diff --git "a/10/10264.json" "b/10/10264.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/10/10264.json" @@ -0,0 +1,2282 @@ +{ + "letter_id": "10264", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/10264", + "dominant_topic": 1, + "topic_dist": [ + 0.053911, + 0.057937, + 0.052933, + 0.050575, + 0.051751, + 0.047484, + 0.048714, + 0.051622, + 0.048383, + 0.048222, + 0.049574, + 0.048693, + 0.045352, + 0.051021, + 0.049275, + 0.049335, + 0.049482, + 0.04834, + 0.049729, + 0.047668 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3", + "max_score": 0.695972, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3_5", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_1", + "psc_text": "auf besondere Hinweise zu den Handschriften, denen ich die Fragmente zu Ps 101–150 entnommen habe. Die Überlieferung Der Psalmen-Kommentar des Eusebius ist, wie in den vorangehenden Teilbänden unserer Edition im einzelnen dargelegt ist, uneinheitlich überliefert: von Ps 1 bis 50 auszugsweise in Katenen-Handschriften, von Ps 51 bis 95 ganz und direkt im Coislinianus 44 und der Rest wiederum fragmentiert in verschiedenen Katenen. Der weitaus größere Teil des erhaltenen Kommentars zu Ps 101 bis 150 ist in der sogenannten Palästinischen Katene (Siglen A P) und ihrer Verarbeitung in der Monophysitischen Katene (Sigle C) aufbewahrt. Einige darin nicht enthaltene Partien sind der Psalmen-Katene des Niketas von Herakleia (Sigle N) zu entnehmen. Die Palästinische Katene Nachdem die große und unübersichtliche Menge der Handschriften, die eine Psalmenkatene enthalten, von Georg Karo und Hans Lietzmann in siebenundzwanzig Typen geordnet worden war,Georg Karo / Hans Lietzmann, Catenarum Graecarum Catalogus (Göttingen 1902) 20–66. entdeckte Marcel Richard, ausgehend", + "candidate_score": 0.695972, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3_5", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_48", + "psc_text": "pseudo-athanasianischen Expositiones in psalmos, den Psalmen-Kommentar des Evagrius und in einer eigenen Gruppe hexaplarische Lesarten. Der große Wert des Vaticanus besteht nicht so sehr in der Qualität – alle vier Quellen werden meiner Einschätzung nach durchgehend in sekundärer Textgestalt geboten – sondern in ihrer genauen Trennung des Materials in einem konsequent durchgehaltenen vierfachen Verweissystem. Dadurch sind die „Athanasius-Serie“, deren Texteinheiten mit großen Zahlzeichen markiert wird, und der mit kleinen Zahlzeichen versehene Kommentar des Evagrius klar von den hexaplarischen Informationen getrennt, die mit den Anfangsbuchstaben der Übersetzer gekennzeichnet sind.Zur Komposition des Vaticanus 754 s. Marie-Josèphe Rondeau, Le commentaire sur les Psaumes d’Évagre le Pontique, in: OCP 26 (1960) 307–348. Die Eusebius belangende Paraphrase der Palästinischen Katene ist durch wechselnde Zeichen und häufig auch an der Anführung von Autorennamen fassbar. Die Euseb-Stücke sind zum Teil auch dort zugewiesen, wo sie in den Hauptzeugen anonym sind. Ab Ps 108 (fol. 276r) finden sich", + "candidate_score": 0.687956, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3_5", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_135", + "psc_text": "Den letzten in P überlieferten Satz, der mit ἐπιτελῶν endet, teilend fügt Niketas noch zwei weitere Sätze an, in denen Eusebius ein Hauptmotiv seiner Auslegung wie in einem hymnischen Abschluß zusammenfasst. Die zentralen Wörter ἀναπέμπειν und ἀθρόως begegnen immer wieder durch den gesamten Kommentar hindurch. Ausgaben und Vorarbeiten Im allgemeinen stand bislang der Forschung zur Verfügung der Text des Psalmen-Kommentars von Eusebius in den 1857 gedruckten Bänden 23 und 24 der Patrologia Graeca von Jacques-Paul Migne. Der Band 23 enthält in den Kolumnen 76 bis 1396 eine Kommentierung zu Ps 1–118. Sie ist der Edition von Bernard de Montfaucon entnommen.Bernard de Montfaucon, Collectio Nova Patrum et Scriptorum Graecorum. Tomus Primus (Paris 1706). In seinem, ebenfalls von Migne nachgedruckten, Vorwort gibt unser Archeget an, er habe einen lückenhaften Taurinensis aus der Bibliothek von Kardinal Perronius verwendet sowie einen Coislinianus, womit er den Coislinianus 44 meint, und für das, was darin fehlt,", + "candidate_score": 0.684292, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_4_6", + "bdc_text": "vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers . Certum itaque habes nuncium , Megandrum et famulum Unbekannt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_48", + "psc_text": "pseudo-athanasianischen Expositiones in psalmos, den Psalmen-Kommentar des Evagrius und in einer eigenen Gruppe hexaplarische Lesarten. Der große Wert des Vaticanus besteht nicht so sehr in der Qualität – alle vier Quellen werden meiner Einschätzung nach durchgehend in sekundärer Textgestalt geboten – sondern in ihrer genauen Trennung des Materials in einem konsequent durchgehaltenen vierfachen Verweissystem. Dadurch sind die „Athanasius-Serie“, deren Texteinheiten mit großen Zahlzeichen markiert wird, und der mit kleinen Zahlzeichen versehene Kommentar des Evagrius klar von den hexaplarischen Informationen getrennt, die mit den Anfangsbuchstaben der Übersetzer gekennzeichnet sind.Zur Komposition des Vaticanus 754 s. Marie-Josèphe Rondeau, Le commentaire sur les Psaumes d’Évagre le Pontique, in: OCP 26 (1960) 307–348. Die Eusebius belangende Paraphrase der Palästinischen Katene ist durch wechselnde Zeichen und häufig auch an der Anführung von Autorennamen fassbar. Die Euseb-Stücke sind zum Teil auch dort zugewiesen, wo sie in den Hauptzeugen anonym sind. Ab Ps 108 (fol. 276r) finden sich", + "candidate_score": 0.677345, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_4_6", + "bdc_text": "vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers . Certum itaque habes nuncium , Megandrum et famulum Unbekannt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_138", + "psc_text": "1847) 67–107. Mai hatte die von Montfaucon angemahnte Ergänzung der EditionVgl. Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 65. aus Codices Vaticani vorgenommen und nach eigenen Angaben fünf Codices benutzt: Reginae gr. 40, Vaticanus gr. 754, Vaticanus gr. 1685 sowie Vaticanus gr. 2057 und Ottoboniensis gr. 398.Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 66; vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 20–21. Eine unkritische Sammlung aus vatikanischen Handschriften gibt Jean Baptiste Pitra, Analecta sacra et classica spicilegio solesmensi III (Paris 1883). Im besonderen hat die Forschungsgeschichte ein paar kleine Teil-Editionen gezeitigt: Die Hypothesen zu den Gradualpsalmen, von mir mit Ὑποθέσεις überschrieben, ließ Giovanni Mercati drucken: Alcune note di letteratura patristica, in: Opere minori II = Studi e testi 77 (1937) 61–66. Die Fragmente aus der Palästinischen Katene zu Ps 118 sind enthalten in Marguerite Harl (avec la collaboration de Gilles Dorival), La Chaîne Palestinienne sur le Psaume 118. Tome I. Introduction, texte grec critique", + "candidate_score": 0.675077, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_4_6", + "bdc_text": "vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers . Certum itaque habes nuncium , Megandrum et famulum Unbekannt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_1", + "psc_text": "auf besondere Hinweise zu den Handschriften, denen ich die Fragmente zu Ps 101–150 entnommen habe. Die Überlieferung Der Psalmen-Kommentar des Eusebius ist, wie in den vorangehenden Teilbänden unserer Edition im einzelnen dargelegt ist, uneinheitlich überliefert: von Ps 1 bis 50 auszugsweise in Katenen-Handschriften, von Ps 51 bis 95 ganz und direkt im Coislinianus 44 und der Rest wiederum fragmentiert in verschiedenen Katenen. Der weitaus größere Teil des erhaltenen Kommentars zu Ps 101 bis 150 ist in der sogenannten Palästinischen Katene (Siglen A P) und ihrer Verarbeitung in der Monophysitischen Katene (Sigle C) aufbewahrt. Einige darin nicht enthaltene Partien sind der Psalmen-Katene des Niketas von Herakleia (Sigle N) zu entnehmen. Die Palästinische Katene Nachdem die große und unübersichtliche Menge der Handschriften, die eine Psalmenkatene enthalten, von Georg Karo und Hans Lietzmann in siebenundzwanzig Typen geordnet worden war,Georg Karo / Hans Lietzmann, Catenarum Graecarum Catalogus (Göttingen 1902) 20–66. entdeckte Marcel Richard, ausgehend", + "candidate_score": 0.67179, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_4_6", + "bdc_text": "vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers . Certum itaque habes nuncium , Megandrum et famulum Unbekannt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_76", + "psc_text": "Eusebius-Fragmenten, so dass ein homogener, scheinbar originaler Text entsteht, der in Wirklichkeit eine sekundäre Erweiterung eines Pseudo-Athanasius darstellt und nicht die eusebische Vorlage für dessen Paraphrase ist. Ein Leser kann also oftmals nicht erkennen, ob der Katenist einen Auszug aus Eusebius bietet oder einen anderen Autor mit Eusebius unterlegt oder selbst einen Gedanken mit eusebischen Gedankengut aus einer ganz anderen Stelle des Kommentars unterbreitet. Im Falle von Ps 106,10a–12b habe ich ein Fragment Nr. 7b beigegeben, da darin, wie ich unten beschreibe, ein ganzer Gedanke aus einer weit abgelegenen Stelle des Kommentars auftaucht; ähnlich verhält es sich bei der Nr. 10b zu Ps 106. Während in den b-Nummern in meiner Sammlung der eusebische Anteil nachzuweisen ist, finden sich nicht wenige Texteinheiten, die diese Eindeutigkeit vermissen lassen. Der Kommentar zu Ps 106,31a–32 beginnt in N anonym wie folgt: μετὰ τοὺς ἀποστόλους καὶ τοῦ πρεσβυτερίου μνησθεὶς αἰνεῖν (nach ἡγουμένους Ne) τοὺς τῆς", + "candidate_score": 0.669177, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_4_6", + "bdc_text": "vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers . Certum itaque habes nuncium , Megandrum et famulum Unbekannt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_29", + "psc_text": "Namensangaben. Zum Beispiel ist die Theodoret-Passage zu Ps 103,2b (PG 80, 1696A) τὴν τῆς δημιουργίας εὐκολίαν – μόνῳ χρησάμενος, die Pitra in seinen Analecta als einen Origenes zu Ps 103,2 bringt und Migne als Chrysostomus spurius zu Ps 103 (PG 55, 647) druckt, in Ca als ein Text von Apolinarius wiedergegeben. Glücklicherweise sind solche Verwirrungen nicht die Regel. Malingrey scheint in ihrer Edition der Chrysostomus-Fragmente den Angaben durchgängig vertraut zu haben, und für die bevorstehende Edition des Hesychius dürfte sich der Parisinus ähnlich bewähren. Bietet aber Ca einen Eintrag unter dem Namen des Eusebius, ist immer Vorsicht geboten. So ist der in den Hauptzeugen anonyme Eintrag zu Ps 103,1bc zwar wohl richtig dem Kommentator aus Cäsarea zugeordnet, wenn aber kurz darauf, noch auf derselben Seite, wiederum ein Eusebius, diesmal zu Vers 2a, angekündigt wird, handelt es sich um einen Didymus, jedenfalls nach den Entscheidungen von Mühlenberg (Fragment 990 = 236,10–13).", + "candidate_score": 0.669152, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_4_6", + "bdc_text": "vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers . Certum itaque habes nuncium , Megandrum et famulum Unbekannt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_54", + "psc_text": "von Eusebius als uns heute vergönnt ist. Die griechischen Fragmente zur Theophanie (CPG 3488) sind aus seiner Lukas-Katene gewonnen, ebenso die Schrift De solemnitate paschali (CPG 3479). Sein literarisches Engagement lässt daher von selbst die Frage aufkommen, ob er über die Fragmente in der Katene hinaus nicht auch den Psalmen-Kommentar des Eusebius oder größere Teile davon unabhängig von der Fragmentierung in der Palästinischen Katene kannte. Und tatsächlich gelang Gilles Dorival der Nachweis, dass unbekannte Texteinheiten aus Eusebius enthalten sind, und er nahm an, dass Niketas noch dessen ganzen Kommentar vor sich gehabt habe.Vgl. Gilles Dorival, La reconstitution du Commentaire sur les Psaumes d’Eusèbe de Césarée grâce aux chaînes exégétiques grecques, en particulier la chaîne de Nicétas, in: Texte und Untersuchungen 128 = Studia Patristica XV 1 (Berlin 1984) 170–176; Les Chaînes (wie Anm. 3) III 545–546. Ob freilich Niketas tatsächlich eine Gesamtausgabe von Eusebs Psalmen-Kommentar benutzen konnte oder nur über", + "candidate_score": 0.668858, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_17_19", + "bdc_text": "«Scharfes und Mildes» , bzw. «sämtliche Mittel» anwenden , s. Adagia , 3 , 6 , 25 ( LB II 855) . , ut singula videam . Nam hoc uni et soli deo debeo , qui per te , organum suum prae omnibus aliis , in multis verbi sui reddit me intelligentiorem . Alterum , quod mones , ne desperem de adventu tuo ad nosZum geplanten , aber nie durchgeführten Besuch Bullingers s. Kirchhofer , Haller 209. 226 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_191", + "psc_text": "τὸν λόγον εἴποιεν ἄν · ἐπειδὴ καὶ τοῦ τῷ σώματος τοῦ ἡμετέρου πάντα τὰ ἐντὸς ἔγκατά τε καὶ σπλάγχνα βαθυτάτῃ θεοῦ σοφίᾳ κατεσκεύασται, ὡς μηδὲν ἄχρηστον εἶναι τῶν ἐν ἡμῖν, συμβάλλεσθαι δὲ τῇ τοῦ θεοῦ δοξολογίᾳ τε καὶ εὐλογίᾳ τὴν ὁμοῦ πάντων πρὸς ἄλληλα συμφωνίαν τε καὶ ἁρμονίαν, εἰκότως καὶ ταῦτα ἐπὶ τὴν τοῦ θεοῦ εὐλογίαν κέκληται καλεῖται . Καὶ ἄλλως im Textfluss ἄλλος rubriziert ἄλλως · ἐπειδὴ … παρακελεύεται] Ca 333v: ἄλλος Cb 315v: ἄλλωςἐπειδὴ ἕκαστον τῶν ἐν τῷ σώματι μορίων μερῶν τε καὶ μελῶν καὶ σπλάγχνων ὄργανον σπλάγνον ὀργάνων ὑπηρετικὸν ὑπηρετικῶν τῶν τῆς ψυχῆς δυνάμεών τε καὶ ἐνεργημάτων καθέστηκεν καθείστηκεν , ἀναγκαίως διὰ τῶν ὀργάνων τὰς ἐνεργητικὰς τῆς ψυχῆς ψυχῆς ἐδεξάμην δυνάμεις ἀξίας εὐλογίας τοῦ θεοῦ γίνεσθαι παρακελεύεται. Εὐλόγει, ἡ ψυχή μου, τὸν κύριον καὶ μὴ ἐπιλανθάνου πάσας τὰς ἀνταποδόσεις αὐτοῦ. Μειζόνως … αὐτόν] A122v: Eusebius; P 121v: anonym; Ca 333v: Eusebius; Cb 315v: anonym; vgl. V 250v:", + "candidate_score": 0.664462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_17_19", + "bdc_text": "«Scharfes und Mildes» , bzw. «sämtliche Mittel» anwenden , s. Adagia , 3 , 6 , 25 ( LB II 855) . , ut singula videam . Nam hoc uni et soli deo debeo , qui per te , organum suum prae omnibus aliis , in multis verbi sui reddit me intelligentiorem . Alterum , quod mones , ne desperem de adventu tuo ad nosZum geplanten , aber nie durchgeführten Besuch Bullingers s. Kirchhofer , Haller 209. 226 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_854", + "psc_text": "ἀναλαβὼν μελετᾷ ἐν τοῖς ἔργοις τοῦ θεοῦ καὶ ἐν τοῖς ποιήμασι τῶν χειρῶν αὐτοῦ, οὐ μικρᾶς τυγχάνων παραμυθίας ἀπὸ τῶν παλαιῶν ἀναγνωσμάτων, μανθάνων ἐξ αὐτῶν, ὅτι τοὺς παλαιοὺς μετὰ μυρίας θλίψεις καὶ πειρασμοὺς ἐπεσκέπτετο ὁ θεός καὶ ὅσας παρέσχεν αὐτοῖς θεραπείας τε καὶ εὐεργεσίας. ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς τῆς δημιουργίας λόγοις μελετῶν ἐθεραπεύετο τὴν ψυχὴν παιδευόμενος ὡς οὐκ ἔστιν ἀπρονόητος ὁ τῶν ἀνθρώπων βίος οὐδὲ ἀθεράπευτος ἡ τοῦ ταραχθέντος ψυχή, ἐφορᾶ δὲ καὶ ἐφέστηκε τοῖς πᾶσιν ὁ τοῦ θεοῦ λόγος ἰώμενος τοὺς συντετριμμένους τὴν καρδίαν . διόπερ ταῦτα μελετῶν ἔχαιρεν ὡς ἂν μὴ εἰς ἀνώνητα ἐλπίζων, ἔχων δὲ τὸν ἐπήκοον τῆς ἀν��πεμπομένης ὑπ’ αὐτοῦ προσευχῆς. Διεπέτασα τὰς χεῖράς μου πρὸς σέ, ἡ ψυχή μου ὡς γῆ ἄνυδρός σοι. Μνησθεὶς … ζῶν] A 374r: anonym; P 319rv: anonym; vgl. V 342v: anonym; PG 24 (49 A12–B8); vgl. AS III 350,26–32 Μνησθεὶς τῶν ἀρχαίων ἡμερῶν ἐκ τῆς μελέτης τῶν θείων ἀναγνωσμάτων τὰς", + "candidate_score": 0.662043, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_17_19", + "bdc_text": "«Scharfes und Mildes» , bzw. «sämtliche Mittel» anwenden , s. Adagia , 3 , 6 , 25 ( LB II 855) . , ut singula videam . Nam hoc uni et soli deo debeo , qui per te , organum suum prae omnibus aliis , in multis verbi sui reddit me intelligentiorem . Alterum , quod mones , ne desperem de adventu tuo ad nosZum geplanten , aber nie durchgeführten Besuch Bullingers s. Kirchhofer , Haller 209. 226 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_853", + "psc_text": "αὐτῷ ἔνδον ἔπασχε τὸ πάθος παντελῶς μὴ ἐκπεσοῦσα ὡς εἰς φανερὸν ἐλθεῖν τοῖς πᾶσι καὶ τοῖς ἐκτὸς γνωσθῆναι τὴν ταραχήν. Ἐμνήσθην ἡμερῶν ἀρχαίων καὶ ἐμελέτησα ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις σου. ἐν ποιήμασι τῶν χειρῶν σου ἐμελέτων. Ἐπεὶ … προσευχῆς] A 373v–374r: Eusebius; P 319r: Eusebius; PG 24 (48 D4–49 A9)Ἐπεὶ καὶ ὁ Μωυσῆς προστάττει λέγων· μνήσθητε ἡμέρας αἰῶνος , καὶ ὁ Δαυὶδ πάλιν φησίν· καὶ ἔτη ἔτι αἰώνια ἐμνήσθην καὶ ἐμελέτησα , εἰκότως θεραπεύων ἑαυτὸν ὁ ταραχθεὶς τὴν καρδίαν ἀνατρέχει ἐπὶ τὰς παλαιὰς αὐτοῦ ἡμέρας τὰς πρὸ τῆς ταραχῆς, ἐν αἷς κατώρθου, ἢ ἐπὶ τὰς παλαιὰς ἱστορίας, καὶ τὴν μνήμην ἀναλαβὼν μελετᾷ ἐν τοῖς ἔργοις τοῦ θεοῦ καὶ ἐν τοῖς ποιήμασι τῶν χειρῶν αὐτοῦ, οὐ μικρᾶς τυγχάνων παραμυθίας ἀπὸ τῶν παλαιῶν ἀναγνωσμάτων, μανθάνων ἐξ αὐτῶν, ὅτι τοὺς παλαιοὺς μετὰ μυρίας θλίψεις καὶ πειρασμοὺς ἐπεσκέπτετο ὁ θεός καὶ ὅσας παρέσχεν αὐτοῖς θεραπείας τε καὶ εὐεργεσίας. ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς τῆς δημιουργίας", + "candidate_score": 0.659209, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_17_19", + "bdc_text": "«Scharfes und Mildes» , bzw. «sämtliche Mittel» anwenden , s. Adagia , 3 , 6 , 25 ( LB II 855) . , ut singula videam . Nam hoc uni et soli deo debeo , qui per te , organum suum prae omnibus aliis , in multis verbi sui reddit me intelligentiorem . Alterum , quod mones , ne desperem de adventu tuo ad nosZum geplanten , aber nie durchgeführten Besuch Bullingers s. Kirchhofer , Haller 209. 226 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_983", + "psc_text": ", ὁ δέ γε πάντων τελευταῖος πᾶσαν πνοὴν προσάγει τῇ ὑμνολογίᾳ τοῦ θεοῦ. Πλὴν εἰ καὶ πᾶσαν πνοὴν ὁ παρὼν λόγος ἐπὶ τὴν ὑμνολογίαν ἀνακαλεῖ καλεῖ , ἀλλ’ ἐπεὶ μὴ τρόπος εἷς τῶν πάντων μηδὲ ταὐτὴ μία ἡ ἡ αὐτὴ διάθεσις, κατ’ ἀναλογίαν ἑκάστῳ ὄργανόν τι πρὸς τὸν ὕμνον ἐπιτήδειον ἀφορίζει· ὁ μὲν γάρ τις ἐπαναβεβηκὼς τῇ ἀρετῇ κρειττόνως ὑπὲρ πάντας τὸν αἶνον ἀποδίδωσιν ἐν ἤχῳ σάλπιγγος , ἐπειδὴ … ὥσπερ] vgl. Nd 258rv: anonym; vgl. Nh 651v–652r: Eusebius ἐπειδὴ ἐπειδὴ δὲ πάντων ὀργάνων μεγαλοφωνοτέρα μεγαλοφωνότατον μεγαλοφωνωτάτη ἡ σάλπιγξ, καὶ μείζονος μείζονός τε καὶ καὶ κραταιοτέρας δυνάμεως δεῖ τοῖς αὐτῇ χρωμένοις χρωμένοις αὐτῇ . τοιοῦτοι ἦσαν οἱ ἱεροὶ τοῦ σωτῆρος ἀπόστολοι, ὧν δὴ εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος καὶ εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης τὰ ῥήματα αὐτῶν τῷ μεγαλοφώνῳ τοῦ εὐαγγελικοῦ κηρύγματος χρησαμένων, ὡς πᾶσαν ���κοὴν ἀνθρώπων πληρωθῆναι τῆς φωνῆς αὐτῶν. Ἐπειδὴ μὴ πάντες οἷοί τε εἰσὶ κατὰ", + "candidate_score": 0.659166, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_56", + "bdc_text": "Insta , ne cęptum opusDie ersten zwei Bände von Pellikans Kommentarwer k zum Alten Testament erschienen 1532 und 1533 , s. oben [Nr. 174 ] S. 37 , Anm. 13 . deserat , sed pergat ea fęlicitate qua hactenus .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_135", + "psc_text": "Den letzten in P überlieferten Satz, der mit ἐπιτελῶν endet, teilend fügt Niketas noch zwei weitere Sätze an, in denen Eusebius ein Hauptmotiv seiner Auslegung wie in einem hymnischen Abschluß zusammenfasst. Die zentralen Wörter ἀναπέμπειν und ἀθρόως begegnen immer wieder durch den gesamten Kommentar hindurch. Ausgaben und Vorarbeiten Im allgemeinen stand bislang der Forschung zur Verfügung der Text des Psalmen-Kommentars von Eusebius in den 1857 gedruckten Bänden 23 und 24 der Patrologia Graeca von Jacques-Paul Migne. Der Band 23 enthält in den Kolumnen 76 bis 1396 eine Kommentierung zu Ps 1–118. Sie ist der Edition von Bernard de Montfaucon entnommen.Bernard de Montfaucon, Collectio Nova Patrum et Scriptorum Graecorum. Tomus Primus (Paris 1706). In seinem, ebenfalls von Migne nachgedruckten, Vorwort gibt unser Archeget an, er habe einen lückenhaften Taurinensis aus der Bibliothek von Kardinal Perronius verwendet sowie einen Coislinianus, womit er den Coislinianus 44 meint, und für das, was darin fehlt,", + "candidate_score": 0.656179, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_18_20", + "bdc_text": "Nam hoc uni et soli deo debeo , qui per te , organum suum prae omnibus aliis , in multis verbi sui reddit me intelligentiorem . Alterum , quod mones , ne desperem de adventu tuo ad nosZum geplanten , aber nie durchgeführten Besuch Bullingers s. Kirchhofer , Haller 209. 226 ; vgl . oben S. 107 , 32f u. ö. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_191", + "psc_text": "τὸν λόγον εἴποιεν ἄν · ἐπειδὴ καὶ τοῦ τῷ σώματος τοῦ ἡμετέρου πάντα τὰ ἐντὸς ἔγκατά τε καὶ σπλάγχνα βαθυτάτῃ θεοῦ σοφίᾳ κατεσκεύασται, ὡς μηδὲν ἄχρηστον εἶναι τῶν ἐν ἡμῖν, συμβάλλεσθαι δὲ τῇ τοῦ θεοῦ δοξολογίᾳ τε καὶ εὐλογίᾳ τὴν ὁμοῦ πάντων πρὸς ἄλληλα συμφωνίαν τε καὶ ἁρμονίαν, εἰκότως καὶ ταῦτα ἐπὶ τὴν τοῦ θεοῦ εὐλογίαν κέκληται καλεῖται . Καὶ ἄλλως im Textfluss ἄλλος rubriziert ἄλλως · ἐπειδὴ … παρακελεύεται] Ca 333v: ἄλλος Cb 315v: ἄλλωςἐπειδὴ ἕκαστον τῶν ἐν τῷ σώματι μορίων μερῶν τε καὶ μελῶν καὶ σπλάγχνων ὄργανον σπλάγνον ὀργάνων ὑπηρετικὸν ὑπηρετικῶν τῶν τῆς ψυχῆς δυνάμεών τε καὶ ἐνεργημάτων καθέστηκεν καθείστηκεν , ἀναγκαίως διὰ τῶν ὀργάνων τὰς ἐνεργητικὰς τῆς ψυχῆς ψυχῆς ἐδεξάμην δυνάμεις ἀξίας εὐλογίας τοῦ θεοῦ γίνεσθαι παρακελεύεται. Εὐλόγει, ἡ ψυχή μου, τὸν κύριον καὶ μὴ ἐπιλανθάνου πάσας τὰς ἀνταποδόσεις αὐτοῦ. Μειζόνως … αὐτόν] A122v: Eusebius; P 121v: anonym; Ca 333v: Eusebius; Cb 315v: anonym; vgl. V 250v:", + "candidate_score": 0.655931, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_56", + "bdc_text": "Insta , ne cęptum opusDie ersten zwei Bände von Pellikans Kommentarwer k zum Alten Testament erschienen 1532 und 1533 , s. oben [Nr. 174 ] S. 37 , Anm. 13 . deserat , sed pergat ea fęlicitate qua hactenus .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_139", + "psc_text": "drucken: Alcune note di letteratura patristica, in: Opere minori II = Studi e testi 77 (1937) 61–66. Die Fragmente aus der Palästinischen Katene zu Ps 118 sind enthalten in Marguerite Harl (avec la collaboration de Gilles Dorival), La Chaîne Palestinienne sur le Psaume 118. Tome I. Introduction, texte grec critique et traduction = SC 189 (Paris 1972) Tome II. Catalogue des fragments, notes et indices = SC 190 (Paris 1972). Die Fragmente zu den Gradualpsalmen sind enthalten in Carmelo Curti, La catena palestinese sui Salmi graduali (Catania 2003). Einige parallele Passagen zur Psalmenkatene des Niketas sind wiedergegeben im achten Band von John Anthony Cramer, Catenae Graecorum Patrum in Novum Testamentum I–VIII (Oxford 1838–1844 = Hildesheim 1967). Die komplizierte Überlieferung ist durch mehrere wichtige Vorarbeiten, auf deren Ergebnisse ich mich stütze, weitgehend erhellt worden: Georg Karo / Hans Lietzmann, Catenarum Graecarum Catalogus (Göttingen 1902). Robert Devreesse, Les anciens commentateurs grecs des", + "candidate_score": 0.655833, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_18", + "bdc_text": "Nam hoc uni et soli deo debeo , qui per te , organum suum prae omnibus aliis , in multis verbi sui reddit me intelligentiorem .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_983", + "psc_text": ", ὁ δέ γε πάντων τελευταῖος πᾶσαν πνοὴν προσάγει τῇ ὑμνολογίᾳ τοῦ θεοῦ. Πλὴν εἰ καὶ πᾶσαν πνοὴν ὁ παρὼν λόγος ἐπὶ τὴν ὑμνολογίαν ἀνακαλεῖ καλεῖ , ἀλλ’ ἐπεὶ μὴ τρόπος εἷς τῶν πάντων μηδὲ ταὐτὴ μία ἡ ἡ αὐτὴ διάθεσις, κατ’ ἀναλογίαν ἑκάστῳ ὄργανόν τι πρὸς τὸν ὕμνον ἐπιτήδειον ἀφορίζει· ὁ μὲν γάρ τις ἐπαναβεβηκὼς τῇ ἀρετῇ κρειττόνως ὑπὲρ πάντας τὸν αἶνον ἀποδίδωσιν ἐν ἤχῳ σάλπιγγος , ἐπειδὴ … ὥσπερ] vgl. Nd 258rv: anonym; vgl. Nh 651v–652r: Eusebius ἐπειδὴ ἐπειδὴ δὲ πάντων ὀργάνων μεγαλοφωνοτέρα μεγαλοφωνότατον μεγαλοφωνωτάτη ἡ σάλπιγξ, καὶ μείζονος μείζονός τε καὶ καὶ κραταιοτέρας δυνάμεως δεῖ τοῖς αὐτῇ χρωμένοις χρωμένοις αὐτῇ . τοιοῦτοι ἦσαν οἱ ἱεροὶ τοῦ σωτῆρος ἀπόστολοι, ὧν δὴ εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος καὶ εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης τὰ ῥήματα αὐτῶν τῷ μεγαλοφώνῳ τοῦ εὐαγγελικοῦ κηρύγματος χρησαμένων, ὡς πᾶσαν ἀκοὴν ἀνθρώπων πληρωθῆναι τῆς φωνῆς αὐτῶν. Ἐπειδὴ μὴ πάντες οἷοί τε εἰσὶ κατὰ", + "candidate_score": 0.654978, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_18_20", + "bdc_text": "Nam hoc uni et soli deo debeo , qui per te , organum suum prae omnibus aliis , in multis verbi sui reddit me intelligentiorem . Alterum , quod mones , ne desperem de adventu tuo ad nosZum geplanten , aber nie durchgeführten Besuch Bullingers s. Kirchhofer , Haller 209. 226 ; vgl . oben S. 107 , 32f u. ö. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_982", + "psc_text": "τοῦ θεοῦ καὶ ἕκαστον αὐτοῦ τῆς δημιουργίας ἔργον πολλῆς ὑμνολογίας δεῖται καὶ μάλιστα κατὰ τὸ στερέωμα . πλήθους πλήθους δὲ δι’ ἀριθμοῦ τυγχάνοντος τοῦ παραστατικοῦ τῆς μεγαλωσύνης τοῦ κτίστου καὶ ποιητοῦ τῶν ὅλων, ἐφ’ ἑκάστῳ μέρει τοῦ πλήθους τὸν αἶνον ἀναπέμπειν προσήκει τῷ θαυματουργῷ καὶ μεγαλουργῷ τῶν ὅλων θεῷ. Πᾶσα πνοὴ αἰνεσάτω τὸν κύριον. Προσήκει … ἐπιτελῶν] P 356rv: anonym Προσήκει πρόσαπτε δὲ τὸν νοῦν ἐπιστῆσαι, ὡς ὁ μὲν πρῶτος τῆς ὅλης βίβλου ψαλμὸς ὄλεθρον ἀσεβῶν ἐθέσπιζενἐμακάριζέ τε ἕνα τινὰ καὶ ὡς ἂν σπάνιον τὸν δυνησόμενον τὸν τὸν τῶν ἀσεβῶν βίον διαφυγεῖν anders, aber mit διαφυγεῖν aus βίοι (?) φυγεν , ὁ δέ γε πάντων τελευταῖος πᾶσαν πνοὴν προσάγει τῇ ὑμνολογίᾳ τοῦ θεοῦ. Πλὴν εἰ καὶ πᾶσαν πνοὴν ὁ παρὼν λόγος ἐπὶ τὴν ὑμνολογίαν ἀνακαλεῖ καλεῖ , ἀλλ’ ἐπεὶ μὴ τρόπος εἷς τῶν πάντων μηδὲ ταὐτὴ μία ἡ ἡ αὐτὴ διάθεσις, κατ’ ἀναλογίαν ἑκάστῳ ὄργανόν τι πρὸς τὸν ὕμνον ἐπιτήδειον", + "candidate_score": 0.654359, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_18_20", + "bdc_text": "Nam hoc uni et soli deo debeo , qui per te , organum suum prae omnibus aliis , in multis verbi sui reddit me intelligentiorem . Alterum , quod mones , ne desperem de adventu tuo ad nosZum geplanten , aber nie durchgeführten Besuch Bullingers s. Kirchhofer , Haller 209. 226 ; vgl . oben S. 107 , 32f u. ö. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_983", + "psc_text": ", ὁ δέ γε πάντων τελευταῖος πᾶσαν πνοὴν προσάγει τῇ ὑμνολογίᾳ τοῦ θεοῦ. Πλὴν εἰ καὶ πᾶσαν πνοὴν ὁ παρὼν λόγος ἐπὶ τὴν ὑμνολογίαν ἀνακαλεῖ καλεῖ , ἀλλ’ ἐπεὶ μὴ τρόπος εἷς τῶν πάντων μηδὲ ταὐτὴ μία ἡ ἡ αὐτὴ διάθεσις, κατ’ ἀναλογίαν ἑκάστῳ ὄργανόν τι πρὸς τὸν ὕμνον ἐπιτήδειον ἀφορίζει· ὁ μὲν γάρ τις ἐπαναβεβηκὼς τῇ ἀρετῇ κρειττόνως ὑπὲρ πάντας τὸν αἶνον ἀποδίδωσιν ἐν ἤχῳ σάλπιγγος , ἐπειδὴ … ὥσπερ] vgl. Nd 258rv: anonym; vgl. Nh 651v–652r: Eusebius ἐπειδὴ ἐπειδὴ δὲ πάντων ὀργάνων μεγαλοφωνοτέρα μεγαλοφωνότατον μεγαλοφωνωτάτη ἡ σάλπιγξ, καὶ μείζονος μείζονός τε καὶ καὶ κραταιοτέρας δυνάμεως δεῖ τοῖς αὐτῇ χρωμένοις χρωμένοις αὐτῇ . τοιοῦτοι ἦσαν οἱ ἱεροὶ τοῦ σωτῆρος ἀπόστολοι, ὧν δὴ εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος καὶ εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης τὰ ῥήματα αὐτῶν τῷ μεγαλοφώνῳ τοῦ εὐαγγελικοῦ κηρύγματος χρησαμένων, ὡς πᾶσαν ἀκοὴν ἀνθρώπων πληρωθῆναι τῆς φωνῆς αὐτῶν. Ἐπειδὴ μὴ πάντες οἷοί τε εἰσὶ κατὰ", + "candidate_score": 0.654242, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_18", + "bdc_text": "Nam hoc uni et soli deo debeo , qui per te , organum suum prae omnibus aliis , in multis verbi sui reddit me intelligentiorem .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_982", + "psc_text": "τοῦ θεοῦ καὶ ἕκαστον αὐτοῦ τῆς δημιουργίας ἔργον πολλῆς ὑμνολογίας δεῖται καὶ μάλιστα κατὰ τὸ στερέωμα . πλήθους πλήθους δὲ δι’ ἀριθμοῦ τυγχάνοντος τοῦ παραστατικοῦ τῆς μεγαλωσύνης τοῦ κτίστου καὶ ποιητοῦ τῶν ὅλων, ἐφ’ ἑκάστῳ μέρει τοῦ πλήθους τὸν αἶνον ἀναπέμπειν προσήκει τῷ θαυματουργῷ καὶ μεγαλουργῷ τῶν ὅλων θεῷ. Πᾶσα πνοὴ αἰνεσάτω τὸν κύριον. Προσήκει … ἐπιτελῶν] P 356rv: anonym Προσήκει πρόσαπτε δὲ τὸν νοῦν ἐπιστῆσαι, ὡς ὁ μὲν πρῶτος τῆς ὅλης βίβλου ψαλμὸς ὄλεθρον ἀσεβῶν ἐθέσπιζενἐμακάριζέ τε ἕνα τινὰ καὶ ὡς ἂν σπάνιον τὸν δυνησόμενον τὸν τὸν τῶν ἀσεβῶν βίον διαφυγεῖν anders, aber mit διαφυγεῖν aus βίοι (?) φυγεν , ὁ δέ γε πάντων τελευταῖος πᾶσαν πνοὴν προσάγει τῇ ὑμνολογίᾳ τοῦ θεοῦ. Πλὴν εἰ καὶ πᾶσαν πνοὴν ὁ παρὼν λόγος ἐπὶ τὴν ὑμνολογίαν ἀνακαλεῖ καλεῖ , ἀλλ’ ἐπεὶ μὴ τρόπος εἷς τῶν πάντων μηδὲ ταὐτὴ μία ἡ ἡ αὐτὴ διάθεσις, κατ’ ἀναλογίαν ἑκάστῳ ὄργανόν τι πρὸς τὸν ὕμνον ἐπιτήδειον", + "candidate_score": 0.647592, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_41", + "bdc_text": "Gallen Franziskus Studer ( s. unten S. 143 , 2-4 ). .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_22", + "psc_text": "origeneische Tradition und ist einem Auszug aus Chrysostomus unmittelbar angehängt: Οὐκ ἀγνοητέον δέ, ὡς Ὠριγένης καὶ Εὐσέβιος ὁ Καισαρεὺς καὶ Δίδυμος καὶ ἕτεροί τινες πολλοὺς εἶναι βούλονται τοὺς οὐρανοὺς ἐκ τῆς προκειμένης λέξεως καὶ ἐκ τοῦ τὸν ἀπόστολον Παῦλον ἕως τρίτου οὐρανοῦ ἁρπαγῆναι. βούλονται δὲ καὶ λογικοὺς εἶναι τοὺς ἀστέρας καὶ τὰ ὕδατα τὰ ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν λογικὰς εἶναι δυνάμεις. Die Eklogentradition in der Monophysitischen Katene Als Typ III, dessen hier verwendete Zeugen mit C bezeichnet sind, haben Georg Karo und Hans Lietzmann eine Katene analysiert,Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 27. die Eklogen aus der Palästinischen Katene mit Texten von Johannes Chrysostomus (häufig auch Johannes, Bischof von Konstantinopel, genannt), Hesychius von Jerusalem und Kyrill von Alexandria verbindet (vgl. CPG C 16). Hauptzeuge ist der Parisinus gr. 139 (Ca).Zur Katene Typ III vgl. Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and", + "candidate_score": 0.638575, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_41", + "bdc_text": "Gallen Franziskus Studer ( s. unten S. 143 , 2-4 ). .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_41", + "psc_text": "Parisinus gr. 139 (Ca) hat ein Leser die Einträge, die der Katenist mit dem Namen des Eusebius versehen hatte, am Rand mit rotem Stift systematisch markiert. Vielleicht handelt es sich bei diesem Leser um den Verfasser des Codex Parisinus gr. 463, denn dieser Codex ist eine Papierhandschrift aus dem siebzehnten Jahrhundert, in der die wirklichen und vermeintlichen Fragmente von Eusebius aus dem Parisinus gr. 139 gesammelt sind.Zum Codex vgl. Institut de recherche et d’histoire des textes (Hrsg.), Pinakes | Πίνακες. Textes et manuscrits grecs, Numéro diktyon 50037. Die Eusebius-Einträge werden in denselben Abgrenzungen und mit denselben Irrtümern übernommen. Betitelt ist die Arbeit mit EUSEBII / PAMPHILI EPISCOPI / Caesareae Palaestinae / INTERPRETATIO / Psalmorum. Valde Erudita und auf dem folgenden Blatt griechisch wiederholt ΕΥΣΕΒΙΟΥ / ΤΟΥ ΠΑΜΦΙΛΟΥ / ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ / ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ ΤΗΣ / ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗΣ / ΕΧΗΓΗΣΙΣ ΤΩΝ ΨΑΛΜΩΝ ΠΑΝΥ / ΣΠΟΥΔΑΙΑ. Die Eigenheiten von Cb enthält er nicht, bespielsweise den", + "candidate_score": 0.636211, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_41", + "bdc_text": "Gallen Franziskus Studer ( s. unten S. 143 , 2-4 ). .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_5", + "psc_text": "(12. / 13. Jh.) Die Handschrift,Zur Handschrift vgl. Harl, La Chaîne (wie Anm. 2) 23–24. die neben einer handschriftlichen Zählung am oberen Rand eine gestempelte am unteren Rand aufweist, beginnt mit der Katene zu Ps 83,4 und endet, in der modernen Zählung, auf 422v mitten in einem Auszug aus Didymus zu Ps 150,3ab. Eine jüngere Hand trug auf einem weiteren Blatt den Katenentext nach, aber auch sie bietet ihn nicht mehr vollständig und bricht im drittletzten Exzerpt nach vier Zeilen ab. Das Wenige, das noch fehlt, ist dem Patmiacus 215 zu entnehmen. Die im großen und ganzen zuverlässige Handschrift zeigt neben den üblichen Itazismen eine gewisse Unsicherheit in der Verwendung von ο und ω. Wo es sich nicht einfach um einen Fehler handelt, muss Eusebs Ausdrucksweise zur Entscheidung berücksichtigt werden: Im Fragment zu Ps 143,3ab lesen wir in A τῆς τοῦ θεοῦ προνοίας τῆς περὶ τῶν ἀνθρώπων, in P und,", + "candidate_score": 0.633821, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_38_40", + "bdc_text": "nahmen weder Myconius noch Vadian teil . Von Basel kamen Konrad Schnitt und Wolfgang Wissenburg ( s . ABaslerRef VI 290 und unten S. 151 , 2 ) , von St .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_49", + "psc_text": "d’Évagre le Pontique, in: OCP 26 (1960) 307–348. Die Eusebius belangende Paraphrase der Palästinischen Katene ist durch wechselnde Zeichen und häufig auch an der Anführung von Autorennamen fassbar. Die Euseb-Stücke sind zum Teil auch dort zugewiesen, wo sie in den Hauptzeugen anonym sind. Ab Ps 108 (fol. 276r) finden sich unter dem Namen des Eusebius zusätzlich zu den paraphrasierten Fragmenten Scholien von Origenes. Ihre Identität lässt sich an der zweiten Randkatene des Vindobonensis theol. gr. 8 unproblematisch feststellen. Der in V wiedergegebene Text ist die Bearbeitung einer Vorlage, die älter ist nicht nur als A P, sondern auch als C. Daher kann er nicht nur zur Stützung der Haupttradition gegenüber C herangezogen werden, so im Fragment zu Ps 105,40a–42b mit der Wendung καὶ περὶ ἑτέρου ἔθνους oder im Fragment zu Ps 113,9a–11b mit ἀνάξιοι gegen ἄξιοι oder im Fragment zu Ps 118,34ab mit σώματος gegen στόματος. Er kann auch einen", + "candidate_score": 0.628725, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_38_40", + "bdc_text": "nahmen weder Myconius noch Vadian teil . Von Basel kamen Konrad Schnitt und Wolfgang Wissenburg ( s . ABaslerRef VI 290 und unten S. 151 , 2 ) , von St .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_44", + "psc_text": "ihrer Gruppierungen, für die jeweils erst die Abhängigkeitsverhältnisse zu durchleuchten und ein kritischer Text zu erstellen wäre, nicht berücksichtigt und mich mit den Versionen Wa und V begnügt, da deren Entstehungszeit vor der rezenten Hauptüberlieferung liegt und zwischen ihnen kein unmittelbarer Zusammenhang besteht. Immerhin zeigt sich, dass die Paraphrasentradition in Einzelfällen von Interesse ist. (Wa) Vindobonensis theol. gr. 8 (10. / 11. Jh.) Der Wiener Kodex besteht aus zwei heterogenen Randkatenen, die nicht etwa den Psalmtext, sondern den Psalmen-Kommentar Diodors umgeben.Zur Konzeption des Vindobonensis s. Franz Xaver Risch, Das Handbuch des Origenes zu den Psalmen, in: Adamantius 20 (2014) 36–48, hier 36–38. Die zweite Katene ist aus Exzerpten aus Theodoret und Scholien von Origenes zusammengesetzt. Für Eusebius ist also nur die erste von Belang. Sie wird von Karo und Lietzmann als Typ V gezählt.Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 29. Die Bearbeitung der Palästinischen Katene umfasst Ps 1 bis einschließlich", + "candidate_score": 0.628343, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_38_40", + "bdc_text": "nahmen weder Myconius noch Vadian teil . Von Basel kamen Konrad Schnitt und Wolfgang Wissenburg ( s . ABaslerRef VI 290 und unten S. 151 , 2 ) , von St .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_59", + "psc_text": "Der Grund für diesen Abschluß ist nicht erkennbar; es gab wahrscheinlich keine entsprechende Einteilung des zweiten Bandes der Katene.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 499–500. Ne bietet weniger Zuschreibungen am Rand, manchmal aber auch einige singuläre. Die Textqualität ist insgesamt besser als im Coislinianus. Der Autor zeigt keine Absicht auf eigene Textgestaltung. Abweichungen wie ein vereinfachendes συνεργοῦντα für συγγεωργοῦντα im zweiten Fragment zu Ps 103,13a–15c bleiben vereinzelte Eingriffe. Mitunter finden sich Erweiterungen gegenüber den anderen N-Handschriften, die jedoch für vorliegende Eusebius-Texte nicht relevant sind, beispielsweise im Eintrag zu Ps 110,10c (fol. 417v). (Nh) Harleianus 5791 (17. Jh.) Die junge Papierhandschrift wurde im (heute nicht mehr existierenden) Kloster zum heiligen Sabbas in Bukarest von einem Nikolaos angefertigt und am 26. Januar 1682 abgeschlossen. So möchte man jedenfalls die Schlußnotiz auf fol. 665r verstehen. Dorival nimmt eine Entstehung im 15. bis 16. Jahrhundert an.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 502.", + "candidate_score": 0.623195, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_37_39", + "bdc_text": "nächste Anm. ) nahmen weder Myconius noch Vadian teil . Von Basel kamen Konrad Schnitt und Wolfgang Wissenburg ( s .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_59", + "psc_text": "Der Grund für diesen Abschluß ist nicht erkennbar; es gab wahrscheinlich keine entsprechende Einteilung des zweiten Bandes der Katene.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 499–500. Ne bietet weniger Zuschreibungen am Rand, manchmal aber auch einige singuläre. Die Textqualität ist insgesamt besser als im Coislinianus. Der Autor zeigt keine Absicht auf eigene Textgestaltung. Abweichungen wie ein vereinfachendes συνεργοῦντα für συγγεωργοῦντα im zweiten Fragment zu Ps 103,13a–15c bleiben vereinzelte Eingriffe. Mitunter finden sich Erweiterungen gegenüber den anderen N-Handschriften, die jedoch für vorliegende Eusebius-Texte nicht relevant sind, beispielsweise im Eintrag zu Ps 110,10c (fol. 417v). (Nh) Harleianus 5791 (17. Jh.) Die junge Papierhandschrift wurde im (heute nicht mehr existierenden) Kloster zum heiligen Sabbas in Bukarest von einem Nikolaos angefertigt und am 26. Januar 1682 abgeschlossen. So möchte man jedenfalls die Schlußnotiz auf fol. 665r verstehen. Dorival nimmt eine Entstehung im 15. bis 16. Jahrhundert an.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 502.", + "candidate_score": 0.619019, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2", + "max_score": 0.693416, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_4_6", + "bdc_text": "vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers . Certum itaque habes nuncium , Megandrum et famulum Unbekannt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_37", + "psc_text": "Zusätze. Z.B. app. crit. zu 258,19–20 (Kommentar zu Ps 68); siehe auch unten, S. XXII. (Ca) Paris, Bibliothèque nationale de France, gr. 139 (10. Jhdt.) Für eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift mit weiteren Literaturangaben siehe Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and an Assessment of its Position in the Exegetical Tradition (Diss. Leuven 2020) 40–43. Der als „Pariser Psalter“ vor allem wegen seiner prachtvollen Illustrationen bekannte Pergamentcodex umfasst 449 Folia und enthält Kommentierungen zu Ps 1–150 und den Oden in einer Randkatene, die den Psalmentext rahmt. Die Autorennamen erscheinen in roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x.", + "candidate_score": 0.693416, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3_5", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_44", + "psc_text": "(Hrsg.), Research on Psalter Catenae (wie Anm. 38) 61–92. Es ist also davon auszugehen, dass Niketas für seine Kommentare zu Ps 51–71 nicht die eusebianischen Kommentare in direkter Tradition, sondern lediglich Katenenmaterial benutzt hat. Aus diesem Grund wurde die Niketaskatene nur an den Stellen aufgenommen, wo sie textkritisch relevant ist. Aus ihrer umfangreichen Überlieferung Vgl. dazu Dorival, Les Chaînes exégétiques grecques sur les Psaumes III (Leuven 1992) 492–565, eine Übersicht findet sich ebd. 513. wurden dafür folgende zwei sehr alte Handschriften ausgewertet: (Na) Al-Iskandariyya (Alexandria), Βιβλιοθήκη τοῦ Πατριαρχείου, cod. 11 Der Pergamentcodex von 544 Folia aus dem 12. Jh. enthält die Katene zu Ps 1–76. Zu dieser Handschrift vgl. Dorival, Chaînes III (wie Anm. 41) 496–497 und die online zugänglichen Aufzeichnungen von Marcel Richard, die im IRHT verwahrt werden: https://ideal.irht.cnrs.fr/document/818960. Bei meiner Arbeit habe ich das Digitalisat eines Mikrofilms dieser Handschrift benutzt, im dem jedoch einige Folia nicht enthalten sind.", + "candidate_score": 0.688893, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3_5", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_37", + "psc_text": "Zusätze. Z.B. app. crit. zu 258,19–20 (Kommentar zu Ps 68); siehe auch unten, S. XXII. (Ca) Paris, Bibliothèque nationale de France, gr. 139 (10. Jhdt.) Für eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift mit weiteren Literaturangaben siehe Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and an Assessment of its Position in the Exegetical Tradition (Diss. Leuven 2020) 40–43. Der als „Pariser Psalter“ vor allem wegen seiner prachtvollen Illustrationen bekannte Pergamentcodex umfasst 449 Folia und enthält Kommentierungen zu Ps 1–150 und den Oden in einer Randkatene, die den Psalmentext rahmt. Die Autorennamen erscheinen in roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x.", + "candidate_score": 0.686209, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_4_6", + "bdc_text": "vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers . Certum itaque habes nuncium , Megandrum et famulum Unbekannt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_46", + "psc_text": "Anm. 41) 511–512. Hier konnte ich einen vollständigen Mikrofilm der Handschrift auswerten. Nb enthält mehr Zuschreibungen am Seitenrand, mitunter sind jedoch die enthaltenen Texte gegenüber Na gekürzt. Für meine Arbeit benutzte ich zunächst einen guten und vollständigen Mikrofilm der Handschrift, inzwischen ist aber auch ein sehr gutes Digitalisat online verfügbar. https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/bav_pal_gr_247. Zwei strittige Katenenfragmente zu Ps 51 Ekkehard Mühlenberg benennt zwei Katenenfragmente zu Ps 51, die nach seiner Einschätzung zumindest teilweise mit dem Kommentar des Eusebius in Zusammenhang stehen könnten. Vgl. Ekkehard Mühlenberg, Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung II = PTS 16 (Berlin 1977) xxii–xxiii. Bereits Gilles Dorival widerspricht einer Zuschreibung an Eusebius und plädiert für die Zuschreibung an Didymus. Vgl. Gilles Dorival, Chaînes I (wie Anm. 18) 169–170. Die beiden Fragmente sollen an dieser Stelle kurz besprochen werden. Fragment 1 (zu Ps 51,9) Ps 51,9: Ἰδοὺ ἄνθρωπος, ὃς οὐκ ἔθετο τὸν θεὸν βοηθὸν αὐτοῦ, ἀλλ’ ἐπήλπισεν ἐπὶ τὸ πλῆθος τοῦ", + "candidate_score": 0.681431, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_4_6", + "bdc_text": "vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers . Certum itaque habes nuncium , Megandrum et famulum Unbekannt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_44", + "psc_text": "(Hrsg.), Research on Psalter Catenae (wie Anm. 38) 61–92. Es ist also davon auszugehen, dass Niketas für seine Kommentare zu Ps 51–71 nicht die eusebianischen Kommentare in direkter Tradition, sondern lediglich Katenenmaterial benutzt hat. Aus diesem Grund wurde die Niketaskatene nur an den Stellen aufgenommen, wo sie textkritisch relevant ist. Aus ihrer umfangreichen Überlieferung Vgl. dazu Dorival, Les Chaînes exégétiques grecques sur les Psaumes III (Leuven 1992) 492–565, eine Übersicht findet sich ebd. 513. wurden dafür folgende zwei sehr alte Handschriften ausgewertet: (Na) Al-Iskandariyya (Alexandria), Βιβλιοθήκη τοῦ Πατριαρχείου, cod. 11 Der Pergamentcodex von 544 Folia aus dem 12. Jh. enthält die Katene zu Ps 1–76. Zu dieser Handschrift vgl. Dorival, Chaînes III (wie Anm. 41) 496–497 und die online zugänglichen Aufzeichnungen von Marcel Richard, die im IRHT verwahrt werden: https://ideal.irht.cnrs.fr/document/818960. Bei meiner Arbeit habe ich das Digitalisat eines Mikrofilms dieser Handschrift benutzt, im dem jedoch einige Folia nicht enthalten sind.", + "candidate_score": 0.671237, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_4_6", + "bdc_text": "vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers . Certum itaque habes nuncium , Megandrum et famulum Unbekannt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_31", + "psc_text": "große Teile des in E durch den oben beschriebenen Verlust eines Foliums im Kommentar zu Ps 51 ausgefallenen Textes, und oftmals lassen sich kleinere Textausfälle in E zumindest teilweise durch G heilen. Vgl. dazu den kritischen Apparat zu 228,20–24 (Kommentar zu Ps 67), siehe auch 258,18–19 und 260,25–27 (Kommentar zu Ps 68). (Wa) Wien, Österreichische Nationalbibliothek, theol. gr. 8 (11. Jh.) Der Codex ist detailiert beschrieben bei: Herbert Hunger / Otto Kresten, Katalog der griechischen Handschriften der Österreichischen Nationalbibliothek 3,1, Codices theologici 1–100 (Museion N.F. 4, Bd. 1, T. 3,1; Wien 1976) 14–15. Die Pergamenthandschrift umfasst 276 Folia und hat einen bemerkenswerten Aufbau: Den Mittelteil bildet der Psalmenkommentar des Diodor; eine erste Randkatene, von Karo / Lietzmann als Typ V (CPG C 18) klassifiziert, wird durch eine zweite Randkatene gerahmt, die Scholien des Origenes und Exzerpte aus Theodorets Psalmenkommentar kombiniert. Insbesondere die Scholien des Origenes haben in der Forschung großes", + "candidate_score": 0.669424, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_56", + "bdc_text": "Insta , ne cęptum opusDie ersten zwei Bände von Pellikans Kommentarwer k zum Alten Testament erschienen 1532 und 1533 , s. oben [Nr. 174 ] S. 37 , Anm. 13 . deserat , sed pergat ea fęlicitate qua hactenus .