, diversis affectibus loqui. Nescio enim in quae primum verba prorumpam, et", + "candidate_score": 0.666808, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_95_97", + "bdc_text": "verumtamen ut oculos in praesentem Christum semper intenderem . Pręsentem dico suo modo , non absentem nisi ratione carnali . Interea nunquam cum anabaptistis signa nuda tenui in coena et Christum abesse a suis sacramentis .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_426", + "psc_text": "Christi carnem crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis: ut non carnem Christi, sed suam eos crucifixisse dicamus. Pene oblitus sum interpretationis secundae. Predixeram enim omnia quae sequuntur ad Legem, et ad circumcisionem esse referenda. Sensus itaque iste est: In quibus est fructus spiritus, charitas, gaudium, et reliqua, hi corpoream Scripturae intelligentiam, quae nunc caro Christi appellatur, crucifixerunt cum 515 passionibus ejus et desideriis, quae generant parvulis atque lactentibus fomenta vitiorum. Crucifixit Christi carnem, qui non juxta carnem historiae militat, sed spiritum allegoriae sequitur praeviantem. (Vers. 25.) Si spiritu vivimus, spiritu et ambutemus. Utamur hoc testimonio adversum eos qui nolunt Scripturas spiritualiter intelligere. Quis est autem qui vivit spiritu, nisi absconditus homo noster, qui et juxta carnem interdum solet vivere? Sed cum spiritu vixerit, spiritu ambulat. Cum in carne voluerit ambulare, vivens mortuus est. Vir perfectus in Christo, semper vivit in spiritu: spiritui obedit, numquam vivit in carne. Et contra: Qui se", + "candidate_score": 0.66483, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_11_13", + "bdc_text": "Gauderem . His itaque omissis ad rem . Agnosco conciones habitas non solum diebus , quos tu nominas , sed per annos iam 12 pluribus de eucharistia , quas nemo reprehendit unquam exceptis anabaptistis vel horum similibus .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_315", + "psc_text": "et menses, et tempora, et annos? Galatae enim qui ad Pauli apostoli praedicationem, idolis derelictis, statim ad Evangelii conscenderant gratiam, non revertebantur ad Legis Judaicae servitutem, quam numquam prius cognoverant: sed volentes observare tempora, circumcidi carne, et hostias offerre corporeas, quodammodo in eosdem revertebantur cultus, quibus in idololatria ante servierant. Aiunt enim, et Aegypti sacerdotes, et Ismaelitas, et Madianaeos praeputium non habere. Quod autem nationes observent dies, menses, et annos, utinam nesciremus, ne [ Al. nec] nobis cum eis esse umquam mixta festivitas. (Vers. 2.) Ecce ego Paulus dico vobis: quoniam si circumcidamini, Christus vobis nihil prodest. In Evangelio Salvator ad discipulos loquitur. Qui vos audit, me audit: qui vos suscipit, me suscipit (Luc. X, 16) . Et Apostolus testatur, dicens: Vivo autem, jam non ego; vivit autem in me Christus (Supra, II, 20); et alibi: An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus (II Cor. XIII, 3) ?", + "candidate_score": 0.657338, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_98", + "bdc_text": "Nunc si secus doceo , non difficulter iudicabis ex confessione paulo ante dicta .