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_44", + "psc_text": "(Hrsg.), Research on Psalter Catenae (wie Anm. 38) 61–92. Es ist also davon auszugehen, dass Niketas für seine Kommentare zu Ps 51–71 nicht die eusebianischen Kommentare in direkter Tradition, sondern lediglich Katenenmaterial benutzt hat. Aus diesem Grund wurde die Niketaskatene nur an den Stellen aufgenommen, wo sie textkritisch relevant ist. Aus ihrer umfangreichen Überlieferung Vgl. dazu Dorival, Les Chaînes exégétiques grecques sur les Psaumes III (Leuven 1992) 492–565, eine Übersicht findet sich ebd. 513. wurden dafür folgende zwei sehr alte Handschriften ausgewertet: (Na) Al-Iskandariyya (Alexandria), Βιβλιοθήκη τοῦ Πατριαρχείου, cod. 11 Der Pergamentcodex von 544 Folia aus dem 12. Jh. enthält die Katene zu Ps 1–76. Zu dieser Handschrift vgl. Dorival, Chaînes III (wie Anm. 41) 496–497 und die online zugänglichen Aufzeichnungen von Marcel Richard, die im IRHT verwahrt werden: https://ideal.irht.cnrs.fr/document/818960. Bei meiner Arbeit habe ich das Digitalisat eines Mikrofilms dieser Handschrift benutzt, im dem jedoch einige Folia nicht enthalten sind.", + "candidate_score": 0.662112, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_56", + "bdc_text": "Insta , ne cęptum opusDie ersten zwei Bände von Pellikans Kommentarwer k zum Alten Testament erschienen 1532 und 1533 , s. oben [Nr. 174 ] S. 37 , Anm. 13 . deserat , sed pergat ea fęlicitate qua hactenus .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_7", + "psc_text": "die überschrieben ist: τῶν ἐπιγεγραμμένων τοῦ Ἀσὰφ ψαλμῶν αἱ περιοχαί (fol. 209r, mit dieser Einleitung beginnt der Editionstext des zweiten Teilbands der Kommentare und Katenenfragmente zu Ps 72–100). Sowohl in der Praeparatio evangelica als auch in der Historia ecclesiastica finden sich am Beginn der einzelnen Bücher Pinakes über die enthaltenen Kapitel. Nicht immer beginnen die einzelnen Kommentare mit einer neuen Kolumne. Die Anfänge werden daher durch die vergößerte und teilweise ausgestellte Zahl des Psalms und durch den Gebrauch einer Auszeichnungsmajuskel für die Überschriften der Psalmen abgesetzt. Kapitel der Kommentare werden in der Regel durch das zu kommentierende Lemma eingeleitet. Diese einleitenden Lemmata wie auch längere Abschnitte aus dem Lemma innerhalb des Kommentars, andere Verse aus dem jeweils kommentierten Psalm und mitunter auch längere Zitate aus anderen biblischen Büchern sind durch Diplé am linken Rand der Kolumne gekennzeichnet. Der Text in E ist im Allgemeinen sehr zuverlässig und erfordert nur wenige", + "candidate_score": 0.653356, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_56", + "bdc_text": "Insta , ne cęptum opusDie ersten zwei Bände von Pellikans Kommentarwer k zum Alten Testament erschienen 1532 und 1533 , s. oben [Nr. 174 ] S. 37 , Anm. 13 . deserat , sed pergat ea fęlicitate qua hactenus .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_37", + "psc_text": "Zusätze. Z.B. app. crit. zu 258,19–20 (Kommentar zu Ps 68); siehe auch unten, S. XXII. (Ca) Paris, Bibliothèque nationale de France, gr. 139 (10. Jhdt.) Für eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift mit weiteren Literaturangaben siehe Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and an Assessment of its Position in the Exegetical Tradition (Diss. Leuven 2020) 40–43. Der als „Pariser Psalter“ vor allem wegen seiner prachtvollen Illustrationen bekannte Pergamentcodex umfasst 449 Folia und enthält Kommentierungen zu Ps 1–150 und den Oden in einer Randkatene, die den Psalmentext rahmt. Die Autorennamen erscheinen in roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x.", + "candidate_score": 0.645878, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_56", + "bdc_text": "Insta , ne cęptum opusDie ersten zwei Bände von Pellikans Kommentarwer k zum Alten Testament erschienen 1532 und 1533 , s. oben [Nr. 174 ] S. 37 , Anm. 13 . deserat , sed pergat ea fęlicitate qua hactenus .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_68", + "psc_text": "crit. akribisch vermerkt. Diese Genauigkeit erscheint insbesondere im Hinblick auf die Bände I und III des eusebianischen Psalmenkommentars angebracht, da die Editionstexte in beiden Bänden fast ausschließlich aus Katenen gewonnen wurden und – bis auf den Kommentar zu Ps 37 – keine direkte Überlieferung der Kommentare erhalten ist. Durch den Vergleich mit den hier und im Band II/2 enthaltenen Texten erhält man eine gute Vorstellung, mit welchen Veränderungen gegenüber den originalen Kommentaren bei den Katenenexzerpten zu rechnen ist. Zudem ist es durch die ausführliche Dokumentation der Katenenhandschriften möglich, an jeder Stelle festzustellen, auf welcher Bezeugungsbasis textkritische Entscheidungen getroffen wurden. An Stellen, an denen möglicherweise Zweifel darüber aufkommen könnten, da die Überlieferung etwas unübersichtlich ist, wurde ein positiver Apparateintrag gewählt. Ebenso erscheint ein positver Eintrag an allen Stellen, an denen die Entscheidung gegen die direkte Überlieferung in E für die Variante einer, mehrerer oder aller Katenen getroffen wurde. Ansonsten wurde der", + "candidate_score": 0.645742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_56", + "bdc_text": "Insta , ne cęptum opusDie ersten zwei Bände von Pellikans Kommentarwer k zum Alten Testament erschienen 1532 und 1533 , s. oben [Nr. 174 ] S. 37 , Anm. 13 . deserat , sed pergat ea fęlicitate qua hactenus .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_60", + "psc_text": "S. 138). Möglicherweise lag der Psalmenkommentar des Eusebius also ursprünglich in einer Ausgabe vor, die mehr als drei Bände umfasste und in der ein Teilband mit Ps 61 begann. Dieser Teilband könnte den Verfassern der Ersten Palästinischen Katene in unvollständiger Form vorgelegen haben, also ohne die ersten sechs Kommentare. Doch wenn dem so gewesen sein sollte, wie lassen sich die wenigen dennoch vorhandenen Fragmente erklären? Da die entsprechenden Kommentare bis in unsere Zeit in direkter Tradition überliefert wurden, müssen die Exzerpte bei Niketas und in den anderen beiden Katenen natürlich nicht zwangsläufig auf die Erste Palästinische Katene zurückgehen, aber es scheint doch unwahrscheinlich, dass die Katenisten, wenn sie tatsächlich die originalen Kommentare benutzt hätten, um das ihnen vorliegende Katenenmaterial zu ergänzen, diese Möglichkeit so sparsam genutzt hätten. Eine genauere Analyse aller Katenenfragmente in diesem Bereich und darüberhinaus könnte vermutlich die Lösung dieses Rätsels näher bringen. Sie war jedoch im Rahmen", + "candidate_score": 0.644127, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_71_73", + "bdc_text": "Puellum Madianum Wolfgang May , vgl . oben S. 123 , 3-5 . habe commendatum . [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_80", + "psc_text": "τοῦ Δαυὶδ Ps 65 und 66 haben keine Autorenangabe in der Überschrift und werden folgerichtig in Eusebius, Canones psalmorum [TU 183,160 Wallraff] den anonymen Psalmen zugerechnet. ἐπιγεγραμμένοι μέχρι τοῦ ο ἐξ ἑτέρας ἀρχῆς τὴν ὑπόθεσιν εἰλήφασιν· ἐοίκασιν γοῦν οὖν ἔτι ζῶντος Σαοὺλ εἰρῆσθαι πρὶν ἢ βασιλεῦσαι τὸν Δαυίδ· ὅ τε γὰρ μετὰ χεῖρας ἔτι ζῶντος Σαοὺλ ἐλέχθη λέλεχεν ἐλέχθη , ἐν τῷ ἐλθεῖν Δωὴκ τὸν Ἰδουμαῖον καὶ ἀναγγεῖλαι τῷ Σαούλ , ὅτι ὅτε ἦλθεν Δαυὶδ εἰς τὸν οἶκον Ἀβιμέλεχ . ἀλλὰ καὶ ὁ νγ ἐν τῷ ἐλθεῖν τοὺς Ζιφαίους καὶ εἰπεῖν τῷ Σαούλ· οὐχὶ οὐκ ἰδοὺ Δαυὶδ κέκρυπται παρ’ ἡμῖν , εἴρητο εἴρηται · καὶ ὁ ε δὲ καὶ ν, ὅτε ἐκράτησαν αὐτὸν οἱ ἀλλόφυλοι ἐν Γέθ , ἐπιγέγραπται· ἦν δὲ καὶ οὗτος αὐτὸς ὁ χρόνος ὁ πρὸ τῆς βασιλείας τοῦ Δαυὶδ ἔτι τοῦ Σαοὺλ περιόντος τῷ βίῳ. καὶ ὁ νϛʹ ἐπιγράφει· τῷ Δαυίδ, ἐν τῷ αὐτὸν ἀποδιδράσκειν ἀπὸ προσώπου", + "candidate_score": 0.609927, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "pta0003.pta007.pta-grc1", + "max_score": 0.693394, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3_5", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_32", + "psc_text": "in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der Bodleiana abgeschriebenen Adamantius auch die beiden Eusebiusschriften mit dem Datum »Prid. non. Mart. 1695 (nach einer Mitteilung von Swete). In bezug auf den Adamantius ist die Handschrift erwiesenermaßen nur eine Copie des Bodleianus Ε. 1. 11Vgl. van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXVI f.. Verschollen ist eine siebente Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial.", + "candidate_score": 0.693394, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3_5", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_5", + "psc_text": "1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ Ἀγκύρας ἐπισκόπου (S. 1, 1 — 3)Die sonst noch von Conybeare ZNTW 1903 S. 330 angeführten Unter- und Überschriften steh η nicht in V.. Kein Zweifel, daß sie auch die drei folgenden Bücher de ecclesiastica theologia demselben zuschreibt. Und damit stimmt das Zeugnis des SocratesConybeare ZNTW 1903 S. 330 möchte die Überschrift des Venetus auf Socrates’ Einfluß zurückführen, um nur einem eugnis gegenüber zu stehn. Socrates selbst aber habe den Autor nicht überliefert erhalten, sondern erst selbst aus der Inschrift des Briefes an Flacillus fälschlich auf Eusebius von Caesarea geschlossen (ZNTW 1905 S. 264 f). Es ist jedoch nicht gerade", + "candidate_score": 0.689543, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3_5", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_49", + "psc_text": "ε/καὶ ἐφ’ (beim Seitenwechsel). 26 ἆρ᾿. 61 ἂν εἴρηται. 64, 21 πειρᾶται πειρᾶται 66, 17 κτίστιν. 70, 28 κατασιγάση. 71, 3 ἐτεκτείνατο. 72, 13 ἀπηλλοτρίοται. 74, 14 ἐβιωνέους. 75, 6 ἀποκαλύψει (ebenso 76, 7). 8 ἐσφάλει. 35 παρασκευάσει 79, 33 ἐπαγγέλοιτο. 87, 36 ἀνθροποπαθὲς. 93, 2 δοκεῖ. 97, 17 φήσαιαν. 98, 2 ἐδόξαζεν. 99, 6 πρακταίων. 108, 1 ἑνώθη. 109, 1 μένουσαν (in einem Wort). 123,15 μωϋσέα (nur hier). 129,29 u. 31 ὅτε. 132, 20 ἠσαΐας. 137, 23 διαβεβαιοῦτο. 150, 31 διαστειλλάμενος. 151, 21 ἀλλιγορικοῦ. 167, 8 παρεσκευασκέναι. Ausgaben Der erste Druck der beiden Eusebiusschriften stammt aus dem Jahre 1628Eusebii Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug", + "candidate_score": 0.685197, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3_5", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_4", + "psc_text": "καὶ οἰκεῖον εὕρεμα, τῆς δ’ ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τὴν ἀδιάφθορον διδασκαλίαν προϊοχόμενος, ἣν παρὰ τῶν αὐτοπτῶν καὶ αὐτηκόων τοῦ λόγου ἄνωθεν ἐξ ἀρχῆς παραλαβοῦσα φυλάττει. S. 165, 12 — 14: ἤδη δὲ διὰ τῆς πρὸ τούτου γραφῆς τὰ περὶ τούτων τοῦ Μαρκέλλου φωνὰς παραθέμενος, λόγου συμμετρίας φειδόμενος, τῇ αὐτῶν ἐκείνων ἀρκεσθήσομαι μαρτυρίᾳ (bezieht sich auf c. Marc. II, 3). Ist demnach der Verfasser von de ecclesiastica theologia notwendig identisch mit dem von contra Marcellum, so ist für beide der Eusebius als Autor anzusehn, der sich in der Zuschrift des Briefes an Flacillus von Antiochien als solcher bekennt, vgl. S. 60, 1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ", + "candidate_score": 0.683467, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_4_6", + "bdc_text": "vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers . Certum itaque habes nuncium , Megandrum et famulum Unbekannt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_59", + "psc_text": "abgegrenzt, die Bibelcitate ebenso ungenügend wie bei Montagu notiert, es sind keine Namen-, Wort- und Sachregister beigegeben, und es ist, wenn man das erwähnen soll, eine unverhältnismäßige Menge falscher Accente stehn geblieben. Eine meist übersehene Ausgabe ist dann noch von Johann Heinrich Nolte für Mignes Patrologie besorgt wordenMigne PG 24, 705—1046. Ein Hinweis auf sie bei Harnack LG II, 2, 124.. Der der nach seinem Vorwort vom December 1857 an Vorgängern nur Montacutius und Rettberg gekannt zu haben scheint, bemerkt: libros ab Eusebio contra Marcellum conscriptos ad fidem quattuor codicum, quos ego aut amici contuHmus de quibusque olim pluribus alibi explicandum mihi erit, recensui. Da er zu dieser Erklärung aber nicht gekommen zu sein cheint (wenigstens habe ich sie nicht aufgefunden), so lassen sich seine Quellen nicht mit Bestimmtheit angeben. Daß jedoch der cod. Venetus nicht benutzt sein wird, dürfte aus Stichproben dieser Ausgabe deutlich sein. Wenn man dazu das", + "candidate_score": 0.679872, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_4_6", + "bdc_text": "vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers . Certum itaque habes nuncium , Megandrum et famulum Unbekannt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.673565, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_4_6", + "bdc_text": "vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers . Certum itaque habes nuncium , Megandrum et famulum Unbekannt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_13", + "psc_text": "60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte er, da sie Konstantin anredete, vgl. S. 190, 15. 212, 20 (auch 186, 21. 194, 17. usw.? vgl. Register Β unter σύ)., oder vielleicht einen einleitenden Dedicationsbrief an KonstantinVgl. S. 58, 20 und Zahn a. a. Ο. S. 46; er hätte dann etwa die gegen den Kaiser (S. 58, 6 f. 21) und die Aufforderung, die Schrift zu lesen (S. 58, 20) enthalten, nebst einer Betonung von Marcells Rechtgläubigkeit, gegen die nun unser Autor S. 31, 26 ff richtet.. Daß ferner Sätze wie S. 58. 14 ff: μάλιστα δέ μοι ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι γεγενῆσθαι τὸ γράμμα διὰ τοὺς ἠδικῆσθαι τὸν ἄνδρα", + "candidate_score": 0.671894, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_4_6", + "bdc_text": "vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers . Certum itaque habes nuncium , Megandrum et famulum Unbekannt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_62", + "psc_text": "und ἰερεμίας. Zu Ἁβραάμ vgl. die Nachträge und Berichtigungen.. Dann ist energisch emendiert worden. Schon die mehrfach überlieferten Marcellstücke weisen Abweichungen unter einander auf, die auszugleichen waren. Weiter aber sind die Vorschläge Montagus gründlicher ausgenutzt worden als bei und zu den selteneren Besserungen von Rettberg, Gaisford selbst, Zahn und anderen kamen zahlreiche neue von mir (KI)Ich habe meine Emendationen dieses Mal so bezeichnet, anders als bei Gelegenheit von Origenes III und Eusebius III 1. und Wendland (We). Zu der in der Handschrift überlieferten Einteilung in Bücher und Capitel habe ich die Gaisfordschen Paragraphen in verbesserter Gestalt (vgl, S, XXIV Anm. 3) hinzugefügt. Sonst stehn noch am Rande links die Seiten der Handschrift, rechts die der Montaguschen Ausgabe, und im Text vor den Marcellfragmenten ihre Nummern bei Rettberg. Im Stellenapparat sind außer den sehr vermehrten BibelcitatenNatürlich ist der ἐπὶ πάντων θεός nicht stets auf Röm. 9, 5 zurückgeführt usw. Bei den", + "candidate_score": 0.670699, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_49", + "psc_text": "ε/καὶ ἐφ’ (beim Seitenwechsel). 26 ἆρ᾿. 61 ἂν εἴρηται. 64, 21 πειρᾶται πειρᾶται 66, 17 κτίστιν. 70, 28 κατασιγάση. 71, 3 ἐτεκτείνατο. 72, 13 ἀπηλλοτρίοται. 74, 14 ἐβιωνέους. 75, 6 ἀποκαλύψει (ebenso 76, 7). 8 ἐσφάλει. 35 παρασκευάσει 79, 33 ἐπαγγέλοιτο. 87, 36 ἀνθροποπαθὲς. 93, 2 δοκεῖ. 97, 17 φήσαιαν. 98, 2 ἐδόξαζεν. 99, 6 πρακταίων. 108, 1 ἑνώθη. 109, 1 μένουσαν (in einem Wort). 123,15 μωϋσέα (nur hier). 129,29 u. 31 ὅτε. 132, 20 ἠσαΐας. 137, 23 διαβεβαιοῦτο. 150, 31 διαστειλλάμενος. 151, 21 ἀλλιγορικοῦ. 167, 8 παρεσκευασκέναι. Ausgaben Der erste Druck der beiden Eusebiusschriften stammt aus dem Jahre 1628Eusebii Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug", + "candidate_score": 0.664115, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_56", + "bdc_text": "Insta , ne cęptum opusDie ersten zwei Bände von Pellikans Kommentarwer k zum Alten Testament erschienen 1532 und 1533 , s. oben [Nr. 174 ] S. 37 , Anm. 13 . deserat , sed pergat ea fęlicitate qua hactenus .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_49", + "psc_text": "ε/καὶ ἐφ’ (beim Seitenwechsel). 26 ἆρ᾿. 61 ἂν εἴρηται. 64, 21 πειρᾶται πειρᾶται 66, 17 κτίστιν. 70, 28 κατασιγάση. 71, 3 ἐτεκτείνατο. 72, 13 ἀπηλλοτρίοται. 74, 14 ἐβιωνέους. 75, 6 ἀποκαλύψει (ebenso 76, 7). 8 ἐσφάλει. 35 παρασκευάσει 79, 33 ἐπαγγέλοιτο. 87, 36 ἀνθροποπαθὲς. 93, 2 δοκεῖ. 97, 17 φήσαιαν. 98, 2 ἐδόξαζεν. 99, 6 πρακταίων. 108, 1 ἑνώθη. 109, 1 μένουσαν (in einem Wort). 123,15 μωϋσέα (nur hier). 129,29 u. 31 ὅτε. 132, 20 ἠσαΐας. 137, 23 διαβεβαιοῦτο. 150, 31 διαστειλλάμενος. 151, 21 ἀλλιγορικοῦ. 167, 8 παρεσκευασκέναι. Ausgaben Der erste Druck der beiden Eusebiusschriften stammt aus dem Jahre 1628Eusebii Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug", + "candidate_score": 0.658931, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_56", + "bdc_text": "Insta , ne cęptum opusDie ersten zwei Bände von Pellikans Kommentarwer k zum Alten Testament erschienen 1532 und 1533 , s. oben [Nr. 174 ] S. 37 , Anm. 13 . deserat , sed pergat ea fęlicitate qua hactenus .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.648874, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_56", + "bdc_text": "Insta , ne cęptum opusDie ersten zwei Bände von Pellikans Kommentarwer k zum Alten Testament erschienen 1532 und 1533 , s. oben [Nr. 174 ] S. 37 , Anm. 13 . deserat , sed pergat ea fęlicitate qua hactenus .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_27", + "psc_text": "Annales literar. Helmstadtienses 1787 (vgl. Hamack LG I, 2, 581) war mir unzugänglich. wußten, die Handschrift in Venedig, die von ersterem, wohl nach Th. Heyse, folgendermaßen beschrieben wird: Cod. Marcianus 496. membranaceus saec. X, forma quadrata, δίστοιχος, versibus quadragenis binis, iisque litterarum fere tricenarum. Diligenter recognovit et jure suo potius quam ad alterius exempli fidem textum saepe emendavit docta manus saec. XVI. forsan Francisci Turiani, quem scimus hoc opus in MS. legisseVgl. die erste Note in Montacutius’ Ausgabe., vel etiam primi editoris. Nam hunc ipsum codicem editionum πρωτότυπον esse plane perspicitur ex lacunis p. 52 et 53. Tit. in indice libri: Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου λόγοι β΄ Μάρκελλον τὸν Γαλάτην ἐξ αὐτῶν τῶν ἐκείνῳ συγγεγραμμένων· καὶ ἕτεροι τοῦ αὐτοῦ Εὐσεβίου λόγοι γ΄ ἀνατρέποντες τὰ Μαρκέλλου. Es steht mit der Überlieferung der beiden Eusebiusschriften also ganz entsprechend wie mit der der drei Βücher des Theophilus Antiochien an AutolycusVgl. v.Otto Corp. Apol. VIII", + "candidate_score": 0.643231, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_41", + "bdc_text": "Gallen Franziskus Studer ( s. unten S. 143 , 2-4 ). .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_53", + "psc_text": "ab, 148b 10 usw.). Er hat aber gar nicht eine einzige Handschrift gehabt, sondern neben der eigentlich seinen, die sich besonders daraus müßte feststelleu lassen, daß in ihr auch das ganze Stück meiner Ausgabe S. 104, 33 (καὶ) — 105 21 (μείζων μού ἐστιν) fehlte (vgl. zu p. 110 a 10)Der Cantabrigiensis ist zu jung, um als Vorlage für den Druck gedient zu haben, vgl. oben S. XVII, und die Bodleiani enthalten beide S. 104, 33—105, 21., noch eine zweite (vgl. zu p. 94 c 7,118 b 10); und zwar war diese ein cod. Bodleianus (vgl. zu p. 149 a 3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären.", + "candidate_score": 0.642972, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_38_40", + "bdc_text": "nahmen weder Myconius noch Vadian teil . Von Basel kamen Konrad Schnitt und Wolfgang Wissenburg ( s . ABaslerRef VI 290 und unten S. 151 , 2 ) , von St .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_51", + "psc_text": "der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend. Die von GaisfordVgl. oben und Zahn a. a. O. S. 5, Anm. 3. ausgesprochene Meinung, Montagu habe den Codex Venetus selbst benutzt, ist unbegründet. Das geht aus einer Reihe von Noten Montagus aufs deutlichste hervor. Z. B. zu p. 2 (Montagus) b5 »μόνον] erat in margine ὅλον et tolerari postest« etc., V hat aber ὅλον i. Τ.; p. 4 b 1 »διδασκόμενος] in margine codicis erat διαστελλόμενος«, so V i. Τ.; p. 43 c 2 »εἰς αὐτὸν ἀσεβῶντα] satis liquet legend, εἰς αὐτὸν ἀσεβῶν τὸν«, so V i. Τ.; 53 ab »διὸ ἐπανάγει] hiatus erat in exemplari, forte sie supplendus:", + "candidate_score": 0.640535, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_40", + "bdc_text": "ABaslerRef VI 290 und unten S. 151 , 2 ) , von St .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_45", + "psc_text": "οὐ κατὰ τὰς ὑποστάσεις. 162, 29ff οὐαί σοι und καχεξιῶν (κατεξιῶν V2) πάντως τὴν δυσωδίαν ἐρεύξω. 164, 4f οὐαί σοι. 18ff ἰδοὺ καὶ τὸν (so, lies: καὶ τὸ πνεῦμα) ποίημα τοῦ πατρὸς λέγει. 20 οὐαί σοι. 22 ff ποῦ ταῦτα, θεομάχε. 171, 6f καλῶς. 175, 23ff οὐκ ὀρθῶς οὐδὲ τοῦτο ἐξηγήσω δύο θεοὺς παρησάγων (so). Übrigens ist es namentlich bei Rasuren, aber auch in andern Fällen, nicht immer möglich zu entscheiden, ob V* sich selbst verbessert (V1) oder ob eine Correctur von der Hand V2 vorliegt. Ich habe in solchen Fällen die Sigie V c gebraucht, denke aber, daß V c = V2 sein wirdBesonders bei dem von V* fast stets gesetzten beweglichen ν muß paläographisch sehr oft zweifelhaft bleiben, ob dieses gleich von V1 (so einige Male), oder später von V2 wieder getilgt ist (so wohl meistens, vgl. V. Otto a. a. Ο.). Ich habe das ν, wo V*", + "candidate_score": 0.637366, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_72_74", + "bdc_text": "habe commendatum . [ Adresse auf der Rückseite : ] Heinrico Bullingero , fratri suo charissimo .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_0", + "psc_text": "Einleitung εἰ μὲν οὖν αὐταρκῶς ἔχει τὰ γραφέντα, κρίνειας ἂν αὐτὸς ἐντυγχάνων· εἰ δέ τινα λείποι, καὶ ταῦτα ἂν ἀναπληρώσειας, δηλαδὴ ἀδελφὸς ἀδελφοῦ τὰ ὑστερήματα, εἴπου καὶ θεραπείας δέοιτο, δι’ ἐπανορθώσεως ἐξιώμενος. Euseb. ep. ad Flacillum. Verfasser und Zeit der beiden Schriften Zweifellos rühren die zwei Schriften κατὰ Μαρκέλλου (S. 1, 2) ἐκκλησιαστικὴ θεολογία (S. 98, 13f vgl. 60, 16f 62, 10. 18)Die Bucheinteilung der Schriften stammt sicher von ihrem Verfasser (vgl. S. 60,6.9), von der Einteilung in Capitel und deren Inhaltsangaben ist das nicht gewiß. von einem und demselben Verfasser her. Nicht nur bringen beide z. Τ. identische Excerpte aus Marcell, sondern die Verwandtschaft erstreckt sich auch auf den Wortlaut der eigenen SätzeVgl. S. 42, 24. 32 mit S. 107, 23. 31.. Daß aber hier nicht etwa ein jüngerer Autor einen älteren benutzt, beweisen aufs deutlichste die Stellen: S. 60, 3—10: εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν", + "candidate_score": 0.636655, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_39_41", + "bdc_text": "Von Basel kamen Konrad Schnitt und Wolfgang Wissenburg ( s . ABaslerRef VI 290 und unten S. 151 , 2 ) , von St . Gallen Franziskus Studer ( s. unten S. 143 , 2-4 ). .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_68", + "psc_text": "Schrift aus den wenigen Stücken nicht ausreichendEine nähere Begründung würde zu weit führen.. Eine Anordnung aber nach dem der Fragmente ist auch hypothetisch, zumal Marcell oft auf die gleichen Dinge zu sprechen gekommen sein muß (vgl. S. 43, 16. 193 204, 34 usw.). Rettbergs auf dem zweiten Wege gewonnene, vorläufig üble Anordnung habe ich deshalb einfach beibehalten. Eine Tabelle des Vorkommens der Marcellfragmente im Eusenbiustext folgt hierIch bemerke ausdrücklich, daß in meinem Eusebiustexte die Rettbergschen Nummern beibehalten (und dabei um 109—115 vermehrt) worden während die Marcellfragmente meine genauere Zählung aufweisen.. Nr. Kl 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Nr. Re 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 12 13 c. Marc. II 8.9,11.19.12,31 11, 10 19, 30 c. Marc. II 45, 11 45, 15 45, 18 45, 25 44, 18 46, 12 46, 18 46, 23", + "candidate_score": 0.63553, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_41", + "bdc_text": "Gallen Franziskus Studer ( s. unten S. 143 , 2-4 ). .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_11", + "psc_text": "S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι τοίνυν ἀπὸ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ γραφείσης ἐπιστολῆς πρὸς ἕκαστον τῶν μὴ ὀρθῶς γραφέντων ἀντιλέγειν sind gar nicht Worte des Verfassers von contra Marcellum über einen Brief Marcells, sondern hier spricht Marcell selbst über einen Brief des AsteriusVgl. Harnack a. a. Ο. und meine Ausgabe zu S. 18, 14ff. Conybeare denn auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ", + "candidate_score": 0.635298, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_37_39", + "bdc_text": "nächste Anm. ) nahmen weder Myconius noch Vadian teil . Von Basel kamen Konrad Schnitt und Wolfgang Wissenburg ( s .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_51", + "psc_text": "der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend. Die von GaisfordVgl. oben und Zahn a. a. O. S. 5, Anm. 3. ausgesprochene Meinung, Montagu habe den Codex Venetus selbst benutzt, ist unbegründet. Das geht aus einer Reihe von Noten Montagus aufs deutlichste hervor. Z. B. zu p. 2 (Montagus) b5 »μόνον] erat in margine ὅλον et tolerari postest« etc., V hat aber ὅλον i. Τ.; p. 4 b 1 »διδασκόμενος] in margine codicis erat διαστελλόμενος«, so V i. Τ.; p. 43 c 2 »εἰς αὐτὸν ἀσεβῶντα] satis liquet legend, εἰς αὐτὸν ἀσεβῶν τὸν«, so V i. Τ.; 53 ab »διὸ ἐπανάγει] hiatus erat in exemplari, forte sie supplendus:", + "candidate_score": 0.634706, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_40", + "bdc_text": "ABaslerRef VI 290 und unten S. 151 , 2 ) , von St .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_47", + "psc_text": "26 αὐτὸ(??) 78, 14 πλά(??)σωμεν. 83, 33 ἂν εἰπεῖν V*: ἀνειπεῖν Vc. 88, 12 ἑαυτοῦ V*: ἑαυτὸ Vc. 94, 6 ἢν V*: ἢ Vc. 95, 20 ἔχρησεν V*: ἔχρισεν V c. 120, 34 βελτίω(??). Der so aus den Händen von V* (V1) und V2 (resp. V c) Text enthält aber noch immer nicht nur eine erhebliche schwerer, zum großen Teile gewiß schon der Vorlage von Verderbnisse, sondern auch noch genug von jenen geringfügigen Versehen, die den Apparat nutzlos belasten würden. Ich trage uneorrigierten Abweichungen V’s von der Ausgabe hier zum Schluß nachNicht berücksichtigt ist dabei, daß in manchen herrscht; so findet sich γοῦν neben γ᾿ οὖν, ὡς ἂν εἰ neben ὡσανεί usw. Fehler in Accenten und Spiritus sind meist nicht angemerkt.: 3, 16 παιδαγωγ zerstört am Ende der Seite. 4, 6 αὐτὸν αὐτὸ(??) ν (2 — 3 Bb. zerstört am Ende der Columne). 57 6, 19 δυσεβείας. 9, 27 ἑστήκει.", + "candidate_score": 0.634525, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_38_40", + "bdc_text": "nahmen weder Myconius noch Vadian teil . Von Basel kamen Konrad Schnitt und Wolfgang Wissenburg ( s . ABaslerRef VI 290 und unten S. 151 , 2 ) , von St .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_61", + "psc_text": "bemerkt ist, genau den Text wieder, den der erste Schreiber des Codex Venetus Marc. gr. 496 beabsichtigte, und zwar nach meiner Collation. Seine kleinen Versehen und Eigenheiten sind dabei in der Regel ausgeschlossen geblieben, auch vom Apparat, zumal wenn sie bereits von zweiter oder gar schon erster Hand corrigiert warenVgl. oben, ich bin der Handschrift auch bei ihren Schwankungen zwischen γίγνομαι — γίνομαι treu geblieben, und erst recht in den Fällen γενηθῆναι — γενητός — γεννητός usw. vgl. Zahn a. a. Ο. S. 40 Anm. 2. Dagegen habe ich immer ῾Ησαΐας und Ἱερεμίας geschrieben, nicht mit V unter Umständen ἠσαΐας und ἰερεμίας. Zu Ἁβραάμ vgl. die Nachträge und Berichtigungen.. Dann ist energisch emendiert worden. Schon die mehrfach überlieferten Marcellstücke weisen Abweichungen unter einander auf, die auszugleichen waren. Weiter aber sind die Vorschläge Montagus gründlicher ausgenutzt worden als bei und zu den selteneren Besserungen von Rettberg, Gaisford selbst, Zahn und anderen", + "candidate_score": 0.633009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_40", + "bdc_text": "ABaslerRef VI 290 und unten S. 151 , 2 ) , von St .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_43", + "psc_text": "4. 155, 9. 160, 1. 171, 25. 174, 8Hinzu kommen noch im kritischen Apparat nicht notierte Stellen, wie z. B. 4, 33 (ἀγέννητον V2), 23, 25 (γεγεννῆσθαι V2, ebenso 24, 2), 131, 19 εἰδωλολατρίαν V2, ebenso 132, 34), 34), 16 (γεννώμενος V2).. Besonders wichtig sind aber die Lücken in V* (V1) S. 54, 19. und 55, 27—29, von denen V2 die beiden letzten überhaupt nicht und die erste ganz falsch ausgefüllt hat. Hatte er wirklich einen von unabhängigen Codex zur Hand, so mußte er mindestens S. 54, 21 aus ihm herstellen können, da diese Zeilen auch im Venetus vorhanden waren und in ihm erst später durch Zufall zerstört sindVgl. Νachträge und Berichtigungen zu d. St.. Hiernach scheint es ausgeschlossen, daß V2 bei aus einer andern handschriftlichen Quelle schörfte. Aus Eigenen würde er dann aber auch die auf ihn entfallenden hinzugefügt haben, nämlich: S. 33, 5f ὅρα τὸν εὐσέβιον ὅπως καὶ", + "candidate_score": 0.632974, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_37_39", + "bdc_text": "nächste Anm. ) nahmen weder Myconius noch Vadian teil . Von Basel kamen Konrad Schnitt und Wolfgang Wissenburg ( s .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_61", + "psc_text": "bemerkt ist, genau den Text wieder, den der erste Schreiber des Codex Venetus Marc. gr. 496 beabsichtigte, und zwar nach meiner Collation. Seine kleinen Versehen und Eigenheiten sind dabei in der Regel ausgeschlossen geblieben, auch vom Apparat, zumal wenn sie bereits von zweiter oder gar schon erster Hand corrigiert warenVgl. oben, ich bin der Handschrift auch bei ihren Schwankungen zwischen γίγνομαι — γίνομαι treu geblieben, und erst recht in den Fällen γενηθῆναι — γενητός — γεννητός usw. vgl. Zahn a. a. Ο. S. 40 Anm. 2. Dagegen habe ich immer ῾Ησαΐας und Ἱερεμίας geschrieben, nicht mit V unter Umständen ἠσαΐας und ἰερεμίας. Zu Ἁβραάμ vgl. die Nachträge und Berichtigungen.. Dann ist energisch emendiert worden. Schon die mehrfach überlieferten Marcellstücke weisen Abweichungen unter einander auf, die auszugleichen waren. Weiter aber sind die Vorschläge Montagus gründlicher ausgenutzt worden als bei und zu den selteneren Besserungen von Rettberg, Gaisford selbst, Zahn und anderen", + "candidate_score": 0.632875, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_39_41", + "bdc_text": "Von Basel kamen Konrad Schnitt und Wolfgang Wissenburg ( s . ABaslerRef VI 290 und unten S. 151 , 2 ) , von St . Gallen Franziskus Studer ( s. unten S. 143 , 2-4 ). .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.631845, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_46", + "bdc_text": "Juli , s. unten [Nr. 241 ] S. 152 , Anm. 5. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12", + "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte", + "candidate_score": 0.631348, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_46", + "bdc_text": "Juli , s. unten [Nr. 241 ] S. 152 , Anm. 5. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_11", + "psc_text": "S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι τοίνυν ἀπὸ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ γραφείσης ἐπιστολῆς πρὸς ἕκαστον τῶν μὴ ὀρθῶς γραφέντων ἀντιλέγειν sind gar nicht Worte des Verfassers von contra Marcellum über einen Brief Marcells, sondern hier spricht Marcell selbst über einen Brief des AsteriusVgl. Harnack a. a. Ο. und meine Ausgabe zu S. 18, 14ff. Conybeare denn auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ", + "candidate_score": 0.628857, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_29_31", + "bdc_text": "Z IX 296. 315 ; Basel , Matrikel I 302 ; Georges Gloor , Die mittelalterliche Brugger Geistlichkeit , in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_5", + "psc_text": "1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ Ἀγκύρας ἐπισκόπου (S. 1, 1 — 3)Die sonst noch von Conybeare ZNTW 1903 S. 330 angeführten Unter- und Überschriften steh η nicht in V.. Kein Zweifel, daß sie auch die drei folgenden Bücher de ecclesiastica theologia demselben zuschreibt. Und damit stimmt das Zeugnis des SocratesConybeare ZNTW 1903 S. 330 möchte die Überschrift des Venetus auf Socrates’ Einfluß zurückführen, um nur einem eugnis gegenüber zu stehn. Socrates selbst aber habe den Autor nicht überliefert erhalten, sondern erst selbst aus der Inschrift des Briefes an Flacillus fälschlich auf Eusebius von Caesarea geschlossen (ZNTW 1905 S. 264 f). Es ist jedoch nicht gerade", + "candidate_score": 0.628819, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_39_41", + "bdc_text": "Von Basel kamen Konrad Schnitt und Wolfgang Wissenburg ( s . ABaslerRef VI 290 und unten S. 151 , 2 ) , von St . Gallen Franziskus Studer ( s. unten S. 143 , 2-4 ). .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_43", + "psc_text": "4. 155, 9. 160, 1. 171, 25. 174, 8Hinzu kommen noch im kritischen Apparat nicht notierte Stellen, wie z. B. 4, 33 (ἀγέννητον V2), 23, 25 (γεγεννῆσθαι V2, ebenso 24, 2), 131, 19 εἰδωλολατρίαν V2, ebenso 132, 34), 34), 16 (γεννώμενος V2).. Besonders wichtig sind aber die Lücken in V* (V1) S. 54, 19. und 55, 27—29, von denen V2 die beiden letzten überhaupt nicht und die erste ganz falsch ausgefüllt hat. Hatte er wirklich einen von unabhängigen Codex zur Hand, so mußte er mindestens S. 54, 21 aus ihm herstellen können, da diese Zeilen auch im Venetus vorhanden waren und in ihm erst später durch Zufall zerstört sindVgl. Νachträge und Berichtigungen zu d. St.. Hiernach scheint es ausgeschlossen, daß V2 bei aus einer andern handschriftlichen Quelle schörfte. Aus Eigenen würde er dann aber auch die auf ihn entfallenden hinzugefügt haben, nämlich: S. 33, 5f ὅρα τὸν εὐσέβιον ὅπως καὶ", + "candidate_score": 0.628133, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_39_41", + "bdc_text": "Von Basel kamen Konrad Schnitt und Wolfgang Wissenburg ( s . ABaslerRef VI 290 und unten S. 151 , 2 ) , von St . Gallen Franziskus Studer ( s. unten S. 143 , 2-4 ). .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_51", + "psc_text": "der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend. Die von GaisfordVgl. oben und Zahn a. a. O. S. 5, Anm. 3. ausgesprochene Meinung, Montagu habe den Codex Venetus selbst benutzt, ist unbegründet. Das geht aus einer Reihe von Noten Montagus aufs deutlichste hervor. Z. B. zu p. 2 (Montagus) b5 »μόνον] erat in margine ὅλον et tolerari postest« etc., V hat aber ὅλον i. Τ.; p. 4 b 1 »διδασκόμενος] in margine codicis erat διαστελλόμενος«, so V i. Τ.; p. 43 c 2 »εἰς αὐτὸν ἀσεβῶντα] satis liquet legend, εἰς αὐτὸν ἀσεβῶν τὸν«, so V i. Τ.; 53 ab »διὸ ἐπανάγει] hiatus erat in exemplari, forte sie supplendus:", + "candidate_score": 0.627637, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_38_40", + "bdc_text": "nahmen weder Myconius noch Vadian teil . Von Basel kamen Konrad Schnitt und Wolfgang Wissenburg ( s . ABaslerRef VI 290 und unten S. 151 , 2 ) , von St .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_43", + "psc_text": "4. 155, 9. 160, 1. 171, 25. 174, 8Hinzu kommen noch im kritischen Apparat nicht notierte Stellen, wie z. B. 4, 33 (ἀγέννητον V2), 23, 25 (γεγεννῆσθαι V2, ebenso 24, 2), 131, 19 εἰδωλολατρίαν V2, ebenso 132, 34), 34), 16 (γεννώμενος V2).. Besonders wichtig sind aber die Lücken in V* (V1) S. 54, 19. und 55, 27—29, von denen V2 die beiden letzten überhaupt nicht und die erste ganz falsch ausgefüllt hat. Hatte er wirklich einen von unabhängigen Codex zur Hand, so mußte er mindestens S. 54, 21 aus ihm herstellen können, da diese Zeilen auch im Venetus vorhanden waren und in ihm erst später durch Zufall zerstört sindVgl. Νachträge und Berichtigungen zu d. St.. Hiernach scheint es ausgeschlossen, daß V2 bei aus einer andern handschriftlichen Quelle schörfte. Aus Eigenen würde er dann aber auch die auf ihn entfallenden hinzugefügt haben, nämlich: S. 33, 5f ὅρα τὸν εὐσέβιον ὅπως καὶ", + "candidate_score": 0.626748, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_38_40", + "bdc_text": "nahmen weder Myconius noch Vadian teil . Von Basel kamen Konrad Schnitt und Wolfgang Wissenburg ( s . ABaslerRef VI 290 und unten S. 151 , 2 ) , von St .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begn��gte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.62548, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_67_69", + "bdc_text": "Quomodo se apud vos habuerit Megander , scribito. 8 . iunii anno 33 . Tuum minimum nummismaWortspiel auf:", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_241", + "psc_text": "τρόπον τινὰ ἐξομολογούμενος ὅτι μηδὲν ἠπίστατο ὧν ἔλεγεν· διὸ ἐπάγει λέγων εἰ δέ τις περὶ τῆς σαρκὸς ταύτης τῆς ἐν τῷ λόγῳ ἀθανάτου γεγονυίας πυνθάνοιτο, τί φαμεν πρὸς αὐτόν; ὅτι δογματίζειν μὲν ἡμεῖς περὶ ὧν μὴ ἀκριβῶς παρὰ τῶν θείων μεμαθήκαμεν γραφῶν οὐκ ἀσφαλὲς εἶναι νομίζομεν. πῶς γὰρ τοῦτο πράττειν δυνατὸν τοῖς καὶ τὰ ἑτέρων ἀνατρέπουσιν δόγματα; ἀλλ’ ἐροῦμεν πρὸς τοὺς τὸν ἀκριβῆ περὶ τούτου μαθεῖν παρ’ ἡμῶν βουλομένους λόγον, ὅτι πειθόμενοι τῷ ἱερῷ ἀποστόλῳ ἴσμεν ὅτι οὕτως ἡμᾶς ὁρᾶν τὰ ἀποκεκρυμμένα μυστήρια προσήκει, ὡς αὐτὸς ἔφη »βλέπομεν γὰρ ἄρτι« φησὶν » δι’ ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον· ἄρτι γινώσκομεν ἐκ μέρους, τότε δὲ ἐπιγνωσόμεθα καθὼς καὶ ἐπεγνώσθημεν« . ὥστε μή μου πυνθάνου περὶ ὧν σαφῶς παρὰ τῆς θείας γραφῆς μὴ μεμάθηκα. διὰ τοῦτο τοίνυν οὐδὲ περὶ τῆς θείας ἐκείνης τῆς τῷ θείῳ λόγῳ κοινωνησάσης σαρκὸς σαφῶς εἰπεῖν δυνήσομαι. νυνὶ δὲ πιστεύω ταῖς θείαις γραφαῖς, ὅτι εἷς", + "candidate_score": 0.625329, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_38_40", + "bdc_text": "nahmen weder Myconius noch Vadian teil . Von Basel kamen Konrad Schnitt und Wolfgang Wissenburg ( s . ABaslerRef VI 290 und unten S. 151 , 2 ) , von St .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_68", + "psc_text": "Schrift aus den wenigen Stücken nicht ausreichendEine nähere Begründung würde zu weit führen.. Eine Anordnung aber nach dem der Fragmente ist auch hypothetisch, zumal Marcell oft auf die gleichen Dinge zu sprechen gekommen sein muß (vgl. S. 43, 16. 193 204, 34 usw.). Rettbergs auf dem zweiten Wege gewonnene, vorläufig üble Anordnung habe ich deshalb einfach beibehalten. Eine Tabelle des Vorkommens der Marcellfragmente im Eusenbiustext folgt hierIch bemerke ausdrücklich, daß in meinem Eusebiustexte die Rettbergschen Nummern beibehalten (und dabei um 109—115 vermehrt) worden während die Marcellfragmente meine genauere Zählung aufweisen.. Nr. Kl 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Nr. Re 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 12 13 c. Marc. II 8.9,11.19.12,31 11, 10 19, 30 c. Marc. II 45, 11 45, 15 45, 18 45, 25 44, 18 46, 12 46, 18 46, 23", + "candidate_score": 0.624244, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_39_41", + "bdc_text": "Von Basel kamen Konrad Schnitt und Wolfgang Wissenburg ( s . ABaslerRef VI 290 und unten S. 151 , 2 ) , von St . Gallen Franziskus Studer ( s. unten S. 143 , 2-4 ). .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_31", + "psc_text": "— so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu Paris, cod. Paris, gr. 949 (nicht 969, früher Reg. 2985, 2) chart, 1581 Pantaleon Mamukas von Chios geschriebenVgl. Omont, Inventaire sommaire etc. Ι, 182, auch Catal. Par. Reg. II, 185. Zu dem Schreiber Gardthausen, Griechische Palaeographie S. 335.. Eine sechste Handschrift »adscriptis etiam ex alio codice emendationibus [Excerpta ex iis in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der", + "candidate_score": 0.621299, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_39_41", + "bdc_text": "Von Basel kamen Konrad Schnitt und Wolfgang Wissenburg ( s . ABaslerRef VI 290 und unten S. 151 , 2 ) , von St . Gallen Franziskus Studer ( s. unten S. 143 , 2-4 ). .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_61", + "psc_text": "bemerkt ist, genau den Text wieder, den der erste Schreiber des Codex Venetus Marc. gr. 496 beabsichtigte, und zwar nach meiner Collation. Seine kleinen Versehen und Eigenheiten sind dabei in der Regel ausgeschlossen geblieben, auch vom Apparat, zumal wenn sie bereits von zweiter oder gar schon erster Hand corrigiert warenVgl. oben, ich bin der Handschrift auch bei ihren Schwankungen zwischen γίγνομαι — γίνομαι treu geblieben, und erst recht in den Fällen γενηθῆναι — γενητός — γεννητός usw. vgl. Zahn a. a. Ο. S. 40 Anm. 2. Dagegen habe ich immer ῾Ησαΐας und Ἱερεμίας geschrieben, nicht mit V unter Umständen ἠσαΐας und ἰερεμίας. Zu Ἁβραάμ vgl. die Nachträge und Berichtigungen.. Dann ist energisch emendiert worden. Schon die mehrfach überlieferten Marcellstücke weisen Abweichungen unter einander auf, die auszugleichen waren. Weiter aber sind die Vorschläge Montagus gründlicher ausgenutzt worden als bei und zu den selteneren Besserungen von Rettberg, Gaisford selbst, Zahn und anderen", + "candidate_score": 0.619586, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_29_31", + "bdc_text": "Z IX 296. 315 ; Basel , Matrikel I 302 ; Georges Gloor , Die mittelalterliche Brugger Geistlichkeit , in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.618338, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_37_39", + "bdc_text": "nächste Anm. ) nahmen weder Myconius noch Vadian teil . Von Basel kamen Konrad Schnitt und Wolfgang Wissenburg ( s .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_52", + "psc_text": "etc., V hat aber ὅλον i. Τ.; p. 4 b 1 »διδασκόμενος] in margine codicis erat διαστελλόμενος«, so V i. Τ.; p. 43 c 2 »εἰς αὐτὸν ἀσεβῶντα] satis liquet legend, εἰς αὐτὸν ἀσεβῶν τὸν«, so V i. Τ.; 53 ab »διὸ ἐπανάγει] hiatus erat in exemplari, forte sie supplendus: εἰ δέ τι γένοιτο, περὶ τῆς«, in V ist aber nach ἐπάγει noch erhalten, wenn auch fast unleserlich: λέγων (?) εἰ δέ τις περὶ usw. Montagu kann also nur eine der jüngeren Abschriften im Auge haben, wenn er Lesarten seines »exemplar« anführt (vgl. Note zu p. 52 b 8, 53 ab, 148b 10 usw.). Er hat aber gar nicht eine einzige Handschrift gehabt, sondern neben der eigentlich seinen, die sich besonders daraus müßte feststelleu lassen, daß in ihr auch das ganze Stück meiner Ausgabe S. 104, 33 (καὶ) — 105 21 (μείζων μού ἐστιν) fehlte (vgl. zu p. 110 a", + "candidate_score": 0.615612, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_37_39", + "bdc_text": "nächste Anm. ) nahmen weder Myconius noch Vadian teil . Von Basel kamen Konrad Schnitt und Wolfgang Wissenburg ( s .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.614981, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_37_39", + "bdc_text": "nächste Anm. ) nahmen weder Myconius noch Vadian teil . Von Basel kamen Konrad Schnitt und Wolfgang Wissenburg ( s .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_29", + "psc_text": "sehr jung und offenbar direkt oder indirekt aus der venezianischen hergeleitetAls Beweis genügt eben, daß sie alle an den im Venetus erst zerstörten Stellen (vgl. S. 54 f der Ausgabe und die Nachträge dazu) Lücken lassen oder falsch ergänzen, vgl. Gaisfords Worte u.. Von den beiden Codices Bodleiani auct. Ε. Ι. 10 (früher 2276?) und E. I. 11 sagt bereits GaisfordA. a. Ο. p. IV.: quum recentes sint admodum et proculdubio e Veneto derivati, eos in consilium perraro adhibui. Der hierbei an zweiter Stelle genannte Codex, früher Bodl. Gr. misc. (noch früher NE. B. 6. 8 [2040] Bodl. 211) ist eine seit 1604 in Bodleiana befindliche, im Jahre 1543 von Georgios Tryphon Epidaurius geschriebene Papierhandschrift. Auch HarnackLG I, 2, 497, vgl. auch v. Otto a. a. Ο. S. XVIII ff. erklärt sie, was den Text des Theophilus anlangt, für eine bloße Abschrift aus Die Bedenken, die van de Sande Bakhuyzen", + "candidate_score": 0.613355, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "029_Eusebius-Pamphilus_Canones-Evangeliorum", + "max_score": 0.693048, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3_5", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers .", + "psc_chunk_id": "029_Eusebius-Pamphilus_Canones-Evangeliorum_window_0", + "psc_text": "EUSEBII CAESARIENSIS EPISTOLA IN SUBSEQUENTES CANONES EVANGELIORUM. EUSEBIUS CARPIANO FRATRI In Domino Salutem. Ammonius quidam Alexandrinus, magno studio atque industria unum nobis pro quatuor Evangeliis derelinquit. Namque trium Evangeliorum sensus exceptos, omnes similes contextus Matthaei Evangelio quasi ad unum congestos, annexuit: ita ut eorumdem, quantum ad tenorem pertinet lectionis, sequens jam stylus interruptus esse videatur. Verum ut salvo corpore, sive textu caeterorum hic Evangeliorum propria et familiaria loca, in quibus eadem similiterque dixerunt, scire possis, ac vere disserere, accepta occasione ex praedicti viri studio, alia ratione decem numerorum tibi titulos designavi. Quorum primus, quatuor in se continet numeros, in quibus similia ab universis dicta sunt, Matthaeo, Marco, Luca, Joanne. Secundus, in quibus tres, Matthaeus, Marcus, Lucas. Tertius, in quibus tres, Matthaeus, Lucas, Joannes. Quartus, in quibus tres, Matthaeus, Marcus, Lucas. Quintus, in quibus duo, Matthaeus Lucas. Sextus, in quibus duo, Matthaeus, Marcus. Septimus, in quibus duo, Matthaeus, Joannes. Octavus, in", + "candidate_score": 0.693048, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_5", + "bdc_text": "Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers .", + "psc_chunk_id": "029_Eusebius-Pamphilus_Canones-Evangeliorum_window_0", + "psc_text": "EUSEBII CAESARIENSIS EPISTOLA IN SUBSEQUENTES CANONES EVANGELIORUM. EUSEBIUS CARPIANO FRATRI In Domino Salutem. Ammonius quidam Alexandrinus, magno studio atque industria unum nobis pro quatuor Evangeliis derelinquit. Namque trium Evangeliorum sensus exceptos, omnes similes contextus Matthaei Evangelio quasi ad unum congestos, annexuit: ita ut eorumdem, quantum ad tenorem pertinet lectionis, sequens jam stylus interruptus esse videatur. Verum ut salvo corpore, sive textu caeterorum hic Evangeliorum propria et familiaria loca, in quibus eadem similiterque dixerunt, scire possis, ac vere disserere, accepta occasione ex praedicti viri studio, alia ratione decem numerorum tibi titulos designavi. Quorum primus, quatuor in se continet numeros, in quibus similia ab universis dicta sunt, Matthaeo, Marco, Luca, Joanne. Secundus, in quibus tres, Matthaeus, Marcus, Lucas. Tertius, in quibus tres, Matthaeus, Lucas, Joannes. Quartus, in quibus tres, Matthaeus, Marcus, Lucas. Quintus, in quibus duo, Matthaeus Lucas. Sextus, in quibus duo, Matthaeus, Marcus. Septimus, in quibus duo, Matthaeus, Joannes. Octavus, in", + "candidate_score": 0.66346, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ;", + "psc_chunk_id": "029_Eusebius-Pamphilus_Canones-Evangeliorum_window_0", + "psc_text": "EUSEBII CAESARIENSIS EPISTOLA IN SUBSEQUENTES CANONES EVANGELIORUM. EUSEBIUS CARPIANO FRATRI In Domino Salutem. Ammonius quidam Alexandrinus, magno studio atque industria unum nobis pro quatuor Evangeliis derelinquit. Namque trium Evangeliorum sensus exceptos, omnes similes contextus Matthaei Evangelio quasi ad unum congestos, annexuit: ita ut eorumdem, quantum ad tenorem pertinet lectionis, sequens jam stylus interruptus esse videatur. Verum ut salvo corpore, sive textu caeterorum hic Evangeliorum propria et familiaria loca, in quibus eadem similiterque dixerunt, scire possis, ac vere disserere, accepta occasione ex praedicti viri studio, alia ratione decem numerorum tibi titulos designavi. Quorum primus, quatuor in se continet numeros, in quibus similia ab universis dicta sunt, Matthaeo, Marco, Luca, Joanne. Secundus, in quibus tres, Matthaeus, Marcus, Lucas. Tertius, in quibus tres, Matthaeus, Lucas, Joannes. Quartus, in quibus tres, Matthaeus, Marcus, Lucas. Quintus, in quibus duo, Matthaeus Lucas. Sextus, in quibus duo, Matthaeus, Marcus. Septimus, in quibus duo, Matthaeus, Joannes. Octavus, in", + "candidate_score": 0.661691, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore", + "max_score": 0.692588, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_1_3", + "bdc_text": "Duo sunt potissimum , charissime Heinrice , quae me postremis tuis literis Nicht erhalten . exhilararunt tuique me iamdudum certum nunc certiorem reddiderunt : Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_504", + "psc_text": "diebus Paschalibus, VI. De eadem lectione Evangelii Lucae, cap. XXIV, V\\. 13-31 CAPUT PRIMUM. 1. Evangelistae salva narrationis veritate variant. Hesterno die, id est nocte, lecta est ex Evangelio resurrectio Salvatoris. Lecta est autem ex Evangelio secundum Matthaeum: hodie vero, sicut audistis pronuntiare Lectorem, recitata est nobis Domini resurrectio, sicut Lucas evangelista conscripsit. Quod saepe admonendi estis, et memoriter tenere debetis; non vos debet movere quod alius evangelista dicit, si quid alius praetermittit: quia et ille qui praetermittit quod alius dicit, dicit aliquid quod ille praetermiserat. Aliqua vero singuli dicunt, et alii tres non dicunt; aliqua duo dicunt, et alii non dicunt; aliqua tres dicunt, et unus non dicit. Auctoritas autem tanta est Evangelii sancti; ut quia in eis loquebatur Spiritus unus, verum sit etiam quod dixerit unus. Hoc ergo quod modo audistis, quia Dominus Jesus, posteaquam resurrexit a mortuis, invenit duos in via ex discipulis suis, colloquentes invicem de", + "candidate_score": 0.692588, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_1_3", + "bdc_text": "Duo sunt potissimum , charissime Heinrice , quae me postremis tuis literis Nicht erhalten . exhilararunt tuique me iamdudum certum nunc certiorem reddiderunt : Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_666", + "psc_text": "ita ut uno die legi non possit: sed legitur et alio, legitur et tertio, quousque finiatur quidquid et Joannes sanctus de Domini resurrectione scripsit. SERMO CCXLVII. In diebus Paschalibus, XVIII. De alia lectione Evangelii Joannis, cap. XX, 19-31. 1. Resurrectio ex quatuor Evangeliis recitata. Resurrectio Domini nostri Jesu Christi secundum veritatem quatuor Evangelistarum hesterno die videturesse completa. Primo enim die lecta est resurrectio secundum Matthaeum, alio die secundum Lucam, tertio die secundum Marcum, quarto, id est hesterno secundum Joannem. Sed quoniam Joannes et Lucas de ipsa resurrectione et quae contigerunt post resurrectionem, plurima scripserunt, quae non possunt una lectione recitari; et heri audivimus aliquid secundum Joannem, et hodie, et adhuc aliae lectiones restant. Hodie ergo quid audivimus? Quia ipso die quo resurrexit, id est dominico die, cum sero factum esset, et essent discipuli in uno loco, et ostia clausa essent propter timorem Judaeorum, apparuit Dominus in medio eorum. Ipso ergo", + "candidate_score": 0.682039, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_9", + "bdc_text": "Non minus enim latere volo apud me tuas in sacris cogitationes quam intima cordis mei secreta .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_620", + "psc_text": "judicare. Quid est, ante tempus? Sequitur, et dicit: Donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum. Quas dixerit tenebras, consequentibus verbis evidenter ostendit: Illuminet, inquit, abscondita tenebrarum. Quid est hoc? Audi quod sequitur: Et manifestabit cogitationes cordis (I Cor. IV, 5) . Hoc est illuminare abscondita tenebrarum, manifestas facere cogitationes cordis. Modo ergo cogitationes nostrae nobis ipsis, singulis quibusque in luce sunt, quia novimus eas: sed proximis nostris in tenebris sunt, quia non vident eas. Ibi quod nosti te cogitare, et alter sciturus est. Quid times? Modo vis abscondere, modo times publicari cogitationes tuas: forte enim aliquid mali aliquando cogitas, forte aliquid turpe, forte aliquid vanum. Nihil ibi nisi bonum, nihil nisi honestum, nihil nisi verum, nihil nisi purum, nihil nisi sincerum, quando ibi fueris, cogitabis. Quomodo vis videri modo faciem tuam, sic tunc voles videri conscientiam tuam. CAPUT VI. Nam et ipsa agnitio, charissimi, ipsa agnitio nonne omnium nostrum erit?", + "candidate_score": 0.651552, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_57_59", + "bdc_text": "Salutabis alios omnes , Leonem Leo Jud. , Carolstadium , Theodorum Theodor Bibliander. . Mitte et scribe , quae summo desiderio expecto . Reliqua omnia Megander. Nob , quod cuiquam mortalium praeterquam comiti tuum ad nos reveles adventum .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_932", + "psc_text": "coelum? Hic Jesus sic veniet, quemadmodum vidistis eum euntem in coelum (Act. I, 2-11) . Quid est, sic veniet? In ea forma veniet: ut impleatur quod scriptum est, Videbunt in quem pupugerunt (Zach. XII, 10; Joan. XIX, 37) . Sic veniet. Ad homines veniet, homo veniet; sed Deus homo veniet. Veniet verus homo et Deus, ut faciat homines deos. Ascendit judex coeli, sonuit praeco coeli. Bonam causam habeamus, ut futurum judicium non timeamus. Ascendit enim: viderunt qui nobis nuntiaverunt. Qui non viderunt, crediderunt: alii non credentes irriserunt. Non enim omnium est fides (II Thess. III, 2) . Et quia non omnium est fides, et novit Dominus qui sunt ejus (II Tim. II, 19) , quid disceptamus quod ascendit in coelum Deus? Miremur potius quia descendit in infernum Deus. Mortem Christi miremur, resurrectionem vero laudemus potius quam miremur. Perditio nostra, peccatum nostrum: sanguis Christi, pretium nostrum. Resurrectio Christi, spes nostra: adventus", + "candidate_score": 0.647801, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_67_69", + "bdc_text": "Quomodo se apud vos habuerit Megander , scribito. 8 . iunii anno 33 . Tuum minimum nummismaWortspiel auf:", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_420", + "psc_text": "mundus. Nec minoratus est, ut esset in utero. In utero erat, et tantus erat. Quantus erat? Dic quantus erat, dic quod erat. CAPUT III. Et Verbum erat apud Deum. Dic quod erat. Et Deus erat Verbum. Et ego scio, inquam, qui tecum loquor; nec ego comprehendo: sed cogitatio facit nos extendi, extensio dilatat nos, dilatatio nos capaces facit. Nec facti capaces totum comprehendere poterimus: sed verbo meo vobiscum ago. Ecce quod dico, quod dicturus sum, hoc audite, hoc comprehendite verbum meum, hoc est verbum humanum. Si autem nec hoc comprehendere poteritis, videte ab illo quam longe sitis. Certe miramur quomodo Christus carnem accepit, de virgine natus est, et a Patre non recessit: ecce ego qui vobiscum loquor, antequam ad vos venirem, cogitavi ante quod vobis dicerem. Quando cogitavi quod vobis dicerem, jam in corde meo verbum erat. Non enim vobis dicerem, nisi ante cogitarem. Inveni te Latinum, latinum tibi proferendum", + "candidate_score": 0.647379, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_19_21", + "bdc_text": "Alterum , quod mones , ne desperem de adventu tuo ad nosZum geplanten , aber nie durchgeführten Besuch Bullingers s. Kirchhofer , Haller 209. 226 ; vgl . oben S. 107 , 32f u. ö. . Adfuturus enim sis , cum minime putarim .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_935", + "psc_text": "Non potestis interrogare quod interrogaverunt, audite quod audierunt. Etenim illi tunc erant, nos nondum eramus: quibus tamen si credamus, et nobis interrogaverunt, et nobis audierunt. Ergo discipuli Christi deducturi aspectu ascensurum Christum interrogaverunt, et dixerunt ei: Domine, si hoc tempore praesentaberis? Cui dicebant? Quem praesentem videbant. Si hoc tempore praesentaberis? Et quid est illud? Nonne praesentem videbant? nonne praesentem audiebant? nonne praesentem etiam tangebant? Quid est hoc, Si hoc tempore praesentaberis? nisi quia noverant praesentia Christi futurum judicium, ut videretur a suis et ab alienis? Nam quando resurrexit, non est visus nisi a suis. Hoc ergo sciebant, et fide retinebant, futurum esse tempus quando judicatus judicaret, quando reprobatus probaret et reprobaret; quando conspicuus utrique hominum generi alios poneret ad dexteram, alios ad sinistram, dicturus quod utrique audirent, oblaturus quod non utrique acciperent, comminaturus quod non utrique pertimescerent. Sciebant futurum; sed quando, quaerebant. Si hoc tempore praesentaberis? Non utique nobis; nam", + "candidate_score": 0.630535, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_66_68", + "bdc_text": "Sim ego hospes tuus . Quomodo se apud vos habuerit Megander , scribito. 8 . iunii anno 33 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_518", + "psc_text": "Intrat ad eos, fit eis hospes; et qui per totam viam non agnoscebatur, in fractione panis agnoscitur. Discite hospites suscipere, ubi agnoscitur Christus. An nescitis quia si quem christianum susceperitis, ipsum suscipitis? Nonne ipse dicit, Hospes fui, et suscepistis me? Et quando ei dicitur, Domine, quando te vidimus hospitem? Respondet, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis (Matth. XXV, 35, 38, 40) . Cum ergo christianus christianum suscipit, serviunt membra membris; et gaudet caput, et sibi imputat datum quod membro ejus fuerit erogatum. Hic ergo pascatur Christus esuriens, accipiat potum sitiens, vestiatur nudus, suscipiatur peregrinus, visitetur aegrotus. Hoc habet necessitas itineris. Sic in ista peregrinatione vivendum est, ubi eget Christus. Eget in suis, plenus est in se. Sed qui eget in suis, et plenus est in se, egentes adducit ad se. Ibi non erit fames, non erit sitis, non erit nuditas, non erit aegritudo, non erit peregrinatio, non erit", + "candidate_score": 0.629335, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_65_67", + "bdc_text": "nec in tabernam concedas : Sim ego hospes tuus . Quomodo se apud vos habuerit Megander , scribito. 8 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_554", + "psc_text": "susceptus est hospitio quasi pauper, dignatio fuit suscipientis, non miseria egentis. CAPUT VI. 7. Christus in paupere eget. Forte dicis tibi: O beati qui meruerunt Christum suscipere! O si ego tunc fuissem! o si unus fuissem de duobus illis, quos invenit in via! Tu esto in via, non deerit hospes Christus. Putas enim jam non tibi licere suscipere Christum? Unde, inquis, licet? Jam resurgens manifestatus est discipulis suis, ascendit in coelum, ibi est ad dexteram Patris; non est venturus nisi in ultimo saeculo ad judicandos vivos et mortuos: venturus autem in claritate, non in infirmitate; daturus regnum, non quaesiturus hospitium. Quando dabit regnum, excidit tibi quod dicturus est: Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis (Matth. XXV, 40) ? Ille dives, egens est usque in finem saeculi. Eget prorsus, non in capite, sed in membris suis. Ubi eget? In quibus doluit, quando dixit: Saule, Saule, quid me persequeris (Act.", + "candidate_score": 0.622684, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_65_67", + "bdc_text": "nec in tabernam concedas : Sim ego hospes tuus . Quomodo se apud vos habuerit Megander , scribito. 8 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_518", + "psc_text": "Intrat ad eos, fit eis hospes; et qui per totam viam non agnoscebatur, in fractione panis agnoscitur. Discite hospites suscipere, ubi agnoscitur Christus. An nescitis quia si quem christianum susceperitis, ipsum suscipitis? Nonne ipse dicit, Hospes fui, et suscepistis me? Et quando ei dicitur, Domine, quando te vidimus hospitem? Respondet, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis (Matth. XXV, 35, 38, 40) . Cum ergo christianus christianum suscipit, serviunt membra membris; et gaudet caput, et sibi imputat datum quod membro ejus fuerit erogatum. Hic ergo pascatur Christus esuriens, accipiat potum sitiens, vestiatur nudus, suscipiatur peregrinus, visitetur aegrotus. Hoc habet necessitas itineris. Sic in ista peregrinatione vivendum est, ubi eget Christus. Eget in suis, plenus est in se. Sed qui eget in suis, et plenus est in se, egentes adducit ad se. Ibi non erit fames, non erit sitis, non erit nuditas, non erit aegritudo, non erit peregrinatio, non erit", + "candidate_score": 0.621973, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_60", + "bdc_text": "Nosti nimirum domum meamHaller bewohnte eine Amtswohnung im Mitteltrakt des alten Stiftsgebäudes am Münsterplatz ( s .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_306", + "psc_text": "illic sedere diceretur. Unde etiam sedes habitationes dicuntur; velut cum interrogamus ubi sit aliquis, et respondetur, In sedibus suis. Et de servis Dei maxime ac saepissime dicitur, Tot annos ille in illo vel in illo monasterio sedit; hoc est, requievit, commoratus est, habitavit. Nec sancta Scriptura hoc genus locutionis ignorat. Ille quippe Semei a rege Salomone in Jerusalem civitate jussus habitare, addita comminatione, ut, si quando inde auderet exire, poenas debitas lueret, per tres ibi annos sedisse perhibetur ( ἐκάθισε) (III Reg. II, 38, sec. LXX), quod intelligitur habitasse. Dextera vero ipsa Patris non ita dicitur secundum humani corporis situm, tanquam Filio sit ipse ad sinistram, si ei secundum istos corporeos situs habitusque membrorum Filius collocatur ad dexteram. Sed ad dexteram Dei dicitur, honoris et felicitatis inenarrabilis celsitudo. Sicut de sapientia dictum legitur: Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus amplectitur me (Cant. II, 6) . Si enim subter", + "candidate_score": 0.621049, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_19", + "bdc_text": "Alterum , quod mones , ne desperem de adventu tuo ad nosZum geplanten , aber nie durchgeführten Besuch Bullingers s. Kirchhofer , Haller 209. 226 ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_938", + "psc_text": "praesentem videre Dominum in corpore constitutum, dicamus illi, Domine, si hoc tempore praesentaberis, et quando regnum Israel? Quando regnum tuorum, quando regnum humilium, quamdiu typhus superborum? Certe hoc est quod quaerebatis, hoc est quod audire desiderabatis. Videamus quid responderit. Non dedignentur audire agni, quod audierunt arietes. Audiamus quid dixit ipse Dominus. Quibus? Petro, Joanni, Andreae, Jacobo, caeteris tantis et talibus, tam dignis: sed quos invenit indignos, et fecit dignos. Quid eis respondit dicentibus, Si hoc tempore praesentaberis, et quando regnum Israel? Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate. Quid est hoc? Dicitur Petro, Non est vestrum: et dicis tu, Meum est? Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate. Quod creditis, bene creditis: quia venturum est. Quando venturum sit, quid ad te? Quando venerit, praepara te. Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate. Curiositas abscedat, pietas succedat. Quid ad", + "candidate_score": 0.62032, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_66_68", + "bdc_text": "Sim ego hospes tuus . Quomodo se apud vos habuerit Megander , scribito. 8 . iunii anno 33 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_517", + "psc_text": "Nos autem sperabamus quia ipse erat redempturus Israel. Ipse est totus labor? Sperabatis, jam desperatis? Videtis quia perdiderant spem. Coepit ergo eis exponere Scripturas, ut illic magis agnoscerent Christum, ubi deseruerant Christum. Ideo enim desperaverant Christum, quia viderant mortuum. Ille vero aperuit eis Scripturas, ut agnoscerent quia si mortuus non fuisset, Christus esse non posset. Docuit de Moyse, docuit de subsequentibus Scripturis, docuit de Prophetis, quod illis dixerat, Quia oportebat Christum mori, et sic intrare in gloriam suam. Audiebant, gaudebant, suspirabant; et quomodo ipsi confessi sunt, ardebant: et praesentem lucem non agnoscebant. 3. Hospitalitatis meritum. Quale autem mysterium, fratres mei? Intrat ad eos, fit eis hospes; et qui per totam viam non agnoscebatur, in fractione panis agnoscitur. Discite hospites suscipere, ubi agnoscitur Christus. An nescitis quia si quem christianum susceperitis, ipsum suscipitis? Nonne ipse dicit, Hospes fui, et suscepistis me? Et quando ei dicitur, Domine, quando te vidimus hospitem? Respondet,", + "candidate_score": 0.61752, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_19", + "bdc_text": "Alterum , quod mones , ne desperem de adventu tuo ad nosZum geplanten , aber nie durchgeführten Besuch Bullingers s. Kirchhofer , Haller 209. 226 ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_934", + "psc_text": "de tempore futuri adventus Christi. Verumtamen ne putemus nos solos habere hoc desiderium de Domino nostro, ut dicamus, Quando veniet? Habuerunt hoc desiderium et discipuli ejus. Si possem vobis dicere inhiantibus, exspectantibus, suspensis, nosse cupientibus, quando veniat Dominus Deus noster, si possem vobis dicere, qualis vobis viderer? Sed si hoc ex me non vos speratis audire posse; qui si speratis, desipitis: ipsum certe Dominum Jesum Christum in corpore praesentem, viventem, loquentem, si ante oculos vestros et ante manus vestras haberetis, scio quia prae isto desiderio interrogaretis, et diceretis ei: Domine, quando venturus es? Discipuli ipsi Dominum Jesum Christum praesentem interrogaverunt. Non potestis interrogare quod interrogaverunt, audite quod audierunt. Etenim illi tunc erant, nos nondum eramus: quibus tamen si credamus, et nobis interrogaverunt, et nobis audierunt. Ergo discipuli Christi deducturi aspectu ascensurum Christum interrogaverunt, et dixerunt ei: Domine, si hoc tempore praesentaberis? Cui dicebant? Quem praesentem videbant. Si hoc tempore praesentaberis?", + "candidate_score": 0.613312, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_44_46", + "bdc_text": "Köhler , Ehegericht I 419-427 . Die Hauptverhandlung folgte am 15 . Juli , s. unten [Nr. 241 ] S. 152 , Anm. 5. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_931", + "psc_text": "quoniam parum fuit humanae fragilitati et infirmae trepidationi tam magnum miraculum uno die exhibere, et inde subtrahere; conversatus est cum eis in terra, sicut audivimus, cum liber Actuum Apostolorum legeretur, conversatus est cum eis in terra quadraginta diebus, intrans et exiens, manducans et bibens: ut exhiberet veritatem, non quod haberet necessitatem. Ipso ergo quadragesimo die, quem hodie celebramus, eis videntibus, et videndo deducentibus, ascendit in coelum. 2. Adventus Christi ad judicium praenuntiatus. Tunc ergo posteaquam id quod videbant ascendere mirabantur, sursum tamen ire gaudebant; capitis enim praecessio, spes membrorum est; audierunt et angelicam vocem, Viri Galilaei, quid statis aspicientes in coelum? Hic Jesus sic veniet, quemadmodum vidistis eum euntem in coelum (Act. I, 2-11) . Quid est, sic veniet? In ea forma veniet: ut impleatur quod scriptum est, Videbunt in quem pupugerunt (Zach. XII, 10; Joan. XIX, 37) . Sic veniet. Ad homines veniet, homo veniet; sed Deus homo veniet.", + "candidate_score": 0.612843, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_66_68", + "bdc_text": "Sim ego hospes tuus . Quomodo se apud vos habuerit Megander , scribito. 8 . iunii anno 33 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_554", + "psc_text": "susceptus est hospitio quasi pauper, dignatio fuit suscipientis, non miseria egentis. CAPUT VI. 7. Christus in paupere eget. Forte dicis tibi: O beati qui meruerunt Christum suscipere! O si ego tunc fuissem! o si unus fuissem de duobus illis, quos invenit in via! Tu esto in via, non deerit hospes Christus. Putas enim jam non tibi licere suscipere Christum? Unde, inquis, licet? Jam resurgens manifestatus est discipulis suis, ascendit in coelum, ibi est ad dexteram Patris; non est venturus nisi in ultimo saeculo ad judicandos vivos et mortuos: venturus autem in claritate, non in infirmitate; daturus regnum, non quaesiturus hospitium. Quando dabit regnum, excidit tibi quod dicturus est: Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis (Matth. XXV, 40) ? Ille dives, egens est usque in finem saeculi. Eget prorsus, non in capite, sed in membris suis. Ubi eget? In quibus doluit, quando dixit: Saule, Saule, quid me persequeris (Act.", + "candidate_score": 0.612839, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_66_68", + "bdc_text": "Sim ego hospes tuus . Quomodo se apud vos habuerit Megander , scribito. 8 . iunii anno 33 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_509", + "psc_text": "nondum renovata erat vita. CAPUT III. Et tu ergo, si vis habere vitam, fac quod fecerunt, ut agnoscas Dominum. Hospitio susceperunt. Similis enim erat Dominus tanquam in longinqua pergenti, illi vero tenuerunt eum. Et posteaquam venerunt ad locum quo tendebant, dixerunt: Jam hic nobiscum mane, declinavit enim in vesperum dies. Tene hospitem, si vis agnoscere Salvatorem. Quod tulerat infidelitas, reddidit hospitalitas. Dominus ergo praesentavit se ipsum in fractione panis. Discite ubi Dominum quaeratis, discite ubi habeatis, discite ubi agnoscatis, quando manducatis. Norunt enim fideles aliquid quod melius intelligunt in ista lectione, quam illi qui non noverunt. 4. Christus absentavit se corpore ut aedificetur fides. Dominus Jesus cognitus est; et posteaquam cognitus est, nusquam comparuit. Abscessit ab eis corpore, qui tenebatur fide. Ideo enim Dominus absentavit se corpore ab omni Ecclesia, et ascendit in coelum, ut fides aedificetur. Si enim non nosti nisi quod vides, ubi est fides? Si autem credis", + "candidate_score": 0.61118, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_44_46", + "bdc_text": "Köhler , Ehegericht I 419-427 . Die Hauptverhandlung folgte am 15 . Juli , s. unten [Nr. 241 ] S. 152 , Anm. 5. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_308", + "psc_text": "Dominum ascendentem in coelum, et eum suspensis aspectibus deducentes, audierunt Angelos dicere: Viri Galilaei, quid hic statis? Hic Jesus, qui receptus est a vobis, sic veniet, quemadmodum vidistis eum euntem in coelum (Act. I, 11) . Repressa est multa et diversa continens humana praesumptio. In ea forma judicabit Christus, in qua judicatus est. Sic enim eum viderunt Apostoli ascendentem in coelum, quando audierunt sic esse venturum. Illa forma erit conspicua vivis et mortuis, bonis et malis: sive bonos intelligamus nomine appellatos esse vivorum, malosque mortuorum; sive illos vivos accipiamus, quos nondum finisse istam vitam inveniet ejus adventus, mortuos autem quos ejus praesentia suscitabit, sicut ipse in Evangelio loquitur dicens, Veniet hora, quando omnes qui sunt in monumentis, audient vocem ejus; et procedent qui bene fecerunt, in resurrectionem vitae; qui mala egerunt, in resurrectionem judicii (Joan. V, 28 et 29) . Et illi videbunt in forma hominis in quem crediderunt, et", + "candidate_score": 0.611122, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_39", + "bdc_text": "Von Basel kamen Konrad Schnitt und Wolfgang Wissenburg ( s .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_93", + "psc_text": "in hoc mundo erat, et in sua venit. In mundo erat, sed mundum latebat: quia lux lucebat in tenebris, et eam tenebrae non comprehendebant (Joan. I, 10, 11, 5). Venit ergo in carne, carnis vitia mundaturus. Venit in medicinali terra, unde curaret interiores oculos nostros, quos exterior nostra excaecaverat terra: ut eis sanatis, qui fuimus antea tenebrae, lux efficiamur in Domino (Ephes. V, 8); et non jam lux in tenebris luceat praesens absentibus, sed appareat certa cernentibus. Ad hoc processit sponsus de thalamo suo, et exsultavit ut gigas ad currendam viam (Psal. XVIII, 6). Speciosus ut sponsus, fortis ut gigas, amabilis et terribilis, severus et serenus, pulcher bonis, asper malis, manens in sinu Patris, implevit uterum matris. In quo thalamo, id est, Virginis utero, natura divina sibi copulavit humanam: ubi Verbum caro factum est pro nobis, ut a matre procedens, habitaret in nobis (Joan. I, 14); ut ad Patrem praecedens,", + "candidate_score": 0.610909, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_64_66", + "bdc_text": "Nec ad Symlerum Heinrich Simler . nec in tabernam concedas : Sim ego hospes tuus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_518", + "psc_text": "Intrat ad eos, fit eis hospes; et qui per totam viam non agnoscebatur, in fractione panis agnoscitur. Discite hospites suscipere, ubi agnoscitur Christus. An nescitis quia si quem christianum susceperitis, ipsum suscipitis? Nonne ipse dicit, Hospes fui, et suscepistis me? Et quando ei dicitur, Domine, quando te vidimus hospitem? Respondet, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis (Matth. XXV, 35, 38, 40) . Cum ergo christianus christianum suscipit, serviunt membra membris; et gaudet caput, et sibi imputat datum quod membro ejus fuerit erogatum. Hic ergo pascatur Christus esuriens, accipiat potum sitiens, vestiatur nudus, suscipiatur peregrinus, visitetur aegrotus. Hoc habet necessitas itineris. Sic in ista peregrinatione vivendum est, ubi eget Christus. Eget in suis, plenus est in se. Sed qui eget in suis, et plenus est in se, egentes adducit ad se. Ibi non erit fames, non erit sitis, non erit nuditas, non erit aegritudo, non erit peregrinatio, non erit", + "candidate_score": 0.605416, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_44_46", + "bdc_text": "Köhler , Ehegericht I 419-427 . Die Hauptverhandlung folgte am 15 . Juli , s. unten [Nr. 241 ] S. 152 , Anm. 5. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_888", + "psc_text": "populi sui (Psal. CXII, 7, 8), cum quibus judicaturus est vivos et mortuos. Cum eis collocavit hanc inopem carnem, quibus dicit: Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel (Matth. XIX, 28) . CAPUT VI. 5. Ecclesia gloria Christi.--Exaltare ergo super coelos, Deus. Jam factum est, jam impletum est. Sed dicimus, Quomodo futurum praedictum est, Exaltare super coelos Deus; non vidimus, sed credimus: ecce ante oculos nostros est quod sequitur, Exaltare super coelos, Deus, et super omnem terram gloria tua (Psal. LVI, 12) . Non credat illud, qui non videt istud. Quid est enim, Et super omnem terram gloria tua? nisi, super omnem terram Ecclesia tua, super omnem terram matrona tua, super omnem terram sponsa tua, dilecta tua, columba tua, conjux tua. Ipsa est gloria tua, Vir quidem, ait Apostolus, non debet velare caput, cum sit imago et gloria Dei: mulier autem gloria viri (I Cor. XI, 7) . Si", + "candidate_score": 0.603526, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_49_51", + "bdc_text": "Solus nunc domi sum . Franciscus Franz Kolb. balneatur . Arctior nunc est nostra familiaritas , quam olim fuerit .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_894", + "psc_text": "in ligno vidimus. Totum hoc fide tenemus, oculis cordis intuemur. Hodie enim, sicut audistis, fratres, Dominus noster Jesus Christus ascendit in coelum: ascendat cum illo et cor nostrum. Audiamus Apostolum dicentem, Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens: quae sursum sunt sapite, non quae super terram (Coloss. III, 1 et 2) . Sicut enim ille ascendit, nec recessit a nobis: sic et nos cum illo ibi jam sumus, quamvis nondum in corpore nostro factum sit quod promittitur nobis. Ille jam exaltatus est super coelos. Neque enim propterea nobis desperanda est perfecta et angelica coelestis habitatio, quia dixit, Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis qui est in coelo (Joan. III, 13) . Sed hoc dictum est propter unitatem, qua caput nostrum est, et nos corpus ejus. Cum ascendit in coelum, nos ab illo non separamur. Qui de coelo", + "candidate_score": 0.59632, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos", + "max_score": 0.691288, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3_5", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_640", + "psc_text": "(Matth. XXVI, 13) . Et Apostolus: Miror quod sic tam cito transferimini in aliud Evangelium, quod non est aliud; nisi aliqui sunt qui vos pervertunt (Galat. I, 6 et 7). Et alibi: Notum enim facio vobis, fratres, Evangelium (I Cor. XV, 1) . Nec usquam habes aliter de corpore isto quatuor librorum, nisi Evangelium significatum. Denique quia unum corpus est etiam psalmorum, Scriptura dixit: In decachordo psalterio, cum cantico in cythara (Psal. XCI, 4) . Sed iterum quia quinque libri sunt, dixit alibi: In vasis psalmorum (Psal. LXX, 22) . 36. Pulchre autem quinque libri et unum Psalterium; quoniam quinque sensibus homo exterior vivificatur: et rursus quinque spiritalibus sensibus ille absconditus cordis homo noster consummatur interior, qui solus ante Deum locuples Petri apostoli testimonio reperitur (I Pet. III, 4). Qui habet, inquit, aures audiendi, audiat (Luc. VIII, 8) . Habes unum sensum. Et sicut sunt qui oculos habent, et non", + "candidate_score": 0.691288, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ;", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_640", + "psc_text": "(Matth. XXVI, 13) . Et Apostolus: Miror quod sic tam cito transferimini in aliud Evangelium, quod non est aliud; nisi aliqui sunt qui vos pervertunt (Galat. I, 6 et 7). Et alibi: Notum enim facio vobis, fratres, Evangelium (I Cor. XV, 1) . Nec usquam habes aliter de corpore isto quatuor librorum, nisi Evangelium significatum. Denique quia unum corpus est etiam psalmorum, Scriptura dixit: In decachordo psalterio, cum cantico in cythara (Psal. XCI, 4) . Sed iterum quia quinque libri sunt, dixit alibi: In vasis psalmorum (Psal. LXX, 22) . 36. Pulchre autem quinque libri et unum Psalterium; quoniam quinque sensibus homo exterior vivificatur: et rursus quinque spiritalibus sensibus ille absconditus cordis homo noster consummatur interior, qui solus ante Deum locuples Petri apostoli testimonio reperitur (I Pet. III, 4). Qui habet, inquit, aures audiendi, audiat (Luc. VIII, 8) . Habes unum sensum. Et sicut sunt qui oculos habent, et non", + "candidate_score": 0.683067, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_2_4", + "bdc_text": "exhilararunt tuique me iamdudum certum nunc certiorem reddiderunt : Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Z��rich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_640", + "psc_text": "(Matth. XXVI, 13) . Et Apostolus: Miror quod sic tam cito transferimini in aliud Evangelium, quod non est aliud; nisi aliqui sunt qui vos pervertunt (Galat. I, 6 et 7). Et alibi: Notum enim facio vobis, fratres, Evangelium (I Cor. XV, 1) . Nec usquam habes aliter de corpore isto quatuor librorum, nisi Evangelium significatum. Denique quia unum corpus est etiam psalmorum, Scriptura dixit: In decachordo psalterio, cum cantico in cythara (Psal. XCI, 4) . Sed iterum quia quinque libri sunt, dixit alibi: In vasis psalmorum (Psal. LXX, 22) . 36. Pulchre autem quinque libri et unum Psalterium; quoniam quinque sensibus homo exterior vivificatur: et rursus quinque spiritalibus sensibus ille absconditus cordis homo noster consummatur interior, qui solus ante Deum locuples Petri apostoli testimonio reperitur (I Pet. III, 4). Qui habet, inquit, aures audiendi, audiat (Luc. VIII, 8) . Habes unum sensum. Et sicut sunt qui oculos habent, et non", + "candidate_score": 0.676497, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_2_4", + "bdc_text": "exhilararunt tuique me iamdudum certum nunc certiorem reddiderunt : Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_639", + "psc_text": "habet: Benedictus dominus Deus Israel a saeculo et usque in saeculum; et dicet omnis populus: Fiat, fiat (Psal. CV, 48) . Quintus liber usque ad finem est; ubi pro hoc verbo Propheta dicit: Omnis spiritus laudet Dominum (Psal. CL, 6) . 38. Sed iterum forsitan te moveat, quomodo quinque libros asseram, cum unum Psalterium sit. Sed etiam Evangelium unum est, et quatuor libros esse negare non possumus. Unum autem Evangelium esse, et alibi (Lib. I in Lucam, in prooemio), ni fallor, intimavimus; et si iterum exigitur, facile possumus edocere, cum Salvator dixerit: Amen dico vobis, ubicumque praedicatum fuerit hoc Evangelium (Matth. XXVI, 13) . Et Apostolus: Miror quod sic tam cito transferimini in aliud Evangelium, quod non est aliud; nisi aliqui sunt qui vos pervertunt (Galat. I, 6 et 7). Et alibi: Notum enim facio vobis, fratres, Evangelium (I Cor. XV, 1) . Nec usquam habes aliter de corpore isto", + "candidate_score": 0.674582, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_8_10", + "bdc_text": "Obsignetur liber , si fieri potest , tuo sigillo . Non minus enim latere volo apud me tuas in sacris cogitationes quam intima cordis mei secreta . Commisi utrique et in hunc usum manticam curavi coriaceam , ut commode , quod dederis , advehant .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_841", + "psc_text": "tibi, ne fiat tibi verbum malum in corde tuo (Deut. XV, 9) ; et dicat Jesus: Quid cogitatis mala in cordibus vestris (Matth. IX, 4) ? Misit enim Deus Verbum suum, ut sanaret hominem, non ut perderet. Hoc Verbum medicina est, non poena. Hoc Verbum in corde tuo, et in ore sit tuo: hoc Verbum sit in occultis, ubi diabolus insidiatur: intret Verbum, exeat diabolus. Nam si irrepserit diabolus, Christus recedit; quomodo recessit a Juda postquam se diabolus in cor ejus immersit. Et tu ergo dic: Ab occultis meis munda me, Domine; ne diabolus insidietur in occultis, sicut leo in cubili suo. Quod si Christi occulta pie fideliterque servaveris, insidiandi diabolo locus esse non poterit. Ideoque in psalmo nono David de occultis scribens Domini sacramentis; quod est conversio peccatorum, vocatio gentium, Dei regnum, praeparatio cordis, 928 judicium pauperum, refectio inopum; ante de occultis pectoris tui atque secretis exterminandum adversarium dicit:", + "candidate_score": 0.666901, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ;", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_639", + "psc_text": "habet: Benedictus dominus Deus Israel a saeculo et usque in saeculum; et dicet omnis populus: Fiat, fiat (Psal. CV, 48) . Quintus liber usque ad finem est; ubi pro hoc verbo Propheta dicit: Omnis spiritus laudet Dominum (Psal. CL, 6) . 