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_42", + "psc_text": "enim quisque nostrum per revelationem Christi didicit, et non homine praedicante cognovit? Ad quod respondebimus, eos qui possunt dicere: An experimentum ejus quaeritis, qui in me loquitur Christus (II Cor. XIII, 3) ? Et: Vivo autem jam non ego, vivit autem in me Christus (Galat. II, 20) , non tam ipsos docere, quam in ipsis Deum, qui ad sanctos loquatur: Ego dixi, dii estis, et filii excelsi omnes (Ps. LXXXI, 6) ; et statim de peccatoribus: Vos autem ut homines moriemini, et tamquam unus de principibus cadetis. Cum igitur Paulus loquitur et Petrus, qui non moriuntur ut homines neque ut unus de principibus corruunt, deos eos esse, manifestum est. Qui autem dii sunt, tradunt Dei Evangelium, et non hominis. Marcion et Basilides et caeterae haereticorum pestes, non habent Dei Evangelium; quia non habent Spiritum sanctum, sine quo humanum fit Evangelium, quod docetur. Nec putemus in verbis Scripturarum esse Evangelium, sed", + "candidate_score": 0.650846, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_73", + "bdc_text": "Humana legi de coena usque ad satietatem Adagia , 2 , 8 , 73 ( ASD II/4 196 , Nr. 1773). , imo usque ad nauseam , verum nihil inde quietis conscientiae .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_465", + "psc_text": "sermo, sol verus, et congregatae sunt bestiae recedentes in cubilia sua: procedamus ut homines ad opus nostrum, et usque ad vesperam laboremus, sicut mystice cantatur in psalmo: Posuisti tenebras, et facta est nox. In ipsa pertransibunt bestiae silvae, catuli leonum rugientes, ut rapiant, et quaerant a Deo escam sibi. Ortus est sol, et congregatae sunt, et in cubilibus suis dormierunt. Egredietur homo ad opus suum, et ad operationem suam usque ad vesperam (Ps. CIII, 20 seqq.) . Sive aegrotamus, sive sani sumus, humiles, vel potentes, pauperes, divites, ignobiles, honorati, esurientes, 528 sive vescentes, omnia in nomine Domini cum patientia et aequanimitate faciamus, et implebitur in nobis illud quod scriptum est: Diligentibus autem Dominum, omnia cooperantur in bonum. Ira ipsa et libido, et injuria quae desiderat ultionem, si me refrenem: si propter Deum taccam: si per singulos commotionis aculeos, et incentiva vitiorum, Dei desuper me videntis recorder, fiunt mihi occasio triumphorum.", + "candidate_score": 0.650534, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_98", + "bdc_text": "Nunc si secus doceo , non difficulter iudicabis ex confessione paulo ante dicta .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_80", + "psc_text": "ore duorum et trium testium, staret omne verbum (Deut. XIX, 15). Aliud est autem conferre, aliud discere. Inter conferentes aequalitas est; inter docentem et discentem, minor est ille qui discit. In principio fidei, in transitu apostolos vidit [ Al. videt]. Post annos (ut ipse ait) decem et septem, plene cum eis loquitur, et se humiliat: et ne 399 forte in vacuum aut curreret, aut cucurrisset, inquirit. Duplicem ob causam, quo et humilitas ostenderetur Pauli, qui doctor in toto orbe jam gentium, ad praecessores apostolos cucurrisset: et Galatae discerent [ Al. dicerent] non reprobasse Evangelium ejus, eos quoque qui in Judaea Ecclesiis praesidebant. Simul autem et illud docet, quod pro Christi fide et Evangelii libertate, ad eos ipsos qui de eo plura cognoverant, quod Legem infringeret, Moysen destrueret, circumcisionem penitus auferret, ausus sit ducere Titum, hominem incircumcisum. Et inter tantam multitudinem Judaeorum et inimicos suos, qui quasi ob zelum Legis sanguinem", + "candidate_score": 0.650201, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_42_44", + "bdc_text": "Dezember 1535 hatten sich Leo Jud , Konrad Pellikan , Theodor Bibliander , Oswald Myconius und Simon Grynäus in Aarau ( Kt . Aargau) zu einem Gespräch über die geplante Abendmahlskonkordie mit den Lutheranern getroffen ; s. Köhler , ZL II 407f .