38. Sed iterum forsitan te moveat, quomodo quinque libros asseram, cum unum Psalterium sit. Sed etiam Evangelium unum est, et quatuor libros esse negare non possumus. Unum autem Evangelium esse, et alibi (Lib. I in Lucam, in prooemio), ni fallor, intimavimus; et si iterum exigitur, facile possumus edocere, cum Salvator dixerit: Amen dico vobis, ubicumque praedicatum fuerit hoc Evangelium (Matth. XXVI, 13) . Et Apostolus: Miror quod sic tam cito transferimini in aliud Evangelium, quod non est aliud; nisi aliqui sunt qui vos pervertunt (Galat. I, 6 et 7). Et alibi: Notum enim facio vobis, fratres, Evangelium (I Cor. XV, 1) . Nec usquam habes aliter de corpore isto", + "candidate_score": 0.664718, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_18_20", + "bdc_text": "Nam hoc uni et soli deo debeo , qui per te , organum suum prae omnibus aliis , in multis verbi sui reddit me intelligentiorem . Alterum , quod mones , ne desperem de adventu tuo ad nosZum geplanten , aber nie durchgeführten Besuch Bullingers s. Kirchhofer , Haller 209. 226 ; vgl . oben S. 107 , 32f u. ö. .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_157", + "psc_text": "unitas potestatem. Potest et ad Patrem dici: Quoniam apud te est fons vitae, id est, in te ex quo vita processit, erat Verbum, et semper erat, quia apud te erat. Omnia per ipsum et in ipso facta sunt; et ipse est 775 vita universorum, et ipse te nobis manifestavit, ut corda hominum ad cognitionem tuae majestatis illuminentur. 23. Praetende ergo misericordiam tuam scientibus te. Praerogativa praetenditur, ut mereantur misericordiam quibus cognitionis tuae meritum suffragatur. Denique in posterioribus etiam vilioribus personis studium scientiae agnoscimus suffragatum, dicente Domino: Memor ero Rahab et Babylonis scientibus me (Psal. LXXXVI, 4) ; id est, meretricis illius Rahab, et confusionis illius memor ero apud scientes me, vel inter ipsos; quia meretrix illa me agnovit, quem populus non agnovit. Inter illos ergo qui me sciverunt, commemorabitur Rahab, ut dignum fidei praemium adipiscatur. Unde et in Evangelio dictum advertimus: Meretrices et publicani praecedent vos in regno coelorum (Matth.", + "candidate_score": 0.653644, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_14_16", + "bdc_text": "Ego solem et oleum impendam Gemeint ist : das Licht der Sonne und die Öllampe , Tag und Nacht . -Im Hintergrund steht die sprichwörtliche Wendung «salem et oleum » mit der Bedeutung :", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_59", + "psc_text": "voluntate convertitur. Voluntarius autem abscondit et sensum furatur laboris. 31. Ideoque die et nocte in Lege meditatur; in quo non tam continua legendi postulatur intentio, quam servandae Legis affectus. Ille enim plene meditatur, qui sibi ipse lex est, scriptum in corde suo legis intendens. Aquila tamen diem tantummodo posuit, non etiam noctem. Quod non tam a caeteris discrepans, quam alio referens posuit; quoniam qui Legem meditatur, semper in luce est, noctem non habet. Etenim cujus lucent opera, non potest utique in tenebris ambulare; quia justitia ejus sicut lumen effulget. Meditetur ergo Legem vita nostra, meditetur conversatio, meditetur actus, meditetur intellectus mysteriorum coelestium. Lex enim exemplar est et umbra coelestium, umbra futurorum bonorum, quae is qui credit in Lege, in Evangelio recognoscit. Meditetur in tenebris et die, id est, et in adversis positus, et prosperis. Lex enim praecipit ut diligas Dominum tuum. Qui diligit, in omni statu suo debet servare diuturnae", + "candidate_score": 0.652671, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_42_44", + "bdc_text": "Utinam in casibus matrimonialibus idem ritus eedemque leges servari possent in civitatibus nostrisZur Vorbesprechung zwischen den kirchlichen und politischen Vertretern der reformierten Orte am 10 . Juni 1533 in Zürich , wo zum ersten Mal versucht wurde , zu einer Einigung in der Behandlung von Eherechtsfragen zu kommen , s. de Quervain 44f ; Köhler , Ehegericht I 419-427 .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_528", + "psc_text": "quod solutum in terra fuerit, solutum erit in coelo. Propheta enim et praedicator Ecclesiae congregandae, evangelico spiritu indulgentias Domini praevidebat; et praecipienda apostolis ei Dominus revelabat; immo haec erat vetus sententia, ut qui se ligasset in terris, vinctus migraret a corpore. Ideo Dominus, quod ante erat judicii sui, dedit apostolis peccata remittendi aequitate solvenda; ne cito solvenda, diu ligata manerent. Denique audi dicentem: Tibi dabo claves regni coelorum; et quodcumque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelo: et quodcumque solveris super terram, erit solutum et in coelo (Matth. XVI, 19) . Tibi, inquit, dabo claves regni coelorum, ut et solvas et liges. Hoc Novatianus non audivit, sed Ecclesia Dei audivit; ideo ille in lapsu, nos in remissione: ille in impoenitentia, nos in gratia. Quod Petro dicitur, apostolis dicitur. Non potestatem usurpamus, sed servimus imperio; ne postea cum venerit Dominus, et ligatos invenerit quos oportuit solvi, commoveatur adversus dispensatorem, qui", + "candidate_score": 0.651049, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_9", + "bdc_text": "Non minus enim latere volo apud me tuas in sacris cogitationes quam intima cordis mei secreta .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_808", + "psc_text": "purgat. Denique Aquila visiones cordis dixit, eo quod videat cor nostrum, et omnis nostri cogitatio cordis in promptu sit apud Deum, atque ei cogitationum nostrarum imago resplendeat. Bene illud ait Aquila: In te morte afficimur; quoniam in Christo mori, arduum et gloriosum: et in ipso moritur, qui pro ejus nomine sacra passione est coronatus. Sed quid miraris quod requirentem Deum occulta cordis versiculus iste declaret; cum alibi Deum scrutatorem legeris cordis? Quid etiam miraris si verbis nostris majestas divinae substantiae explicari non possit (Jerem. XVII, 20), cum ait Apostolus: Nolite ante tempus quid judicare, donec veniat Dominus qui illuminabit occulta tenebrarum, et manifestabit consilia cordium: et tunc laus erit unicuique a Deo (I Cor. IV, 5) ? Tenebras cordis saepe loco criminis legimus; immo prope ubique. Vide ergo ne ista sint occulta tenebrarum, quae sunt cordis occulta; ideoque tenebrarum nomen acceperint, quod ea ab aliis non deprehendantur, sed lateant. Et", + "candidate_score": 0.64899, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_18", + "bdc_text": "Nam hoc uni et soli deo debeo , qui per te , organum suum prae omnibus aliis , in multis verbi sui reddit me intelligentiorem .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_157", + "psc_text": "unitas potestatem. Potest et ad Patrem dici: Quoniam apud te est fons vitae, id est, in te ex quo vita processit, erat Verbum, et semper erat, quia apud te erat. Omnia per ipsum et in ipso facta sunt; et ipse est 775 vita universorum, et ipse te nobis manifestavit, ut corda hominum ad cognitionem tuae majestatis illuminentur. 23. Praetende ergo misericordiam tuam scientibus te. Praerogativa praetenditur, ut mereantur misericordiam quibus cognitionis tuae meritum suffragatur. Denique in posterioribus etiam vilioribus personis studium scientiae agnoscimus suffragatum, dicente Domino: Memor ero Rahab et Babylonis scientibus me (Psal. LXXXVI, 4) ; id est, meretricis illius Rahab, et confusionis illius memor ero apud scientes me, vel inter ipsos; quia meretrix illa me agnovit, quem populus non agnovit. Inter illos ergo qui me sciverunt, commemorabitur Rahab, ut dignum fidei praemium adipiscatur. Unde et in Evangelio dictum advertimus: Meretrices et publicani praecedent vos in regno coelorum (Matth.", + "candidate_score": 0.648879, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_46_48", + "bdc_text": "Juli , s. unten [Nr. 241 ] S. 152 , Anm. 5. . Multa et mirabilia discimus quottidie experientia , quae Megander facillime vobiscum conferet , cum sit non minima pars iudicii nostri censorii . Adfert , quae nos contulimus , adfert leges Basilienses , Argentinenses , Constantienses , Ulmenses , Eslingenses , ut ex iis omnibus , quod patrię nostrę profuturum credideritis , congeratis .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_99", + "psc_text": "Inter gentes autem et Israel annumerari potest nequaquam expers divinae ejus justitiae; quia ipse Moyses dixit de Israel: Ecce populus sapiens, et disciplinae tenax, gens magna (Deut. IV, 6) . Et ut scias quia supra meritum nostrum Dei bonitas redundavit, Apostolus hunc propheticum locum interpretatus ait: Conclusit Deus omnia in incredulitate, ut omnium misereatur (Rom. XI, 32 et seq.) ; et subjunxit: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus! Quis enim cognovit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit: aut quis prior dedit illi, et retribuetur ei? Hunc autem locum praemittens Propheta ait: Sic omnes gentes ut stillicidium de urceo aestimatae sunt (Esai. XL, 15) , et reliqua, ut cognoscas intellectum istum cum interpretatione Apostolica convenire. 51. (Vers. 5.) Sed quid evidentius eo quod perituras naturas non videatur inducere, cum ipse subjecerit sanctus Propheta: Quoniam non resurgunt impii in judicio. Non", + "candidate_score": 0.648253, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_9", + "bdc_text": "Non minus enim latere volo apud me tuas in sacris cogitationes quam intima cordis mei secreta .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_841", + "psc_text": "tibi, ne fiat tibi verbum malum in corde tuo (Deut. XV, 9) ; et dicat Jesus: Quid cogitatis mala in cordibus vestris (Matth. IX, 4) ? Misit enim Deus Verbum suum, ut sanaret hominem, non ut perderet. Hoc Verbum medicina est, non poena. Hoc Verbum in corde tuo, et in ore sit tuo: hoc Verbum sit in occultis, ubi diabolus insidiatur: intret Verbum, exeat diabolus. Nam si irrepserit diabolus, Christus recedit; quomodo recessit a Juda postquam se diabolus in cor ejus immersit. Et tu ergo dic: Ab occultis meis munda me, Domine; ne diabolus insidietur in occultis, sicut leo in cubili suo. Quod si Christi occulta pie fideliterque servaveris, insidiandi diabolo locus esse non poterit. Ideoque in psalmo nono David de occultis scribens Domini sacramentis; quod est conversio peccatorum, vocatio gentium, Dei regnum, praeparatio cordis, 928 judicium pauperum, refectio inopum; ante de occultis pectoris tui atque secretis exterminandum adversarium dicit:", + "candidate_score": 0.645891, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_48_50", + "bdc_text": "Adfert , quae nos contulimus , adfert leges Basilienses , Argentinenses , Constantienses , Ulmenses , Eslingenses , ut ex iis omnibus , quod patrię nostrę profuturum credideritis , congeratis . Solus nunc domi sum . Franciscus Franz Kolb. balneatur .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_566", + "psc_text": "Ideo alii bene habent: In medio cordis; alii: In medio ventris; ut interioris hominis ventrem intelligas, qui in medio esse cordis accipitur: in quo naturalis legis praescripta servamus; quae non solum custoditur, sed etiam fit in cordibus nostris. Unde et scriptum est, quia non solum auditores legis justi sunt apud Deum; sed etiam factores legis justificabuntur (Rom. II, 13) . Sunt enim qui naturaliter ea quae legis sunt, faciunt; sicut gentes quae legem non audiunt et sibi lex sunt, qui cognita sibi legis praecepta conservant. Ergo quasi gentilis populi congregator, personam nostram suscepit hoc loco Christus; ut diceret facere se legem in medio cordis sui. Siquidem populus nationum legem quam non audivit, implevit; ut agnosceret Christum quem populus Judaeorum qui legem acceperat, non recepit, nec cognoscendum putavit; quia scriptum est: Agnovit bos possessorem suunt, et asinus praesepe domini sui: Israel autem me non cognovit (Esai. I, 3) . Hic ergo", + "candidate_score": 0.640479, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_35_37", + "bdc_text": "Is faciet , quicquid visum fuerit . Speramus etMiconium ad vos venturum , immo et VadianumAn der Besprechung in Zürich ( s. nächste Anm. )", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_326", + "psc_text": "videbo (Exod. III, 3) . Sicut enim Moyses animo et mente transivit materialia, et Deum vidit: ita et tu si transeas hinc, ad Dei gratiam vestigium tuae mentis attollens, videbis eum nihil esse qui in hac terra sibi potentissimus videbatur. Ideo animae tuae dicit, menti tuae dicit Deus Verbum: Ades huc a Libano, sponsa, ades huc a Libano: transibis et pertransibis (Cant. IV, 8) . Si transeas saecularia, pertransibis ad paradisum. Audi transeuntem, Memento mei, Domine, cum veneris in regnum tuum (Luc. XXIII, 42) . Audi iterum pertranseuntem: Amen, amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso (Ibid., 43) . 78. Quid est: Ecce non erat. In principio utique Verbum erat. Et qui Verbum videt, qui particeps Verbi est, utique et ipse est; quia Verbum Dei semper est, et sermo qui de ipso est, non est: Est et non; sed: Est; et manet in eo qui sequitur Deum. Qui autem", + "candidate_score": 0.635572, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_7", + "bdc_text": "eius , modo et illi nesciant , quid advehant .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_406", + "psc_text": "alibi habes: Non cognovi verbum nequam; et: Declinantes a me malignos non cognoscebam (Ps. C, 3 et 4) . Denique cum omnia noverit Christus, peccatum non cognovit; cognoscit enim quae sua sunt, id est, quae virtutum sunt, non quae flagitiorum. Ideoque Scriptura tibi dicit: Cognovit Dominus qui sunt ipsius (II Tim. II, 19) . Iniquis autem dicit: Discedite a me, quia non novi vos (Luc. XIII, 27) . Et per Hieremiam locutus est dicens: Sicut agnus ductus sum ad immolandum, et nescivi (Jerem. XI, 19) . Quomodo nesciebat quod futurum ante praedixerat? Sed nescivi, inquit, cogitationes eorum, malitiam eorum. Nolo scire quae sanguinis sunt. Denique non congregabo conventicula eorum de sanguinibus (Ps. XV, 4) ; et: Deleo iniquitates eorum, et memor non sum (Esai., XLIII, 25) . Nolo scire quae remissurus adveni. Non cognovi ligna quae ardeant, nec quae in acervo lignorum sunt posita, vel stipulam, vel fenum, ut citius", + "candidate_score": 0.635242, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_45_47", + "bdc_text": "Die Hauptverhandlung folgte am 15 . Juli , s. unten [Nr. 241 ] S. 152 , Anm. 5. . Multa et mirabilia discimus quottidie experientia , quae Megander facillime vobiscum conferet , cum sit non minima pars iudicii nostri censorii .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_312", + "psc_text": "judicium Dei, et semper illud ante oculos habeas; ut peccato locum nullum relinquas, et noveris quod delicti pretium supplicii retributione solvetur. Ipse enim hoc in nonagesimo interpretatus est psalmo dicens: Non timebis a timore nocturno, et a sagitta volante per diem, a negotio perambulante in tenebris, ab occursu et daemonio meridiano. Cadent a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis, ad te autem non appropinquabit. Verumtamen oculis tuis considerabis, et retributionem peccatorum videbis (Ps. XC, 5 et seq.) . Justus enim cum 810 loquitur judicium Dei, vel cum loquitur ipse quae justa sunt, et veri plena judicii, non cum iracundia loquitur, non ex animi moerentis afflictione, non ex dolore, non ex aliqua passione; sed loquitur ex veritate, loquitur ex aequitate, ut non propendat affectu, sed quae loquitur, vero pendat examine: judicat enim quae dicenda sint, vel non promenda. Cui simile est illud: Labia sapientium alligata sunt sensu (Prov.", + "candidate_score": 0.634669, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_42", + "bdc_text": "Utinam in casibus matrimonialibus idem ritus eedemque leges servari possent in civitatibus nostrisZur Vorbesprechung zwischen den kirchlichen und politischen Vertretern der reformierten Orte am 10 .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_528", + "psc_text": "quod solutum in terra fuerit, solutum erit in coelo. Propheta enim et praedicator Ecclesiae congregandae, evangelico spiritu indulgentias Domini praevidebat; et praecipienda apostolis ei Dominus revelabat; immo haec erat vetus sententia, ut qui se ligasset in terris, vinctus migraret a corpore. Ideo Dominus, quod ante erat judicii sui, dedit apostolis peccata remittendi aequitate solvenda; ne cito solvenda, diu ligata manerent. Denique audi dicentem: Tibi dabo claves regni coelorum; et quodcumque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelo: et quodcumque solveris super terram, erit solutum et in coelo (Matth. XVI, 19) . Tibi, inquit, dabo claves regni coelorum, ut et solvas et liges. Hoc Novatianus non audivit, sed Ecclesia Dei audivit; ideo ille in lapsu, nos in remissione: ille in impoenitentia, nos in gratia. Quod Petro dicitur, apostolis dicitur. Non potestatem usurpamus, sed servimus imperio; ne postea cum venerit Dominus, et ligatos invenerit quos oportuit solvi, commoveatur adversus dispensatorem, qui", + "candidate_score": 0.630537, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_17", + "bdc_text": "«Scharfes und Mildes» , bzw. «sämtliche Mittel» anwenden , s. Adagia , 3 , 6 , 25 ( LB II 855) . , ut singula videam .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_171", + "psc_text": "tamquam medicamentum nostris pectoribus affixit (I Pet. III, 11); atque iste qui nobis hodierna lectione propositus est. Nam isti prae caeteris ethici reperiuntur: sed iste diffusior, qui trigesimus sextus 778 inscribitur. Nam, etsi ille praedulcis et lucidus est, iste tamen dulcior; quoniam ille me docuit cohibere linguam a malo, iste desinere ab ira, indignationem relinquere. Ille praecepit sine dolo loqui, iste instituit esse mansuetum, qui praemia mansuetudinis demonstravit. Quae majora fomenta sunt cordis humani, quam mansuetudo atque simplicitas: quibus et dolor omnis acceptae levatur injuriae, et labes criminis omnis excluditur? 3. Ad haec igitur manum medicamenta mittamus, ut vulnera nostra curemus; ne si velimus dicere quod alios curare possimus, dicatur nobis: Medice, cura te ipsum (Luc. IV, 23) . Ergo quod etiam non medicis, sed vulgo quoque solet esse commune; ut medicinam pauci profiteantur, plurimi tamen remedia ejus aliqua scire se dicant: vel quod medicorum pueri faciunt nos quoque alieno", + "candidate_score": 0.626639, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_11", + "bdc_text": "Obsecro igitur , ne me hoc ingenti gaudio prives .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_61", + "psc_text": "cum castigaris dilige; quia ideo castigaris, ut recipiaris. Nam quid grande est, si tunc diligas Dominum Deum tuum, cum tibi abundant omnia, cum frueris optatis, cum honoribus, facultatibus, liberis gaudes. Et homini, a quo acceperimus beneficium, gratiam referre consuevimus. Denique cum laudaretur Job judicio coelesti, hoc retulit diabolus (Job, I, 10 et 11): Minime mirum si gratus esset Deo, cui tanta suppeteret affluentia prosperorum; sed tunc probandum, si illa amittat universa, et pii cultoris praestet officium. Haec 753 igitur prima virtus, ut non frangaris adversis, non extollaris secundis. Id te Lex docet, ut in afflictione non relaxes intentionem, nec desperationem induas; victor non dicas: Virtus mea et fortitudo mea haec tribuit mihi (Deut. VIII, 17) ; sed omnia noveris divinae misericordiae deputanda. 32. Clamat Esaias: Non confundetur qui in angustia est usque in tempus (Esai. VIII, 22) . Hoc primum bibe (Esai. IX, 1) . Quid est, hoc primum bibe?", + "candidate_score": 0.620475, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_11", + "bdc_text": "Obsecro igitur , ne me hoc ingenti gaudio prives .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_881", + "psc_text": "magnus et laudabilis est? Ille quidem ubique magnus et potens est; sed angusta mens non capit magnitudinem divinae ejus potestatis et gratiae. Quanto autem magis appropinquat Deo nostra cognitio, tanto praecellentior ejus nobis videtur esse majestas. Denique Thomas qui ante dicebat: Nisi videro in manibus ejus fixuras clavorum, et mittam manum meam in latus ejus, non credam (Joan. XX, 25) ; ubi misit digitum suum, et evidentia resurrectionis cognovit indicia, admirans intra se Dei gratiam: Dominus, inquit, meus et Deus meus (Ibid., 28) . Tunc ergo plenissime divinitatem ejus dominationemque confessus est, ubi eum resurrexisse non dubitavit ab inferis. Denique in Sion hymnus Deum decet, et votum ei solvitur in Hierusalem. Quid igitur mirum si in civitate coelesti, et in illo superno et aethereo loco potentia ejus vehementius praedicatur? 4. (Vers. 3.) Addidit: Dilatans exsultationem universae terrae. Et vere magnus dicitur, qui istius terrae in qua ante intolerabilium peccatorum germina", + "candidate_score": 0.610216, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_44_46", + "bdc_text": "Köhler , Ehegericht I 419-427 . Die Hauptverhandlung folgte am 15 . Juli , s. unten [Nr. 241 ] S. 152 , Anm. 5. .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_57", + "psc_text": "quae ego praecipio tibi hodie, in corde tuo, et in anima tua: et demonstrabis ea filiis tuis, et loqueris eis sedens in domo, et ambulans in itinere, et 752 in quiete, et in vigilia. Et alligabis ea in signum in manu tua, et erunt monilia ante oculos tuos: et scribes ea super limina in domiciliis tuis et in januis tuis (Ibid., 5-9) . Et infra: Et nunc, Israel, quid abs te postulat Dominus Deus tuus, nisi ut diligas Dominum Deum tuum, et ambules in omnibus viis ejus (Deut. X, 12) ? Sapientia quoque dicit: Concupiscite ergo sermones meos, diligite illos, habebitis disciplinam (Sap. VI, 12) . Clara est, et quae numquam marcescat sapientia, et facile videtur ab iis qui diligunt illam, et invenitur ab iis qui quaerunt illam. Legitime ergo docemur a sancto Propheta voluntatem in Lege habere, meditationem secundum Legem. Voluntas in Lege non solum in studio, sed etiam", + "candidate_score": 0.609986, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_11", + "bdc_text": "Obsecro igitur , ne me hoc ingenti gaudio prives .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_569", + "psc_text": "tibi, Domine, in Ecclesia magna: in populo gravi laudabo te (Psal. XXXIV, 18) . Ibi ergo Ecclesia magna, ubi populus gravis; hoc est, non inquietus et mobilis, qui sedit manducare et bibere, et surrexit ludere. Gravis populus est qui fidem Deo suo servat, et qui non aliqua levitate mutetur: neque nutet et fluctuet, sed charitate sit fundatus in Christo; ut possit dicere: Confido enim, quia neque mors, neque gladius, neque tribulatio separare me possit a charitate Dei, quae est in Christo Jesu (Rom. VIII, 35 et seq.). 24. Qui autem praedicat in Ecclesia magna, non abscondit justitiam Dei in corde suo; sed exaltat viribus vocem suam, annuntians Christum. Non timet eum coram populo praedicare, non erubescit crucem ejus; sed gloriatur in illa Domini passione. Non sequitur litteram Legis; sed eruit profunda mysteria, quibus revelet Domini Jesu gloriam: quem Lex significavit esse venturum ad Ecclesiam, 868 quae magna est congreganda. Justitia", + "candidate_score": 0.608679, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf009", + "work_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex", + "max_score": 0.689819, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3_5", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers .", + "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_6", + "psc_text": "I 41 [14,38 von Arnim]). Seine Absicht war es offenbar, grundlegende Fragen zum Verständnis des Psalters in kurzer Form abzuhandeln. Ähnlich schloss er das Prooemium der neununddreißigsten Jeremia-Homilie: τοῦτό μοι τὸ προοίμιον εἴρηται καθολικῶς χρήσιμον εἶναι δυνάμενον εἰς ὅλην τὴν γραφήν. Hom. in Jer. XXXIX Fr. 2(2,25f. Nautin). Dort agiert er freilich eher appellativ und weniger, wie hier, informativ. Doch konnte er auch Informationen, die verschiedene Daten enthalten, als καθολικά bezeichnen.Vgl. Cels. I 37 (88,13f. Koetschau): τὰ καθολικὰ περὶ μελλόντων. Der von Achelis gebotene Text wird mit einer kommentartechnischen Bemerkung eröffnet, die in vorliegender Edition zu tilgen war: καὶ οὗτος μὲν τῆς βίβλου ὁ σκοπὸς καὶ τὸ χρήσιμον, ἡ δὲ αἰτία τῆς ἐπιγραφῆς αὕτη. Dass der Satz nicht ursprünglich ist, deutet der Hauptzeuge, der Baroccianus 235 (Ba), zwar an, aber nicht mit der wünschenswerten Klarheit, wenn er die Zuweisung ωρ ans Ende dieses Satzes, eine Zeile über dem eigentlichen Textbeginn,", + "candidate_score": 0.689819, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_4_6", + "bdc_text": "vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers . Certum itaque habes nuncium , Megandrum et famulum Unbekannt .", + "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_6", + "psc_text": "I 41 [14,38 von Arnim]). Seine Absicht war es offenbar, grundlegende Fragen zum Verständnis des Psalters in kurzer Form abzuhandeln. Ähnlich schloss er das Prooemium der neununddreißigsten Jeremia-Homilie: τοῦτό μοι τὸ προοίμιον εἴρηται καθολικῶς χρήσιμον εἶναι δυνάμενον εἰς ὅλην τὴν γραφήν. Hom. in Jer. XXXIX Fr. 2(2,25f. Nautin). Dort agiert er freilich eher appellativ und weniger, wie hier, informativ. Doch konnte er auch Informationen, die verschiedene Daten enthalten, als καθολικά bezeichnen.Vgl. Cels. I 37 (88,13f. Koetschau): τὰ καθολικὰ περὶ μελλόντων. Der von Achelis gebotene Text wird mit einer kommentartechnischen Bemerkung eröffnet, die in vorliegender Edition zu tilgen war: καὶ οὗτος μὲν τῆς βίβλου ὁ σκοπὸς καὶ τὸ χρήσιμον, ἡ δὲ αἰτία τῆς ἐπιγραφῆς αὕτη. Dass der Satz nicht ursprünglich ist, deutet der Hauptzeuge, der Baroccianus 235 (Ba), zwar an, aber nicht mit der wünschenswerten Klarheit, wenn er die Zuweisung ωρ ans Ende dieses Satzes, eine Zeile über dem eigentlichen Textbeginn,", + "candidate_score": 0.684545, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_4_6", + "bdc_text": "vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers . Certum itaque habes nuncium , Megandrum et famulum Unbekannt .", + "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_5", + "psc_text": "διήγησις περὶ τῶν ψαλμῶν,Riva, Introduzione, 355. doch wird man sie ebenso wenig für ursprünglich halten. Origenes gibt indessen selbst mit einer abschließenden Bemerkung einen Hinweis auf seine Intention und auf Charakter und Zweck der Schrift. In der Formulierung καὶ ταῦτα εἰρήσθω ἡμῖν καθολικὰ δουλεύουσι τοῖς σημαινομένοις τῆς ἑρμηνείας τῶν ἑβδομήκοντα glaube ich genügend Grund für eine Betitelung finden zu dürfen, selbstverständlich ohne behaupten zu wollen, Origenes selbst habe mit seiner Bemerkung einen Werktitel ausgesprochen, auch wenn ihm ein Titel καθολικά aus stoischer Tradition bekannt gewesen sein dürfte.Vgl. das Werkverzeichnis zu Zenon aus Diogenes Laërtius (De Zenonis vita, moribus scriptis SVF I 41 [14,38 von Arnim]). Seine Absicht war es offenbar, grundlegende Fragen zum Verständnis des Psalters in kurzer Form abzuhandeln. Ähnlich schloss er das Prooemium der neununddreißigsten Jeremia-Homilie: τοῦτό μοι τὸ προοίμιον εἴρηται καθολικῶς χρήσιμον εἶναι δυνάμενον εἰς ὅλην τὴν γραφήν. Hom. in Jer. XXXIX Fr. 2(2,25f. Nautin). Dort agiert", + "candidate_score": 0.679535, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_4_6", + "bdc_text": "vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers . Certum itaque habes nuncium , Megandrum et famulum Unbekannt .", + "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_8", + "psc_text": "ἐπιγραφῆς sind drei Topoi der Einleitung genannt, wie sie in frühbyzantinischer Zeit für Kommentarwerke festgelegt waren.Zur Topik paganer Kommentareinleitungen vgl. Neuschäfer, Origenes als Philologe, 57–67. Die Reihenfolge entspricht am deutlichsten dem Schema bei Ioannes Philoponus im Kategorienkommentar; der ganze Satz könnte genausogut bei ihm stehen.Vgl. Johannes Philoponus, In cat. 8,23–27 (Busse): εἴπωμεν δὲ καὶ περὶ τοῦ προκειμένου τῶν Κατηγοριῶν βιβλίου τίς τε ὁ σκοπὸς καὶ τὸ χρήσιμον καὶ ἡ αἰτία τῆς ἐπιγραφῆς καὶ ἡ τάξις τῆς ἀναγνώσεως καὶ εἰ γνήσιον τοῦ φιλοσόφου τὸ παρὸν βιβλίον καὶ ἡ εἰς τὰ κεφάλαια διαίρεσις· ταῦτα γάρ, ὡς εἴρηται (vgl. ebd. 7,1–3), δεῖ προλέγειν ἑκάστης ἀριστοτελικῆς πραγματείας. Die handschriftliche Überlieferung erlaubt es allerdings nicht, den Satz bei Achelis als Beleg für eine Verwendung des Prolog-Schemas schon bei Origenes anzuführen, wie dies Neuschäfer unternommen hat.Vgl. Neuschäfer, Origenes als Philologe, 365. Der Syrer, der materiell älteste Zeuge, kennt den Satz nicht. Es ist wahrscheinlich, dass ein", + "candidate_score": 0.67089, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_40", + "bdc_text": "ABaslerRef VI 290 und unten S. 151 , 2 ) , von St .", + "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_24", + "psc_text": "…(= 1,10: τοῦ Σολομῶν) am Rand die Namensvariante ܕܫܠܝܡܘܢ vermerkt (5va, dritte Zeile von unten). Handschriftliche Überlieferung im Überblick 1,1 Ἐπειδὴ...6,5 ἄνωθεν: Ba fol. 6r–8r: ὠρ 1,4 -στόλων βίβλος...6,5 ἄνωθεν: Bb fol. 1ra–2rb: --- 1,1 Ἐπειδὴ...2,11 νενομισμένοι: O fol. 4rv: Ωριγʹ Wc Foliierung unkenntlich, teils zerstört Xc fol. 1r: anonym Xd Foliierung unkenntlich, teils zerstört Syr = Ambrosianus syr. C 313 inf., fol. 5vab: ܕܐܘܪܘܓܢܝܣ ܫܪܒܐ ܕܡܛܠ ܡܙܡܘܪ̈ܐ 3,1 Διὰ...3,11 γένει: Za fol. 19rv: anonym 3,1 Διὰ...5,13 αὐτοῦ: Xe fol. 8rv: ὡριγένου περὶ τῶν ρνʹ ψαλμῶν 3,1 Διὰ...5,18 ψαλμῶν: Ο fol. 4v–5r: anonym 3,1 Διὰ...6,5 ἄνωθεν: Syr fol. 5vb–6rb: anonym 6,1 Εἰκὸς...6,5 ἄνωθεν: Za fol. 19v: anonym 6,1 Εἰκὸς...8,5 ἀεί: Ο fol. 5v–6r: γε (= ?) 6,6 Ὄργανον...8,5 ἀεί: Ba fol. 8r–9v: ὠρ B b fol. 2va–3rb: ωρ Ba + Bb = B <Ὠριγένους καθολικὰ εἰς τοὺς ψαλμούς> Ἐπειδὴ πλεῖστοι τῶν ἐξ ἐθνῶν εἰς Χριστὸν πεπιστευκότων οἴονται τὴν βίβλον ταύτην", + "candidate_score": 0.665645, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_2_4", + "bdc_text": "exhilararunt tuique me iamdudum certum nunc certiorem reddiderunt : Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_37", + "psc_text": "ψαλμοῦ, ὅτε προαγούσης πράξεως ἀγαθῆς κατὰ τὸ εἰρημένον· ἐπεθύμησας σοφίαν, διατήρησον ἐντολάς, καὶ κύριος χορηγήσει σοι αὐτήν, συνίεμεν κριθέντες ἄξιοι ὑπὸ θεοῦ τῆς ἀληθείας τὰ τέως ἡμῖν ἀποκεκρυμμένα· ψαλμὸς δὲ ᾠδῆς, ὅτε τεθεωρηκότες τῆς γνώσεως σαφηνιζούσης τινὰ τῶν κεκρυμμένων ἠθικῶν, πρότερον ἐπὶ τὸ πράττειν γινόμεθα συνιέντες καὶ ὃ πρακτέον καὶ ὅτε πρακτέον καὶ ὡς πρακτέον. Καὶ τάχα διὰ τοῦτο αἱ πρῶται ἐπιγραφαὶ οὐδαμῶς περιέχουσι τὰς καθ’ αὑτὰς ᾠδάς, ἀλλὰ μόνον ψαλμὸν ἢ μόνους ψαλμούς· οὐ γὰρ ἀπὸ θεωρίας ἄρχεται ὁ ἅγιος, ἀλλ’ ἁπλούστερον πιστεύσας κατὰ ὀρθοδοξίαν ταῖς πραττομέναις πράξεσιν ἑαυτὸν ἐπιδίδωσιν. διὰ τοῦτο ἐπὶ τέλει πολλαὶ ᾠδαὶ καὶ ὅπου ἀναβαθμοί, οὐδαμοῦ ψαλμὸς οὔτε καθ’ αὑτὸν οὔτε μετά τινος ἐπιπλοκῆς, ἀλλὰ πάντα ᾠδαὶ καθ’ αὑτάς. ἐν γὰρ ταῖς ἀναβάσεσιν πρὸς οὐδενὶ οἱ ἅγιοι ἔσονται ἢ πρὸς μόνῳ τῷ θεωρεῖν. καὶ ταῦτα εἰρήσθω ἡμῖν καθολικὰ δουλεύουσι τοῖς σημαινομένοις τῆς ἑρμηνείας τῶν Ἑβδομήκοντα. Ἐπεὶ δὲ εὕρομεν παρὰ τοῖς Ἑβδομήκοντα καὶ Θεοδοτίωνι καὶ Συμμάχῳ", + "candidate_score": 0.662576, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_41", + "bdc_text": "Gallen Franziskus Studer ( s. unten S. 143 , 2-4 ). .", + "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_20", + "psc_text": "Verfügung stehenden Film weitenteils verdorben ist, so dass ich mich vielfach mit den Angaben bei Achelis begnügen musste. Im Parisinus 143 ist die Sammlung der Prologe durchgehend am Rand von mehreren späteren Händen mit kurzen Angaben der Themen versehen, zum Text der Catholica mit folgenden: zu 1,4: psalmorum auctores varii zu 2,1: περὶ τῶν ἀνεπιγράφων zu 3,1: cur psalmi 150 zu 4,4: (nicht entziffert) zu 4,17: ἀναβαθμῶν ᾠδαί zu 5,2: ordo historicus in psalmis haud servans zu 6,1: ὄργανον ψαλτήριον νάβλα zu 7,1: ψαλμός, ᾠδή, ψαλμὸς ᾠδῆς, ᾠδὴ ψαλμοῦ zu 8,1: διάψαλμα Aus den Catholica in psalmos ist der einzige bislang bekannt gewordene syrische Origenes genommen.Vgl. Stewart, Evagrius beyond Byzantium, 232. Das Exzerpt ist in den Prolog-Sammlungen zum Psalter in der Syrohexapla und in der Peschitta erhalten, sowie in einer Sammlung von Abhandlungen zum Psalter ohne einen Psalmtext im Vaticanus syr. 135.Zur syrischen Überlieferung s. Stewart, Psalms and Prayer, 45–55.", + "candidate_score": 0.659857, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_56", + "bdc_text": "Insta , ne cęptum opusDie ersten zwei Bände von Pellikans Kommentarwer k zum Alten Testament erschienen 1532 und 1533 , s. oben [Nr. 174 ] S. 37 , Anm. 13 . deserat , sed pergat ea fęlicitate qua hactenus .", + "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_8", + "psc_text": "ἐπιγραφῆς sind drei Topoi der Einleitung genannt, wie sie in frühbyzantinischer Zeit für Kommentarwerke festgelegt waren.Zur Topik paganer Kommentareinleitungen vgl. Neuschäfer, Origenes als Philologe, 57–67. Die Reihenfolge entspricht am deutlichsten dem Schema bei Ioannes Philoponus im Kategorienkommentar; der ganze Satz könnte genausogut bei ihm stehen.Vgl. Johannes Philoponus, In cat. 8,23–27 (Busse): εἴπωμεν δὲ καὶ περὶ τοῦ προκειμένου τῶν Κατηγοριῶν βιβλίου τίς τε ὁ σκοπὸς καὶ τὸ χρήσιμον καὶ ἡ αἰτία τῆς ἐπιγραφῆς καὶ ἡ τάξις τῆς ἀναγνώσεως καὶ εἰ γνήσιον τοῦ φιλοσόφου τὸ παρὸν βιβλίον καὶ ἡ εἰς τὰ κεφάλαια διαίρεσις· ταῦτα γάρ, ὡς εἴρηται (vgl. ebd. 7,1–3), δεῖ προλέγειν ἑκάστης ἀριστοτελικῆς πραγματείας. Die handschriftliche Überlieferung erlaubt es allerdings nicht, den Satz bei Achelis als Beleg für eine Verwendung des Prolog-Schemas schon bei Origenes anzuführen, wie dies Neuschäfer unternommen hat.Vgl. Neuschäfer, Origenes als Philologe, 365. Der Syrer, der materiell älteste Zeuge, kennt den Satz nicht. Es ist wahrscheinlich, dass ein", + "candidate_score": 0.648489, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_29_31", + "bdc_text": "Z IX 296. 315 ; Basel , Matrikel I 302 ; Georges Gloor , Die mittelalterliche Brugger Geistlichkeit , in :", + "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_7", + "psc_text": "μὲν τῆς βίβλου ὁ σκοπὸς καὶ τὸ χρήσιμον, ἡ δὲ αἰτία τῆς ἐπιγραφῆς αὕτη. Dass der Satz nicht ursprünglich ist, deutet der Hauptzeuge, der Baroccianus 235 (Ba), zwar an, aber nicht mit der wünschenswerten Klarheit, wenn er die Zuweisung ωρ ans Ende dieses Satzes, eine Zeile über dem eigentlichen Textbeginn, setzt. Die auffällige Plazierung der Zuweisung kann für eine Nachlässigkeit des Schreibers gehalten und somit als Indiz für den sekundären Charakter beiseite geschoben werden.Vgl. Heine, Some Suggestions, 63; s. auch unten, Abb. 1. Die Unechtheit lässt sich jedoch mit wenigen Überlegungen erweisen: Mit den Termini σκοπός, χρήσιμον und αἰτία τῆς ἐπιγραφῆς sind drei Topoi der Einleitung genannt, wie sie in frühbyzantinischer Zeit für Kommentarwerke festgelegt waren.Zur Topik paganer Kommentareinleitungen vgl. Neuschäfer, Origenes als Philologe, 57–67. Die Reihenfolge entspricht am deutlichsten dem Schema bei Ioannes Philoponus im Kategorienkommentar; der ganze Satz könnte genausogut bei ihm stehen.Vgl. Johannes Philoponus, In cat. 8,23–27", + "candidate_score": 0.626545, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_29_31", + "bdc_text": "Z IX 296. 315 ; Basel , Matrikel I 302 ; Georges Gloor , Die mittelalterliche Brugger Geistlichkeit , in :", + "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_1", + "psc_text": "als Grundlage für seine kritischen Studien.Achelis, Hippolytstudien = Texte und Untersuchungen Neue Folge I 4 (Leipzig 1897). Verantwortlich für die Zuweisung an Hippolyt war Simeon de Magistris. Er erstellte in der zweiten Appendix zu den Acta marty rum ad Ostia TiberinaSimeon de Magistris, Acta martyrum ad Ostia Tiberina sub Claudio Gothico, Rom 1795, 439–448. aus den Codices Casanatensis 1908 (Xd) und Vaticanus 1789 (Bb)De Magistris, Acta martyrum, 435. einen zusammenhängenden Text, den er in neun Abschnitte gliederte und der gegenüber der von Achelis gebotenen „unechten griechischen Einleitung“ weniger umfangreich ist. Paul de Lagarde übernahm diese Edition in seine Sammlung des griechischen Hippolyt unter der Nummer 125,Paul Anton de Lagarde, Hippolyti Romani quae feruntur omnia graece, Leipzig 1858, 187–194. nachdem sie kurz zuvor auch Jacques Paul Migne in seine Hippolyt-Ausgabe eingegliedert hatte.Jacques Paul Migne, Patrologiae cursus completus. Series graeca X, Petit-Montrouge 1857, 711–721. Erst Jean-Baptiste Pitra gab in seiner EditionJoannes Baptista", + "candidate_score": 0.623061, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_29_31", + "bdc_text": "Z IX 296. 315 ; Basel , Matrikel I 302 ; Georges Gloor , Die mittelalterliche Brugger Geistlichkeit , in :", + "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_8", + "psc_text": "ἐπιγραφῆς sind drei Topoi der Einleitung genannt, wie sie in frühbyzantinischer Zeit für Kommentarwerke festgelegt waren.Zur Topik paganer Kommentareinleitungen vgl. Neuschäfer, Origenes als Philologe, 57–67. Die Reihenfolge entspricht am deutlichsten dem Schema bei Ioannes Philoponus im Kategorienkommentar; der ganze Satz könnte genausogut bei ihm stehen.Vgl. Johannes Philoponus, In cat. 8,23–27 (Busse): εἴπωμεν δὲ καὶ περὶ τοῦ προκειμένου τῶν Κατηγοριῶν βιβλίου τίς τε ὁ σκοπὸς καὶ τὸ χρήσιμον καὶ ἡ αἰτία τῆς ἐπιγραφῆς καὶ ἡ τάξις τῆς ἀναγνώσεως καὶ εἰ γνήσιον τοῦ φιλοσόφου τὸ παρὸν βιβλίον καὶ ἡ εἰς τὰ κεφάλαια διαίρεσις· ταῦτα γάρ, ὡς εἴρηται (vgl. ebd. 7,1–3), δεῖ προλέγειν ἑκάστης ἀριστοτελικῆς πραγματείας. Die handschriftliche Überlieferung erlaubt es allerdings nicht, den Satz bei Achelis als Beleg für eine Verwendung des Prolog-Schemas schon bei Origenes anzuführen, wie dies Neuschäfer unternommen hat.Vgl. Neuschäfer, Origenes als Philologe, 365. Der Syrer, der materiell älteste Zeuge, kennt den Satz nicht. Es ist wahrscheinlich, dass ein", + "candidate_score": 0.622958, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_29_31", + "bdc_text": "Z IX 296. 315 ; Basel , Matrikel I 302 ; Georges Gloor , Die mittelalterliche Brugger Geistlichkeit , in :", + "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_10", + "psc_text": "χρήσιμον des Psalmbuchs angibt. Tatsächlich ist das auch die Auffassung im Baroccianus 235: Mit καὶ οὗτος μὲν τῆς βίβλου ὁ σκοπὸς καὶ τὸ χρήσιμον schließt das Exzerpt aus Euseb, mit ἡ δὲ αἰτία τῆς ἐπιγραφῆς αὕτη wird der Text aus Origenes eröffnet; erst in einer späteren Phase der Überlieferung wurden beide Teile zur Einleitung des Origenestextes zusammengezogen. Man kann natürlich nicht annehmen, dass die Satzteile mit den Exzerpten aus verschiedenen Autoren ursprünglich verbunden waren. In dieser Psalmeneinleitung war es also ein späterer Gelehrter, der das eusebische und origeneische Einleitungsmaterial in einer schulmäßigen Form zusammenstellen wollte. Neuschäfer muss selbst zugeben, dass Origenes ein „außergewöhnlich früher Zeuge für topisch festgelegte Einleitungen“ wäre.Vgl. Neuschäfer, Origenes als Philologe, 58. Die Abfassungszeit der Catholica ist kaum zu bestimmen. Zur relativen Chronologie könnte man immerhin vermuten, dass sie nach der in De psalmis Moysis berichteten Debatte mit dem Patriarchen Iullus entstanden sind. Darauf deutet das im", + "candidate_score": 0.621482, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_39_41", + "bdc_text": "Von Basel kamen Konrad Schnitt und Wolfgang Wissenburg ( s . ABaslerRef VI 290 und unten S. 151 , 2 ) , von St . Gallen Franziskus Studer ( s. unten S. 143 , 2-4 ). .", + "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_24", + "psc_text": "…(= 1,10: τοῦ Σολομῶν) am Rand die Namensvariante ܕܫܠܝܡܘܢ vermerkt (5va, dritte Zeile von unten). Handschriftliche Überlieferung im Überblick 1,1 Ἐπειδὴ...6,5 ἄνωθεν: Ba fol. 6r–8r: ὠρ 1,4 -στόλων βίβλος...6,5 ἄνωθεν: Bb fol. 1ra–2rb: --- 1,1 Ἐπειδὴ...2,11 νενομισμένοι: O fol. 4rv: Ωριγʹ Wc Foliierung unkenntlich, teils zerstört Xc fol. 1r: anonym Xd Foliierung unkenntlich, teils zerstört Syr = Ambrosianus syr. C 313 inf., fol. 5vab: ܕܐܘܪܘܓܢܝܣ ܫܪܒܐ ܕܡܛܠ ܡܙܡܘܪ̈ܐ 3,1 Διὰ...3,11 γένει: Za fol. 19rv: anonym 3,1 Διὰ...5,13 αὐτοῦ: Xe fol. 8rv: ὡριγένου περὶ τῶν ρνʹ ψαλμῶν 3,1 Διὰ...5,18 ψαλμῶν: Ο fol. 4v–5r: anonym 3,1 Διὰ...6,5 ἄνωθεν: Syr fol. 5vb–6rb: anonym 6,1 Εἰκὸς...6,5 ἄνωθεν: Za fol. 19v: anonym 6,1 Εἰκὸς...8,5 ἀεί: Ο fol. 5v–6r: γε (= ?) 6,6 Ὄργανον...8,5 ἀεί: Ba fol. 8r–9v: ὠρ B b fol. 2va–3rb: ωρ Ba + Bb = B <Ὠριγένους καθολικὰ εἰς τοὺς ψαλμούς> Ἐπειδὴ πλεῖστοι τῶν ἐξ ἐθνῶν εἰς Χριστὸν πεπιστευκότων οἴονται τὴν βίβλον ταύτην", + "candidate_score": 0.62046, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf037", + "work_id": "022_Gennadius-Massiliensis_Vita-I-S.-Hieronymi", + "max_score": 0.688912, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3_5", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers .", + "psc_chunk_id": "022_Gennadius-Massiliensis_Vita-I-S.-Hieronymi_window_18", + "psc_text": "Canone continentur, ex veteri Testamento, vera Editione in linguam Latinam vertit, eaque omnia commentatus est. Danielem quoque Chaldaico sermone locutum Romano stylo descripsit. Psalterium videlicet quod a Soffronio postulatus Hieronymus ex Hebraeo Canone Latina modulatione canendum, verbum ad verbum exposuit, eumque breviter disseruit et enchiridionem appellavit. Duos libros Salomonis explanavit: Cantica vero Canticorum ex Origenis interpretatione: sicut et de Spiritu Sancto Didymi videntis librum in Latinam transtulit linguam. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum; quodque compendiosa potius quam fastidiosa explanatione studiosis lectoribus interpretatus est. Sexdecim quoque Prophetarum volumina seu vaticinia a nullo quandoque Romanorum vel meminisse vel scribere inchoasse reperta, disseruit quatuor et septuaginta libris editos Commentatus est. Plerasque praeterea Pauli Epistolas, et Joannis revelationem disseruit. Inter has itaque numerosas operis sui paginas, suis ( al. universis ) universas praefationibus praenotatas, quinque et centum triginta Virorum Illustrium Ecclesiasticos scriptores a passione Christi usque ad quartum decimum Theodosii Imperatoris", + "candidate_score": 0.688912, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_2_4", + "bdc_text": "exhilararunt tuique me iamdudum certum nunc certiorem reddiderunt : Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Gennadius-Massiliensis_Vita-I-S.