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_97", + "psc_text": "Legi gratiam praeferebant, non deesset eis doctor et praevius. In commune vero hoc eos habuisse propositi, ut Christo ex cunctis gentibus Ecclesiam congregarent. Legimus enim et a sancto Petro gentilem baptizatum fuisse Cornelium, et a Paulo in synagogis Judaeorum, Christum saepissime praedicatum. Petrus, et Joannes, et Jacobus, qui videbantur columnae esse (Actor. X, XIII, XVII) . Ter supradictum de apostolis legimus: Seorsum autem his qui videbantur. Et: Ab his qui videbantur esse aliquid. Et: Mihi enim qui videbantur esse aliquid, nihil contulerunt. Sollicitus itaque requirebam, quidnam esset quod diceret, qui videbantur: sed nunc me omni scrupulo liberavit, adjiciens, qui videbantur columnae esse. Columnae igitur sunt Ecclesiae apostoli, et maxime Petrus, Jacobus, et Joannes, ex quibus duo cum Domino ascendere merentur 405 in montem, quorum unus in Apocalypsi Salvatorem introducit loquentem: Qui vicerit, faciam eum columnam in templo Dei mei (Apoc. III, 12) , docens omnes credentes qui adversarium vicerint, posse", + "candidate_score": 0.647856, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_77_79", + "bdc_text": "Valent certe memoria , si norunt , quid ego tum docuerim , praesertim de coena . Equidem non memini sępius illud argumentum me tractasse . Ludimagister eram , quamobrem scholaria magis quam theologica curabam .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_1", + "psc_text": "pelagus transfretare. Certe cum Romae essem, numquam tam festina me vidit, ut non de Scripturis aliquid interrogaret. Neque vero more Pythagorico quidquid responderam, rectum putabat: nec sine ratione praejudicata apud eam valebat auctoritas; sed examinabat omnia, et sagaci mente universa pensabat, ut me sentirem non tam discipulam habere, quam judicem. Itaque quod et illi absenti pergratum fore, et vobis quae in praesentiarum estis, utile existimo, aggrediar opus intentatum ante me linguae nostrae scriptoribus, et a Graecis quoque ipsis vix paucis, ut rei poscebat dignitas, usurpatum. Non quod ignorem Caium Marium 369-370 Victorinum, qui Romae, me puero, rhetoricam docuit, edidisse Commentarios in Apostolum; sed quod occupatus ille eruditione saecularium litterarum, Scripturas omnino sanctas ignoraverit: et nemo possit, quamvis eloquens, de eo bene disputare, quod nesciat. Quid igitur, ego stultus aut temerarius, qui id pollicear quod ille non potuit? Minime. Quin potius in eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem", + "candidate_score": 0.63992, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_42", + "bdc_text": "Dezember 1535 hatten sich Leo Jud , Konrad Pellikan , Theodor Bibliander , Oswald Myconius und Simon Grynäus in Aarau ( Kt .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_97", + "psc_text": "Legi gratiam praeferebant, non deesset eis doctor et praevius. In commune vero hoc eos habuisse propositi, ut Christo ex cunctis gentibus Ecclesiam congregarent. Legimus enim et a sancto Petro gentilem baptizatum fuisse Cornelium, et a Paulo in synagogis Judaeorum, Christum saepissime praedicatum. Petrus, et Joannes, et Jacobus, qui videbantur columnae esse (Actor. X, XIII, XVII) . Ter supradictum de apostolis legimus: Seorsum autem his qui videbantur. Et: Ab his qui videbantur esse aliquid. Et: Mihi enim qui videbantur esse aliquid, nihil contulerunt. Sollicitus itaque requirebam, quidnam esset quod diceret, qui videbantur: sed nunc me omni scrupulo liberavit, adjiciens, qui videbantur columnae esse. Columnae igitur sunt Ecclesiae apostoli, et maxime Petrus, Jacobus, et Joannes, ex quibus duo cum Domino ascendere merentur 405 in montem, quorum unus in Apocalypsi Salvatorem introducit loquentem: Qui vicerit, faciam eum columnam in templo Dei mei (Apoc. III, 12) , docens omnes credentes qui adversarium vicerint, posse", + "candidate_score": 0.638084, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_34", + "bdc_text": "Er übersetzte das Erste Hel vetische Bekenntnis ins Englische ( posthum