-Hieronymi_window_18", + "psc_text": "Canone continentur, ex veteri Testamento, vera Editione in linguam Latinam vertit, eaque omnia commentatus est. Danielem quoque Chaldaico sermone locutum Romano stylo descripsit. Psalterium videlicet quod a Soffronio postulatus Hieronymus ex Hebraeo Canone Latina modulatione canendum, verbum ad verbum exposuit, eumque breviter disseruit et enchiridionem appellavit. Duos libros Salomonis explanavit: Cantica vero Canticorum ex Origenis interpretatione: sicut et de Spiritu Sancto Didymi videntis librum in Latinam transtulit linguam. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum; quodque compendiosa potius quam fastidiosa explanatione studiosis lectoribus interpretatus est. Sexdecim quoque Prophetarum volumina seu vaticinia a nullo quandoque Romanorum vel meminisse vel scribere inchoasse reperta, disseruit quatuor et septuaginta libris editos Commentatus est. Plerasque praeterea Pauli Epistolas, et Joannis revelationem disseruit. Inter has itaque numerosas operis sui paginas, suis ( al. universis ) universas praefationibus praenotatas, quinque et centum triginta Virorum Illustrium Ecclesiasticos scriptores a passione Christi usque ad quartum decimum Theodosii Imperatoris", + "candidate_score": 0.661592, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ;", + "psc_chunk_id": "022_Gennadius-Massiliensis_Vita-I-S.-Hieronymi_window_18", + "psc_text": "Canone continentur, ex veteri Testamento, vera Editione in linguam Latinam vertit, eaque omnia commentatus est. Danielem quoque Chaldaico sermone locutum Romano stylo descripsit. Psalterium videlicet quod a Soffronio postulatus Hieronymus ex Hebraeo Canone Latina modulatione canendum, verbum ad verbum exposuit, eumque breviter disseruit et enchiridionem appellavit. Duos libros Salomonis explanavit: Cantica vero Canticorum ex Origenis interpretatione: sicut et de Spiritu Sancto Didymi videntis librum in Latinam transtulit linguam. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum; quodque compendiosa potius quam fastidiosa explanatione studiosis lectoribus interpretatus est. Sexdecim quoque Prophetarum volumina seu vaticinia a nullo quandoque Romanorum vel meminisse vel scribere inchoasse reperta, disseruit quatuor et septuaginta libris editos Commentatus est. Plerasque praeterea Pauli Epistolas, et Joannis revelationem disseruit. Inter has itaque numerosas operis sui paginas, suis ( al. universis ) universas praefationibus praenotatas, quinque et centum triginta Virorum Illustrium Ecclesiasticos scriptores a passione Christi usque ad quartum decimum Theodosii Imperatoris", + "candidate_score": 0.659901, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf009", + "work_id": "026_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-XXXIX-Homiliarum", + "max_score": 0.688503, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_4_6", + "bdc_text": "vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers . Certum itaque habes nuncium , Megandrum et famulum Unbekannt .", + "psc_chunk_id": "026_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-XXXIX-Homiliarum_window_2", + "psc_text": "praetermissum opus prius explevero, tunc videre poteritis, immo per vos Romana lingua cognoscet, quantum boni et ante nescierit, et scire nunc coeperit. Praeterea Commentarios viri eloquentissimi Hilarii et beati martyris Victorini, quos in Matthaeum diverso sermone, sed una gratia spiritus ediderunt, post paucos dies ad vos mittere disposui; ne ignoretis quantum nostris quoque hominibus sanctarum Scripturarum quondam studium fuerit. INCIPIUNT XXXIX HOMILIAE IN LUCAM DICTAE IN DIEBUS DOMINICIS. HOMILIA I. In prooemium Lucae usque ad eum locum ubi ait: Scribere tibi, optime Theophile. Sicut olim in populo Judaeorum multi prophetiam pollicebantur, et quidam erant pseudoprophetae, e quibus unus fuit Ananias filius Agot: alii vero prophetae; et erat gratia in populo discernendorum spirituum, per quem alii inter prophetas recipiebantur, nonnulli quasi ab exercitatissimis trapezitis reprobabantur: ita et nunc in novo Testamento multi conati sunt scribere Evangelia; sed non omnes recepti. Et ut sciatis, non solum quatuor Evangelia, sed plurima esse conscripta,", + "candidate_score": 0.688503, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_5_7", + "bdc_text": "Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers . Certum itaque habes nuncium , Megandrum et famulum Unbekannt . eius , modo et illi nesciant , quid advehant .", + "psc_chunk_id": "026_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-XXXIX-Homiliarum_window_2", + "psc_text": "praetermissum opus prius explevero, tunc videre poteritis, immo per vos Romana lingua cognoscet, quantum boni et ante nescierit, et scire nunc coeperit. Praeterea Commentarios viri eloquentissimi Hilarii et beati martyris Victorini, quos in Matthaeum diverso sermone, sed una gratia spiritus ediderunt, post paucos dies ad vos mittere disposui; ne ignoretis quantum nostris quoque hominibus sanctarum Scripturarum quondam studium fuerit. INCIPIUNT XXXIX HOMILIAE IN LUCAM DICTAE IN DIEBUS DOMINICIS. HOMILIA I. In prooemium Lucae usque ad eum locum ubi ait: Scribere tibi, optime Theophile. Sicut olim in populo Judaeorum multi prophetiam pollicebantur, et quidam erant pseudoprophetae, e quibus unus fuit Ananias filius Agot: alii vero prophetae; et erat gratia in populo discernendorum spirituum, per quem alii inter prophetas recipiebantur, nonnulli quasi ab exercitatissimis trapezitis reprobabantur: ita et nunc in novo Testamento multi conati sunt scribere Evangelia; sed non omnes recepti. Et ut sciatis, non solum quatuor Evangelia, sed plurima esse conscripta,", + "candidate_score": 0.678263, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_5", + "bdc_text": "Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers .", + "psc_chunk_id": "026_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-XXXIX-Homiliarum_window_2", + "psc_text": "praetermissum opus prius explevero, tunc videre poteritis, immo per vos Romana lingua cognoscet, quantum boni et ante nescierit, et scire nunc coeperit. Praeterea Commentarios viri eloquentissimi Hilarii et beati martyris Victorini, quos in Matthaeum diverso sermone, sed una gratia spiritus ediderunt, post paucos dies ad vos mittere disposui; ne ignoretis quantum nostris quoque hominibus sanctarum Scripturarum quondam studium fuerit. INCIPIUNT XXXIX HOMILIAE IN LUCAM DICTAE IN DIEBUS DOMINICIS. HOMILIA I. In prooemium Lucae usque ad eum locum ubi ait: Scribere tibi, optime Theophile. Sicut olim in populo Judaeorum multi prophetiam pollicebantur, et quidam erant pseudoprophetae, e quibus unus fuit Ananias filius Agot: alii vero prophetae; et erat gratia in populo discernendorum spirituum, per quem alii inter prophetas recipiebantur, nonnulli quasi ab exercitatissimis trapezitis reprobabantur: ita et nunc in novo Testamento multi conati sunt scribere Evangelia; sed non omnes recepti. Et ut sciatis, non solum quatuor Evangelia, sed plurima esse conscripta,", + "candidate_score": 0.67311, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_2_4", + "bdc_text": "exhilararunt tuique me iamdudum certum nunc certiorem reddiderunt : Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) .", + "psc_chunk_id": "026_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-XXXIX-Homiliarum_window_5", + "psc_text": "propter eos qui se putant aliquid scire, si ista cognoverint. Sed in his omnibus nihil aliud probamus, nisi quod Ecclesia, id est quatuor tantum Evangelia recipienda. Haec idcirco, quia 249 250 in principio lectum est: Multi conati sunt ordinare narrationem de his rebus, quae confirmatae sunt in nobis. Illi tentaverunt atque conati sunt de his rebus scribere, quae in nobis manifestissime sunt compertae. Effectum suum Lucas indicat ex sermone, quo ait: In nobis manifestissime sunt ostensae, id est, πεπληροφορημένων (quod uno verbo Latinus sermo non explicat). Certa enim fide et ratione cognoverat, neque in aliquo fluctuabat, utrum ita esset, an aliter. Hoc autem illis evenit, qui fidelissime crediderunt, et id quod propheta obsecrat, consecuti sunt, et dicunt: Confirma me in sermonibus tuis (Psal. CXVIII) ; unde et Apostolus de his qui erant firmi, atque robusti, ait: Ut sitis radicati et fundati in fide (Ephes. III) . Si quis enim radicatus", + "candidate_score": 0.663047, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_28", + "bdc_text": "Er wurde offenbar noch im selben Jahr auch in Oltingen entlassen. 1536 kehrte er als reformierter Prädikant nach Brugg zurück. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "026_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-XXXIX-Homiliarum_window_264", + "psc_text": "nationes significant. Isti enim erant pauperes, nihil omnino possidentes, non Deum, non Legem, non Prophetas, non justitiam, reliquasque virtutes. Ob quam causam misit eum Deus, ut pauperibus nuntiaret: Praedicare captivis remissionem. Captivi nos fuimus, quos tantis annis vinxerat Satanas, habens captivos, sibique subjectos. Venit Jesus praedicare captivis remissionem, et caecis ut viderent. Sermone quippe, et praedicatione doctrinae ejus, caeci vident. Praedicatio ergo remissionis intelligatur non solum super captivis, sed etiam super caecis. 345-346 Emittere confractos in libertatem. Quid ita fractum, atque collisum fuit, ut homo qui a Jesu dimissus est et sanatus? Praedicare annum Domini acceptum. Juxta simplicem intelligentiam aiunt, uno anno Salvatorem in Judaea Evangelium praedicasse, et hoc esse quod dicitur: Praedicare annum Domini acceptum, et diem retributionis: nisi forte quidam Sacramenti in praedicatione anni Domini divinus sermo significat. Futuri sunt enim alii dies, non tales quales nunc in mundo cernimus, et menses alii, et kalendarum ordo diversus. Sicut", + "candidate_score": 0.641068, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_36_38", + "bdc_text": "Speramus etMiconium ad vos venturum , immo et VadianumAn der Besprechung in Zürich ( s. nächste Anm. ) nahmen weder Myconius noch Vadian teil .", + "psc_chunk_id": "026_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-XXXIX-Homiliarum_window_33", + "psc_text": "Silentium Zachariae silentium prophetarum est in populo Israel. Nequaquam loquitur eis Deus: et sermo qui a principio erat apud Patrem Deus, ad nos transiit, nobisque non tacet Christus: apud illos usque hodie silet; quamobrem et Zacharias propheta tacuit. Manifestissime ex sermonibus ipsius comprobatur, quod et propheta fuerit et sacerdos. Quid [ Al. Qui] vult autem hoc quod sequitur: Annuebat eis, et damnum vocis nutibus compensabat? Ego puto talia esse opera absque sermone, quae ratione nihil nutibus differunt. Ubi vero ratio et sermo praecesserit, et ita opus fuerit subsecutum, non debent existimari simplices nutus, qui ornantur sermone, aut ratione. Si igitur videris conversationem Judaeorum sine ratione atque sermone, ita ut non queant eorum quae agunt, rationem reddere, intellige quod tunc in Zacharia praecessit, in imagine ipsius hucusque compleri. Circumcisio eorum nutibus similis est. Nisi enim circumcisionis ratio reddatur, nutus est circumcisio et opus mutum. Pascha et aliae solemnitates nutus magis sunt", + "candidate_score": 0.624687, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-diversis-quaestionibus", + "max_score": 0.688262, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_13_15", + "bdc_text": "Terminum praefige revocationis . Ego solem et oleum impendam Gemeint ist : das Licht der Sonne und die Öllampe , Tag und Nacht .", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-diversis-quaestionibus_window_141", + "psc_text": "Apostolus Dies Domini tanquam fur in nocte, ita veniet (I Thess. V, 2) : ex quo significatur eum penitus latere, cum venerit: clamor factus est, Ecce sponsus venit, surgite obviam ei. In ictu oculi et in novissima tuba omnes resurgemus (I Cor. XV, 52). Ergo surrexerunt omnes virgines illae, et aptaverunt lampades suas, id est, rationes reddendas operum suorum. Oportet enim nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod gessit in corpore, sive bonum, sive malum (II Cor. V, 10). Et dixerunt stultae ad sapientes: Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur. Quorum enim facta aliena laude fulciuntur, eadem subtracta deficiunt; et de consuetudine id semper inquirit, unde gaudere animus solet. Itaque hominum, qui corda non vident, testimonium volunt habere apud Deum, qui cordis inspector est. Sed quid responderunt sapientes? Ne forte non sufficiat nobis et vobis. Unusquisque enim pro se rationem reddet, nec alieno testimonio", + "candidate_score": 0.688262, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_13_15", + "bdc_text": "Terminum praefige revocationis . Ego solem et oleum impendam Gemeint ist : das Licht der Sonne und die Öllampe , Tag und Nacht .", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-diversis-quaestionibus_window_140", + "psc_text": "oleum in vasis suis cum lampadibus, id est, laetitiam bonorum operum in corde atque conscientia posuerunt; sicut Apostolus monet: Probet autem se homo, inquit, et tunc in semetipso habebit gloriam, et non in altero (Galat. VI, 4) . Tardante vero sponso dormitaverunt omnes: quia ex utroque genere continentium hominum, sive eorum qui coram Deo exsultant, sive eorum qui in laudibus hominum acquiescunt, moriuntur hoc intervallo temporis, donec sub adventu Domini fiat resurrectio mortuorum. Media autem nocte, id est, nullo sciente aut sperante; quippe cum ipse Dominus dicat, De die autem illa et hora nemo scit (Matth. XXIV, 36) ; et Apostolus Dies Domini tanquam fur in nocte, ita veniet (I Thess. V, 2) : ex quo significatur eum penitus latere, cum venerit: clamor factus est, Ecce sponsus venit, surgite obviam ei. In ictu oculi et in novissima tuba omnes resurgemus (I Cor. XV, 52). Ergo surrexerunt omnes virgines illae, et", + "candidate_score": 0.672696, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_15_17", + "bdc_text": "das Licht der Sonne und die Öllampe , Tag und Nacht . -Im Hintergrund steht die sprichwörtliche Wendung «salem et oleum » mit der Bedeutung : «Scharfes und Mildes» , bzw. «sämtliche Mittel» anwenden , s. Adagia , 3 , 6 , 25 ( LB II 855) . , ut singula videam .", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-diversis-quaestionibus_window_140", + "psc_text": "oleum in vasis suis cum lampadibus, id est, laetitiam bonorum operum in corde atque conscientia posuerunt; sicut Apostolus monet: Probet autem se homo, inquit, et tunc in semetipso habebit gloriam, et non in altero (Galat. VI, 4) . Tardante vero sponso dormitaverunt omnes: quia ex utroque genere continentium hominum, sive eorum qui coram Deo exsultant, sive eorum qui in laudibus hominum acquiescunt, moriuntur hoc intervallo temporis, donec sub adventu Domini fiat resurrectio mortuorum. Media autem nocte, id est, nullo sciente aut sperante; quippe cum ipse Dominus dicat, De die autem illa et hora nemo scit (Matth. XXIV, 36) ; et Apostolus Dies Domini tanquam fur in nocte, ita veniet (I Thess. V, 2) : ex quo significatur eum penitus latere, cum venerit: clamor factus est, Ecce sponsus venit, surgite obviam ei. In ictu oculi et in novissima tuba omnes resurgemus (I Cor. XV, 52). Ergo surrexerunt omnes virgines illae, et", + "candidate_score": 0.664706, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_14_16", + "bdc_text": "Ego solem et oleum impendam Gemeint ist : das Licht der Sonne und die Öllampe , Tag und Nacht . -Im Hintergrund steht die sprichwörtliche Wendung «salem et oleum » mit der Bedeutung :", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-diversis-quaestionibus_window_140", + "psc_text": "oleum in vasis suis cum lampadibus, id est, laetitiam bonorum operum in corde atque conscientia posuerunt; sicut Apostolus monet: Probet autem se homo, inquit, et tunc in semetipso habebit gloriam, et non in altero (Galat. VI, 4) . Tardante vero sponso dormitaverunt omnes: quia ex utroque genere continentium hominum, sive eorum qui coram Deo exsultant, sive eorum qui in laudibus hominum acquiescunt, moriuntur hoc intervallo temporis, donec sub adventu Domini fiat resurrectio mortuorum. Media autem nocte, id est, nullo sciente aut sperante; quippe cum ipse Dominus dicat, De die autem illa et hora nemo scit (Matth. XXIV, 36) ; et Apostolus Dies Domini tanquam fur in nocte, ita veniet (I Thess. V, 2) : ex quo significatur eum penitus latere, cum venerit: clamor factus est, Ecce sponsus venit, surgite obviam ei. In ictu oculi et in novissima tuba omnes resurgemus (I Cor. XV, 52). Ergo surrexerunt omnes virgines illae, et", + "candidate_score": 0.662493, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_15_17", + "bdc_text": "das Licht der Sonne und die Öllampe , Tag und Nacht . -Im Hintergrund steht die sprichwörtliche Wendung «salem et oleum » mit der Bedeutung : «Scharfes und Mildes» , bzw. «sämtliche Mittel» anwenden , s. Adagia , 3 , 6 , 25 ( LB II 855) . , ut singula videam .", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-diversis-quaestionibus_window_141", + "psc_text": "Apostolus Dies Domini tanquam fur in nocte, ita veniet (I Thess. V, 2) : ex quo significatur eum penitus latere, cum venerit: clamor factus est, Ecce sponsus venit, surgite obviam ei. In ictu oculi et in novissima tuba omnes resurgemus (I Cor. XV, 52). Ergo surrexerunt omnes virgines illae, et aptaverunt lampades suas, id est, rationes reddendas operum suorum. Oportet enim nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod gessit in corpore, sive bonum, sive malum (II Cor. V, 10). Et dixerunt stultae ad sapientes: Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur. Quorum enim facta aliena laude fulciuntur, eadem subtracta deficiunt; et de consuetudine id semper inquirit, unde gaudere animus solet. Itaque hominum, qui corda non vident, testimonium volunt habere apud Deum, qui cordis inspector est. Sed quid responderunt sapientes? Ne forte non sufficiat nobis et vobis. Unusquisque enim pro se rationem reddet, nec alieno testimonio", + "candidate_score": 0.658658, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_22", + "bdc_text": "O me fęlicem terque quaterque beatum , dum vel semel tuo liceret uti , non dico saturari , quod fieri non posse credam , colloquio .", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-diversis-quaestionibus_window_168", + "psc_text": "Gratia. Et quoniam quartum adhuc restat, quo ad plenissimam pacem Jerusalem coelestis venturi sumus, quo tendit quisquis recte credit in Christum; propterea se dicit turbam illam reficere Dominus, ne deficiant in via. Ista enim dispensatio, qua nobis Dominus temporaliter et visibiliter in homine apparere dignatus est, et dedit nobis pignus Spiritum sanctum, cujus operatione septenaria vegetaremur, apostolica auctoritate quasi paucorum piscium sapore conjuncto: haec ergo dispensatio quid aliud agit, nisi ut ad palmam supernae vocationis sine defectu virium pervenire possimus? Per fidem enim ambulamus, et non per speciem (II Cor. V, 5, 7) . Et ipse apostolus Paulus nondum se dicit comprehendisse regnum Dei, Sed ea quae retro sunt oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor, inquit, ad palmam supernae vocationis. Verumtamen in quod pervenimus, in eo ambulemus (Philipp. III, 13-16) ; quia tertio die Domino adhaerentes et ab illo pasti, non deficiemus in via. 8. Etiam", + "candidate_score": 0.653576, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_14_16", + "bdc_text": "Ego solem et oleum impendam Gemeint ist : das Licht der Sonne und die Öllampe , Tag und Nacht . -Im Hintergrund steht die sprichwörtliche Wendung «salem et oleum » mit der Bedeutung :", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-diversis-quaestionibus_window_139", + "psc_text": ". Omnes vero acceperunt lampades suas, et venerunt obviam sponso. Intelligendum est ergo Christi nomine censeri de quibus agitur. Non enim possunt qui christiani non sunt, sponso Christo venire obviam. Sed quinque fatuae acceptis lampadibus suis, non sumpserunt oleum secum. Multi enim quamvis de Christi bonitate plurimum sperent, gaudium tamen non habent, dum continenter vivunt, nisi in laudibus hominum. Non ergo habent oleum secum. Nam ipsam laetitiam oleo significari arbitror. Propterea unxit, inquit, te Deus, Deus tuus oleo exsultationis (Psal. XLIV, 8) . Qui autem non propterea gaudet, quia Deo intrinsecus placet, non habet oleum secum. Prudentes autem acceperunt secum oleum in vasis suis cum lampadibus, id est, laetitiam bonorum operum in corde atque conscientia posuerunt; sicut Apostolus monet: Probet autem se homo, inquit, et tunc in semetipso habebit gloriam, et non in altero (Galat. VI, 4) . Tardante vero sponso dormitaverunt omnes: quia ex utroque genere continentium hominum, sive", + "candidate_score": 0.651965, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_15", + "bdc_text": "das Licht der Sonne und die Öllampe , Tag und Nacht .", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-diversis-quaestionibus_window_140", + "psc_text": "oleum in vasis suis cum lampadibus, id est, laetitiam bonorum operum in corde atque conscientia posuerunt; sicut Apostolus monet: Probet autem se homo, inquit, et tunc in semetipso habebit gloriam, et non in altero (Galat. VI, 4) . Tardante vero sponso dormitaverunt omnes: quia ex utroque genere continentium hominum, sive eorum qui coram Deo exsultant, sive eorum qui in laudibus hominum acquiescunt, moriuntur hoc intervallo temporis, donec sub adventu Domini fiat resurrectio mortuorum. Media autem nocte, id est, nullo sciente aut sperante; quippe cum ipse Dominus dicat, De die autem illa et hora nemo scit (Matth. XXIV, 36) ; et Apostolus Dies Domini tanquam fur in nocte, ita veniet (I Thess. V, 2) : ex quo significatur eum penitus latere, cum venerit: clamor factus est, Ecce sponsus venit, surgite obviam ei. In ictu oculi et in novissima tuba omnes resurgemus (I Cor. XV, 52). Ergo surrexerunt omnes virgines illae, et", + "candidate_score": 0.647272, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-2", + "max_score": 0.688001, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_56_58", + "bdc_text": "Insta , ne cęptum opusDie ersten zwei Bände von Pellikans Kommentarwer k zum Alten Testament erschienen 1532 und 1533 , s. oben [Nr. 174 ] S. 37 , Anm. 13 . deserat , sed pergat ea fęlicitate qua hactenus . Salutabis alios omnes , Leonem Leo Jud. , Carolstadium , Theodorum Theodor Bibliander. . Mitte et scribe , quae summo desiderio expecto .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-2_window_10", + "psc_text": "LIBRUM PSALMORUM. Psalterium Romae dudum positus emendaram, et juxta Septuaginta interpretes, licet cursim, magna illud ex parte correxeram. Quod quia rursum videtis, o Paula et Eustochium, scriptorum vitio depravatum, plusque antiquum errorem, quam novam emendationem valere: cogitis, ut veluti quodam novali, scissum jam arvum exerceam, et obliquis sulcis renascentes spinas eradicem: aequum esse, dicentes, ut quod crebro male pullulat, crebrius succidatur. Unde consueta praefatione commoneo tam vos, quibus forte labor iste desudat, quam eos qui exemplaria istiusmodi habere voluerint, ut quae diligenter emendavi, cum cura et diligentia transcribantur. Notet sibi unusquisque vel jacentem lineam, vel signa radiantia: id est, vel obelos ÷ vel asteriscos +. Et ubicumque viderit virgulam praecedentem ÷, ab ea usque ad duo puncta ** quae impressimus, sciat in Septuaginta translatoribus [ Al. interpretibus] plus haberi. Ubi autem stellae + similitudinem perspexerit, de Hebraeis voluminibus additum noverit, aeque usque ad duo puncta, juxta Theodotionis dumtaxat editionem, qui", + "candidate_score": 0.688001, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_55_57", + "bdc_text": "Pellicanum salutabis . Insta , ne cęptum opusDie ersten zwei Bände von Pellikans Kommentarwer k zum Alten Testament erschienen 1532 und 1533 , s. oben [Nr. 174 ] S. 37 , Anm. 13 . deserat , sed pergat ea fęlicitate qua hactenus . Salutabis alios omnes , Leonem Leo Jud. , Carolstadium , Theodorum Theodor Bibliander. .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-2_window_10", + "psc_text": "LIBRUM PSALMORUM. Psalterium Romae dudum positus emendaram, et juxta Septuaginta interpretes, licet cursim, magna illud ex parte correxeram. Quod quia rursum videtis, o Paula et Eustochium, scriptorum vitio depravatum, plusque antiquum errorem, quam novam emendationem valere: cogitis, ut veluti quodam novali, scissum jam arvum exerceam, et obliquis sulcis renascentes spinas eradicem: aequum esse, dicentes, ut quod crebro male pullulat, crebrius succidatur. Unde consueta praefatione commoneo tam vos, quibus forte labor iste desudat, quam eos qui exemplaria istiusmodi habere voluerint, ut quae diligenter emendavi, cum cura et diligentia transcribantur. Notet sibi unusquisque vel jacentem lineam, vel signa radiantia: id est, vel obelos ÷ vel asteriscos +. Et ubicumque viderit virgulam praecedentem ÷, ab ea usque ad duo puncta ** quae impressimus, sciat in Septuaginta translatoribus [ Al. interpretibus] plus haberi. Ubi autem stellae + similitudinem perspexerit, de Hebraeis voluminibus additum noverit, aeque usque ad duo puncta, juxta Theodotionis dumtaxat editionem, qui", + "candidate_score": 0.682798, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_54_56", + "bdc_text": "Sed facile condonabis , cum me hominem scias . Pellicanum salutabis . Insta , ne cęptum opusDie ersten zwei Bände von Pellikans Kommentarwer k zum Alten Testament erschienen 1532 und 1533 , s. oben [Nr. 174 ] S. 37 , Anm. 13 . deserat , sed pergat ea fęlicitate qua hactenus .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-2_window_10", + "psc_text": "LIBRUM PSALMORUM. Psalterium Romae dudum positus emendaram, et juxta Septuaginta interpretes, licet cursim, magna illud ex parte correxeram. Quod quia rursum videtis, o Paula et Eustochium, scriptorum vitio depravatum, plusque antiquum errorem, quam novam emendationem valere: cogitis, ut veluti quodam novali, scissum jam arvum exerceam, et obliquis sulcis renascentes spinas eradicem: aequum esse, dicentes, ut quod crebro male pullulat, crebrius succidatur. Unde consueta praefatione commoneo tam vos, quibus forte labor iste desudat, quam eos qui exemplaria istiusmodi habere voluerint, ut quae diligenter emendavi, cum cura et diligentia transcribantur. Notet sibi unusquisque vel jacentem lineam, vel signa radiantia: id est, vel obelos ÷ vel asteriscos +. Et ubicumque viderit virgulam praecedentem ÷, ab ea usque ad duo puncta ** quae impressimus, sciat in Septuaginta translatoribus [ Al. interpretibus] plus haberi. Ubi autem stellae + similitudinem perspexerit, de Hebraeis voluminibus additum noverit, aeque usque ad duo puncta, juxta Theodotionis dumtaxat editionem, qui", + "candidate_score": 0.675609, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_56", + "bdc_text": "Insta , ne cęptum opusDie ersten zwei Bände von Pellikans Kommentarwer k zum Alten Testament erschienen 1532 und 1533 , s. oben [Nr. 174 ] S. 37 , Anm. 13 . deserat , sed pergat ea fęlicitate qua hactenus .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-2_window_10", + "psc_text": "LIBRUM PSALMORUM. Psalterium Romae dudum positus emendaram, et juxta Septuaginta interpretes, licet cursim, magna illud ex parte correxeram. Quod quia rursum videtis, o Paula et Eustochium, scriptorum vitio depravatum, plusque antiquum errorem, quam novam emendationem valere: cogitis, ut veluti quodam novali, scissum jam arvum exerceam, et obliquis sulcis renascentes spinas eradicem: aequum esse, dicentes, ut quod crebro male pullulat, crebrius succidatur. Unde consueta praefatione commoneo tam vos, quibus forte labor iste desudat, quam eos qui exemplaria istiusmodi habere voluerint, ut quae diligenter emendavi, cum cura et diligentia transcribantur. Notet sibi unusquisque vel jacentem lineam, vel signa radiantia: id est, vel obelos ÷ vel asteriscos +. Et ubicumque viderit virgulam praecedentem ÷, ab ea usque ad duo puncta ** quae impressimus, sciat in Septuaginta translatoribus [ Al. interpretibus] plus haberi. Ubi autem stellae + similitudinem perspexerit, de Hebraeis voluminibus additum noverit, aeque usque ad duo puncta, juxta Theodotionis dumtaxat editionem, qui", + "candidate_score": 0.660095, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_11", + "bdc_text": "Obsecro igitur , ne me hoc ingenti gaudio prives .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-2_window_159", + "psc_text": "Dominus meus in causam meam. Judica me secundum magnam misericordiam tuam, Domine Deus meus, ut non insultent in me inimici mei: nec dicant in cordibus suis: Euge, euge, animae nostrae, nec dicant: Obsorbuimus eum. Erubescant, et revereantur simul, qui gratulantur malis meis: induantur pudore et reverentia, qui magna loquuntur adversum me. Exsultent et laetentur qui volunt justitiam meam: et dicant semper: Magnificetur Dominus, qui volunt pacem servi ejus. Sed [ Ms. tacet sed] et lingua mea meditabitur justitiam tuam: tota die laudem tuam. PSALMUS XXXV. IN FINEM, SERVO DOMINI DAVID. Dixit injustus, ut delinquat in semetipso: non est timor Dei ante oculos ejus. Quoniam dolose egit in conspectu ejus: ut inveniatur iniquitas ejus ad odium. Verba oris ejus iniquitas et dolus: noluit intelligere, ut bene ageret. Iniquitatem meditatus est in cubili suo: astitit ÷ omni ** viae non bonae, malitiam ÷ autem ** non odivit. Domine in coelo misericordia tua:", + "candidate_score": 0.612219, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_11", + "bdc_text": "Obsecro igitur , ne me hoc ingenti gaudio prives .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-2_window_95", + "psc_text": "in ecclesia magna: vota mea reddam in conspectu timentium eum. Edent pauperes, et saturabuntur, ÷ et ** laudabunt Dominum, qui requirunt eum: vivent corda eorum in saeculum ÷ saeculi ** Reminiscentur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae. Et adorabunt in conspectu ejus universae familiae gentium. Quoniam Domini est regnum, et ÷ ipse dominabitur gentium. Manducaverunt, et adoraverunt omnes pingues terrae: in conspectu ejus cadent omnes, qui descendunt in terram. Et anima mea illi vivet: ÷ et semen ** meum serviet ipsi. Annuntiabitur Domino generatio ventura: et annuntiabunt justitiam ejus, populo qui nascetur, quem fecit ÷ Dominus ** IN FINEM PRO ASSUMPTIONE [ Ms. SUSCEPTIONE] MATUTINA, PSALMUS DAVID [ Ms. IPSI DAVID]. Deus, Deus meus, respice in [ Ms. tacet in] me, quare me dereliquisti? longe a salute mea, verba delictorum meorum. Deus meus, clamabo per diem, nec exaudies: in nocte, et non ad insipientiam mihi: Tu autem in sancto", + "candidate_score": 0.60884, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_63_65", + "bdc_text": "Ad quam ubi non recta diverteris , me non parum offendes . Nec ad Symlerum Heinrich Simler . nec in tabernam concedas :", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-2_window_57", + "psc_text": "Qui ** loquitur veritatem in corde suo: qui non egit dolum in lingua sua. Nec fecit proximo suo malum: et opprobrium non accepit adversus proximos suos. Ad nihilum deductus est in conspectu ejus malignus: timentes autem Dominum, glorificat. ÷ Qui ** jurat proximo suo, et non decipit: ÷ qui ** pecuniam suam non dedit ad usuram, et munera super innocentem, non accepit. Qui facit haec: non movebitur in aeternum. IN FINEM, PSALMUS DAVID. Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo? aut quis requiescet in monte sancto tuo? Qui ingreditur sine macula, et operatur justitiam. Qui loquitur veritatem in corde suo: et [ Ms. qui] non egit dolum in lingua sua. Nec fecit proximo suo malum: et opprobrium non accepit adversus proximum suum. Ad nihilum deductus est in conspectu ejus malignus: timentes autem Dominum, magnificat. [ Ms. glorificat]. Qui jurat proximo suo, et non decipit eum: qui pecuniam suam non dedit ad", + "candidate_score": 0.59982, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem", + "max_score": 0.687357, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_16_18", + "bdc_text": "-Im Hintergrund steht die sprichwörtliche Wendung «salem et oleum » mit der Bedeutung : «Scharfes und Mildes» , bzw. «sämtliche Mittel» anwenden , s. Adagia , 3 , 6 , 25 ( LB II 855) . , ut singula videam . Nam hoc uni et soli deo debeo , qui per te , organum suum prae omnibus aliis , in multis verbi sui reddit me intelligentiorem .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_499", + "psc_text": "ad utendum, verteret in blasphemiam. Hoc autem facimus, quoties prudentia, temperantia, fortitudine, justitia, cunctisque virtutibus haereticam circumdamus pravitatem, sub occasione earum, simplices quosque decipimus; ut videntes mella virtutum, vitiorum venena non caveant. Et oleum meum, et thymiama meum, posuisti coram eis. Et panem meum (sive ut LXX transtulerunt, panes meos ) 163 quem dedi tibi; similam, et oleum, et mel, quibus enutrivi te, posuisti ea in conspectu eorum in odorem suavitatis. Oleum de quo supra diximus, et thymiama, sive incensum, de quo Psalmista proclamat: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo (Ps. CXL, 2) ; et panes propositionis, quos Deo jubemur offerre: similam quoque, sensum purissimum 164 Scripturarum, et mel, quod gustavit Jonathan, et aperti sunt oculi ejus et confortatus est (I Reg. XIV), posuit misera Jerusalem in conspectu idolorum, sive coram imaginibus masculinis, ut essent his in odorem suavitatis, quae natura sua dulcia sunt atque suavissima: sed dum", + "candidate_score": 0.687357, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_16_18", + "bdc_text": "-Im Hintergrund steht die sprichwörtliche Wendung «salem et oleum » mit der Bedeutung : «Scharfes und Mildes» , bzw. «sämtliche Mittel» anwenden , s. Adagia , 3 , 6 , 25 ( LB II 855) . , ut singula videam . Nam hoc uni et soli deo debeo , qui per te , organum suum prae omnibus aliis , in multis verbi sui reddit me intelligentiorem .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_463", + "psc_text": "Nisi enim quis renatus fuerit ex aqua, et Spiritu sancto, non potest intrare in regnum Dei (Joan. III, 5) . Et alibi legimus: Ipse vos baptizabit in Spiritu sancto et igni (Marc. I, 8) . De quo baptismate et Isaias loquitur, dicens: Lavabit Dominus sordes filiorum et filiarum Sion; et sanguinem mundabit de medio eorum, spiritu judicii, et spiritu combustionis (Isa. IV, 4) . Cum autem laverit, et mundaverit sanguinem: sicut αἱμοῤῥοῦσαν, quae duodecim annis cruore manabat, fimbriae sanavit attactu (Marc. V): non sufficit ei lavare aqua, et mundare sanguine, nisi oleo quoque unxerit: juxta quod Samaritanus, qui interpretatur custos, seminecis vulnera primum olei infusione linivit, deinde vini austeritate compescuit (Luc. X). Dominus autem noster alio unctus est oleo, quod non dolorem vulnerum mitigaret, sed laetitiam tribueret, dicente ad eum Spiritu sancto: Propterea unxit te Deus, Deus tuus, oleo exsultationis prae consortibus tuis (Ps. XLIV, 8) . Habent et contrariae", + "candidate_score": 0.675869, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_16_18", + "bdc_text": "-Im Hintergrund steht die sprichwörtliche Wendung «salem et oleum » mit der Bedeutung : «Scharfes und Mildes» , bzw. «sämtliche Mittel» anwenden , s. Adagia , 3 , 6 , 25 ( LB II 855) . , ut singula videam . Nam hoc uni et soli deo debeo , qui per te , organum suum prae omnibus aliis , in multis verbi sui reddit me intelligentiorem .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_976", + "psc_text": "verbo Dei: Non enim in pane solo vivit homo, sed in omni sermone Dei (Deut. VIII, 3) . Deinde balsamum quod nascitur in vineis Engaddi, sive unguentum, de quo scriptum est: Sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron (Ps. CXXXII, 2) . Et mel super quo loquitur et Salomon: Mel invenisti, comede quantum satis est. Si enim plus comederis, evomes illud (Prov. XXV, 16) , dum saturitate nimia mel vertitur in absynthium. Oleum quoque de quo in tabernaculo Dei lucerna accenditur, ne aptetur nobis illud propheticum: Oleum in Aegypto venundabas (Osee XII, 1) . Quod si in Aegypto, et in Tyro fuerit, vertetur in contrarium, et dicetur de eo, Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum (Ps. CXL, 5) . Sed et resina lenis [ Al. levis] est, apta corporibus, et pro medicina accipitur. Unde et in Jeremia scriptum est: Numquid resina non est in Galaad: aut", + "candidate_score": 0.674173, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_16", + "bdc_text": "-Im Hintergrund steht die sprichwörtliche Wendung «salem et oleum » mit der Bedeutung :", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_499", + "psc_text": "ad utendum, verteret in blasphemiam. Hoc autem facimus, quoties prudentia, temperantia, fortitudine, justitia, cunctisque virtutibus haereticam circumdamus pravitatem, sub occasione earum, simplices quosque decipimus; ut videntes mella virtutum, vitiorum venena non caveant. Et oleum meum, et thymiama meum, posuisti coram eis. Et panem meum (sive ut LXX transtulerunt, panes meos ) 163 quem dedi tibi; similam, et oleum, et mel, quibus enutrivi te, posuisti ea in conspectu eorum in odorem suavitatis. Oleum de quo supra diximus, et thymiama, sive incensum, de quo Psalmista proclamat: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo (Ps. CXL, 2) ; et panes propositionis, quos Deo jubemur offerre: similam quoque, sensum purissimum 164 Scripturarum, et mel, quod gustavit Jonathan, et aperti sunt oculi ejus et confortatus est (I Reg. XIV), posuit misera Jerusalem in conspectu idolorum, sive coram imaginibus masculinis, ut essent his in odorem suavitatis, quae natura sua dulcia sunt atque suavissima: sed dum", + "candidate_score": 0.668557, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_17_19", + "bdc_text": "«Scharfes und Mildes» , bzw. «sämtliche Mittel» anwenden , s. Adagia , 3 , 6 , 25 ( LB II 855) . , ut singula videam . Nam hoc uni et soli deo debeo , qui per te , organum suum prae omnibus aliis , in multis verbi sui reddit me intelligentiorem . Alterum , quod mones , ne desperem de adventu tuo ad nosZum geplanten , aber nie durchgeführten Besuch Bullingers s. Kirchhofer , Haller 209. 226 ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_276", + "psc_text": "Dominus dixit: Clamor eorum pervenit ad me (Genes. XVIII) : tamen Dominus non exaudiet eos: ut malis coacti, intelligant quid fecerint. (CAP. IX) (Cap. IX.--Vers. 1.) Et clamavit in auribus meis voce magna, dicens: Appropinquaverunt visitationes urbis. Pro visitationibus, ultionem Septuaginta transtulerunt. Mihi enim vindictam et ego retribuam, dicit Dominus (Deut. XXXII, 35) . Omnisque ultio visitatio est quasi aegrotantis, quasi habentis vulnera, quasi medicas exspectantis manus, juxta illud quod alibi scriptum est: Visitabo in virga iniquitates eorum, et in flagellis peccata eorum: misericordiam autem meam non auferam ab eis (Psal. LXXXVIII, 33, 34) . Recteque (ut supra diximus) visitatio vel ultio appropinquare dicitur captivitate vicina. Et unusquisque vas interfectionis habet in manu sua. Non dixit, habebat, ut Septuaginta transtulerunt. Neque enim narrat praeterita, sed praesentia futuraque demonstrat. Qui igitur malos percutit in eo quod mali sunt, et habet vasa interfectionis, ut occidat pessimos, minister est Domini. (Vers. 2, 3.)", + "candidate_score": 0.668044, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_16", + "bdc_text": "-Im Hintergrund steht die sprichwörtliche Wendung «salem et oleum » mit der Bedeutung :", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_976", + "psc_text": "verbo Dei: Non enim in pane solo vivit homo, sed in omni sermone Dei (Deut. VIII, 3) . Deinde balsamum quod nascitur in vineis Engaddi, sive unguentum, de quo scriptum est: Sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron (Ps. CXXXII, 2) . Et mel super quo loquitur et Salomon: Mel invenisti, comede quantum satis est. Si enim plus comederis, evomes illud (Prov. XXV, 16) , dum saturitate nimia mel vertitur in absynthium. Oleum quoque de quo in tabernaculo Dei lucerna accenditur, ne aptetur nobis illud propheticum: Oleum in Aegypto venundabas (Osee XII, 1) . Quod si in Aegypto, et in Tyro fuerit, vertetur in contrarium, et dicetur de eo, Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum (Ps. CXL, 5) . Sed et resina lenis [ Al. levis] est, apta corporibus, et pro medicina accipitur. Unde et in Jeremia scriptum est: Numquid resina non est in Galaad: aut", + "candidate_score": 0.6676, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_56_58", + "bdc_text": "Insta , ne cęptum opusDie ersten zwei Bände von Pellikans Kommentarwer k zum Alten Testament erschienen 1532 und 1533 , s. oben [Nr. 174 ] S. 37 , Anm. 13 . deserat , sed pergat ea fęlicitate qua hactenus . Salutabis alios omnes , Leonem Leo Jud. , Carolstadium , Theodorum Theodor Bibliander. . Mitte et scribe , quae summo desiderio expecto .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_74", + "psc_text": "Domini sedenti super thronum, quae missa est et extenta. De quo et in Psalmis dicitur: In capitulo libri scriptum est de me (Psal. XXXIX, 8) . Capitulum 27 intelligamus exordium. Iste liber involutus atque signatus, scriptusque intus et foris, vel ante et post, tantae difficultatis fuit, ut nullus potuerit neque in coelo, neque in terra, neque subtus terram aperire illum et legere, nisi solus leo de tribu Juda, radix David et Jesse, quem Joannes in Apocalypsi devorasse se dixit (Apoc. V), non totum, sed in capitulo, id est, in principio. Neque enim fieri potest, ut humana natura totos libri hujus thesauros devoret. Et expandit illum coram propheta, et legendum cognoscendumque praebuit, qui in Isaia populo non eredenti dicitur esse signatus (Isai. XXIX). Usque hodie enim velamen Judaeis in veteri positum est Testamento. Scriptusque erat ante et retro; de futuris et de praeteritis. Vel certe foris, in historiae littera, intus, intelligentia", + "candidate_score": 0.664333, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_15_17", + "bdc_text": "das Licht der Sonne und die Öllampe , Tag und Nacht . -Im Hintergrund steht die sprichwörtliche Wendung «salem et oleum » mit der Bedeutung : «Scharfes und Mildes» , bzw. «sämtliche Mittel» anwenden , s. Adagia , 3 , 6 , 25 ( LB II 855) . , ut singula videam .