erschienen ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_26", + "psc_text": "(Vers. 6.) Miror, quod tam cito tranferimini ab eo qui vos vocavit in gratiam Christi Jesu, in aliud Evangelium quod non est aliud, nisi si sunt aliqui qui vos conturbant, et volunt convertere Evangelium Christi. Verbum translationis in Genesi primum legimus (Genes. V), ubi Enoch transtulit Deus, et non inveniebatur. Et in Regnorum postea libris (III Reg. XXI), quando Achab a cultu Dei 381 ad idolorum venerationem transtulit uxor sua Jezabel, ut faceret juxta omnia quae fecit Amorrhaeus, quem disperdidit Dominus a facie filiorum Israel. Sed cum sit utraque translatio, illa Dei est, haec diaboli. Qui transfertur a Deo, non invenitur ab inimicis suis: nec ei potest insidiator obrepere. Hoc quippe significare aestimo, et non inveniebatur. Qui vero transfertur a diabolo, in hoc transfertur quod videtur esse, sed non est. Sapientes quoque saeculi eos qui de dogmate transferuntur ad dogma, translatos vocant, ut Dionysius ille (cujus fuit ante sententia, dolorem", + "candidate_score": 0.635826, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_5_7", + "bdc_text": "id quod non possem expectare de omnibus , qui apud vos docent de suggestu . Putabam me habere isthic et filios ; nescio , an ex eis sint facti fratres metamorphosi aliqua .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_282", + "psc_text": "formetur in populo: ut ad domum suam unusquisque rediens habeat semen verbi Dei, quod cum conceperit, possit dicere cum 467 propheta: A timore tuo, Domine, concepimus et peperimus, filios salvationis tuae fecimus super terram (Isai. XXVI, 17, 18) . Tales in apostolos transeunt, et a Salvatore merentur [ Al. merebantur] audire: Quicumque fecerit voluntatem Patris mei, ipse est frater meus, et soror, et mater (Matt. XXII, 50): diversitate profectuum, in diversis nominibus ostensa [ Al. ostendente]. Formatur quoque Christus in corde credentium, cum omnia illis sacramenta panduntur, et ea quae obscura videbantur, perspicua fiunt. Sed et illud est intuendum, quod qui per peccatum quodammodo homo esse desierat, per poenitentiam concipitur a magistro, et rursum in eo Christi formatio repromittitur. Hoc adversum Novatianos, qui nolunt reformari eos quos semel peccata contriverint. (Vers. 20.) Vellem autem esse apud vos modo, et mutare vocem meam, quoniam confundor in vobis. Scriptura divina aedificat et", + "candidate_score": 0.632766, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_203_205", + "bdc_text": "Sunt quaedam alia in tuis literis , quae , quia nihil ad rem , sciens praetereo , utpote quę scripsisti non ex te , sed ex aliorum ore et stomacho , atque id quidem , ne quid scribam ineptius , et quod lędat amicum immerentem . Unum illud tamen tacere non possum : ex hominibus me non facere mihi deosZum Ausdruck s. Tertullian , Apologetica adv.", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_3", + "psc_text": "(Apollinarem) de Ecclesia nuper egressum, et Alexandrum veterem haereticum, Eusebium quoque Emesenum, et Theodorum Heracleoten, qui et ipsi nonnullos super hac re Commentariolos [ Al. Commentarios] reliquerunt. E quibus si vel pauca decerperem, fieret aliquid quod non penitus contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum interdum, nec sensuum memoriam retentans. Jam Domini tantum misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant, et non placeant inter extraneos, quae placent inter suos. Argumentum itaque Epistolae hujus breviter comprehendens, hac praefatione commoneo, ut sciatis eamdem esse materiam et Epistolae Pauli ad Galatas, et quae ad Romanos scripta est. Sed hoc differre inter utramque, quod in illa altiori sensu et profundioribus usus est argumentis, hic quasi ad eos scribens, de quibus in consequentibus ait: O insensati Galatae: Et: Sic insipientes estis, tali se", + "candidate_score": 0.631521, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_6_8", + "bdc_text": "Putabam me habere isthic et filios ; nescio , an ex eis sint facti fratres metamorphosi aliqua . Nec dubium , quin et quosdam habeam non sane amicosAuf wen Myconius anspielt , ist nicht bekannt .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_72", + "psc_text": "hic frater dicitur, cui filios matris suae ad Patrem vadens Dominus commendaverat. Et quomodo Job et caeteri patriarchae dicti sunt quidem famuli Dei, sed quasi egregium quiddam Moyses habuit, ut scriberetur de eo, Sed non sicut Moyses famulus meus (Hebr. III, 5) : sic et beatus Jacobus specialiter frater Domini (ut ante diximus) appellatus est. Quod autem exceptis duodecim, quidam vocentur apostoli, illud in causa est: omnes qui Dominum viderant, et eum postea praedicabant, fuisse apostolos appellatos, ut ad Corinthios scribitur: Quia visus est Cephae, post haec illis undecim: deinde visus est plus quam quingentis fratribus simul, ex quibus multi manent usque adhuc: quidam autem dormierunt: deinde visus est Jacobo, deinde apostolis omnibus (I Cor. XV, 5 seqq.) . Paulatim vero tempore procedente; et alibi ab his quos Dominus elegerat, ordinati sunt apostoli; sicut ille ad Philippenses sermo declarat dicens: Necessarium autem existimavi Epaphroditum fratrem, cooperatorem et commilitonem meum, vestrum", + "candidate_score": 0.629695, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_79_81", + "bdc_text": "Ludimagister eram , quamobrem scholaria magis quam theologica curabam . Quod publice autem praelegebam , senatus decreto factum est ; Myconius meint seine ( nicht erhaltenen ) neutestamentlichen deutschen Vorlesungen , die er auf Geheiß des Rates hielt ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_50", + "psc_text": "caeteros in persecutione vincebat, conversus ad fidem sit. Et prudenter dum aliud narrat, interserit non tam Dei se servisse Legi, quam paternis, id est, Pharisaeorum traditionibus; qui docent doctrinas et mandata hominum (Matth. XV; Marc. VII); et rejiciunt Legem Dei, ut statuant 389 traditiones suas. Quam pulchra autem observatio pondusque verborum: Auditis, inquit, conversationem meam aliquando in Judaismo, conversationem, non gratiam: aliquando, non modo: in Judaismo, non in lege Dei. Quoniam supra modum persequebar Ecclesiam Dei; et devastabam illam. Non persequebatur ut caeteri, sed supra modum. Nec sufficiebat quamvis vehemens persecutio: sed quasi quidam grassator Ecclesiam et praedo vastabat. Nec ait, Ecclesiam Christi, ut tunc putabat [ Al. putabatur]: quem ducebat contemptui, quem persequebatur: sed ut nunc credit, Ecclesiam Dei: vel ipsum Christum Deum esse significans, vel ejusdem Dei esse Ecclesiam, qui quondam Legis dator fuit. Et proficiebam, inquit, in Judaismo supra multos coaetaneos in genere meo: abundantius aemulator existens", + "candidate_score": 0.628785, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_168", + "bdc_text": "Non sum adeo stupidus , ut , quae is aliquando scripserit , non intelligam , neque tam negligens , ut libros eius pręteream .