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_976", + "psc_text": "verbo Dei: Non enim in pane solo vivit homo, sed in omni sermone Dei (Deut. VIII, 3) . Deinde balsamum quod nascitur in vineis Engaddi, sive unguentum, de quo scriptum est: Sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron (Ps. CXXXII, 2) . Et mel super quo loquitur et Salomon: Mel invenisti, comede quantum satis est. Si enim plus comederis, evomes illud (Prov. XXV, 16) , dum saturitate nimia mel vertitur in absynthium. Oleum quoque de quo in tabernaculo Dei lucerna accenditur, ne aptetur nobis illud propheticum: Oleum in Aegypto venundabas (Osee XII, 1) . Quod si in Aegypto, et in Tyro fuerit, vertetur in contrarium, et dicetur de eo, Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum (Ps. CXL, 5) . Sed et resina lenis [ Al. levis] est, apta corporibus, et pro medicina accipitur. Unde et in Jeremia scriptum est: Numquid resina non est in Galaad: aut", + "candidate_score": 0.660202, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_15_17", + "bdc_text": "das Licht der Sonne und die Öllampe , Tag und Nacht . -Im Hintergrund steht die sprichwörtliche Wendung «salem et oleum » mit der Bedeutung : «Scharfes und Mildes» , bzw. «sämtliche Mittel» anwenden , s. Adagia , 3 , 6 , 25 ( LB II 855) . , ut singula videam .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_499", + "psc_text": "ad utendum, verteret in blasphemiam. Hoc autem facimus, quoties prudentia, temperantia, fortitudine, justitia, cunctisque virtutibus haereticam circumdamus pravitatem, sub occasione earum, simplices quosque decipimus; ut videntes mella virtutum, vitiorum venena non caveant. Et oleum meum, et thymiama meum, posuisti coram eis. Et panem meum (sive ut LXX transtulerunt, panes meos ) 163 quem dedi tibi; similam, et oleum, et mel, quibus enutrivi te, posuisti ea in conspectu eorum in odorem suavitatis. Oleum de quo supra diximus, et thymiama, sive incensum, de quo Psalmista proclamat: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo (Ps. CXL, 2) ; et panes propositionis, quos Deo jubemur offerre: similam quoque, sensum purissimum 164 Scripturarum, et mel, quod gustavit Jonathan, et aperti sunt oculi ejus et confortatus est (I Reg. XIV), posuit misera Jerusalem in conspectu idolorum, sive coram imaginibus masculinis, ut essent his in odorem suavitatis, quae natura sua dulcia sunt atque suavissima: sed dum", + "candidate_score": 0.659622, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_16", + "bdc_text": "-Im Hintergrund steht die sprichwörtliche Wendung «salem et oleum » mit der Bedeutung :", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_975", + "psc_text": "negotiatores tui in frumenti commercio et unguentis: primum mel et oleum, et resinam dederunt in nundinis tuis. Verbum Hebraicum PHANAG ( ) Aquila, Symmachus et Theodotio ita, ut apud Hebraeos positum est, transtulerunt: pro quo LXX unguenta, nos balsamum vertimus. Dicitur autem, quibus terra Judaea, quae nunc appellatur Palaestina, abundet copiis, frumento, balsamo, melle et oleo, et resina, 315 quae a Juda, et Israel ad Tyri nundinas deferuntur. Cumque manifesta sit littera, juxta spiritualem sensum dicemus, non debere terram confessionis, et sensum cernentis Deum qui refertur ad Ecclesiam, deferre Tyro primum triticum, quod cadens in terram multiplicatur, et accipitur pro verbo Dei: Non enim in pane solo vivit homo, sed in omni sermone Dei (Deut. VIII, 3) . Deinde balsamum quod nascitur in vineis Engaddi, sive unguentum, de quo scriptum est: Sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron (Ps. CXXXII, 2) . Et mel super quo loquitur", + "candidate_score": 0.657925, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_34_36", + "bdc_text": "Mittit senatus noster virum cordatissimum iam iam , antequam tuas literas acciperem , amandatum , Crispinum VischerCrispinum Vischer am Rande nachgetragen. . Is faciet , quicquid visum fuerit . Speramus etMiconium ad vos venturum , immo et VadianumAn der Besprechung in Zürich ( s.", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_364", + "psc_text": "sunt, quod nos ambiguum diximus, ut decipientia audientes suos prophetarum verba noscamus. Est autem sensus omnis capituli hic: Supra prophetaverat contra principem qui erat in Jerusalem, deinde populo famem et ardorem sitis nuntiaverat esse venturum. Quod multitudo non credens, vetus assumebat tritumque proverbium: In longum tempus differtur comminatio prophetarum, et omnis visio peribit, dum frustra cernitur: vel juxta Symmachum διαπνεύσει, id est, in ventum et auram tenuem dissolvetur. Dic ergo, inquit, eis, quod nequaquam mea comminatio differatur, nec divinatio falsa atque ambigua proferatur in populos quae finem habeat incertum, ut alio dicatur tempore, alio impleatur: sed nunc, vivente te, qui loqueris, et his qui audiunt, verbum quod locutus sum, compleatur. Significat autem vicinam captivitatem urbis Jerusalem, et Sedeciam cum populo Juda jamjamque capiendum. Non solum autem illo tempore, sed usque hodie vulgus incredulum et dura corda mortalium prophetiam Dei non recipit: sed omnia quae prophetae comminantur, quae praedicat Evangelium, in", + "candidate_score": 0.63213, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_35_37", + "bdc_text": "Is faciet , quicquid visum fuerit . Speramus etMiconium ad vos venturum , immo et VadianumAn der Besprechung in Zürich ( s. nächste Anm. )", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_196", + "psc_text": "vestrorum (Matth. XXIII, 32) . Venit tibi ergo miseria; venit afflictio, venitque captivitas. Et ne putes me rursum futura minitari, ostendo digito atque demonstro. Ecce venit, finis venit, venit finis. Qui hucusque dormitare tibi videbatur et quiescere, evigilavit contra te repente atque surrexit. Venit contractio, quae in Hebraico dicitur SEPHPHIRA , et quam Aquila interpretatus est προσκόπησιν, id est, contemplationem et prospectionem, quam semper pavida tibi venire metuebas; et quam interpretatus est Theodotio πλοκὴν, id est, ordinem contextumque malorum omnium. Porro quod dicitur super te qui habitas in terra, juxta illud Apocalypseos Joannis debemus accipere: Vae super omnes qui habitant in terra (Apoc. VIII, 13) . Sanctus enim non est habitator terrae, sed advena atque peregrinus; dicitque: Advena sum et peregrinus, sicut omnes patres mei (Psal. XXXVIII, 13) . Quamobrem et Abraham Hebraeus, id est, περάτης et peregrinus transitorque memoratur; de praesenti saeculo ad futurum transire festinans. Possumus hunc locum,", + "candidate_score": 0.627727, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_35_37", + "bdc_text": "Is faciet , quicquid visum fuerit . Speramus etMiconium ad vos venturum , immo et VadianumAn der Besprechung in Zürich ( s. nächste Anm. )", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_276", + "psc_text": "Dominus dixit: Clamor eorum pervenit ad me (Genes. XVIII) : tamen Dominus non exaudiet eos: ut malis coacti, intelligant quid fecerint. (CAP. IX) (Cap. IX.--Vers. 1.) Et clamavit in auribus meis voce magna, dicens: Appropinquaverunt visitationes urbis. Pro visitationibus, ultionem Septuaginta transtulerunt. Mihi enim vindictam et ego retribuam, dicit Dominus (Deut. XXXII, 35) . Omnisque ultio visitatio est quasi aegrotantis, quasi habentis vulnera, quasi medicas exspectantis manus, juxta illud quod alibi scriptum est: Visitabo in virga iniquitates eorum, et in flagellis peccata eorum: misericordiam autem meam non auferam ab eis (Psal. LXXXVIII, 33, 34) . Recteque (ut supra diximus) visitatio vel ultio appropinquare dicitur captivitate vicina. Et unusquisque vas interfectionis habet in manu sua. Non dixit, habebat, ut Septuaginta transtulerunt. Neque enim narrat praeterita, sed praesentia futuraque demonstrat. Qui igitur malos percutit in eo quod mali sunt, et habet vasa interfectionis, ut occidat pessimos, minister est Domini. (Vers. 2, 3.)", + "candidate_score": 0.62637, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_67_69", + "bdc_text": "Quomodo se apud vos habuerit Megander , scribito. 8 . iunii anno 33 . Tuum minimum nummismaWortspiel auf:", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1024", + "psc_text": "ut doleat se perdidisse quod habuit. Tu, inquit, signaculum similitudinis; juxta illud, quod proprie de Salvatore dicit Joannes Evangelista: Hunc enim Deus signavit Pater (Joan. VI, 27). Et de hominibus: Signavit, quoniam Deus verax est (Joan. III, 33). Et in Psalmis: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine (Psal. IV, 7). Et in alio loco: Charissimi, nunc filii Dei sumus, et nec dum 331 apparuit quid futuri sumus. Scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus (I Joan. III, 2). Unde et ad Deum dicitur: Quis similis erit tibi? (Ps. XXXIV, 10). Aliud est enim similitudo, aliud aequalitas. Unde saevissima haeresis est, quae in Christo tantum Patris similitudinem confitetur, aufert naturam. Nos autem in Filio non solum similitudinem dicimus, sed aequalitatem. Propterea enim eum persequebantur Judaei: quia non solum solvebat sabbatum, sed et aequalem se faciebat Deo (Joan. V). Ubi autem aequalitas est, ibi eadem natura unaque substantia. Hoc est", + "candidate_score": 0.623068, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_60", + "bdc_text": "Nosti nimirum domum meamHaller bewohnte eine Amtswohnung im Mitteltrakt des alten Stiftsgebäudes am Münsterplatz ( s .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1633", + "psc_text": "Et murus erat inter me et eos; ut sacerdotalia sacrificia et loca sacramentorum corporis et sanguinis Christi, brevissimus murus divideret. Et polluerunt, inquit, nomen sanctum meum, in abominationibus quas fecerunt. Quid prodest habitationis vicinia, et medius inter cellulam nostram et altare Domini paries, cum in his quae secreto facimus, et quae turpe est etiam dicere, contaminetur et polluatur nomen Domini? Ego hoc arbitror, quod non polluat nomen Domini, nisi ille qui visus est nomini ejus credere, et illius censeri vocabulo. Et quomodo tollit membra Christi, et facit membra meretricis, qui prius Christo credidit: sic ille polluit nomen Dei, qui prius nominis ejus fidem susceperit. Alioquin ethnicus, et Judaeus cum sint polluti, et contaminati, immo contaminatio ipsa atque pollutio, nomen Dei polluere et contaminare non possunt: quod illi polluunt, ad quos dicitur: Nomen meum per vos blasphematur in gentibus (Rom. II, 24). Propter has igitur causas consumpsi eos in ira mea,", + "candidate_score": 0.620191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_36_38", + "bdc_text": "Speramus etMiconium ad vos venturum , immo et VadianumAn der Besprechung in Zürich ( s. nächste Anm. ) nahmen weder Myconius noch Vadian teil .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_371", + "psc_text": "LIX) . Et populo Dei, columna ignis et nubes erat dux in solitudine (Exod. XIII). Et Jeremias loquitur: Non laboravi sequens te (Jerem. XVII, 16) . Quis autem haereticorum qui sequitur spiritum suum, non impingat in tenebris, et caecus caecos ducat in foveam? Unde licet sibi in mysteriis, immo orgiis suis plura ecclesiasticis doctoribus videre videantur, tamen nihil omnino vident: quia solem justitiae perdiderunt, frustraque imitantur eos, qui prius vocabantur Videntes, et quibus dicitur: Qui vides vade: recede in terram Juda; et in Bethel non prophetabis (Amos VII, 12, 13). Quamobrem visio Isaiae et Abdiae ponuntur in titulis. Et Dominus apostolis praecepit: Levate oculos vestros et videte (Joan. IV, 35) . Et propheta suppliciter deprecatur: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua (Ps. CXVIII, 18) . (Vers. 4 seqq.) Quasi vulpes in desertis prophetae tui, Israel, erunt [Vulg. erant]. Non ascendistis ex adverso, neque opposuistis murum pro domo", + "candidate_score": 0.619443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_36_38", + "bdc_text": "Speramus etMiconium ad vos venturum , immo et VadianumAn der Besprechung in Zürich ( s. nächste Anm. ) nahmen weder Myconius noch Vadian teil .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_373", + "psc_text": "tui, Israel [Al. addit. erant aut erunt]. Non steterunt in firmamento, et congregaverunt greges super domum Israel. Non resurrexerunt qui dicunt in die Domini: videntes mendacia, divinantes vana, qui dicunt, dicit Dominus, et Dominus non misit eos: et coeperunt suscitare sermonem. Nonne visionem falsam vidistis, et divinationes vanas locuti estis? Et dicebatis, dicit Dominus, et 124 ego non sum locutus. Dicamus primum juxta Hebraicum. Prophetae Israel vulpium similes sunt, quotidie domesticarum avium furta facientes: qui habitant, juxta Aquilam et LXX, in desertis; juxta Symmachum et Theodotionem, in parietinis atque ruinosis: qui non possunt ascendere ex adverso, neque murum pro domo Israel opponere. Legimus Aaron adversum ignem Israelis populum devorantem occurrisse et stetisse medium, et opposuisse murum pro salute populi (Num. XVI). Jeremiae quoque dicitur, ne occurrat Domino, neque stet contra iram ejus orationis perseverantia (Jerem. VII). Sicut enim murus hosti opponitur, et adversario occurri solet ex adverso contraque venienti: ita", + "candidate_score": 0.618451, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_36_38", + "bdc_text": "Speramus etMiconium ad vos venturum , immo et VadianumAn der Besprechung in Zürich ( s. nächste Anm. ) nahmen weder Myconius noch Vadian teil .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_876", + "psc_text": "portentum, juxta illud quod in Zacharia scriptum est: Prophetas viros esse portendentes (Zach. III, 8) . Et Dominus alibi loquitur: in manibus prophetarum assimulatus sum (Osee XII, 10) . Haec juxta historiam dicta sint. Veniamus ad anagogen (si tamen violenta non fuerit visa cauti lectoris prudentiae). Filium hominis dici Dominum Salvatorem, nulli dubium, qui extrema hora, hoc est, ad vesperam mundi hujus, uxorem pristinam perdidit, nec flevit eam, nec amictu ora velavit, nec recepit ullam hominum consolationem, et haec ventura praedixit mane, quae completa sunt vesperi, et rursum mane in secundo adventu facta probavit quae ventura praedixerat, sanctuarium Judaeorum, et quod desiderabile habuerant in oculis, et super quo tremebant animae eorum, esse polluta: filios quoque eorum et filias Romano gladio concidisse. Quod autem dicitur: Coronam habebitis in capitibus vestris, et calciamenta erunt in pedibus, ad illam partem referemus, quod nequaquam lugere debeant, nec signa luctus assumere, postquam pro umbra receperint", + "candidate_score": 0.618326, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_63_65", + "bdc_text": "Ad quam ubi non recta diverteris , me non parum offendes . Nec ad Symlerum Heinrich Simler . nec in tabernam concedas :", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1708", + "psc_text": "autem suum non radent, neque comam nutrient, sed tondentes attondebunt capita sua (sive capita sua non radent, et comas non ad pressum tondebunt: operientes operient capita sua). Et vinum non bibet omnis sacerdos, quando ingressurus est atrium interius. Primum historiae verba pandenda sunt. Inter caetera quae sacerdotibus praecipit sermo Dominicus, hoc quoque observandum jubet, ut in ipsis portis interioris atrii, vestibus, id est, stolis lineis induantur: nec utantur laucis indumentis tam in portis atrii interioris, quam intrinsecus, hoc est, in adytis sanctisque sanctorum: vittaeque sive cidares lineae sint in capitibus eorum, et feminalia linea in lumbis. Quodque sequitur juxta Septuaginta: Et non accingentur violenter, pro quo Aquila et Symmachus transtulerunt, in sudore: Theodotio ipsum verbum Hebraicum exprimens, posuit in JEZE ( ): Aquilae secunda editio, BUSA [ Al. BUZA] ( : per quod significat, non eos violenter, arcte atque constricte instar vinctorum esse cingendos, ne in ministeriis sacerdotalibus atque Leviticis", + "candidate_score": 0.618147, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_36_38", + "bdc_text": "Speramus etMiconium ad vos venturum , immo et VadianumAn der Besprechung in Zürich ( s. nächste Anm. ) nahmen weder Myconius noch Vadian teil .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_378", + "psc_text": "8, 9.) Propterea haec dicit Dominus Deus: Quia locuti estis vana, et vidistis mendacium, ideo ecce ego ad vos: ait Dominus Deus. Et erit manus mea super prophetas, qui vident vana, et divinant mendacium. In concilio populi mei non erunt, et in scriptura domus Israel non scribentur: nec in terram Israel ingredientur. Et scietis quia ego Dominus Deus. LXX: Ideo dic: Haec dicit Adonai Dominus. Quoniam verba vestra mendacia, et divinationes vestrae vanae: idcirco ecce ego super vos, dicit Dominus Deus, et extendam manum meam super prophetas qui vident mendacium, et qui loquuntur vana: in disciplina populi mei non erunt, nec in scriptura domus Israel scribentur, et in terram Israel non intrabunt: et scient quia ego Adonai Dominus. Sub prophetarum persona, sermo contra haereticos est, qui loquuntur vana et vident mendacium, et perseverant suam firmare doctrinam: quod ipse Dominus contra eos veniat atque consurgat, et extendat manum suam super illos", + "candidate_score": 0.615173, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_57", + "bdc_text": "Salutabis alios omnes , Leonem Leo Jud. , Carolstadium , Theodorum Theodor Bibliander. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1675", + "psc_text": "tibi, nescio litteras. Et dabunt illum homini scienti litteras, dicentes: Lege; et dicet: Non possum legere, quia signatus est (Isai. XXIX, 11). Iste autem liber est, cujus nemo potest solvere et aperire signacula, neque in coelo, neque in terra, neque sub terra, nisi ille de quo in Apocalypsi Joannis dicitur: Ecce vicit leo de tribu Juda, radix et genus David: ut aperiat librum et solvat signacula ejus (Apoc. V, 5). Prius enim quam Salvator humanum corpus assumeret, et humiliaret se, formam servi accipiens (Phil. II), clausa erat Lex et Prophetae, et omnis scientia Scripturarum, clausus erat paradisus. Postquam autem ille pependit in cruce, et locutus est ad latronem, Hodie mecum eris in paradiso (Luc. XXIII, 43), statim velum templi scissum est, et aperta sunt omnia; ablatoque velamine dicimus: Nos autem omnes revelata facie gloriam Domini contemplantes, in eamdem imaginem transformamur a gloria in gloriam (II Cor. III, 18). Sin autem", + "candidate_score": 0.611235, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_63_65", + "bdc_text": "Ad quam ubi non recta diverteris , me non parum offendes . Nec ad Symlerum Heinrich Simler . nec in tabernam concedas :", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1711", + "psc_text": "radent, et comas suas ad pressum non tondebunt: sed operientes operient capita sua, juxta quod discimus, nec calvitium novacula esse faciendum, nec ita ad pressum tondendum caput, ut rasorum similes esse videamur, sed in tantum capillos dimittendos, ut operta sit cutis. Vel certe sacerdotes semper operire capita sua debent, juxta illud Virgilianum (Aeneid. lib. III): Purpureo velare comas, adopertus amictu. Sed haec violenta interpretatio est. Vinum autem non solum in ministerio sacerdotes non bibent atque Levitae: sed ne ingressuri quidem sancta sanctorum, ne opprimatur mens, et sensus crassior fiat. Unde et Apostolus: Bonum est, inquit, vinum non bibere, et carnem non manducare (Rom. XIV, 21). Et in alio loco: Et vinum, in quo est luxuria (Ephes. V, 18). 548 Manducavit enim populus et bibit, et surrexerunt ludere. Quodque concedit Timotheo, ut vini paululum bibat, perspicue demonstrabat [ Al. demonstrat] cur hoc concesserit: propter stomachum, inquit, et frequentes infirmitates (I Tim.", + "candidate_score": 0.611189, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_60", + "bdc_text": "Nosti nimirum domum meamHaller bewohnte eine Amtswohnung im Mitteltrakt des alten Stiftsgebäudes am Münsterplatz ( s .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1549", + "psc_text": "templi foribus, doceatur propheta qui sit ille locus, vel quo appelletur vocabulo. Dixit enim, inquit, mihi: Hoc est Sanctum sanctorum. Sin autem ante templum, sive ut Scriptura cognominat, ante faciem templi Sanctum sanctorum est, quantam beatitudinem in templi adytis, et in interioribus ejus existimare debemus! De qua propheta loquitur: Hoc labor est in conspectu meo, donec ingrediar in sanctuarium Dei, et intelligam in novissimis eorum (Ps. LXXVII, 16, 17) . Sed et hoc notandum, quod in descriptione tabernaculi dicuntur Sancta sanctorum, plurali numero; hic autem Sanctum sanctorum, numero singulari, ut post sancta veniamus ad sanctum: quomodo post multa cantica pervenimus ad Canticum canticorum, quod omnium carminum carmen est, et quod canentes, sponsi copulamur amplexibus. (Vers. 5 seqq.) Et mensus est parietem domus sex cubitorum, et latitudinem lateris quatuor cubitorum undique per circuitum domus. Latera autem latus ad latus, his triginta trium [ Vulg. tria], et erant eminentia quae ingrederentur per", + "candidate_score": 0.610095, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_43_45", + "bdc_text": "Juni 1533 in Zürich , wo zum ersten Mal versucht wurde , zu einer Einigung in der Behandlung von Eherechtsfragen zu kommen , s. de Quervain 44f ; Köhler , Ehegericht I 419-427 . Die Hauptverhandlung folgte am 15 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_461", + "psc_text": "et operui confusionem tuam: propterea juravi tibi, et ingressus sum pactum, sive testamentum tecum: ut mihi potius quam caeteris, qui ad te volebant divertere, jungereris, juxta illud, Juravit Dominus et non poenitebit eum: tu es sacerdos in aeternum, secundum ordinem Melchisedec (Ps. CIX, 4; Hebr. VI) . Omnis enim controversiae finis est juramentum. Et vivo ego, dicit Dominus: nisi malo poenitentiam peccatoris, quam mortem (Ezech. XVIII). Tempore igitur nuptiarum, Israel juramentum accipit Dei, pro omni dotali 151 munere. Et quia David de se dixerat: Memento, Domine David, et omnis mansuetudinis ejus (Ps. CXXXI, 1) : qui juravit Domino, votum vovit Deo Jacob; et ipse Dominus jurat ei, Scriptura dicente: Juravit Dominus David veritatem, et non frustrabitur eum (Ibid., 11) . (Vers. 9.) Et facta es mihi, et lavi te aqua, et mundavi sanguinem tuum ex te, et unxi te oleo. Quia expandi alas meas, et operui ignominiam tuam, et juravi", + "candidate_score": 0.607856, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_60", + "bdc_text": "Nosti nimirum domum meamHaller bewohnte eine Amtswohnung im Mitteltrakt des alten Stiftsgebäudes am Münsterplatz ( s .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1630", + "psc_text": "hominis, locus solii mei, et locus vestigiorum pedum meorum, ubi habito in medio filiorum Israel in aeternum, nisi illi qui habitat in Ecclesia in medio filiorum Israel cernentium Deum, et habitat in perpetuum, non secundum templum Salomonis ad tempus? Et locus ejus est ille de quo scriptum est: Et factus est in pace locus ejus (Ps. LXXV, 2), quae exsuperat omnem sensum: Et locus vestigiorum pedum illius, Apostolis dicentibus: Adoremus in loco ubi steterunt pedes ejus (Ps. XXXI, 7). Et pulchre dixit, steterunt: in Ecclesia enim stant pedes Domini, in synagoga ambulant et praetereunt. Ut autem sciamus hoc dici de Ecclesia, jungitur: Et non polluent ultra domus Israel nomen sanctum meum: quod proprie ad eos pertinet, qui sanctae conversationis in Ecclesia commorantur. Qui sint autem qui polluerint prius nomen sanctum Dei, ponit manifestius: Ipsi et reges eorum, tam populus quam sacerdotes, in fornicationibus suis quibus a Deo fornicati sunt: et", + "candidate_score": 0.606159, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_57", + "bdc_text": "Salutabis alios omnes , Leonem Leo Jud. , Carolstadium , Theodorum Theodor Bibliander. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_514", + "psc_text": "sed in spiritu (Rom. VIII, 8, 9) . Alia autem caro sanctorum est, de qua scriptum est: Omnis caro videbit salutare Dei (Isai. XL, 5) . (Vers. 27.) Ecce ego extendi [Vulg. extendam] manum meam super te, et auferam justificationem tuam [Vulg. jus tuum], et dabo te animis [Vulg. in animas] odientium te, filiarum Palaestinarum, quae erubescunt [Al. ardescunt] in via tua scelerata. LXX: Si autem extendero manum meam super te, et auferam legitima tua, et dabo te in animas odientium te, filiarum alienigenarum, quae te declinare fecerunt de via tua. Quodque sequitur: ἠσέβησας, hoc est, impie egisti, juxta Septuaginta sequenti capitulo coaptatur, juxta caeteros finis superioris est. Extendit autem Dominus super Jerusalem manum suam, ut corrigat delinquentem, et auferat legitima ejus, quae quamdiu Dei praecepta servabat, legitima Domini dicebantur. Quando vero adoravit idola, et religionem in impietatem mutavit, nequaquam legitima illius appellantur. Quod non solum in lege et caeremoniis,", + "candidate_score": 0.605616, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_60", + "bdc_text": "Nosti nimirum domum meamHaller bewohnte eine Amtswohnung im Mitteltrakt des alten Stiftsgebäudes am Münsterplatz ( s .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1632", + "psc_text": "oneratae peccatis, quae circumferuntur omni vento doctrinae, semper discentes, et numquam ad scientiam veritatis pervenientes; mentem junctam Deo, non vicinitatem Ecclesiarum, et habitationem 523 proximam, Dei in se provocare clementiam; quin potius indignationem Domini commoveri, quando in consecratis Deo locis, indignus habitator est. Fabricati sunt, inquit, limen suum juxta limen meum, ut nihil interesset inter sacrum et prophanum, et postes suos juxta postes meos, ut unus laicorum et sacerdotum esset introitus. Unde et Apostolus dicit: Probet autem se homo, et sic accedat ad corpus et sanguinem Domini (I Cor. XI, 28). Et ut gravius faceret quod dicebat, sequentem jungit versiculum: Et murus erat inter me et eos; ut sacerdotalia sacrificia et loca sacramentorum corporis et sanguinis Christi, brevissimus murus divideret. Et polluerunt, inquit, nomen sanctum meum, in abominationibus quas fecerunt. Quid prodest habitationis vicinia, et medius inter cellulam nostram et altare Domini paries, cum in his quae secreto facimus, et", + "candidate_score": 0.604325, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae", + "max_score": 0.687165, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3_5", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_0", + "psc_text": "ADMONITIO J. MARTIANAEI IN DUAS SEQUENTES PRAEFATIONES S. HIERONYMI. Praeter volumina Jobi ac Davidis a nobis jam edita, periere caeteri libri sacri, quos Hieronymus de Graeco diligentissime emendatos, additis insuper obelis et asteriscis, linguae suae studiosis hominibus, id est, Latinis tribuerat. Supersunt tantum duae Praefatiunculae, quae libris Paralipomenon ac Salomonis erant affixae ad declarationem ejus, quod Hieronymus praestiterat in hujusmodi translationibus ex Graeco Latinis. Faxit Deus, ut aequalem habeant illi libri sortem cum Jobi volumine, quod excepta ejusdem praefatione ineditum ad nos usque jacebat in tenebris, nunc autem integrum ac immaculatum in lucem prodiisse gaudemus. Id ipsum equidem de Paralipomenis et operibus Salomonis sperare nobis liceret, si plures essent ac diligentes Scripturarum indagatores, qui labore improbo vetera sacrorum Bibliorum evolverent monumenta in antiquis Ecclesiarum archivis ac Bibliothecis. Hortamur itaque etiam atque etiam studiosos omnes, ut si qui sint penes ipsos manuscripti codices sacri, diligenter cum editis eos conferre non graventur.", + "candidate_score": 0.687165, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_55_57", + "bdc_text": "Pellicanum salutabis . Insta , ne cęptum opusDie ersten zwei Bände von Pellikans Kommentarwer k zum Alten Testament erschienen 1532 und 1533 , s. oben [Nr. 174 ] S. 37 , Anm. 13 . deserat , sed pergat ea fęlicitate qua hactenus . Salutabis alios omnes , Leonem Leo Jud. , Carolstadium , Theodorum Theodor Bibliander. .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_0", + "psc_text": "ADMONITIO J. MARTIANAEI IN DUAS SEQUENTES PRAEFATIONES S. HIERONYMI. Praeter volumina Jobi ac Davidis a nobis jam edita, periere caeteri libri sacri, quos Hieronymus de Graeco diligentissime emendatos, additis insuper obelis et asteriscis, linguae suae studiosis hominibus, id est, Latinis tribuerat. Supersunt tantum duae Praefatiunculae, quae libris Paralipomenon ac Salomonis erant affixae ad declarationem ejus, quod Hieronymus praestiterat in hujusmodi translationibus ex Graeco Latinis. Faxit Deus, ut aequalem habeant illi libri sortem cum Jobi volumine, quod excepta ejusdem praefatione ineditum ad nos usque jacebat in tenebris, nunc autem integrum ac immaculatum in lucem prodiisse gaudemus. Id ipsum equidem de Paralipomenis et operibus Salomonis sperare nobis liceret, si plures essent ac diligentes Scripturarum indagatores, qui labore improbo vetera sacrorum Bibliorum evolverent monumenta in antiquis Ecclesiarum archivis ac Bibliothecis. Hortamur itaque etiam atque etiam studiosos omnes, ut si qui sint penes ipsos manuscripti codices sacri, diligenter cum editis eos conferre non graventur.", + "candidate_score": 0.684273, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_56_58", + "bdc_text": "Insta , ne cęptum opusDie ersten zwei Bände von Pellikans Kommentarwer k zum Alten Testament erschienen 1532 und 1533 , s. oben [Nr. 174 ] S. 37 , Anm. 13 . deserat , sed pergat ea fęlicitate qua hactenus . Salutabis alios omnes , Leonem Leo Jud. , Carolstadium , Theodorum Theodor Bibliander. . Mitte et scribe , quae summo desiderio expecto .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_0", + "psc_text": "ADMONITIO J. MARTIANAEI IN DUAS SEQUENTES PRAEFATIONES S. HIERONYMI. Praeter volumina Jobi ac Davidis a nobis jam edita, periere caeteri libri sacri, quos Hieronymus de Graeco diligentissime emendatos, additis insuper obelis et asteriscis, linguae suae studiosis hominibus, id est, Latinis tribuerat. Supersunt tantum duae Praefatiunculae, quae libris Paralipomenon ac Salomonis erant affixae ad declarationem ejus, quod Hieronymus praestiterat in hujusmodi translationibus ex Graeco Latinis. Faxit Deus, ut aequalem habeant illi libri sortem cum Jobi volumine, quod excepta ejusdem praefatione ineditum ad nos usque jacebat in tenebris, nunc autem integrum ac immaculatum in lucem prodiisse gaudemus. Id ipsum equidem de Paralipomenis et operibus Salomonis sperare nobis liceret, si plures essent ac diligentes Scripturarum indagatores, qui labore improbo vetera sacrorum Bibliorum evolverent monumenta in antiquis Ecclesiarum archivis ac Bibliothecis. Hortamur itaque etiam atque etiam studiosos omnes, ut si qui sint penes ipsos manuscripti codices sacri, diligenter cum editis eos conferre non graventur.", + "candidate_score": 0.679232, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_54_56", + "bdc_text": "Sed facile condonabis , cum me hominem scias . Pellicanum salutabis . Insta , ne cęptum opusDie ersten zwei Bände von Pellikans Kommentarwer k zum Alten Testament erschienen 1532 und 1533 , s. oben [Nr. 174 ] S. 37 , Anm. 13 . deserat , sed pergat ea fęlicitate qua hactenus .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_11", + "psc_text": "locis, vel perstrictae leviter, hic per quaedam verborum compendia explicentur. Orationum itaque vestrarum adjutus auxilio, misi librum benevolis placiturum: tamen invidis displiciturum esse non ambigo. Optima enim quaeque, ut ait Plinius, malunt contemnere et invidere plerique, quam discere. Si quis in hac interpretatione voluerit aliquid reprehendere, interroget Hebraeos, suam conscientiam recolat, videat ordinem textumque sermonis, et tunc nostro labori, si potuerit, detrahat. Ubicumque ergo asteriscos, id est, stellas + radiare in hoc volumine videritis, ibi sciatis de Hebraeo additum quod in Latinis codicibus non habetur. Ubi vero obelus, transversa scilicet virga ÷, praeposita est, illic signatur quid Septuaginta Interpretes addiderint, vel ob decoris gratiam, vel ob Spiritus sancti auctoritatem, licet in Hebraeis voluminibus non legatur. PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBROS SALOMONIS JUXTA LXX INTERPRETES. Tres libros Salomonis, id est, Proverbia, Ecclesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea", + "candidate_score": 0.675757, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_1_3", + "bdc_text": "Duo sunt potissimum , charissime Heinrice , quae me postremis tuis literis Nicht erhalten . exhilararunt tuique me iamdudum certum nunc certiorem reddiderunt : Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ;", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_0", + "psc_text": "ADMONITIO J. MARTIANAEI IN DUAS SEQUENTES PRAEFATIONES S. HIERONYMI. Praeter volumina Jobi ac Davidis a nobis jam edita, periere caeteri libri sacri, quos Hieronymus de Graeco diligentissime emendatos, additis insuper obelis et asteriscis, linguae suae studiosis hominibus, id est, Latinis tribuerat. Supersunt tantum duae Praefatiunculae, quae libris Paralipomenon ac Salomonis erant affixae ad declarationem ejus, quod Hieronymus praestiterat in hujusmodi translationibus ex Graeco Latinis. Faxit Deus, ut aequalem habeant illi libri sortem cum Jobi volumine, quod excepta ejusdem praefatione ineditum ad nos usque jacebat in tenebris, nunc autem integrum ac immaculatum in lucem prodiisse gaudemus. Id ipsum equidem de Paralipomenis et operibus Salomonis sperare nobis liceret, si plures essent ac diligentes Scripturarum indagatores, qui labore improbo vetera sacrorum Bibliorum evolverent monumenta in antiquis Ecclesiarum archivis ac Bibliothecis. Hortamur itaque etiam atque etiam studiosos omnes, ut si qui sint penes ipsos manuscripti codices sacri, diligenter cum editis eos conferre non graventur.", + "candidate_score": 0.668988, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_54_56", + "bdc_text": "Sed facile condonabis , cum me hominem scias . Pellicanum salutabis . Insta , ne cęptum opusDie ersten zwei Bände von Pellikans Kommentarwer k zum Alten Testament erschienen 1532 und 1533 , s. oben [Nr. 174 ] S. 37 , Anm. 13 . deserat , sed pergat ea fęlicitate qua hactenus .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_12", + "psc_text": "vel ob decoris gratiam, vel ob Spiritus sancti auctoritatem, licet in Hebraeis voluminibus non legatur. PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBROS SALOMONIS JUXTA LXX INTERPRETES. Tres libros Salomonis, id est, Proverbia, Ecclesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea quae minus habebantur, interserens: quo plenius, o Paula et Eustochium, cognoscatis quid in libris nostris minus sit, quid redundet. Nec non etiam illa, quae imperiti Translatores male in linguam nostram de Graeco sermone verterant, oblitterans et antiquans, curiosissima veritate correxi. Et ubi praepostero ordine atque perverso, sententiarum fuerat lumen ereptum, suis locis restituens, feci intelligi quod latebat. Porro in eo libro, qui a plerisque Sapientia Salomonis inscribitur, et in Ecclesiastico, quem esse Jesu filii Sirach, nullus ignorat, calamo temperavi: tantummodo Canonicas Scripturas vobis emendare desiderans, et studium meum certis, magis quam dubiis commendare.", + "candidate_score": 0.667866, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_5", + "bdc_text": "Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_0", + "psc_text": "ADMONITIO J. MARTIANAEI IN DUAS SEQUENTES PRAEFATIONES S. HIERONYMI. Praeter volumina Jobi ac Davidis a nobis jam edita, periere caeteri libri sacri, quos Hieronymus de Graeco diligentissime emendatos, additis insuper obelis et asteriscis, linguae suae studiosis hominibus, id est, Latinis tribuerat. Supersunt tantum duae Praefatiunculae, quae libris Paralipomenon ac Salomonis erant affixae ad declarationem ejus, quod Hieronymus praestiterat in hujusmodi translationibus ex Graeco Latinis. Faxit Deus, ut aequalem habeant illi libri sortem cum Jobi volumine, quod excepta ejusdem praefatione ineditum ad nos usque jacebat in tenebris, nunc autem integrum ac immaculatum in lucem prodiisse gaudemus. Id ipsum equidem de Paralipomenis et operibus Salomonis sperare nobis liceret, si plures essent ac diligentes Scripturarum indagatores, qui labore improbo vetera sacrorum Bibliorum evolverent monumenta in antiquis Ecclesiarum archivis ac Bibliothecis. Hortamur itaque etiam atque etiam studiosos omnes, ut si qui sint penes ipsos manuscripti codices sacri, diligenter cum editis eos conferre non graventur.", + "candidate_score": 0.667121, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_55_57", + "bdc_text": "Pellicanum salutabis . Insta , ne cęptum opusDie ersten zwei Bände von Pellikans Kommentarwer k zum Alten Testament erschienen 1532 und 1533 , s. oben [Nr. 174 ] S. 37 , Anm. 13 . deserat , sed pergat ea fęlicitate qua hactenus . Salutabis alios omnes , Leonem Leo Jud. , Carolstadium , Theodorum Theodor Bibliander. .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefationes-aliae_window_11", + "psc_text": "locis, vel perstrictae leviter, hic per quaedam verborum compendia explicentur. Orationum itaque vestrarum adjutus auxilio, misi librum benevolis placiturum: tamen invidis displiciturum esse non ambigo. Optima enim quaeque, ut ait Plinius, malunt contemnere et invidere plerique, quam discere. Si quis in hac interpretatione voluerit aliquid reprehendere, interroget Hebraeos, suam conscientiam recolat, videat ordinem textumque sermonis, et tunc nostro labori, si potuerit, detrahat. Ubicumque ergo asteriscos, id est, stellas + radiare in hoc volumine videritis, ibi sciatis de Hebraeo additum quod in Latinis codicibus non habetur. Ubi vero obelus, transversa scilicet virga ÷, praeposita est, illic signatur quid Septuaginta Interpretes addiderint, vel ob decoris gratiam, vel ob Spiritus sancti auctoritatem, licet in Hebraeis voluminibus non legatur. PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBROS SALOMONIS JUXTA LXX INTERPRETES. Tres libros Salomonis, id est, Proverbia, Ecclesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea", + "candidate_score": 0.66513, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf051", + "work_id": "054_Leo-I_Epistolae", + "max_score": 0.686474, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3_5", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_464", + "psc_text": "erit, memorabimus. Inter Lectionaria relegimus antiquissimum Vat. 3836. Addendi sunt praeterea duo alii codices millenarii, Veronensis 8, in quo haec epistola Leonis post epistolas canonicas describitur, et alius Veronen. 58, qui hanc epistolam ante quaedam documenta synodi Chalcedonensis repraesentat. Cum primam hujus epistolae editionem citabimus, intelligimus primam editionem Sermonum S. Leonis, cui haec epistola inserta est ante sermones de Nativitate ex ms. codice collectionis tertiae eorumdem Sermonum. Accedent tandem praeter codices Quesnelli alii quatuor a Baluzio adhibiti, nimirum Colbertinus 2574, Parisien., Divionen. et Corbeiensis, quorum tres postremi collectionem 17 Chalcedonensem continent. 7. Antiquissimam Graecam versionem, quae lecta et inserta fuit act. 2 synodi Chalcedonensis, primus edidit Joannes Leunclavius ex bibliotheca Sambuci Basileae an. 1578, postea ex aliis mss. Gerardus Vossius praepositus Tungrensis in calce Operum S. Gregorii Thaumaturgi an. 1604; dein vero Romani Conciliorum editores an. 1608, et a Romanis alii posteriores Conciliorum collectores. Graecum textum exegimus ad perantiquum ms.", + "candidate_score": 0.686474, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_4_6", + "bdc_text": "vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers . Certum itaque habes nuncium , Megandrum et famulum Unbekannt .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_168", + "psc_text": "verius Hadrianea appellanda est, cum omnes hi codices ad Hadrianeam collectionem 7 vere pertineant, ad eam scilicet quam aliquot additamentis Dionysiana auctiorem, Hadrianus I pontifex Carolo Magno in usum Occidentalium Ecclesiarum tradidit. Hinc plurima hujus collectionis inveniuntur ubique exemplaria, quae hanc epistolae formam tuentur. Duos tantum codices Thuaneos Gallicanos laudavit Quesnellus; sed multo plures in Galliis diffusos memorat P. Coustantius in praefatione laudata num. 128, inter quos unus est anni 805. Multos item antiquos ipsi Romae vidimus, quos nominavimus in praefat. ad epistolas num. 16. His addi possunt etiam codices collectionis 8, num. 17 indicati, qui Hadrianeam collectionem initio exhibent. 4. Tertia editionis forma ex utraque anteriori conflata, quam editionem mixtam nuncupabimus, aliter in mss., aliter in editis invenitur. In codicibus enim quos vidimus, omissis capitibus 6, 7, 8, et dimidio noni, tota Hadrianea editio primum exhibetur, fere cum chronica notatione Dat. IV idus Augusti. Dein subjiciuntur velut appendix memorata", + "candidate_score": 0.67259, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_56_58", + "bdc_text": "Insta , ne cęptum opusDie ersten zwei Bände von Pellikans Kommentarwer k zum Alten Testament erschienen 1532 und 1533 , s. oben [Nr. 174 ] S. 37 , Anm. 13 . deserat , sed pergat ea fęlicitate qua hactenus . Salutabis alios omnes , Leonem Leo Jud. , Carolstadium , Theodorum Theodor Bibliander. . Mitte et scribe , quae summo desiderio expecto .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_0", + "psc_text": "ADMONITIO In duas epistolas sequentes, I et II, ubi etiam de epistola XVIII. 1. De duabus epistolis 1 ad Aquileiensem episcopum, et 2 ad Septimum Altinensem, quae ex ipso argumento simul jungendae sunt, agi non potest, nisi quaedam dicantur etiam de epistola 18 ad Januarium, quae ob excitatas controversias non exiguum cum illis nexum habere videtur. Ita haec prima admonitio tribus epistolis lucem afferet. 