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_337", + "psc_text": "quindecim anni sunt, ex quo in manus meas numquam Tullius, numquam Maro, numquam gentilium litterarum quilibet Auctor ascendit: et si quid forte inde dum loquimur, obrepit, quasi antiqui per nebulam somnii recordamur. Quod autem profecerim ex linguae illius infatigabili studio, aliorum judicio derelinquo: ego quid in mea amiserim, scio. Accedit ad hoc, quia propter oculorum et totius corpusculi infirmitatem, manu mea ipse non scribo: nec labore et diligentia compensare queo eloquii tarditatem: quod de Virgilio quoque tradunt, quia libros suos in modum ursorum fetum [ Al. fetuum] lambendo figuraverit: verum accito notario, aut statim dicto quodcumque in buccam venerit: aut si paululum voluero cogitare, melius aliquid prolaturus, tunc me tacitus ille reprehendit, manum contrahit, frontem rugat, et se frustra adesse, toto gestu corporis contestatur. Oratio autem etsi de bonae indolis ingenio sit profecta, et distincta inventionibus, et ornata flore verborum: tamen nisi auctoris sui manu limata fuerit et polita, non", + "candidate_score": 0.627572, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_193", + "bdc_text": "At postquam totis viribus illis innitor , consultius forsitan fuisset et amicius meo videre , si tu prius de rei veritate quęsivisses ex me .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_341", + "psc_text": "fratres, veni non per sublimitatem sermonum, et sapientiae, annuntians vobis testimonium Domini. Non enim judicavi scire me aliquid inter vos, nisi Christum Jesum et hunc crucifixum (I Cor. II, 1, 2) . 487-488 Et ne forsitan putaretur, haec dicens, esse insipientiae praedicator, mente praesaga, quod opponi poterat, evertit. Sed loquitur, inquit, Dei sapientiam in mysterio, quae abscondita est: quam nemo principum hujus saeculi cognovit. Quotusquisque nunc Aristotelem legit? quanti Platonis vel libros novere, vel nomen? Vix in angulis otiosi eos senes recolunt. Rusticanos vero et piscatores nostros totus orbis loquitur, universus mundus sonat. Itaque sermone simplici, simplicia eorum verba pandenda sunt. Verba, inquam, non sensus. Caeterum si, orantibus vobis, illum possim [ Al. possem] in exponendis Epistolis eorum habere spiritum, quem illi in dictando habuerunt: tunc videritis [ Al. videretis] tantam majestatem et latitudinem in his verae fuisse sapientiae, quanta in saeculi litteratis arrogantia et vanitas fuit. Breviter vobis meae", + "candidate_score": 0.626169, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_168", + "bdc_text": "Non sum adeo stupidus , ut , quae is aliquando scripserit , non intelligam , neque tam negligens , ut libros eius pręteream .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_2", + "psc_text": "in Apostolum; sed quod occupatus ille eruditione saecularium litterarum, Scripturas omnino sanctas ignoraverit: et nemo possit, quamvis eloquens, de eo bene disputare, quod nesciat. Quid igitur, ego stultus aut temerarius, qui id pollicear quod ille non potuit? Minime. Quin potius in eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis Commentarios sum secutus. Scripsit enim ille vir in epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromatum suorum librum commatico super explanatione ejus sermone complevit: Tractatus quoque varios, et Excerpta, quae vel sola possint [ Al. possent] sufficere, composuit. Praetermitto Didymum, videntem meum, et Laodicenum (Apollinarem) de Ecclesia nuper egressum, et Alexandrum veterem haereticum, Eusebium quoque Emesenum, et Theodorum Heracleoten, qui et ipsi nonnullos super hac re Commentariolos [ Al. Commentarios] reliquerunt. E quibus si vel pauca decerperem, fieret aliquid quod non penitus contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea", + "candidate_score": 0.625756, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_79", + "bdc_text": "Ludimagister eram , quamobrem scholaria magis quam theologica curabam .