2. Postquam Card. Norisius in Pelagianae Historiae lib. II c. 12 duabus columnis, e regione edens duas Leonis epistolas ad Septimum, atque Januarium, palam fecit utrasque esse ejusdem exempli, de alterutra dubitari coepit. Quesnellus prolixa observatione epistolam ad Septimum suppositionis accusavit, et imposturae auctorem credidit Isidorum Mercatorem. E contra Josephus Antelmius dissert. 4 de veris Operibus S. Leonis Magni hanc epistolam genuinam propugnans, illam ad Januarium commentitiam contendit. Aliquot subinde epistolae editae sunt ab utroque, quibus suam quisque sententiam vindicare studuit. Pagius in Critica ad an.", + "candidate_score": 0.665132, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_56_58", + "bdc_text": "Insta , ne cęptum opusDie ersten zwei Bände von Pellikans Kommentarwer k zum Alten Testament erschienen 1532 und 1533 , s. oben [Nr. 174 ] S. 37 , Anm. 13 . deserat , sed pergat ea fęlicitate qua hactenus . Salutabis alios omnes , Leonem Leo Jud. , Carolstadium , Theodorum Theodor Bibliander. . Mitte et scribe , quae summo desiderio expecto .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_178", + "psc_text": "media quidem parte deficientem, quae tamen in omnibus tum Graecis tum Latinis concilii Chalcedonensis codicibus collectionis 17 integra legitur. In omnibus etiam collectionibus et mss. Latinis Sardicense concilium mutilum praefertur sine tribus extremis canonibus, qui in Graecis exemplaribus continentur. In cod. Vat. 1341, et in tribus aliis Gallicanis laudatis a Coustantio (Tom. I Epist. Rom. pont., p. 772), qui exhibent collectionem Hispanicam Innocentii I, epistola ad episcopos synodi Toletanae decurtata est, cum in ea desint numeri 2, 3, 4, 5, 6, 8, et pars etiam numeri primi. In mss. collectionis Hadrianeae solum initium describitur litterarum Hormisdae ad presbyteros, diaconos et archimandritas secundae Syriae, quas manuscripta collectionis praestantissimae 14 integras conservarunt. Et, ut alia ejusdem generis omittamus, in ipsa collect. 5 Quesnelliana num. 51, capite diminuta affertur Gelasii epistola ad Orientales. Quidni igitur pariter mutila proferri potuit epistola Leonis ad Africanos? 9. Exemplar quidem hujus epistolae, quod sine tribus capitibus editionis", + "candidate_score": 0.664865, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_41_43", + "bdc_text": "Gallen Franziskus Studer ( s. unten S. 143 , 2-4 ). . Utinam in casibus matrimonialibus idem ritus eedemque leges servari possent in civitatibus nostrisZur Vorbesprechung zwischen den kirchlichen und politischen Vertretern der reformierten Orte am 10 . Juni 1533 in Zürich , wo zum ersten Mal versucht wurde , zu einer Einigung in der Behandlung von Eherechtsfragen zu kommen , s. de Quervain 44f ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_647", + "psc_text": "ejusdem Sardicensis concilii indicasse dicendus est, eo quod hunc unum canonem vetus interpres Graecus reddidit, ut omnes Graeci codices ostendunt. Similiter cum Galla Placidia epist. 56 plurali numero allegavit secundum definitiones Nicaeni concilii, unum canonem quintum Sardicensem innuit, ut in margine editorum notatur. Porro in editionibus conciliorum ex aliquo Romano codice hic titulus canoni praefigitur, qui in tribus Venetis mss. non legitur: Ἀντίτυπον συνεδρίου ἐν τῷ τοπῷ τῶν Καινῶν, ἐν οἷς διελάλησαν; nimirum Latine: Exemplum concilii in loco Novorum, ubi locuti sunt. Canon vero ad Venetos codices exactus sic effertur: Γαυδέντιος ἐπίσκοπος εἶπεν· Εἰ ἀρέσκει προστεθῆναι ταύτῃ τῇ ἀποφάσει, ἥν τινα πλήρη ἅγιότητος προσενέγκατε, ὁπηνίκα ἄλλος ἐπίσκοπος καθρρέθη κρίσει ἐπισκόπων καὶ διεμαρτύρατο ἐν πόλει τῶν Καινῶν κινηθῆναι τὰ τοῦ πράγματος, ὁ δὲ ἕτερος ἐπίσκοπος ἐν ταύτῃ τῇ καθέδρᾳ μετὰ την αἴτησιν τοῦ φαινομένου καθῃρῆσθαι, παντελῶς ἐν ἑτέρῳ τόπῳ τυπωθῆναι τὰ τοῦ πράγματος μὴ δύνασθαι, εἰ μὴ παρὰ τῶν ��κεῖσε κριτῶν", + "candidate_score": 0.65542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_24_26", + "bdc_text": "Aargau) , immatrikulierte sich im Oktober 1510 an der Universität Basel. 1518-1526 war er Leutpriester in Brugg , von wo er wesen seiner Neigung zur Reformation vertrieben wurde . Als Leutpriester von Oltingen ( Kt . Baselland) nahm er 1528 an der Berner Disputation teil ( s.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_900", + "psc_text": "opportuniori tempori, propitiante Domino, cum firmior fuerit restituta securitas, jubeat vestra clementia reservari. De qua re plenius inter caetera apud pietatem vestram poterunt anegare quos misi. Data V idus Junii, Adelfio viro clarissimo consule. 1048 EPISTOLA LXXXIV. AD PULCHERIAM AUGUSTAM. SYNOPSIS. I. Legatos mittit qui cum lapsis summa prudentia et moderatione agant. --II. Extra unitatem fieri qui naturam nostram in Christo negat. --III. Rogat ut Eutyches ad longinquiora transferatur, ejusque monasterio catholicus praeficiatur. LEO episcopus PULCHERIAE Augustae. CAP. I. Religiosam pietatis vestrae sollicitudinem, qua universo mundo, Deo inspirante, consulitis, crebrioribus alloquiis incitare praesumo, ut operum vestrorum profectum necessaria perfectio subsequatur; ac sicut de statu Constantinopolitanae Ecclesiae gratulamur, cujus et sacerdos et populus catholicae puritatis fidem jam tenere cognoscitur, ita etiam aliorum concors nobiscum sit de Verbi incarnatione confessio. Unde quod facturum me aliis litteris indicaveram, Lucentium episcopum, et Basilium presbyterum fratres meos dirigere properavi, qui dispositiones meas, fratris mei Anatolii", + "candidate_score": 0.652632, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_32_34", + "bdc_text": "Brugger Neujahrsblätter 1947 , S. 10 ; Pfister 72. 205. , cui tametsi non auderem diffidere , nolebam tamen prorsus credere et tunc quoque diffidere cessabo , cum dextram tuę iunxero . Mittit senatus noster virum cordatissimum iam iam , antequam tuas literas acciperem , amandatum , Crispinum VischerCrispinum Vischer am Rande nachgetragen. .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_52", + "psc_text": "Si enim de praeteritis litteris et de re olim insinuata loqueretur, vi verbi duximus commonendam, omnis rectae syntaxeos ratio posset et haberet exigeret. Id autem si evidens judicetur, epistolam primam ad Januarium traditam non fuisse consequens fit. Ita enim Leo indicat se duxisse eum nunc monere, ac si antea de eadem re numquam monuerit. Igitur epistola prima, in qua eadem monitio fusius ingeritur, non ad Januarium, sed ad aliquem ejus praedecessorem tradita dici debet. 25. Ex his porro tempus duarum sequentium epistolarum elicitur, et cur ab his initium duxerimus, manifestum fiet. Annus 444, cui has epistolas auctoritate libri de Promissionibus adjudicavit Quesnellus, explicato eodem testimonio et auctoritate Photii satis revincitur. Multo autem magis repellitur opinio Antelmii, qui easdem epistolas attribuit anno 447. Non leve in speciem videri potest illud cui potissimum insistit Antelmius epist. 1 num. 11 pag. 7, nimirum in epistola ad Aquileiensem episcopum, c. 1 mentionem fieri decretorum", + "candidate_score": 0.651487, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_40_42", + "bdc_text": "ABaslerRef VI 290 und unten S. 151 , 2 ) , von St . Gallen Franziskus Studer ( s. unten S. 143 , 2-4 ). . Utinam in casibus matrimonialibus idem ritus eedemque leges servari possent in civitatibus nostrisZur Vorbesprechung zwischen den kirchlichen und politischen Vertretern der reformierten Orte am 10 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_647", + "psc_text": "ejusdem Sardicensis concilii indicasse dicendus est, eo quod hunc unum canonem vetus interpres Graecus reddidit, ut omnes Graeci codices ostendunt. Similiter cum Galla Placidia epist. 56 plurali numero allegavit secundum definitiones Nicaeni concilii, unum canonem quintum Sardicensem innuit, ut in margine editorum notatur. Porro in editionibus conciliorum ex aliquo Romano codice hic titulus canoni praefigitur, qui in tribus Venetis mss. non legitur: Ἀντίτυπον συνεδρίου ἐν τῷ τοπῷ τῶν Καινῶν, ἐν οἷς διελάλησαν; nimirum Latine: Exemplum concilii in loco Novorum, ubi locuti sunt. Canon vero ad Venetos codices exactus sic effertur: Γαυδέντιος ἐπίσκοπος εἶπεν· Εἰ ἀρέσκει προστεθῆναι ταύτῃ τῇ ἀποφάσει, ἥν τινα πλήρη ἅγιότητος προσενέγκατε, ὁπηνίκα ἄλλος ἐπίσκοπος καθρρέθη κρίσει ἐπισκόπων καὶ διεμαρτύρατο ἐν πόλει τῶν Καινῶν κινηθῆναι τὰ τοῦ πράγματος, ὁ δὲ ἕτερος ἐπίσκοπος ἐν ταύτῃ τῇ καθέδρᾳ μετὰ την α���τησιν τοῦ φαινομένου καθῃρῆσθαι, παντελῶς ἐν ἑτέρῳ τόπῳ τυπωθῆναι τὰ τοῦ πράγματος μὴ δύνασθαι, εἰ μὴ παρὰ τῶν ἐκεῖσε κριτῶν", + "candidate_score": 0.648953, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_41_43", + "bdc_text": "Gallen Franziskus Studer ( s. unten S. 143 , 2-4 ). . Utinam in casibus matrimonialibus idem ritus eedemque leges servari possent in civitatibus nostrisZur Vorbesprechung zwischen den kirchlichen und politischen Vertretern der reformierten Orte am 10 . Juni 1533 in Zürich , wo zum ersten Mal versucht wurde , zu einer Einigung in der Behandlung von Eherechtsfragen zu kommen , s. de Quervain 44f ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_649", + "psc_text": "altero loco causam pro firma haberi non posse, nisi illic a judicibus finem accipiat. Depravatissimam interpretationem ejus Latini canonis quem S. Leo suae epistolae subjecit, verus Latinus canon Sardicensis demonstrabit. Hunc proferimus ex iis antiquissimis codicibus et collectionibus canonum in quibus cum Sardicenses ex Romanae Ecclesiae more Nicaenis accenseantur, lectionem inde sumptam eam esse quam Leo suis litteris subtexuit, indubium videtur: Gaudentius episcopus dixit: Addendum est, si placet, huic sententiae, quam plenam sanctitatis protulistis, ut cum aliquis depositus fuerit episcopus eorum episcoporum judicio qui in vicinis locis commorantur, et proclamaverit agendum sibi negotium in urbe Roma; alter episcopus in ejus (al. eadem) cathedra post appellationem ejus qui videtur esse depositus, omnino non ordinetur (quidam codd. addunt in loco ipsius), nisi causa fuerit in judicio Romani episcopi determinata. Nunc si conferas hunc verum canonem cum Graeca versione quam dedimus, omissionem harum vocum qui in vicinis locis commorantur, et sententiani in fine", + "candidate_score": 0.647835, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_41_43", + "bdc_text": "Gallen Franziskus Studer ( s. unten S. 143 , 2-4 ). . Utinam in casibus matrimonialibus idem ritus eedemque leges servari possent in civitatibus nostrisZur Vorbesprechung zwischen den kirchlichen und politischen Vertretern der reformierten Orte am 10 . Juni 1533 in Zürich , wo zum ersten Mal versucht wurde , zu einer Einigung in der Behandlung von Eherechtsfragen zu kommen , s. de Quervain 44f ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1426", + "psc_text": "foedera nuptiarum redintegranda credamus, et remotis malis quae hostilitas intulit, unicuique hoc quod legitime habuit reformetur, omnique studio procurandum est ut recipiat unusquisque quod proprium est. CAP. II. An culpabilis sit qui locum captivi mariti assumpsit. Nec tamen culpabilis judicetur, et tamquam alieni juris pervasor habeatur, qui personam ejus mariti, qui jam non esse existimabatur, assumpsit. Sic enim multa quae ad eos qui in captivitatem ducti sunt pertinebant in jus alienum transire potuerunt, et tamen plenum justitiae est ut eisdem reversis propria reformentur. Quod si in mancipiis vel in agris, aut etiam in domibus ac possessionibus rite servatur, quanto magis in conjugiorum redintegratione faciendum est, ut quod bellica necessitate turbatum est pacis remedio reformetur? CAP. III. Restituendam esse uxorem primo marito. Et ideo, si viri post longam captivitatem reversi ita in dilectione suarum conjugum perseverent, ut eas cupiant in suum redire consortium, omittendum est et inculpabile judicandum quod necessitas intulit,", + "candidate_score": 0.647225, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_24_26", + "bdc_text": "Aargau) , immatrikulierte sich im Oktober 1510 an der Universität Basel. 1518-1526 war er Leutpriester in Brugg , von wo er wesen seiner Neigung zur Reformation vertrieben wurde . Als Leutpriester von Oltingen ( Kt . Baselland) nahm er 1528 an der Berner Disputation teil ( s.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1603", + "psc_text": "observante Quesnello, Rusticus eorum presbyterorum episcopus non interfuit, sed ad alium conventum. fortassis Narbonensem, habitum paulo ante hanc epistolam ad Rusticum, id est sub an. 458. Hinc Baluzius in nova Conciliorum collectione Narbonense concilium, in quo eorum presbyterorum causa cognita fuerit, jure astruxit, et solum perperam istud affixit anno 452. Dein cum haec epistola ad Rusticum tam sero fuerit scripta, dejectio illa animi, qua idem episcopus scandalorum occasione turbatus, vacationem ab episcopatus laboribus se peroptare Leoni significavit, non in initia episcopatus, nec in juventutem, ut Quesnellus putavit, sed in senectutem ejus incidit, cum gravis annis morti appropinquaret. 9. Nunc de codicibus aliquid dicendum superest. Invenimus hanc epistolam in mss. decem et septem collectionum, nimirum 1, 3 et reliquis usque ad 13, nec non in 18 et 21 usque ad 24, ac praeterea in peculiari vetustissimo ms. capituli Veronensis 58. Duobus autem modis haec in ejusmodi collectionibus praefertur. In omnibus enim", + "candidate_score": 0.646723, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_24_26", + "bdc_text": "Aargau) , immatrikulierte sich im Oktober 1510 an der Universität Basel. 1518-1526 war er Leutpriester in Brugg , von wo er wesen seiner Neigung zur Reformation vertrieben wurde . Als Leutpriester von Oltingen ( Kt . Baselland) nahm er 1528 an der Berner Disputation teil ( s.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_758", + "psc_text": "Sed praeterquam quod non est verosimile episcopos, qui III kal. Octobris in Urbe convenerant, per quinquaginta dies Romae fuisse detentos absoluta jam synodo die 13, aut serius 15 Octobris, ut liquet ex epist. 44 et sequentibus; praeter hoc, inquam, nullum antiquum documentum superest, quo probetur Leone pontifice dedicationem basilicae S. Petri celebratam fuisse die 18 Novembris. Adde quod Valentinianum an. 449 Romae fuisse nullum aliunde indicium est; nonnulla autem suppetunt documenta quae eum anno 450 ibidem exstitisse probant. 4. Quesnellus diss. 1 ad an. 450, n. 1, Baronii sententiam impugnans, in aliam apertius erroneam transiit, contendens has epistolas scriptas fuisse post festum S. Petri die 29 Junii an. 450. Error ex duobus manifeste detegitur. Primum quia hoc anno Valentinianus Romae erat mense Martio, quo legem edidit Novellis insertam tit. 7, de Indulgentiis reliquorum, nec non mense Aprili ex tit. 38, de Naviculariis annuis, etc., ex quibus dies festus S. Petri,", + "candidate_score": 0.646645, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_40_42", + "bdc_text": "ABaslerRef VI 290 und unten S. 151 , 2 ) , von St . Gallen Franziskus Studer ( s. unten S. 143 , 2-4 ). . Utinam in casibus matrimonialibus idem ritus eedemque leges servari possent in civitatibus nostrisZur Vorbesprechung zwischen den kirchlichen und politischen Vertretern der reformierten Orte am 10 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1465", + "psc_text": "potestatibus celebrata, quae S. memoriae praedecessor meus Leo ad consultationem Augustae recordationis Leonis scripserit, et quam veneranter accepta sint, recognoscunt. Hinc in Lectionariis antiquis haec quoque epistola inserta legitur, uti videre est in cod. Vallicellano XXVI, eademque descripta invenitur in mss. collectionis 2 Sermonum S. Leonis, quae ex Lectionariis originem ducit. Confer mss. Basilicae Vat. 210 et Barber. 88. Graeca etiam ejusdem interpretatio exhibetur in aliquot Graecis codicibus, eamque nos proferemus ex Miscellaneis Gerardi Vossii praepositi Tungrensis, qui codice Graeco olim card. Sirleti, postea vero card. Columnae usus fuit. Quasdam vero emendationes secundis curis sumpsimus ex codice Graeco Vat. 1341, quem P. Cacciarius in novissima Romana editione adhibuit. Neque moveat, si non reperitur in collectione Chalcedonensi; quippe haec collectio, ut in praefatione ostendimus, vivente Valentiniano, id est antequam haec epistola scriberetur, concinnata fuit. Hac epistola cum praeclaro encomio usus est S. Ephraemius Antiochenus apud Photium cod. 228. 2 Ut tempus", + "candidate_score": 0.645446, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_42_44", + "bdc_text": "Utinam in casibus matrimonialibus idem ritus eedemque leges servari possent in civitatibus nostrisZur Vorbesprechung zwischen den kirchlichen und politischen Vertretern der reformierten Orte am 10 . Juni 1533 in Zürich , wo zum ersten Mal versucht wurde , zu einer Einigung in der Behandlung von Eherechtsfragen zu kommen , s. de Quervain 44f ; Köhler , Ehegericht I 419-427 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1616", + "psc_text": "De his qui altario ministrant et conjuges habent, utrum eis licito misceantur? RESP. Lex continentiae eadem est ministris altaris quae episcopis atque presbyteris, qui cum essent laici sive lectores, licito et uxores ducere et filios procreare potuerunt. Sed cum ad praedictos pervenerunt gradus, coepit eis non licere quod licuit. Unde, ut de carnali fiat spirituale conjugium, oportet eos nec dimittere uxores, et quasi non habeant sic habere, quo et salva sit charitas connubiorum, et cesset opera nuptiarum. 1422 INQUIS. IV. De presbytero vel diacono qui filiam suam virginem illi viro in conjugium dederit qui jam habebat conjunctam mulierem, ex qua etiam filios susceperat. RESP. Non omnis mulier juncta viro uxor est viri, quia nec omnis filius haeres est patris. Nuptiarum autem foedera inter ingenuos sunt legitima et inter aequales; multo prius hoc ipsum Domino constituente (Gen. II, 24) quam initium Romani juris existeret. Itaque aliud est uxor, aliud concubina; sicut", + "candidate_score": 0.643907, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_25_27", + "bdc_text": "Als Leutpriester von Oltingen ( Kt . Baselland) nahm er 1528 an der Berner Disputation teil ( s. ABernerRef 1465 , S. 594 ) .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_699", + "psc_text": "Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος, ὁ ἐπὶ τῇ καταδίκῆ τῶν ἀνευθύνων δυνατός· μετὰ γὰρ τό με τeetigr;ι ἀδίκῳ αὐτοῦ 927 γνώμῃ καὶ ἀποφάσει κοινωνεῖν μὴ δύνασθαι, συνήλασεν εἰς ἄλλην σύνοδον, ἀπειλαῖς καὶ ἐπιβουλαῖς προσκαλούμενος· πρὸς τό με, ὅπερ ἀπέστω, ἢ ἐξ ἀπατης [Forte ἐξαπάταις] συναινέσαι εἰς τὸ καταδικάσαι τὸν ἀγιώτατον Φλαβιανόν τὸν ἐπίσκοπον, ἢ ἀνθιστάμενον κατέχειν, ἵνα μοι μὲ γένοιτο μήτε τοῦ ἐκδραμεῖν πρὸς τὴν εὐσέβειαν τὴν ὑμετέραν καὶ τὴν Κωνσταντινούπολιν, ἢ ἀναδραμεῖν εἰς τὴν Ῥώμης ἐκκλησίαν παρασχεθείη ἄδεια. Ὅμως τεθάῤῥηκα, βοηθοῦντος τοῦ Χριστοῦ τοῦ ἡμετέρου θεοῦ, ἀπὸ τῆς καταδίκης τοῦ εὐλαβεστάτου καὶ ὁσίου ἀνδρὸς, ἀθῶόν (με) καὶ ἀκέραιον φυλάξαι· εἰ καὶ ὅτι οὐδὲ μία μάστιξ, οὐδὲ βάσανος ἠδύνατό με τῇ ἀδίκῳ αὐτῶν ἀποφάσει ποιεῖν συναινέσαι· ἀλλὰ πάντων καταλειφθέντων, ἐκεῖθεν ἀνεχώρουν, διὰ ἀγνώστων καὶ ἀνοδεύτων τόπων εἰς τὴν Ῥώμην ἀπῆλθον· τῷ εὐλαβεστάτω Πάπαᾳ πάντων τῶν ἐν Ἐφέσῳ πεπραγμένων ἱκανῶς μεμήνυται [Forte ἱκανὸς μηνυττὴς]. Ὂν ἡ ὑμετέρα προσκυνητὴ φιλανθρωπία μανθανέτω, μετὰ πάσης τῆς δυτικῆς", + "candidate_score": 0.636547, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_27_29", + "bdc_text": "ABernerRef 1465 , S. 594 ) . Er wurde offenbar noch im selben Jahr auch in Oltingen entlassen. 1536 kehrte er als reformierter Prädikant nach Brugg zurück. - Lit. : Z IX 296. 315 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1598", + "psc_text": "Hermes, qui in hac epistola appellatur Archidiaconus, vivo adhuc Rustico Biterrensibus episcopus datus fuit, a quibus cum non fuerit receptus, Narbonam rediit, et hac de re idem Rusticus et Hermes litteras ad Leonem dedere, ut ex Hilari papae epist. 8 colligere licet. His autem ut congruum tempus tribuatur, ante Leonis mortem, quae contigit an. 461, Hermes ad Biterrensem cathedram promotus videtur sub. an. 460; haec autem epistola, Hermete adhuc archidiacono Romae agente, scripta serius dicenda est an. 459. 7. His autem de tempore hujus epistolae praemissis manifestum fit quam sint inanes duae Quesnelli conjecturae, quibus cum animadverterit aliquot ex iis dubiis quae proposuit Rusticus decisa fuisse in conciliis Arausicano I, Vasensi I, et Arelatensi II, alterutrum not. 1 colligit: Scilicet vel Rusticum ad Leonem scripsisse, antequam eae difficiles quaestiones in conciliis supradictis ventilarentur et enodarentur: supervacaneum enim videretur et praeter consuetudinem Gallicanam, ut post soluta in pluribus comprovincialibus, aut majoribus", + "candidate_score": 0.634378, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_6_8", + "bdc_text": "Certum itaque habes nuncium , Megandrum et famulum Unbekannt . eius , modo et illi nesciant , quid advehant . Obsignetur liber , si fieri potest , tuo sigillo .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_57", + "psc_text": "C. quas siglas Garnerius male interpretatus est Siculorum, cum citius explicandas Sacerdotum Jesu Christi Tillemontius et Benedictini opinentur. Hic libellus Augustino directus noscitur ex voce Augustine, quae libello inserta est. Is autem ipsorum Pelagianorum, qui libellum obtulere, metropolita, primas, aut superior ex contextu deprehenditur. Garnerius et Benedictini intelligentes id non posse competere S. Augustino episcopo Hipponensi, de errore amanuensium suspicati, Zosime pro Augustine legendum putarunt; et hunc libellum esse credidere alterutrum e duobus quos Julianum Eclanensem cum aliis Pelagianis Zosimo pontifici obtulisse exploratum est. At quamvis libellus a Sirmondo descriptus nonnulla quoad sententiam contineat duobus memoratis libellis communia; verba tamen quae ex his libellis apud Augustinum et Marium Mercatorem supersunt, in eo libello non invenientur. Igitur alteruter e duobus Zosimo oblatis indicari nequit; ac propterea alius libellus post tractoriam Zosimi, quae in totum orbem adversus Pelagianos edita, subscriptiones praeceperat, oblatus agnoscitur cuipiam metropolitae, qui Augustinus vocabatur, et epistolam ediderat, qua", + "candidate_score": 0.631775, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_39_41", + "bdc_text": "Von Basel kamen Konrad Schnitt und Wolfgang Wissenburg ( s . ABaslerRef VI 290 und unten S. 151 , 2 ) , von St . Gallen Franziskus Studer ( s. unten S. 143 , 2-4 ). .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1471", + "psc_text": "kal. Septembris, quorum alterum habent duo codices Trecopith. et Oxon. Quesnelli ac editiones Josiae Simleri, Surii, etc., alterum vero codex Theodoricianus ejusdem Quesnelli et noster praestantissimus Ratisponensis; hunc postremum cum antecedentibus litteris concinnentem praetulimus: facile autem fuit librariorum lapsu notam VI, disjunctis lateribus convertere in III, et scribere XIII pro XVI kal. Septemb. Neque moveat plerosque codices et collectiones omni chronica notatione carere: aliae enim insignes epistolae in omnibus mss. notam chronicam desiderant; quam si in aliquo codice inveniremus, non idcirco expungendam quispiam crederet, nisi forte historiae repugnaret. In praesenti autem epistola praeter fidem aliquot codicum diversae originis, inter quos praesertim Ratisponensis maximam fidem facit, non solum nihil repugnat, sed omnia potius ex antea dictis concordant. 3. De testimoniis huic epistolae subjectis aliquid hic tandem praemonendum est. S. Leo haec post pseudosynodum Ephesinam primum collegerat, ac in Orientem per legatos miserat, ut doctrinam suae epistolae 28, ad Flavianum, Latinorum ac", + "candidate_score": 0.630569, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_26", + "bdc_text": "Baselland) nahm er 1528 an der Berner Disputation teil ( s.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_699", + "psc_text": "Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος, ὁ ἐπὶ τῇ καταδίκῆ τῶν ἀνευθύνων δυνατός· μετὰ γὰρ τό με τeetigr;ι ἀδίκῳ αὐτοῦ 927 γνώμῃ καὶ ἀποφάσει κοινωνεῖν μὴ δύνασθαι, συνήλασεν εἰς ἄλλην σύνοδον, ἀπειλαῖς καὶ ἐπιβουλαῖς προσκαλούμενος· πρὸς τό με, ὅπερ ἀπέστω, ἢ ἐξ ἀπατης [Forte ἐξαπάταις] συναινέσαι εἰς τὸ καταδικάσαι τὸν ἀγιώτατον Φλαβιανόν τὸν ἐπίσκοπον, ἢ ἀνθιστάμενον κατέχειν, ἵνα μοι μὲ γένοιτο μήτε τοῦ ἐκδραμεῖν πρὸς τὴν εὐσέβειαν τὴν ὑμετέραν καὶ τὴν Κωνσταντινούπολιν, ἢ ἀναδραμεῖν εἰς τὴν Ῥώμης ἐκκλησίαν παρασχεθείη ἄδεια. Ὅμως τεθάῤῥηκα, βοηθοῦντος τοῦ Χριστοῦ τοῦ ἡμετέρου θεοῦ, ἀπὸ τῆς καταδίκης τοῦ εὐλαβεστάτου καὶ ὁσίου ἀνδρὸς, ἀθῶόν (με) καὶ ἀκέραιον φυλάξαι· εἰ καὶ ὅτι οὐδὲ μία μάστιξ, οὐδὲ βάσανος ἠδύνατό με τῇ ἀδίκῳ αὐτῶν ἀποφάσει ποιεῖν συναινέσαι· ἀλλὰ πάντων καταλειφθέντων, ἐκεῖθεν ἀνεχώρουν, διὰ ἀγνώστων καὶ ἀνοδεύτων τόπων εἰς τὴν Ῥώμην ἀπῆλθον· τῷ εὐλαβεστάτω Πάπαᾳ πάντων τῶν ἐν Ἐφέσῳ πεπραγμένων ἱκανῶς μεμήνυται [Forte ἱκανὸς μηνυττὴς]. Ὂν ἡ ὑμετέρα προσκυνητὴ φιλανθρωπία μανθανέτω, μετὰ πάσης τῆς δυτικῆς", + "candidate_score": 0.6298, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_29_31", + "bdc_text": "Z IX 296. 315 ; Basel , Matrikel I 302 ; Georges Gloor , Die mittelalterliche Brugger Geistlichkeit , in :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_333", + "psc_text": "Constitutionum Collectionibus tom. III. Leoni autem Magno eadem epistola in his codicibus explorate asseritur non solum ex consulatu qui in Leonis pontificatum cadit, verum etiam ex eo quod inter alias quindecim genuinas epistolas ejusdem pontificis describitur, ita ut de hac una dubium adhuc promovere absque ullo argumento satis certo temerarium sit. 3. Invenitur praeterea haec eadem epistola in ms. libro Vat. 1343 saeculi X, qui fuit Ticinensis Ecclesiae, nec non in Vat. Ottobon. 297 collect. 23. Accedunt duo auctores antiquiores Gratiano, qui ex eadem epistola nonnulla suis collectionibus inseruerunt, nimirum cardinalis Deusdedit lib. III, cap. 34, in ms. Vat. 3833, et S. Anselmus lib. V, cap. 69, et lib. VI, cap. 189, in pluribus codd. Vaticanis. Tandem, ut alia testimonia omittamus, Gerhohus praepositus Reicherspergensis ineunte saeculo XII totam epistolam ex Germanico codice descripsit in opere de Aedificio Dei, cap 60, quod editum est a P. Pez. in Thesauro Anecdot. tom.", + "candidate_score": 0.62965, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_39_41", + "bdc_text": "Von Basel kamen Konrad Schnitt und Wolfgang Wissenburg ( s . ABaslerRef VI 290 und unten S. 151 , 2 ) , von St . Gallen Franziskus Studer ( s. unten S. 143 , 2-4 ). .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1574", + "psc_text": "hanc epistolam derivarunt auctores collect. Isid. 12, 20, 21, 22 et 23, et exemplum aliud, ex quo eamdem sumpsere auctor collect. 24, Merlinus atque Sichardus. Variantes enim quas relegentes ipsam epistolam in iisdem mss. invenimus, hanc duplicem originem ostenderunt. Cum vero quoad episcopalis sedis nomen plures codices prioris originis signantes Ravennatem conveniant cum omnibus mss. alterius fontis, de Ravennatensi sede dubitandum non est. Id autem vel maxime ex eo confirmatur, quod codices duo Vindebonenses, qui dissentiunt, aperto errore laborant. Nam Arbonensis episcopatus, qui in ms. Vindeb. Hisp. legitur, ignotus est; Narbonensis vero per hoc tempus non a Leone tenebatur, sed a Rustico, ad quem aliam posteriorem epistolam datam videbimus. Neque moveat quod primus codex Vindebon. puriorem Hispanicam complectatur. Nam licet eatenus sit purior, quod emendationes in Gallicanos codices inductas non recepit, mendosissimus tamen est, mendumque satis prodit in eadem inscriptione episcopatus Arbonensis, quem nemo inveniet. Hoc autem mendum evidentius demonstrant", + "candidate_score": 0.626359, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_26_28", + "bdc_text": "Baselland) nahm er 1528 an der Berner Disputation teil ( s. ABernerRef 1465 , S. 594 ) . Er wurde offenbar noch im selben Jahr auch in Oltingen entlassen. 1536 kehrte er als reformierter Prädikant nach Brugg zurück. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_139", + "psc_text": "depositum retractato judicio sedi suae restitutum esse, exponit. --IV. Projectus episcopus, cui aegrotanti alterum idem Hilarius substituerat, in integrum restitutus. --V. Ordinationem episcopi provincialis metropolitano reservandam. --VI. Sine cleri plebisque consensu, et extra diem legitimum neminem ordinandum. --VII. Hilario metropolitani dignitas et potestas in provinciam Viennensem adempta. --VIII. Neminem pro levi causa communione esse pellendum. --IX. Ut praeter Leontii antiquioris episcopi consensum alterius provinciae concilium non indicatur. Dilectissimis fratribus, universis episcopis per Viennensem provinciam constitutis, LEO Romae episcopus. CAP. I. Divinae cultum religionis, quem in omnes gentes omnesque nationes Dei voluit gratia coruscare, ita Dominus noster Jesus Christus humani generis Salvator instituit, ut veritas, quae antea legis et prophetarum praeconio continebatur, per apostolicam tubam in salutem universitatis exiret, sicut scriptum est: In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum (Ps. XVIII, 5) . Sed hujus muneris sacramentum ita Dominus ad omnium apostolorum officium pertinere voluit,", + "candidate_score": 0.625302, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_6_8", + "bdc_text": "Certum itaque habes nuncium , Megandrum et famulum Unbekannt . eius , modo et illi nesciant , quid advehant . Obsignetur liber , si fieri potest , tuo sigillo .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_56", + "psc_text": "initia pontificatus Leonis et circa an. 442 scriptas duas sequentes epistolas confirmabit etiam non modicum historica quaedam animadversio, quam primus produxit card. Norisius tom. III pag. 1177, et tom. IV, pag. 752; dein Pagius ad an. 418, n. 57; ac tandem P. Bernardus de Rubeis Monument. Aquileien. cap. 14, pag. 120. Sirmondus e ms. Veronensi descripsit libellum fidei a Pelagianis editum; ex apographo autem Sirmondi hunc libellum vulgavit Garnerius in editione Marii Mercatoris, et dein P. P. Benedictini S. Mauri in appendice tom. X Augustini, pag. 110. Hic libellus fidei Pelagianae sic in fine clauditur: Explicit libellus fidei S. I. C. quas siglas Garnerius male interpretatus est Siculorum, cum citius explicandas Sacerdotum Jesu Christi Tillemontius et Benedictini opinentur. Hic libellus Augustino directus noscitur ex voce Augustine, quae libello inserta est. Is autem ipsorum Pelagianorum, qui libellum obtulere, metropolita, primas, aut superior ex contextu deprehenditur. Garnerius et Benedictini intelligentes id non", + "candidate_score": 0.623648, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_38_40", + "bdc_text": "nahmen weder Myconius noch Vadian teil . Von Basel kamen Konrad Schnitt und Wolfgang Wissenburg ( s . ABaslerRef VI 290 und unten S. 151 , 2 ) , von St .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1574", + "psc_text": "hanc epistolam derivarunt auctores collect. Isid. 12, 20, 21, 22 et 23, et exemplum aliud, ex quo eamdem sumpsere auctor collect. 24, Merlinus atque Sichardus. Variantes enim quas relegentes ipsam epistolam in iisdem mss. invenimus, hanc duplicem originem ostenderunt. Cum vero quoad episcopalis sedis nomen plures codices prioris originis signantes Ravennatem conveniant cum omnibus mss. alterius fontis, de Ravennatensi sede dubitandum non est. Id autem vel maxime ex eo confirmatur, quod codices duo Vindebonenses, qui dissentiunt, aperto errore laborant. Nam Arbonensis episcopatus, qui in ms. Vindeb. Hisp. legitur, ignotus est; Narbonensis vero per hoc tempus non a Leone tenebatur, sed a Rustico, ad quem aliam posteriorem epistolam datam videbimus. Neque moveat quod primus codex Vindebon. puriorem Hispanicam complectatur. Nam licet eatenus sit purior, quod emendationes in Gallicanos codices inductas non recepit, mendosissimus tamen est, mendumque satis prodit in eadem inscriptione episcopatus Arbonensis, quem nemo inveniet. Hoc autem mendum evidentius demonstrant", + "candidate_score": 0.62231, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_27_29", + "bdc_text": "ABernerRef 1465 , S. 594 ) . Er wurde offenbar noch im selben Jahr auch in Oltingen entlassen. 1536 kehrte er als reformierter Prädikant nach Brugg zurück. - Lit. : Z IX 296. 315 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_44", + "psc_text": "ut eodem sane carent caeteri codices ac praesertim vetustis simarum omnium collectionum. Hinc ms. Florentin. S. Marci collectionis 13, ob Leoninas epistolas aliis nominibus insignis, ut videbimus in Admonit. ad epist. 12, sic epistolam, de qua agimus, inscribit: Leo Urbis Romae episcopus . . . . . Aquileiensi episcopo; ubi intervallo vacuo episcopi nomen ignotum significatur. Adempta igitur auctoritate quorumdam codicum, qui Januarium praeferunt, nihil fundamenti ex codicibus superest, quo cogamur affirmare epistolam 1 datam eidem Januario, ad quem epist. 18 scriptam fuisse manifestum est. 23. Traditam vero fuisse ad aliquem Januarii praecessorem et in ipso quidem pontificatus Leonis exordio, aliunde colligere licet. Photius in Bibliotheca vetustum codicem referens, qui sub saeculi VI initia lucubratus, exactissimam Pelagianarum rerum historiam ex peculiaribus documentis derivatam continebat, haec de Pelagianorum gestis sub Leonis pontificatu tradit cod. 54: Cum temporis deinde progressu sectae hujus homines per haeresis suae abjurationem Ecclesiae restituti essent; iterum malum", + "candidate_score": 0.619953, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_27_29", + "bdc_text": "ABernerRef 1465 , S. 594 ) . Er wurde offenbar noch im selben Jahr auch in Oltingen entlassen. 1536 kehrte er als reformierter Prädikant nach Brugg zurück. - Lit. : Z IX 296. 315 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_421", + "psc_text": "voluit eas litteras quas Leonem melius instructum plenius reddidisse aut brevi redditurum praesumebat. Enim vero si has dogmaticas Leonis litteras ille legisset, non videtur scripturus fuisse: Extra consensum Romanae civitatis episcopi causas fidei audire (seu ex Graeco cognoscere, aut dijudicare) non possumus; quae verba nondum sibi notam Romani episcopi sententiam declarant. Igitur haec Chrysologi epistola sub idem tempus data videtur, quo Leo scripsit epistolas 23 et 24, id est circa Februarium an. 449. Forte idem ille vir, qui Theodosii atque Eutychis litteras ad S. Leonem attulit, Ravennam etiam cum ejusdem Theodosii litteris ad Valentinianum transivit, et hac occasione epistolam Eutychis ad Chrysologum detulit. Huic autem Constantinopolim revertenti, dum Valentiniani responsa referret, Chrysologus tradidit hanc epistolam ad Eutychem, ut citius ac tutius traderetur. Certe autem non scripsit post notitiam actorum in Eutychem, aut definitivo Leonis epistolae, ut in Quesnelli sententia praesumendum est. EPISTOLA XXV, PETRI CHRYSOLOGI EPISCOPI RAVENNATIS AD EUTYCHEM PRESBYTERUM.", + "candidate_score": 0.618869, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_27_29", + "bdc_text": "ABernerRef 1465 , S. 594 ) . Er wurde offenbar noch im selben Jahr auch in Oltingen entlassen. 1536 kehrte er als reformierter Prädikant nach Brugg zurück. - Lit. : Z IX 296. 315 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_61", + "psc_text": "promotos. Hinc autem Leo zelum ejus primo commendans, veterem monitionem eidem inculcavit, ne quis ex haeresi adveniens sine debitis cautionibus reciperetur. Dein vero illam canonum constitutionem ingerendam credidit, ne in suum gradum perinde admissi ad ulteriorem promoverentur: quod unum per hoc tempus correctione dignum superesse, ex iisdem Januarii litteris detexerat. 589 EPISTOLA I. AD AQUILEIENSEM EPISCOPUM. SYNOPSIS. I. Male Pelagianos in communionem recipi sine erroris abjuratione et fidei professione. -- --II. Synodum congregari praecipit, ut ab illis fidei professio exigatur. --III. Quid de gratia Christi sentiendum? --IV. Qui decretis Ecclesiae de gratia non subjicitur, ab ea esse pellendum. --V. Cuilibet ibi esse permanendum, ubi ordinatus fuerit. CAP. I. Relatione sancti fratris et coepiscopi nostri SEPTIMI, quae in subditis habetur, agnovimus quosdam presbyteros, et diaconos, ac diversi ordinis clericos, quos Pelagiana sive Coelestiana haeresis habuit implicatos, ita in vestra provincia ad communionem catholicam pervenisse, ut nulla ab eis damnatio proprii exigeretur", + "candidate_score": 0.617893, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_27_29", + "bdc_text": "ABernerRef 1465 , S. 594 ) . Er wurde offenbar noch im selben Jahr auch in Oltingen entlassen. 1536 kehrte er als reformierter Prädikant nach Brugg zurück. - Lit. : Z IX 296. 315 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_28", + "psc_text": "vehementer conquestus, conversionem ejus ab haeresi et satisfactionem, quam Antelmius aliegat, hanc unam indulgentiam promereri potuisse affirmat epist. 112, ut in diaconatus gradum reciperetur, non vero ut anteferretur caeteris: Qui etiamsi, inquit, magna satisfactione potuisset indulgentiam promereri, nequaquam debuit his qui in fide permanserunt anteferri; et similiter ep. 111, c. 3: Qui etiamsi magna fuisset satisfactione purgatus, post dubium tamen reversus errorem, catholicis diaconibus postponi debuit, non praeponi. Cum porro Anatolius Leoni satisfacturus Andream ab archidiaconatu removisset, quidque de eo agendum esset pontificio reservasset arbitrio, id Leoni tantum placuit, ut ipsum Andream ac socium ejus Eufratam, qui pariter Flaviani fuerat accusator, dum sese ab errore correctos apertis professionibus probassent, ad presbyteratum promoveri jusserit, eo forte consilio, ne ad archidiaconatum subrepere umquam possent. Peculiari autem dispensatione id fuisse concessum suadet mox subjectum decretum de caeteris, quos par reatus involverat. Hos enim si veniam simili professione cum satisfactione deposcant, non promoveri, sed", + "candidate_score": 0.615213, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_27_29", + "bdc_text": "ABernerRef 1465 , S. 594 ) . Er wurde offenbar noch im selben Jahr auch in Oltingen entlassen. 1536 kehrte er als reformierter Prädikant nach Brugg zurück. - Lit. : Z IX 296. 315 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_193", + "psc_text": "cum forte supervenisset aliquid novi, ex. gr., causa Restituti episcopi, quem nunc, quasi post illa quae Potentius retulerat, conquestum tradit cap. 10 S. pontifex exscribens eamdem epistolam, nonnulla aliis verbis exposuit, quaedam autem pro novitate causae adjecit. Ita etiam epistolas 30 et 31, quae partim eisdem, partim diversis verbis eadem super re ad Pulcheriam datae in distinctis et antiquissimis collectionibus inveniuntur, unius ejusdemque epistolae duplex exemplum esse in admonitione ostendemus. In subjectis vero litteris ad Africanos, illud longum fragmentum, quod in collectione Hadrianea legitur, secundis quidem curis videtur adjectum, ob quasdam notitias quae supervenerunt post relationem Potentii, referente fortassis episcopo David, qui in eo fragmento memoratur, vel aliis qui ex Africa Romam transmigraverant, et indicantur illis lectionis Hadrianeae verbis, commeantium sermo perferret. Hinc S. pontifex primae lectioni editionis decurtatae c. 9, Cum itaque de omnibus, secundis curis inseruit particulam fere, quae in Hadrianea editione legitur, eo quod nonnulla accessissent quae", + "candidate_score": 0.615143, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_27_29", + "bdc_text": "ABernerRef 1465 , S. 594 ) . Er wurde offenbar noch im selben Jahr auch in Oltingen entlassen. 1536 kehrte er als reformierter Prädikant nach Brugg zurück. - Lit. : Z IX 296. 315 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_67", + "psc_text": "exciso olim dogmate aliquod in provincia tua ejusdem mali germen oriatur, quod non solum in radicibus suis crescat, sed etiam sanctae Ecclesiae sobolem veneno sui oris inficiat. 593 Qui correctos se videri volunt, ab omni suspicione se purgent; et obediendo nobis, probent se esse nostros. Quorum si quisquam salubribus praeceptis satisfacere detrectarit, sive ille clericus, sive sit laicus, ab Ecclesiae societate pellatur, ne perditor animae suae, saluti in sidietur alienae. CAP. V [ Al. VI]. Illam quoque partem ecclesiasticae disciplinae, qua olim a sanctis Patribus et a nobis saepe decretum est, ut nec in presbyteratus gradu, nec in diaconatus ordine, nec in subsequenti officio clericorum ab Ecclesia ad Ecclesiam cuiquam transire sit liberum, ut in integrum revoces, admonemus: ut unusquisque non ambitione illectus, non cupiditate seductus, non persuasione hominum depravatus, ubi ordinatus est, perseveret: ita ut si quis sua quaerens, non quae Jesu Christi, ad plebem et Ecclesiam suam redire", + "candidate_score": 0.615081, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_27_29", + "bdc_text": "ABernerRef 1465 , S. 594 ) . Er wurde offenbar noch im selben Jahr auch in Oltingen entlassen. 1536 kehrte er als reformierter Prädikant nach Brugg zurück. - Lit. : Z IX 296. 315 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_139", + "psc_text": "depositum retractato judicio sedi suae restitutum esse, exponit. --IV. Projectus episcopus, cui aegrotanti alterum idem Hilarius substituerat, in integrum restitutus. --V. Ordinationem episcopi provincialis metropolitano reservandam. --VI. Sine cleri plebisque consensu, et extra diem legitimum neminem ordinandum. --VII. Hilario metropolitani dignitas et potestas in provinciam Viennensem adempta. --VIII. Neminem pro levi causa communione esse pellendum. --IX. Ut praeter Leontii antiquioris episcopi consensum alterius provinciae concilium non indicatur. Dilectissimis fratribus, universis episcopis per Viennensem provinciam constitutis, LEO Romae episcopus. CAP. I. Divinae cultum religionis, quem in omnes gentes omnesque nationes Dei voluit gratia coruscare, ita Dominus noster Jesus Christus humani generis Salvator instituit, ut veritas, quae antea legis et prophetarum praeconio continebatur, per apostolicam tubam in salutem universitatis exiret, sicut scriptum est: In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum (Ps. XVIII, 5) . Sed hujus muneris sacramentum ita Dominus ad omnium apostolorum officium pertinere voluit,", + "candidate_score": 0.614574, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_1", + "bdc_text": "Duo sunt potissimum , charissime Heinrice , quae me postremis tuis literis Nicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_538", + "psc_text": "καὶ συνεπισκόπῳ Φλαυιανῷ, σαφέστερον τὰ ἀπεσταλμένα γράμματα περιέχει. ADMONITIO IN EPISTOLAS SEQUENTES XXX ET XXXI. 1. Etsi duae quae ad Pulcheriam eadem die ac de eadem re scriptae inveniuntur epistolae, aliquot non tam sententiis quam verbis sint plane similes, in multis nihilominus discrepant inter se, et altera ob insertas additiones est longe prolixior. Styli autem ratio et codicum atque collectionum antiquarum auctoritas, quibus utraque fulcitur, nequaquam sinunt ut alterutra alii quam Leoni tribuatur. Exemplaria tum Latina, tum Graeca antiquissimae collectionis 17 Chalcedonensis, et Ratisponensis collectio 19, praeter collectionem duodecimam et vigesimam secundam, primam epistolam satis vindicant; codices vero collectionum 2, 5, 11, 12, 13, 18, 20, 21, 22, 23 et 24, cum exemplo Sichardi, et peculiari ms. Vat. Reginae 293, alteram tuentur. Cur autem eodem die duae ejusmodi epistolae ad Pulcheriam traditae fuerint, et quae prius, quae autem posterius scripta censenda sit, curiosius inquiri potest, quam ulla satis tuta ratione", + "candidate_score": 0.585666, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 15, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefatio-in-Evangelia", + "max_score": 0.68636, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3_5", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefatio-in-Evangelia_window_3", + "psc_text": "falsa esse quae addita sunt. Igitur haec praesens praefatiuncula pollicetur quatuor tantum Evangelia, quorum ordo est iste, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes, codicum Graecorum emendata collatione, sed Veterum. Quae ne multum a lectionis Latinae consuetudine discreparent, ita calamo temperavimus, ut his tantum quae sensum videbantur mutare, correctis, reliqua manere pateremur ut fuerant. Canones quoque, quos Eusebius Caesariensis episcopus Alexandrinum secutus Ammonium, in decem numeros ordinavit, sicut in Graeco habentur, expressimus. Quod si quis de curiosis voluerit nosse, quae in Evangeliis, vel eadem, vel vicina, vel sola sint, eorum distinctione cognoscat. Magnus siquidem hic in nostris codicibus error inolevit, dum quod in eadem re alius Evangelista plus dixit, in alio quia minus putaverint, addiderunt. Vel dum eumdem sensum alius aliter expressit, ille qui unum e quatuor primum legerat, ad ejus exemplum caeteros quoque aestimaverit emendandos. Unde accidit, ut apud nos mixta sint omnia, et in Marco plura Lucae atque Matthaei: rursum in", + "candidate_score": 0.68636, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_1_3", + "bdc_text": "Duo sunt potissimum , charissime Heinrice , quae me postremis tuis literis Nicht erhalten . exhilararunt tuique me iamdudum certum nunc certiorem reddiderunt : Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ;", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefatio-in-Evangelia_window_4", + "psc_text": "eadem re alius Evangelista plus dixit, in alio quia minus putaverint, addiderunt. Vel dum eumdem sensum alius aliter expressit, ille qui unum e quatuor primum legerat, ad ejus exemplum caeteros quoque aestimaverit emendandos. Unde accidit, ut apud nos mixta sint omnia, et in Marco plura Lucae atque Matthaei: rursum in Matthaeo plura Joannis et Marci, et in caeteris reliquorum quae aliis propria sunt, inveniantur. Cum itaque Canones legeris, qui subjecti sunt, confusionis errore sublato, et similia omnium scies, et singulis sua quaeque restitues. In Canone primo concordant quatuor, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes. In secundo tres, Matthaeus, Marcus, Lucas. In tertio tres, Matthaeus, Lucas, Joannes. In quarto tres, Matthaeus, Marcus, Joannes. In quinto duo, Matthaeus, Lucas. In sexto duo, Matthaeus, Marcus. In septimo duo, Matthaeus, Joannes. In octavo duo, Lucas, Marcus. In nono duo, Lucas, Joannes. In decimo propria unusquisque, quae non habentur in aliis, ediderunt. Singulis vero Evangeliis, ab uno", + "candidate_score": 0.673878, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_2_4", + "bdc_text": "exhilararunt tuique me iamdudum certum nunc certiorem reddiderunt : Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefatio-in-Evangelia_window_1", + "psc_text": "Adversus quam invidiam duplex causa me consolatur: quod et tu, qui summus Sacerdos es, fieri jubes: et verum non esse quod variat, etiam maledicorum testimonio comprobatur. Si enim Latinis exemplaribus fides est adhibenda, respondeant, quibus: tot enim sunt exemplaria pene quot codices. Sin autem veritas est quaerenda de pluribus: cur non ad Graecam originem revertentes, ea quae vel a vitiosis interpretibus male edita, vel a praesumptoribus imperitis emendata perversius, vel a librariis dormitantibus addita sunt, aut mutata, corrigimus? Neque vero ego de veteri disputo Testamento, quod a Septuaginta senioribus in Graecam linguam versum, tertio gradu ad nos usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone", + "candidate_score": 0.670891, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_2_4", + "bdc_text": "exhilararunt tuique me iamdudum certum nunc certiorem reddiderunt : Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefatio-in-Evangelia_window_2", + "psc_text": "quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone discordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum est. Praetermitto eos codices, quos a Luciano et Hesychio nuncupatos, paucorum hominum asserit perversa contentio: quibus utique nec in veteri Instrumento post Septuaginta Interpretes emendare quid licuit, nec in Novo profuit emendasse: cum multarum gentium linguis Scriptura ante translata, doceat falsa esse quae addita sunt. Igitur haec praesens praefatiuncula pollicetur quatuor tantum Evangelia, quorum ordo est iste, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes, codicum Graecorum emendata collatione, sed Veterum. Quae ne multum a lectionis Latinae consuetudine discreparent, ita calamo temperavimus, ut his tantum quae sensum videbantur mutare, correctis, reliqua manere pateremur ut", + "candidate_score": 0.666126, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_1_3", + "bdc_text": "Duo sunt potissimum , charissime Heinrice , quae me postremis tuis literis Nicht erhalten . exhilararunt tuique me iamdudum certum nunc certiorem reddiderunt : Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ;", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefatio-in-Evangelia_window_1", + "psc_text": "Adversus quam invidiam duplex causa me consolatur: quod et tu, qui summus Sacerdos es, fieri jubes: et verum non esse quod variat, etiam maledicorum testimonio comprobatur. Si enim Latinis exemplaribus fides est adhibenda, respondeant, quibus: tot enim sunt exemplaria pene quot codices. Sin autem veritas est quaerenda de pluribus: cur non ad Graecam originem revertentes, ea quae vel a vitiosis interpretibus male edita, vel a praesumptoribus imperitis emendata perversius, vel a librariis dormitantibus addita sunt, aut mutata, corrigimus? Neque vero ego de veteri disputo Testamento, quod a Septuaginta senioribus in Graecam linguam versum, tertio gradu ad nos usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone", + "candidate_score": 0.665943, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ;", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Praefatio-in-Evangelia_window_3", + "psc_text": "falsa esse quae addita sunt. Igitur haec praesens praefatiuncula pollicetur quatuor tantum Evangelia, quorum ordo est iste, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes, codicum Graecorum emendata collatione, sed Veterum. Quae ne multum a lectionis Latinae consuetudine discreparent, ita calamo temperavimus, ut his tantum quae sensum videbantur mutare, correctis, reliqua manere pateremur ut fuerant. Canones quoque, quos Eusebius Caesariensis episcopus Alexandrinum secutus Ammonium, in decem numeros ordinavit, sicut in Graeco habentur, expressimus. Quod si quis de curiosis voluerit nosse, quae in Evangeliis, vel eadem, vel vicina, vel sola sint, eorum distinctione cognoscat. Magnus siquidem hic in nostris codicibus error inolevit, dum quod in eadem re alius Evangelista plus dixit, in alio quia minus putaverint, addiderunt. Vel dum eumdem sensum alius aliter expressit, ille qui unum e quatuor primum legerat, ad ejus exemplum caeteros quoque aestimaverit emendandos. Unde accidit, ut apud nos mixta sint omnia, et in Marco plura Lucae atque Matthaei: rursum in", + "candidate_score": 0.662587, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 16, + "cf_id": "cf010", + "work_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1", + "max_score": 0.685779, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_13_15", + "bdc_text": "Terminum praefige revocationis . Ego solem et oleum impendam Gemeint ist : das Licht der Sonne und die Öllampe , Tag und Nacht .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_98", + "psc_text": "laetemur et epulemur in eum. item quod sol appellatus sit Malachin propheta testatur dicens: uobis autem qui timetis nomen Domini orietur sol iustitiaeet in alis eius curatio est. quodsi in scripturis sanctis sol uerus et dies uerus est Christus, nulla hora excipitur christianis, quominus frequenter ac semper Deus debeat adorari, ut qui in Christo hoc est in sole et in die uero sumus instemus per totum diem precibus et oreinusoremus: et quando mundi lege decurrens uicibus alternis nox reuoluta succedit, nullum de nocturnis tenebris esse orantibus damnum potest, quia filiis lucis et in noctibus dies est. quando enim sine lumine est cui lumen in corde est? aut quando sol ei et dies non est cui sol et dies Christus est ? § 36 Qui autem in Christo hoc est in lumine semper sumus nec noctibus ab oratione cessemus. sic Anna uidua sine intermissione 2 Osee 6,1. 9 Ps. 117, 22", + "candidate_score": 0.685779, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_13_15", + "bdc_text": "Terminum praefige revocationis . Ego solem et oleum impendam Gemeint ist : das Licht der Sonne und die Öllampe , Tag und Nacht .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_97", + "psc_text": "tibi et uidebo te. et iterum per prophetam loquitur Dominus: diluculo uigilabunt ad me dicentes: eamus et reuertamur ad Dominum Deum nostrum. recedente item sole ac die cessante necessario rursus orandum est. nam quia Christus sol uerus est et dies uerus, sole ac die saeculi recedente quando oramus et petimus ut super nos lux denuo ueniat, Christi precamur aduentum lucis aeternae gratiam praebiturum. Christum autem diem dictum declarat in psalmis Spiritus sanctus. lapis, inquit, quem reprobauerunt aedificantes hic factus est in caput anguli. a Domino factus est iste et est mirabilis in oculis nostris. hic est dies quem fecit Dominus: laetemur et epulemur in eum. item quod sol appellatus sit Malachin propheta testatur dicens: uobis autem qui timetis nomen Domini orietur sol iustitiaeet in alis eius curatio est. quodsi in scripturis sanctis sol uerus et dies uerus est Christus, nulla hora excipitur christianis, quominus frequenter ac semper Deus debeat adorari,", + "candidate_score": 0.675347, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_14_16", + "bdc_text": "Ego solem et oleum impendam Gemeint ist : das Licht der Sonne und die Öllampe , Tag und Nacht . -Im Hintergrund steht die sprichwörtliche Wendung «salem et oleum » mit der Bedeutung :", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_98", + "psc_text": "laetemur et epulemur in eum. item quod sol appellatus sit Malachin propheta testatur dicens: uobis autem qui timetis nomen Domini orietur sol iustitiaeet in alis eius curatio est. quodsi in scripturis sanctis sol uerus et dies uerus est Christus, nulla hora excipitur christianis, quominus frequenter ac semper Deus debeat adorari, ut qui in Christo hoc est in sole et in die uero sumus instemus per totum diem precibus et oreinusoremus: et quando mundi lege decurrens uicibus alternis nox reuoluta succedit, nullum de nocturnis tenebris esse orantibus damnum potest, quia filiis lucis et in noctibus dies est. quando enim sine lumine est cui lumen in corde est? aut quando sol ei et dies non est cui sol et dies Christus est ? § 36 Qui autem in Christo hoc est in lumine semper sumus nec noctibus ab oratione cessemus. sic Anna uidua sine intermissione 2 Osee 6,1. 9 Ps. 117, 22", + "candidate_score": 0.66814, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_15_17", + "bdc_text": "das Licht der Sonne und die Öllampe , Tag und Nacht . -Im Hintergrund steht die sprichwörtliche Wendung «salem et oleum » mit der Bedeutung : «Scharfes und Mildes» , bzw. «sämtliche Mittel» anwenden , s. Adagia , 3 , 6 , 25 ( LB II 855) . , ut singula videam .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_98", + "psc_text": "laetemur et epulemur in eum. item quod sol appellatus sit Malachin propheta testatur dicens: uobis autem qui timetis nomen Domini orietur sol iustitiaeet in alis eius curatio est. quodsi in scripturis sanctis sol uerus et dies uerus est Christus, nulla hora excipitur christianis, quominus frequenter ac semper Deus debeat adorari, ut qui in Christo hoc est in sole et in die uero sumus instemus per totum diem precibus et oreinusoremus: et quando mundi lege decurrens uicibus alternis nox reuoluta succedit, nullum de nocturnis tenebris esse orantibus damnum potest, quia filiis lucis et in noctibus dies est. quando enim sine lumine est cui lumen in corde est? aut quando sol ei et dies non est cui sol et dies Christus est ? § 36 Qui autem in Christo hoc est in lumine semper sumus nec noctibus ab oratione cessemus. sic Anna uidua sine intermissione 2 Osee 6,1. 9 Ps. 117, 22", + "candidate_score": 0.662074, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_15", + "bdc_text": "das Licht der Sonne und die Öllampe , Tag und Nacht .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_98", + "psc_text": "laetemur et epulemur in eum. item quod sol appellatus sit Malachin propheta testatur dicens: uobis autem qui timetis nomen Domini orietur sol iustitiaeet in alis eius curatio est. quodsi in scripturis sanctis sol uerus et dies uerus est Christus, nulla hora excipitur christianis, quominus frequenter ac semper Deus debeat adorari, ut qui in Christo hoc est in sole et in die uero sumus instemus per totum diem precibus et oreinusoremus: et quando mundi lege decurrens uicibus alternis nox reuoluta succedit, nullum de nocturnis tenebris esse orantibus damnum potest, quia filiis lucis et in noctibus dies est. quando enim sine lumine est cui lumen in corde est? aut quando sol ei et dies non est cui sol et dies Christus est ? § 36 Qui autem in Christo hoc est in lumine semper sumus nec noctibus ab oratione cessemus. sic Anna uidua sine intermissione 2 Osee 6,1. 9 Ps. 117, 22", + "candidate_score": 0.653394, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_48_50", + "bdc_text": "Adfert , quae nos contulimus , adfert leges Basilienses , Argentinenses , Constantienses , Ulmenses , Eslingenses , ut ex iis omnibus , quod patrię nostrę profuturum credideritis , congeratis . Solus nunc domi sum . Franciscus Franz Kolb. balneatur .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_61", + "psc_text": "peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est. si autem confessi fuerimus peccata nostra, fidelis et iustus est Dominus qui nobis peccata dimittat. in epistula sua utrumque conplexus est, quod et rogare pro peccatis debeamus et inpetremus indulgentiam cum 14 Matth. 18, 32. 21 I Io. 1, 8 sq. 1 desit] erit G danihel W lacu Gv 2 apparatur V; cf. de opere et el. c.11 3 et helias V in solitudine Gv 5 0] et W humaneSG 6 fere S 8 deprecamur Wv dimitte VGv 9 sicuti W dimittimus Vp 12 sed et v consolatur S non potest nisi ex potest si G m. 2 14 suo om. G omnem JSW qui a me W 15 salubriter SWG et August. (contra d. epist. Pel. IV, 10, 27., de doMO perseu. c. 5, 8.), salutariter v 16 quod peccatores] utpronidentes G simus GV 17 a dno", + "candidate_score": 0.639011, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 17, + "cf_id": "cf026", + "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis", + "max_score": 0.685374, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3_5", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_22", + "psc_text": "constat. 11. In Novo autem Testamento quatuor libros Evangeliorum quatuor evangelistae singulos scripserunt, quorum solus Matthaeus Hebraeo scripsisse perhibetur eloquio, caeteri Graeco. Paulus apostolus suas scripsit Epistolas, ex quibus novem septem Ecclesiis destinavit, reliquas discipulis suis misit, Timotheo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistolam plerisque Latinis ejus esse incertum est 377 propter dissonantiam sermonis. Eamdemque alii Barnabam conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. 12. Petrus scripsit duas nomine suo epistolas, quae catholicae nominantur: quarum secunda a quibusdam ejus esse non creditur propter styli sermonisque distantiam. Jacobus suam scripsit Epistolam. Quae et ipsa a nonnullis ejus esse negatur, sed sub nomine ejus ab alio dictata existimatur. Joannis epistolas tres idem Joannes edidit, quarum prima tantum a quibusdam ejus esse asseritur, reliquae duae Joannis cujusdam presbyteri existimantur, cujus juxta Hieronymi sententiam alterum sepulcrum apud Ephesum demonstratur. Judas suam edidit Epistolam. Actus apostolorum Lucas composuit, sicut audivit, vel vidit. Apocalypsin Joannes", + "candidate_score": 0.685374, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_2_4", + "bdc_text": "exhilararunt tuique me iamdudum certum nunc certiorem reddiderunt : Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_22", + "psc_text": "constat. 11. In Novo autem Testamento quatuor libros Evangeliorum quatuor evangelistae singulos scripserunt, quorum solus Matthaeus Hebraeo scripsisse perhibetur eloquio, caeteri Graeco. Paulus apostolus suas scripsit Epistolas, ex quibus novem septem Ecclesiis destinavit, reliquas discipulis suis misit, Timotheo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistolam plerisque Latinis ejus esse incertum est 377 propter dissonantiam sermonis. Eamdemque alii Barnabam conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. 12. Petrus scripsit duas nomine suo epistolas, quae catholicae nominantur: quarum secunda a quibusdam ejus esse non creditur propter styli sermonisque distantiam. Jacobus suam scripsit Epistolam. Quae et ipsa a nonnullis ejus esse negatur, sed sub nomine ejus ab alio dictata existimatur. Joannis epistolas tres idem Joannes edidit, quarum prima tantum a quibusdam ejus esse asseritur, reliquae duae Joannis cujusdam presbyteri existimantur, cujus juxta Hieronymi sententiam alterum sepulcrum apud Ephesum demonstratur. Judas suam edidit Epistolam. Actus apostolorum Lucas composuit, sicut audivit, vel vidit. Apocalypsin Joannes", + "candidate_score": 0.666755, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_1_3", + "bdc_text": "Duo sunt potissimum , charissime Heinrice , quae me postremis tuis literis Nicht erhalten . exhilararunt tuique me iamdudum certum nunc certiorem reddiderunt : Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_22", + "psc_text": "constat. 11. In Novo autem Testamento quatuor libros Evangeliorum quatuor evangelistae singulos scripserunt, quorum solus Matthaeus Hebraeo scripsisse perhibetur eloquio, caeteri Graeco. Paulus apostolus suas scripsit Epistolas, ex quibus novem septem Ecclesiis destinavit, reliquas discipulis suis misit, Timotheo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistolam plerisque Latinis ejus esse incertum est 377 propter dissonantiam sermonis. Eamdemque alii Barnabam conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. 12. Petrus scripsit duas nomine suo epistolas, quae catholicae nominantur: quarum secunda a quibusdam ejus esse non creditur propter styli sermonisque distantiam. Jacobus suam scripsit Epistolam. Quae et ipsa a nonnullis ejus esse negatur, sed sub nomine ejus ab alio dictata existimatur. Joannis epistolas tres idem Joannes edidit, quarum prima tantum a quibusdam ejus esse asseritur, reliquae duae Joannis cujusdam presbyteri existimantur, cujus juxta Hieronymi sententiam alterum sepulcrum apud Ephesum demonstratur. Judas suam edidit Epistolam. Actus apostolorum Lucas composuit, sicut audivit, vel vidit. Apocalypsin Joannes", + "candidate_score": 0.666461, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_22", + "psc_text": "constat. 11. In Novo autem Testamento quatuor libros Evangeliorum quatuor evangelistae singulos scripserunt, quorum solus Matthaeus Hebraeo scripsisse perhibetur eloquio, caeteri Graeco. Paulus apostolus suas scripsit Epistolas, ex quibus novem septem Ecclesiis destinavit, reliquas discipulis suis misit, Timotheo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistolam plerisque Latinis ejus esse incertum est 377 propter dissonantiam sermonis. Eamdemque alii Barnabam conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. 12. Petrus scripsit duas nomine suo epistolas, quae catholicae nominantur: quarum secunda a quibusdam ejus esse non creditur propter styli sermonisque distantiam. Jacobus suam scripsit Epistolam. Quae et ipsa a nonnullis ejus esse negatur, sed sub nomine ejus ab alio dictata existimatur. Joannis epistolas tres idem Joannes edidit, quarum prima tantum a quibusdam ejus esse asseritur, reliquae duae Joannis cujusdam presbyteri existimantur, cujus juxta Hieronymi sententiam alterum sepulcrum apud Ephesum demonstratur. Judas suam edidit Epistolam. Actus apostolorum Lucas composuit, sicut audivit, vel vidit. Apocalypsin Joannes", + "candidate_score": 0.665618, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_56_58", + "bdc_text": "Insta , ne cęptum opusDie ersten zwei Bände von Pellikans Kommentarwer k zum Alten Testament erschienen 1532 und 1533 , s. oben [Nr. 174 ] S. 37 , Anm. 13 . deserat , sed pergat ea fęlicitate qua hactenus . Salutabis alios omnes , Leonem Leo Jud. , Carolstadium , Theodorum Theodor Bibliander. . Mitte et scribe , quae summo desiderio expecto .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_15", + "psc_text": "tempore concludit, et ordine. 7. Hi sunt libri canonici septuaginta duo, et ob hoc Moyses elegit presbyteros qui prophetarent. Ob hoc et Jesus Dominus noster septuaginta duos discipulos praedicare mandavit. Et quoniam septuaginta duae linguae in hoc mundo erant diffusae, congrue providit Spiritus sanctus, ut tot libri essent quot nationes, quibus populi ad percipiendam fidei gratiam aedificarentur. CAPUT XII. De scriptoribus sacrorum librorum. 1. Veteris autem Testamenti secundum Hebraeorum traditionem 374 hi scriptores habentur: primus Moyses scripsit Pentateuchum, Jesus Nave edidit librum suum, Judicum autem et Ruth, et Samuelis primam partem conscripsit Samuel; sequentia Samuelis usque ad calcem scripsit David. Malachim autem in commune totum edidit Jeremias. Nam antea sparsus erat per singulorum regum historias. Job librum Hebraei Moysen scripsisse putant, alii unum ex prophetis. 2. Psalterium vero scripserunt decem prophetae, id est, Moyses, David, Salomon, Asaph, Etham, Idithum, et Eman, et filii Core, id est, Asir, Elcana, Abiasaph. Sunt", + "candidate_score": 0.665033, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_55_57", + "bdc_text": "Pellicanum salutabis . Insta , ne cęptum opusDie ersten zwei Bände von Pellikans Kommentarwer k zum Alten Testament erschienen 1532 und 1533 , s. oben [Nr. 174 ] S. 37 , Anm. 13 . deserat , sed pergat ea fęlicitate qua hactenus . Salutabis alios omnes , Leonem Leo Jud. , Carolstadium , Theodorum Theodor Bibliander. .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_16", + "psc_text": "Malachim autem in commune totum edidit Jeremias. Nam antea sparsus erat per singulorum regum historias. Job librum Hebraei Moysen scripsisse putant, alii unum ex prophetis. 2. Psalterium vero scripserunt decem prophetae, id est, Moyses, David, Salomon, Asaph, Etham, Idithum, et Eman, et filii Core, id est, Asir, Elcana, Abiasaph. Sunt qui et Esdram, et Aggaeum, et Zachariam scripsisse dicant. Salomon scripsit Proverbia, Ecclesiastem, et Cantica canticorum. Isaias scripsit librum suum, Jeremias librum suum cum lamentationibus ejus. Viri synagogae sapientes scripserunt Ezechielem, duodecim prophetas, Danielem, et Paralipomenon, et Esther. Esdras scripsit librum suum. 3. Omnes autem hos libros idem Esdras propheta scriba post incensam legem a Chaldaeis, dum Judaei regressi fuissent in Jerusalem, divino afflatus spiritu reparavit; cunctaque prophetarum volumina, quae fuerant a gentibus corrupta correxit; totumque Testamentum in XXII libros constituit, ut tot libri essent in lege, quot habentur et litterae. 4. Primam post Esdram Editionem de Hebraeo in Graecum", + "candidate_score": 0.657664, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_13", + "psc_text": "ex fide viventibus regnum coeleste tribuitur. Evangelium autem dicitur bonum nuntium, et re vera bonum nuntium, ut qui susceperint filii Dei vocentur. Hi sunt autem libri Veteris Testamenti, quos ob amorem doctrinae et pietatis legendos recipiendosque Ecclesiarum principes tradiderunt. 4. Primum namque legis, id est, Moysi libri quinque sunt. Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri, Deuteronomium. Hos sequuntur historici libri sedecim, Jesu Nave scilicet, et Judicum libri singuli, sive Ruth, Regum etiam libri quatuor, Paralipomenon duo, Esdrae duo, Tobiae quoque, et Esther, et Judith singuli, 373 et duo Machabaeorum. Super hos prophetici libri sedecim sunt, Isaias, Jeremias, et Ezechiel, et Daniel, libri singuli: duodecim quoque prophetarum libri singuli, et haec quidem prophetica sunt. 5. Post haec versuum octo libri habentur, qui diverso apud Hebraeos metro scribuntur, id est, Job liber, et Psalmorum, et Proverbiorum, et Ecclesiastes, et Cantica Canticorum, liber Sapientiae, et Ecclesiasticus, Lamentationesque Jeremiae; sicque complentur libri Veteris Testamenti quadraginta quinque.", + "candidate_score": 0.656382, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 18, + "cf_id": "cf051", + "work_id": "054_Leo-I_Appendix-secunda", + "max_score": 0.685341, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3_5", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Appendix-secunda_window_14", + "psc_text": "Vide nostram admonitionem in epist. 53. Cum vero prior pars hujus fragmenti, in qua epistolae Leonis fit mentio, eum fidei libellum contineat, qui ante haec Constantinopolitana gesta circa Joannem et Gregorium lectus traditur (Haec cum libellus contineret, EO LECTO, etc.), ipse quoque libellus Constantinopoli scriptus fuerat, antequam Flavianus Ephesum pergeret. Quomodo igitur in eo laudari potuit Leonis epistola 28, quae solum Ephesi a Flaviano accepta fuit? Adde quod dum hic libellus Constantinopoli legeretur, Eutyches depositus fuerat. Qui autem Flavianus hominem abs se jam depositum et archimandritae dignitate privatum, archimandritam in ipso libello appellasset? Cum integrum documentum ex quo hoc fragmentum excerptum fuit desideretur, nihil certi affirmari potest. Ne vero suppositionis nota eidem inuratur, suspicari licet hoc fragmentum pertinere ad libellum appellationis Flaviani, qui Ephesi scriptus et legatis Leonis traditus fuit. In hoc autem insertus dicendus est libellus fidei qui Constantinopoli lectus fuerat, et gesta de Joanne et Gregorio pariter inserta.", + "candidate_score": 0.685341, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_56_58", + "bdc_text": "Insta , ne cęptum opusDie ersten zwei Bände von Pellikans Kommentarwer k zum Alten Testament erschienen 1532 und 1533 , s. oben [Nr. 174 ] S. 37 , Anm. 13 . deserat , sed pergat ea fęlicitate qua hactenus . Salutabis alios omnes , Leonem Leo Jud. , Carolstadium , Theodorum Theodor Bibliander. . Mitte et scribe , quae summo desiderio expecto .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Appendix-secunda_window_0", + "psc_text": "ADMONITIO. Post vulgatum tomum primum nostrae editionis, in quo praeter Sermones Epistolae etiam S. Leonis ad codices praesertim Romanos exactae et emendatae continentur, e Romanis typis Josephi Collini prodiit in lucem illa pars Operum ejusdem S. doctoris quae ipsius Epistolas ad eosdem fere codices recognitas exhibet. Circa hos vero codices, qui et nostrae et Romanae editioni usui fuere, unum monere necessarium ducimus, ne quis forte de fide nostra in iisdem mss. exemplaribus allegandis addubitet. In praefatione Romanae editionis haec admonitio legitur pag. 53: In hac nostra ( editione ) erudito lectori notae manuscriptorum indices, quae in omnibus aliis desiderantur, occurrunt: quod ea quidem ducti ratione fecimus, ut a lectorum animo omnem suspicionem removeremus, nos potius conjecturis indulsisse, quam religiose eorumdem mss. codicum lectionibus et auctoritatibus institisse. Quare in posterum cuique de nostra fide dubitanti omnino facile esse poterit ad nostros indicatos fontes provocare, atque subinde cognoscere an variae lectiones, vel", + "candidate_score": 0.68237, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_55_57", + "bdc_text": "Pellicanum salutabis . Insta , ne cęptum opusDie ersten zwei Bände von Pellikans Kommentarwer k zum Alten Testament erschienen 1532 und 1533 , s. oben [Nr. 174 ] S. 37 , Anm. 13 . deserat , sed pergat ea fęlicitate qua hactenus . Salutabis alios omnes , Leonem Leo Jud. , Carolstadium , Theodorum Theodor Bibliander. .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Appendix-secunda_window_0", + "psc_text": "ADMONITIO. Post vulgatum tomum primum nostrae editionis, in quo praeter Sermones Epistolae etiam S. Leonis ad codices praesertim Romanos exactae et emendatae continentur, e Romanis typis Josephi Collini prodiit in lucem illa pars Operum ejusdem S. doctoris quae ipsius Epistolas ad eosdem fere codices recognitas exhibet. Circa hos vero codices, qui et nostrae et Romanae editioni usui fuere, unum monere necessarium ducimus, ne quis forte de fide nostra in iisdem mss. exemplaribus allegandis addubitet. In praefatione Romanae editionis haec admonitio legitur pag. 53: In hac nostra ( editione ) erudito lectori notae manuscriptorum indices, quae in omnibus aliis desiderantur, occurrunt: quod ea quidem ducti ratione fecimus, ut a lectorum animo omnem suspicionem removeremus, nos potius conjecturis indulsisse, quam religiose eorumdem mss. codicum lectionibus et auctoritatibus institisse. Quare in posterum cuique de nostra fide dubitanti omnino facile esse poterit ad nostros indicatos fontes provocare, atque subinde cognoscere an variae lectiones, vel", + "candidate_score": 0.676191, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 19, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "028_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-1", + "max_score": 0.684615, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3_5", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers .", + "psc_chunk_id": "028_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-1_window_1", + "psc_text": "comprehendit. Si enim AMEN ( ), pro quo Aquila transtulit πεπιστωμένως, in fine tantummodo librorum poneretur, et non inter dum, aut in exordio, aut in calce sermonis, sive sententiae, numquam et Salvator in Evangelio loqueretur: Amen, amen dico vobis; et Pauli epistolae in medio illud opere continerent. Moses quoque et Jeremias, et caeteri in hunc modum multos haberent libros, qui in mediis voluminibus suis AMEN ( ) frequenter interserunt. Sed et numerus viginti duorum Hebraicorum librorum, et mysterium ejusdem numeri commutabitur. Nam et titulus ipse Hebraicus, SEPHAR THALLIM ( ), quod interpretatur, volumen hymnorum, Apostolicae auctoritati congruens, non plures libros, sed unum volumen ostendit. Quia igitur nuper cum Hebraeo disputans, quaedam pro Domino Salvatore de Psalmis testimonia protulisti, volensque ille te illudere, per sermones pene singulos asserebat, non ita haberi in Hebraeo, ut tu de Septuaginta Interpretibus opponebas, studiosissime postulasti, ut post Aquilam et Symmachum et Theodotionem, novam editionem Latino", + "candidate_score": 0.684615, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_1_3", + "bdc_text": "Duo sunt potissimum , charissime Heinrice , quae me postremis tuis literis Nicht erhalten . exhilararunt tuique me iamdudum certum nunc certiorem reddiderunt : Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ;", + "psc_chunk_id": "028_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-1_window_0", + "psc_text": "PRAEFATIO S. HIERONYMI IN LIBRUM PSALMORUM JUXTA HEBRAICAM VERITATEM. Eusebius Hieronymus Sophronio suo, Salutem. Scio quosdam putare Psalterium in quinque libros esse divisum, ut ubicumque apud Septuaginta Interpretes scriptum est, γένοιτο, γένοιτο, id est, fiat, fiat, finis libri sit, pro quo in Hebraeo legitur: AMEN, AMEN ( ). Nos autem Hebraeorum auctoritatem secuti, et maxime apostolorum, qui semper in novo Testamento Psalmorum librum nominant, unum volumen asserimus. Psalmos quoque [Al. Psalmosque] omnes eorum testamur auctorum, qui ponuntur in titulis, David scilicet, Asaph, et Idithun, filiorum Core, Eman Ezrahitae [Al. Israelitae], Moisi et Salomonis, et reliquorum, quo-Ezras uno [Al. uno] volumine comprehendit. Si enim AMEN ( ), pro quo Aquila transtulit πεπιστωμένως, in fine tantummodo librorum poneretur, et non inter dum, aut in exordio, aut in calce sermonis, sive sententiae, numquam et Salvator in Evangelio loqueretur: Amen, amen dico vobis; et Pauli epistolae in medio illud opere continerent. Moses quoque et", + "candidate_score": 0.670444, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_2_4", + "bdc_text": "exhilararunt tuique me iamdudum certum nunc certiorem reddiderunt : Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) .", + "psc_chunk_id": "028_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-1_window_0", + "psc_text": "PRAEFATIO S. HIERONYMI IN LIBRUM PSALMORUM JUXTA HEBRAICAM VERITATEM. Eusebius Hieronymus Sophronio suo, Salutem. Scio quosdam putare Psalterium in quinque libros esse divisum, ut ubicumque apud Septuaginta Interpretes scriptum est, γένοιτο, γένοιτο, id est, fiat, fiat, finis libri sit, pro quo in Hebraeo legitur: AMEN, AMEN ( ). Nos autem Hebraeorum auctoritatem secuti, et maxime apostolorum, qui semper in novo Testamento Psalmorum librum nominant, unum volumen asserimus. Psalmos quoque [Al. Psalmosque] omnes eorum testamur auctorum, qui ponuntur in titulis, David scilicet, Asaph, et Idithun, filiorum Core, Eman Ezrahitae [Al. Israelitae], Moisi et Salomonis, et reliquorum, quo-Ezras uno [Al. uno] volumine comprehendit. Si enim AMEN ( ), pro quo Aquila transtulit πεπιστωμένως, in fine tantummodo librorum poneretur, et non inter dum, aut in exordio, aut in calce sermonis, sive sententiae, numquam et Salvator in Evangelio loqueretur: Amen, amen dico vobis; et Pauli epistolae in medio illud opere continerent. Moses quoque et", + "candidate_score": 0.670432, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ;", + "psc_chunk_id": "028_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-1_window_0", + "psc_text": "PRAEFATIO S. HIERONYMI IN LIBRUM PSALMORUM JUXTA HEBRAICAM VERITATEM. Eusebius Hieronymus Sophronio suo, Salutem. Scio quosdam putare Psalterium in quinque libros esse divisum, ut ubicumque apud Septuaginta Interpretes scriptum est, γένοιτο, γένοιτο, id est, fiat, fiat, finis libri sit, pro quo in Hebraeo legitur: AMEN, AMEN ( ). Nos autem Hebraeorum auctoritatem secuti, et maxime apostolorum, qui semper in novo Testamento Psalmorum librum nominant, unum volumen asserimus. Psalmos quoque [Al. Psalmosque] omnes eorum testamur auctorum, qui ponuntur in titulis, David scilicet, Asaph, et Idithun, filiorum Core, Eman Ezrahitae [Al. Israelitae], Moisi et Salomonis, et reliquorum, quo-Ezras uno [Al. uno] volumine comprehendit. Si enim AMEN ( ), pro quo Aquila transtulit πεπιστωμένως, in fine tantummodo librorum poneretur, et non inter dum, aut in exordio, aut in calce sermonis, sive sententiae, numquam et Salvator in Evangelio loqueretur: Amen, amen dico vobis; et Pauli epistolae in medio illud opere continerent. Moses quoque et", + "candidate_score": 0.658455, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 20, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana", + "max_score": 0.683952, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3_5", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ; vgl. HBD 20 , 7f und Staedtke 293 ) . Haller war vor allem am Kommentar zum Johannesevangelium interessiert , um dessen Zusendung er mehrmals gebeten hatte , s. oben [Nr. 199 ] S. 85 , 68f mit Anm. 25. 100 , 38f. 103 , 35f u. ö . tuum tam amice , sed certo nuncio polliceris , immo et offers .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_105", + "psc_text": "Novi autem, quatuor libris Evangelii, secundum Matthaeum, secundum Marcum, secundum Lucam, secundum Joannem; quatuordecim Epistolis Pauli apostoli, ad Romanos, ad Corinthios duabus, ad Galatas, ad Ephesios, ad Philippenses, ad Thessalonicenses duabus, ad Colossenses, ad Timotheum duabus, ad Titum, ad Philemonem, ad Hebraeos; Petri duabus; tribus Joannis; una Judae, et una Jacobi; Actibus Apostolorum libro uno, et Apocalypsi Joannis libro uno. CAPUT IX.-- Qua ratione vacandum studio Scripturae. 14. In his omnibus libris timentes Deum et pietate mansueti, quaerunt voluntatem Dei. Cujus operis et laboris prima observatio est, ut diximus, nosse istos libros, etsi nondum ad intellectum, legendo tamen vel mandare memoriae, vel omnino incognitos non habere. Deinde illa quae in eis aperte posita sunt, vel praecepta vivendi, vel regulae credendi, solertius diligentiusque investiganda sunt: quae tanto quisque plura invenit, quanto est intelligentiae capacior. In iis enim quae aperte in Scripturis posita sunt, inveniuntur illa omnia quae continent fidem, moresque vivendi,", + "candidate_score": 0.683952, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_3", + "bdc_text": "Primum , quod evangelistarium Gemeint sind Bullingers Scholien zu den vier Evangelien aus den Jahren 1529 und 1530 , deren Manus kript erhalten ist ( Zürich ZB , Ms F 11 ;", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_105", + "psc_text": "Novi autem, quatuor libris Evangelii, secundum Matthaeum, secundum Marcum, secundum Lucam, secundum Joannem; quatuordecim Epistolis Pauli apostoli, ad Romanos, ad Corinthios duabus, ad Galatas, ad Ephesios, ad Philippenses, ad Thessalonicenses duabus, ad Colossenses, ad Timotheum duabus, ad Titum, ad Philemonem, ad Hebraeos; Petri duabus; tribus Joannis; una Judae, et una Jacobi; Actibus Apostolorum libro uno, et Apocalypsi Joannis libro uno. CAPUT IX.-- Qua ratione vacandum studio Scripturae. 14. In his omnibus libris timentes Deum et pietate mansueti, quaerunt voluntatem Dei. Cujus operis et laboris prima observatio est, ut diximus, nosse istos libros, etsi nondum ad intellectum, legendo tamen vel mandare memoriae, vel omnino incognitos non habere. Deinde illa quae in eis aperte posita sunt, vel praecepta vivendi, vel regulae credendi, solertius diligentiusque investiganda sunt: quae tanto quisque plura invenit, quanto est intelligentiae capacior. In iis enim quae aperte in Scripturis posita sunt, inveniuntur illa omnia quae continent fidem, moresque vivendi,", + "candidate_score": 0.65598, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_7", + "bdc_text": "eius , modo et illi nesciant , quid advehant .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_428", + "psc_text": "Dei non est ab eis alienum, qui obtemperant ei: potiusque ille dicit aliena, qui cum dicat bene, vivit male. Quaecumque enim bona dicit, ejus excogitari videntur ingenio, sed ab ejus moribus aliena sunt. Eos itaque dixit Deus furari verba sua, qui boni volunt videri, loquendo quae Dei sunt; cum mali sint, faciendo quae sua sunt. Nec sane ipsi dicunt bona quae dicunt, si diligenter attendas. Quomodo enim dicunt verbis, quod negant factis? Non enim frustra de talibus ait Apostolus: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant (Tit. I, 16) . Modo ergo quodam ipsi dicunt, et rursus alio modo non ipsi dicunt, quoniam utrumque verum est quod Veritas ait. De talibus enim loquens. Quae dicunt, inquit, facite; quae autem faciunt, facere nolite; hoc est, Quod ex ore illorum auditis, facite; quod in opere videtis, facere nolite: dicunt enim, inquit, et non faciunt (Matth. XXIII, 3) . Ergo quamvis non faciant,", + "candidate_score": 0.63401, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10264_sent_43", + "bdc_text": "Juni 1533 in Zürich , wo zum ersten Mal versucht wurde , zu einer Einigung in der Behandlung von Eherechtsfragen zu kommen , s. de Quervain 44f ;", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_375", + "psc_text": "haereditas? ipse sibi hoc objecit, atque ait velut interrogans: Quid ergo Lex? Deinde respondit: Transgressionis gratia proposita est, donec veniret semen cui promissum est, disposita per Angelos in manu mediatoris. Mediator autem unius non est, Deus vero unus est. Et hic occurrebat, quod sibi ipse proposuit, Lex ergo adversus promissa Dei? Et respondit, Absit: reddiditque rationem, dicens, Si enim data esset Lex quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia. Sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus, etc. (Galat. III, 15-22); vel si quid ejusmodi est. Pertinet ergo ad docendi curam non solum aperire clausa, et nodos solvere quaestionum; sed etiam dum hoc agitur, aliis quaestionibus, quae fortassis inciderint, ne id quod dicimus improbetur per illas aut refellatur, occurrere: si tamen et ipsa earum solutio pariter occurrerit, ne moveamus quod auferre non possumus. Fit autem ut cum incidentes quaestioni aliae quaestiones, et aliae", + "candidate_score": 0.620686, + "ce_score": null + } + ] + } + ], + "biblical_hits": [] +} \ No newline at end of file