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_50", + "psc_text": "caeteros in persecutione vincebat, conversus ad fidem sit. Et prudenter dum aliud narrat, interserit non tam Dei se servisse Legi, quam paternis, id est, Pharisaeorum traditionibus; qui docent doctrinas et mandata hominum (Matth. XV; Marc. VII); et rejiciunt Legem Dei, ut statuant 389 traditiones suas. Quam pulchra autem observatio pondusque verborum: Auditis, inquit, conversationem meam aliquando in Judaismo, conversationem, non gratiam: aliquando, non modo: in Judaismo, non in lege Dei. Quoniam supra modum persequebar Ecclesiam Dei; et devastabam illam. Non persequebatur ut caeteri, sed supra modum. Nec sufficiebat quamvis vehemens persecutio: sed quasi quidam grassator Ecclesiam et praedo vastabat. Nec ait, Ecclesiam Christi, ut tunc putabat [ Al. putabatur]: quem ducebat contemptui, quem persequebatur: sed ut nunc credit, Ecclesiam Dei: vel ipsum Christum Deum esse significans, vel ejusdem Dei esse Ecclesiam, qui quondam Legis dator fuit. Et proficiebam, inquit, in Judaismo supra multos coaetaneos in genere meo: abundantius aemulator existens", + "candidate_score": 0.619015, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_8", + "bdc_text": "Nec dubium , quin et quosdam habeam non sane amicosAuf wen Myconius anspielt , ist nicht bekannt .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_400", + "psc_text": "Quantum enim in nobis est, nullius esse debemus inimici, sed cum omnibus habere pacem. Quod si loquentes veritatem, aliquos meremur inimicos: non tam nos inimici eorum sumus, quam illi inimici sunt veritatis. Nam quod et in Genesi dicitur ad Abraham: Inimicus ero inimicis tuis: et adversabor adversantibus tibi, sicut supra intelligendum, non tam Abraham illis inimicum fuisse, quam illos Abrahae virtutibus et religioni, per quam, calcatis idolis, cognitum venerabatur Deum. Illud quoque quod populo praecipitur Israel, ut odio sempiterno, et in posteros transmissa discordia, inimici sint Madianeis (Num. XXXI), quasi his dicitur, qui sub paedagogo erant, et in alio loco merebantur audire: Odio habebis inimicum tuum (Matth. V, 43) . Aut certe non tam personarum, quam morum est facta dissensio: ut quomodo Deus utiliter inter serpentem et mulierem inimicitias posuit, ne amicitiae eorum inutiles essent homini, per quas projectus est de paradiso: ita et in Israelitis, et Madianeis vita magis", + "candidate_score": 0.616224, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11912_sent_56_58", + "bdc_text": "- Dieser ganze Abschnitt wird von Myconius in seinem Brief an Vadian vom 10 . Mai 1544 und in einem weiteren Brief an Melanchthon vom 9 . Juni 1544 wiederverwendet und neu bearbeitet ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_250", + "psc_text": "posuit, ut non brevem, et, ut ita dicam, totius corporis quamdam particulam, sed totum vitae nostrae spatium perpetuae in Christo solemnitatis habeamus. Et ut posterioribus priora connectam, quid de lege Moysi et de superflua ciborum curiositate in hac eadem Epistola sentiat, statim subjungit et loquitur: Si enim mortui estis cum Christo, ab elementis mundi hujus, quid adhuc tamquam viventes in hoc mundo decernitis? Ne tetigeritis, neque gustaveritis, neque contrectaveritis, quae sunt omnia in interitu ipso usu, secundum praecepta et doctrinas hominum. Dicat aliquis: Si dies observare non licet, et menses, et tempora, et annos, nos quoque simile crimen incurrimus quartam sabbati observantes, et parasceven, et diem Dominicam, et jejunium Quadragesimae, et Paschae festivitatem, et Pentecostes laetitiam, et pro varietate regionum, diversa in honore martyrum tempora constituta. Ad quod qui simpliciter respondebit, dicet: non eosdem Judaicae observationis dies esse quos nostros. Nos enim non azymorum pascha celebramus, sed resurrectionis et crucis.", + "candidate_score": 0.611864, + "ce_score": null + } + ] + } + ], + "biblical_hits": [] +} \ No newline at end of file